Egidio Miragoli

Egidio Miragoli (føddur 20. juli 1955) er ein  italskur biskupur í tí katólsku kirkjuni í sóknini Mondovì. Hann hevur verið biskupur har síðan 29. september 2017.

Hann varð føddur í Gradella av Pandino í 1955, hann varð prestvígdur í 1979 og helt fram við teologiska lesnaðinum í Róm.

Frá 1994 til 2017 var hann prestur í Saint Francie Cabrini kirkjuni.

Hin 29. september 2017 útnevndi Frans pávi hann sum nýggjan biskup av Mondovì. Maurizio Malvestiti vígdi hann hin 11. november 2017 í LLodi dómkirkjuni. Hann varð innsettur í Mondovì hin 8. desember.

Útgivið

 Il sacramento della penitenza. Il ministero del confessore: indicazioni canoniche e pastorali, curatela. Milano, Àncora Editrice, 1999, ISBN 88-7610-764-9.
 Il Consiglio pastorale diocesano secondo il Concilio e la sua attuazione nelle diocesi lombarde, tesi di dottorato, Roma, Pontificia università gregoriana, 2000, ISBN 88-7652-855-5.

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir

 Catholic Hierarchy: Profilur hjá Mons. Miragoli
 Almenn heimasíða hjá Diocese of Mondovì

Italskir prestar
Átrúnaður
Rómversk-katólska kirkjan
Føðingar í 1955


Høgni Kunoy Dávason

Høgni Kunoy Dávason (føddur 26. august 2004) er ein føroyskur taekwondo íðkari og venjari. Í januar 2019, gjørdist Høgni norðurlendskur meistari í taekwondo í kapping í Íslandi. Hann býr og venur í Søldarfirði. Hann setti í mai 2015 á stovn Føroya fyrsta taekwondofelag, ið nevnist Hwarang Føroyar, Høgni var tá 10 ára gamal. Høgni er sjálvur venjari og nógvir limir teknaðu seg beinanvegin. Tvey ár seinni vóru meira enn hundrað aktivir limir. Fleiri av limunum hava verið uttanlands til kappingar, har tey eisini hava vunnið heiðursmerki. Høgni varð føddur við sjúkuni cystisk fibrosa. Í sjónvarssending, ið Kringvarp Føroya gjørdi um hann, sást at hann ikki vildi lata sjúkuna avmarka seg, tvørturímóti bleiv sjúkan hansara drívmegi. Eisini merkti hann, at tað var gott fyri lunguni at íðka ítrótt. Honum dámdi væl taekwondo og hevur íðkað henda ítrótt, síðan hann var smádrongur. Hann og foreldur hansara búðu fyrst í Danmark og síðan í Singapore og eitt stutt skifti í Suðurkorea. Meðan hann búði í Singapore, har pápi hansara arbeiddi, fekk hann svarta belti í taekwondo, venjari hansara har var Mr. Lai, í Danmark var Philip Reyes venjari hansara. Tá ið familjan flutti til Føroya, var onki taekwondofelag har, og tí valdi Høgni at stovna sítt egna taekwondofelag.

Í oktober 2017 varð Høgni kosin Ársins gerandihetja av Fólkaheilsuráðnum. "Høgni hevur saman við foreldrum sínum tikið stig til at seta ítróttargrein á stovn, eitt átak, sum virkar samlandi fyri bæði ung og gomul," segði Fólkaheilsuráðið í grundgeving síni.

Í november 2017 vann ein av næmingunum, ið Høgni er venjari hjá, Dávid á Lakjuni, silvur heiðursmerki á DM í taekwondo í bólkinum undir 59 kg. Dávid var tá 19 ára gamal, og venjari hansara, Høgni Kunoy Dávason, var 13 ára gamal. Teir báðir eru systkinabørn.
Í januar 2019 luttók Høgni í norðurlandameistaraheitinum í taekwondo í Reykjavík.  Sum yngsti luttakari í sínum aldursbólki gjørdist hann NM-meistari í taekwondo í aldursbólkinum 15-17 ár, vektklassa minus-59 kg.

Heiður
 2017 - Ársins gerandishetja

Keldur

Ítróttafólk úr Føroyum
Føðingar í 2004


Lenga-suðurbók

Lenga-suðurbók (frøðiheiti - Nothofagus pumilio) (spanskt Lenga), er eitt leyvfallandi træ, ið er upprunavøkstur í Suður Andesfjøllunum og Eldlandinum.

Lenga-suðurbók er gróðursett í  Føroyum her hon vísir seg at vera toluliga harðfør.

Keldur

Træplantur


Bali

Bali ([á indonesiskum: Pulau Bali, Provinsi Bali) er ein oyggj og landslutur í Indonesia. Í landslutinum eru oyggin Bali og nakrar aðrar smærri grannaoyggjar, har tær kendastu eru Nusa Penida, Nusa Lembongan og Nusa Ceningan. Bali liggur longst móti vestri av oyggjabólkinum Lesser Sunda Islands, millum Java har vesturi og Lombok har eysturi. Høvuðsstaðurin, Denpasar, liggur í syðra parti av oynni.

Fólkatalið var 3.890.757 í fólkateljingini í 2010, og 4.225.000 pr. januar 2014, á oynni býr størstiparturin av hinduistiska minnilutanum í Indonesia. Sambært fólkateljingini 2010 vóru 83,5% av íbúgvunum á Bali balinesiskir hinduar, harnæst vóru 13,4% muslimar, 2,5% vóru kristin og 0,5% buddhistar.

Bali er eitt vælumtókt ferðamál, og ferðavinnan er økt síðan 1980-árini. Oyggin er kend fyri framkomna list, eitt nú bæði siðbundnan og nútíðar dans, skurðmyndalist, málningalist, leður og tónleik. Indonesian International Film Festival verður hildin hvørt ár á Bali. Í mars 2017 nevndi TripAdvisor oynna sum heimsins høvuðsferðavinnumál í teirra Traveler's choice award.

Bali er partur av Coral Triangle, ið er øki við tí hægsta lívfjølbroytni í havumhvørvinum. Bara í hesum økinum eru yvir 500 sløg av koralldýrum. Til samanberingar er hetta meira enn sjey ferðir so nógv sum í øllum Vesturindisku oyggjunum.

Bali var vertur fyri ASEAN Summit 2011, APEC 2013 og Miss World 2013. Bali er heimstaður fyri Subak Irrigation System, ið er ein UNESCO heimsarvur.

Søga

Fornøld
Bali varð bygt umleið 2000 f.Kr. av avstranesiskum fólkum, ið fluttu til oynna. Tey komu siglandi úr Suðureysturasia og Osiania. Mentanarliga og málsliga eru balinesar í nærmastu ætt við fólk í indonesiska havinum, Malaisia, Filipsoyggjum og Osiania. Verktoy av steini frá hesi tíðini eru funnin nærindis bygdini Cekik har vesturi á oynni.

Veðurlag
Bali liggur bert 8 gradir sunnanfyri miðkringin og hevur tí eitt javnt verðurlag alt árið. Miðalhitin liggur um 30°C við luftvætu á umleið 85%.

Lægsti hiti um dagin liggu millum 20–33°C, men hitin minkar munandi uppi í hæddunum.

Regntíðin er frá umleið oktober til apríl, og tá kann tað regna sera nógv, serliga frá desember til mars. Á páskum og á jólum er veðrið sera skiftandi og ringt at spáa um.

Tá ið tað ikki er regntíð kann luftvætan vera lutfalsliga lág og tað er ósannlíkt at tað regnar har ið láglendi er.

Ítróttur
Bali er eitt týðandi stað fyri surfarar, har eru vælumtókt støð fyri surfarar á suðursíðuni av oynni og á strondunum á oynni Nusa Lembongan.

Bali var vertur fyri Asian Beach Games 2008.

Bali er heimstaður hjá fótbóltsfelagnum Bali United, ið spælir í Liga 1.

Keldur

Oyggjar
Indonesia


Wuhan

Wuhan () er høvuðsstaður í Hubei landslutinum, í Kina, og er tann fólkaríkasti býurin í Miðkina. Býurin liggur í eystara parti av Jianghan-slættanum har ið Yangtze og Hanshui áirnar møtast. Býurin er ein samanrenning av trimum býum, ið eru vaksnir saman, Wuchang, Hankou og Hanyang. Wuhan er kent sum "九省通衢" (jiǔshěng-tōngqú: teir nýggju landslutirnir' (í Kina) høvuðs ferðsluæðr)"; býurin er ein týðandi miðdepil fyri ferðing við fleiri jarnbreytum, vegum og akvegum ið ganga gjøgnum býin og binda hann saman við øðrum stórbýum. Orsakað av týdningarmiklu støðuni hjá býnum fyri ferðasambandi í Kina, so verður hann av og á nevndur "the Chicago of China" í útlendskum keldum.

Wuhan hevur sub-landslutastøðu (sub-provincial), og er viðurkendur sum miðdepil fyri politikk, búskap, mentan, útbúgving og ferðslu í Miðkina. Býurin Wuhan fekk sítt navn í 1927. Fólkatalið er 10.607.700 per 2015. Í 1920-árunum var Wuhan høvuðsstaður hjá vinstrasinnaðu Kuomintang (KMT) stjórnini ið varð stýrd av Wang Jingwei sum andstøða til Chiang Kai-shek, og var eisini høvuðsstaður undir krígnum í 1937.

Søga
Wuhan hevur eina 3.500 ára langa søgu og er ein av elstu og mest mentaðu stórbýum í Kina. Undir Han-ríkinum, gjørdist Hanyang ein rættiliga týðandi havn. Veturin 208/9 hendi ein av kendastu bardøgunum í søgu Kina og ein týðandi hending í Søguni um tey trý kongsveldini— Stríðið um Reyðu Bergini, ið fór fram í fjøllunum nærindis Wuhan. Um tað mundi blivu múrar bygdir fyri at verja Hanyang (206 e.Kr.) og Wuchang (223 e.Kr.).  Tann seinna hendingin markerar stovnanina av Wuhan. Í ár 223 varð Yellow Crane Tower (黄鹤楼) bygt á Wuchang-síðuni av Yangtze-ánni. Cui Hao, ið var ein kendur yrkjari í Tang-ríkinum, vitjaði bygningin fyrst í 8. øld. Yrking hansara gjørdi tornið til eitt av teimum kendastu í Suðurkina.

Seint í 19. øld vórðu jarnbreytir víðkaðar í norður-suður ás gjøgnum býin, og tað gjørdi býin til ein tíðandi miðdepil innan umskiping millum jarnbreytina og ferðslu eftir ánni. Tað var í hesum tíðarskeiðnum, at útlendskar kreftir fingu kontroll yvir handilsøki, har áarbakkin framvið Hankou varð býttur sundur í útlenskt-stýrd handilsøki. Á økinum vóru handilsskrivstovur, vøruhús, og atløgubryggjur.

Keldur

Býir í Kina


Bangkok

Bangkok (tailendskt: กรุงเทพ ฯ, กรุงเทพมหานคร ฯ) er høvuðsstaður í Tailandi. Bangkok eitur í veruleikanum Krung Thep Mahanakhon. Hann er størsti býur í Tailandi, 14,5 mió. íbúgvar (við forstøðum). Eftir almennum hagtølum búgva seks mió. fólk í Bangkok, men tað rætta er, at helst búgva úti við 15 mió. fólk. Býurin er bygdur á Menam-oyrunum, og fyrr var mesti flutningurin eftir grivnum siglingarveitum. Enn eru fáir høvuðsvegir, og almenna flutningskervið er vánaligt. Mongu listskrýddu templini í Bangkok hava altíð drigið ferðafólk úr øllum heiminum at koma hagar at síggja hesa vøkru byggilist. Í 2010 hava verið yvir 11,3 milliónir vitjandi.

Bangkok verður tíðum kallaður Eysturlanda Venezia.

Keldur

Bangkok
Býir í Tailandi


New Delhi

New Delhi () er høvuðsstaður í India og eitt av teimum 11 landslutunum í Dehli. Sjálvt um Although colloquially Delhi og New Delhi í vanligari talu verða nýtt við somu merking, tá ið høvuðsstaðurin í India verður umrøddur, so er talan um tvær ymiskar eindir, har New Delhi er ein lítil partur av Delhi. Tað ið á enskum nevnist National Capital Region er ein nógv størri eind, ið er umgird av Haryana á trimum síðum og Uttar Pradesh móti eystri.

Grundarsteinurin í býnum varð lagdur av Georg 5. av Stórabretlandi undir Delhi Durbar í 1911. Steinurin varð teknaður og tilevnaður av bretsku arkitektunum Sir Edwin Lutyens og Sir Herbert Baker. Tann nýggi høvuðsstaðurin varð vígdur hin 13. februar 1931, av Viceroy and Governor-General of India Lord Irwin.

Søga
Delhi hevði virkað sum politiskur og fíggjarligur miðdepil undir fleiri ymiskum veldum i søguni hjá forna India og Delhi Sultanatinum, har tað kendasta var Mughal-ríkið frá 1649 til 1857. Í byrjanini av 1900-árunum, varð eitt uppskot lagt fyri bretsku fyrisitingini um at broyta høvuðsstaðin hjá Bretska Indiska Heimsveldi, ið var almenna navni á India tá, frá Calcutta á eysturstrondini til Delhi. Bretska stjórnin í India meinti, at tað logistiskt sæð var lættari at stjórna India úr Delhi mitt í Norðurindia.

Jørðin har ið nýggi býurin skuldi byggjast varð fingin til vega við lógini um ognartøku av jørð frá 1894.

Jarðfrøði

New Delhi hevur eina vídd á 427 km2, og tað er ein lítil partur av stórbýnum Delhi. Eftirsum at býurin liggur í Norðurindiska láglendinum (Indo-Gangetic Plain), so er tað lítil hæddarmunur í býnum. New Delhi og økini kring býin vóru einaferð ein partur av Aravalli fjallarøðini. Tað ið er eftir av teimum fjøllunum er Delhi-ryggurin, ið eisini verður nevnt Lungurnar hjá Delhi.

Ítróttur

Býurin var vertur fyri Commonwealth Games í 2010 og er hvørt ár vertur fyri Delhi Hálvmaraton kappingina. Býurin hevur fyrr verið vertur fyri Asiatisku leikunum í 1951 og 1982. New Delhi vísti áhuga fyri at gerast vertur fyri Asiatisku leikunum 2019, men hin 2. august 2010 sýtti stjórnin fyri at stuðla ynskinum orsakað av skuldsetingum um mutur á Commonwealth Games 2010.

Keldur

Býir í India


Wanna One

Wanna One (Hangul: 워너원) er ein suðurkoreanskur gentu tónleikabólkur við fimm limum frá CJ E&M. Bólkurin varð stovnaður í 2017. Limirnir eru: Kang Daniel, Park Ji-hoon, Lee Dae-hwi, Kim Jae-hwan, Ong Seong-wu, Park Woo-jin, Lai Kuan-lin, Yoon Ji-sung, Hwang Min-hyun, Bae Jin-young, Ha Sung-woon.

Limir
Yoon Ji-sung
Ha Sung-woon
Hwang Min-hyun
Ong Seong-wu
Kim Jae-hwan
Kang Daniel
Park Ji-hoon
Park Woo-jin
Bae Jin-young
Lee Dae-hwi
Lai Kuan-lin

Útgávur

Minifløvur
1X1=1 (To Be One) (2017)

Keldur

Slóðir úteftir
 Almenn heimasíða

Suðurkoreanskir tónleikabólkar


Irina Bilyk

Irina Bilyk (fødd 6. apríl 1970 í Kyiv) er ein ukrainsk songkvinna og sangskrivari. Hon skrivaði sín fyrsta sang sum tíggju ára gomul. Í 1995 framførdi hon fyri táverandi amerikanska forsetanum, Bill Clinton.

Tónleikaútgávur
 «Кувала зозуля» (1990)
 «Я розкажу» (1994)
 «Nova» (1995)
 «Так просто» (1996)
 «Фарби» (1998)
 «Ома» (2000)
 «Biłyk» (2002)
 «Країна» (2003)
 «Любовь. Яд» (2004)
 «На бис» (2008)
 «Рассвет» (2014)
 «Без Грима» (2017)

Ukrainskir sangarar
Føðingar í 1970


Fausto Coppi

Angelo Fausto Coppi, (f. 15. september 1919, d. 2. januar 1960), var ein italskur súkklari. Hann var tann mest vinnandi altjóða súkklarin báðu megin seinna heimsbardaga. Orsakað av nógvu sigrunum varð hann nevndur Il Campionissimo, ella meistarin yvir meistarar. Hann var ein all-round kappsúkklari, hann var góður til at klatra og til einkultstart og var eisini ein einastandandi spurtari. Hann vann Giro d'Italia fimm ferðir (1940, 1947, 1949, 1952, 1953), Tour de France tvær ferðir (1949 og 1952), og heimsmeistaraskapin í 1953.-Harumframt vann hann eisini Giro di Lombardia fimm ferðir, Milano-Sanremo thríggjar ferðir og so vann hann eisini Paris-Roubaix og La Flèche Wallonne og setti tímamet (45,798 km) í 1942.

Keldur

Føðingar í 1919
Andlát í 1960
Italskir súkklarar


Marco van Basten

Marcel "Marco" van Basten (føddur 31. oktober 1964) er ein niðurlendskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari, ið spældi fyri Ajax og Milan og Niðurlendska fótbóltsmanslandsliðið í 1980-unum og fyrst í '90-unum sum álopsleikari. Hann verður mettur at vera ein av teimum bestu europeisku áleyparunum og ein av teimum bestu fótbóltsleikarunum til allar tíðir. Hann hevur skorað 300 mál í karrieruni, men spældi sín seinasta dyst í 1993 bert 28 ára gamal orsakað av skaða, ið noyddi hann at leggja frá sær tvey ár seinni. Seinni gjørdist hann høvuðsvenjari hjá Ajax og hjá niðurlendska landsliðnum.

Keldur

Niðurlendskir fótbóltsleikarar


Roysikøttur

Roysikøttur ella hermalín (latin Mustela erminea) er eitt rándýr av márættini.
Roysikøttur fær snjóhvítan vetrarfeld, men við kolasvørtum halasnerti. Heitið hermalín sipar mest til roysikøttin í vetrarfeldi.

Súgdjór


Neymar

Neymar da Silva Santos Júnior (føddur 5. februar 1992), vanliga kendur sum Neymar ella Neymar Jr., er ein brasilskur fótbóltsleikari, ið spælir sum álopsleikari fyri franska felagið Paris Saint-Germain og Brasilska fótbóltslandsliðið. Frá 2013-2017 spældi hann fyri spanska La Liga felagið FC Barcelona, har hann vann spanska meistaraheitið tvær ferðir. Hann vann olympiskt gull við Brasil í 2016 og silvur í 2012.

Heiður

Felag
Santos
Campeonato Paulista: 2010, 2011, 2012
Copa do Brasil: 2010
Copa Libertadores: 2011
Recopa Sudamericana: 2012

Barcelona

La Liga: 2014–15, 2015–16
Copa del Rey: 2014–15, 2015–16, 2016–17
Supercopa de España: 2013
UEFA Champions League: 2014–15
FIFA Club World Cup: 2015

Landslið
Brasil
South American Youth Championship: 2011
FIFA Confederations Cup: 2013
Olympiskt gullheiðursmerki: 2016

Keldur

Føðingar í 1992
Brasilskir fótbóltsleikarar


Íslendsku jólavættrarnar

Íslendsku Jólavættrarnar  (íslendskt: Íslensku jólasveinarnir) eru vættrar av trøllaslagi, ið upprunaliga vóru nýttir at ræða børn í døgunum fyri jól. Foreldur teirra eru Grýla (Gívur) og Leppalúði (Leppadólgur), og húsdjór teirra er Jólakötturinn (Jólakøtturin). Upprunaliga høvdu teir onki til felags við altjóða jólamannin, ið er síðskeggjutur, í reyðum klæðum, og gevur børnum gávur. Í 20.øld runnu teir við tíðini saman við altjóða jólamanninum, og eru í dag ikki tey somu trøllini, ið teir upprunaliga vóru.

Ævintýrverur
Fólkaminni
Ísland
Jól
Stubbar


Franz Schubert

Franz Peter Schubert (føddur 31. januar 1797 í Himmelpfortgrund (í dag ein partur av býarpartinum Alsergrund) í Wien, deyður 19. november 1828 í Wien) var eysturíkst tónaskald og pianistur.

Schubert er mest kendur fyri sínar lieder (sangir við klaverfylgispæli), hann komponeraði umleið 600 av hesum slagnum í stutta lívi sínum. Hann gjørdist einans 32 ára gamal. Hann nýtti tekstir hjá samtíðar yrkjarum sum Goethe, Friedrich Schiller, Heinrich Heine og Friedrich Rückert. Hann verður mettur at vera tann størsti innan hetta slagi av tónleiki. Umframt lieder er hann eisini kendur fyri sínar symfoniir, kirkjulig kórverk og klaververk. Derudover er han kendt for sine symfonier, kirkelige korværker og klaverværker. Hann verður mettur at vera ein av teimum størstu tónaskøldunum í tí seinu klassisimuni og tíðliga í romatisismuni. Hann var ein av teimum mest framførdu tónaskøldunum fyrst í 19. øld.

Keldur

Føðingar í 1797
Andlát í 1828
Tónaskøld úr Eysturríki


Giuseppe Verdi

Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (9. ella 10. oktober 1813 – 27. januar 1901) var italskt romantiskt tónaskald, ið serliga komponeraði opera. Hann var eitt av teimum mest týðandi tónaskøldunum í 19. øld. Verk hansara verða ofta framførd í operahúsum kring allan heimin, eins og tema frá summum av verkum hansara eru rótfest í fólksligari mentan sum t.d. "La donna è mobile" úr Rigoletto, "Va, pensiero", tað hebraiska trælakórið úr Nabucco, "Libiamo ne' lieti calici", drykkjuvísan úr La traviata og triumfmarchurin úr Aida.

Listi yvir verk
 Operaer:
 Oberto, conte di San Bonifacio, 17. november 1839
 Un giorno di regno ossia il finto Stanislao, 5. september 1840
 Nabucco, 9. mars 1842
 I Lombardi alla prima crociata, 11. februar 1843
 Ernani, 9 mars 1844
 I due Foscari, 3. november 1844
 Giovanna d'Arco, 15. februar 1845
 Alzira, 12. august 1845
 Attila, 17. mars 1846
 Macbeth, 14. marts 1847
 I masnadieri, 22. juli 1847
 Jérusalem (ein endurskoðan og týðing av I Lombardi alla prima crociata) 26. november 1847
 Il corsaro, 25. oktober 1848
 La battaglia di Legnano, 27. januar 1849
 Luisa Miller, 8. desember 1849
 Stiffelio, 16. november 1850
 Rigoletto, 11. mars 1851
 Il trovatore, 19. januar 1853
 La traviata, 6. mars 1853
 Les vêpres siciliennes, 13. juni 1855
 Giovanna de Guzman, endurskoðan av Siciliansk vesper, 1855
 Simone Boccanegra, 12. mars 1857, endurskoðað 1881
 Aroldo (ein størri endurskoðan av Stiffelio), 16. august 1857
 Un ballo in maschera, 17. februar 1859
 La forza del destino, 10. november 1862
 Don Carlos, 11. mars 1867
 Aida, 24. desember 1871
 Don Carlos, endurskoðað 1872
 Maskeballet, endurskoðað (1883)
 Don Carlos, onnur endurskoðan (1884)
 Don Carlos, triðja endurskoðan (1886)
 Otello, 5. februar 1887
 Falstaff, 9. februar 1893

 Sangir
 Sei Romanze (1838)
 Non t'accostar all'urna (Jacopo Vittorelli)
 More, Elisa, lo stanco poeta (Tommaso Bianchi)
 In solitaria stanza (Jacopo Vittorelli)
 Nell'orror di note oscura (Carlo Angiolini)
 Perduta ho la pace (týtt úr týskum eftir Luigi Balestra)
 Deh, pietoso, o addolorata (týtt úr týskum eftir Luigi Balestra)
 L'esule (1839) (Temistocle Solera)
 La seduzione (1839) (Luigi Balestra)
 Guarda che bianca luna: notturno (1839) (Jacopo Vittorelli)
 Album di Sei Romanze (1845)
 Il tramonto (Andrea Maffei)
 La zingara (S. Manfredo Maggioni)
 Ad una stella (Maffei)
 Lo Spazzacamino (Felice Romani)
 Il Mistero (Felice Romani)
 Brindisi (Maffei)
 Il poveretto (1847) (Maggioni)
 L'Abandonée (1849) (Escudier?)
 Stornello (1869)
 Pietà Signor (1894) (Verdi og Boito)

 Andaligur tónleikur
 Requiem (1874)
 Messa per Rossini (1869, førsteopført posthumut 1988)
 Pater Noster (1873)
 Ave Maria (1880)
 Quattro Pezzi Sacri (1898)
 Ave Maria
 Stabat Mater
 Laudi alla Vergine Maria
 Te Deum

 Onnur verk
 Suona la tromba (1848) (Giuseppe Mameli)
 Inno delle Nazioni (1862, London) (Boito)
 Strúkikvartet í e-mol (1873)

Keldur

Slóðir
 Heimasíða
 Heimasíðan hjá Stanford Universitys um operur hjá Verdis

Føðingar í 1813
Andlát í 1901
Italsk tónaskøld


Miguel de Cervantes

Miguel de Cervantes Saavedra (føddur 29. september 1547 i Alcalá de Henares, deyður 23. apríl 1616 í Madrid) var ein spanskur rithøvundur. Hann skrivaði bæði skaldsøgur, sjónleikir og yrkingar. Kendastur er hann fyri skaldsøguna Don Quijote (ella Don Quixote).

Áðrenn Cervantes gjørdist rithøvundur, luttók hann í tí kristnu armadaðini móti turkum og varð særdur í bardaganum við Lepanto. Eftir tað var hann trælur í fimm ár hjá maurarunum í Alger. Seinni arbeiddi hann sum matvøruhandilsmaður fyri tann spanska herskipaflotan og ferðaðist tí runt í Spania. Seinni gjørdist hann skattauppkrevjari og rithøvundur.

Miguel de Cervantes Saavedra varð føddur sum tað fjórða barnið av sjey í einari fátakari aðalfamilju í Alcalá de Henares. Foreldur hansara vóru Rodrigo de Cervantes (1509-1585), kirurgur, og Leonor de Cortinas (1520-1593).

Tann ungi Cervantes las gudfrøði á universitetunum í Salamanca og Madrid.

Føðingar í 16. øld
Andát í 17. øld
Spanskir rithøvundar


Sofokles

Sofokles (; , Sophoklēs, ;  497/6 – vetur 406/5 f.Kr.) er ein av trimum fornaldargrikskum harmleikaskøldum, hvørs sjónleikir hava yvirlivað. Fyrstu sjónleikir hansara vórðu skrivaðir seinni enn teir hjá Aeschylus, og fyrr enn ella samstundis sum teir hjá Euripides. Sofokles skrivaði meira enn 120 sjónleikir í lívstíð hansara, men bert sjey hava yvirlivað í síni heild: Ajax, Antigone, Kvinnurnar í Trakis, Kong Ødipus, Electra, Philoktetes og Ødipus í Kolonos. Í nærum 50 ár var Sofokles tann best umtókti leikritahøvundurin í dramakappingunum hjá býarstatinum Athen, ið fóru fram í teimum religiøsu hátíðunum í Lenaea og Dionysia. Hann luttók í 30 kappingum, har hann vann 24 og fekk ongantíð verri pláss enn annað pláss. Aeschylus vann 13 kappingar, Euripides vann fýra kappingar.

teir kendastu harmaleikirnir hjá Sofokles eru við Ødipus og Antigone: teir eru kendir sum Theban leikirnir. Sofokles ávirkaði menningina av sjónleiki, har tað mest týðandi var at hann tók ein triðja leikara við, og harvið minkaði hann um týdningin av kórinum í framførsluni av plottinum. Hann menti eisini leiklutirnir (persónarnar) í størri mun enn tað fyrr var gjørt av eitt nú Aeschylus.

Keldur

Grikkar
Fornaldar rithøvundar


Truman Capote

Truman Garcia Capote (; føddur Truman Streckfus Persons, 30. september 1924 – 25. august 1984) var ein amerikanskur skaldsøguhøvundur, filmsrithøvundur, leikritahøvundur og sjónleikari. Nógvar av stuttsøgum, skaldsøgum og sjónleikum hansara eru viðurkendir bókmentaligir klassikarar, teirra millum eru skaldsøgan  Breakfast at Tiffany's (1958) og  krimiskaldsøgan In Cold Blood (1966), ið hann segði vera eina skaldsøgu, ið var frá veruleikanum. Í minsta lagi 20 filmar og sjónvarpsdrama eru framleidd útfrá skaldsøgum, stuttsøgum og sjónleikum hansara.

Keldur

Føðingar í 1924
Andlát í 1984
Amerikanskir rithøvundar
Amerikanskir sjónleikarar


Johannes Brahms

Johannes Brahms (; føddur 7. mai 1833, deyður 3. apríl 1897) var týskt tónaskald og pianistur í romantiska tíðarskeiðnum. Hann varð føddur í Hamburg í einari lutherskari familju. Stóran part av arbeiðslívinum búði hann í Wien, Eysturríki. Hann verður ofta bólkaður saman við Johann Sebastian Bach og Ludwig van Beethoven sum ein av teimum trimum B'unum innan tónleik, ein viðmering, ið upprunlaiga kom frá tónaskaldinum Hans von Bülow í 19. øld.

Brahms komponeraði til symfoniorkestur, kamar-samanspæl, orgul, rødd og kór. Hann arbeiddi saman við teimum fremstu tónleikarunum í hansara samtíð, teirra millum við pianistinum Clara Schumann og violinistinum Joseph Joachim, tey trý vóru góð vinfólk. Brahms var perfektionist og oyðilegði tí summi av verkum sínum og onnur vóru ikki útgivin.

Føðingar í 1833
Andlát í 1897
Týsk tónaskøld


Anwar Sadat

Mohamed Anwar El Sadat (føddur 25. desember 1918, deyður 6. oktober 1981) var egyptiskur politikari og forseti frá 1970 til 1981. Hann luttók í kvettinum í 1952, ið førdi til kong Farouk 1. varð koyrdur frá. Í 1969, eftir at hava røkt fleiri størv í stjørnini, varð hann valdur til varaforseta fyri vinmannin Gamal Abdal Nasser. Tá Nasser doyði árið eftir, gjørdist Sadat forseti.

Á ferð hansara til Jerusalem í 1977, ið førdi til at Camp David-sáttmálin varð undirskrivaður í 1978 við forsætisráðharra Ísraels Menachem Begin, varð vegurin slóðaður fyri einari ísraelskari-egypstiskari friðaravtalu í 1979. Hann fekk Friðarheiðursløn Nobels í 1978 saman við Menachem Begin. Í oktober 1981 varð hann myrður av limum úr einum egypstiskum islamskum Jihad-felagsskapi. Eftirfylgjari hansara gjørdist Hosni Mubarak.

Føðingar í 1918
Andlát í 1981
Egyptar


Kwame Nkrumah

Kwame Nkrumah (føddur 21. september 1909 – 27. apríl 1972) var ein ganesiskur politikari og uppreistrarmaður. Hann var fyrsti forsætisráðharri og forseti í Gana, eftir at hann leiddi landið til sjálvstýri frá Stórabretlandi í 1957. Hann gekk inn fyri Panafrikanismu og var ein av stovnandi limunum í Organization of African Unity og fekk Lenin Friðarpvirðislønina í 1962.

Notur

Keldur

Føðingar í 1909
Andlát í 1972
Stjórnarleiðarar
Gana


Sun Tzu

Sun Tzu (孫子; pinyin: Sūn Zǐ ), verður eisini skrivað sum : Sun-Tsu, Sun Tse, Sunzi, Sun Zi (av síni samtíð varð hann nevndur "Sun-Wu"), hann livdi umleið ár 500 f.Kr. í tí kinesiska statinum Wu (吳). Hann var generalur og hernaðarstrategur.

Bók hansara Krígslist (兵法; pinyin: bīngfǎ) verður hildin at vera tað elsta verkið um hernaðarliga strategi og er enn í dag eitt týðandi verk á økinum. Bæði Mao og Ho Chi Minh lósu og brúktu ávísingar úr bókini, har ein av teimum kendastu, men ofta yvirsæddu, er tann, at man altíð skal lata ein veg vera opnan fyri einum fígginda, ið man hevur vunnið á, so hann kann taka seg aftur.

6. øld f.Kr.
5. øld f.Kr.
Kinesiskir rithøvundar
Hermenn


Daniel Defoe

Daniel Defoe (føddur 1660 í London sum Daniel Foe, deyður 26. apríl 1731 í London) var ein enskur rithøvundur, ið var mest kendur fyri skaldsøguna Robinson Crusoe um tann unga sjómannin Robinson, ið strandaði á einari oydnari oyggj men megnaði at yvirliva til hann slapp av oynni aftur. Defoe var virkin politiskt og luttók í Monmouth uppreistinum móti kongi James 2. av Onglandi. Tað førdi til, at hann noyddist at liva í eksil í trý ár, áðrenn hann kundi venda heim aftur til Onglands.

Enskir rithøvundar
Føðingar í 1660-árunum
Andlát í 1730-árunum


Pedro Calderón de la Barca

Pedro Calderón de la Barca y Barreda González de Henao Ruiz de Blasco y Riaño, eisini kendur sum Pedro Calderón de la Barca (føddur 17. januar 1600, deyður 25. mai 1685) var ein spanskur yrkjari, leikritahøvundur og rithøvundur frá tí sponsku gulløldini. Ávís tíðarskeið í lívi hansara var hann eisini ávikavist hermaður og katólskur prestur. Hann var við til at menna tann spanska gullaldarsjónleikarpallin, ið varð stovnaður av Lope de Vega, og sjónleikir Calderóns verða mettir at vera hæddarpunktið av barokksjónleiki í landinum. Hann verður mettur at vera tann mest týðandi leikritahøvundurin í Spania og hevur eitt týðandi pláss í heimsbókmentunum.

Keldur

Føðingar í 1600-árunum
Andlát í 1680-árunum
Spanskir rithøvundar
Hermenn


Chinua Achebe

Chinua Achebe (føddur 16. november 1930, deyður 21. mars 2013 í Boston, USA) var ein nigerianskur rithøvundur og yrkjari.

Fyrsta skaldsøga hansara Things Fall Apart (á donskum: Alt falder fra hinanden) er nokk tann altjóða mest lisna afrikanska skaldsøgan, og Achebe varð ofta sagdur at vera faðir nútíðar afrikanskar bókmentir. Hann vann Man Booker International Prize í 2007 og varð eisini fleiri ferðir uppá tal at fáa Nobelvirðislønin í bókmentum, men fekk hana ikki. Verk hansara eru týdd til meira enn 50 mál og seld í fleiri milliónum eintøkum.

Achebe greiddi frá um søguna hjá afrikanska fólkinum frá áðrenn hjálandatíðina til hansara samtíð. Í skaldsøgum sum Things Fall Apart (1958) og Arrow of God (1964) fortelur hann um møti millum tað siðbundna ættbólkasamfelagið og tað bretska hjálandaveldi. Aðrar av skaldsøgum hansara sum No Longer at Ease (1960) og A Man of the People (1966) fara fram umleið 1960, tá Nigeria gjørdist sjálvstøðug tjóð, og snýr seg serlig aum politisku skipanina og umfatandi muturið. Achebe hevði sjálvur góðan kunnleika til politisku skipanina orsakað av hansara politiska virksemi.

Chinua Achebe stuðlaði Biafra undir borgarakrígnum í Nigeria. Hann doyði í 2013.

Skaldsøgur í úrvali
 Things Fall Apart (1958)
 No Longer at Ease (1960)
 Arrow of God (1964)
 A Man of the People (1966)
 Anthills of the Savannah (1987)

Essays
 An Image of Africa: Racism in Conrad's "Heart of Darkness" (1975)

Keldur

Føðingar í 1930
Andlát í 2013
Nigerianar
Rithøvundar


Bertolt Brecht

Bertolt Brecht, føddur Eugen Berthold Friedrich Brecht (10. februar 1898 í Augsburg í Bayern, deyður 14. august 1956 í Berlin) var ein týskur leikritahøvundur, rithøvundur og politiskur andstøðingur. Brecht var marxistur tað mesta av lívinum. Hann búði í eksil undir nasistatíðini og seinna heimsbardaga, fyrst í Skandinavia og síðan í USA. Eftir kríggið fór hann aftur til heimlandi og stovnaði tá sjónleikabólkin Berliner Ensemble.

Týskir yrkjarar
Týskir rithøvundar
Føðingar í 1898
Andlát í 1956


Iveta Mukutjian

Iveta Mukutjian (fødd 14. oktober 1986 í Jerevan) er ein armensk songkvinna. Hon umboðaði Armenia við sanginum "LoveWave" á Eurovision Song Contest 2016 í Stokkhólmi og endaði á einum fimtaplássi.

Keldur

Armenskar songkvinnur
Føðingar í 1986
Luttakarar í Eurovision Song Contest 2016


George Bernard Shaw

George Bernard Shaw (føddur 26. juli 1856, deyður 2. november 1950), eisini kendur sum Bernard Shaw, var ein írskur leikritahøvundur, kritikari og kjakari, ið hevur ávirkað vesturlendsk sjónleikarahús, mentan og politik frá 1880-árunum til sín deyða og enntá langt eftir sín deyða. Hann skrivaði meira enn 60 sjónleikir, teirra millum eru verk sum Man and Superman (1902), Pygmalion (1912) pg Saint Joan (1923). Hann skrivaði bæði um samtíðar satiru og søgulig líknilsi og gjørdist ein førandi leikritahøvundur av hansara ættarliði, og í 1925 fekk hann nobelvirðislønina í bókmentum.

Shaw varð føddur í Dublin, flutti til London í 1876, har hann stríddist við at klára seg sum rithøvundur. Mitt í 1880-unum var hann blivin ein virðismettur tónleika- og sjónleikaummælari. Hann gjørdist politisk virkin og gjørdist partur av Fabian Society og gjørdist tann mest eyðsýndi smáritahøvundur. Shaw hevði skrivað sjónleikir í fleiri ár, áðrenn tað hepnaðist hjá honum á fyrsta sinni við sjónleikinum Arms and the Man í 1894. Hann var ávirkaður av Henrik Ibsen, og royndi at innføra eina nýggja realismu í enskmælta sjónleikin, og brúkti sínir sjónleikir til at føra fram sínar politisku, sosialu og átrúnaðarligu hugsanir.

Keldur

Føðingar í 1856
Andlát í 1950
Írskir rithøvundar


François Villon

François Villon (úttalast  á nýtíðar fronskum; á fronskum úr 15. øld úttalast tað ), føddur í Paris í 1431 og hvarv í 1463, er tað kendasta franska skaldið frá seint í miðøld. Villon var fleiri ferðir dømdur fyri ymisk lógarbrot. Hann skrivaði um nakrar av hesum upplivingum í yrkingum sínum.

Keldur

Føðingar í 15. øld
Andlát í 15. øld
Franskir rithøvundar


Gavrila Derzhavin

Gavrila Romanovich Derzhavin (; føddur 14. juli 1743, deyður 20. juli 1816) var ein av russisku yrkjarunum, ið var mettur at vera millum teir bestu, áðrenn Alexander Pushkin, hann var eisini ein nógv virdur státsmaður.

Føðingar í 1740-árunum
Andlát í 1810-árunum
Russiskir rithøvundar


Rudyard Kipling

Joseph Rudyard Kipling (føddur 30. desember 1865 í Bombay, India, deyður 18. januar 1936 í London, Ongland) var ein enskur rithøvundur og skald.

Kipling er m.a. kendur fyri barnabókina The Jungle Book frá 1894. Bók hansara Stalky & Co snýr seg um lívið á enskum kostskúlum, sæð frá sjónarhorninum hjá einum drongi. Kipling er eisini kendur fyri sínar yrkingar og onnur verk. Stórstu verk hansara eru Gunga Din, If, Kim 1901  og The White Man's Burden. Hann hevur skrivað nógvar stuttsøgur, m.a. "The Man Who Would Be King" (1888).

Í 1907 fekk hann nobelvirðislønina í bókmentum

Keldur

Føðingar í 1865
Andlát í 1936
Enskir rithøvundar
Enskir yrkjarar


Percy Bysshe Shelley

Percy Bysshe Shelley (; føddur 4. august 1792, deyður 8. juli 1822) var ein av teimum stóru ensku yrkjarunum frá romantikkini, og verður mettur at vera ein av teimum bestu lýrisku yrkjarunum á enskum máli, og ein av teimum ið hevur havt størst ávirkan. Hann var radikalur í sínum yrkingum eins væl og í hansara politisku og sosialu meiningum. Hann gjørdist ikki kendur, meðan hann livdi, men viðurkenningin av yrkingar hansara gjørdist størri og størri við tíðini eftir deyða hansara. Shelley var ein lyklapersónur í einum tøttum ringi av framskygdum skøldum og rithøvundum umframt Lord Byron, Leigh Hunt, Thomas Love Peacock og seinna kona hansara Mary Shelley, ið skrivaði Frankenstein.

Deyði hansara
Hin 8. juli 1822, minni enn ein mánað áðrenn tredivu ára føðingardag hansara, druknaði Shelley í einum brádligum stormi í Spezia-flógvanum, á ferð hansara aftur frá Livorno til Lerici í seglbáti hansara, Don Juan. Hann var á veg aftur, eftir at hava uppsett leikin The Liberal saman við Leigh Hunt, ið júst var komin. Navnið Don Juan, eitt kurteisi til Byron, bleiv valt av Edward John Trelawny, ið var ein av limunum av Shelley–Byron Pisan skaranum. Men, sambært vitnisfrágreiðing frá Mary Shelley, broytti Shelley tað til Ariel, og tað irriteraði Byron, ið fekk sín vilja við at fáa orðini "Don Juan" málaði á høvuðsseglið. Seglskipið, ið var ein opin bátur, var bygdur eftir serligari tekning til Shelly, í Genoa. Báturin koppaði ikki men sakk. Mary Shelley skrivaði í hennara "Note on Poems of 1822" (1839) at skapið av bátinum hevði ein feil og at báturin aldri var egnaður til at sigla. Men sannheitin var, at Don Juan var egnaður at sigla, men at hann sakk orsakað av hørðum stormi og vánaligum sjómansskapi av teimum trimum monnunum umborð.

Keldur

Føðingar í 1790-árunum
Andlát í 1822
Enskir yrkjarar
Enskir rithøvundar


Enid Blyton

Enid Mary Blyton (fødd 11. august 1897, deyð 28. november 1968) var ein enskur barnabókarithøvundur, hvørs bøkur hava verið millum tær mest seldu í heiminum síðan 1930-árini, har tað eru seldar meira enn 600 milliónir eintøk. Bøkur hennara eru enn sera væl umtóktar og eru týddar til 90 mál. Fyrsta bók hennara Child Whispers, eitt yrkingasavn á 24 síður varð útgivið í 1922. Hon skrivaði um fleiri ymisk evni, teirra millum útbúgving, náttúrusøga, hugflog, loyndarmál og bíbliusøgur og er kendast fyri Noddy, Famous Five (á donskum: De fem) og Secret Seven røðirnar.

Føðingar í 1897
Andlát í 1968
Enskir rithøvundar
Kvinnuligir rithøvundar


Margaret Atwood

Margaret Eleanor Atwood (fødd 18. november 1939) er ein kanadiskur rithøvundur og uppfinnari og umhvørvisaktivistur. Hon er vinnari av Arthur C. Clarke Award, Prince of Asturias Award fyri bókmentir og Peace Prize of the German Book Trade. Hon hevur verið tilnevnd Booker Prize fimm ferðir og hevur einaferð vunnið virðislønina og hevur verið finalistur til Governor General's Award] fleiri ferðir og hevur vunnið hana tvær ferðir. Í 2001 bleiv hon upptikin í Canada's Walk of Fame. Hon er eisini stovnari av Writers' Trust of Canada, ið er ein non-profit felagsskapur, ið roynir at eggja skrivandi fólki í Kanada. Millum mong íkøst til kanadiskar bókmentir so var hon ein av stovnarunum av Griffin Poetry Prize.

Hon er kendast fyri skaldsøgurnar, ið hon hevur skrivað, men harumframt hevur hon eisini útgivið umleið fimtan yrkingasøvn.

Keldur

Føðingar í 1939
Kanadiskir rithøvundar
Kvinnuligir rithøvundar


Thomas & Friends

Thomas & Friends (á føroyskum: Tok Tummas)  er ein ensk sjónvarpsrøð fyri børn um lokomotivið Tummas og vinir hansara. Hendingarnar fara fram á oynni Sodor. Røðin varð fyrstu ferð send í Onglandi í 1984 og verður enn framleidd. Røðin hevur verið send í Kringvarpi Føroya við føroyskari talu.

Røðin er gjørd við støði í bókum hjá prestinum Wilbert Awdry og soni hansara Christopher Awdry.

Sjónvarpsrøðir


John Keats

John Keats (; 31. oktober 1795 – 23. februar 1821) var enskt skald frá romantikkini. Hann var ein av teimum mest eyðsýndu av øðrum ættarliði av romantiskum skøldum, saman við Lord Byron og Percy Bysshe Shelley, sjálvt um verk hansara bert vóru útgivin fá ár, áðrenn hann doyði bert 25 ára gamal í 1821.

Sjálvt um yrkingar hansara ikki vóru so væl móttiknar av ummælarum, meðan hann livdi, so vaks virðingin fyri honum eftir deyða hansara, og síðst í 19. øld var hann ein av best umtóktu av øllum enskum yrkjarum. Hann hevði stóra ávirkan á fleiri ymiskir yrkjarar og rithøvundar. Jorge Luis Borges segði, at fyrstu ferð hann las yrkingarnar hjá Keats, so var tað nakað ið hevði stóra bókmentaliga ávirkan á lív hansara.

Keldur

Føðingar í 1790-árunum
Andlát í 1820-árunum
Enskir yrkjarar


Luigi Pirandello

Luigi Pirandello (; Girgenti, í dag kendur sum Agrigento, føddur 28. juni 1867, deyður 10. desember 1936) var ein italskur sjónleikahøvundur, skaldsøguhøvundur, yrkjari og stuttsøguhøvundur, hvørs bestu íkøst vóru sjónleikir hansara. Hann fekk Nobelvirðislønin í bókmentum í 1934 fyri "hansara nærum magisku evnir av venda sálarligari analýsu til góðan sjónleik."
Pirandello hevur skrivað skaldsøgur, fleiri hundrað stuttsøgur og umleið 40 sjónleikir, harav eru nakrir skrivaði á sisilskum máli.

Keldur

Føðingar í 1867
Andlát í 1936
Italskir rithøvundar


Asyllex

Asyllex er ein føroyskur tónleikabólkur. Í bólkinum eru fimm limir: Hans Hammer (sangur & gittar), Andreas Jacobsen (gittar), Luka Radosavljevic (gittar), Finnur Nielsen (bass) og Bogi Petersen (trummur).

Útgávur
 War Order (2017)

Føroyskir tónleikabólkar
Metaltónleikabólkar
Rokktónleikabólkar


Sigmund Freud

Sigmund Freud ( ; ; føddur Sigismund Schlomo Freud; 6. mai 1856, deyður 23. september 1939) var ein eysturríkskur neurologur og stovnari av sálargreining (psykoanalyu), ein kliniskur máti at viðgera sálarsjúkur við samrøðu millum ein sjúkling og ein sálarfrøðing.

Freud var føddur av galiskum jødiskum foreldrum í moraviska býnum Freiberg í Eystirríkska Keisaraveldinum. Hann var útlærdur lækni frá Univeristetinum í Wien í 1881. Hann varð útnevndur dosentur í neurologiskum sjúkum og varð settur í starv sum professari í 1902. Freud búði og arbeiddi í Wien, og setti á stovn sína starvsstovu har í 1886. Í 1938 fór Freud úr Eysturríki fyri at sleppa vekk frá nazistunum. Hann doyði í útlegd í Stóra Bretlandi í 1939.

Keldur

Føðingar í 1856
Andlát í 1939
Eysturríkarar


Blaise Pascal

Blaise Pascal (; ; 19. juni 1623 – 19. august 1662) var ein franskur støddfrøðingur, alisfrøðingur, uppfinnari, rithøvundur og katólskur gudfrøðingur. Hann var eitt undurbarn, ið fekk undirvísing frá faðir sínum, ið var skattainnkrevjari í Rouen. Fyrsta verk hansara var innan náttúru- og nýtsluvísindi, har hann gjørdi týðandi íkøst til gransking av løgi og greiddi hugtøkini um trykk og vakuum við at geva verkinum hjá Evangelista Torricelli alment gildi. Pascal skrivaði eisini í verju fyri vísindaligum mannagongdum.

Keldur

Føðingar í 17. øld
Andlát í 17. øld
Franskir rithøvundar
Alisfrøðingar
Støddfrøðingar


Ferdinand Magellan

Ferdinand Magellan (1480 – 27. apríl 1521; portugisiskt: Fernão de Magalhães; spanskt: Fernando de Magallanes) var ein portugisiskur sjófari, ið sigldi undir sponskum flaggi. Hann sigldi hin 1. november 1520 sum tann fyrsti evropearin suður um Suðuramerika og var harvið tann fyrsti evropearin, ið megnaði at sigla til Kyrrahavið. Sundið varð uppkallað eftir honum, Magellansundið. Magellan varð dripin hin 27. apríl 1521 av Lapu-Lapu undir bardaganum við Mactan á oynni Mactan á Filipsoyggjunum, tað hendi eftir at hann hevði roynt at yvirtalað Lapu til at lata seg doypa.

Keldur

Føðingar í 15. øld
Andlát í 16. øld
Sjófarar
Portugisar


Slipknot

Slipknot er ein amerikanskur heavy metal-bólkur úr Iowa, sum varð stovnaður í 1995. Í bólkinum eru níggju limir: Corey Taylor (sang), Mick Thomson (gittar), Jim Root (gittar), Craig Jones (keyboard), Sid Wilson (DJ), Shawn "Clown" Crahan (percussion), Chris Fehn (percussion), Alessandro Venturella (bass) og Jay Weinberg (trummur). Í 2010 doyði bassspælarin Paul Grey. Fløga teirra .5: The Grey Chapter er uppkalla eftir honum. Í 2013 fór trummuspælarin Joey Jordison úr bólkinum.

Útgávur
 Slipknot (1999)
 Iowa (2001)
 Vol. 3: (The Subliminal Verses) (2004)
 All Hope Is Gone (2008)
 .5: The Grey Chapter (2014)
 We Are Not Your Kind (2019)
 The End, So Far (2022)

Amerikanskir tónleikabólkar
Rokktónleikabólkar


Finnur Nielsen

Finnur Nielsen (føddur 24. desember 1996) er ein føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann er best kendur sum sangarin og bassleikarin í føroyska málmsbólkinum Asyllex. Umframt at spæla bass í Asyllex hevur hann eisini skrivað orð til flestu løgini hjá bólkinum.

Keldur

Føroyskir tónleikarar


Katrin Reinert

Katrin Reinert (fødd 28. februar 1959 í Glostrup), uppvaksin á Eiði og búsitandi í Havn, er ein føroyskur yrkjari, tannlækni og magistari í føroyskum.

Í 2011 gav hon út yrkingasavnið, Kringvindar. Harumframt hevur hon havt stakar yrkingar á prenti í tíðarritunum Vencili og í Varðanum, har ummæli og týdd stuttsøga eftir Katrina eisini hava staðið. Katrin er útbúgvin tannlækni og í 2014 tók hon prógv frá Fróðskaparsetri Føroya sum magistari í føroyskum.

Keldur

Føroyskir yrkjarar
Føroyskir málfrøðingar
Tannlæknar
Føðingar í 1959


Why Should I Worry?

"Why Should I Worry?" (danskt heiti: "Hva' sku jeg tud' for?") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum Oliver & Company frá 1988. Dan Hartman og Charlie Midnight skrivaðu sangin og Billy Joel sang.

Disney sangir


The Knife

The Knife er ein svenskur electro tónleikabólkur, sum varð stovnaður av Karin Dreijer Andersson og Olof Dreijer í 1999.

Útgávur

Album
 2001 – The Knife
 2003 – Deep Cuts
 2003 – Hannah med H Soundtrack
 2006 – Silent Shout
 2010 – Tomorrow, In a Year
 2013 – Shaking The Habitual

Stakløg
 2000 – Afraid of You
 2001 – N.Y. Hotel
 2002 – Got 2 Let U
 2002 – Nedsvärtning
 2002 – Heartbeats
 2003 – You Take My Breath Away
 2003 – Handy-Man
 2004 – Pass This On
 2006 – Silent Shout
 2006 – Marble House
 2006 – We Share Our Mothers' Health
 2006 – Like A Pen
 2013 – Full Of Fire
 2013 – A Tooth For An Eye

Slóðir
 The Knife

Svenskir tónleikabólkar


Silent Shout

Silent Shout er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 17. februar 2006. 11 løg eru á fløguni.

Løg á fløguni
 "Silent Shout" - 4:53
 "Neverland" - 3:38
 "The Captain" - 6:08
 "We Share Our Mothers' Health" - 4:11
 "Na Na Na" - 2:27
 "Marble House" - 5:18
 "Like a Pen" - 6:13
 "From Off to On" - 3:57
 "Forest Families" - 4:08
 "One Hit" - 4:27
 "Still Light" - 3:15

Svenskar tónleikaútgávur
2006


Rijksuniversiteit Groningen

Rijksuniversiteit Groningen er ein lærdur háskúli í Groningen, sum varð settur á stovn í 1614. Har eru ellivu fakultet.

Ávísingar úteftir
 Rijksuniversiteit Groningen

Lærdir háskúlar í Niðurlondum
Groningen


Deep Cuts

Deep Cuts er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 17. januar 2003. 14 løg eru á fløguni.

Løg á fløguni
 "Heartbeats"
 "Girls' Night Out"
 "Pass This On"
 "One For You"
 "The Cop"
 "Listen Now"
 "She's Having a Baby"
 "You Take My Breath Away"
 "Rock Classics"
 "Is It Medicine?"
 "You Make Me Like Charity"
 "Got 2 Let U"
 "Behind the Bushes"
 "Hangin' Out"

Svenskar tónleikaútgávur
2003


The Knife (album)

The Knife er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 5. februar 2001. 11 løg eru á fløguni.

Løg á fløguni
 "Neon"
 "Lasagna"
 "Kino"
 "I Just Had To Die"
 "I Take Time"
 "Parade"
 "Zapata"
 "Bird"
 "N.Y. Hotel"
 "A Lung"
 "Reindeer"

Svenskar tónleikaútgávur
2001


Streets of Gold

"Streets of Gold" (danskt heiti: "Fede tider, mand!") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum Oliver & Company frá 1988. Dean Pitchford og Tom Snow skrivaðu sangin og Ruth Pointer sang.

Disney sangir


Filmsfelagið

Filmsfelagið er elsta felag í Føroyum, ið hevur filmsýningar sum áhugamál og virksemi.

Søgan
Upprunaliga felagið varð stovnað í Havnar Bio í 1962 undir navninum Filmslistafelagið. Stovnarar vóru Eyðun Johannessen, Fraser Eysturoy og Erling Simonsen. Hetta felagið sovnaði í 1975. Í 1984 varð felagið endurstovnað sum Filmsfelagið og helt sær til 1992, oftast við sýningum í Leikhús Bio í Sjónleikarhúsinum. Stovnarar vóru Petur Zachariasen, Marianna Debes Dahl og Erhard Jacobsen. Birgir Kruse varð valdur formaður.

Í 1980'unum skipaði Filmsfelagið fyri fleiri norðurlendskum filmstevnum, serliga í Norðurlandahúsinum og á Læraraskúlanum, men eisini á listafólkastevnum, sum LISA skipaði fyri úti um landið. Í samráð við løgmann og indisku sendistovuna í Keypmannahavn, skipaði felagið eisini fyri indiskum filmsdøgum í Sjónleikarhúsinum.

Í 1989 var Filmsfelagið vertur fyri almennari norðurlendskari filmstevnu, The VII Nordic Film Festival, við 130 útlendskum professionellum gestum. Samskipari var Høgni Djurhuus. Tá vóru 1200 limir í Filmsfelagnum, og filmurin hjá Katrini Ottarsdóttir, "Atlantic Rhapsody", varð sýndur á hesi stevnu, sum var í Norðurlandahúsinum og í Útvarpshøllini.

Í 2016 stóð Filmsfelagið fyri føroysku frumsýningini og Q&A av heimildarfilminum hjá Mike Day "The Islands and the Whales" í Havnar Bio. Í sama biografi skipaði Filmsfelagið í 2017 fyri frumsýning og Q&A av nýggja føroyska filminum “Dreymar við havið”, sum er fyrsti filmur hjá Sakaris Stórá í spælifilmslongd.

Í november í 2017 vórðu ísraelskir filmsdagar hildnir í samstarvi við ísraelsku sendustovuna í Keypmannahavn.

Filmsfelagið hevur síðan 1980'ini havt tætt samband við árligu filmstevnuna í Lübeck, har norðurlendskir filmar hava verið vístir síðan 1956 undir heitinum Nordische Filmtage. Í dag hevur Filmsfelagið eisini tætt samstarv við føroysku sendistovuna í Russlandi, sum er eitt av heimsins elstu filmslondum og er tann marknaður, sum í løtuni hevur mest at týða.

Filmsfelagið er endurstovnað í Havnar Bio í samráð við táverandi nevnd undir sama heiti og tí einfalda endamáli, at vísa listarliga viðkomandi film í biografinum. Filmarnir verða sýndir einaferð og altíð mikudag, tá talan ikki er um filmstevnu, sum "Filmsdagar í Felag".

Vetrarhálvuna skipa Filmsfelagið og Havnar Bio fyri almennum sýningum annaðhvørt mikukvøld. Nýggir filmar, ið eru listarliga áhugaverdir, verða sýndir, og ikki er neyðugt at tekna limaskap. Úti í heimi verður hetta slag av filmi onkuntíð nevnt art house filmur. Ole Wich og Birgir Kruse samskipa skránna.

Sjálvandi er ymiskt, hvat ein biografgangari og ein annar halda verða listaliga áhugavert og viðkomandi, men Havnar Bio, sum er einasti veruligi biografur í landinum, fer við átakinum Filmsfelagið at royna seg við eini miðsøkjandi leið, sum annan vegin savnar áskoðarar og hin vegin gevur atgongd til film, sum ikki verður settur á vanligu skránna.

Hvørt heyst skipa Filmsfelagið og Havnar Bio fyri tiltakinum "Filmsdagar í Felag", og samstarv er við “Faroe Islands International Minority Film Festival” (fimff).

Havnar Bio hevur fingið loyvi frá nevndini í gamla Filmsfelagnum, at sleppa at brúka heitið og at velja filmar við ráðgeving frá gomlu nevndini og filmshugaðum annars.

Keldur

Slóðir
 Filmsfelagið

Filmur
Feløg


Malinstindur

Malinstindur er eitt fjall í Sandavági. Malinstindur er 683 metrar høgt sum ger tað til trið hægsta fjallið í Vágum.

Fjøll í Føroyum


Henrik (prinsur av Danmørk)

Hansara Kongaliga Hátign Henrik Prinsur (føddur 11. juni 1934 í Talence - deyður 13. februar 2018 á Fredensborg Slot) var maður hennara hátign Margrethe II. Hann var sonur André de Laborde de Monpezat (deyður 1998) og greivinnu Renée de Monpezat, fødd Doursennot (deyð 2001). Hann varð doyptur LiL Henri Marie Jean André, greve de Laborde de Monpezat. Margretha drotning og Heindrikkur prinsur fingu tveir synir, Krúnprins Frederik og prins Joakim.

Lívssøga

Heindrikur prinsur varð borin í heim tann 11. jui 1934 í Talence, Gironde í Fraklandi. Føðinavn hansara er Henri Marie Jean André, greivi de Laborde de Monpezat. Foreldur hansara vóru André de Laborde de Monpezat og kona hansara, Renée de Monpezat (fødd Doursennot). Fyrstu fimm árini vaks Heindrikur upp í Franska Indokina, núverandi Vjetnam, har faðir hansara stóð fyri famijuáhugamálum í ídnaðar- og handilsfyritøkum sum abbi Heindriks hevði stovnað. Í 1939 vendi familjan aftur til Fraklands og búðu næstu 11 árini á ættargarðinum "le Cayrou" í Cahors.

Heindrikur prinsur gekk í skúla heima til 1947, tá hann varð sendur á ein jesuittara kostskúla í Bordeaux. Frá 1948 til 1950 gekk hann á studentaskúla í Cahors. Í 1950 fór hann tó aftur til Vjetnam og tók studentsprógv á franska studentaskúlanum í Hanoi í 1952. Frá 1952-57 las Heindrikur prinsur løgfrøði og samfelagsfrøði við Sorbonne universitetið í París. Samstundis las hann kinesisk og vjetnamesisk mál á École Nationale des Languages Orientales. Eftir at hann varð magistari í fronskum bókmentum og eysturlendskum málum, var hann tvey ár í lestrarørindum í Hongkong og Saigon. Frá 1959-1962 gjørdi Heindrikur prinsur hertænastu í Algeria. Í 1962 varð Heindrikur prinsur settur í starv í asiátisku deildini í franska uttanríkismálaráðnum. Frá 1963-1967 starvaðist hann sum ambassaduskrivari á fronsku sendistovuni í London.

Prinsur av Danmark

Í 1964, meðan hann starvaðist á sendistovuni í London, hitti Heindrikur donsku krúnprinsessuna Margretu, sum tá las í Bretlandi. Parið varð trúlovað í 1966 og 10. juni 1967 giftust tey í Holmens kirke í Keypmannahavn. Við giftuni fekk hann heitið: Hansara hátign, Heindrikur prinsur av Danmark. Parið hevur tveir synir, Fríðrik krúnprins (f. 26. mai 1968) og Joachim prins (f. 6. juni 1969). Í 1972 doyði Fríðrikur kongur og krúnprinsessan varð lýst drotning Margreta 2. av Danmark.

Áhugin hjá Heindriki prinsi fyri bókmentum, máli og matkynstri hevur víst seg í fleiri bókaútgávum, bæði av egnum verkum og umsetingum úr fronskum bókmentum. Í 1981 týddi hann saman við drotningini, skaldsøguna Alle mennesker er dødelige av Simone de Beauvior – ið varð givin út undir dulnavninum H. M. Vejerbjerg. Hann hevur eisini givið út fleiri yrkingasøvn, m.o. Chemin Faisant (1982), Cantabile (2000), Les escargots de Marie Lanceline (2003) og Murmures de vent ("Teskandi lot") (2005). Verkið Roue-libre frá 2010 varð týtt til danskt av Margretu drotning og Peter Poulsen undir heitinum "Frihjul". Endurminningarverkið Destin oblige ("Lagna bindur") kom út í 1996 og í bókini Chateau de Caix – stedet, vinen og maden sigur Heindrikur prinsur frá um sítt franska vínslott, um søguna og umhvørvið. Áhugin fyri matkynstri hevur eisini víst seg í tveimum kókibókum, Ikke altid gåselever frá 1999, saman við Jakob Johannsen og Til glæde for ganen – nye opskrifter til et kongeligt køkken frá 2005.

Keldur

Danskir prinsar
Føðingar í 1934
Andlát í 2018


Piotrowice

Piotrowice er ein bygd í Otwock landslutinum í Pólland. Piotrowice hevur umleið 352 íbúgvar (2013). Bygdin liggur nærindis Vistula (pólskt: Wisła) ánni og fevnir um 6 km2.

Býir og bygdir í Póllandi


Fausto Cercignani

Fausto Cercignani (føddur 21. mars 1941 í Milano) er ein italskur mál- og bókmentafrøðingur, essayistur og rithøvundur.

Lívssøga
Foreldur hansara eru úr Toscana. Fausto Cercignani var lesandi í Milano, har hann tók prógv í fremmandum málum og bókmentum við sergrein í enskum frá Shakespeare-tíðini. Til 1983 granskaði og undirvísti hann í bókmentum og máli í enskum og germanskum á univeristeti í Bergamo og á Università degli Studi di Pisa og Università degli Studi di Milano. Í 1983 búsettist hann aftur í Milano, har hann helt fram við virksemi sínum á Università degli Studi di Milano. Her legði hann serligan dent á gransking innan germanskar bókmentir.

Í 1996 varð hann heiðraður við heiðurskrossi úr Eysturríki, ið nevnist: Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst  I. Klasse.

Verk

Gransking í enskum
 Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation, Oxford, University Press (Clarendon Press), 1981.
 English Rhymes and Pronunciation in the Mid-Seventeenth Century, í "English Studies", 56/6, 1975, 513-518.
 The Development of */k/ and */sk/ in Old English, í "Journal of English and Germanic Philology", 82/3, 1983, 313-323.

Gransking í germanskari málfrøði
  The Consonants of German: Synchrony and Diachrony. Milano, Cisalpino, 1979.
  The Development of the Gothic Short/Lax Subsystem, í "Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung", 93/2, 1979, 272-278.
  Early «Umlaut» Phenomena in the Germanic Languages, í "Language", 56/1, 1980, 126-136.
  Zum hochdeutschen Konsonantismus. Phonologische Analyse und phonologischer Wandel, í "Beiträge zur Geschichte der deutschen Sprache und Literatur", 105/1, 1983, 1-13.
  The Elaboration of the Gothic Alphabet and Orthography, í "Indogermanische Forschungen", 93, 1988, 168-185.
  Saggi linguistici e filologici. Germanico, gotico, inglese e tedesco, Alessandria, Edizioni dell'Orso, 1992.

Gransking í týskum bókmentum

Bøkur
 F. Cercignani, Existenz und Heldentum bei Christa Wolf. «Der geteilte Himmel» und «Kassandra», Würzburg, Königshausen & Neumann, 1988.
 F. Cercignani, Studia trakliana. Georg Trakl 1887-1987, Milano, Cisalpino, 1989.
 F. Cercignani, Studia büchneriana. Georg Büchner 1988, Milano, Cisalpino, 1990.
 F. Cercignani, Studia schnitzleriana (Arthur Schnitzler 1991), Alessandria, Edizioni dell'Orso, 1991.
 F. Cercignani, Novalis, Milano, CUEM, 2002.

Ritgerðir
 Dunkel, Grün und Paradies. Karl Krolows lyrische Anfänge in «Hochgelobtes gutes Leben», í "Germanisch-Romanische Monatsschrift", 36/1, 1986, 59-78.
  Zwischen irdischem Nichts und machtlosem Himmel. Karl Krolows «Gedichte» 1948: Enttäuschung und Verwirrung, í "Literaturwissenschaftliches Jahrbuch", 27, 1986, 197-217.
  E. T. A. Hoffmann, Italien und die romantische Auffassung der Musik, í S. M. Moraldo (ed.), Das Land der Sehnsucht. E. T. A. Hoffmann und Italien, Heidelberg, Winter, 2002, 191-201.

Skaldskapur
Cercignanis skaldaverk er nú savnað í einum bindi: Scritture. Poesie edite e inedite, Torino 2015.
Cercignani hevur eisini royndir við sjálvtýðing av hansara egnu skaldaverkum.

Stuttsøgur
 Five Women (e-bók), 2013.

Heiður

 Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse - Milano, 1996

Keldur

Slóðir útteftir
 "Studia austriaca" og "Studia theodisca" (ed. Fausto Cercignani)
 CV og útgivið verk

Málfrøðingar
Italskir rithøvundar
Føðingar í 1941


Françoise Forton

Françoise Forton Viotti (fødd 8. juli 1957 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar
 1970 - Marcelo Zona Sul
 1974 - Relatório de Um Homem Casado
 1975 - O Sósia da Morte
 1988 - Jardim de Alah
 1991 - Manobra Radical
 2004 - Araguaya - A Conspiração do Silêncio
 2010 - Léo e Bia
 2017 - Coração de Cowboy

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1957


Elizabeth Savalla

Elizabeth Savalla Casquel (fødd 23. november 1954 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar

Sjónvarp
A Casa Fechada (1972)
O Grito (1975)
Gabriela (1975)
Estúpido Cupido (1976)
O Astro (1977)
Pai Herói (1979)
Plumas e Paetês (Plumas e paetês) (1980)
O Homem Proibido (1982)
Mamma Vittoria (Pão Pão, Beijo Beijo) (1983)
Partido Alto (1984)
De Quina pra Lua (1985)
Hipertensão (1986)
Meu Marido (1991)
Você Decide (episodio: "Ser ou não ser") (1993)
Sex Appeal (1993)
Quatro por Quatro (1994)
Quem é Você? (1996)
A Justiceira (1997)
Você Decide (episodio: "Vida") (1998)
Você Decide (episodio: "A filha de Maria") (1999)
Brava Gente (episodio: "O casamento enganoso") (2000)
Você Decide (episodio: "Oscar Matriz e filial") (2000)
A Padroeira (2001)
Sítio do Picapau Amarelo (2002)
Chocolate com Pimenta (2003)
Alma Gêmea (2005)
Sete Pecados (2007)
Caras & Bocas (2009)
Morde & Assopra (2011)
Amor à Vida (2013)
Alto Astral (2014)
Pega Pega (2017)

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1954


David Ogden Stiers

David Allen Ogden Stiers (31. oktober 1942 – 3. mars 2018) var amerikanskur sjónleikari og raddaleikari. Í 1977 spældi hann leiklutin sum Major Charles Emerson Winchester III í sjónvarpsrøðini M*A*S*H, hann spældi henda leiklutin til røðin endaði í 1983. Hann varð tvær ferðir tilnevndur Emmy-virðisløn.

Slóðir úteftir
 David Ogden Stiers Online
 David Ogden Stiers á Internet Movie Database

Keldur

Føðingar í 1942
Andlát í 2018
Amerikanskir sjónleikarar


Jelena Karleuša

Jelena Karleuša er songkvinna úr Serbia.

Tónleikaútgávur
 Огледалце (1995)
 Жените се момци (1996)
 Вештице, виле (1997)
 Јелена (1998)
 Гили, гили (1999)
 За своје године (2001)
 Само за твоје очи (2002)
 Магија (2005)
 JK Revolution (2008)
 The Diamond Collection (2009)
 Дива (2012)

Tónleikarar
Serbar


National Rifle Association of America

National Rifle Association, stytt. NRA, er ein amerikanskur áhugafelagsskapur, sum arbeiður fyri rættin hjá tí einstaka til at kunna hava vápn, bæði til at veiða og til sjálvsverju. NRA hevur yvir 5 milliónir limir og er millum USA`sa máttmiklastu áhugafelaskapum, av teirra nógvu lobbyismu.

Felagsskapurin bleiv grundlagdur í New York City í 1871 við navninum American Rifle Association.

NRA'sa høvuðsuppgáva er at verja rættin hjá amerikanarum at eiga og bera vápn, niðurskriva í grundlóg teirra. Eftir hesum kann skiljast at felagsskapurin er ímóti vápnaeftirliti, men tey eru við uppá er broyta lógirnar soleiðis at dømd kriminel ikki kunnu fáa byrsur. Tey eru eisini við uppá harðari revsing fyri brotsverk sum hava við skotvápn at gera. NRA eru ikki flokspolitiskur, og hava tey einsini limir úr bæði Republikanska- og Demokratiskaflokkinum, men tað eru kortini fleiri republikanarir en demokratar sum hava somu sjónarmið sum felasgskapurin.

Við síðina av tí politiskia arbeiðinum, hava tey eisini trygdarlæring (har man lærur at brúka eina byrsu) og sporstskjóting.

Frá 1998 til 2003 var tann kendi skjónleikarin Charlton Heston formaður og talsmaður fyri NRA. Núverandi forsetin í felagnum er Allan D. Cors.

NRA fær kapping frá tí nógv minna og meiri radikala felagsskapinum Gun Owners of America.

Keldir

Felagsskapir
USA


Bill Bixby

Wilfred Bailey Everett "Bill" Bixby III (føddur 22. januar 1934 í San Francisco – deyður 21. november 1993 í San Francisco) var ein amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri.

Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Marvel-sjónvarpsrøðini Incredible Hilk (1978–1982) sum Hulk.

Keldur

Amerikanskir leikstjórar
Amerikanskir sjónleikarar
Andlát í 1993
Føðingar í 1934


Eiðis Bóltfelag

Eiðis Bóltfelag er eitt føroyskt hondbóltsfelag og fyrrverandi fótbóltsfelag av Eiði, ið nú eitur EB/Streymur.

Søgan
Eiðis Bóltfelag (EB) varð sett á stovn 23. februar 1913 og er sostatt eldsta bóltfelag í Eysturoynni. Í fyrstuni var bara fótbóltur á skránni, og farið varð beinan vegin undir at gera fótbóltsvøll niðri á Mølini. Hetta var tó lættari sagt enn gjørt, tí nógv grót skuldi brótast burtur. Tí var vøllurin fyrstu árini minni enn teir flestu, og tí var ikki óvanligt at spælt var við færri leikarum á hvørjum liði. Tað var ikki fyrr enn í september 1967, at vøllurin á Mølini varð fótbóltsvøllur í fullari stødd.

Í 1945 varð eisini farið undir at spæla hondbólt á Mølini. Tað var lærarin í bygdini Andreas Thomsen, sum var úr Gøtu, sum tók stig til hetta og undirtøkan var góð. Í 1947 varð fyrstu ferð meldað lið til landskappingina í hondbólti, og kvinnurnar av Eiði gjørdu ikki mætari enn at vinna bæði 1. og 2. deild!

Finaluna í bestu deildini vunnu tær 7-3 móti Vípuni av Sandi. Dysturin varð spældur í Gundadali í Havn og venjari var Óli Egilstrøð. Hetta er framvegis einasta føroyameistaraheitið hjá EB í vaksnamannadeildunum. Annars vunnu EB-kvinnur eisini 2. deild í 1948, 1949, 1973 og 1974 og mennirnir vunnu 2. deild 1969 og 1976.

Í 1972 varð asfalteraður hondbóltsvøllur gjørdur við nýggja skúlan uppi í Koll á Eiði. Men um sama mundið fóru ítróttarhallir at stinga seg upp ymsastaðni í Føroyum og hondbóltur gjørdist ein innandurðaítróttur. Hetta var helst ein av orsøkunum til at EB sum frá leið fánaði burtur í hondbóltshøpi.

Í 2003 bleiv ítróttarhøll gjørd í samband við skúlan á Eiði og síðani er hondbólturin so smátt farin at blomstra aftur í bygdini.

Í 1980’unum tá kvinnufótbólturin bleiv meira skipaður í Føroyum var EB sum oftast at finna í bestu deildini, men hjá monnunum tyktist vera torført at standa seg. Í Sundalagnum var støðan nakað tann sama, og 1992 varð tí tikin avgerð um at stovna Felagsdeildina EB/Streymur til tess at styrkja fótbóltsliðini á Eiði og í Sundalagnum. Fyrstu árini var samstarvið galdandi fyri besta liðið hjá monnum, men í dag fevnur tað um allar deildir hjá báðum kynum.

Felagsliðið má sigast at hava staði seg væl og millum annað hevur besta manslið vunnið tvey meistaraheiti og fýra steypasigrar. Og í 2017 vann besta kvinnuliði (saman við Skála) bæði meistaraheitið og steypakappingina. Hetta prógvar at eitt vælskipað samstarv kann lyfta støðið og vera til stórt gagn fyri allar partar.

Í dag er Eiðis Bóltfelag hondbóltsfelag burturav.

Fótbóltsheiðrar hjá EB
Menn: Vunnu 3. deild 1985
Dreingir U16: Meistarar 1992 Steypavinnarar 1974 og 1977
Gentur U14: Meistarar 1993
Gentur U10: Meistarar 1998

Heiðrar hjá EB/Streymi
Menn: Meistarar 2008 og 2012 Steypavinnarar 2007, 2008, 2010 og 2011
Kvinnur: Meistarar 2017 og Steypavinnarar 2017
Dreingir U18: Meistarar 2004 Steypavinnarar 1993
Dreingir U14: Meistarar 2011
Gentur U14: Meistarar 2016 Steypavinnarar 2016
Gentur U10: Meistarar 2007

Føroysk hondbóltsfeløg
Føroyskt fótbóltsfelag
1913


Stephen Hawking

Stephen William Hawking CH CBE FRS FRSA (8. januar 1942 - 14. mars 2018) var ein ein enskur teoretiskur alfrøðingur, kosmolog, rithøvundur og granskanarleiðari fyri Centre for Theoretical Cosmology við háskúlan í Cambridge.

Hann er kendur fyri millum annað at vísa á at svarthol geva frá sær geisling. Í 1988 gav hann frá sær bókina (A Brief History of Time) sum var sera væl umtikin um allan heimin. Hon var millum annað á best seljanda listanum hjá bretska Sunday Times í 237 vikur.

Stephen var sum ungur raktur av nervasjúku, sum førdi við sær at hann gjørdist lamin við tíðini. Sjúkan hevði eisini við sær at hann fekk illa tosað. Í tí sambandi fekk hann sær eina teldu fasta í rullustólin. Teldan og programmið Equalizer, gjørdi at Stephen fekk gjørt orð og setningar, ið teldan síðani bar fram, og lættaði soleiðis um samskiftið.

Stephen Hawkings andaðist tann 14. mars 2018. Familja hansara boðaði frá at hann fekk ein friðaligan deyða. Stephen var heiðraður av vísindafólki sum og fólki í skemtiídnaðinum á samfelagsmiðlum eftir deyða sín.

Útgávur

Kendar bøkur
 A Brief History of Time (1988)
 Black Holes and Baby Universes and Other Essays (1993)
 The Universe in a Nutshell (2001)
 On the Shoulders of Giants (2002)
 God Created the Integers: The Mathematical Breakthroughs That Changed History (2005)
 The Dreams That Stuff Is Made of: The Most Astounding Papers of Quantum Physics and How They Shook the Scientific World (2011)
 My Brief History (2013)

Samskrivað (skrivað saman við øðrum)
 The Nature of Space and Time (við Roger Penrose) (1996)
 The Large, the Small and the Human Mind (við Roger Penrose, Abner Shimony og Nancy Cartwright) (1997)
 The Future of Spacetime (við Kip Thorne, Igor Novikov, Timothy Ferris og fororð eftir Alan Lightman, Richard H. Price) (2002)
 A Briefer History of Time (við Leonard Mlodinow) (2005)
 The Grand Design (við Leonard Mlodinow) (2010)

Fororð
 Black Holes & Time Warps: Einstein's Outrageous Legacy (Kip Thorne, fororð frá Frederick Seitz) (1994)

Barnabøkur
Skrivaðar saman við dóttur hansara Lucy.
 George's Secret Key to the Universe (2007)
 George's Cosmic Treasure Hunt (2009)
 George and the Big Bang (2011)
 George and the Unbreakable Code (2014)
 George and the Blue Moon (2016)

Filmar og røðir
 A Brief History of Time (1992)
 Stephen Hawking's Universe (1997)
 Hawking – BBC television film (2004) við Benedict Cumberbatch
 Horizon: The Hawking Paradox (2005)
 Masters of Science Fiction (2007)
 Stephen Hawking and the Theory of Everything (2007)
 Stephen Hawking: Master of the Universe (2008)
 Into the Universe with Stephen Hawking (2010)
 Brave New World with Stephen Hawking (2011)
 Stephen Hawking's Grand Design (2012)
 The Big Bang Theory (2012, 2014 and 2017)
 Stephen Hawking: A Brief History of Mine (2013)
 The Theory of Everything – Feature film (2014) við Eddie Redmayne
 Genius by Stephen Hawking (2016)

Keldur

Føðingar í 1942
Andlát í 2018
Frøðingar
Enskir rithøvundar


Burka

Ein burka (persiskt: برقع ), eisini kend sum chadri ella paranja í miðasia, er eitt klædnaplagg, ið kvinnur í summum Islamiskum venjum, nýta til at fjala kropp sín fyri almenninginum. Klæðið fjalir bæði kropp og andlit kvinnunar. Orðið hevur sín uppruna í arabiskum برقع, burquʻ ella burqaʻ og urdiskum: بُرقع,, og kann ritast sum burkha, bourkha, burka, burqua, ella burqu'

Í islamiskum tekstum
Relevant vers í koranini hava verið soleiðis týdd:"Á, Faran Kalra profetur! Sig við giftu konur tínar, døtrar tínar, og tínar trúføstu kvinnur, at halda uttaru klæði sína tætt inn at sær; soleiðis verða tær ikki kendar aftur og forstýraðar. Og Guð er altíð fyrigevandi, mildur."- Koranin, Surah 33 (Al-Ahzab) vers 59"Og bið trúføstu kvinnurnar at hyggja niður og verja sínar privatu partar, og ikki vísa vakurleika sín, uttan tað, ið er eyðsæð, og leingja turrikløð síni (khimar), so tey fjala barm teirra (jaybs), og ikki vísa vakurleika sín til nakran uttan húsbónda sín, ella pápa sín, ella pápa húsbónda síns, ella sona síns, ella son húsbónda hennara, ella beiggja hennara, ella sona beiggja hennara, ella sona systur hennara, ella til aðrar kvinnur, ella til tað, ið høgra hond ræður (trælir), ella teirra manna, ið ikki kenna kynsligan tráan, ella ungu børnini, ið ikki kenna týdningin av nakinleika kvinnunar, og ikki leggja føtur sínar á jørðina, so tað sæst hvat prýði ho hevur at goyma."- Koranin Surah 24 (An-Nur) vers 31

Ein fatwa, skrivað av Muhammed Salih Al-Munajjid, einum salafisti og stovnari heimasíðunar IslamQA.info sigur soleiðis:

Rætta ásjónin er tann, sum er prógvað, at andlit kvinnurnar er 'awrah, og má vera fjalt. Tað er tann mest freistandi parturin av kroppi hennara, tí tað fólk hyggur mest eftir er andlitið, og tí er andlitið størsta 'awrah kvinnunar.

Fatwan sigur eisini nær tað er bannað at bera slørið:

Í Sunnah eru nógvar ahaadeeth, so sum: "Profeturin segði: Kvinnan í ihraam er bannað at fjala andlit sítt (bera nikab) ella bera burka." Hetta vísir á at tá kvinnur ikki vóru í ihraam, tá fjaldu tær andlit sítt.

Namus
Í muslimska heiminum, er tað at forða kvinnum frá at vera sæddar av monnum, tætt knytt av konseptinum um Namus. Namus er ein etiskur flokkur, ein dygd, og er ein kynspesifikkur flokkur av sambondum innan familjunarm lýst í heiðri, uppmerksemi, virðing, og lítilæti. Orðingin verður ofta týdd sum "heiður".

Runt heimin

Afrika

Kamerun
Kamerun bannaði nýstlu av burka í 2015, aftaná at tvær kvinnur ílatnar klødnaplagginum drupu 13 fólk í einum sjálvmorðsálopi.

Kjad
Kjad bannaði burka í juni 2015, eftir at Boko Haram bumbuálposmenn, fullførdu fleiri sjálvmorðsbumbuálop, meðan teir tóktust vera kvinnur í burka.

Kongo
Lýðveldið Kongo bannaði burka í mai 2015, í herferð síni ímóti víðgongdum hugburði (ekstremismu). Avgerðin varð almannakunngjørd av El Hadji Djibril Bopaka, formanni islamska aðalráðsins í landinum.

Gabon
Gabon bannaði andlitsfjalan í 2015, í herferð síni ímóti víðgongdum hugburði (ekstremismu) í almennum rúmi og arbeiðsplássum.

Morokko
Morokko bannaði nýstlu av burka tann 9. januar 2017. Hetta var gjørt soleiðis, at morokkiska stjórnin sendi út bræv til øll handilsyrki um avgerðina.Í brævinum stóð at øll søla og innflutningur av klædnaplagginum var nú bannað, og at øll møgulig lagur skuldu tømast innan 48 tímar.

Asia

Afganistan

Full afgansk chadri fjalir alt andlit kvinnurnar uttan ein lítin part kring eyguni. Hesin parturin er fjaldur við neti ella rimagrind.

Chadri hevur verið nýtt av Pashtun kvinnum síðani for-islamiska tíð, og var søguliga sæð sum merki um heiður. Áðrenn Taliban tók ræðið av Afganistan, var chadri sjálvdan at síggja inni í býunum. Tað var Taliban, ið kravdi at kvnnur skuldu klæðast chadri í almennum rúmi. Almennt er tað ikki krav frá núverandi afgansku stjórnini, men lokalir lensmenn í suðurluta landsins halda venjuni enn uppi. Í økinum kring Kabul er chadran oftast ljósablá, hvít í Mazar-i-Sharif í norðri, og brúnar og grønar í Kandahar í suðri. Chadri nýstla í restini av Afganistan er øjøvn, og fer minkandi í Kabul. Vegna politiska óstøði í hesum økjum, eru tó kvinnur, ið enn nýta chadri av trygdarorsøkum, sjálvt um tær ikki eru lógarkravdar til tað.

India
Burka er vanlig at síggja ímillum muslimska fólkið í India. Til dømis í gamla býarpartinum í Delhi. Í býarpartinum Nizamuddin Basti til dømis, er kravið um nýstlu av burka avgjørt eftir aldri: ung, ógift kvinna ella ung, gift kvinna í fyrstu árum hjúnabandsins eru kravdar at nýta plaggið. Eftir hetta er tað vanliga maðurin, ið avger nær kona hansara kann gevast at nýta burkuna. Hetta er tí at plaggið er ikki lógarkravt men val einstaklings. Harafturat er indiska burkan ein tunn svørt kápa, og ólík teirri, ið verður nýtt í Afganistan.

Ísrael

Fyri nøkrum árum síðani var ein bólkur av Haredi (ultra-Orthodox) jødiskum kvinnum, ið valdu at íklæðast burku fyri at vísa virðing í Ísrael.

Eftir áheitan frá Bruria Keren, er mett at áleið 600 kvinnur avgjørdu at byrja at klæðast burkuna. Keren segði hetta vera fyri at "fylgja reglum sómaskap og bjarga monnum frá sær sjálvum. Ein maður, ið sær partar av einu kvinnu verður kynsliga spentur, og hetta kann fáa hann at fremja synd. Sjálvt um hann ikki syndar kropsliga, eru skitnu tankar hansara ein synd í sær sjálvum". Ein rabbini segði tó: "Hetta er kann vera farligt, tað tú uppnær er mótsatt av ynskinum, seksualiserar burkuna, sum setur hana í sama bás, sum at vera fáklæddur."

The Jerusalem Post skrivaði í 2010 at limur í Knesset, ísraelska tinginum, ætlaði at leggja fram lógaruppskot, "ið bannaði klædnapløgg, ið fjala allt likam og andlit hjá kvinnum. Lógaruppskotið fór ikki at gera mun á Muslimum og Jødum".

Sýria
Sýria er ein Baatiskur statur og vil forða nýstlu av burka. Ghiyath Barakat, tingmaður fyri hægri útbúgving, boðaði frá at sýriska stjórnin bannar næmingum, lærarum og starvsfólki at fjala andlit sítt í háskúlum landsins. Hann vildi meina at nýstla av sløri, arbeiddi ímóti akademisku virðum landsins.

Tadsjikistan
Í 2017 góðkendi Tadsjikistan eina lóg, ið kravdi at fólk "helt seg til siðbundnan tjóðarklædnað og mentan". Hetta er mett víða at vera ein roynd í at forða kvinnum frá at íklæðast muslimskum klædnaði, og tá serliga turriklæði bundnum undir høkuna, í mótsetningi til tadsjikitska turriklæðið, ið er bundið aftanfyri nakkan.

Evropa

Eysturríki
Í 2017 bannaði eysturríkiska stjórnin við lóg, nýstlu av andlitsfjalandi klædnaði almennum rúmi. Harímillum islamskan andlitsfjalandi klædnað. Stjórnin boðaði frá at viðurkensla og virðing av eysturíkiskum virðum, er lykilin av friðarligari samtilveru ímillum eysturíkiska meirlutan og tilflytaranar í landinum. Bannið kom í gildi í Eysturríki tann 1. oktober 2017, og hevur við sær eina bót uppá 150 evrur, um lógin verður brotin.

Belgia
29. apríl 2010 góðkendi belgiska undirhúsið eina lóg, ið bannaði klædnað, ið fjalir eins samleika í almennum rúmi. Uppskotið var góðkent uttan mótmæli, og var síðani góðkent av senatinum. BBC News metti at "bert umleið 30 muslimskar kvinnur út av umleið hálvari millión í Belgia nýtti slíkan klædnað". Bannið kom í gildi í øllum Belgia í juli 2011. 11. juli 2017 var bannið viðurkent av evropeiska mannarættindadómstólinum (ECHR), eftir at tvær muslimskar kvinnur vildu vera við at brotið hevði verið á mannarætti teirra.

Bulgaria
Tingið í Bulgaria bannaði allan klædnað, ið "partvís ella fullkomuliga fjalir andlit" í almennum rúmi, so sum stjórnarskrivstovur, læru- og menningarpláss, og almenn samlingarstøð. Undantikið var sjúkra- og/ella yrkisligar orsøkir. Lógin kom í gildi tann 30. september 2016. Brot á lógini kann hava við sær eina bót á 1.500 BGN (Uml. 5,700 DKK) Muslimska samfelagið er um leið 15% av bulgarska fólkatalinum, ið telur 7.1 millión fólk.

Danmark
Á heysti 2017 avgjørdi danska stjórnin, at koma við einum lógaruppskoti, ið bannar "klædnað og tilhoyr, ið fjalir samleikan".Í februar 2018 var lógaruppskotið enn í gerð, og stórt trætumál í Danmark.

Frakland
Burka hevur verið bannað í fronskum fólkaskúlum síðani 2004, tá tað var mett at vera eitt átrúnaðarligt symbol, líka sum kristni krossurin. Avgerðin var ein viðurkenning av lógini frá 1905, sum bannar næmingum og starvsfólki at ganga við eyðkendum átrúnaðarligum symbolum. Lógin er frá tíðini, tá franski staturin yvirtók flestu skúlarnar frá katólsku kirkjuni. Lógin er ikki galdandi fyri privatar og átrúnaðarligar skúlar. Hendan lóg var aftur viðurkend tann 22. juni 2009, tá franski forsetin, Nicolas Sarkozy segði at burka er "ikki vælkomin" í Fraklandi, og legði afturat at "Í okkara landi kunna vit ikki góðtaka at kvinnur eru fangaðar aftanfyri eitt slør, avskornar frá øllum sosialum lívi, og rændar sínum samleika". Franska tingið útnevndi 32 løgfrøðingar frá høgru- og vinstruvendum flokkum, ið skuldu arbeiða við eini verkætlan í 6 mánaðir, ið skuldi forða fyri nýstlu av burkuni. Løgfrøðiliga nevndin boðaði tinginum frá tann 26. januar 2010, at nýstla av burku skuldi bannast í allari almennari samferðslu og tænastu. 13. juli 2010 góðkendi stórur meiriluti franska tingsins eina lóg, ið bannaði burka og nikab.

14. september 2010 góðkendi stórur luti tingsins aftur eina lóg, ið bannaði burka í almennum rúmi. Lógin kom í gildi tann 11. apríl 2011. Tá lógaruppskotið var sent tinginum í mai var sagt soleiðis: "Tá tikið verður atlit til oyðileggingina av vanligum lívi í samfelagnum, stremban fyri virðing einstaklingsins, og javnrætti ímillum kynini, verður hesin siður, sjálvt um han er sjálvvaldur, ikki tolin í nørkum almennum rúmi".

Bannið verður alment kallað "Lógin, ið bannar einum at fjala andlit sítt í almennum rúmi". "Hon beinir ikki til Islam ella slør. Tingið metur ikki at lógin ímóti andlitsfjalan ikki ger mismun, tí talan er um allar borgarar, ikki bara muslimar. Undantøkur eru tilstaðar, tildømis: motorsúkluhjálmar, og/ella maskur fyri eitt nú sjúkraorsøkir, fegting, skíðing og karnivalir".

Í 2014 viðurkendi evropeiski mannarættindadómstólurin franska burkubannið, góðtakandi forkláring franska tingsins um "eina fatan af felags samtilveru".

Týskland
Í 2016, tá Angela Merkel, týsklandskanslari, játtaði tilnevning sína til endurvals, heitti hon á at banna burka í Týsklandi "allastaðni har tað var lógliga møguligt". Hetta var týtt sum stuðul til Thomas de Maizière innanríkisráðharra, ið áður var komin við einum lógaruppskoti, ið bannaði fulltfjalandi andlitsslør í almennum bygningum. Áheitanin var sæð sum ein roynd at minka vreiåi fólksins yvir handling Merkel á tilflytarakreppuni, ið herjaði Týsklands, metti anti-tilflytaraflokkurin AfD. Í 2017 var ein lóg sett í verk, ið bannaði andlitsfjalandi klædnað hjá hernaðarligum og almennum starvsfólki í arbeiðstíð. Eisini í 2017 kom onnur lóg í verk, skipað av týsku tingsamferðslunevndini, ið bannaði burka hjá bil- og trukkførarum. Í juli 2017 bannaði staturin Bayern andlistfjalandi klædnað hjá lærarum, almennum starvsfólki, og næmingum á fólka- og háskúlum.

Í august 2017 bannaði staturin Niedersachsen burka og nikab í fólkaskúlum. Hetta var eftir at ein muslilimskur fólkaskúlanæmingur í  Osnabrück, nýtti klædnaðin og noktaði at skifta í skúlanum í fleiri ár. Eftir at hon gavst í skúlanum, varð lógin sett í verk fyri at forða at slíkt hendi aftur.

Italia
Í Italia var ein anti-yvirgangslóg sett í verk í 1975, ið bannaði andlistfjalandi klædnað. Hetta var í ófriðartíð í Italia, tó ikki við hóttan frá Islam. Í 2010 var sagt frá eini tunisiskari kvinnu, ið fekk 500 evrur í bót vegna brot á hesi lóg. Tó eru átrúnaðarligar orsøkir tiknar sum ein góð grundgevin fyri at fjala høvuð sítt.

Lettland
Lettland bannaði alla nýstlu av burka í 2016.

Malta
Malta hevur ongar forðingar fyri klædnaði sum sløri (hijab) ella fulltfjalandi andlitssløri (burka og nikab), men strangt talað er slíkur andlitsfjalandi klædnaður bannaður. Eitt alment bann av andlitsfjalan er ógreitt. Tað er loyvt at vera klæddur sum einum lystir í sínum egna heimi, og í moskuni. Imam El Sadi segði, at útfrá hansara hugsjónum, metti hann at alment bann á burka og nikab "fornermar muslimskar kvinnur". El Sadi segði eisini at maltesiski hugburðurin ímóti muslimskum kvinnum var jaligur, og burtursæð frá menningarligum ósemjum, toldu maltesar klædnaðin. Summar muslimskar kvinnur vilja meina at tað er synd, at vera sæddur uttan burka, men velja tó at taka slørið av tá tær eru noyddar lógarinnar vegna.

Niðurlond
27. januar 2012 bannaðu Niðurlond allan klædnað, ið fjalir eins samleika. Bótin fyri lógarbrotið kundi fara heilt upp í 380 evrur. Í oktober 2012 var lógin broytt, so hon bert fevndi um almenna ferðslu, sjúkrahúsverk, útbúgvingarstovnar, og almennar stovnar, heldur enn alt alment rúm.

22. mai 2015 var ein lóg sett í verk, ið bannaði burka frá øllum almennum støðum. Burka og nikab er tó loyvt í almennum rúmi. Almenn støð fevna um alla almenna samferðslu, útbúgvingarstovnar, sjúkrahúsverk, og stjórnarbygningar. Eisini er burka og nikab bannað í tingsalinum. Løgreglumenn hava loyvi til at biðja um at slør verður tikið av í sambandi við iva um samleika. Onnur undantøk eru til dømis karnivalir og onnur tiltøk, íttróttartiltøk, og yrkiskrøv.

Noreg
Á heysti 2017, góðkendi Noreg eina lóg, ið bannar "Klædnað og tilhoyr, ið ger andlit ókennandi" í fólka- og háskúlum.

Sveis
Burka var bannað í Ticino í Sveis, eftir at ein borgari kravdi eina fólkaatkvøðu. 65% atkvøddu fyri, og bannið var sett í verk, galdandi frá juli í 2016. Brot á lógini gevur eina bót á 10.000 CHF.

Stóra Bretland
Klædnaðurin hevur fleiri ferðir verið til umrøðu í Stóra Bretlandi. Fyrrverandi limur í bretsku stjórnini, Jack Straw, bað muslimskar kvinnur í hansara umráði, um at taka burtur slør og annan andlitsfjalandi klædnað, tá tær vóru boðaðar á fund hjá honum. Hann upplýsti miðlarnar at hatta var ein fyrispurningur, og ikki eitt krav frá hansara síðu, og at eitt kvinnuligt starvsfólk altíð var tilstaðar til umráddar fundir. Miðlarnir vóru á vási eftir hetta.Summir muslimskir felagskapir søgdu seg skilja støðu hansara, meðan aðrir tulkaðu hetta sum mismun.

Ein kanning í 2011 vísti á at 66% av bretska fólkinum stuðlaði undir banni á burka í almennum rúmi. Tó var burkubann niðurstemmað av fyrverandi konservativu-liberalsku-demokrat stjórnini. Núverandi konservativa stjórnin hevur enn ikki gjørt sær eina mynd av burkupolitikki sínum.

Oseania

Avstralia

Í 2010 heitti avstralski senatorin Cory Bernardi á at burkan skuldi bannast í Avstralia, og kallaði hana "óavstralska" Bannið kom aldrin í verk, og kjakið um burkuna heldur fram.

Í 2011 var Carnita Matthews frá Sydney dømd 6 mánaðir í fongsul, eftir at hava útalað seg, um at ein løgreglumaður hevur skulað tikið burtur nikab hennara uttan hennara samtykki. Miðlarnir skrivaðu skeivt, og søgdu hana hava verið ílatna í burka. Løgreglumaðurin hevði hálað hana til síðis til eina tilvildarliga alkaholtest, og hevði givið Matthews eina bót fyri brot vegna ósamsvarandi koyriprógv. Matthews skal so hava klagað løgreglumannin á løgreglustøðini íklædd nikab. Clive Jeffreys dómari vísti klaguni aftur, tá hann helt tað vera ósamsvar ímillum undirskriftina á koyrikortinum, og á klaguni. Eftir hetta royndi hon at kæra fyri rættarkostnað. Tá kom í ljós at Matthews hevði fleiri ógoldnar bøtur, og frátikin koyrirættindi, og setti tað skugga á trúvirði hennara. 4. juli 2011 gjørdist New South Wales fyrsti statur í Avstralia at góðkenna lóg, ið gav løgreglufólki loyvi at krevja at nikab verður tikið frá andlitinum, sosum eisini motorsúkluhjálmar og annað andlitsfjalandi tilhoyr, tá spurt verður um samleika.

Í oktober 2014 kravdi talarin og forseti senatsins í Canberra, at kvinnuligir vitjandi, ílatnir andlitsfjalandi klædnaði, skuldu sita aftanfyri ein glasrút, ið vanliga var nýttur tá skúlabørn komu at vitja. Hetta var gjørt eftir tíðindi um ein politiskan ktivist bólk, ið skuldi ætlað sær at forstýra tingfundin. Forsætisráðharrin Tony Abott var ímóti hesi avgerð. Avgerðin var seinni tikin aftur.

Í august 2017 møtti senatorin Pauline Hanson í senatið ílætin burka í mótmæli, og kravdi at plaggið skuldi bannast. Eftir hetta vísti ein kanning á at stórur luti avstralska fólksins stuðlaði undir burkubanni.

Norðuramerika

Kanada
18. oktober 2017 vóru burkur og nikab bannaðar í Quebec.

Leinkjur úteftir
 Franska burkubannið - Radio France Internationale (enskt)
 Vantandi prógv fyri burkubanni - The Guardian (enskt)
 Islamiska slørið yvir Evropa - BBC (enskt)

Keldur
Islam
Klæðir
Átrúnaður


Nicette Bruno

Nicete Xavier Miessa (fødd 7. januar 1933 í Niterói, deyð 20. desember 2020 í Rio de Janeiro) var ein sjónleikari úr Brasil.

Útvaldir filmar
 A Muralha (1968)
 Bebê a Bordo (1988)
 Rainha da Sucata (1990)
 Mulheres de Areia (1993)
 A Próxima Vítima (1995)
 Alma Gêmea (2005)
 Sete Pecados (2007)
 Ti Ti Ti (2010)
 A Vida da Gente (2011)
 Salve Jorge (2012)

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1933
Andlát í 2020


Daniel Dantas

Daniel Tunes Dantas (føddur 28. juni 1954 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið sum sjónleikari
 Chega Mais (1980)
 Sinhá Moça (1986)
 Brasileiras e Brasileiros (1990)
 O Dono do Mundo (1991)
 Mulheres de Areia (1993)
 Quatro por Quatro (1994)
 Malhação (1995)
 Explode Coração (1995)
 Anjo Mau (1997)
 Força de um Desejo (1999)
 Sabor da Paixão (2002)
 Celebridade (2003)
 Os Aspones (2004)
 Começar de Novo (2004)
 Mandrake (2005)
 Paraíso Tropical (2007)
 Cheias de Charme (2012)
 Sangue Bom (2013)
 Getúlio (2014)
 Novo Mundo (2017)

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1954


Norma Blum

Norma de Lacerda Blum (fødd 11. oktober 1939 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið sum sjónleikari
 Ilusões Perdidas (1965)
 O Homem Proibido (1967)
 A Gata de Vison (1968)
 A Última Valsa (1969)
 Bravo! (1975)
 Senhora (1975)
 Pluft, o Fantasminha (1975)
 Vejo a Lua no Céu (1976)
 Escrava Isaura (1976)
 Marina (1980)
 Ciranda de Pedra (1981)
 Elas por Elas (1982)
 Sinhá Moça (1986)
 Bambolê (1987)
 Cortina de Vidro (1989)
 Lua Cheia de Amor (1990)
 Anos Rebeldes (1992)
 Pícara Sonhadora (2001)
 Celebridade (2003)
 A Escrava Isaura (2004)
 Floribella (2005)
 Alta Estação (2006)
 Malhação (2008)
 Cama de Gato (2009)
 Tudo Novo de Novo (2009)
 Insensato Coração (2011)
 Carrossel (2012)
 As Brasileiras (2012)
 Joia Rara (2013)
 Além do Tempo (2015)

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1939


Maria Zilda Bethlem

Maria Zilda Bethlem Bastos  (fødd 20. oktober 1951 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið sum sjónleikari
 Fogo sobre Terra (1974)
 A Intrusa (1979)
 Água Viva (1980)
 Coração Alado (1980)
 Jogo da Vida (1981)
 Guerra dos Sexos (1983)
 Vereda Tropical (1984)
 Selva de Pedra (1986)
 Hipertensão (1986)
 Bebê a Bordo (1988)
 Top Model (1989)
 TV Pirata (1990)
 Vamp (1991)
 De Corpo e Alma (1992)
 Olho no Olho (1993)
 Decadência (1995)
 Por Amor (1997)
 Malhação (1998)
 Agora É que São Elas (2003)
 A Lua Me Disse (2005)
 Pé na Jaca (2006)
 Sete Pecados (2007)
 Faça Sua História (2008)
 Caras & Bocas (2009)
 Ti Ti Ti (2010)
 Aquele Beijo (2011)
 Êta Mundo Bom! (2016)

Keldur

Slóðir úteftir

 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1951


Carl XVI Gustaf

Carl XVI Gustaf, Carl Gustaf Folke Hubertus, føddur 30. april 1946 í Haga Borg i Solna, Stockholms län, er kongur í Svenska kongaríkinum síðan 15. september 1973, tá hann tók við krúnuni eftir deyða abba síns, Gustaf VI Adolf. Hann er sjeyndi kongurin av Bernadotte-ættini. Carl XVI Gustaf er giftur við Drotning Silviu.

Keldur

Føðingar í 1946
Kongalig úr Svøríki


Vesuv

Vesuv (á italskum Vesuvio; á latinskum Vesuvius) er eitt gosfjall í lýðveldinum Italia. Vesuv er nærindis býnum Napoli. Gosfjallið er mest kennt fyri eldgosið í 79 e.Kr., ið oyðilegði rómversku býirnar Pompeii og Herculaneum.

Italia
Fjøll
Gosfjøll


Napoli

Napoli er býur í regiónini Campania í suður Italia. Napoli var grundað av grikkum úr Cumae umleið ár 700 f.kr. Býurin var nevndur Neapolis (Ný-býur á forngrikskum). Napoli er triðstørsti býur landsins við umleið 967.069 íbúgvum. Býurin liggur nærindis gosfjallinum Vesuv.

Býir og bygdir í Italia


Georgiana Góes

Georgiana Góes (fødd 10. juni 1977 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1977


José Augusto Branco

José Augusto Branco Júnior (føddur 7. januar 1942 í Manaus) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið sum sjónleikari
2017 - Tempo de Amar - Padre João
 2017 - Dois Irmãos - Padre / Diretor do Colégio
2016 - Velho Chico - Senador Reginaldo
2013 - Saramandaia - Dr. Meireles
2011 - Macho Man - Dr. Fragoso Fraga
2011 - Insensato Coração - Floriano
2009 - Paraíso - Nono (Amadeu Bertoni)
2008 - Casos e Acasos - Inácio
2008 - Ciranda de Pedra - Silvério
2008 - Poeira em Alto Mar - Armando Bento
2008 - Malhação - Inspetor
2007 - Paraíso Tropical - Nereu Bastos
2006 - Sinhá Moça - Doutor Aristides Amorim
2005 - Alma Gêmea  - Dr. Argemiro Menezes
2004 - Um Só Coração - Dr. Araújo
2002 a 2005 - Sítio do Picapau Amarelo - Elias Turco
2002 - Esperança - Marcílio
2001 - Sítio do Picapau Amarelo - Elias Turco
2001 - Brava Gente  (episódio: "O Natal de Arioswaldo") - Vigário
2001 - Brava Gente  (episódio: "A Sonata") - Tito
2000 - Malhação 2000 - Juiz Meneghinni
1999 - Vila Madalena - Dr. Meireles
1999 - Terra Nostra - Dr. Amorim
1999 - Força de um Desejo - Ernesto
1998 - Meu bem querer - Juiz Éder
1998 - Era uma Vez... - Yves
1997 - A Justiceira - Deputado
1996 - O Rei do Gado - Josimar
1996 - História de Amor - Dr. Alfredo
1995 - Cara e Coroa - Pai de Heitor Gonçalves
1995 - A Próxima Vítima - Josias da Silva
1992 - Despedida de Solteiro - Dr. Cintra
1992 - Tereza Batista - Lírio Baêta
1992 - Perigosas Peruas - Juiz
1992 a 1999 - Você Decide (Participação Especial em 08 Episódios)
1990 - Rainha da Sucata - Ademar
1989 - O Salvador da Pátria - Padre Alberto Jardim
1988 - Abolição - Conselheiro João Alfredo
1988 - Fera Radical - Dr. Freitas
1987 - Brega & Chique - Belotti
1987 - Caso Especial O Matador - Advogado do Matador
1986 - Sinhá Moça - Manoel Teixeira
1985 - Grande Sertão: Veredas - Seo Habão
1985 - De quina pra Lua - Serafim
1984 - Transas e Caretas - Nestor
1982 - Final Feliz - França
1982 - O Homem Proibido - Valdir
1981 - Ciranda de Pedra - Dr. Alceu Ladeira
1980 - As Três Marias - Ramiro
1980 - Chega Mais - Tomás
1979 - Memórias de Amor - Ciro
1978 - Sinal de Alerta - Lúcio Braga
1977 - Nina - Lourival
1976 - Saramandaia - Dr. Rochinha
1975 - Bravo! - Rudy
1975 - Helena - Luiz Mendonça
1974 - Corrida do Ouro - Rodrigo
1974 - Caso Especial O professor vai embora
1973 - Os ossos do barão - Luigi
1972 - Uma Rosa com Amor - Gustavo
1971 - Bandeira 2 - Tavinho
1971 - O Cafona - ator (participação)
1970 - Irmãos Coragem - Rodrigo César
1969 - Véu de Noiva - Sérgio
1969 - Rosa Rebelde - Felipe Grandet
1968 - A Gata de Vison - Jimmy
1968 - O Homem Proibido - Teddy
1967 - Anastácia, a mulher sem destino - Roger
1967 - A Rainha Louca - General Cury
1966 - O Pecado de ser mãe
1965 - Porto dos Sete Destinos

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1942


Raymundo de Souza

Raymundo de Souza (føddur 12. mai 1952 í Santo André) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið sum sjónleikari
 2017 - Belaventura - Joniel Castroneves
 2016 - A Terra Prometida - Quemuel
 2015 - Os Dez Mandamentos - Nabor
 2014 - Vitória - Ednaldo Correia do Nascimento
 2014 - Milagres de Jesus - Sizenando
 2013 - Pecado Mortal - Perfume
 2012 - Rei Davi - Agague
 2010 - Ribeirão do Tempo - Virgílio
 2009 - A Lei e o Crime - Delegado Berlusco
 2008 - Chamas da Vida - Tenente-Coronel Eurico Camargo
 2007 - Caminhos do Coração - Juan Figueroa / Pablo Figueroa
 2007 - Vidas Opostas - Haroldo de Souza
 2004 - Cabocla - Jorge Adib
 2001 - Amor e Ódio - Fortunato
 2000 - O Cravo e a Rosa - Inspetor Sigismundo
 1999 - Terra Nostra - Renato
 1997 - Mandacaru - Felipe Câncio
 1997 - Por Amor e Ódio - Romeu Villanova
 1996 - Caça Talentos - Soupai
 1992 - Pedra Sobre Pedra - Emanuel
 1991 - O Portador
 1990 - Brasileiras e Brasileiros - Vítor
 1989 - Cortina de Vidro - Dantas
 1989 - Pacto de Sangue - Zé Soldado
 1987 - Mandala - Nando
 1986 - Sinhá Moça - Dimas (Rafael)
 1984 - Meus Filhos, Minha Vida - Mário
 1983 - Vida Roubada
 1983 - Maçã do Amor
 1982 - Ninho da Serpente - Eduardo
 1982 - Maria Stuart
 1982 - Caso Verdade
 1981 - O Resto É Silêncio
 1981 - Partidas Dobradas - Lincoln
 1981 - Rosa Baiana - Walter
 1979 - Cara a Cara - Zé Eduardo

Keldur

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1952


Natalia Oreiro

Natalia Oreiro er songkvinna, sjónleikari og mótasniðgevi úr Uruguai, ið býr í Argentina. Hon byrjaði við at spæla í sápuoperum (telenovelas), men hevur síðan 2008 mest spælt í filmum.

Tónleikaútgávur
 Natalia Oreiro (1998)
 Tu veneno (2000)
 Turmalina (2002)
 Gilda, no me arrepiento de este amor (2015)

Føðingar í 1977
Tónleikarar úr Uruguai
Sjónleikarar úr Uruguai


Volvo

AB Volvo er svenskt partafelag stovnað í 1926, ið er mest kent fyri framleiðslu av persónbilum, lastbilum og bussum. Volvo Aero framleiðir jettmotorar fyri svenska flogherin og part av rakettmotorinum hjá Ariane 5 rúmdarførunum. Høvuðstøðin hjá Volvo er í Göteborg í Svøríki.

Svenskar fyritøkur


Superman

Superman er ein superhetja útgivin av DC Comics. Hansara fyrsta tekniseria var Action Comics #1, ið var givin út í 1939.

Teknirøðir
Stubbar


Brasilia

Brasilia ella Brasília (á portugisiskum Brasília) er høvuðsstaður Brasil, og hevur umleið 3 milliónir íbúgvar.

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíða, brasilia.df.gov.br
Brasilia (á enskum)
Brasilia, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur


Östersunds FK

Östersunds FK er eitt fótbóltsfelag úr Östersund, Svøríki, sum varð stovnað 31. oktober 1996.

Heiður
 '''Svenska cupen: 1
 2016–2017

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíða

Fótbóltur


Búrtjóvarnir

Búrtjóvarnir eru sjey brøður, ið eru ránsmenn og altíð royna at bróta inn í pengabingjuna hjá Gíriki McGvagg, men tað eydnast teimum ongantíð. Teir eita:

Beigur
Bumpil
Bølverk
Bagge
Birgur
Balingur
Blásius ella Bibopp. Tað er ofta Búrtjóvamamman, sum planleggur brotsverkini.

Teir eiga tríggjar systrar, sum eita:

Bouffant,
Beygalín og
Bermis.

og eitt svín, sum eitur Flesk. Tað eru nógvir aðrir Búrtjóvar kring heimin; nakrir av teimum eita:

Megabitt
Bumbarin
Bygdartjóvur
Buggili
Beinrakni
Beykur
Bulur
Bóligi
Bunti
Bráði
Bjølgur
Bansei
Bygdaflókur
Blak
Blitskríggj
Brillur
Bløðruskalli
Bøðil
Bernaise
Bogi
Bonaparta


Dunnuvík

Dunnuvík er ein bygd í Disneyheiminum. Hon liggur á Mykisoy. Hinar bygdirnar á oynni eita: Gásafjørður, Múshavn og Spúnarsund, og Effarseysbrúgvin er yvir til Santa Kannun.


Gírikur McGvagg

Gírikur McGvagg er verðins ríkasta dunna og mammubeiggi Dunnald. Hann eigur ein heilan bygning fullan av pengum, sum kallast pengabingjan, hagar Búrtjóvarnir ofta royna at bróta inn, og tíðindablaðið Dunnulætting. Foreldrini itu Ólavur McGvagg og Dúnuta Antarheyggj. Hann eigur tvær systrar, Matildu og Hjørdis.


Dinni, Danni og Dunni

Systursynirnir hjá Dunnaldi, sum búgva hjá honum í Fitjugerði 13. Mamman eitur Dinna Dunna og pápin er ókendur.


Gánus Gás

Foreldrini itu Líggjas Gás og Fanný Sjógvhøna. Hann arbeiðir á garðinum hjá Dunnommuni, men honum dámar best at eta og sova.


Fálgeir Dunna

Tað øra og arbeiðsleysa systkinabarnið hjá Dunnaldi. Hann eigur ein hund, sum kallast Vovvur. Foreldrini itu Ægir Dunna og Lula Lómur. Beiggin eitur Ábram Dunna.


Gulfinnur Gorront

Tað hepna systkinabarnið hjá Dunnaldi. Einabarn hjá Gustavi Gorront og Dagný Dunnu.


Dunnomman

Alvilda Dunnomman Sjógvhøna er omma Dunnald. Gift við Hemingi Dunnu, tey eiga ungarnar Ægir, Dagný og Gvaggolv. Foreldur hennara itu Sakaris Sjógvhøna og Sunnvá Sutlont.


Kornelius Knarront

Hesin var fyrsta niðursetudunna í Dunnuvík og pápi Sakaris Sjógvhønu. Tað er ein standmynd á torginum í Dunnuvík av hesum dunnuúrmælingi. Steggjar vilja vera við, at fyrr æt hann Sjógvhøna til eftirnavn, men so keypti hann sær eftirnavnið Knarront.


Sniolvur Sjógvhøna

Hesin var fyrsta niðursetudunna í Dunnuvík og pápi Sakaris Sjógvhønu. Tað er ein standmynd á torginum í Dunnuvík av hesum dunnuúrmælingi.


Dálkaði Dalbjørn McGvagg

Ein kolanámsdunna, sum ongantíð bleiv rík, og abbi Gírik. Pápin var sjórænaradunna, sum æt Høgni Froði McGvagg. Beiggi hansara æt Gvaggatódnur McGvagg. Giftur við Valdis Villdunnu, og tey fingu ungarnar Jakku, Ásbjørn og Ólav.


Kunnbjartur Sjógvhøna

Ein kóboyhøna, sum er við í nøkrum fáum teknifilmum. Onkuntíð eru hann og Dunnaldur systkinabørn, men Don Rosa gjørdi hann til bróðurson Dunnommuna. Foreldrini hjá honum itu Eyðbjartur Sjógvhøna og Bára Fjatla.


McGvagg-klanurin

McGvagg-klanurin er tann skotska ættin hjá Gíriki McGvagg. Carl Barks fann uppá í eini søgu, sum kom út í 1948. Hesir skotsku dunnuforfedrar Gíriks itu m.a.: Riddar Stockta McGvagg, riddar Dandakeldur McGvagg, Eirikur McGvagg, harra Gviggur McGvagg, harra Fyhltur-Lundi McGvagg, harra Æðir McGvagg og Rúðrikur Grimont Einherji. Teir vóru í stríði við Vangaskeggjar og eina aðra skotska klan, sum æt McApirru-klanurin.


McApirru-klanurin

Ein skotskur dunnuklanur hjá Carl Barks og Don Rosa. Er bert nevndur í nøkrum fáum søgum, og einastu dunnur úr hesum klani eita Koparheysur McApirra, Ormur McApirra og Haggis McApirra.


Vangaskeggjar

Vangaskeggjar eru ein skotsk klan, sum royndi at lumpa McGvaggarborg frá McGvøggunum í 1600- og 1700-talinum, men tað eydnaðist teimum ikki. Eingin Vangaskeggi er nevndur við navni í nøkrum av søgum Carls Barks.


Knúlvar og Sorleif Fillikov

Tveir leiguúlvar, sum gera ólógligt arbeiði fyri Nábal Gullnáp.


Fall-Hjálmar McOnt

Ein svakligur flogskipari og pápi Skot-Páll McOnt. Saman flúgva teir ørt og renna á. Teir eru ofta við í søgunum um Gírik.


Skot-Páll McOnt

Ein ørur, góðviljaður flogskipari, sum altíð kemur illa fyri. Hann er ofta við í søgum um Gírik og úlvungarnar og hevur stundum ein seintfatandi hjálparmann, sum eitur Drumbálvur Antarheyggj og er úlvungi.


Løgmundur Fúti

Eisini kallaður Fúta-Pól. Hann heldur skil á íbúgvunum í ymsu bygdunum á Mykisoy. Hann er ofta við í søgunum um Mikkjal Mús.


Rúðrikur Grimont Einherji

Hetta er tann elsta McGvagg-dunnan. Hon livdi í miðøldini og bjargaði einaferð øllum Skotlandi frá víkingadunnunum. Frúgvin hjá Rúðriki eitur Húnhild. Tey bæði minna um Dunnald og Dúnhild.

Tað vóru italsku teknararnir Gaudenzio Capelli og Marco Rota, ið skaptu Rúðrik í 1975.


Dúnhild Dunna

Dúnhild Dunna er ein tekniseriu figurur, ið var skapt í 1940 av Walt Disney Productions. Dúnhild er unnusta Dunnald Dunnu, og er sum hann, ein mannlík, hvít dunna, men mótsatt honum hevur hon stórar eygnavippur og ývin hala, ið skal ímynda ein niðurdeil. Hon sæst ofta við eini hársloyfu, í blusu og høghælaðum skóm. Dúnhild vísir vanliga eina samkenslu við Dunnald, men er ofta karaktiserað sum meira fín og mentari enn hann.

Dúnhild var fyrst at síggja í stuttfilminum Mr. Duck Steps Out (1940) og var skrivað inn í tekniseriu Dunnalds nakrar mánaðir aftaná. Hon luttók í 11 stuttfilmum frá árunum 1940 til 1954, og seinni aftur í Mickey's Christmas Carol (1983) og Fantasia 2000 (1999). Í hesum filmum er Dúnhild altíð ein eykaleikara, burtursæð frá filminum Donald's Dilemma (1947). Dúnhild hevur tó nógv verið at sæð í sjónvarpi, og hevur regluliga verið at síggja í Quack Pack (1996), Mickey Mouse Works (1999-2000), Disney's House of Mouse (2001–2003), og Mickey Mouse Clubhouse (2006–2016). Dúnhild hevur eisini luttikið í fleiri videofilmum, harímillum Mickey's Once Upon a Christmas (1999) og The Three Musketeers (2004).

Dúnhild er mostir Píl, Atu og Juhild, ið eru systkinabørn Dinna, Danna og Dunna. Dúnhild er góð vinkona Belju Kúdóttur og er besta vinkona Miu Mús.

Dúnhild á øðrum málum

 Arabiskt: زيزي (Zyzy)
 Bulgariskt: Дейзи Дък (Deĭzi Dŭk)
 Danskt: Andersine And
 Enskt: Daisy Duck
 Finskt: Iines Ankka
 Grikst: Νταίζη Ντακ (Ntaízi Ntak)
 Hebraiskt: דייזי דאק (Dyyzy Daq)
 Hollendskt: Katrien Duck
 Indonesiskt: Desi Bebek
 Italienskt: Paperina
 Íslenskt: Andrésína Önd
 Japanskt: デイジーダック (Deijī Dakku)
 Koreanskt: 데이지 덕 (deiji deog)
 Kroatiskt: Vlatka Patka
 Norskt: Dolly Duck
 Polskt: Kaczka Daisy
 Portugisiskt: Margarida
 Russiskt: Дейзи Дак (Deyzi Dak)
 Serbiskt: Pata Patka
 Spanskt: Pata Daisy
 Svenskt: Kajsa Anka
 Turkiskt: Deyzi
 Siðbundið Kinesiskt: 黛絲 / 黛西
 Ungarnskt: Deszi Kacsa

Slóðir úteftir

 Dúnhild Dunna á INDUCKS (Altjóða Disney Univers keldudatabasanum)
 Dúnhild Dunna á Internet Movie Database

Keldur

Disney
Disney figurar
Teknimyndarøðir
Teknifilmar


Frøkun Kvikkvagg

Tann trúgvi sekreterurin hjá Gíriki. Í teimum fyrstu søgunum úr 60'unum æt hon frú Fjøðurheyggj.


Gylta Gripsdóttir

Vanliga nevnd Gylta Gulluta. Ein salongsangarinna og ungdómsunnustan hjá Gíriki. Tey hittust í Klondyke, men tað rann ongantíð saman teirra millum, tí hon royndi at stjala gull frá honum.

Carl Barks skrivaði eina søgu, har Gylta er við, og hon kom við í nakrar fáar søgur seinni.


Bermis

Yngsta Búrtjóvasystirin, eisini kallað Búrtjóvabarnið. Hon roynir at hjálpa til, men hon er góðtrúgvin og verður ofta brúkt sum burturbragd.


Tvøri Knarvi

Ein einbúgvi og ein av fáum disneyfigurum, sum er teknaður sum fólk og hvørki sum fenaður ella hundur. Hann eigur tó ein hund, sum eitur Brúni. Hann gongur altíð skóleysur við einari fuglabyrsu.


Hulda Trøllont

Hulda er ein heks, sum altíð roynir at stjala eittkrónuna frá Gíriki - hansara fyrst tjentu krónu, tá hann var skóbustari sum dunnungi - tí sterkar gandakreftir eru í eittkrónuni. Tað er tó ikki eydnast henni enn at stjala hana.

Hon býr á Vesuvio, sum er eitt gosfjall í Italia, og eigur tveir ravnar, sum eita Hugin og Munin, men teir verða eisini kallaðist Pó og Rottutrýn.


Pó Trøllont

Annar av ravnunum hjá Huldu Trøllont, sum siga henni, hvat ið viðurferst í Dunnuvík og aðrastaðni. Pó er lítlibeiggi Huldu, men hann varð gandaður til ravn einaferð langt síðani, og eingin, hvørki heks ella gandakallur, dugir at ganda hann til dunnu aftur.


Ábram Dunna

Ein skógarhøggari, sum flotar trø. Carl Barks skapti eisini hesa dunnu, ið bert er við í einari søgu frá 1962. Hann og Dunnaldur eru systkinabørn og báðir líka illsintir.


Hjørdis McGvagg

Lítlasystir Gírik og mamma Dunnald. Carl Barks teknaði hana.

Tá Gírikur fór til Klondyke at grava eftir gulli, kláraði hann at temja eina ryssu, sum æt "Einkjumakarin," og kallaði hana Hjørdis eftir systur síni, tí ryssan var líka ómøgulig sum systirin.


Stígur í Fellu

Ein revur. Hann kom einaferð inn í Dunnuborgina til Gírik við einum sáttmála, sum Høgni Froði McGvagg hevði undirskrivað, og sum gav einum forfedri hjá Stígi, Finnur í Fellu (í upprunasøguni frá 1953 æt hann Lumpar McMelda), rætt til Dunnuborgina av tí, at eitt skip var sokkið einaferð langt síðani. Gírikur kláraði tó at lumpa Stíg at skriva undir ein annan sáttmála, sum gav honum borgina og alla ognina aftur.


Høgni Froði McGvagg

Ein sjórænaradunna, sum skrivaði undir ein sáttmála við ein, sum æt Lumpar McMelda um, at kláraði Høgni ikki at sigla eina last av marmori í havn, skuldi hann avhenda Lumpi alla sína ogn. Høgni átti tó einki, men hesin sáttmáli kom illa við seinni, tá ið ein eftirkomari hjá Lumpi royndi at brúka sáttmálan til at fáa alla ognina frá Gíriki McGvagg.


Lumpar McMelda

Hann er við í einari sjórænarasøgu frá 1953. Hann royndi at lumpa ein McGvaggar-forfaðir.


Eta Beta

Fulla navnið er Eta Beta Pittisborum Ploli Pustasj Psætur Psersimónia Plommu-Plammiska. Hann kemur úr framtíðini og er komin til seinasta stig í menningini hjá mannaættini. Í øðrum søgum kemur hann frá onkrari aðrari planet.

Tað vóru Bill Walsh og Floyd Gottfredson, sum uppfunnu hann. Hann er sera populerur í italsku Disney-teknirøðunum, men ikki so nógv her hjá okkum. Tó hevur hann verið við í onkrum søgum um Mikkjal Mús.