Músagjóð

Músagjóð (frøðiheiti - Strix aluco), enskt navn: Tawny Owl ella Brown Owl, er eitt slag av uglu.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Strigiformes


Heykugla

Heykugla (frøðiheiti - Surnia ulula)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Strigiformes


Hjómut ugla

Hjómut ugla (frøðiheiti - Aegolius funereus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Strigiformes


Kattúla

Kattúla (frøðiheiti - Asio otus) er størri enn lomvigi. Hon er sprøklut av gulum og dimmbrúnum. Eyguni eru gul og stór sum kettueygur. Tá ið tær lurta eftir onkrum, lyfta tær oyrnalokini langt upp, so tey verða lík oyrum á ferføttum dýri. Nevið er stutt sum kettusnýð, so í skortin eru tær ongum líkari enn kettu. Harafturat eru føturnir lodnir út á klørnar og meinlíkir kettulabbum. Um dagin situr hon onkustaðni, sum hon er samlitt við landið, og so ikki góð at fáa eyga á. Krákur eru ofta eftir henni, men so fim er hon at kasta sær í flognum, at tær fáa einki gjørt henni. Áður kom hon ikki so sjáldan til Føroyar, nú er langt ímillum, at hon sæst.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Kelda

Fuglar
Strigiformes


Uglubóndi

Uglubóndi (frøðiheiti - Asio flammeus) eigur norðarlaga í Evropa, Asia og í Amerika, eisini í Suður-Amerika. Best líkar honum á fjallaheiði ella í mýrlendi ovarlaga, har ið góður vøkstur er. Reiðrið hevur hann á sløttum. Mesta føðin hjá uglubónda eru smá gnagdýr. Sum hjá øðrum uglum, soleiðis eisini hjá uglubónda, stovnstøddin skiftir eftir, hvussu mong dýrini eru at veiða hjá honum. Hava gnagdýrini verið mong um summarið á bústaðnum hjá uglubóndanum, eru uglubøndurnir so mikið fleiri, sum flyta um heystið. Meginparturin er um veturin, ið hvussu so er, sunnan fyri bústaðin. Nakrir fáir uglubøndur eiga í Íslandi, sunnarlaga í Ytru Suðuroyggjum og í Orknoyggjum. Hann eigur hvørki í Føroyum ella í Hetlandi. Tá ið bútíð ikki er, kann hann vera at síggja í øllum Norðuratlantshavi. Vanligast er at síggja hann í flytitíðini, flestar í sept.-nov., og teir flestu eru úr Skandinavia. Sum heild er uglubóndin vanligasta uglan at síggja í Norðuratlantshavi og í Føroyum. Summi ár kunnu kattúlarnar eisini vera nógvar í Norðuratlantshavi.

Uglubóndi hevur sum allar aðrar uglur runt og stórt høvd. Uglubóndi sær beint frameftir, og uttan um eyguni hevur hann slør. Hann tykist vera ógvuliga stórur, helst á flogi, hóast hann er sum fransaterna til støddar. Ofta sæst hann flúgva á alljósum degi. Hann heldur veingirnar hátt hevjaðar, tá ið hann flýgur, og slær teir djúpt og seigan, í stoytum. Ikki sjáldan flýgur hann høgt upp, sveimar í ring, so hann verður hildin at vera ránsfuglur. Uglubóndi líkist nógv kattúlu, so at hann kann verða tikin fyri hana.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Strigiformes


Náttkjarra

Náttkjarra (frøðiheiti - Caprimulgus europaeus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Caprimulgiformes


Alpusveimari

Alpusveimari (frøðiheiti - Tachymarptis melba, Apus melba)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Apodiformes


Feigdarsveimari

Feigdarsveimari (frøðiheiti - Apus apus) er svartur um allan kroppin, uttan undir øsinum hevur hann ein hvítan blett, og hann er torførur at síggja. Gamlir fuglar eru eisini eitt sindur ennihvítir. Sum sagt er um sveimararnar, so flýgur hann á eyðkendan hátt við stinnum veingjum, og tað stendst av tí sermerkta veingjarskapinum. Velið er stutt og sýlt. Hann flýgur ofta ógvuliga skjótt, ella hann sveimar leingi. Floglátið er høg og langdrigin skríggj, og tað hoyrist mest á reiðurstaðnum. Av tí at sveimarar flúgva so fram úr væl, koma onnur sveimarasløg av og á, tó sjáldan, í Norðuratlantshav. Til dømis alpusveimari úr Suðurevropa er størri og ljósari. Hann er eisini nógv hvítari um búkin. Feigdarsveimarin er vanligur búfuglur víða um í Ásia, Evropa og Norðurafrika. Hann er flytifuglur, um veturin er hann í Suðurafrika. Hann eigur ikki í Norðuratlantshavi, men er vanliga at síggja her um summarið frá mai mánaði út í september (teir flestu í juni-juli). Feigdarsveimari kemur heilt norður til Íslands. Hann flýgur vanliga fram við fuglabjørgum, tí har tekur hann nógv flogkykt á flogi heitar summardagar. Fuglabjørgini líkjast nógv bústaði hansara í Evropa, býum við høgum húsum.

Sí eisini

 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Apodiformes


Sveimari

Sveimari (frøðiheiti - Apodidae)

Slag
Apus apus (Feigdarsveimari)
Tachymarptis melba (Alpusveimari)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Apodiformes


Kyrrfuglur

Kyrrfuglur (frøðiheiti - Alcedo atthis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Coraciiformes


Býflugubítur

Býflugubítur (frøðiheiti - Merops apiaster) halda vanliga til í Afrika og í Suðurevropa. Býflugubítur hevur ikki vanligt tilhaldsstað í Føroyum, men er stundum sædd her á landi.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Coraciiformes


Bláfjatla

Bláfjatla (frøðiheiti - Coracias garrulus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Coraciiformes


Herfuglur

Herfuglur (frøðiheiti - Upupa epops)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Coraciiformes


Snúðurkriki

Snúðurkriki (frøðiheiti - Jynx torquilla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Piciformes


Stór flekkuspæta

Stór flekkuspæta (frøðiheiti - Dendrocopos major)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Piciformes


Spónspæta

Spónspæta (frøðiheiti - Picus viridis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Piciformes


Ærgislerkur

Ærgislerkur (frøðiheiti - Melanocorypha calandra)

Slag
Melanocorypha bimaculata (Eystanærgislerkur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Eystanærgislerkur

Eystanærgislerkur (frøðiheiti - Melanocorypha bimaculata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Eyrlerkur

Eyrlerkur (frøðiheiti - Calandrella brachydactyla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Topplerkur

Topplerkur (frøðiheiti - Galerida cristata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Trælerkur

Trælerkur (frøðiheiti - Lullula arborea)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Lerkur

Lerkur (frøðiheiti - Alauda arvensis) líkist mest grátítlingi í útsjónd, morgráur við brúnum vangum og gulligum dámi í neðra. Á skallanum eru langar fjaðrar, sum hann av og á reisir upp til ein topp. Um veturin heldur hann sær í lýggjum londum; men longu áðrenn kavin kreymar, kemur hann til Norðurlondini í stórum flokkum. Í skógi dugir hann lítið, men á sløttum graslendi rennur hann skjótast av smáfuglum. Tá ið grasið er so frætt vaksið, at tað fjalir, ger hann sær eina lítla kullu til reiður og verpur 4—5 morgrá dimmprikkut egg. Sangari er hann frálíkur, reinmæltur og mjúkmæltur, hartil bæði áhaldin og harðmæltur. Frá tí hann kemur, til út at ólavsøku hoyrist allan dagin hansara fagri fjølbroytti songur, meðan hann hongur høgt í lofti, hækkandi og lækkandi seg líkt og grátítlingur. Morgun og kvøld — og um miðsummar alla náttina — situr hann og syngur spakuligari. Sjáldan sæst hann í Føroyum, og enn sjáldnari eigur hann, so her hevur fáur hoyrt hansara viðgitna song.

Slag
 Calandrella brachydactyla (Eyrlerkur)
 Eremophila alpestris (Knavalerkur)
 Galerida cristata (Topplerkur)
 Lullula arborea (Trælerkur)
 Melanocorypha bimaculata (Eystanærgislerkur)
 Melanocorypha calandra (Ærgislerkur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Kelda

Fuglar
Passeriformes


Knavalerkur

Knavalerkur (frøðiheiti - Eremophila alpestris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Áarsvala

Áarsvala (frøðiheiti - Riparia riparia)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Svala

Svala (frøðiheiti - Hirundo rustica). Av svalum eru nógv sløg og ólík bæði í stødd og liti. Eitt teirra kemur til Føroyar hvørt ár, og verður so av Føroyingum nevnt "svalan" fram um hini. Hon er dimmblá omaná, reyðbrún á pannuni og kvørkrunum, og bleikt reydlig í neðra. Velið er dimt og djúpt sýlt. Hon er minni enn steinstólpa, men hevur nógv, nógv longri veingir, og her um vegir er eingin fuglur nærtil so væl floygdur. Kvik og fim snarar hon sær runt og snittar upp og niður og til viks, meðan hon flýgur so hart, at tað stendst á at eygleiða hana. Og hartil er hon áhaldin. Summarlanga dagin leikar hon sær á veingjunum uttan at seta seg. Føðin er mest flugur og mýggjabitar, sum hon tekur, meðan hon flýgur. Ofta strýkur hon tætt fram við fólki, og tá skilst ikki, um tað er fuglur ella okkurt annað, ið har fer.

Hetta kvika flogið loypir hvøkk í fólk, sum rædd eru av sær; tí er svalan illa kend av summum í Føroyum; m. a. hevur hon fingið orð fyri at boða frá ófrættum. Men í londum, har sum hon eigur, eru øll góð við henda fitta fugl, sum er so spakur og fólkaalskin, at hann einans reiðrast har, sum fólk býr. Kleimið leiur, við hári og strái til at styrkja, klínir hon saman til eitt reiður, sum hon so klínir fast undir væðingina á húsum. Har, sum gluggar javnan standa opnir, flýgur hon stundum inn og festir tað upp at bitum og syllum. Tað hendir, at tær eiga í skúlastovu, tá dámar børnunum at síggja, hvussu tær bera ungunum mat. Um næstan alt Evropa eiga tær. Í Føroyum síggjast tær mest um várið, sjáldan um summarið, og bara fáar ferðir vita fólk tær hava átt her.

Slag
Hirundo daurica (Brandsvala)
Delichon urbica (Lonasvala)
Riparia riparia (Áarsvala)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Brandsvala

Brandsvala (frøðiheiti - Hirundo daurica)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Lonasvala

Lonasvala (frøðiheiti - Delichon urbica)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gulerla

Gulerla (frøðiheiti - Motacilla flava)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Mýrierla

Mýrierla (frøðiheiti - Motacilla citreola)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Áarerla

Áarerla (frøðiheiti - Motacilla cinerea) er ein 18 cm stórur spurvafuglur við longum veli, ið fyri tað mesta livir fram við áarløkum í stórum parti av Evropa og í Asia heilt yvir til Stillahavið.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Erla

Erla (frøðiheiti - Motacilla)

Slag
Motacilla flava (Gulerla)
Motacilla cinerea (Áarerla)
Motacilla citreola (Mýrierla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Stórtítlingur

Stórtítlingur (frøðiheiti - Anthus novaeseelandiae)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Ongtítlingur

Ongtítlingur (frøðiheiti - Anthus campestris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Títlingur

Títlingur ella summargrátítlingur (frøðiheiti - Anthus pratensis) er í Norðurafrika og Suðurevropa um veturin. Higar kemur hann summi várini longu í mars, summi í apríl; og í mai koma stundum heilir flokkar í bøin. Skjótt fara teir so út í hagan at leita sær eftir bústað. Tvørtur ímóti fjørugrátítlinginum dámar hesum best á linum haga, har sum bleytar fløtur ella mýrar eru um vegir. Reiðrið leggja teir helst undir ein bakka, so tað ikki sæst og ikki rignir niður í tað. Har verpur hann 5-7 egg, brún við dimmum prikkum; bæði egg og ungar eru nógv smærri enn hjá fjørugrátítlinginum. Bøgan vermir; fer hon av, so vermir steggin, til hon er aftur. Annars syngur hann dúgliga uppiyvir, til ungarnir eru útkomnir. Eftir tað hoyrist hann minni, strevast við at veiða ungunum mat. Songur hansara er so líkur tí hjá fjørugrátítlinginum, at einans køn oyrur kenna teir at. Ungarnir elta tey gomlu, eftir at teir eru floygdir, og fáa mat frá teimum. Tíðliga á heysti rýma teir. Landanna millum flúgva teir ofta nógvir saman.

Stundum gongst teimum illa. Eitt heystið stutt síðani, tá ið føroysku skipini komu heim undan Íslandi, fingu tey landanna millum áhaldandi ódnarstorm ímóti. Ein ófør mongd av summargrátítlingum settu seg á eitt av teimum. Teir vóru útlúgvaðir og so tyrstir, at teir drukku sjógv av dekkinum. Íløt við vatni vóru sett fyri teir, men teir ræddust tey. Tá ið skipið nærkaðist Mykinesi, sleptu teir raskastu sær á land, men hópur var eftir, tá ið teir komu fyri akker á Sørvági. Flestu av teimum flugu burt um náttina, men nógvir lógu eftir deyðir.

Slag

Anthus campestris (Ongtítlingur)
Anthus cervinus (Reyðtítlingur)
Anthus gustavi (Frostmýritítlingur)
Anthus hodgsoni (Indiatítlingur)
Anthus novaeseelandiae (Stórtítlingur)
Anthus petrosus (Grátítlingur)
Anthus rubescens (Vesturtítlingur)
Anthus trivialis (Viðartítlingur)
Prunella modularis (Jarntítlingur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Viðartítlingur

Viðartítlingur (frøðiheiti - Anthus trivialis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Indiatítlingur

Indiatítlingur (frøðiheiti - Anthus hodgsoni)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðtítlingur

Reyðtítlingur (frøðiheiti - Anthus cervinus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Frostmýritítlingur

Frostmýritítlingur (frøðiheiti - Anthus gustavi)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Vesturtítlingur

Vesturtítlingur (frøðiheiti - Anthus rubescens)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kyndil

Kyndil er eitt føroyskt hóndbóltsfelag frá Tórshavn.

Steypakappingin
Í 2014 vunnu bestu bæði kvinnurnar og menninir hjá Kyndli steypafinaluna. Kvinnurnar spældu ímóti Neistanum. Kyndil vann dystin 14-19. Tað var fyrstu ferð í 14 ár, at felagið vann steypakappingina hjá kvinnum. Í 2000 vunnu kyndlakvinnurnar steypafinaluna fyri fyrstu ferð, tað var móti VB, tá vunnu tær dystin 22-21.

Kyndil kvinnur í Sunsetdeildini 2011/12

Venjarar hjá kvinnunum í Sunsetdeildini eru: Geir Wardum og Hákun Djurhuus.

Kyndil í Atlantic Airways deildini hjá monnum

Listi av Kyndil leikarum við minst 100 dystum, Menn og Kvinnur - Fram til 2005

Nevndin
Nevndin frá 8. juni 2016:
Maibritt Johannesen, forkvinna
Ussa K. Hansen, næstforkvinna
Dánial Jakobsen, kassameistari
Eyðfinn Guttesen, skrivari
Salua Manai, nevndarlimur
Christoffur Gert Nielsen, nevndarlimur
Ásbjørn Nattestad, tiltakslimur

Keldur

Hondbóltur
Føroysk hondbóltsfeløg


Grátítlingur

Grátítling (frøðiheiti - Anthus petrosus) kenna øll, men tey fæstu hava ansað eftir, at tað eru tvey sløg. Bæði ganga tey undir einum navni, og vit noyðast so at geva teimum nýggj fráskiljingarnøvn. Annað slagið er í Føroyum alt árið; tað heldur seg mest uttan um húsini ella í fjøruni, og vit kunna so nevna tað fjørugratítlingur. Hitt er her bara um summarið, og vit fara so at kalla tað summargrátítlingur. Hvussu kennast tey at? Soleiðis: Fjørugrátítlingurin er ein góðan mun størri. Omaná er hann dimmari á liti og, helst um veturin, meiri grønleittur. Á bringuni er hann gráligur ella grønligur, meðan hin er gulleitthvítur. Báðir eru teir tætt settir við dimmum blettum, sum hjá summargrátítlinginum á kápuni renna saman í strikur. Á summargrátítlinginum hevur velið hvítan jaðara hvørjumegin, sum er skilligur at síggja, helst tá ið fuglurin flýgur; hin hevur eisini hvítleittar jaðarar á velinum, men so smalar, at teir síggjast neyvan, fyrr enn tú hevur fuglin í hondini. Fjørugrátítlingurin hevur dimmbrúnar føtur, summargrátítlingurin ljósbrúnar.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Tyrningur

Tyrningur (frøðiheiti - Laniidae)

Slag

 Lanius collurio (Morbøkutur tyrningur)
 Lanius excubitor (Grátyrningur)
 Lanius isabellinus (Morbøkutur eystantyrningur)
 Lanius minor (Ennissvartur tyrningur)
 Lanius senator (Skúlvtyrningur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Morbøkutur tyrningur

Morbøkutur tyrningur (frøðiheiti - Lanius collurio)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Ennissvartur tyrningur

Ennissvartur tyrningur (frøðiheiti - Lanius minor)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Grátyrningur

Grátyrningur (frøðiheiti - Lanius excubitor)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Skúlvtyrningur

Skúlvtyrningur (frøðiheiti - Lanius senator)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Morbøkutur eystantyrningur

Morbøkutur eystantyrningur (frøðiheiti - Lanius isabellinus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðstapi

Reyðstapi (frøðiheiti - Bombycilla garrulus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Áarkallur

Áarkallur (frøðiheiti - Cinclus cinclus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Músabróðir

Músabróðir ella mortítlingur (frøðiheiti - Troglodytes troglodytes) livir um allan heim. Omaná er hann morreyður, í neðra gráligur við svørtum rondum. Eisini honum dámar best, har sum grýtut er, sum í bjørgum og urðum ella við garðløg og veggjahús. Reiðrið hevur hann millum steinar, ella hann heingir tað upp undir væðingina á húsum — sethúsum líka væl sum úthúsum. Frálíka væl er tað gjørt; gras og mosa fløkir hann fast saman til ein snøggligan rundan knøtt við rúmi innan til at verpa og verma í — ytst eru nøkur grov strá til at halda saman, innast er mjúkasti mosi ella fjøður. Dyrnar eru á síðuni, eitt hol so trongt, at eingin annar fuglur sleppur inn at gera honum ónáðir. Báðir makarnir eru um verkið, og sama reiðrið nýta teir í mong, mong ár — við uppábót sjálvsagt. Har inni verpur bøgan so 6—8 elalítil hvít egg við reyðum prikkum. Eftir 13 døgum eru ungarnir útkomnir. Oftast klekja teir gomlu tá aftur aðru ferð. Fyrst, ið ungarnir koma úr reiðrinum, eru teir sera ússaligir at flúgva, og stinnfloygdur fuglur verður músabróðir aldri. Men fermur og fimur er hann, kvikur til fóts, kimiligur og knappur í vendini, so tað er lítið meir enn at eygleiða hann. Friður er ikki í honum, hoppar, titar, støkkur runt í heilum, skimast og kagar eftir øllum, smýgur inn í hvørja holu — so hann kann væl eita músabróðir. Altíð er hann fróur og kátur, syngur bæði árla og síðla, og syngur fagrast av øllum Føroya fuglum — og so harðmælt hatta lítla er! Um summarið trýtur ikki føðin, grindalokkar, flugur, smáir ormar o. a. Men í kava er ofta svangligt; tá leitar hann at húsum, stundum inn í hjallarnar at pikka mottu, ella hann setur á krovini. Kuldin sýnist ikki at rína á honum. Í tættasta kavaroki, tá ið hinir fuglarnir kúra og krógva seg, tá hoppar hann líka fúsur og bragdligur millum holurnar. Og so skjótt hann kennir ein linna í rokinum, sker hann í at syngja, so glaðliga, at fólk lívast upp og fær kenslu av sól og várlýkku. — Mangur hevur roynt at ala hann, men í búri livir hann ikki.

Kelda

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Heltnarjarntítlingur

Heltnarjarntítlingur (frøðiheiti - Prunella collaris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Jarntítlingur

Jarntítlingur (frøðiheiti - Prunella modularis)

Slag

Prunella collaris (Heltnarjarntítlingur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Bringureyði

Bringureyði (frøðiheiti - Erithacus rubecula) er nakað minni enn steinstólpa. Hann er gulligtreyður niðast av bringuni og upp um eyguni og nevið; veingir og vel eru brún; annars er hann morgrønur omaná, mest hvítur í neðra. Hann eigur í Noregi og Danmark og so longur burturi. Til okkara kemur hann stundum um summarmála (14. apríl), men rýmir tá skjótt. Aftur kemur hann um veturnætur (14. oktober) og kann tá steðga til út ímóti jólum — hendir seg allan veturin. Ofta leitar hann í hoygarðar og hoppar har millum desirnar at fáa sær mýggjabitar og hoysniglar. Tað er vakur fuglur, varin og vitugur og sera spakur. Tey stóru klóku eyguni ansa eftir øllum, ið fyriferst — tó kann tann, ið varliga fer at, koma honum so nær, at hann næstan røkkur at nema við hann. Har, sum ikki kettur eru, steðgar hann ofta í nógvar dagar. Alifuglur er hann sera alskin, kennir væl húsfólkið, kemur til teirra og letur so blídliga, tá ið hann sær tey koma inn.

Kelda

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Velblái

Velblái (frøðiheiti - Tarsiger cyanurus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Náttargali

Náttargali (frøðiheiti - Luscinia luscinia) er ein lítil gráur fuglur, sum einki býður sær út í fólkaeygum — men so mikið meir í oyrunum. Frá eldgomlum tíðum hevur hann verið tiltikin sum besti sangarin av øllum fuglum. Til Føroyar kemur hann ikki; norðurmark hansara er Danmark og Svøríki. Fyrst hann er komin, syngur hann alla náttina. Tá ið klekingin kemur fyri, syngur hann minni og einans á degi; og er jóansøka farin, hoyrist hann ikki. Sum longur kemur suður í Europa, verður meir av honum. Allartættastur er hann í Spania; har hoyrist sangurin allastaðni, sum viðavøkstur er. Málið er óføra vakurt og tónarnir yndisliga fjølbroyttir: mjúkasta bríksl skiftir við klingandi hart ljóð, tenjandi tunglyntur sangur við kvikliga kátan.

Slag

Luscinia megarhynchos (Suðurnáttargali)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Kelda

Fuglar
Passeriformes


Suðurnáttargali

Suðurnáttargali (frøðiheiti - Luscinia megarhynchos)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Tórshavnar Kamarkór

Tórshavnar Kamarkór varð stovnað í 1985 av  Ólavi Jøkladal.

Kórið leggur seg eftir at syngja nýggjari og eldri kamartónleik. Á sangskránni eru eisini nýggjar kórútsetingar, sum kórið hevur umbiðið frá føroyskum og útlendskum tónaskøldum. Kórið telur uml. 30 sangarar.

Kórleiðarar
Ólavur Jøkladal 1985 - 1991
Bjarni Restorff 1991 - 1992
Ólavur Jøkladal 1992 - 1994
Ernst Sondum Dalsgarð 1994 - 1995
(John Gear 1995?)
Pauli í Sandagerði 1996 - ?
Kári Bæk ? - 1998
Hans Pauli Tórgarð 1999 - 2002
Leif Hansen 2002-2003
Fróði Djurhuus Sandoy 2003-2004
Kári Bæk 2004 - 2008
Hans Pauli Tórgarð 2008 - 2009
Bernhardur Wilkinson 2009 -

Útgávur

Í 1996 gav Kamarkórið út fløguna Blátt.
Í 1997 var Várlongsil. givin út.
Í 2015 gav kórið út fløguna Kvøldtankar.

Verk skrivað til Kamarkórið

Uttanlandaferðir
Her er ein listi yvir uttanlandaferðir.
 2022 Reykjavík (Nordklang 18)
 2018 Edinburgh og Aberdeen
 2015 Cork og Keypmannahavn
 2013 New York og Reykjavík
 2010 París
 2007 Uppsala (Nordklang 13)
 2004 Slesvig
 1998 Danmark, Svøríki og Týskland (Osnabruck)
 1994 Aberdeen (Konsert í Sct. Andrews Cathedral)
 1993 Danmark og Svøríki
 1991 Finnland
 1989 Ísland
 1986 Danmark "Færøerne i Fokus"

Framførslur

2014
26-05 Syngja í Kirkjuni i Kirkjubø til privata móttøku
19-04 Sangur til framsýning Kvøldskúlans í Eysturskúlanum
11-04 Kórið syngur til hátíðarhald hjá fyritøkuni p/f Poul Michelsen
05-04 Várkonsert í Kristianskirkjuni
05-04 Várkonsert í Fuglafjarðar kirkju
17-03 Setti dám á minningarløtu hjá Palliativu Eindini á Landssjúkrahúsinum
15-03 Kamarórið framførir tvey løg hjá Sunleif Rasmussen til Faroese Music Awards
01-03 Kamarkórið sang saman við Byrta til tiltak hjá Faroe Ship

2013
25-12 Luttøka til gudstænastu í Havnar kirkju
22-12 Jólasangur í samband við tiltak í Telebúðini í Havn
16-12 Miðbýarsangur til jóla
07-12 Sungu í Viðarlundini til tiltak hjá Teambuilding
07-12 Miðbýarsangur til jóla
15-10 Konsert í Müllers Pakkhús
04-10 Sungu til tiltak hjá BankNordik í Öström
19-09 Sungu til M.A. Jacobsens virðislønahandanina
14-09 Konsert á Montclaire University, New Jersey
11-09 Konsert í Scandinavian House, New York
08-09 Konsert saman við Hljómeyki í Tjóðmenningarhúsinum, Rykjavík
08-09 Konsert undir guðstænastu í Hallgrímskirkjuni, Reykjavík
28-07 Alment tiltak á Faroe Ship
07-06 Mentanarnátt í Havnar Kirkja
07-06 Mentanarnátt í Boysensgarði / NHJ bókhandil
07-06 Mentanarnátt á Tryggingini
06-06 Myrkakonsert í LUUX (2 konsertir)
01-06 Kirkjubø
13-04 Føroya Tele
08-04 Vesturkirkjan
01-04 Hoyvíkarkirkja
16-03 Öström - "meira fyri minni" konsert

2012
25-12 Gudstænasta í Dómkirkjuni
23-12 Framførsla í telebúðini
22-12 Konsert í Öström (Saman við Teitur og Eivør – peningur til Í menniskjum góður tokki)
22-12 Jól í miðbýnum
08-12 Jól í miðbýnum
07-12 Jólaborðhald á løgmansskrivstovuni
24-11 Jólaborðhald Elektron
24-11 Vestmanna kirkja, konsert
24-11 Tjørnuvíkar kirkja, konsert
22-11 Gøtu kirkja, konsert
10-11 Føðingaragsveitsla í starvsmannafelagnum
10-11 Floksveitsla í kommunuskúlanum (árg. ’72)
10-11 Føðingardagur, Hoyvík
27-10 Privat framførsla ísbv. merkisdag
Konsertferð - 22.-24. november 2012 - Gøtu Kirkja, Tjørnuvíkar Kirkja og Vestmanna Kirkja
Árringar og Æðrar - 10/6-12 - Gøtu Kirkja
Summartónar - 15/6-11 - Gjáargarður
Páskakonsert - 23/4-11 - Vesturkirkjan
Konsert - 22/4-11 - Fríðrikskirkjan
Konsert - 5/9-10 - Listaskálin
Skapanin - 21. og 22. november 2009 - Ebenezer og Norðurlandahúsið

Eldri ár
Jólakonsert - 9/12-07 - Hoyvíkar Kirkja
Várkonsert - 12/5-07 - Kummunuskúlaskálin
Jubilæumskonsert - 30/4-06 - Norðurlandahúsið

Keldur

Føroysk kór


Blákriki

Blákriki (frøðiheiti - Luscinia svecica)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Dimmur velreyði

Dimmur velreyði (frøðiheiti - Phoenicurus ochruros)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Velreyði

Velreyði (frøðiheiti - Phoenicurus phoenicurus)

Slag

Phoenicurus ochruros (Dimmur velreyði)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðstólpa

Reyðstólpa (frøðiheiti - Saxicola rubetra)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Svimjing (ítróttur)

Svimjing er fjøltáttaður ítróttur. Tá talan er um innandura kappingarsvimjing, verður antin svomið á stuttgeil ella á langgeil. Stuttgeil er svimjihylur, sum er 25 metrar langur. Langgeil er svimjihylur, sum er 50 metrar langur. Tað eru fleiri sløg av svimjing, eitt nú kunnu nevnast:

 Blandað (á enskum verður tað rópt Medley)
 Bringusvimjing
 Firvald
 Frísvimjing
 Ryggsvimjing

Umframt innandura svimjing er eisini eitt annað slag av svimjing, sum á føroyskum nevnist havsvimjing. Á enskum eitur hetta slag av svimjing "Open Water Swimming", her verður svomið uttandura antin í sjónum ella í vøtnum ella áum.

Svimjarar hittast til ymiskar svimjikappingar, sum eisini verða róptar svimjistevnur. Í Føroyum eru fleiri ymiskar svimjistevnur. Føroyskir svimjarir luttaka eisini á svimjistevnum uttanlands, eitt nú til World Cup stevnur, Oyggjaleikir (sum er blandað ítróttarstevna), EM og HM.

Ávisingar úteftir
 Heimasíðan hjá Svimjisambandi Føroya
 Svimjing.com

Svimjing
Svimjing í Føroyum
Svimjikappingar


Sorgarstólpa

Sorgarstólpa (frøðiheiti - Oenanthe leucura)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Stólpa

Stólpa (frøðiheiti - Oenanthe & Saxicola)

Slag

Saxicola rubetra (Reyðstólpa)
Oenanthe leucura (Sorgarstólpa)
Oenanthe oenanthe (Steinstólpa)
Oenanthe pleschanka (Blikstólpa)
Oenanthe hispanica (Jarpstólpa)
Oenanthe deserti (Oyðustólpa)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Steinstólpa

Steinstólpa (frøðiheiti Oenanthe oenanthe) kemur á summarmála, søgdu tey gomlu; men ikki er tað á hvørjum ári, hon vinnur fram í rættari tíð. Ei undur í. Um veturin er hon suðuri í heita Afrika, og vegurin haðani er bæði langur og torførur. Fyrsta strekkið gongur lætt, men brátt møtir Miðjarðarhavið. Tó at hon als ikki. sær yvir um tað, kennir hon á sær, hvar ið smalast er, og heldur so á har. Síðani gongur leiðin norður gjøgnum Spania ella Italia, men har er fólkið so illa vant, at tey skjóta smáfuglar, so hon má vara seg væl. Hevur hon bjargað sær norður móti markinum, so møtir annar vandin — hon má upp um fjøllini, og tey eru mangar ferðir hægri og breiðari enn størstu fjøll í Føroyum. Haruppi liggur altíð kavi; ofta slær hann í rok, og tá er ikki tespiligt hjá lítlum fugli — summar stirðna í hel. Er hon vunnin niður hinumegin, so hevur hon makliga ferð eina tíð — slætt land og hampiligt fólk, sum letur smáfugl hava frið. Men so kemur seinasta ódnartakið — hitt breiða havið við sínum misjavna veðurlag. Fáa tær høgættarstorm, so reka mangar burtur av leið og lata lív. Men tær nógvu koma fram — móðar og útstrevaðar, so fyrstu dagarnar er lítið um tær. Tá ið tær eru hvíldar, láta tær so lystiliga, hjartansglaðar um at vera komnar aftur til heimland sítt, tær grýtutu Føroyar.

Grót dámar steinstólpu væl; mest setur hon seg á garðar og varðar ella stórar steinar — og altíð ovast á, tí vítt útsýni vil hon hava. Lætt er at kenna makarnar at. Steggin er blágráur omaná,  bøgan morgrá; í neðra eru bæði reydlig, men steggin er bleikari; steggin er svartur um vangan, bøgan bleik. Hon eigur í gørðum og veggjaholum og millum urðagrót. Reiðrið er av grasi, ofta við broddaull, faksi ella fjøður innaní. Eggini eru blá, 6—8 í tali. Eftir 14 døgum eru ungarnir útkomnir. Mest er tað mamman, ið føðir teir; pápin situr stutt frá og kvøður fyri teimum: tsjipp tsjipp jü, sigur hann. Floygdir ungar líkjast mest bøguni, men eru meir illlittir.

Um mikkjalsmessu rýma tey, steggjarnir fyrr, ungar og bøgur seinni.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Blikstólpa

Blikstólpa (frøðiheiti - Oenanthe pleschanka)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Jarpstólpa

Jarpstólpa (frøðiheiti - Oenanthe hispanica)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Oyðustólpa

Oyðustólpa (frøðiheiti - Oenanthe deserti)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Trøstur

Trøstur (frøðiheiti - Turdus spp.)

Slag
 Turdus migratorius (Stroktrøstur)
 Turdus pilaris (Fjalltrøstur)
 Turdus torquatus (Sigdartrøstur)
 Turdus viscivorus (Diglutrøstur)
 Monticola saxatilis (Urðartrøstur)
 Zoothera dauma (Aldutrøstur)
 Catharus ustulatus (Morbøkutur trøstur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Urðartrøstur

Urðartrøstur (frøðiheiti - Monticola saxatilis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Aldutrøstur

Aldutrøstur (frøðiheiti - Zoothera dauma) er ein fuglur, ið hoyrir til fuglafamiljuna, ið nevnist Trøstur.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Morbøkutur trøstur

Morbøkutur trøstur (frøðiheiti - Catharus ustulatus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Sigdartrøstur

Sigdartrøstur (frøðiheiti - Turdus torquatus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Fjalltrøstur

Fjalltrøstur (frøðiheiti - Turdus pilaris) er heldur størri enn óðinshani. Hann er vakur á liti. Kápan er brún, dimmari og ljósari flekkut; annars er hann gráur omaná; øsið og bringan eru brúngul við longum svørtum blettum; búkurin er hvítur og velið svart. Hann eigur norðarlaga í Noregi. Um veturin heldur hann seg longur suðuri, í Svøríki og í Danmark. Men tá fer hann ofta til stroks aðrar vegir, og mangan sæst hann í Føroyum, oftast einstakir ella fáir saman, men stundum í stórum flokkum. Í desember 1936 sóust hundraðtals í mongum bygdum, hoppandi kvikir um í bønum. So við og við fækkaðust teir, og eftir halvarðsøku vóru eingir at síggja.

Kelda

Sí eisini

 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Óðinshani

Óðinshani (frøðiheiti - Turdus iliacus). Um várið, tá ið sólin hækkast á himli, so dagarnir leingjast, og veðrið verður lýggjari, tá koma nógvir fuglar heim aftur, sum flýddu burtur undan tí kalda vetri. Ein teirra er óðinshanin. Eftir mariumessu síggja vit hann í bønum, eyðkendur av einum stórum reyðum liti á síðuni niðan fyri veingin, og av einari bleikgulari striku yvir eyganum. Bringan er gullig, tætt sett við stórum morlittum blettum; búkurin er hvítur og hevur færri blettir; annars er hann mest brúnur. Til støddar er hann nakað sum stari og hevur longri vel. Fyrst síggjast teir einstakir ella fáir saman, seinni í flokkum so stórir sum staraflokkar. Helst eru teir á nýtaðaðum svørði, tí har er mest av ormi, sum teir liva av hesa ársins tíð. Raka teir við ein stóran urtagarð við trøum í, tá verða teir fegnir, tí óðinshanin er skógarfuglur og føðir seg um summarið av berum og fræ. Er veðrið gott, so láta og syngja teir, og vakurt er mál teirra; men er flokkurin stórur, og allir royna, hvør harðast kann syngja, verður tað sovorðin gangur, at oyrur okkara illa tola tað. Nógv fagrari ljóðar songur teirra ta tíðina, tá ið teir setast í búgv og hava ungar. Men tað hoyra vit einki til; um halvarðsøku leitar hann hiðani og norður til Íslands. Har reiðrast hann í skógum og frøir fólkið við songi sínum. Nú ið teir niðursettu skógirnir við Havnina og í Hoydølum eru uppvaksnir, hava nakrir fáir átt har. Eggini eru grøn við brúnum blettum. Um heystið koma teir aftur. Men tá steðga teir lítið her; flestallir halda leiðina fram til Suðurevropa.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Diglutrøstur

Diglutrøstur (frøðiheiti - Turdus viscivorus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Stroktrøstur

Stroktrøstur (frøðiheiti - Turdus migratorius)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Álaljómari

Álaljómari (frøðiheiti - Locustella lanceolata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Ljómari

Ljómari (frøðiheiti - Sylviidae)

Slag

Acrocephalus
Acrocephalus agricola (Siljuljómari)
Acrocephalus arundinaceus (Trastljómari)
Acrocephalus dumetorum (Kjarrljómari)
Acrocephalus paludicola (Brúnnljómari)
Acrocephalus palustris (Fenljómari)
Acrocephalus schoenobaenus (Sevljómari)
Acrocephalus scirpaceus (Royljómari)

Hippolais
Hippolais caligata (Lítil gulljómari)
Hippolais icterina (Gulljómari)
Hippolais polyglotta (Hermiljómari)

Locustella
Locustella fluviatilis (Áarljómari)
Locustella lanceolata (Álaljómari)
Locustella luscinioides (Mýriljómari)
Locustella naevia (Urniljómari)

Phylloscopus
Phylloscopus bonelli (Eyggulríputur ljómari)
Phylloscopus borealis (Norðljómari)
Phylloscopus collybita (Grannljómari)
Phylloscopus fuscatus (Morljómari)
Phylloscopus inornatus (Nilksljómari)
Phylloscopus proregulus (Kongsljómari)
Phylloscopus schwarzi (Birkiljómari)
Phylloscopus sibilatrix (Grønljómari)
Phylloscopus trochiloides (Skógljómari)
Phylloscopus trochilus (Leyvljómari)

Sylvia
Sylvia atricapilla (Munkur)
Sylvia borin (Garðljómari)
Sylvia cantillans (Kinnhvítur ljómari)
Sylvia communis (Tyrniljómari)
Sylvia conspicillata (Brilluljómari)
Sylvia curruca (Notuljómari)
Sylvia melanocephala (Høvuðsvartur ljómari)
Sylvia nisoria (Heykljómari)
Sylvia rueppelli (Teymljómari)

Non-Sylviidae
Dendroica striata (Svartskallaljómari)
Vireo olivaceus (Reyðoygdur ljómari)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Urniljómari

Urniljómari (frøðiheiti - Locustella naevia)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Áarljómari

Áarljómari (frøðiheiti - Locustella fluviatilis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Mýriljómari

Mýriljómari (frøðiheiti - Locustella luscinioides)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Brúnnljómari

Brúnnljómari (frøðiheiti - Acrocephalus paludicola)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Sevljómari

Sevljómari (frøðiheiti - Acrocephalus schoenobaenus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Siljuljómari

Siljuljómari (frøðiheiti - Acrocephalus agricola)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Royljómari

Royljómari (frøðiheiti - Acrocephalus scirpaceus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Fenljómari

Fenljómari (frøðiheiti - Acrocephalus palustris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kjarrljómari

Kjarrljómari (frøðiheiti - Acrocephalus dumetorum)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Trastljómari

Trastljómari (frøðiheiti - Acrocephalus arundinaceus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Lítil gulljómari

Lítil gulljómari (frøðiheiti - Iduna caligata, Hippolais caligata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Hermiljómari

Hermiljómari (frøðiheiti - Hippolais polyglotta)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gulljómari

Gulljómari (frøðiheiti - Hippolais icterina)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Leyvljómari

Leyvljómari (frøðiheiti - Phylloscopus trochilus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Tindur (Trongisvágur)

Tindur er eitt fjall í Suðuroynni, vestanfyri Trongisvág. Fjallið er 514 metrar høgt. Tað tekur umleið 15-20 minuttir at ganga til Røðina frá Hvalbiartunlinum, har eitt skelti vísir vestur til Røðina. Træpinnar ella sonevndir prestar eru settir niður í jørðina fyri at vísa veg. Gingið verður uppi á einum hamara, so ansast má eftir ikki at detta omanav. Eitt lítið stakitt er sett upp, har sum kikarin stendur beint við eggina. Útsýnið er einastandandi bæði norðureftir til fuglabjørgini og suðureftir móti Trongisvágsbotni og Fámjin. Sjálv bygdin Fámjin sæst tó ikki.

Keldur

Fjøll í Føroyum
Suðuroy


Borgarknappur

Borgarknappur er eitt fjall í Suðuroynni, sum er 574 metrar høgt. Fjallið er mitt í oynni og sæst úr fleiri støðum, tað sæst best úr Hovi og úr Fámjin.

Keldur

Fjøll í Føroyum
Suðuroy
Fámjin


Hannibal

Hannibal (247–183/181 f.Kr.) var ein puniskur herførari úr Karthago. Hann er einamest kendur fyri at leiða her sín, við stríðsfílum, upp um Alpurnar í eini roynd at hertaka Rom. Síðani deyða hansara hevur hann verið virdur sum ein av bestu herførarum í søguni.

Uppvøkstur

Hannibal var sonur kartaska leiðaran Hamilcar Barca. Hann hevði fleiri systrar og tveir beiggjar, Hasdrubal og Mago. Eftir at Karthago hevði tapt tað 1. puniska kríggið fór Hamilcar í holt við at leggja tað Iberisku hálvoynna undir seg. Tað var á hesum herferðunum, at Hamilcar tók tann unga Hannibal við sær. Tað sigst, at ímeðan Hannibal var í Spania, lovaði hann pápa sínum altíð at hata Rom.

Hamilcar doyði í bardaga um ár 228 f.Kr., og Hasdrubal, svágur Hannibals, gjørdist nýggjur herovasti. Tá Hasdrubal varð dripin sjey ár seinni, bleiv Hannibal nýggjur herførari einans 26 ára gamal.

Puniska kríggið

Stutt eftir at Hannibal var vorðin herførari, gjørdi Rómverjaríkið eina samansvørjing við spanska býin Saguntum. Hetta sá Hannibal sum brot á eina friðaravtalu, sum Rom og Karthago høvdu um hetta mundi, og legði tí býin í oyði. Eftir hetta kunngjørdu rómverjar kríggj, og so byrjaði annað puniska kríggið .

Hannibal førdi um várið 218 f.Kr. herdeildir sínar úr Spania, upp um Alpurnar, og kom til Italia í desember. Áðrenn Hannibal fór upp um Alpurnar, hevði hann 52.000 hermenn undir sær. Ferðin var ikki løtt og tá hann var komin til Italia, hevði hann bara 24 000 hermenn og nakrar heilt fáar fílar eftir.

Komin til Italia, fekk hann fleiri uppreistrarsinnaðar italiumenn við í sín part. Ímóti rómverjum vann hann tríggjar stórar sigrar, og at enda var eingin herur ímillum hann og Rom. Hann helt tó ikki, at tað var ráðiligt at gera eina roynd at hertaka býin.

Illa kroystir sendu rómverjar herdeildir til Afrika, og Hannibal varð noyddur at fara heim aftur. Komin heim tapti hann sín fyrsta bardaga og var noyddur at yvirgeva seg.

Harðar treytir vóru givnar Karthago. Hon misti øll økir í Spania og skuldi harumframt gjalda eitt stórt krígsendurgjald.

Eftir kríggið

Eftir kríggið gjørdist Hannibal politikari og Karthago fór aftur at blóma. Sjey ár eftir kriggið kravdu rómverjar at Hannibal yvurgav seg, og hetta gjørdi, at hann fór í útlegd, og var tað restina av sínum lívið. Eftir at hann var farin úr heimbýnum stuðlaði hann, millum øðrum, Efesus og Bithynia í teirra stríði við Rómverjaríkið.

Deyði

Um ár 183/181 f.Kr. fingu rómverjar frænir av at Hannibal fjaldi seg í Libyssa. Tá teir vóru um at fáa hendur á honum, eitraði hann seg sjálvan fyri ikki at fella í rómverskar hendur. Áðrenn hann doyði, skrivaði hann á eitt papír: "Lat okkum lætta ta byrðuna, rómverjar so longi hava borið, síðani teir ikki hava tol at bíða til ein gamal maður doyr".

Hann var millum 64 og 66 ára gamal, tá hann doyði.

Søga
Hermenn
Andlát í 2. øld f.Kr.


Karthago

Karthago er ein fornfrøðiligur býur í norður Afrika (í dag Tunesia). Býurin verður mettur at verða grundlagdur umleið 1215 ár f.kr. av fønikarum. Býurin gjørdist eitt stórveldið í tí fornfrøðiliga heiminum, og kom í stríð við Rómverjaríkið í ár 264 f.kr. Eftir trý kríggj við rómverjar (Tey punisku kríggini) varð býurin lagdur í oyði ár 146 f.kr.

Søguligir Kartanarir
Hannibal
Hamilcar Barca

Afrika
Søga


Grannljómari

Grannljómari (frøðiheiti - Phylloscopus collybita)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Eyggulríputur ljómari

Eyggulríputur ljómari (frøðiheiti - Phylloscopus bonelli)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Grønljómari

Grønljómari (frøðiheiti - Phylloscopus sibilatrix)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Morljómari

Morljómari (frøðiheiti - Phylloscopus fuscatus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Birkiljómari

Birkiljómari (frøðiheiti - Phylloscopus schwarzi)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kongsljómari

Kongsljómari (frøðiheiti - Phylloscopus proregulus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Nilksljómari

Nilksljómari (frøðiheiti - Phylloscopus inornatus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Norðljómari

Norðljómari (frøðiheiti - Phylloscopus borealis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Skógljómari

Skógljómari (frøðiheiti - Phylloscopus trochiloides)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Munkur

Munkur (frøðiheiti - Sylvia atricapilla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Garðljómari

Garðljómari (frøðiheiti - Sylvia borin)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Rómverjaríkið

Rómverjaríkið var eitt stórveldi, ið rakk allan vegin runt um Miðjarðarhavið og heilt norður til Bretlands. Rómverjaríkið varð grundlagt, tá ið Augustus keisari kom til valdið í ár 31 f.Kr.

Rikið gekk til grundar, tá ið seinasti keisarin, Romulus Augustus (461–511), í árinum 476 varð tvungin av vesturrómverska heryvirmanninum Odovakar (433–493) til at siga keisaratrónuna frá sær.

Hetta verður í dag ofta roknað sum byrjanin uppá miðøldina.

Sí eisini
Vesturrómverska ríkið
Eysturrómverska ríkið

Notur

Keldur

Søga

cs:Starověký Řím#Císařství


Tyrniljómari

Tyrniljómari (frøðiheiti - Sylvia communis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gebze

Gebze (fyrr Libyssa) er ein býur í Turkalandi. Tað var í hesum býnum at Hannibal tók sítt egna lív í ár 183 f.kr.

Býir í Turkalandi


Efesus

Efesus (grikskt: Ἔφεσος, turkiskt: Efes) var ein griskur býur í Lítla Asia, sum nú er Turkaland. Hann lá á strondini við Egearahavið. Býurin var búsettur við grikkum í 10. øld f.Kr. og var kendur fyri Artemistemplið, sum var eitt av 7 undrunum í heiminum. Leivdirnar í býnum eru nú atkomuligar frá havnini Kusadasi. Efesus liggur eystanfyri grisku oynna Samos.

Turkaland


Miðøldin

Miðøldin er eitt tíðarskeið í evropeiskari søgu. Flestu søgufrøðingar eru samdir um at miðøldin byrjar í ár 476 og endar í ár 1453. Í miðøld vóru stórar fólkaflytingar, kristindómurin varð borin um alt Evropa, og kirkjan fekk ovurstórt vald.

Leingi varð hildið, at miðøld var myrkt og óhugnaligt tíðarskeið - nógv og harðlig kríggj, krossferðir og svartideyði, tí ið um triðingurin av fólkinum doyði. Tá fór nógv vitan fyri skeyti, og hildið verður, at vit í Føroyum tí vita so lítið um tíðina fyri 14. øld. Men í miðøld blómaðu eisini list og mentan. Tá vóru nógvu og stórfingnu kirkjurnar bygdar. Framburður var eisini í handli, sjóvinnu og handverki. Tey lærdu at prenta bøkur, og m.a. vórðu kumpassin og mekaniska urið tikin í brúk. Bókmentir vórðu skrivaðar, og nógv kvæði eru yrkt í hesari tíð. Miðøld endaði í 15. øld, tá ið endurburðartíðin fór um alt Evropa.

Miðøld tekur við, tá ið Rómverjaríki fór til grundar um ár 400, og varir til trúbótina um ár 1500.

Ávísingar úteftir
 Hans Jacob Debes:  Føroya søga, Nám 1995
 Um miðøldina  s. 89
 Um svartadeyða: s.115
 Søguliga gongdin í fólkatalinum frá miðøld til nútíð, hagstova.fo

Keldur

Søga


Bermenn (fløga)

Bermenn (2003) er fyrsta útgávan hjá tónleika bólkinum Páll Finnur Páll.

Løg

 Ber og røtur
 Høsnamaðurin og Hvalrossið
 Forelskaður Sjónleikari
 Eg
 Fýra skótar
 Drykkju/kærleiksvísa
 Ludvig Van
 Glaður í dag
 Blottarir
 Lær at siga noy
 Goa-land

Fløgur


Thales

Thales (umleið 624 BC – umleið 546 BC) var ein griksur heimspekingur frá Miletus. Aristoteles roknaði hann fyri at verða tann fyrsta av teimun griksu heimspekingunum.

Thales royndi at fáa greiði á nátúrligum fyribrigdum uttan at leita til tað yvurnátúrliga. Eisini varð hann tann fyrsti at føra fram eina hypotesu og er tí í dag kendur sum "faðirin at vísindini".

Vatn sum grundarlag
Mest kenda meiningin hjá Thales er hansara kosmologiska thesa ið byggur á at vatn er upprunin til alt. Alt er vatn og vatn er alt, bara í ymiskum formi.

Heimspekingar


Xenofanes

Xenofanes (umleið 570 f.Kr. – umleið 475 f.Kr.) var ein griksur heimspekingur og yrkjari frá Kolofon í jóniska Lítlu Asiu (har ið vesturstrond Turkalands er í dag). Sambært Aristoteles var hann tann fyrsti, sum lærdi, at alt er ein stór eind.

Keldur

Heimspekingar
6. øld f.Kr.
5. øld f.Kr.


Notuljómari

Notuljómari (frøðiheiti - Sylvia curruca)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Heykljómari

Heykljómari (frøðiheiti - Sylvia nisoria)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Teymljómari

Teymljómari (frøðiheiti - Sylvia rueppelli)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Høvuðsvartur ljómari

Høvuðsvartur ljómari (frøðiheiti - Sylvia melanocephala)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kinnhvítur ljómari

Kinnhvítur ljómari (frøðiheiti - Sylvia cantillans)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Brilluljómari

Brilluljómari (frøðiheiti - Sylvia conspicillata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðknokkutur títlingskongur

Reyðknokkutur títlingskongur (frøðiheiti - Regulus ignicapilla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Títlingskongur

Títlingskongur (frøðiheiti - Regulus regulus) er minsti fuglur í norðara helmingi av jarðknøttinum. Hann er grágrønur omaná, bleikgráligur í neðra, tvørtur um hvønn veingin ganga tvær hvítar rendur; á skallanum hevur hann ein fagran gulan topp við svørtum ringi uttanum — tað er av hesari "gullkrúnu", hann hevur fingið navnið. Hann eigur í skógum víða hvar í Evropa. Reiðrið líkist nakað mortítlingsreiðri; eina breiða fjøður heingir hann niður fyri dyrnar, so tær skulu ikki síggjast. Í Føroyum sæst hann av og á, mest um heystið. Helst  leitar  hann  í  urtagarðar, og børn verða so fegin av at síggja henda evurslítla fugl, sum er so lívligur og vakur og spakur.

Eitt heystið var ein flokkur í Gásadali. Um mikkjalsmessu kom kavi, og teir vóru tá so stirdir, at teir lótu seg taka. Børnini bóru teir inn í stovuna og sleptu teimum á urtapottarnar. Tá ressaðust teir skjótt. Í 3 dagar hoppaðu teir har millum rósurnar og pikkaðu blaðlýs. So lættir vóru teir, at ikki bognaðu bløðini undan teimum. Tá var kavin burtur, og so sleptu børnini teimum út aftur. Og tað gjørdu tey rætt, tí inni liva teir stutt.

Slag
 Regulus ignicapilla (Reyðknokkutur títlingskongur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Gránápur

Gránápur (frøðiheiti - Muscicapa striata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Flekkunápur

Flekkunápur (frøðiheiti - Ficedula hypoleuca)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Hálshvítur nápur

Hálshvítur nápur (frøðiheiti - Ficedula albicollis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Smánápur

Smánápur (frøðiheiti - Ficedula parva)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Nápur

Nápur (frøðiheiti - Muscicapidae)

Slag
Muscicapa striata (Gránápur)
Ficedula albicollis (Hálshvítur nápur)
Ficedula hypoleuca (Flekkunápur)
Ficedula parva (Smánápur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Veltíta

Veltíta (frøðiheiti - Aegithalos caudatus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Skógtíta

Skógtíta (frøðiheiti - Poecile montanus, Parus montanus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Huldutíta

Huldutíta (frøðiheiti - Periparus ater, Parus ater)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Stórtíta

Stórtíta (frøðiheiti - Parus major)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Blátíta

Blátíta (frøðiheiti - Cyanistes caeruleus, Parus caeruleus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Títa

Títa (frøðiheiti - Paridae)

Slag
Paridae
Cyanistes caeruleus (Blátíta)
Parus major (Stórtíta)
Periparus ater (Huldutíta)
Poecile montanus (Skógtíta)
Aegithalidae
Aegithalos caudatus (Veltíta)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Trætølpur

Trætølpur (frøðiheiti - Certhia familiaris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kornspurvur

Kornspurvur (frøðiheiti - Miliaria calandra)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Spurvur

Spurvur (frøðiheiti - Passeridae & Emberizidae)

Slag

Passeridae
Passer domesticus (Gráspurvur)
Passer montanus (Skógspurvur)

Emberizidae
Emberiza aureola (Bringugulur spurvur)
Emberiza caesia (Royðuspurvur)
Emberiza citrinella (Gulspurvur)
Emberiza hortulana (Øsgulur riðispurvur)
Emberiza melanocephala (Knokksvartur spurvur)
Emberiza pusilla (Dvørgspurvur)
Emberiza rustica (Eyghvítríputur spurvur)
Miliaria calandra (Kornspurvur)
Zonotrichia albicollis (Øshvítur spurvur)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gulspurvur

Gulspurvur (frøðiheiti - Emberiza citrinella)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Øsgulur riðispurvur

Øsgulur riðispurvur (frøðiheiti - Emberiza hortulana)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Royðuspurvur

Royðuspurvur (frøðiheiti - Emberiza caesia)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Dvørgspurvur

Dvørgspurvur (frøðiheiti - Emberiza pusilla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Eyghvítríputur spurvur

Eyghvítríputur spurvur (frøðiheiti - Emberiza rustica)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Bringugulur spurvur

Bringugulur spurvur (frøðiheiti - Emberiza aureola)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Knokksvartur spurvur

Knokksvartur spurvur (frøðiheiti - Emberiza melanocephala)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Sevspurvur

Sevspurvur (frøðiheiti - Emberiza schoeniclus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Fjallasnjófuglur

Fjallasnjófuglur (frøðiheiti - Calcarius lapponicus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Snjófuglur

Snjófuglur (frøðiheiti - Plectrophenax nivalis) er sum grátítlingur til støddar. Liturin skiftir eftir aldri og ársins tíð. Steggin er um heystið brúnur um háls og høvur, brún- og svartflekkutur á kápuni, men tað brúna lýsnar, alt sum frá líður, og tá ið summarið er komið, er han einans svartur og hvítur. Veingirnir eru svartir og hvítir alla ársins tíð. Um heystið líkist bøgan nógv steggjanum, men er meira gráreyð omaná; hon bleikist lítið, so á sumri eru tey góð at kenna at. Og hon er altíð nógv minni hvít á veingjunum. Nevið er gult á vetri, svart á sumri. Tað er harðbalin fuglur og tekur sær heim langt norðuri í kuldalondum, sum á Svalbarði, Grønlandi og Novaja Semliu í Russlandi. Eisini eigur hann nógvur í Noregi og Íslandi, men høgt uppi í kuldanum. Á vetri leita summir til lýggjari lond, eitt nú Føroyar. Her halda teir sær um hægstu fjøllini, men í kavaroki koma teir í flokkum oman í bøin. Og føði finna teir, tí feitir eru teir.

Móti sumri fara teir norður aftur. Nøkur fá hjún verða tó eftir á hægstu fjøllunum og eiga í grótreynunum har uppi. Reiðrið líkist steinstólpureiðri. Oftast eru 5 egg. Steggin syngur hugaliga fyri bøgu síni, meðan hon vermir. Floygdir ungar eru brúngráir omaná, gulgráir í neðra. Í Íslandi eru nógvir snjófuglar um veturin. Tá er sjáldan ella aldri tátt, og so gongst teimum stravið at føða seg. Men so hjálpir fólkið teimum. Mangastaðni hava skúlabørnini tikið sær fyri at geva teimum matmolar og annað, og tá verða teir frálíka spakir. Soleiðis áttu føroysk børn eisini at lívgað okkara smáfuglar — eitt nú grátítlingar, kvørkveggjur, starar, — tað verður børnunum til gleði so væl sum fuglunum.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Øshvítur spurvur

Øshvítur spurvur (frøðiheiti - Zonotrichia albicollis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Svartskallaljómari

Svartskallaljómari (frøðiheiti - Dendroica striata)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðoygdur ljómari

Reyðoygdur ljómari (frøðiheiti - Vireo olivaceus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gulnakki

Gulnakki (frøðiheiti - Dolichonyx oryzivorus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Aurelius Augustin

Augustin av Hippo (354-430) eisini kendur sum Sankta Augustin, var heimspekingur, lærari í retorikki, katólskur bispur og tann týdningarmesti av øllum teimum latínsku kirkjufedrunm. Hann hevði stóran áhuga fyri hugtakinum tíð.

í 2004 týddi Eilif Samuelsen Játtanir Augustinussar (Augustini Confessiones á latínskum) til føroyskt og gav týðingina út á egnum forlag.

Føroyskar útgávur
 Játtanir Augustinusar, hemlid.fo (Eilif Samuelsen týddi)

Keldur

Heimspekingar
Halgimenni


Ígða

Ígða (frøðiheiti - Fringillidae)

Slag
Fringilla coelebs (Bókígða)
Fringilla montifringilla (Fjallígða)
Serinus serinus (Gulígða)
Bucanetes githagineus (Oyðuígða)
Carduelis cannabina (Línígða)
Carduelis carduelis (Fagurígða)
Carduelis chloris (Grønígða)
Carduelis flavirostris (Íriskur)
Carduelis spinus (Barrígða)
Carpodacus erythrinus (Roðaígða)
Pyrrhula pyrrhula (Prýðisígða)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Bókígða

Bókígða (frøðiheiti - Fringilla coelebs)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Fjallígða

Fjallígða (frøðiheiti - Fringilla montifringilla)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gulígða

Gulígða (frøðiheiti - Serinus serinus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Grønígða

Grønígða (frøðiheiti - Chloris chloris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Barrígða

Barrígða (frøðiheiti - Carduelis spinus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Fagurígða

Fagurígða (frøðiheiti - Carduelis carduelis)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Íriskur

Íriskur (frøðiheiti - Carduelis flavirostris)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Línígða

Línígða (frøðiheiti - Carduelis cannabina)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Oyðuígða

Oyðuígða (frøðiheiti - Rhodopechys githaginea, Bucanetes githagineus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Roðaígða

Roðaígða (frøðiheiti - Carpodacus erythrinus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Stórt krossnev

Stórt krossnev (frøðiheiti - Loxia pytyopsittacus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Krossnev

Krossnev (frøðiheiti - Loxia curvirostra) livir mest í grannaskógum, og um veturin føðir hann seg mest av grannafræ, um summarið etur hann eisini ormar. Tað er spakur fuglur, men hagfastur er hann ikki, og á sumri ger hann stór rensl út í onnur lond — eisini higar til okkara. Til støddar er han nakað sum grátítlingur, men tjúkkari. Nevið er stutt og fórtligt; bæði yvirnevið og undirnevið hava stóran krók, sum skarast um hvønn annan — harav hava teir navnið. Veingir og vel eru morlitt, men annars er liturin sera ójavnur. Bøgan er grøn omaná, gulgrá í neðra. Ungarnir eru grásprøklutir við gulligum baki. Steggjarnir eru fyrst gulir, men teir rodna, alt sum teir eldast, og verða til endan fagurt reyðir. Tað, ið higar kemur, er mest ungfuglur, alreyður steggi er sera sjaldsamur at síggja. Summi árini koma teir í flokkum. Á sumri 1927 var meingi av teimum um allar Føroyar. Her eru eingir grannakonglar at høgga í, so ótu teir hømiliufræ í staðin. Tá ið leið út í august, rýmdu teir.

Slag
Loxia pytyopsittacus (Stórt krossnev)
Loxia leucoptera (Vongblikut krossnev)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Kelda

Fuglar
Passeriformes


Vongblikut krossnev

Vongblikut krossnev (frøðiheiti - Loxia leucoptera)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Prýðisígða

Prýðisígða (frøðiheiti - Pyrrhula pyrrhula)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kjarnbítur

Kjarnbítur (frøðiheiti - Coccothraustes coccothraustes)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Reyðkollur

Reyðkollur (frøðiheiti - Carduelis flammea) er heldur minni enn steinstólpa. Á sumri er hann grásprøklutur á kápuni, hvítur við gráum strikum í neðra; veingirnir eru dimmir við hvítari rond; skallin er glitrandi reyður; steggin er eisini reyður á bringuni og drunninum. Um veturin er bøgan brúnlig, har sum hon var hvít, og oman á skallanum. Hann eigur í Norðanlondum, eitt nú Íslandi og Noregi. Um veturin flytur hann seg suður, men summir verða eftir, og í kava leita teir at húsum eftir føði. Hann er sera spakur fuglur. Í Føroyum síggjast teir stundum, mest vár og heyst; hent seg hevur, at teir hava klakt og fingið ungar.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Reyðskalli

Reyðskalli (frøðiheiti - Carduelis hornemanni)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gráspurvur

Gráspurvur (frøðiheiti - Passer domesticus) líkist nógv skógspurvi, men kennist frá honum av tí, at hann er gráur oman á høvdinum og hevur ongan svartan blett á vanganum. Velið er mest svart við klønum gráum strikum. Bøgan er svartflekkut á bakinum, annars mest grá. Hann livir víða um verð og heldur seg helst tætt upp at húsum. Í Føroyum er hann nýkomin. Í 1935 sóust teir fyrstu suðuri í Vági, um 1940 á Tvøroyri og um 1944 í Havn. Og í øllum hesum støðum hava teir nørst óføra skjótt; hann klekir minst tvær ferðir um árið, kanska tríggjar. Tað sigst, at teir eta ber og gularótafræ í urtagørðunum.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes

simple:Sparrow#The House Sparrow


Skógspurvur

Skógspurvur (frøðiheiti - Passer montanus) er til støddar nakað sum grátítlingur. Omaná er hann flekkutur av brúnum og svørtum, uppi á høvdinum reyðbrúnur, vangarnir eru hvítir við svørtum bletti í; tvørtur um veingin ganga tvær hvítar rendur. Velið er grátt. Í 1866 komu tveir til Skúvoyar. Teir klaktu tvær ferðir um árið, og við tíðini nørdust teir so, at fleiri stórir flokkar vóru altíð at síggja í bønum; aðrar oyggjar komu teir ikki í. Teir ótu kornið av veltunum, og Skúvoyingar vistu sær eingi ráð til at sleppa av við teir. Men so hvurvu teir líka brádliga, sum teir vóru komnir. Síðan tá hava teir lítið sæst í Føroyum.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Brandstari

Brandstari (frøðiheiti - Sturnus roseus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gyllingur

Gyllingur (frøðiheiti - Oriolus oriolus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Gnelliskjóra

Gnelliskjóra (frøðiheiti - Garrulus glandarius)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Skjóra

Skjóra (frøðiheiti - Pica pica ) eigur í Evropa og Ásia. Men hon er ikki í norðastu grendunum, til dømis í Íslandi.

Skjóra er sera tjóvsk. Hon tekur ofta myntir, prýðislutir og annað, ið glitrar og skyggir, og goymir ella grevur tað niður.

Myndasavn

Slag

 Garrulus glandarius (Gnelliskjóra).

Keldur

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Krákukárn

Krákukárn (frøðiheiti - Nucifraga caryocatactes)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Rókur

Rókur (frøðiheiti: Corvus monedula) líkist kráku í vakstrarlag, men er nógv minni, ikki størri enn ein lítil dúgva, og klænri upp á seg. Vanligi rókurin er vakurt gráur um hálsin og vangarnar, annars er hann svartur omaná og dimmgráur í neðra; eyguni eru hvít. Eitt annað slag er alt svart við dimmum eygum; tað er nevnt rókurin svarti. Vanligi rókurin eigur í Norðanlondunum, rókurin svarti í Onglandi og Skotlandi.

Rókur er vitugur fuglur; altíð væl hýrdur fær hann lív í, har hann kemur. Hann livir helst í stórum flokkum, ofta saman við hjaltakrákum ella starum. Ongum fugli ger hann ónáðir, tekur hvørki egg ella ungar. Hann heldur seg nógv at bygdum, og eigur ofta uppi á klokkutornum ella hústekjum og skorsteinum; flestu eiga tó í skógum. Áður kom hann ikki so sjáldan til Føroyar — tó ikki so nógvur sum hjaltakrákan. Eisini hann er nógv fækkaður, men enn hendir tað at síggja bæði hin vanliga rókin og rókin svarta.

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Keldur
 Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

Fuglar
Passeriformes


Felliskráka

Felliskráka (frøðiheiti - Corvus frugilegus)

Sí eisini
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Kráka

Krákufuglar (frøðiheiti Corvus corone) eru sera eyðkendir bæði í atferð, stødd og á hása, hvølla látinum. 116 krákufuglasløg eru til. Í landbúnaðinum gera teir skaða, tí teir eta t.d. korn og fræ. Krákufuglar eta alt møguligt. Umframt korn eta teir skordýr, fruktir, smá súgdýr og ræ, eisini pisur og fuglaegg.

Útbreiðsla

Nógv kráka eigur bæði í Evropa, Ásia og Norðuramerika. Men hóast nógv skjórusløg halda til í teimum tøttu skógunum í bæði Ásia og Suðuramerika, so eru tær sjáldan at síggja. Í oyggjunum í Norðuratlantshavi er hon vanlig allastaðni. Í Norðuratlantshavi eigur hon bæði í bjørgum og bygdum lendi, og kappast hon tí við ravnin. Krákur í Norðursvøríki og Norðurnoregi flyta stutt, og nakrar teirra koma ivaleyst í Norðuratlantshav. Ógvuliga fáar koma til Íslands eins og bæði rókur og felliskráka, kanska úr Svøríki og Noregi. Hjaltakráka eigur í Orknoyggjum og er heldur sjáldsom at síggja í hinum skotsku oyggjunum. Í Føroyum sæst hon eisini sjáldan.

Slag

 Corvus frugilegus (Felliskráka)
 Pyrrhocorax pyrrhocorax (Tindakráka)

Sí eisini

 Skjóra
 Fuglar í Føroyum

Fuglar
Passeriformes


Hamilcar Barca

Hamilcar Barca (ca. 275 – 228 f.Kr.) var ein Kartanskur leiðari. Hann var pápi at tí kenda Hannibal. Hann grundlegði býin Barcelona í triðju øld f.kr.

Søga


Alpurnar

Alpurnar eru ein stór evropeisk fjallaketa. Tær røkka frá Eysturríki og Slovenia í eystri, gjøgnum Italia, Sveis, Liktinstein og Týskland; til Fraklands í vesturi. Alpurnar eru ungur fjallaryggur. Kjølurin í Noregi er 10 ferðir so gamal. Tí hevur tíðarinnar tonn ikki máað so nógv burtur av Alpunum, og enn eru fjøll í Alpunum, sum er hægri enn 4 800 m.

Hægst uppi í Alpunum í Miðevropa eru nógvir jøklar. Í ístíðini lógu Alpurnar sum Norðurlond undir ísi. Meðan jøklarnir skruddu, máaðu teir nógv lendi burtur, og eftir vóru stórir u-skapaðir dalar. Í hesum dølum er fruktagott lendi. Har eru mangir býir og nógv gistingarhús. Um veturin standa tey á skíðum í Alpunum, og um summarið ganga tey á teimum vøkru og stórslignu fjøllunum.

Hægstu Fjøllini

 Mont Blanc (4 810 m)
 Monte Rosa (4 634 m)
 Dom (4 545 m)
 Weisshorn (4 506 m)
 Matterhorn (4 478 m)
 Grand Combin (4 314 m)
 Finsteraarhorn (4 273 m)
 Aletschhorn (4 193 m)
 Barre des Écrins (4 102 m)
 Gran Paradiso (4 061 m)

Fjøll


Tiberius

Tiberius Julius Caesar Augustus (føddur 16. november 42 f.Kr., deyður 16. mars 37 e.Kr.), føddur Tiberius Claudius Nero, var rómverskur keisari frá ár 14 e.kr. til 37 e.kr.

Rómverjar
Kongalig
Søga


Tey punisku kríggini

Tey punisku kríggini vóru ein røð av kríggjum ímillum rómverjar og karthagobúgvar. Tey verða býtt upp í trý, tað fyrsta (264 f.Kr til 241f.Kr.), annað (218 til 202 f.Kr.) og tað triðja (149 f.Kr. til 146 f.Kr.).

Karthago tapti øll trý kríggini.

Søga


Mont Blanc

Mont Blanc ella Monte Bianco (føroyskt: Hvítt fjall) er hægsta fjall í Alpunum og Vesturevropa. Tað rísur 4.810,45 metrar og er tað 11 hægsta fjallið í verðini. Jacques Balmat og Michel Paccard úr Fraklandi vóru fyrstir upp á Mont Blanc. Tað var 8. august 1786.

Keldur

Fjøll


Latínskt mál

Latín (á latíni: lingua latīna, IPA: [ˈlɪŋɡʷa laˈtiːna]) er klassiskt mál, ið hoyrir til italsku málættina og soleiðis til indo-evropeisku málættina. Latínska stavraðið mentist frá tí etruskiska stavraðnum og tí euboiiska grikska stavraðnum og at enda úr tí fønikiska stavraðnum.

Latín var uppruniliga talað í Latium, í Italiahálvoynni. Ígjøgnum valdið hjá Rómverska tjóðveldinum varð latín tað ráðandi málið, fyrst í Italia og seinni tvørtur ígjøgnum Rómverjaríkið. Talumálslatín mentist til tey rómanska mál, t.d. italskt, portugisiskt, spanskt, franskt og rumenskt. Nógv orð í enskum og eisini donskum komu frá latíni. Latínskar røtur brúkast í guðfrøði, lívfrøði og læknafrøði.

Undir seina Rómverska tjóðveldið (um 75 f.Kr.), varð fornlatín fyrisett til klassiskt latín. Talumálslatín var tað mál, ið talaðist um tað mundið og sýnist í innskriftum og verkum av skemtleikskøldum sum Plautus og Terentius. Seinlatín er skriftsmálið frá 3. øldini og miðaldarlatín er málið frá 9. øldini, ið mentist til endurburðarlatín undir endurburðartíðina. Seini mentist nýlatín. Latín varð brúkað fyri altjóða samskifti og vísindi til 18. øldina, tá ið man byrjaði brúka talumál fyri skriftir. Kirkjulatín er enn almennt mál í Pávastólinum og Rómversk-katólsku kirkjuni. Latín undirvísast í skúlum um allan heim.

Latín er bendingarmál og hevur trý kyn og sjey føll.

Fonologi
Latínski framburðurin er umskapaður t.d. frá frágreiðingum, stavivillum og orðaleikum. Aðrar keldur eru fornupprunafrøði og
stavingar av latínskum orðum í øðrum málum.

Hjáljóð

Klassiskt latín hevði ongan mun ímillum stórar og smáar bókstavir og hevði ikki bókstavirnar . Í staðin fyri  brúkti man ávikavist ; soleiðis vóru  bæði hjáljóð og sjálvljóð.

Á okkara døgum brúkar man oftast  í staðin fyri klassisku . Nakrar skipanir brúka  fyri sjálvljóðini /j w/, men  brúkast aldri fyri .

Sjálvljóð

Ósamansett sjálvljóð

Klassiskt latín hevði ongan mun ímillum ⟨U⟩ og ⟨V⟩. Í staðin brúktist ⟨V⟩ eisini sum hjáljóð og sum sjálvljóð. ⟨Y⟩ kom frá grikskum og úttalaðist sum ⟨u⟩ ella ⟨i⟩ av nøkrum talarum.

Klassiskt latín hevði bæði stutt og long sjálvljóð. Á okkara døgum skrivar man oftast long sjálvljóð við makron, t.d. ⟨ā ē ī ō ū⟩, og stutt sjálvljóð eru ómerkt.

Sjálvljóðsbókstavur fyri  við orðsenda, ella sjálvljóðsbókstavur fyri  ella , verður langt nasasjálvljóð, t.d. monstrum /mõːstrũː/.

Tvíljóð
Klassiskt latín hevði fleiri tvíljóð. Vanligastu vóru .  var óvanligt og  vóru sera óvanlig, serliga í upprunaligum latínskum orðum. Hesar samansetingar av bókstøvum vorú ikki altíð tvíljóð, uttan kundu vera tvey sjálvljóð í tveimum stavilsum ( og ) ella eitt sjálvljóð og hálvhjáljóðið /j/ ella /w/ (). Dømir eru aēnus [aˈeː.nʊs] "í bronsuni" og eius [ˈɛj.jʊs] "hansara".

Í talumálslatíni gingu  saman við . Tílíkur framburður var eisini hjá smærri mentaðum talarum.

Mállæra

Navnorð
Reglulig navnorð á latíni hava ein av fimm bendingum, ið man kan síggja í hvørsfallið hjá orðinum. Tey eru:
 Fyrsta bendingin, oftast við endingina a, hevur hvørsfalsbendingina -ae.
 Aðra bendingin, oftast við endingina o, hevur hvørsfalsbendingina -i.
 Triðja bendingin, oftast við endingina i, hevur hvørsfalsbendingina -is.
 Fjórða bendingin, oftast við endingina u, hevur hvørsfalsbendingina -ūs.
 Fimta bendingin, oftast við endingina e, hevur hvørsfalsbendingina -ei.

Latín hevur sjey føll:
 Hvørfall (nominativus) – brúkast nær navnið er grundliður ella grundlið til umsagnarlið: Gentan rann. Puella cucurrit, ella cucurrit puella.
 Hvørsfall (genitivus) – brúkast oftast nær navnið er eigari eller hoyrir saman við eitt ávirki: Rossin hjá gentuni. Equus puellae.
 Hvørjumfall (dativus) – brúkast oftast nær navnið er óbeinleiðis ávirki: Maðurin gevur gentuni eitt epli. Vir puellae mālum dat.
 Hvønnfall (accusativus) – brúkast oftast nær navnið er beinleiðis ávirki: Maðurin gevur gentuni eitt epli. Vir puellae mālum dat.
 Ablativ (ablativus) – brúkast oftast nær navnið vísir loysing ella gongd frá onkrum: Gentan kemur frá akrinum. Puella ex agris venit.
 Tiltalufall (vocativus) – brúkast nær navnið er tiltalað. Kent dømi er: Og tú, Brutus! Et tū, Brūte!
 Lokativ (locativus) – óvanligt, men brúkast fyri stað: Í Róm, Rōmae.

Lýsingarorð

Sagnorð

Orðatilfar

Orðafelli

Talorð

Tekstdømi

Keldur

Mál í Evropa


Turkiskt mál

Turkiskt mál er høvuðsmálið í Turkalandi, í Norðurkýpros og í Kýpros (saman við grikskum). Harumframt verður turkiskt eisini tosað í fleiri londum kring heimin, har turkiskir minnilutar búgva.

Mállæra

Navnorð
Tað er onki bundið kenniorð (definite article) á turkiskum, men tann bundni formurin verður vístur við at hvønnfall ending verður brúkt (sí niðanfyri). Turkisk navnaorð verða bend við at fáa ávísar endingar, eins og í latíni. Tað eru seks føll á turkiskum, har allar endingarnar fylgja sjálvljóðsharmoni við nýtslu av hevja tónatión (superscript notation). Fleirtalsmarkørurin -ler² fylgir beinleiðis navnorðinum áðrenn nakað annað fall ella nakra aðra ending (t.d. köylerin "bygdanna" ella av bygdunum).

Hvønnfalls markørurin verður bert brúktur til bestemta kenniorðið (definite objects); samanber (bir) ağaç gördük "vit sóu eitt træ" við ağacı gördük "vit sóu træ"-ið. Fleirtals markørurin -ler² verður vanliga ikki brúktur tá ein flokkur ella bólkur merkir: ağaç gördük kann eins væl týða "vit sóu trø [meðan vit gingu gjøgnum skógin]"— mótsatt ağaçları gördük "vit sóu trøini [í spurningi]".

Navnorð kunnu taka endingar, sum vísa grammatiska persónin: til dømis -imiz4, "okkara". Harumframt kemur tað turkiska kopula (til dømis -im4, "Eg eri") heilir setningar kunnu formast. Spyrjandi kenniorðið mi4 fylgir beint eftir orðið sum spurt verður um: köye mi? "[fert tú] til bygdina?", ağaç mı? "[er tað eitt] træ?".

Sagnorð
Turkisk sagnorð vísa grammatiska persónin]. Tey kunnu gerast negativ, møgulig (kann) ella ómøgulig (kann ikki) negative. Harumframt vísa turkisk sagnorð tíð (nútíð, tátíð, framtíð og aorist), grammatiskar hættir (kondisjónalis]], boðsháttur, inferentialis, nesessitativ og ynskiháttur) og grammatiskt aspekt. Negasjón verður víst við einum innskeyti mitt i orðinum -me²- beint eftir orðastammuna.

Øll turkisk sagnorð verða bend á sama hátt, uttan tey óregluligu sagnorðini og tey defektivu sagnorðini i-. Turkiskt kopula (samsvarandi tað føroyska at vera og enska to be), sum kunnu verða brúkt í samansettum formum (tann stutti formurin verður róptur enklitiskt): Gelememişti = Gelememiş idi = Gelememiş + i- + -di.

Kelda

Mál í Asia
Mál í Evropa


Józef Gosławski

Józef Gosławski, eisini nevndur Józef Jan Gosławski, var ein pólskur myndahøggari. Hann varð føddur 24. apríl 1908 í Polanówka í Póllandi og doyði 23. januar 1963 í Warszawa, sum erhøvuðsstaður Póllands. Gosławski gjørdi millum annað minnisvarðar. Eitt av høvuðsverkum hansara er ein minnisvarði til minnis um Frédéric Chopin, sum varð reistur í Żelazowa Wola. Hann sýndi fram verk síni bæði í Póllandi og uttanlands.

Í 1948 giftist hann við Wanda Mankin.

Framsýningar

Einkarframsýningar

Bólkaframsýningar

Uttanlands

Slóðir úteftir

 Lost in the shuffle (enskt)
 Józef Jan Gosławski culture.pl (pólskt)
 Famous Medalists: Józef Gosławski (enskt)
 LN 5 “Fisherman” coin from 1958 (enskt)
 Józef Gosławski – monuments, coins, medals (enskt)

Póllendingar
Listafólk
Føðingar í 1908
Andlát í 1963


Sigur Rós

Sigur Rós er ein íslenskur tónleikabólkur úr Reykjavík.

Limir
 Jón Þór "Jónsi" Birgisson
 Georg "Goggi" Hólm
 Kjartan "Kjarri" Sveinsson
 Orri Páll Dýrason

Útgávur
 1997 - Von
 1999 - Ágætis byrjun
 2002 - ( )
 2005 - Takk...
 2007 - Hvarf-Heim
 2008 - Með suð í eyrum við spilum endalaust
 2011 - Inni
 2012 - Valtari
 2013 - Kveikur

Útvortis ávísing

 Heimasíða hjá Sigur Rós

Íslendskir tónleikabólkar


Jón Bjarnason

Jón Bjarnason (føddur 29. juni 1970) er føroyskur svimjivenjari. Hann er venjari hjá Føroyska svimjilandsliðnum og hjá Susvim og hjá Pál Joensen. Jón hevði fyrr annað eftirnavn, nevniliga Vestergaard. Hann er ættaður úr Sumba, men uppvaksin og búsitandi í Vági. Jón hevur verið høvuðsvenjari hjá Susvim síðan felagið bleiv stovnað 7. september 2007. Susvim er stytting fyri Suðuroyar Svimjifelag, felagið er úrlitið av samanlegging av báðum svimjifeløgunum í Suðuroynni: Vágs Svimjifelag og Tvøroyrar Svimjifelag. Jón Bjarnason hevur havt sera góð úrslit við ungu svimjarunum úr Suðuroynni, síðan hann byrjaði í starvinum. Besta dømi um hetta er Pál Joensen sum nú er Føroya besti svimjari. Men eisini aðrir svimjarir úr Susvim hava klárað seg sera væl.
Jón svam sjálvur, tá hann var yngri, hann svam við Vágs Svimjifelag.
Jón Bjarnason búði fleiri ár í Aalborg í Danmark, tað var har hann lærdi til svimjivenjara.

Heiður
2011 Jón Bjarnason fekk heiðurin "Ársins svimjivenjari í kongaríkinum" (Årets svømmetræner i Kongeriget). Tað eru svimjivenjarir í Danmark, sum hvørt ár velja ein svimjivenjara sum teir halda hevur uppiborið heiðurin.
2007 Saman við sjimjaranum Pál Joensen vann Jón Bjarnason heiðurin "Ársins ítróttarbragd 2007". Heiðurin vunnu teir, tí at Pál Joensen svam 1500 m frí við næstskjótastu tíðini í heiminum í sínum aldursbólki.

Keldur

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Susvim
Svimjing.com
Svimjisamband Føroya

Føroyskir svimjarar
Føroyskir svimjivenjarar
Vágbingar
Føðingar í 1970


EM í svimjing

EM í svimjing og vatnítrótti er svimjikapping á langbana umframt aðrar kappingar innan vatnítrótt. Hinar kappingarnar eru: kaving, synkron svimjing og havsvimjing (opið vatn svimjing). Kappingin verður hildin annað hvørt ár í einum evropeiskum landi. Nú verður kappingin hildin líka ár, í 80'unum og 90'unum varð hon hildin ólíka ár. Kappingin hevur verið síðan 1926, fram til 1981 var hon ikki so reglulig, tað gingu umleið 3-4 ár ímillum hvørja ferð, tó var ein longri pausa frá 1938 til 1947 í tíðini, tá Seinna Heimskríggj var. Føroyar kunnu luttaka í hesi kapping. Í 2010 luttóku Pál Joensen og Pauli Øssursson Mohr fyri Føroyar. Pál Joensen vann tá silvur í 1500 m frí og var tað fyrstu ferð at Føroyar vann heiðursmerki til eina EM svimjikapping. EM á langgeil er vanliga um summarið, í 2010 var kappingin í august. EM í svimjing á stuttgeil er ein onnur kapping, sum oftast verður hildin um veturin um hálvan desember. EM í svimjing á stuttgeil (stuttbana) hevur verið hvørt ár síðan 1991.

EM í svimjing og í vatnítrótti

 1926 - Budapest, Ungarn
 1927 - Bologna, Italia
 1931 - París, Frakland
 1934 - Magdeburg, Týskland
 1938 - London, Stórabretland
 1947 - Monte Carlo, Monako
 1950 - Wien, Eysturríki
 1954 - Torino, Italia
 1958 - Budapest, Ungarn
 1962 - Leipzig, Eysturtýskland
 1966 - Utrecht, Niðurlond
 1970 - Barcelona, Spania
 1974 - Wien, Eysturríki
 1977 - Jönköping, Svøríki
 1981 - Split, Jugoslavia
 1983 - Rom, Italia
 1985 - Sofia, Bulgaria (vatnpolo fyri kvinnur var í Oslo, Noreg)
 1987 - Strasbourg, Frakland
 1989 - Bonn, Vesturtýskland
 1991 - Athen, Grikkaland
 1993 - Sheffield, Stórabretland
 1995 - Wien, Eysturríki
 1997 - Sevilla, Spania
 1999 - Istanbul, Turkaland
 2000 - Helsingfors, Finland
 2002 - Berlin, Týskland
 2004 - Madrid, Spania
 2006 - Budapest, Ungarn
 2008 - Eindhoven, Niðurlond
 2010 - Budapest, Ungarn
 2012 - Debrecen, Ungarn
 2014 - Berlin, Týskland
 2016 - London, Stórabretland

Sí eisini
 EM í svimjing á stuttgeil

Slóðir úteftir
 Heimasíðan hjá LEN (Ligue Européenne de Natation)
 results, Úrslit á Swim Rankings

Svimjikappingar
EM í svimjing
Ítróttartiltøk


Fuglafjarðar Svimjifelag

Fuglafjarðar Svimjifelag er føroyskt svimjifelag við heimstaði í Fuglafirði. Svimjifelagið varð stovnað 11. november 1975. Svimjarnir hjá Fuglafjarðar Svimjafelag venja í Fuglafirði og í Klaksvíkar Svimjihøll.

Nevndin í Fuglafjarðar svimjifelag

 Øssur Mohr, formaður
 Heðin Olsen, skrivari
 Jógvan Philbrow, nevndarlimur

Keldur

Ávisingar úteftir
 Heimasíðan hjá Fuglafjarðar Svimjifelag

Føroysk svimjifeløg
Svimjing í Føroyum


Reki

Svimjifelagið Reki var eitt føroyskt svimjifelag við heimstaði í Leirvík. Í 2010 legði felagið saman við svimjifelagnum Skeggjar, nýggja felagið fekk navnið Reysti.

Svimjarir úr Reki
Nevnast kunnu nakrir svimjarir, sum byrjaðu at svimja við svimjifelagnum Reki:
 Turið S. Christiansen, fødd 1996, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hon vann 3 gull og 2 silvur heiðursmerki, harav vann hon eitt gull heiðursmerki einsamøll í 200 metrum bringu, hini heiðursmerkini vann hon í liðkappingum hjá kvinnum. Turið venur nú við Ægir.
 Eva Trygvadóttir, fødd 1996, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hon vann eitt gull heiðursmerkið í liðkapping í 50 metrar blandað hjá kvinnum og tvey silvur heiðursmerki í liðkapping í 100 metrar frí og 100 metrar blandað hjá kvinnum. Eva venur nú við Ægir.
 Heðin Lisberg Olsen, føddur 1994, luttók í Oyggjaleikum 2011, har hann vann 2 gull í liðkappingum 50 og 100 metrum frí hjá monnum, 2 silvur í liðkappingum 4x50 og 100 metrar blanda hjá monnum, og so vann hann eitt bronsu heiðursmerki einsamallur í 50 metrum frí. Heðin venur nú við Ægir.

Nevndin í Svimjifelagnum Reki
Áðrenn svimjifeløgini Reki og Skeggjar løgdu saman, sá nevndin soleiðis út:

 John Olsen, formaður
 Herit Christiansen
 Símun Berg, skrivari
 Eyðbjørg Lervig, kassameistari
 Emily Poulsen, nevndarlimur

Keldur

Ávísngar úteftir
 Heimasíðan hjá Svimjisambandi Føroya

Svimjing í Føroyum
Føroysk svimjifeløg


Edlur

Edlur, Oydlur ella Ferføtlur (danskt øgler/firben) (frøðiheiti - Lacertilia) eru størsti skriðdýraflokkurin. Til eru eini 3700 eðlusløg. Eðlur eru um allan heim, men ikki úti á havi og í kuldaøkjum. Størsta eðlan er 3 m. langi komodovaranurin, og minsta eðlan er gekkoslag, minni enn 2 cm. Vanliga hava eðlur, til dømis grøneðluættin, langan, klænan kropp, langan hala, beinini bend út frá kroppinum og fimm tær á hvørjum fóti. Men summar, til dømis glansoygdur, eru langar og klænar, men hava ógvuliga stutt bein. Tær grava seg lættliga við vríggjandi kroppsrørslum niður í leysa mold. Í húðini eru beinplátur sum á krokodillu, slangu og øðrum skriðdýrum. Sum onnur skriðdýr verpa kvenneðlurnar egg og grava tey niður í jørðina ella fjala tey undir steinum ella í klettarivum.

Kvettist eðluhali av, veksur hann út aftur, á sama hátt, sum tá ið t.d. krossfiskur missir arm. Nakrar mánaðir seinni er halin vaksin aftur. Bítur ránsdýr í halan á eðlu, brotnar hann lættliga av, tí í halageislunum eru smáar rivur tvørturum, so halin lættliga loysar. Brotni halin liggur og vriggjast og snarast. Hetta ørkymlar fíggindan, so eðlan sleppur til rýmingar. Einar átta mánaðir seinni er halin fullvaksin aftur.

Bara tvey eðlusløg hava eitrandi bit, tey eru gilaeðlan og finnueðlan. Báðar halda til sunnarlaga í USA, í Meksiko og í Miðamerika.

Skriðdjór


Slangur

Slangur (frøðiheiti serpentes). Tað eru 2700 ymisk sløg av slangum til, og av hesum eru umleið 700 eitrandi. Avstralia er einasti heimsparturin, sum hevur fleiri eitrandi slangur enn ikki-eitrandi slangur. Har eru eisini heimsins mest eitrandi slanga, sum livur á landi – oyðumarkartaipan. Hon hevði skjótt gjørt av við eitt menniskja, men tíanbetur livir hon í fjarskotnum økjum, har fólk sjáldan ferðast.

Skriðdjór


Krokudillur

Krokudillur (frøðiheiti: Crocodilia) eru skriðdýr. Kaimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í krokodillur. 13 krokodillusløg eru, 8 kaimansløg, 2 alligatorsløg og eitt gavialslag. Fyri 100 mió árum síðan ók hon eisini í mýrlendum saman við dinosaurunum. Krokodillur taka ymisk dýr. Tær fjala seg í vøtnum, mýrum, áum og leggja á bæði stór og smá dýr, ið koma teimum nær. Alligatorar og krokodillur slúka froskar og fisk heilar. Hjørtir og onnur stórdýr draga tær undir vatn, læsa kjaftin í fongin, snara kroppinum á og skræða soleiðis fongin sundur. Hendinga ferð leggja alligatorar og krokodillur á fólk. Krokodillan er næstan allastaðni í Afrika sunnanfyri Sahel og í Avstralia, Florida, Karibia, Mið- og Suðuramerika. Tvey alligatorsløg eru: tann amerikanski og tann kinverski. Nú er kinverski alligatorurin nógv hóttur, bara nøkur fá hundrað dýr eru eftir. Tann amerikanski alligatorurin heldur til í mýrum og áum í t.d. Louisiana, Carolina og Florida í Landsynnings-USA. Hann veiðir vaðfugl, fisk og annað mangt. Í tættbygdum økjum tekur hann viðhvørt óvarin heimadýr. Gavialurin livir í India, Burma, Pakistan, Bangladesj og Nepal í Ásia. Kaimanur livir í Mið- og Suðuramerika.

Sum flestu skriðdýrini verpur kvennkrokodillan, og hon verjir eggini, til ungarnir koma út. Tríggir mánaðir, so koma ungarnir út. Mamman ansar væl eftir teimum, so stórar eðlur og onnur ránsdýr ikki taka teir. Varisliga tekur hon nakrar í kjaftin í senn og ber teir oman í vatnið, har teir eru tryggari. Krokodillur liggja ofta við opnum kjafti og sóla sær. Blóðæðrar í kjaftinum súgva sólarhita í seg, so kropshitin veksur. Tí orka tær at veiða sær føði um kvøldið.

Flokking

Keimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í crocodilia. Til eru 1 gavialslag, 2 alligatorsløg, 8 kaimansløg og 13 krokodillusløg - tilsamans 24 sløg.

 Ætt: Crocodilia (krokodillur)
 Slekt: Gavialidae (gavialur)
 Slag: Gavialis gangeticus

 Slekt: Caimaninae (kaimanur)

 Slag: C. yacare
 Slag: C. crocodilus apaporiensis

 Slag: C. crocodilus fuscus

 Slag: C. lutescens

 Slag: C. venezuelensis

 Slag: C. latirostris
 Slag: Melanosuchus fisheri

 Slag: Melanosuchus niger

 Slekt: Alligatoridae (alligatorur)

 Slag: Alligator mississippiensis (amerikanskur alligatorur)

 Slag: Alligator sinensis (kinverskur alligatorur)

 Slekt: Crocodylus (rættiliga krokodillur)
 Slag: Crocodylus acutus (amerikanskur krokodillur)
 Slag: Crocodylus niloticus (nilkrokodillur)

 v.f.

Skriðdjór


Súpanarskjaldbøkur

Súpanarskjaldbøka (frøðiheiti - Chelonia mydas). Skjøldurin er umleið 60 samanvaksnar beinplátur. Bakskjøldurin er kúputur, búkskjøldurin er flatari.

Skriðdjór


Havskjaldbøkur

Havskjaldbøkur (frøðiheiti - Chelonioidea)

Skriðdjór


Landskjaldbøkur

Landskjaldbøkur (frøðiheiti - Testudinidae) er í 25 ymiskum skjaldbøkusløgum. Trý sløg eru í Suðurevropa: grikska landsskjaldbøkan, mauriska landsskjaldbøkan og breiðrandaða skjaldbøkan. Tær líkjast allar: skjøldurin á vaksnu skjaldbøkuni er 20-30 cm langur og vigar um eitt kg. Mauriska skjaldbøkan er tann vanligasta. Eins og rára „grikska systir" hennara er hon í Grikkalandi og londum kring Miðjarðarhavið. Breiðrandaða skjaldbøkan er í Suðurgrikkalandi.

Í nógv ár hava landsskjaldbøkur verið kelidýr. Fyri fáum árum síðan vóru villskjaldbøkur í túsundatali savnaðar saman og
seldar um allan heimin. Men tær flestu doyðu, tí tær fingu ikki røttu røktina. Til dømis hevur hitin alstóran týdning fyri sodningina og klekingina, og hitin í Suðurevropa er best hóskandi. Í Norðurevropa eru royndir gjørdar at klekja egg í klekitólum, men tær eydnast sjáldan væl. Villskjaldbøkuhandilin minkaði nógv um skjaldbøkustovnin, og eitt skjaldbøkuslag var
um at doyggja út. Men í l977 fór ein millumtjóða djóraverndarfelagsskapur til verka og fekk í lag at leggja forboð at flyta inn landsskjaldbøkur. Undantaksloyvi verður bert givið undir strongum eftirliti. Vónandi fer villskjaldbøkustovnurin at økjast. Tíverri verða nógvar villskjaldbøkur týndar sum skaðadýr, tí tær oyðileggja grøði í urtagørðum og vakstrarhúsum. Aðrar doyggja
av eitraðum plantum og í ferðsluni, sum alsamt økist.

Skriðdjór


Gulen kommuna

Gulen kommuna er ein kommuna í Vestland fylki í Noregi.

Kommunur í Vestland


Hvannhagi

Hvannhagi er eitt náttúruøki norðan fyri Trongisvág, Tvøroyri og Froðba og sunnan fyri Hvalba. Hvannhagi er á eystursíðuni á Suðuroynni. Á hvørjum ári verður skipað fyri gongutúrum til Hvannhaga, og hetta er ein væl vitjaður útferðarstaður fyri bæði útlendingar og føroyingar . Eitt vatn er í Hvannhaga. Tað verður vanliga bara rópt Vatnið í Hvannhaga.

Hvannhagi vann heiðurin fyri "Sermerkt náttúruøki" í "Umhvørvisátakinum 2008", sum Føroya Kommunufelag skipaði fyri. Hvannhagi verður av Føroya Náttúru- og Umhvørvisverndarfelag mett at vera besta pláss í Føroyum til at skipa ein tjóðgarð. Vakurt útsýni er til Lítla og Stóra Dímun úr Hvannhaga. Tú kanst bert ganga til Hvannhaga.

Hvannhagi væl egnaður til Tjóðargarð

Hvannhagi verður mettur at vera besta pláss í Føroyum til tjóðargarð. Staðið er avbyrgt, men kortini væl atkomandi til gongu. Sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag við einum fjøllbroyttum plantu- og djóralívi. Hvannhagi er eitt sermerkt og vakurt náttúruøki í norðaru helvt av Suðuroynni. Hann liggur avbyrgdur og kann bert røkkast til gongu. Vanliga verður gingið frá vestara endanum av Ovara vegi á Tvøroyri, og har verður gingið eftir einari gøtu norðureftir tvørturum fjallið.

Hvannhagi er kransað av steyrrættum fjallalíðum, og har slepst bert oman í tveimum støðum. Verður gingið oman eftir tí eystaru gøtuni, er eitt frálíkt útsýni norðureftir til Lítlu og Stóru Dímun.  Hvannhagi hevur eitt sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag, sum er vælkent av jarðfrøðingum eisini í altjóða høpi. Hvannhagi er sundurbýttur hagi - Norðaripartur og Uttaripartur. Hagin hevur einki ásett markatal og liggur í tveimum markatalsbygdum. Hvannhagi Norðaripartur hevur 70 áseyðir. Seyðamarkið er "Fjøður mitt um heilt" á høgra oyra. Hvannhagi Uttaripartur hevur 72 áseyðir. Seyðamarkið er "Mitt um sýling" á vinstra oyra.

Keldur

Ávísingar úteftir
 Visitsuduroy.fo um Hvannhaga (á enskum)
  (á føroyskum)

Tvøroyri
Suðuroy


.lt

.lt er økisnavn hjá Litava.

Økisnavn

sv:Toppdomän#L


Ho Chi Minh City

Ho Chi Minh City (Thanh pho Ho Chi Minh), fyrr Saigon, er ein býur í lutstatinum Dong Nam Bo í Vjetnam. Býurin hevur umleið 8 mió. íbúgvar og er ein av heimsins størstu býum. Ho Chi Minh City er kendur sum býurin, ið aldri svevur. Hann er eisini kendur fyri nógvu søvnini, sjónleikarhúsini, matstovurnar og viðarlundirnar. Saigon varð bygdur í 1698, og roknar tú útjaðaran uppí, búgva 19 mió. fólk har.

Býir í Vjetnam


Đồng Hới

Đồng Hới er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Quang Binh. Býarøkið er 155.71 km2 til víddar. Í 2009 var íbúgvaratalið í býnum við upplandi 108.526. Sjálvt býarøkið er 55.47 km² til víddar, og í sjálvum býnum er íbúgvaratalið 71.620.

Đồng Hới hevur eina 12 km langa strandalinju við hvítum sandstrondum.

Heimsarvur - World Heritage Site
Đồng Hới er nærmasti býur til Phong Nha-Ke Bang Tjóðar Park, sum er eitt World Natural Heritage Site (heimsarvur) hjá UNESCO 50 km norðanfyri býin.

Keldur
https://korean-air.biz/

Býir í Vjetnam
Heimsarvar


Buhloone Mindstate

Buhloone Mindstate er triðja fløgan hjá De La Soul. Hon var útgivin í 1993, um tað mundið tá jazz-hip hop var væl umtókt, serliga á eystursíðuni av USA. Hon kom út umleið hálvt ár eftir Guru útgav fyrstu Jazzmatazz fløgu sína. Guru hevur fingið æruna fyri at integrera jazz í hip hop, sjálvt um hip hop leingi hevur havt nakað av jazz-ávirkni. Hann sang eisini niðurlagið í einum sangi í Buhloone Mindstate. Óneyðugt er at siga at fløgan er sera ávirka av jassi. Hon er minni "ballfokusera", og hevur ein friðarligari stemning, enn aðrar hip hop fløgur í hesi tíðini.
Navnið á fløguni refererar til teirra hugsan sum eina ballón, teir hava ringt við at vera verandi á jørðini nú teir eru kendir. Í innganginum og sanginum "Patti Dooke" siga teir fleiri ferðir "It might blow up, but it won't go pop", altso teir vilja ikki gera popp, sjálvt um teir kunnu vera uppblástir. De La Soul eru júst kendir fyri at vera kreativir og orginalir og at prøva ein nýggjan stíl fyri hvørja fløgu teir geva út.
Buhloone Mindstate er seinasta fløgan sum Prince Paul producerar.

Track listing
"Intro" – 0:52
"Eye Patch" – 2:27
"En Focus" (við Shortie No Mass and Dres of Black Sheep) – 3:15
"Patti Dooke" (við Guru, Maceo Parker, Fred Wesley and Pee Wee Ellis) – 5:54
"I Be Blowin'" (við Maceo Parker) – 4:58
"Long Island Wildin'" (við Scha Dara Parr and Takagi Kan) – 1:30
"Ego Trippin' (Part Two)" – 3:52
"Paul's Revenge" – 0:43
"3 Days Later" – 2:39
"Area" – 3:31
"I Am I Be" (við Maceo Parker, Fred Wesley and Pee Wee Ellis) – 5:03
"In the Woods" (við Shortie No Mass) – 4:01
"Breakadawn" – 4:14
"Dave Has a Problem...Seriously" – 0:55
"Stone Age" (við Biz Markie) – 4:13

De La Soul útgávur


Stakes Is High

Stakes Is High er fjórða De La Soul fløga í fullari longd, og fyrsta fløga Prince Paul ikki produceraði fyri teir. Fløgan varð útgivin í 1996, tá vesturstrondin í USA domineraði marknaðin, og tað var klandur millum eystur og vestur av hip hop verðini, serliga millum Los Angeles og New York. Teir tríggjir newyorkararnir góvu eisini sína meining um útviklingina av hip hop í vestari síðuni av landinum. Populert hip hop í hesi tíðini var gangsta rap, serstakliga í Los Angeles. Í sanginum "Stakes Is High" gjørdu teir eitt innslag um evnið, og teir vóru ikki smædnir at siga tað beint fram. Í sanginum "The Bizness" eru teir eisini kritiskir yvir fyri nýggja síðusporinum musikkurin og kultururin var farin.
Eisini "Itzsoweezee" er kritikkur um hip hop, og teir fara eftir teimum sum dyrka vold í hip hop. Hesu ferð stendur mafioso rap fyri skotum. Trugoy heldur fyri: "[...]them Cubans don't care what y'all niggaz do / Colombians ain't never ran with your crew / Why you acting all spicy and sheisty / The only Italians you knew was icees[...]".

Fløgan hevur eina kronologiska framgongd. Hon byrjar við brotum av fólkum sum fortelja nær tey fyrst hoyrdu ta legendarisku og grundbrótandu fløguna hjá BDP, "Criminal Minded", og hettar er byrjanin ífylgi 'De La Soul'. Nøkur brot eru í miðjuni, so sum eitt brot har ein maður úr suðurstatunum sigur heldur rasistiskt hví hann ikki dámar rap, og eitt annað har ein heimleysur maður tosar um harða lívið hjá honum á gøtuni. Í seinasta sangi "Sunshine" er eitt brot har tað verður sagt "When I first heard 3 Feet High and Rising, I was - ", og sangurin er avbrotin. Teir seta sína fyrstu fløgu á sama støði sum fyrsta fløgan hjá Boogie Down Production.
Stakes Is High fekk góðar umtalir, fleiri vildu sagt hetta var eitt teirra besta verk, men tað seldi allíkavæl ikki gott.

Spælilisti

De La Soul útgávur
1996


Vilhelm Johannesen

Vilhelm Johannesen (føddur 4. august 1942, Klaksvík, deyður 10. apríl 2022) var føroyskur løgtingslimur og landsstýrismaður fyri Javnaðarflokkin.

Hann umboðaði Norðoyggjar í løgtinginum frá 1980 til 2008, og var landstýrismaður 1979-1981 og 1985-1989. Vilhelm Johannesen var limur í Klaksvíkar býráði frá 1975 til 1984, og var formaður i Føroya Kommunufelag fra 1977 til 1979. Eisini var hann Formaður í Klaksvíkar sjúkrahúsi frá 1991 til 1993.

Hann var blaðstjóri hjá Sosialinum frá 1972 til 1979, og hevur eisini arbeitt fyri Postverk Føroya. Hann er pápi Aksel V. Johannesen, sum nú er formaður í Javnarflokkinum og abbi formann Fólkafloksins, Beinir Johannesen, ið varð valdur inn í Løgtingið í 2019 fyri Fólkaflokkin.

Keldur

 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 305 (PDF-Download)

Føroyskir politikarar
Føroyskir blaðstjórar
Løgtingslimir
Klaksvíkingar


FC København

FCK er eitt danskt fótbóltsfelag úr Keypmannahavn. Felagið varð stovnað tann 1. juli 1992, og var sett saman av Kjøbenhavns Boldklub og B 1903. FCK hevur heimvøll í Parkini, sum samstundis er heimavøllur hjá danska landsliðnum.

Føroyski fótbóltsleikarin Todi Jónsson spældi 207 dystir og skoraði 68 mál fyri FC København. Hann varð í 2006 valdur at vera nummar 5 á topp-25 lista yvir teir størstu profilarnir hjá felagnum, tey sum valdu teir 25 vóru brúkarar av heimasíðuni hjá FC København.

Fótbóltshópur

Evropeisk luttøka

Kelda:

Teir størstu profilarnir

Top 25 (valdir av lesarunum á fck.dk í 2006)

1 Sibusiso Zuma (188/53)
2 Peter Nielsen (131/22)
3 Lars Højer Nielsen (211/66)
4 Christian Poulsen (56/11)
5 Todi Jónsson (207/68)
6 Bjarne Goldbæk (100/22)
7 Erik Mykland (65/1)
8 Peter Møller (201/55)
9 Michael Mio Nielsen (284/5)
10 Niclas Jensen (150/10)
11 Ståle Solbakken (núverandi venjari) (15/4)
12 Christian Lønstrup (253/22)
13 Michael Manniche (49/12)
13 Álvaro Santos (120/52)
15 Tobias Linderoth
16 Lars Jacobsen
17 Bo Svensson (196/4)
18 Diego Tur (225/15)
19 Jesper Christiansen
20 Hjalte Bo Nørregaard
21 Jacob Laursen (58/4)
22 Martin Johansen (142/40)
23 Michael Johansen (134/24)
24 Antti Niemi (55/0)
25 Morten Bisgaard (98/14)

Aðrir stórir profilar

(Í klombrum eru dystir/mál viðmerkt)

Keldur

Donsk fótbóltsfeløg


Hans Egede

Hans Egede (1686-1758), eisini kendur sum hin grønlendski trúðboðarin, var prestur og missionerur í tí danska og norska ríkinum. Hann varð føddur og uppvaksin í Norðurnoregi. Foreldur hansara vóru danski embætismaðurin Povel Hansen Egede og norska Kirsten Jensdatter Hind. Hann giftist í 1707 við Gertrud Rasch, sum hann møtti í Grønlandi, og í 1737 við donsku Mettea Dau.

Hans Egede var prestur í Lofoten í Noregi, tá hann hoyrdi um norðbúgvarnir, ið høvdu sett seg niður í Grønlandi og sum man síðani ikki hevði hoyrt nakað fra í fleiri ár. Í 1721 bað hann Frederik IV um loyvi til at fara til Grønlands at gera missionsarbeiði har, tí hann roknaði við, at norðbúgvarnir enn vóru katolikkar. Frederik kongur gav honum partvíst loyvi til at endurseta hjálandarættindir í oynni. Hann leitaði eftir víkingum í Grønlandi í 1721, men fann teir ikki. Hann fann tó inuitarnir og byrjaði at missionera teirra millum. Hann grundleðgi Godthåb, tað sum nú er Nuuk, sum í dag er høvuðsstaðurin í Grønlandi. Í 1724 fingu allir evropearir boð um at fara úr Grønlandi, men Hans Egede og kone hansara valdu at verða verðandi. Í 1733 doyði kona hansara av sótt. Hans Egede varð verðandi í Grønlandi til 1736, og tá hann fór, læt hann son sín Paul Egede verða eftir. Við sær til Danmarkar tók hann døtur sínar og sonin Niels Rasch Egede, sum seinni grundleðgi koloniina Egedesminde. Í 1740 varð hann valdur til biskup í Grønlandi. Hann fekk útgivið eina katekismus til brúks í Grønlandi í 1747. Uttanfyri Nuuk stendur í dag ein stór standmynd av Hans Egede, ið lítur útyvir havið.

Norðmenn
Danir
Norskir prestar
Føðingar í 1686
Andlát í 1758


Seyðisfjörður

Seyðisfjörður er ein bygd við umleið 800 borgarum, sum liggur í eystara partinum av Íslandi. Høvuðsvinnurnar eru fiskivinna, metalframleiðsla og ferðavinna.

Norröna siglir til Seyðisfjörð um summarið og um veturin, og hevur í tíðarskeiðnum 1980 til 2008 knýtt Ísland at Føroyum, Skotlandi / Hetlandi, Danmark og Noregi. Síðan 2009 siglir Norrøna ikki longur til Noreg og Bretland, men bert millum londini Ísland, Føroyar og Danmark.

Eisini hevur bygdin elsta el framleiðslu virkið í norðurlondum. Virkið, sum varð bygt í 1913, er enn í nýtslu og er lítið broytt frá tí tað var bygt. Møguleiki er at vitja virkið og at fáa eina rundvísing.

Vinabýir

  Nuuk, Grønland
   Sandur, Føroyar

Býir og bygdir í Íslandi


Kolosseum

Kolosseum er eitt amphitheatur í miðbýnum í Rom, og er tað størsta amphitheatri ið er bygd í Rómverjaríkinum.

Menn fóru undir at byggja Kolosseum ár 70-72 undir keisarnum Vespasian. Bygningurin varð liðugur ár 80 undir keisarnum Titus.

Rómverjaríkið
Róm
Bygningar


Art Official Intelligence: Mosaic Thump

Art Official Intelligence: Mosaic Thump er fimta fløga útgivin av De La Soul, og fyrsta fløgan í 'Art Official Intelligence' ella 'AOI' røðini. Hon kom út heili fýra ár eftir teirra fyrru fløgu Stake Is High, sum ikki seldi væl, sjálvt um hon var væl umtókt, í hvussu er seinni. Í hesi atløgu komu 2 sangir ("Oooh" við Redman og "All Good" við Chaka Khan) á toplistan, sum spældi stóran leiklut í søluni hjá teimum. Haraftrat var Mosaic Thump nominerað til eina Grammy.
Hip Hop broytist, mennist, veksur, og De La Soul vilja ferð eftir ferð vísa, at teir eru førir fyri at vera kreativir samstundis sum teir flyta seg við musikkinum. Stílurin broyttist nógv undir túsundáraskiftinum, til dømis vildu fólk hava nógvan bass, og tað hava teir eisini tikið við í AOI: Mosac Thump, sum tittulin indikerar.
Nógvir gestir vóru við í fløguni, frá R&B tónleikarum til Old School hip hop til East Coast hip hop til Rap Rock tónleikarar.

Sangir
1. Spitkicker.com/Say R (Innleiðing)

2. U Can Do (Life)

3. My Writes (við Tash og J-Ro, báðir úr Tha Alkaholiks, og Xzibit)

4. Oooh (við Redman)

5. Thru Ya City (við D.V. Alias Khrist)

6. I.C. Y'All (við Busta Rhymes)

7. View

8. Set The Mood (við Indeed)

9. All Good? (við Chaka Khan)

10. Declaration

11. Squat! (við Mike D og Ad Rock úr Beastie Boys)

12. Words From The Chief Rocker (við Busy Bee Starski)

13. With Me

14. Copa (Cabanga)

15. Foolin'

16. The Art of Getting Jumped

17. U Don't Wanna B.D.S. (við Freddie Foxxx)

De La Soul útgávur
2000


Hip hop

Hip hop er tónleikur sum er útviklaður frá kulturinum hip hop. Fyri ikki at blanda ímillum verður oftani brúkt frámerki 'tónleik' ella 'kulturur'. Hendan síðan er ætlað báðum, av tí at tey er tætt knýtt.
Ein kann tulka hip hop sum ein "upplýsandi (undirornað intellektuell) rørsla", av tí at 'hip to' er at vera upplýstur, og 'hop' er ein kroppslig rørsla. Men ífylgji Jet Magazine byrjaði tað við at Keith Wiggins, úr hip hop bólkinum Grandmaster Flash and the Furious Five argaði vinnmannin sín, sum var farin í herin, við scatta orðini "hip" og "hop" á ein hátt so tað ljóðaði sum marsjerandi hermenn.

Hip Hop mentan
Hip hop hevur fýra bein. MC (rappari), DJ, Breakdancing, og Graffiti. Seinni er beatbox komið aftrat, eisini ein stórur partur av hip hop.
Ringt er at siga akkurát nær og hvussu tað byrjaði, men tað er víst at tað uppstóð í New York í 70'inum. Fleiri vilja vera við at Kool Herc skal hava æruna fyri at byrja hip hop tónleik, av tí at hann uppbygdi 'toasting' (rytmisk munnlig improvisatión yvir reggae tónleik) sum hann hevði sæð sum barn.

Graffiti
Graffiti í hip hop er kunst dedikeraður heldur enn herverkar-meintur. Oftast eru spraydósir brúktar. Tað var ein vaksandi kunstur í miðbýarøkinum í New York í 70-árunum, og tað bleiv ein stórur trupulleiki fyri býin av tí at øll tokini blivu meiggjaði út, og tað kostaði nógv at mála yvir. Tann størsti formurin av graffiti er tekstur, vanligani fiktiva navnið hjá skrivaranum, sum er pyntaður uppá. T.d. rundaðir bókstavir sum yvirlappa hvønn annan, við eksotiskum litum og svørtum grensulinjum, og við pílum ella gásareygu fyri meiri fyllu. Hjá fleiri gekk tað út uppá at fáa navn sítt kent, hjá øðrum var tað kunst-romantikkurin við at síggja sítt verk koyra runt á einum toki. T.d. var navnið TAKI 183 sera kent seint í 70'inum av tí at tað var skrivað runt í býinum.

DJ
DJ'ing
Ein 'DJ', í hip hop, er ein sum ger tónleik burtur úr øðrum tónleiki. Tað kendasta eyðkenni er scratching, tá DJ'in flytur eina plátu á grammofonini, soleiðis at eitt annað ljóð kemur. Hetta er blivin ein kunstur í sær sjálvum. Aftrat scratching bestendur DJ'ing av at blanda tónleik saman, skifta ímillum tveir sangir, og geva effektir til sangin. Í 80'inum, serliga í New York, vóru oftani kappingar ímillum DJ'ar, har luttakararnir tóku plátur við sum lysti, og fingu tá eina avsetta tíð í part at blanda tónleikin beinleiðis til fólkamongdina.

MJ
MC'ing
MC'ing, nokk betur kent sum rapping, er at ríma við rytmu yvir ein sang.

B-boy/B-girl

Tónleikasløg
Hip hop
Tónleikur


Prince Paul

Paul Huston, betur kendur sum Prince Paul, er ein amerikanskur DJ, rappari og hip hop fløgu framleiðari. Hann er ein av stovnandi liminum av horrorcore bólkinum Gravediggaz, har hann var nevndur The Undertaker. Áðrenn hetta var hann í viðurkenda hip hop bólkinum Stetsasonic. Eisini er hann kendur fyri at hava framleitt fyrstu tríggjar fløgurnar hjá sera árinamikla hip hop bólkinum De La Soul.

Diskografi
Solo
Psychoanalysis (What Is It ?) (1996)
A Prince Among Thieves (1999)
Politics of the Business (2003)
Itstrumental (2005)

Stetsasonic
On Fire (1986)
In Full Gear (1988)
Blood, Sweat & No Tears (1991)

Gravediggaz
6 Feet Deep (1994)

Aðrar framleiðslur (album)
De La Soul - 3 Feet High and Rising (1989)
Resident Alien - It Takes a Nation of Suckas to Let Us In 1991)
De La Soul - De La Soul Is Dead (1991)
De La Soul - Buhloone Mindstate (1993)
Chris Rock - Roll With the New (1997)
Handsome Boy Modeling School - So... How's Your Girl? (1999)
Chris Rock - Bigger & Blacker (1999)
MC Paul Barman - It's Very Stimulating (2000)
Handsome Boy Modeling School - White People (2004)
The Dix - The Art of Picking Up Women (2005)
Baby Elephant - Turn My Teeth Up! (2007)
Dino 5 - Baby Loves Hip Hop Presents The Dino 5 (2008)
Souls of Misschief - Montezuma's Revenge (TBR)

Amerikanskir tónleikarar
Afroamerikanarar
Tónleikaframleiðarar


Gravediggaz

Gravediggaz er ein amerikanskur hip hop tónleikabólkur, ein sera innovativur horrorcore bólkur, var stovnaður í 1993, sama árið teir góvu fyrstu fløgu teirra út, sum kallaðist, 6 Feet Deep. Fýra limir eru í bólkinum; Prince Paul (The Undertaker), Frukwan (The Gatekeeper), Too Poetic (The Grym Reaper), og RZA (The Rzarector).
Teir vóru aktivir í árunum 1993-2004, og 2010-.

Tónleikasøga
6 Feet Deep (1994)
The Pick, The Sickle and the Shovel (1997)
Nightmare in A-Minor (2002)
6 Feet Under (2004)

Amerikanskir tónleikabólkar
Hip hop tónleikabólkar
1993