Stetsasonic

Stetsasonic var stovnað í Brooklyn, New York City í 1981, men góvu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1986. Teir eru kendir sum fyrsti bólkur við instrumentum (sæð burtur frá borðinum hjá DJ'inum) og eru eisini nevndir undangongumenn hjá jazz-hip hoppi.

Limir
Prince Paul
Frukwan
Wise
Daddy-O
DBC
MC Delite
Bobby Simmons

Tónleikasøga
On Fire (1986)
In Full Gear (1988)
Blood, Sweat & No Tears (1991)

Amerikanskir tónleikabólkar
Hip hop tónleikabólkar
1981


Frukwan

Frukwan Sun-Star Allah-Bey, ella bara Frukwan, føddir Arnold Hamilton, er ein amerikanskur hip hop tónleikari, og var limur í hip hop bólkum Stetsasonic og Gravediggaz.

Amerikanskir tónleikarar
Afroamerikanarar


Native Tongues

Native Tongues er ein samling av tónleikarum og tónleikabólkum frá seint í 80'inum til tíðligani í 90'inum við somu hugsan um hip hop. Summu eyðkennir av limunum í Native Tongues ganga aftur; t.d. leggja teir dent á ein jaligan og uppbyggjandi hugburð og vísa opinlyndi í tónleikinum, og hava stóra virðing fyri hip hop sum kultur.
Tey eru kend sum fyrigangarar í fleiri hip hop undirsjangrum; conscious hip hop, jazz hip hop og alternative hip hop sum heild.

Limir

Stovnandi limir
Jungle Brothers
De La Soul
A Tribe Called Quest

Aðrir limir
Monie Love
Chi-Ali
Black Sheep
Queen Latifah
Da Bush Babees
Mos Def
Talib Kweli
Common
Fu-Schnickens
Truth Enola

Samstarvsfólk
Vinia Mojica
Shortie No Mass
Lucien Revolucien
Punchline & Wordsworth
Violator Management
The Beatnuts
Leaders of the New School
J Dilla
Prince Paul
DJ Red Alert

Listar
Amerikanskir tónleikabólkar
Amerikanskir tónleikarar


Eyðbjørn Joensen

Eyðbjørn Joensen (føddur 19. apríl 1996 í Vágur) er føroyskur svimjari, sum svimur fyri Susvim. Hann er beiggi Pál Joensen, sum man vera kendasti føroyski svimjarin.

Lívsleið innan svimjing

Reykjavik International Games 2016
Silvur í 50 m firvald við tíðini 25.89

Oyggjaleikir 2015

Bronsu í 50 m frí við tíðini 23.62
Bronsu í 4x50 m blandað við tíðini 1:44.22, hinir vóru: Alvi Hjelm, Pál Joensen og Róland Toftum
Bronsu í 4x100 m frí við tíðini 3:26.31, ið var nýtt landsliðsmet. Hinir vóru: Pál Joensen, Róland Toftum og Óli Mortensen

FM 2015
Gull í 50m bringu við tíðini 29.86
Gull í 50m firvald við tíðini 25.84
Gull í 4x50 m frí við tíðini 1:36.51, hinir vóru: Róland Toftum, Rói Bech og Pál Joensen.
Gull í 4x100 m frí við tíðini 3:33.48, hinir vóru: Róland Toftum, Rói Bech og Pál Joensen.

Reykjavík International Games 2015
Eyðbjørn luttók í opnu bólkunum fyri menn. Kappingin var hildin vikuskifti 16. til 18. januar 2015.
Silvur í 50 m bringu við tíðini 31.84
Bronsu í 50 m frí við tíðini 25.33
Bronsu í 100 firvald við tíðini 1:00.39

FM 2014
Eyðbjørn luttók á FM 2014, sum var í Havn 16. til 18. mai 2014. Hann vann fleiri heiðursmerki:
Gull í 50 m firvald við tíðini 25.94
Gull í 50 m rygg við tíðini 27.78
Gull í 4 x 100 m blandað við tíðini 3:59.75 við Harrar Susvim, saman við Pál Joensen, Róland Toftum og Dánjal Martin Hofgaard.
Gull í 4 x 100 m frí við tíðini 3:32.77, saman við Róland Toftum, Dánjal Martin Hofgaard og Pál Joensen
Gull í 4 x 50 m frí við tíðini 1:34.96, sum var nýtt føroyskt met, saman við Høgna Simonsen, Róland Toftum og Dánjal Martin Hofgaard.
 Silvur í 100 m frí við tíðini 52.92
Bronsu í 50 m frí við tíðini 24.41
Bronsu í 50 m bringu við tíðini 30.83
Bronsu í 200 m frí við tíðini 1:56.93
Bronsu í 100 m rygg við tíðini 1:03.02

Danish Open 2014
Eyðbjørn luttók á Danish Open í mars 2014.
Nr. 33 av 43 í 400 m frí við tíðini 4:14.27
Nr. 50 av 77 í 200 m frí við tíðini 1:59.27

BankNordik stevna 22. - 23. mars 2014
Eyðbjørn var mest vinnandi svimjarin í hesi kapping, hann vann 7 gull og 3 silvur heiðursmerki.

EM 2013 á stuttgeil í Herning
Eyðbjørn luttók á EM 2013 svimjikapping sum var í Herning í desember 2013. Hóast hann enn var juniorur, megnaði hann í november 2013 at svimja 400 m frí við tíðini 4.00,78, og harvið at kvalifisera seg til EM fyri vaksin. Kravtíðin til EM fyri vaksin var 4.02,18. Hann kom sostatt at svimja ímóti stórabeiggja sínum, Pál Joensen í 400 metrum frí. Hann svam frísviming og blandað. Hann svam seg ikki víðari til nakra semifinalu ella finalu, men svam sína skjótastu tíð í 100 metrum blandað.
 Nr. 62 í 400 frí við tíðini 4:01.76
 hann svam 200 m frí við tíðini 1:53:49
 hann svam 100 m frí við tíðini 53.35
 hann svam 100 m blandað við tíðini 1:00.30 (persónligt met)

HS-stevnan 2. og 3. nov. 2013 í Havn
Eyðbjørn var næst mest vinnandi svimjarin á hesi stevnuni, næst eftir Biritu Debes, og mest vinnandi svimjarin hjá monnunum. Hann vann 4 gull og 3 bronsu heiðursmerki.

EJM 2013 í Poznan
Eyðbjørn luttók í svimjikappingini EJM sum er evropameistarakapping fyri yngri svimjarar í juli 2013 í Poznan.
Nr. 14 í 4x100 frí við tíðini 3:47.78. Hinir vóru: Alvi Hjelm, Óli Mortensen og Markus Joensen
Nr. 52 í 50 m frí við tíðini 25.12
Nr. 55 í 400 m frí við tíðini 4:19.68
Nr. 58 í 200 m frí við tíðini 2:01.88
Nr. 59 í 100 m frí við tíðini 54.57

FM stevna 2013
 Gull í 50 m firvald við tíðini 25.44. Nevnast kann, at hann fyri fyrstu ferð vann á beiggja sínum Pál Joensen, sum gjørdist nummar tvey.
 Gull í 4 x 50 m frí við tíðini 1:01.50, sum var nýtt føroyskt seniormet, saman við Róland Toftum, Høgna Simonsen og Pál Joensen
 Silvur í 200 m rygg við tíðini 2:10.62
 Silvur í 4 x 100 m blandað við tíðini 4:00.36, saman við Pál Joensen, Sigmund Mørkøre og Róland Toftum
 Silvur í 50 m rygg við tíðini 28.52
 Bronsu í 50 m frí við tíðini 24.29
 Bronsu í 100 m frí við tíðini 53.17
 Bronsu í 100 m firvald við tíðini 58.73
 Bronsu í 100 m rygg við tíðini 1:01.50

Danish Open 2013
Eyðbjørn luttók á Danish Open í mars 2013. Hann setti nýtt føroyskt juniormet í 50 m bringu á langgeil við tíðini 32.13 sekund.

Bank Nordik Stevna í Vági í januar 2013, Eyðbjørn mest vinnandi svimjarin
Í januar 2013 var svimjistevna í Vági. Eyðbjørn gjørdist mest vinnandi svimjarin, hann vann 6 gull heiðursmerki og 3 silvur heiðursmerki.

Bergen Swim Festival 2011
Silvur í 200 m firvald við tíðini 2:23.74, hann vann silvur í kappingini millum teir yngru juniorarnir.

2010
Í 2010 vann hann nógvar kappingar. Hann vann sjey gull heiðursmerki til føroyameistaraskapið fyri ung. Á FM stevnuni 2010 varð Eyðbjørn eisini kosin "Ársins stjørnuskot 2010". Í mai 2010 luttók Eyðbjørn til MU 2010 stevnuna í Klaksvík og vann fleiri kappingar. Susvim vann ta kappingina við 52 gull, 23 silvur og 14 bronsu heiðursmerki. Í juni 2010 svam Eyðbjørn til DÅM (Danske Årgangs Mesterskaber). Eyðbjørn svam skjótastu tíðina í sínum aldursbólki (fødd í 1996) í 400 m frí, hann svam við tíðini 4:15.43, skjótasti dani føddur 1996 svam við tíðini 4:17.06. Føroyingar sum svimja fyri føroyskt svimjifelag fáa ikki longur heitið Danmarksmeistari og seta ikki longur donsk met.

Keldur

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Susvim
Svimjing.com
 SSF.fo, Svimjisamband Føroya

Føroyskir svimjarar
Vágbingar
Føðingar í 1996


Jungle Brothers

Jungle Brothers (ella J. Beez) er ein amerikanskur hip hop bólkur úr New York City, og vóru ein av teimum á odda at frambróta jazz-hip hop, og vóru eisini kendir fyri at brúka ein house-tónleik framleiðara til teirra tónleik. Bólkurin fann saman í 1987, og eitt ár seinni lótu teir fyrstu fløgu sína út Straight Out the Jungle. Tað var ikki gjøgnum eitt stórt plátufelag, og fløgan seldi heldur ikki væl, men er seinni blivin sera væl umtókt.
Allíkavæl vóru teir skrivaðir til Warner Bros. Records(plátufelag) og teir framleiddu aðru fløgu teirra, Done by the Forces of Nature, sum var betur umtókt til ta tíð.
Teir vóru nakrir av teimum stovnandi liminum av Native Tongues, ein samling av eins teinkandi hip-hop tónleikarum. Teir gera upplyftandi og positivan tónleik, sum t.d. Feelin' Alright, úr Done By the Forces of Nature, var um ein ideellan dag har alt gekk sum tað skuldi. Men eisini gera teir tankar um álvarsom ting, sum í sanginum Sunshine, har veðrið er myndamál, (t.d. sól lýsir sálina upp, og persónurin er ikki villleiddur) stremba teir eftir at fólk, serliga svørt fólk, ikki skulu berjast ímóti vitan.

Limir eru; Mike Gee, Sammy B og fyrr Afrika Baby Sam.

Tónleikasøga
Straight Out the Jungle (1988), Warlock
Done by the Forces of Nature (1989), Warner Bros. Records
J Beez Wit the Remedy (1993), Warner Bros.
Raw Deluxe (1997), Gee Street Records/V2 Records/Bertelsmann Music Group
V.I.P. (2000), Gee Street/V2/BMG Records
All That We Do (2002), Jungle Brothers
You in My Hut Now (2003), XYZ Records
 This is... (Greatest hits) (2005), Nurture Records/Groove Records
 I Got You (2006), Pinoeer Records

Referansur

Amerikanskir tónleikabólkar
Hip hop tónleikabólkar
1987


A Tribe Called Quest

A Tribe Called Quest er ein hip hop bólkur úr Queens, New York. Teir funnu saman í 1985, men lótu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1990. Fýra limir eru í bólkinum. Rappari og framleiðari, Q-Tip, rappari Phife Dawg, DJ og framleiðari Ali Shaheed Muhammad, og í eina tíð, Jarobi White, sum fór úr bólkinum eftir teir lótu fyrstu fløgu teirra út, kom aftur til triðju fløguna, fór úr aftur, og kom so aftur í 2006, tá allir í bólkinum komu saman aftur eftir 8 ár. Q-Tip hevði verið við í øðrum sangum hjá bólkum úr Native Tongues, t.d. Buddy á 3 Feet High and Rising hjá De La Soul, og Black is Black á Straight Out the Jungle hjá Jungle Brothers, og hevði vart varhuga við bólkin áðrenn teir lótu fløgu sína út, People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm. Hóast hetta gekk ikki heilt væl við søluni, sjálvt um teir fingu góðar afturmeldingar. Hetta skilst av at flestu hip hop lurtarar vóru meiri áhugagir í hardcore hip hop, men Tribe fingu eina vaksandi mongd av alternative hip hop fanum.

Tónleikasøga
 People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm (1990)
 The Low End Theory (1991)
 Midnight Marauders (1993)
 Beats, Rhymes and Life (1996)
 The Love Movement (1998)
 We Got It from Here... Thank You 4 Your Service (2016)

Amerikanskir tónleikabólkar
Hip hop tónleikabólkar
1985


Black Sheep (bólkur)

Black Sheep er ein amerikanskur alternative hip hop bólkur, og er bygdur av tveimum tónleikarum, Dres og William McLean (Mista Lawnge). Teir eru limir í Native Tongues, og eru kendir fyri at vera tann fyrsti hip hop bólkurin sum gjørdi eftirlíknaði gangsta rap fyri eina komiska effekt (U Mean I'm Not). Ivaleyst eru Black Sheep best kendir fyri sangin The Choice Is Yours, sum Kia (bil felag) seinni brúktu í eini sjónvarpsreklamu.

Tónleikasøga
 A Wolf in Sheep's Clothing (1991)
 Non-Fiction (1994)
 8WM/Novakane (2006)
 From the Black Pool of Genius (2010)
 Tortured Soul (2018)
Amerikanskir tónleikabólkar
Hip hop tónleikabólkar


AOI: Bionix

AOI: Bionix er sætta fløgan De La Soul hevur givið út, og onnur fløgan í Art Official Intelligence(AOI) røðini. Fløgan var útgivin í 2001, eitt ár eftir undanfarnu Art Official Intelligence: Mosaic Thump, og meiningin var at triðja og seinasta fløgan í røðini skuldi koma eitt ár eftir hesa, men hon var útsett grundað á trupulleikar í plátufelagnum Tommy Boys Records. AOI: Bionix var altso seinasta fløgan sum De La Soul góvu út gjøgnum Tommy Boys.
Í mun til Mosaic Thump var Bionix skrivliga djúpri, og hevði meiri álvarsom evnir, men allíkavæl innhelt hon komisk innsløg.
Eins og í fyrru AOI fløguni, so innihelt Mosaic Thump gestir frá sera ymiskum økjum og tíðum. Slick Rick, rappari frá seint í 80'inum, B-Real frá Cypress Hill, J Dilla, kendur framleiðari frá 90'inum, Cee Lo úr Goodie Mob, ein bólkur úr Atlanta, Devin the Dude, rappari úr Texas, og eisini R&B og neo soul sangarindir.

Innihaldsyvirlit

 Intro – 0:29
 Bionix – 2:43
 Baby Phat – 3:50 – (við Devin the Dude og Yummy Bingham)
 Simply – 4:05
 Simply Havin' – 0:48
 Held Down – 4:54 – (við Cee-Lo Green)
 Reverend Do Good #1 – 1:05
 Watch Out – 3:37
 Special – 3:36
 Reverend Do Good #2 – 1:14
 The Sauce – 2:25 – (við Philly Black)
 Am I Worth You? – 4:01 – (við Glenn Lewis)
 Pawn Star – 4:06 – (við Shell Council)
 What We Do (For Love) – 5:04 – (við Slick Rick)
 Reverend Do Good #3 – 2:20
 Peer Pressure – 5:09 – (við B-Real og Jay Dee)
 It's American – 1:09
 Trying People – 4:31

De La Soul útgávur
2001


Erling D. Jacobsen

Erling Dávidsson Jacobsen (føddur 13. februar 1990) er ein føroyskur fótbóltsleikari. Hann spælir sum verjuleikar og miðvallaleikari. Í 2007-10 spældi hann við FC Amager, seinna helmingin av 2010 leikti hann við Víkingi í bestu føroysku fótbóltsdeildini og hann helt fram at spæla við Víkingi í 2011 og 2012.

Lívleið innan fótbólt

Landsliðs- og ungdómslandsliðsleikari
Í oktober 2010 leikti Erling sín fyrsta A-landsdyst fyri Føroyar, tað var í dystinum móti Norður Írlandi, sum endaði við javnleiki 1-1.
Erling spældi sín fyrsta ungdómslandsdyst fyri Føroyar á U17 landsliðnum í dysti móti Týsklandi 14. oktober 2005. Hann hevur spælt tveir dystir fyri U21 landsliðið hjá Føroyum í 2010. Liðið fekk 11 stig. Erling spældi dystirnir móti Russlandi og Andorra.  Sambært UEFA heimasíðuni hevur Erling leikt 6 dystir fyri U17, 6 dystir fyri U19, 7 dystir fyri U21 og til nú (sepember 2012) tveir dystir fyri A-landsliðið hjá Føroyum.

UEFA dystir fyri feløg
Erling hevur spælt altjóða UEFA dystir við Víkingi. Fyrstu ferð av í juli 2006 móti Ventspils. Í 2010 spældi hann tveir dystir fyri Víking í UEFA Europa League móti turkiska liðnum Besiktas. Besiktas vann báðir dystirnir. Í juli 2012 spældi hann tveir dystir við Víkingi móti FC Gomel úr Hvítarusslandi í UEFA Europe League. Víkingur tapti báðir dystirnar.

Ársins Stjørnuskot 2010
Erling Jacobsen var kosin Ársins Stjørnuskot 13. november 2010. Tað er Miðlahúsið, Sosialurin og Rás2 sum skipa fyri einum hugnakvøldið á Hvonn, har tey heiðra bestu fótbóltsleikarar, málverjar, venjarar og dómarar í Føroyum. Umframt at besti mannligi og best kvinnuligi fótbóltsleikarin verður kosin, verður eisini Ársins Stjørnuskot heiðrað, bæði hjá monnum og kvinnum.

Keldur

Slóðir úteftir

Faroesoccer.com
UEFA.com

Føðingar í 1990
Føroyskir fótbóltsspælarar
Føroyskir landsliðsleikarar
Víkinga leikarar


Sornfelli

Sornfelli er fjall á Streymoynni, 749 m til hæddar. Tað liggur um 12 km frá Havnini (20 km eftir vegi).

Í 1958 gav Føroya Løgting NATO loyvi at byggja hernaðarliga eftirlitsstøð á Sornfelli, og á sumri 1963 - tá Kalda kríggið var í hæddini - byrjaði NATO at hava radareftirlit við skipaferðslu og flogferðslu í norðuratlantshavi frá radarum á Sornfelli. Tætt knýtt at virkseminum á Sornfelli var Natostøðin í Mjørkadali.

Radarin varð sløktur og steðgaður tann 1. januar 2007, og tann 15. november 2010 steðgaði samskiftisuppgávan á Sornfelli eisini, og gavst NATO tá við øllum virkseminum á Sornfelli.

Keldur
 Forsvaret.dk: Um radarstøðina í Sornfelli
 Radarin verður liðugur um fýra ella fimm ár KVF, 2022

Fjøll í Føroyum


Krambatangi

Krambatangi er eitt staðarnavn í Suðuroynni, sum var rættiliga ókent áðrenn 2005, tá ein ferjulega varð gjørd har til nýggja stranfara skipið Smyril, sum kom til landið í oktober 2005. Ferjulegan á Krambatanga varð tikin í brúk samstundis sum nýggi Smyril kom. Áðrenn tað var ferjulegan á Drelnesi nýtt til Smyril, og áðrenn tað sigldi Smyril inn á Tvøroyrar Havn og á Vágs Havn. Í gomlum døgum, áðrenn vegur kom millum allar bygdir, sigldi Smyril inn til fleiri aðrar bygdir í Suðuroynni.
Krambatangi er í Øravíkarlíð, 3 km frá bygdini Øravík. Krambatangi er tætt við har sum Trongisvágur bygjar. Tvøroyri liggur hinumegin Trongisvágsfjørð.

Myndir

Útvortis ávísingar
 SSL.fo

Suðuroy
Samferðsla og flutningur


Thomas Aquinas

Thomas Aquinas, føddur umleið ár 1225, deyður 1274, var ein italskur gudfrøðingur og heimspekingur.

Thomas kom sum 14 ára gamal til París. Hann fór upp í dominikanaraskipanina og hevði Albertus Magnus sum lærara, sum var ein vællýddur og lærdur viðhaldsmaður hjá heimspekini hjá Aristoteles. Aquinas var umstríddur í síni samtíð, men tað eydnaðist honum at greina og viðgera Aristoteles soleiðis, at kirkjan stutt eftir deyða Aquinasar góðtók læru hansara. Aquinas varð gjørdur til halgimenni í 1323. Í dag verður Thomas Aquinas mettur at vera týdningarmesti gudfrøðingurin í Katólsku kirkjuni.

Føroyskar útgávur
 Um veran og veru (2009) - Eilif Samuelsen týddi.

Si eisini
 Aurelius Augustin

Keldur

Italiarar
Heimspekingar
Guðsfrøðingar
Halgimenni
Rómversk-katólska kirkjan
Føðingar í 1220-árunum
Andlát í 1270-árunum


Trongisvágsfjørður

Trongisvágur er longsti fjørður í Suðuroynni. Fleiri bygdir liggja kring fjørðin, uttast á norðara armi liggur Froðba, síðan kemur Tvøroyri og innast í fjørðinum er Trongisvágur. Á sunnara armi er ein partur av Trongisvági og so kemur Líðin (Øravíkarlíð). Ferjulegan Krambatangi liggur á sunnara armi av fjørðinum, í Øravíkarlíð. Tvøroyrar Havn liggur eisini við Trongisvágsfjørð.

Charles Lingbergh og Wolfgang von Gronau lendu á Trongisvágsfirði
Í 1933 lendi flogfari hjá heimskenda amerikumanninum Charles Lindbergh á Trongisvágsfirði, tað vóru stórtíðindi tá í tíðini. Kona hansara Anne Morrow var við honum á ferðini, hon var annar pilotur. Tey høvdu stutta tíð frammanundan mist sonin eftir at hann varð buturførdur og dripin, so tey høvdu ikki hug til at verið við í veitslulag.  Lindbergh var fyrstur at flúgva tvørtur um Atlantarhavið uttan steðg, tað gjørdi hann 20.-21. mai 1927. Tvøroyrar Bygda- og Sjóvinnusavn hevur myndir frá hendingini.
Týski flogskiparin Wolfgang von Gronau var fýra ár í slag og vitjaði á Tvøroyri, hann lendi eisini á Trongisvágsfirði. Tað einu ferðina segði hann, at hann fór til Íslands, og at hann fór at koma aftur til Tvøroyrar, men tað næsta fólk frættu um hann var at hann varð stórliga fagnaður í Amerika, tí hann hevði flogið runt um alla jørðina. Tað hendi í 1930.

Keldur

Ávísing úteftir
 Tvoroyri.fo
 Visitsuduroy.fo

Suðuroy
Firðir í Føroyum


Finnur Justinussen

Finnur Justinussen (føddur 30. mars 1989) er føroyskur fótbóltsleikari, sum spælir við Víkingi. Í 2012 spældi hann við Jönköpings Södra IF í Svøríki. Jønkøping Sødra kappast í næstbestu svensku fótbóltsdeildini, sum verður nevnd Superrettan. Finnur var fyrsti føroyingur, sum hevur spælt professionellan fótbólt í Svøríki (professionelt tvs. í bestu ella næstbestu fótbóltsdeildini). Finnur er áleypari, hann hevur tvær ferðir verið toppskjútti í bestu føroysku fótbóltsdeildini, tað var í 2009 og 2011, tá leikti hann fyri Víking. Hann hevur eisini spælt fyri U21 landsliðið hjá Føroyum. Hann spældi 8 dystir fyri U21 Føroyar, sum samanlagt fekk 11 stig og var fyrsta føroyska landsliðið sum fekk tvísiffrað stigatal í altjóða UEFA kapping. Finnur leikti tveir altjóða dystir fyri Víking í 2010, tað var móti turkiska liðnum Besiktas. Finnur var til royndarvenjing í Svøríki í oktober 2009 við Gefle, sum tá spældi í bestu svensku fótbóltsdeildini. Ongin sáttmáli spurdist tó buturúr, men í 2011 eydnaðist tað honum at fáa sáttmála við Jönköpings Södra IF. Í 2013 kom hann aftur til Føroya og spælir nú aftur við Víkingi.

Ársins Stjørnuskot 2009 og Toppskjútti í bestu fótbóltsdeildini 2009 og 2011
Finnur Justinussen fekk heiðurin "Ársins Stjørnuskot 2009", tá Sosialurin skipaði fyri árligu gallaveitsluni, har bestu fótbóltsleikarir og onnur innan føroyska fótbóltin verða heiðraði eftir at fótbóltsárið er komið at enda.
Finnur Justinussen varð toppskjútti í meistaradeildini í 2009 við 19 málum.
Í 2011 er Finnur Justinussen aftur toppskjútti í Vodafonedeildini. Hann vann gylta skógvin, sum hann fekk handaðan á samkomu á matstovuni Hvonn í Havn. Hann hevur skorað 21 mál í 26 dystum, tað er í meðal 0,81 mál fyri hvønn spældan dyst.

Keldur

Útvortis ávísingar
 FaroeSoccer.com

Føroyskir fótbóltsspælarar
Føðingar í 1989
Víkinga leikarar


Royndin Fríða, 5-mannafar

Royndin Fríða er føroyskur kappróðrarbátur úr Vági. Báturin sum verður brúktur nú varð smíðaður í 2004 av Sámal Hansen, bátabyggjara. Vágs Kappróðrarfelag eigur bátin. Áðrenn hesin báturin varð tikin í brúk var ein annar bátur við sama navnið, tann Royndin Fríða hevði Kaj Hammer, bátabyggjari, smíðað í 1998. Aðrir kappróðrarbátar við navninum Royndin Fríða hava eisini verði áðrenn tað .

Føroyameistaraheitið

Royndin Fríða dreingir vunnu føroyameistaraheitið í 1994 .

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar

 RSF.fo, heimasíðan hjá Róðrarsambandi Føroya

Bátar
Kappróðrarbátar
Vágs Kappróðrarfelag


Smyril, 6-mannafar

Smyril er kappróðrarbátur úr Vági, 6-mannafar. Róðrarfelagið Vágs Kappróðrarfelag eigur bátin. Felagið hevur átt fleiri bátar sum hava havt navnið Smyril, hesin sum sæst á myndini og verður brúktur í løtuni varð smíðaður í 2003 av Sámal Hansen, bátabyggjara. Smyril hevur vunnið føroyameistaraheitið tríggjar ferðir.

Smyril Føroyameistari

 1982 - 6-mannafør kvinnur
 2002 - 6-mannafør menn
 2003 - 6-mannafør menn

Teir sum róu við Smyrli í 2002 og 2003, tá hann bleiv føroyameistarir vóru hesir: Johan Sofus Müler, Niels Pauli Beck, Napoleon Danberg, Sonhard Dalfoss, Finnbogi Magnussen, Vermund Vestergaard og Mortan Ovi Mortensen.

Sangur til Vágs Kappróðrarfelag
Í samband við at Smyril vann FM í 2002 yrkti Niels Petur Nolsøe úr Vági yrkingina Sigurskvæði til VKR. Seinni smíðaði Hans Jacob Hjelm lag til og upptøka varð gjørd, har Hans Jacob Hjelm syngur. Á Vestanstevnu 2003 varð sangurin fyrstu ferð spældur í Útvarpi Føroya.

Niðurlagið ljóðar soleiðis:

Tann báturin sum vann, hvønn lit hevði hann
Jú, svarta rim og remma, enn stimbur vísa kann
So eyðkendur hann er og stavnin reystan ber
Ein fragd er fyri eyga, ein sjón sum hendan her.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar
 Vágs Kappróðrarfelag á Facebook.

Kappróðrarbátar
Vágs Kappróðrarfelag
Bátar


Filmatisering

Filmatisering lýsir ta process (tilgongd), ið endar við einum filmi sum er baseraður á eina forteljing úr einum øðrum miðli, t.d. eini bók.

Processin (tilgongdin) inniber m.a. fylgjandi:
skriving av filmmanuskripti
filmsupptøkur
klipp og redigering

Innihaldið í tí endaliga filminum kann víkja rættiliga nógv frá upprunaligu søguni/forteljingini, treytað av ætlanunum hjá manuskripthøvundinum og filmsframleiðaranum.

Eitt dømi um slíka process/tilgongd sæst í filmunum Ringanna Harri, ið eru baseraðir á bøkurnar av sama navni. Bøkurnar eru skrivaðar av J. R. R. Tolkien og filmarnir eru instrueraðir av Peter Jackson.

Filmur


Hvalbiareiði

Hvalbiareiði verður eisini rópt Fiskieiði, tað er eitt stað á vestursíðuni á Suðuroynni vestanfyri bygdina Hvalba.  Tvey eiði eru vestanfyri Hvalba, hitt eiði eitur Norðbergseiði og liggur longri norðuri, fjallið Grímsfjall skilur bæði eiðini. Høg bjørg eru bæði sunnanfyri og norðanfyri Hvalbiareiði.  Stutt er millum eystur og vestursíðuna í Hvalba, har er góð havn í sjálvari bygdini, á norðara armi av Hvalbiarfirði, men fyrr í tíðini, áðrenn bátarnir fingu motor, var ofta trupult at rógva út frá eystursíðuni og ofta var langur teinur at rógva til góð mið, tí var Hvalbiareiði nógv brúkt til útróðrarhavn.

Søga

Hvalbiareiði er ein náttúruhavn, sum tó eisini er merkt av mannahond. Havnin var sera trupul at nýta, áðrenn ábøtur vóru gjørdar, tí har er bratt og høgt oman á sjógv, men tíðliga í 20. øld var stórt arbeiði gjørt har, so lendingarviðurskiftini gjørdust rættiliga góð. Hetta var í teirri tíðini, tá ið árabátar vórðu nýttir. Har vóru nógv neyst um aldarskiftið ár 1900, onkuntíð vóru heilt upp í 23 neyst og bátar har. Seinri eru fiskiførini vorðin størri, hava fingið motor og sigla skjótari, so nýtslan av Fiskieiðinum sum lending er fallin burtur, tá hugsa verður um fiskivinnu, tó er Fiskieiði vorði eitt ferðavinnumál seinastu árini.

Niels L. Arge stóð fyri arbeiðnum í 1895
Hvalbingar royndu fleiri ferðir at stoypa helluna, so tað gjørdist høgligari fyri útróðrarmenninar at draga bátarnar á sjógv og á land aftur og at bera fiskin í land. Men trupulleikar vóru við at fáa tað at halda, havið máaði tað skjótt burtur aftur. Men so bóðu teir Niels L. Arge av Argjum, sum var ættaður úr Hvalba, um at hjálpa teimum, og hann játtaði (pápin var hvalbingur, hann æt Andrass og keypti Argir í 1828). Niels L. Arge varð eisini róptur "Gamli av Argjum". Teir brúktu 40 tunnur av sementi, og so læt hvør bátur 8 spannir av sandi.

Jens Marius Poulsen úr Skopun lagaði grótið í 1924
Í 1924 ynsktu hvalbingar at betra meira um viðurskiftini á Hvalbiareiðinum, og avgjørt varð at gera stórarbeiði við at laga grót niðri á helluni. Jens Marius Poulsen úr Skopun stóð fyri hesum arbeiði, og so væl er arbeiði gjørt, at sjálv grótlaðingin enn er í hampiliga góðum standi. Ein partur av helluni er tó máaður undan, og har er stoypt í staðin.

Vegur til Fiskieiði
Í 19. øld var ongin vegur til Fiskieiði, so allur fiskur mátti berast á bakinum heim til bygdina. Í 1890 varð vegur gjørdur vestur til Skallaportrið, men ikki restina av vegnum. Vegurin heilt vestur til Hvalbiareiði varð gjørdur í 1931, aftaná at fyrsti bilurin varð komin til bygdina. Um bátarnir fiskaðu nógvan fisk, rúmtust bara tvær bátsmanningar í lastbilin, um teir ikki fiskaðu so nógv so rúmtust tríggjar bátsmanningar.

Fiskaskúrar á Fiskieiðinum
Í 1915 vóru tveir fiskiskúrar á Fiskieiðinum, teir stóðu uppi á helluni, og har varð fiskur flaktur og saltaður. Petur í Køkini átti skúrarnir ella hevði teir á hondum fyri Mortensen's handil á Tvøroyri.

Ferðavinna
Seinastu árini hevur ferðavinnan vundið meira uppá seg í Suðuroynni og eisini í Hvalba. Bæði føroyingar og útlendingar vitja í Hvalba, og ofta fara tey eisini vestur á Hvalbiareiði at hyggja og at ganga túrar har. Onkuntíð verður lendingin á Fiskieiðinum eisini brúkt til stuttleika túrar og til onnur ferðavinnu tiltøk. Túrar verða gjørdir fyri ferðafólk, bæði føroyingar og útlendingar av Hvalbiareiðinum til bjørgini vestanfyri Hvalba og Sandvík. Ofta verður farið heilt norður til Ásmundarstakk, inn í gjáir og holur og so suður aftur til Fiskieiði. Ein grill er sett upp á Fiskieiði og onkuntíð verður henda eisini brúkt til ferðavinnutiltøk.

Myndir av Hvalbiareiðinum (Fiskieiðinum)

Keldur
Grein úr "Myndablaði Nú" um Fiskieiði.

Útvortis ávísingar
 Hvalba.fo
 Siging.info
 Heimasíðan hjá Rib62
Visitsuduroy.fo, Suðuroyar Kunningarstova
Myndir á Flickr av Hvalbiareiðinum

Bjørg í Suðuroynni
Bjørg í Føroyum
Suðuroy
Hvalba


Grímsfjall

Grímsfjall er fjall í Suðuroynni. Fjallið er 327 metrar høgt. Grímsfjall er á vestursíðuni av Suðuroynni vestanfyri bygdina Hvalba. Grímsfjall er millum bæði eiðini í Hvalba: Hvalbiareiði, sum er tað syðra og eisini verður rópt Fiskieiði og Norðbergseiði, sum er tað norðara eiði og sum eisini verður rópt Á Drátti. Grímsfjall er valla á eystursíðuni, sum vendir móti Hvalba men høgt berg móti vestri, sum vendir út móti Norður Atlantshavinum.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar
 Hvalba.fo, heimasíðan hjá Hvalbiar kommunu.

Fjøll í Føroyum
Hvalba
Suðuroy


Norðbergseiði

Norðbergseiði er eitt av tveimum eiðum í Hvalba, tað er tað norðara eiðið. Hvalbingar rópa tað Á Drátti. Fjallið Norðberg er beint norðanfyri Norðbergseiði, tað er haðani at staðarnavnið er komið. Norðberg er eisini ættarnavn í Hvalba. Norðbergseiði er á vestursíðuni á Suðuroynni, beint vestanfyri bygdina, koyrivegur er heilt vestur til eggina og stórt parkeringsøki er har. Veirar vóru settir upp í 2010 fram við eggini, so tað er tryggari at ganga har. Ein stórur klettur datt av berginum, sum er beint sunnanfyri Norðbergseiði, einaferð í 1980'unum, hann liggur har enn. Tað hoyrdist og ristingar føldist heilt heim í bygina, tá hendingin fór fram.

Síging á Norðbergseiði
Í 2009 byrjaðu nakrir menn úr Hvalba at bjóða elligamla føroyska siðin síging sum ferðavinnumál. Tað gekk væl og í 2010 varð hetta aftur roynt við góðum úrsliti. Fólk kunnu síga niður á sermerktu helluna við stabbagróti og síðan verða hálaði uppaftur. Onkuntíð er bátatúrur við sum ein eyka uppliving.

Holið í helluni á Norðbergseiðinum
Eitt hol er í helluni á Norðbergseiðinum, beint við vegin. Eitt høgt hegn er sett rundan um holið, so eingin er í vanda fyri at detta niður í holið. Til ber at síggja niður í Atlantshavið og niður á helluna við stabbagróti, sum er niðri við sjóvarmálan.

Bukkeval var á Norðbergseiði
Áðrenn føroyingar fingu fasta skipan við at brenna alt burturkast á brennistøð høvdu flestu størri bygdir sítt egna skrellipláss, har burturkast var beint burtur. Hvalbingar brúktu Norðbergseiði til Bukkeval, burturkast var koyrt á bláman vestur av Drátti har eins og tað var gjørt í øðrum bygdum. Hetta er nú strangliga bannað, nú er staðið eitt vakurt stað, har fólk koma fyri at njóta vøkru náttúruna.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar
 Hvalba.fo, heimasíðan hjá Hvalbiar kommunu.
 Siging.info, heimasíðan hjá Spf. Síging.

Hvalba
Suðuroy


Hosni Mubarak

Muhammad Hosni Said Mubarak (føddur 4. mai 1928, deyður 25. februar 2020) vanliga bert umrøddur sum Hosni Mubarak, var fjórði forseti Egyptalands. Han tók við sum forseti hin 14. oktober 1981  eftir Anwar Sadat eftir at hesin varð myrður hin 6. oktober 1981. Tann 11. februar 2011 fór Hosni Mubarak frá sum forseti Egyptalands eftir 18 dagar við ógvusligum mótmælum og uppreistri í landinum. Sum forseti fyri Egyptaland var hann sæddur sum ein av teimum maktmiklastu leiðarunum í miðeystri. Hann var kendur fyri sína moderatu meining um Ísrael-Palestina konfliktina og var ofta við í samráðingum millum báðar síðurnar.

Forsetar
Statsleiðarar
Føðingar í 1928
Andlát í 2020
Egyptar


0 (tal)

0 ella null.

Tøl


1 (tal)

1 ella eitt (h.), ein (ka. og kv.)

Tøl


2 (tal)

2 ella Tvey (n.), Tveir (m.), Tvær (f.)

Tøl


3 (tal)

3 ella Trý (n.), Tríggir (m.), Tríggjar (f.)

Tøl


4 (tal)

4 ella Fýra

Tøl


5 (tal)

5 ella Fimm

Tøl


6 (tal)

6 ella Seks

Tøl


7 (tal)

7 ella Sjey

Tøl


8 (tal)

8 ella Átta

Tøl


9 (tal)

9 ella Níggju

Tøl


10 (tal)

10 ella tíggju.

Tøl


11 (tal)

11 ella ellivu.

Tøl


12 (tal)

12 ella tólv.

Tøl


13 (tal)

13 ella trettan.

Tøl


Havnar Róðrarfelag

Havnar Róðrarfelag er føroyskt róðrarfelag við heimstaði í Havn.

Havnar Róðrarfelag eigur fleiri kappróðrarbátar. Ein av teimum er Havnarbáturin sum er 10-mannafar. Havnarbáturin hevur vunnið føroyameistaraheitið 12 ferðir.

Mest vinnandi róðrarfelag í Føroyum

Havnar róðrarfelag er mest vinnandi róðrarfelag í Føroyum tá hugt verður eftir hagtølum aftur til 1973. Í 2012 hevði felagið vunnið 61 FM heitið árini 1973-2012. Havnar róðrarfelag er eisini mest vinnandi róðrarfelag, tá hugt verður eftir hagtølum frá 1973-2012 viðvíkjandi gull, silvur og bronsu á FM-kappróðrunum sum hava verið kring landið á stevnunum. Havnar Róðrarfelag vann 320 gull, 266 silvur og 227 bronsu heiðursmerki í tíðarskeiðnum 1973-2012.

Bátar hjá Havnar Róðrarfelag
Drekin, 5 mannafar
Sílið, 5 mannafar
Títlingur, 5 mannafar
Gongurólvur, 6 mannafar
Víkingur, 6 mannafar
Ørvur, 8 mannafar
Bláskelin, 10 mannafar
Havnarbáturin, 10 mannafar

Føroyameistaraheiti
Fleiri av bátunum hjá Havnar Róðrarfelag hava vunnið føroyameistaraheitið. Niðanfyri sæst yvirlit yvir tær bátsmanningar, ið hava vunni FM. Barnaróður og Masters eru ikki við í yvirlitinum. Hagtølini eru frá heimasíðuni hjá Havnar Róðrarfelag.

Heiður
Í 2011 var árliga gallaveitslan fyri kappróðrarfólk hildin í neystinum hjá Argja Róðrarfelag. Havnar Róðrarfelag vann heiður í hesum bólkum:
Besta Start hjá monnum 2011 - 8 mannfarið Ørvur
Besta endaspurt 2011 hjá kvinnum - 6 mannfarið Gongurólvur
Ársins come back, kvinnur - 6 mannfarið Gongurólvur

Nevndin
Havnar Róðrarfelag hevur 5-mannað nevnd:

 Skarpheðin Njálson, formaður
 Róar W. Dalsgaard, skrivari
 Sigfríður á Plógv Hansen, næstformaður
 Jóan Pauli Lamhauge, kassameistari
 Eirikur á Kletti, nevndarlimur

Myndir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Drekin.fo, Heimasíðan hjá Havnar Róðrarfelag

Føroysk róðrarfeløg
Tórshavn
Havnar Róðrarfelag


VÍF

VÍF er Vestmanna Ítróttarfelag, sum fevnir um ítróttargreinirnar hondbólt, badminton og kappróður. Felagið hevur bústað í Vestmanna.

Søgan

Vestmanna Ítróttarfelag varð stovnað 17. mai 1939. Tað hava sitið umleið 15 formenn í felagnum, harav tvær kvinnur .

Hondbóltur

VÍF byrjaði at hava kvinnuhondbólt longu tá felagið varð stovnað í 1939. Manshondbólturin byrjaði trý ár seinni í 1942. Tey fyrstu árini varð spælt inni á Fjarðasandi, síðan var farið niðan á Gomluplen. Seinni varð spælt á vøllinum við skúlan. Nøkur ár hevði felagið heimavøll í ítróttarhøllini á Skála, men í 1986 varð ítróttarhøll bygd í Vestmanna, og síðan tá hevur felagið havt venjingar har og spælt heimadystirnir har.

Kappróður

Vestmenningar fingu sín fyrsta kappróðrarbát áðrenn VÍF varð stovnað. Fyrsti báturin var 10-mannafarið Vestmenningur, sum felagið læt smíða í 1927. Tað var Jógvan í Skálum, sum smíðaði bátin. Seinni smíðaði hann eisini fyrstu Havfrúnna. Seinni fekk felagið nýggjar bátar, tá var tað Niclas í Koltri, bátasmiður, sum smíðaði bátarnar .

Vestmenningur hevur verið føroyameistari árini 1983, 1984, 1987, 1995, 1997 og 2000. Havfrúgvin gjørdist eisini føroyameistari. 5-mannafør kvinnur vunnu føroyameistaraheitið í 1999, 5-mannafør dreingir vunnu tað sama árið, tvs. í 1999 og so aftur í 2007 .

Inniróður

Seinastu árini hevur VÍF eisini verið virkið innan inniróður. Ein av ungu rógvarum felagsins, Torstein Brattaberg, hevur vunnið FM, DM og Norðurlandsmeistaraheitið.

Badminton

VÍF byrjaði at venja badminton seinast í 1980'unum. Tað datt niður fyri aftur stutta tíð seinni, men síðan 1995 hevur felagið spælt badminton relguliga. Umleið 80 fólk venja badminton í Vestmanna.

Hópurin hjá VÍF í Atlantic Airways kappingini 2011/12 (menn)
Venjarir hjá VÍF monnum í hondbólti eru Ingi Olsen og Dia Midjord.

Keldur

Útvortis ávísingar

 VIF.fo

Hondbóltur
Føroysk hondbóltsfeløg
Føroysk róðrarfeløg
Vestmanna


Sumbiarhólmur

Sumbiarhólmur er ein hólmur í Føroyum. Sumbiarhólmur er beint uttanfyri bygdina Sumba, sum er syðsta bygd í Suðuroynni. Hólmurin er millum teir størstu í Føroyum, hann er nummar seks, tá bólkað verður eftir stødd. Sumbiarhólmur er 45 hektarar til støddar .

Um summarið hava sumbingar veðrar gangandi á Sumbiarhólmi .

Keldur

Útvortis ávísingar

 Sumbiar kommuna.

Hólmar og sker í Føroyum
Suðuroy
Sumba


Almannastovan

Almannastovan var ein almennur stovnur í Føroyum við deildum í Havn, Klaksvík og Tvøroyri. Hin 1. apríl 1975 varð málsøkið sosial umsiting yvirtikið av føroyskum myndugleikum, og Almannastovan varð sett á stovn.

Hin 1. juli 2011 boðaði Almannamálaráðið við Rósu Samuelsen sum landsstýriskvinnu, at hon fór undir eina tilgongd við at leggja stovnarnir Almannastovuna og Nærverkið saman til ein nýggjan stovn. Nevnt var í tíðindaskrivinum, at tað vóru á leið 1400 ársverk í Nærverkinum og 100 fólk á Almannastovuni.

Navnið á nýggja samanlagda stovninum er Almannaverkið.

Keldur

 Almannastovan er komin - Sosiala deildin er farin. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 4, 1975

Fyrrverandi almennir stovnar í Føroyum
Tórshavn


Gluggarnir

Gluggarnir er hægsta fjall í Suðuroynni. Fjallið er 610 metrar høgt. Gluggarnir eru millum Fámjin og Trongisvág. Eitt annað høgt fjall sum eitur Herðablaðið er beint sunnanfyri Gluggarnar. Eystanfyri Herðablaðið er næsthægsta fjall í Suðuroynni, tað er 605 metrar høgt og er beint eystanfyri ella í ein landsynning av Herðablaðnum og Gluggunum.

Keldur

Útvortis ávísingar
Visitsuduroy.fo, Suðuroyar Kunningarstova

Fjøll í Føroyum
Suðuroy
Fámjin


Vágseiði

Vágseiði er vestanfyri Vág í Suðuroynni. Ofta er nógv brim har vesturi, men hóast tað, so hevur Vágseiði verði nógv brúkt sum lending fyri útróðrarbátar fyrr í tíðini. Um aldarskiftið um ár 1900 komu 2/3 av tí fiski, sum kom uppá land í Vági, av útróðri av Eiðinum. Bátarnir vórðu koyrdir á sjógv oman gjøgnum Kleivina.

Kleivin
Kleivin byrjar har sum Eiðisvegur endar í dag. Kleivin kann sigast at vera ein náttúrlig lending, tó eru betringar gjørdar við mannahond. Í 1890 gjørdi Dánjal við Misá eitt spæl at hála bátarnar upp við. Lunnar vóru festir í stórar steinar.
Har er sprongt burturúr helluni og stoypt omaná helluna í 1929, og stokkar úr viði eru lagdir omaneftir, so tað er lættari at draga bátar oman og niðan.

Tráðbanin
Í 1906 var tráðbani gjørdur á Vágseiði, soleiðis at bátar kundu verða drignir upp á land gjøgnum Múlagjógv, sum er eitt sindur longri vesturi. Tað var ein stórur fyrimunur, tá brimið stóð um Heltnarnar, sum er hella beint við Kleivina, har bátarnir annars løgdu at landi, tá kyrt var. Múlagjógv var sum oftast nógv kyrrari enn sjógvurin longri inni við Heltnarnar. Bátar og veiða var so heysað upp í loft við tráðbananum og ført úteftir inn á land á Eiðinum, veiðan fyri seg og báturin fyri seg. Onkuntíð var bara veiðan hivað upp á henda hátt. 22 bátar róðu út av Eiðinum, tá tráðbanin varð tikin í brúk. Tann fyrsti tráðbanin virkaði við mannakraft, har var eitt spæl, sum menninir gingu runt um og fingu tað at mala runt, til báturin var komin heim á Eiði. Elektrisitet kom til Vágs í 1921, men tað vardi nøkur ár, áðrenn trábanin var rikin við elektrisiteti, tað hendi í 1930. Løgtingið hevði samtykt, at teir vildu gjalda 2/3 av kostnaðinum av tráðbananum, tó í mesta lagi 1800 krónur, og játtanin var treytað av, at forstandaraskapið í felagskommununi í Suðuroynni váttaði, at arbeiðið varð forsvarligt gjørt í tráð við kostnaðarætlanina. Hans Jacob Joensen úr Mikladali gjørdi tvey portur í einari smiðju við Ósagarð, hesi vórðu síðan flutt vestur á Eiðið og sett upp har við skrástívarum, sum vóru festir í helluna. Ein sverur jarntráður var spentur vestur í Múlagjógv.

Neystini á Vágeiði
Har stóðu fleiri neyst vesturi á Eiðinum, men tey blivu ikki eins nógv brúkt seinast í 20. øld, sum í 19. øld og tíðliga í 20. øld. Tey seinastu neystini á Eiðinum fórust í einum stormi 14. januar 1989. Tað var so nógv brim og uppgangur, at øll neystini skolaðu burtur. Fleiri av neystunum vóru nýliga umvæld. Allir bátarnir uttan ein vóru bjargaðir, báturin sum fórst brotnaði í tvey orsakað av einari gravkúgv, sum stóð við tað vestasta neystið. Gravkúgvin var tikin av stormi og brimi og datt yvir neyst og bát, so báturin brotnaði í tvey.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar
 Vagur.fo
 Grindabatar.com

Suðuroy
Vágur
Bjørg í Suðuroynni


São Paulo

São Paulo (portugisiskt: São Paulo) er ein býur í Brasil. São Paulo er størsti býur í Suðuramerika, og ein tann býur í heiminum, sum veksur skjótast. Býurin hevur umleið 11 mió. íbúgvar og er størsti býur í Brasil og áttandi størsti býur í heiminum eftir fólkatalinum. Hann er miðdepil í brasilskum ídnaði og handli. Sløk helvt av landsins ídnaði er í São Paulo. Virkini gera klædnavøru, akfør, ravmagnslutir, heilivág og evnafrøðievni.

Samkynd kunnu giftast í brasilianska statinum São Paulo.

Søga

Mentan

Festivalar, skrúgongur og onnur mentanartiltøk

Fleiri festivalar, skrúgongur og onnur mentanartiltøk verða hvørt ár hildin í São Paulo, eitt nú:

 Karnival í Brasil verður eisini hildið í São Paulo, byrjað verður týsdag og hildið verður á til týsdagin áðrenn Øskumikudag, sum er byrjanin á føstuni. Samba-skúlar ganga skrúgongu fríggjadag og leygardag í karnival-vikuni.
São Paulo Altjóða Film Festivalur
Skrúgonga fyri Jesus verður hildin hvørt ár hósdagin eftir Trinitatis sunnudag. Í 2006 luttóku yvir 2 milliónir fólk, verður mett.
 São Paulo Mótavika varð fyrstu ferð hildin í 1996. Mótavikan verður hildin í  Ibirapuera Parkini.
Gay Pride Parade varð fyrstu ferð hildin í 1987

Ítróttur

Fótbóltur
Eins og í restini av Brasil, er fótbóltur eisini her tann best dámdi ítrótturin. Tey størstu liðini eru kend sum "Jarn Trio'in" ("Trio de Ferro"): São Paulo FC, Palmeiras og Corinthians. Portuguesa er eitt rímuliga stórt felag, meðan Juventus og Nacional eru tvey smá feløg.

São Paulo verður ein av vertsbýunum til FIFA World Cup í 2014, har Brasil er vertstjóð til kappingina. Stadion hjá Corinthians, nevnt Arena Corinthians, verður bygt til endamálið.

Keldur

Býir í Brasil
Suðuramerika


Oussama Mellouli

Oussama Mellouli (føddur 16. februar 1984) er tunesiskur svimjari, hann svimur frísvimjing og blandað. Hann hevur kelinavnið Ous. Mellouli venur í USA við USC Trojans á lærda háskúlanum í Suður Kalifornia (University of Southern California).

Lívsleiðin í altjóða svimjing
Mellouli hevur sett afrikanskt met. Í 2009 gjørdist hann heimsmeistari í 1500 metrum frí á Heimsmeistarastevnuni 2009 í Italia við tíðini 14:37.28. Føroyski Pál Joensen svam eisini í somu kapping, hann gjørdist nummar 17. Mellouli vann tvey silvur heiðursmerki í somu heimsmeistarakapping í 800 metrar frí og 400 metrar frí. Hann vann gull í 1500 frí á summar Olympiaduni í 2008. Mellouli vann heiðursmerki í 2007, men seinni misti hann tey, tí altjóða svimjisambandi fann útav, at roynd varð tikin av Mellouli í 2006, og at henda royndin var positiv, tvs. at Mellouli hevði nýtt eitt ólóligt doping evni. Svimjisambandi í Tunesia valdi tó bert at geva honum ávaring, men FINA vildi hava harðari revsing, so málið fór til CAS dómsstólin (Court of Arbitration for Sport), og soleiðis endaði tað við, at heiðursmerkini, sum Mellouli vann í 2007 vóru tikin frá honum. Sí annars yvirlitið niðanfyri yvir nøkur av týdningarmiklastu úrslitunum hjá Oussama Mellouli.

Heiðursmerki og onnur úrslit á altjóða svimjistevnum
2010 Heimsmeistara svimjikapping í Dubai á stuttgeil - vann gull í 1500m frí, silvur í 400m blandað og bronsu heiðursmerki í 200m og 400m frí og 200m frí.
2009 Heimsmeistara svimjistevna - 1 gull (1500 m frí) og 2 silvur heiðursmerki (400m frí, 800m frí)
2009 Miðalhavs Meistarastevna í Svimjing (Mediterranian Games) - Mellouli vann 5 gull heiðursmerki, tað var í 200 m og 400 m blandað og í 200 m, 400 m og 1500 m frí.
2008 Summar OL - gull (1500 m frí)
2007 Heimsmeistara svimjistevna — úrslitini hjá Mellouli eru nullstillaði vegna positiva doping roynd.
2005 Heimsmeistara svimjistevna - bronsu heiðursmerki (400m blandað og 400m frí)
2004 Summar OL - fimtapláss (400 m blandað)
2004 FINA Heimsmeistara svimjistevna á stuttbana - bronsu (200 m blandað)
2004 FINA Heimsmeistara svimjistevna á stuttbana - gull (400 m blandað)
2003 Heimsmeistara svimjistevna - bronsu heiðursmerki (400 m blandað)

Keldur

Útvortis ávísingar
 Heimsíðan hjá Oussama Mellouli á "University of Southern California"

Svimjarar
Føðingar í 1984
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012


Federico Colbertaldo

Federico Colbertaldo (føddur 17. oktober 1988) er italskur svimjari. Hann svimur frísvimjing. Í 2010 og 2008 vann hann gull í Europameista svimjistevnu á stuttgeil í 1500 m. frí. føroyski svimjarin Pál Joensen svam seg eisini í finaluna í hesi svimjikapping, hann gjørdist nummar 7. Í 2010 vann hann silvur í 400 m. frí til Europameistarastevnu á stuttbana í Eindhoven, og í 2009 vann hann silvur í 1500 m. frí til Europameistarastevnu á stuttbana í Istanbul. Í 2007 vann hann tvey bronsu heiðursmerki, tað eina vann hann í 1500 m. frí til Europameistara svimjistevnu á stuttbana í Debrecen í Ungarn, hitt bronsu heiðursmerkið vann hann til Heimsmeistarastevnuna í Melbourne í 800 m. frí.

Keldur

Útvortis ávísingar

Federnuoto.it, um Colbertaldo

Italskir svimjarar
Føðingar í 1988
Svimjarar á Summar-OL 2008


Bárður Hansen

Bárður Hansen (føddur 13. mars 1992) er føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari. Bárður spælir við Víkingi í Vodafonedeildini og á U19 landsliðnum hjá Føroyum. Bárður leikti sín fyrsta dyst á besta liðnum hjá Víkingi í Vodafonedeildini í 2008 bert 16 ára gamal. Liðið hjá honum vann Løgmanssteypið í 2009. Í 2010 leikti Víkingur tveir dystir í Europa League móti turkiska liðnum Beşiktaş. Bárður leikti báðir dystirnir.

Altjóða dystir fyri feløg
Bárður spældi tveir altjóða dystir fyri feløg í 2012, tað var móti Gomel. Gomel vann 6-0 og 4-0. Í 2010 spældi hann tveir dystir móti turkiska felagnum Besiktas.

Ungdómslandsliðsleikari
Báður Hansen hevur leikt við fleiri føroyskum ungdómslandsliðum.

U15
Í 2006 spældi hann við U15 í kappingini Aberdeen International Football Festival. Føroyar U15 vann kappingina fyri bólkin Dreingir U16.

U17
Í 2008 leikti Bárður 3 dystir við U17 landsliðnum og í 2009 og 2010 leikti hann 5 dystir við U19 hjá Føroyum. U19 liðið sum Bárður leikti við endaði sum nummar 3 av 4 liðum. Serbia vann bólkin við 9 stigum, Grikkaland gjørdist nummar tvey við 6 stigum, Føroyar nummar 3 við 3 stigum og Hvítarussland nummar 4 somuleiðis við 3 stigum.

U19
Bárður hevur spælt 5 dystir við U19 landsliðnum hjá Føroyum.

U21
Í 2012 spældi hann við U21 landsliðnum móti Danmark í innleiðandi umfari hin 15. august 2012. Úrslitið gjørdist javnleikur 1-1. Bárður spældi inni allan dystin.

Keldur

Útvortis ávísingar

 Bárður Hansen á UEFA.com
 Vikingur.fo

Føroyskir fótbóltsspælarar
Føðingar í 1992
Víkinga leikarar


Jolly

Jolly er sodavatn, ið verður bryggjað hjá Föroya Bjór. Jolly kom fyrstu ferð á hillarnar í 1955 og er síðan sett í kølarar. Jolly Cola er nógv tað mest selda sodavatnið í Føroyum, og soleiðis hevur tað verið, síðan Föroya Bjór fór at framleiða Jolly Cola umleið 1960.

Í fyrstuni var Jolly framleitt av flestu donsku bryggjaríunum í samtakinum Dansk Coladrik A/S stovnað í 1959. Föroya Bjór kom við í 1960 og líka síðan eitur ein cola í Føroyum ein Jolly. Eisini í Noregi og Íslandi kundi tú fáa Jolly Cola.

Heilt upp móti 1980 seldi Jolly upp í 80% av øllum kola í Danmark. So tóku tey stóru bryggjaríini seg burturúr samtakinum, og fóru at gera amerikanskar cola uppá lisens. Í 2001 keypti Föroya Bjór rættindini til Jolly Cola, Jolly Light og Jolly Time fyri føroyska marknaðin frá Dansk Coladrik A/S.

Jolly í Føroyum

Hóast harða kapping frá øðrum størri merkjum, hevur Jolly cola selt væl í Føroyum øll árini. Í dag kanst tú keypa Jolly cola, Jolly Light, Jolly Time, Jolly Orange og nú JollyX - seinasta limurin í Jolly familjuni er JollyX. Ein kola uttan sukur. Hon kom á marknaðin í juni 2022.

kelda: www.jolly.fo

Keldur

 Foroyabjor.fo
 Jolly.fo

Matur og drekka


Trygve Gulbranssen

Trygve Emanuel Gulbranssen (15. juni 1894 í Kristiania, Oslo - 10. oktober 1962 í Eidsberg, Østfold) var ein norskur rithøvundur, keypmaður og blaðmaður.

Útgivið:
 Og bakom synger skogene, Aschehoug, 1933.
Det blåser fra Dauingfjell, Aschehoug, 1934.
Ingen vei går utenom, Aschehoug, 1935.

Norskir rithøvundar
Føðingar í 1894
Andlát í 1962


Davy Crockett

Davy Crockett (17. august 1786 til 6. mars 1836) var ein hermaður og politikari úr Tennessee. Tvey valskeið, 1827-1831 og 1833-1835, var hann tingmaður í Amerika. Tá ið hann ikki varð afturvaldur, fór hann til Texas og fell í Alamo.

Keldur

Amerikanskir politikarar
Hermenn
Føðingar í 1786
Andlát í 1836


Ruth Smith Savnið

Ruth Smith Savnið er eitt føroyskt savn við listarverkum eftir kendu listakvinnuna Ruth Smith. Ruth Smith Savnið er í Gamla Skúla á Vágsvegi 101 í Vági, har listarkvinnan eisini gekk í skúla sum barn. Á savninum eru oljumálningar og blýantstekningar eftir Ruth Smith. Savnið er opið eftir avtalu við onkran av nevndarlimunum. Tað var áhugafelagið Skálin við Skálá, sum tók stig til at seta á stovn eitt savn við verkum eftir Ruth Smith og William Smith. Skálin við Skálá hevði stovnandi aðalfund 24. november 1988, áðrenn felagið varð sett á stovn, hevði ein áhugabólkur arbeitt við hugskotinum um at seta eitt savn á stovn í eini trý ár. Tveir av stigtakarunum til savnið vóru Jóannes Nolsøe og Maud Benjardøgg. Savnið læt upp í Gamla Skúla í januar 1991, framsýningar hava tó eisini verið í øðrum hølum, t.d. í fimleikarhøllini í Vágs Skúla og í Bovlinghøllini í Vági. Málningarnir sum savnið eigur vóru á framsýning á Ribe Kunstmuseum í Danmark frá januar til mars 2008. Eftir tað blivu málningarnir settir í stand (restaureraðir) av Dorthe Aggerholm, konservator.

Fyrstu viku í apríl 2013 varð 100 ára føðingardagurin hjá Ruth Smith hildin í 6 dagar. Nevndin skipaði fyri Ruth Smith fagnaði, sum byrjaði 1. apríl, sum var 2. páskadagur, í Suðuroyar Musikkskúla í Framtíðini í Vági, har Hansina Iversen hevði listaframsýning, Ljómur sang, talur vóru hildnar og orgultónleikur var á skránni. Hansina er abbadóttir William Smith, Ruth var abbasystir hennara. Framsýningin helt fram alla vikuna, framsýningin í Ruth Smith Savninum varð eisini opin allar dagarnar. Mikudagin varð tiltak í Framtíðini, har Ólavur Jakobsen spældi guitar og Kinna Poulsen helt røðu um listina hjá Ruth Smith. Fríggjadagin 5. apríl, tá tað júst vóru liðin 100 ár, síðan Ruth varð borin í heim, var hátíðarløta við grøvirnar hjá báðum systkjunum, Ruth og William Smith, sum liggja grivin lið um lið í gamla kirkjugarði í Vági, sum er beint við har ið tey vuksu upp, og bert umleið 100 metrar frá Gamla Skúla, har tey bæði gingu í skúla sum børn, og har Ruth Smith Savnið nú heldur til á 1. hædd.

Keldur

Slóðir úteftir

Søvn í Føroyum
Føroysk list
Bygningar
Vágur


Ronald Reagan

Ronald Wilson Reagan (f. 6. februar 1911 í Illinois, d. 5. juni 2004 í Kalifornia) var 40. forseti í Sambandsríki Amerika. Gamli filmsleikarin, gjørdist amerikanskur forseti 4. november 1980. Í stjórnarárum hansara var búskapurin fyri skrædli. Reagan lækkaði skattin til tess at fáa búskaparvøksur, men skattalækkingin hevði við sær, at vælferðarjáttanin minkaði stórliga. Mong fólk gjørdust illa fyri, men búskapurin blómaði.

Hann helt fram við búskaparstevnu síni, tá ið hann var afturvaldur 6. nov. í 1984, men játtaði ógvuliga nógvan pening til vápn og ovurdýrar vápnaverkætlanir. Hetta elvdi til hall á fíggjarlógini, til at Amerika gjørdist skuldarbundin tjóð og til skrædl á virðisbrævamarknaðinum í 1987. Funnist varð eisini harðliga at Reagan hetta árið, tá ið tað spurdist, at embætismenn hansara høvdu selt Iran vápn fyri gíðslar og laið contrasdeildunum, ið bardust ímóti vinstrastjórnini í Nikaragua, vinningin.

Morðroynd

John Hinckley Jr. hevði sæð filmin Taxi Driver minst 15 ferðir og var trásettur av Jodie Foster, sum spældi við í filminum. Hann royndi fleiri ferðir at koma í samband við hana, men uttan eydnu, og tí gjørdi hann av, at fyri at hon skuldi geva honum gætur, noyddist hann at gera okkurt heilt serligt - at drepa amerikanska forsetan. So 30. mars í 1981 fór Hinckley til Hilton Hotel í Washington DC, har Ronald Reagan tann dagin skuldi halda røðu. Tá Ronald Reagan var liðugur við røðuna og var á veg aftur til bilin hjá sær, hoyrdust seks skot. Eitt rakti pressuskrivaran hjá Reagan, eitt annað rakti ein politist, og enn eitt skot rakti ein av lívverjunum hjá forsetanum. Tvey skot raktu bilin, og sætta kúlan stiklaði av bilhurðini og endaði undir arminum á Reagan, sum í skundi varð skumpaður inn í bilin og koyrdi avstað. Tey flestu vistu ikki beinanvegin, at forsetin var raktur.

Skemtligi Reagan spurdi skurðlæknan, um hann var republikanari. Læknin var demokratur, men svaraði, at “í dag eru vit øll republikanarar”. Hinckley varð roknaður sum sinnissjúkur og bleiv tí dømdur at sita á sinnissjúkrahúsi. Tað gjørdi hann til 2016, tá hann slapp út.

Hygg eisini at

 Listi yvir forsetarnar í USA.
 Sambandsríki Amerika.

Amerikanskir politikarar
Amerikanskir sjónleikarar
Forsetar í USA
Føðingar í 1911
Andlát í 2004


Gasageirin

Gasageirin ( ) er staddur á eysturstrond Miðjarðarhavs. Geirin hevur mark við Egyptaland í ein útsynning og Ísrael í ein sunnan, eystan og norðan. Hann er umleið 41 kilometrar langur, millum 6 og 12 kilometrar breiður og hevur eitt øki í alt 360 ferkilometrar. Geirin hevur navn sítt eftir Gasa, størsta býi í geiranum. Smali Gasageirin - har fleiri enn 1,7 mió. palestinar búgva - hevði verið undir ísraelskum ræði síðan seksdaga-kríggið í 1967. Eftir samráðingar millum palestinsku frælsisrørsluna PLO og Ísrael í Noregi í 1993, játtaði Ísrael at geva palestinum í Gasageira og vestan Jordan heimastýri.

Íbúgvatalið var í juli 2010 umleið 1,6 milliónir, flest øll eftirkomarar eftir flóttafólkum. Ein millión av íbúgvunum vóru í mars 2005 mettir at vera palestinsk flóttafólk, tó at meginpartur teirra var føddur í Gasageiranum; eldra ættarliðið rýmdi til Gasa í palestinsku flýggjanini í 1948 eftir arabisk-ísraelska kríggið í 1948 frá summum pørtum av Bretsktyvirrádda Palestina, ið gjørdist partar av Ísrael. Íbúgvarnir eru fyrst og fremst Sunni Muslimar.

Keldur

Ísrael


Mali

Lýðveldið Mali (Franskt: République du Mali) er eitt land í Vesturafrika. Í norðri hevur Mali mark við Algeria, í eystri við Nigeria, í suðri við Burkina Faso, Fílabeinsstrondin og Guinea, og í vestri við Senegal og Móritania. Høvuðsstaður er Bamako, og londinum hevur umleið 14,5 millionar íbúgvar. Landið er kallað upp eftir máttmikla muslimska malinkifólkinum, sum ráddi í stórum ríki á hesum leiðum í 13. og 14. øld.

Mali er fyrrverandi franskt hjáland. Nú á døgum er Mali fátækt land. Meginparturin av fólkinum livir av at dyrka jørðina og av neytahald. Í 2013 sendi Frakland hernaðarfólk til landið fyri at hjálpa í stríðnum móti uppreistrarbólkum við tilknýti til al-Qaeda.

53,3 prosent av fólkinum er ikki lesiført og 33 prosent av fólkinum er arbeiðsleyst.

Søga

Tá ið tað fór at ganga aftur á í Ganaríki, tóku kúgað fólkasløg valdið, fyrst susafólkið síðan keitafólkið. Í 1230-árunum stóðu keitar undir einum mætum krígskongi, Sun Diata (1217–1255). Hann stovnaði nýtt vesturafrikanskt kongsríki í Mali. Tað gjørdist nógv størri enn Gana og øll onnur kongsríki, sum høvdu verið har um vegir. Ríkið vaks norðureftir, suðureftir og vestureftir og fekk ræði yvir týdningarmestu karavanhandilsbýunum í Suðursahara til dømis Timbuktu og Gao. Sun Diata tók við islamskari trúgv, og kendasti eftirmaður hansara, Mansa Musa (1312-1337) gjørdi pílgrímsferð til Mekka, Saudiarábia.

Í 14. øld flutti Mali gull út til Norðurafrika úr dølunum fram við áunum Senegalá og Nigerá. Í 1337 var Mali ímillum størstu ríkini í Afrika. Tollynta rættarskipanin gjørdi Mali til ríkt og friðarligt land. Kirina var ein av býunum við Nigerá, sum var sjálvur miðdepilin í Maliríki. Í Vesturafrika var tað áður so máttmikla Ganaríkið trokað burtur av nýggja kongríkinum Mali í 14. øld. Fólkið í Mali vann sær enn stórt ríkidømi av kamelkaravanunum tvørtur um Sahel til og úr Norðurafrika.

Songhaifólkið í Vesturafrika var granni hjá tí múgvandi Maliríkinum. Teir fóru at ræna Mali fyrst í 15. øld. Hálva øld seinni vóru teir vorðnir álvarslig hóttan ímóti ríkinum. Undir valdsharra sínum Sonni Ali (1462-1492), tóku teir stórar partar av Eysturmali. Hesin partur var til Shonghairíkið. Sonni Ali var ovasti maður í herinum, og meginparturin av stjórnartíð síni var hann á herferð. Hann vann nýggja ríkinum meiri vald, tá ið hann tók og vaks handilsbýirnar í Mali til dømis Timbuktu og Jenne, eins og hann vaks sín egna høvuðsstað Gao. Tá ið hann hevði lagt næstan alt Maliríkið undir seg, royndi hann at fáa skil á stýrislagið og at reisa landið á føtur aftur. Hann doyði í 1492, og sonurin tók við eftir hann, men eitt ár eftir koyrdi ein av fremstu herovastum Sonna, Askia Mohammed Turré (1442–1538), hann frá.

Søgur um nógv gull drógu evropearar higar, og í 1880-árunum var næstan alt Vesturafrika evropeiskt hjáland.

Landalæra

Mali er sum Niger til víddar, t.e. gott og væl sum tey skandinavisku londini samanlagt.

Landslagið í Mali skiftir frá stóru oyðimarkarvíddunum í Sahara fyri norðan til Saheløkið í miðjum landi og savannu fyri sunnan. Fram við Nigerá og Senegalá er smalur geiri av fruktagóðum lendi. Nigerá er lívæðrin í Mali. Áin rennur langt eystur ígjøgnum landið, snarar so suðurá og rennur ígjøgnum Niger og Nigeria og út í Atlantshav. Flestu fólk í Mali búgva fram við ánni. Úr ánni fáa tey drikkivatn, vatn á akrarnar, har fiska tey, og áin er eisini týdningarmikil flutningsleið.

Høvuðsstaðurin í Mali, Bamako, er týðandi havnabýur; haðan verða sement og brennievni flutt til aðrar partar í landinum, og har verður tikið ímóti rísi og jarðnøtum, sum verða útflutt. Miðskeiðis í Mali greinar Nigerá seg í fýra áir. Hetta økið verður kallað Miðoyrarnar í Mali og er fruktabesta lendið í landinum. Tá ið áin fer at vaksa í regntíðini, seta bøndurnir niður eitt serligt rísslag, sum flýtur og veksur um ein fót um samdøgrið, soleiðis at tað veksur líka skjótt, sum vatnið á oyrunum hækkar.

Tuaregar bygdu býin Timbuktu í 1100. Av tí at hann var mitt á handilsleiðini ígjøgnum Sahara, gjørdist hann skjótt týdningarmikil og kendur býur. Arabiskir keypmenn úr Norðurafrika lótu salt, klæði og ross í býti við gull og trælir sunnaneftir. Í 15. øld gjørdist Timbuktu islamskur lærdómsmiðdepil. Seinni fór at ganga aftur á í býnum, og vánalig stýring legði hann opnan fyri fíggindum.

Fólkið

13 milliónir fólk búgva í Mali. Har eru 62 fólkasløg.

Átrúnaður

Meginparturin av fólkinum er muslimar. Islam kom til Mali við keypmonnum, sum komu higar ígjøgnum Sahara úr arábiska Norðurafrika. Í 13. øld hevði alt fólkið í Mali tikið við muslimskari trúgv, og moskur vórðu bygdar í flestum býum. Tað eru umleið 2 prosent kristin í Mali.

Dogonfólkið

Á sandsteinaheyggjunum við Bandiagaraháslættan sunnan fyri Timbuktu heldur Dogonfólkið til, ið búsettu seg her í 16. øld. Dogonfólkið hevur sínar egnu gudar og eigur nógvar frumsagnir um, hvussu heimurin varð skapaður. Av tí at hetta lendið er kargt og berligt, hevur dogonfólkið verið noytt at lært seg at velta hvønn einasta jarðarteig - tey dyrka til dømis rís, hirsu og mais.

Hygg eisini

 Afrika

Mali


Víkar

Víkar er ein avtoftað bygd í Vágum. Víkar er niðursetubygd frá 1833, men longu í 1910 fluttu seinastu fólkini úr aftur bygdini, orsakað av frábyrgingini og ringu atkomumøguleikunum.
Eingin lending er á Víkum, og bert slepst upp á land í góðum líkindum. Gangast má um fjøll fyri at koma úr Gásadali ella Sørvági vestur á Víkar.

Náttúran á Víkum er stórfingin og húsini í bygdini verða í dag nýtt til frítíðarhús.

Kend víkafólk

 Rasmus Rasmussen, 1880-1961, tingmaður

Slóðir úteftir

 Víkar á Vága kunningarstovu
 Mynd av Víkum á flickr (Ulrich Latzenhofer)

Bygdir í Føroyum
Vágar


Rasmus Rasmussen (1880)

Rasmus Rasmussen (føddur 18. mars 1880 á Víkum, deyður 30. mai 1961) var ein føroyskur keypmaður og politikkari. Hann búsettist í Fuglafirði. Rasmus Rasmussen sat á Føroya Løgtingi fyri Eysturoynna 1940–1946, fyri Sjálvstýrisflokkin 1940–1943 og fyri Fólkaflokkin 1943–1946.

Keldur
Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 343. (PDF)

Føroyskir keypmenn
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1880
Løgtingslimir
Politikarar úr Sjálvstýrisflokkinum
Politikarar úr Fólkaflokkinum
Andlát í 1961


Tvøroyrar Hornorkestur

Tvøroyrar Hornorkestur er eitt føroyskt hornorkestur av Tvøroyri. Tvøroyrar Hornorkestur varð stovnað í 1978. Ein av teimum, sum var við til at stovna hornorkestrið, var Hugh Watkins. Tvøroyrar Hornorkestur hevur hornblásarar úr allari oynni. Í apríl 2008 var 30-ára dagurin hátíðarhildin á Seglloftinum á Tvøroyri, og árliga Musikkstevnan varð eisini hildin í høllini í Trongisvági um somu tíð.

Keldur

Útvortis ávísingar
 Myndagoymsla.tfthomsen.com, Myndir frá konsertini á 30-ára degnum.

Føroyskir horntónleikabólkar
Tvøroyri
Suðuroy


Planet Awards 2010

Planet Awards 2010 vóru handaðar á stórari galla veitslu á Deep í Havn hin 29. desember 2010. Fleiri ymiskir føroyskir tónleikarar og sangarar framførdu á gallaveitsluni. Tey sum framførdu vóru: Eivør, Hanus G. Johansen, Anna Faroe, Lív Næs, Grandmas Basement, Jens Marni Hansen, Eyðun Nolsøe og Kim Hansen framførdu saman.

Vinnararnir av Planet Awards 2010

Besta útgáva: Terji & Føstufressar – Tvey
 Besti nýggi bólkur/einstaklingur: Hamferð
 Ársins sangari: Jens Marni Hansen
 Ársins songkvinna: Anna Katrin Egilstrøð
 Ársins einstaklingur/bólkur:  The Dreams
 Ársins sangur: Grandma's Basement – Hon fær ongantíð nokk
 Ársins YouTube video: Effo-drongurin í Sørvági
 Ársins tónleikamynd: Jón K. Joensen
 Ársins herðaklapp: Rútmiska kórið í Hoydølum (fyri sangleikir síðan 1997).

Planet Awards 2010 - Tey tilnevndu

Hesi vóru tilnevnd til at vinna Planet heiðurslønir/virðislønir 2010, tær sonevndu Planet Awards:

Besta útgáva
Teitur – Let The Dog Drive Home
Terji & Føstufressar - Tvey
Hanus - Hørpuspælarin
SIC – Fighters They Bleed
Eivør – Larva

Besti nýggi bólkur/einstaklingur
Grandma’s Basement
Hamferð
Anna Faroe
Bárður Johannesen
Fróði Hansen

Ársins sangari
Jógvan Hansen
Teitur
Hallur Joensen
Jens Marni Hansen
Brandur Enni

Ársins songkvinna
Eivør
Guðrið Hansdóttir
Lív Næs
Anna Katrin Egilstrøð
Anna Faroe

Ársins einstaklingur/bólkur
The Dreams
ORKA
Páll Finnur Páll
Týr
Hanus G. Johansen

Ársins sangur

Grandma’s Basement – Hon Fær Ongantíð Nokk
Anna Faroe – Walking On Fire
Jens Marni – Gloria
Teitur – You’ll Never Leave LA
Eyðun & Kim – Far so væl

Ársins YouTube video
Effo-drongurin
Sonhard Mariuhønan
Klæmint Klakk

Ársins tónleikamynd
Jón K. Joensen
Eileen Sandá
Kasper Solberg

Hygg eisini at
 Planet Awards
 Planet Awards 2009
 Planet Awards 2011
 Planet Awards 2012

Keldur

Útvortis ávísingar
 Planet.portal.fo

Planet Awards
Føroyskur tónleikur
2010


Karolos Papoulias

Karolos Papoulias  (føddur 4. juni 1929, deyður 26. desember 2021) var grikskur politikari.

Hann var 7. forseti Grikkalands frá 12. mars 2005 til 13. mars 2015.
Áðrenn tað var hann uttanríkismálaráðharri í Grikkalandi tvær ferðir.

Statsleiðarar Grikkalands
Grikskir politikarar
Føðingar í 1929


Betrideildin

Betrideildin er heitið á bestu, føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum. Navnið hevur deildin fingið eftir høvuðsstuðulinum, Betri samtakinum. Deildin skiftið navn í januar 2018, áðrenn tað nevndist deildin Effodeildin eftir táverandi høvuðsstuðlinum, orkufelaginum Effo, sum deildin bleiv uppkallað eftir frá februar 2012 til januar 2018. Eitt stutt skifti frá januar til 27. februar 2012 hevði besta deildin ongan høvuðsstuðul, ta tíðina var deildin nevnd Meistaradeildin. Árini 2008 - 2011 varð deildin nevnd Vodafonedeildin, uppkallað eftir táverandi høvuðsstuðlinum, Vodafone, ið keypti sær rættindini til deildina í 2008. Frá 2005-2008 var heitið Formuladeildin, uppkallað eftur táverandi høvuðsstuðli formula.fo.

føroyska landskappingin í fótbólti var í 1942. Tað árið var bert ein deild, og varð hon rópt Meistaradeildin. Hetta var eisini heitið á bestu deildini fram til 1975. Frá 1976 var besta deildin rópt 1. deild. Frá 2005 fekk besta deildin navn eftireinum høvuðssponsori.

Heiti á deildum gjøgnum árini
 1942 - 1975  Meistaradeildin
 1976 - 2004  1. deild
 2005 - 2008  Formuladeildin
 2009 - 2011  Vodafondeildin
 2012 - 2017   Effodeildin
 2018 - Betrideildin

Gull- og silvurvinnarar

1 Í 1944 var eingin kapping vegna bóltatrot.

Flest FM-heiti
Kelda:

Keldur

 Grein á Wikipedia "Føroyskir fótbóltsmeistarar"
 Football.fo FSF - Fótbóltsamband Føroya

Fótbóltur í Føroyum
Meistaradeildir í fótbólti
Fótbóltskappingar í Føroyum
Effodeildin


Undrið FF

Undrið FF er eitt fótbóltsfelag úr Tórshavn, sum varð stovnað í 18. januar 2006. Felagið hevur havt lið í 3. deild hjá monnum, síðan felagið varð stovnað. Í 2010 hevði felagið tvey lið í 3. deild og eitt kvinnulið, sum leikti á hálvum vølli. Tað eina av 3. deildarliðunum vann deildina og flutti upp í aðru deild.

Tá felagið varð stovnað í 2006 var navnið Undri uttan Ð. Tað var uppkallað eftir høvuðsstuðlinum hjá felagnum, "Undri sápa". Í 2010 fekk felagið nýggjan stuðul, og so varð navnið endurnýggjað, soleiðis at Undrið kom at enda við Ð.

Keldur

Ávisingar úteftir

 Undridff.com Heimasíðan hjá "Undrið FF".

Føroyskt fótbóltsfelag


07 Vestur

07 Vestur er føroyskt fótbóltsfelag úr Vágoynni, sum varð stovnað 6. november í 2007. 07 Vestur er úrslitið av einari samanlegging millum FS Vágar og SÍ. Árini 1993 - 2007 var eitt annað felag í Vágoynni, sum nevndist FS Vágar (Fótbóltssamtakið Vágar), tað var eitt samstarv millum SÍF og MB, og í 1998-2002 var SÍ eisini við. 07 Vestur var sum nevnt stovnað í 2007, sum navnið eisini sipar til. Fyrsti venjarin hjá 07 Vestur var Piotr Krakowski. 07 Vestur spældi í 1. deild í 2010, teir vunnu deildina og fluttu upp í Effodeildina. Teir endaðu næstniðast í bestu deildini og í 2012 spæla teir aftur í 1.

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir
 07vestur.fo Heimasíðan hjá 07 Vestur.

Føroyskt fótbóltsfelag


Tjaldavíkshólmur

Tjaldavíkshólmur er ein hólmur í Føroyum, hin fimmtistørsti. Hólmurin er 7,5 hektarar til støddar. Tjaldavíkshólmur er í Tjaldavík í Suðuroynni sunnanfyri Øravík og norðanfyri Hov. Ein lítil vík sum er beint við hólmin verður nevnd Trøllavík, har hevur IRF eina umlastingarstøð.

Keldur

Útvortis ávísingar

 Umhvørvisstovan

Hólmar og sker í Føroyum
Suðuroy


Lopranshólmur

Lopranshólmur er ein hólmur í Føroyum. Lopranshólmur er 3,4 hektarar til støddar, og er hann hin sjeyndistørsti av hólmunum í Føroyum. Lopranshólmur eitur eftir bygdini Lopra. Hólmurin er vestan fyri Lopra, júst vestan fyri Lopranseiði og liggur sera tætt við Suðuroynna. Um summarið gongur seyður á Lopranshólmi.

Keldur

Útvortis ávísingar
 Visitsuduroy.fo, heimasíðan hjá Suðuroyar Kunningarstovu

Hólmar og sker í Føroyum
Suðuroy


Hotel Tórshavn

Hotel Tórshavn er eitt gistingarhús í Tórsgøtu í Havn. Har er eisini matstovan Hvonn og barr. Um summarið er eisini uttandura matstova og barr uttanfyri hotellið og hinumegin vegin Undir Bryggjubakka. Hotel Tórshavn nevndist fyrr Sjómansheimið. Í 2007 varð gamla Sjómansheimið høvuðsumvælt og broytti navn til Hotel Tórshavn. Hotellið liggur niðast í Tórsgøtu, við vegamóti til plássið niðri í Vágsbotni, har standmyndin av Nólsoyar Pálli stendur. Miðlahúsið er hinumegin Tórsgøtu. Havnar Kirkja og Bryggjubakki eru beint yvirav Hotel Tórshavn, hinumegin Gríms Kambansgøtu.

Keldur

Útvortis ávísingar

 HotelTorshavn.fo, Heimasíðan hjá Hotel Tórshavn

Bygningar
Tórshavn
Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Gistingarhús í Føroyum


Tailand

Kongsríkið Tailand (tailendskt: ราชอาณาจักรไทย, Ratcha Anachak Thai) varð stovnsett í 13. øld, og hevur verið sjálvstøðugt ríki síðan. Tað varð einasta land á meginlandinum í Landsynningsásia, ið ikki gjørdist hjáland og kom undir bretskt ella franskt yvirræði. Tailand hevur ongantíð verið hjáland. Høvuðsstaðurin í Tailandi er Bangkok og miðallívsævin í landinum er 69 ár (2008) .

Á føroyskum verður landið við hvørt stavað Teiland, men eftir føroyskum stavsetingarreglum eigur tað at verða stavað Tailand.

Herurin í Tailandi tók ræði á landinum í mai í 2014, eftir at ófriður hevði valdað í landinum í fleiri mánaðir.

Søga

Í 12. og 13. øld var tann partur av Landsynningsasia, sum nú er Tailand, í smáum ríkjum, sum bardust um at fáa ræðið yvir teimum fruktagóðu slættunum mitt í landinum. Um miðja 14. øld varð kongsríkið Ayutha grundað fyri sunnan. Tað gjørdist so stórt í vídd, at tað kom inn á ein part av tí eftirstundaða láglendinum fyri sunnan og fekk navnið Siam. Í 1448 tók Trailokanat kongur við siamesisku trúnuni. Hann stýrdi væl, og rættarábøtur hansara vóru í gildi til um miðja 19. øld. Trailokanat liðaði fyrisitingina sundir í eina hernaðarliga og eina borgarliga høvuðsdeild við egnum undirdeildum fyri stýri, búskapi, lógum og rætti. Hann skifti siamesiska samfelagið sundur í stættir, hvør stætt fekk sínar jarðir til hvønn einstakan lim. Enntá tey fátækastu fingu ein jarðarteig, so eingin skuldi svølta. Meginpartin av tíðini, Trailokanat ráddi, kríggjaðist ríki hansara við ríki fyri norðan. Tá ið ríkið gjørdist størri, læt hann høvuðsstaðin flyta norður eftir til Phitsanulok. Trailokanat doyði í 1488. Tá hevði hann útnevnt son sín til undirkong, embætið var til til miðja 19. øld, tá varð tað avtikið. Buddisman varð vorðin høvuðstrúarlæra í Tailandi í 15. øld, og nógvar myndir av Budda vórðu gjørdar.

Politikkur

Bhumibol Adulyadej kongur hevur verið kongur síðan 1946 og er ímillum teir ríkisovastar í heiminum, sum hevur sitið longst. Hann hevur stóran týdning sum maðurin, ið savnar landið, og hevur ofta lagt upp í politiskar ósemjur til tess at fáa skil á aftur í landinum . Tailendski herurin hevur framt fleir statskvett, síðani landið fekk kongsdømi í 1932. Herurin koyrdi Thaksin Shinawatra, bróðir núverandi forsætisráðharran, Yingluck Shinawatra, frá í 2006.

Verður hugt eftir lutfallinum millum kvinnur og menn í leiðslu, so liggur Tailand heilt í toppinum samanborið við øll heimsins lond. Har eru 45 % av leiðarunum kvinnur . Verður samanlíknað við til dømis Danmark, eru einans 12 % av leiðarunum kvinnur. Danmark liggur í botninum saman við til dømis India og Arábisku Emiratunum. Sunnudagin 3. juli í 2011 fekk Tailand sín fyrsta kvinnuliga forsætisráðharra. Tað er 44 ára gamla Yingluck Shinawatra, sum hevur eina fortíð sum stjóri í privata vinnulívinum, sum fer at royna seg. Hon er systir fyrrverandi forsætisráðharran, Thaksin, sum er í útlegd í Dubai.

Landafrøði

Norðari, vestari og sunnari partur í landinum er mest fjallalendi og ikki nærbýlt. Um triðingurin av fólkinum býr á fruktagóðu og fjølbygdu eingjunum miðskeiðis í landinum. Fyrr var nógvur skógur í Tailandi, men vandi var fyri, at hann varð týndur, tí varð bannað at høgga skóg.

Høvuðsstaðurin, Bangkok, er bygdur á Menamoyrunum; enn eru fáir høvuðsvegir, og almenna flutningskervið er vánaligt. Tí er javnan ruðuleiki í ferðsluni, og tað kann vera ringt at fáa skil á aftur. Eftir ein monsunstorm í 1992 liðu 11 tímar, til ferðslan gekk aftur sum vanligt. Eftir almennum hagtølum búgva 9,1 mió fólk í Bangkok, men tað rætta er, at helst búgva úti við 13 mió fólk.

Bangkok verður tíðum kallaður Eysturlanda Venesia, tí tann mesta ferðslan í býnum er við báti, og meginparturin av handlunum í býnum er í bátum .

Búskapur

Tailand er eitt hitt ríkasta landið í Landsynningsásia. Týdningarmiklasti vinnuvegur er landbúnaður. Einki annað land í heiminum dyrkar so nógv ananas sum Tailand. Nógv gummi og rís verður eisini útflutt. Seinastu árini hevur annar ídnaður tikið seg fram um landbúnaðin og er vorðin landsins størsta inntøka. Serliga mong fólk í býunum arbeiða í námsvinnu og ídnaði. Amerikanskar og japanskar fyritøkur hava stovnað verksmiðjur í Tailandi, ið gera framkomnar elektróniskar lutir til teldur og aðra hátøkni. Flestu verkafólk á hesum nýggju verksmiðjunum eru konufólk. Konufólk verða tikin fram um mannfólk at arbeiða í elektrónikkídnaðinum, tí at tey fáa lægri løn og eru lætthentari og fimari í fingrunum at fáast við hetta ørfína arbeiðið. Bara 1,5 % av fólkinum er arbeiðsleys (2010).

Ferðavinnan

Nú á døgum er mikil menning og stórur búskaparvøkstur í Tailandi - ein hin týdningarmesta inntøkukeldan er ferðavinnan. Mongu listskrýddu buddatemplini í Tailandi hava altíð drigið ferðafólk úr øllum heiminum at koma hagar at síggja hesa vøkru byggilist. Nú koma eisini mangir útlendingar til Tailands at dusa sær á óspiltu sandstrondunum, at ganga í fjøllunum fyri norðan ella at spæla á nýggju golfvøllunum, ið mest eru bygdir at fáa ríkar japanskar ella amerikanskar keypmenn hagar.

Fleiri enn 9 mió. ferðafólk fara til Tailands á hvørjum ári.

Uttanlandshandil

Inn- og útflutningurin av vørum, skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2009, sær soleiðis út sambært CIA World Factbook :

Fólkið

Átrúnaður

Høvuðsátrúnaður í Tailandi er theravadalæran, ið er grein av buddismuni . Henda læra kom til Landsynningsásia í 12. øld, tá ið munkar úr Sri Lanka komu hagar, og eftir stuttari tíð gjørdist hon høvuðsátrúnaður í Tailandi. Theravadalæran (á føroyskum: „læra teirra elstu" ) eggjar trúfeløgum sínum at halda karmalógirnar og at gera alt, ið stendur í teirra valdi at minka um líðingarnar í heiminum.

Mentan

Landsins ríki mentanararvur eru til dømis tempuldansur og mong sera vøkur gomul hús.

Myndasavn

Hygg eisini at

 Asia

Keldur

Tailand
Asia


Tijuana

Tijuana er býur á markinum móti USA í Norðurmeksiko. Tijuana hevur umleið 1,4 mió. íbúgvar. Vanligt er, at nógv fólk úr Kalifornia fer um markið suður í Meksiko fyri ein dag til at keypa, og hetta hevur ført við sær, at bygdirnar fram við markinum vaksa skjótt, og at har eru ógvuliga nógvir handlar.

Tijuana er ein tann vandamesti býurin í Meksiko .

Keldur

Meksiko


Hispaniola

Hispaniola er ein oyggj í Karibiahavinum, ið hoyrir til Stóru Antilloyggjar.

Oyggin er býtt í tvey lýðveldi. Vestarumegin liggur lýðveldið Haiti, ið fevnir ein triðingur av oynni, og eystarumegin liggur Dominikanska Lýðveldið, ið fevnir tveir triðingar av oynni. Hispaniola er - við síni vídd upp á 76,480 km² - næststørsta oyggj í Karibiahavinum.

Søga
Tann 5. desember 1492 fann Kristoffur Kolumbus eina nýggja oyggj, sum tey innføddu nevndu Haiti. Hon minti hann um Spania, so hann nevndi hana La Isla Espaniola á sponskum, ella Hispaniola Insula á latínskum máli. Heitið merkir "oyggin Lítla Spania", Í dag verður tað tó stytt til Hispaniola.

Jólaaftan 1492 løgdu teir á Santu Mariu stilt við strondina í útnyrðingshorninum av Hispaniola. Men beint eftir midnátt rendi skipið á eitt korallriv. Jólamorgun royndu menninir tað teir kundu, fyri at bjarga farminum av strandaða skipinum. Oyggjabúgvarnir komu rógvandi út til teirra at hjálpa teimum. Aftaná bjóðaðu oyggjabúgvarnir teimum í veitslu og Kolumbus gerdi av at byggja eina skansa á hesum staði. Menninir nýttu timbrið av tí strandaðu Santu Mariu. Kolumbus nevndi skansan La Navidad, ið merkir »jól« á sponskum.

Fyrsta dómkirkjan, fyrsta kleystrið og fyrsta sjúkrahúsið í Amerika hava staðið á hesari oynni.

Ávísingar úteftir
Hispaniola, wikivoyage.org  (á enskum)

Keldur

Oyggjar
Haiti


Amerikonsku Jómfrúoyggjar

Amerikonsku Jómfrúoyggjar (enskt: United States Virgin Islands) er ein oyggjabólkur sum hoyrir til USA, sum fyrr vórðu kallaðar Vesturindisku oyggjarnar, tá tær vóru undir donskum ræði. Amerikonsku Jómfrúoyggjar er annar av teimum tveimum oyggjabólkunum, sum mynda Jómfrúoyggjar í Karibia. Hesar oyggjar liggja tætt við Puerto Riko; hetta er ein oyggjabólkur, til støddar 346,36 ferkilometrar, sum liggja umleið 64 km eystanfyri Puerto Riko. Oyggjabólkurin er ein av fimm fólkaðu amerikonskum hjálondunum. Størsti býurin, ið er Charlotte Amalie, liggur sunnanvert á oynni St. Thomas. Býurin er eisini høvuðsstaður.

Oyggjarnar eru umleið 80 í tali. Fýra av oyggjunum er bygdar, hinar eru smærri oyggjar ella hólmar, har ongin býr. Saint Croix, Saint Thomas og Saint John eru størstu oyggjarnar í hesum oyggjabólki. Tann størsta, Saint Croix, er 214,7 km2 ella umleið 2 ferðir størri enn Sandoy. Landið hevur umleið 104 túsund íbúgvar í 2014. Oyggjarnar vóru fyrst spanskar og siðan danskar frá 1691 til 1917. Amerikonsku Jómfrúoyggjar hava sjálvstýri, men eru nú undir amerikonskum yvirræði. Mesta fólkið er afrikanarar, men eisini er ein hvítur minniluti (uml. 13 %). Málið tey tosað er kreólskt, ein blandingur av enskum, donskum og upprunamáli. Men skriftmálið er enskt, sum eisini øll duga, eins og vit duga danskt. Almenna málið er enskt.

Høvuðsvinnurnar eru ferðavinna og landbúnaður. Heitt er veðurlagið, og ofta regnar, so væl fæst burtur úr jørðini. Ferðavinna er ein týdningarmikil vinna á flestu Jómfrúoyggjunum; fólk úr øllum USA koma at ferðast á flógvu sandstrondunum í Jómfrúoyggjum. Ferðavinnan hevur alstóran týdning fyri búskapin, og stívliga helvtin av fólkinum í landinum arbeiðir á gistingarhúsum, í handlum og á matstovum. Charlotte Amalie, á oynni Saint Thomas, er størsti ferðavinnubýur, og har er djúp og góð havn til stór skip, ið eru á rundferð í Karibiahavi. Fín strond breiðir seg úr vestur til eystur - frá miðbýnum í Charlotte Amalie. Umframt hesar stóru strendurnar finnast fleiri smærri strendur uttan fyri býin. Umleið 7 km norðan fyri Charlotte Amalie finnur tú eina av bestu strondunum, Magens Bay. Gjaldoyrað, ið nýtt verður, er amerikanskur dollari (USD). Íbúgvar á Jómfrúoyggjum hava rætt at búsetast og arbeiða í USA og at gera sjálvbodna tænastu í amerikanska herinum.

Søga

Evropearar leggja Karibia undir seg

Evropearar týndu upprunafólkið; tey sum ikki vórðu myrd, doyðu av smittandi sjúkum, ið niðursetumenninir bóru við sær. Men arbeiðsmegi mátti verða útvegað til sukurlundirnar, og tí vórðu túsundtals trælir fluttir hagar úr Afrika. Mangir doyðu av ræðuligu arbeiðsumstøðunum, vánaliga kostinum og ringu bústaðarviðurskiftunum. Men teir afrikanarar, sum ikki doyðu, fingu stóra ávirkan í oyggjunum. Mesta fólkið nú á døgum er ættað frá afrikonskum trælum.

Undir donskum yvirræði

Tætt eystan fyri Puerto Riko átti Danmark 3 oyggjar, St. Thomas, St. Croix og St. John (á donskum: De dansk-vestindiske øer). Eini 251 ár høvdu teir hesar oyggjar í valdi . Nógv sukur varð dyrkað á oyggjunum, og eina langa tíð góvu tær nógv av sær, tí sukrið gekk í góðum prísi í Evropa. So fóru menn í Evropa at dyrka sukurrøtur, og tá fall prísurin á rørsukrinum nógv . Aftan á 1900 hildu summir danir, at tað loysti seg ikki at eiga oyggjarnar - fólkaatkvøða varð hildin, og meirluti var fyri at selja. Tá so fólkið í oyggjunum kravdi at verða leyst frá Danmark, vóru oyggjarnar í 1917 latnar til USA fyri 70 mill. krónur (DDK) .

Landafrøði

Amerikonsku Jómfrúoyggjar liggja í oyggjabólkinum, sum verður nevndur Jómfrúoyggjar, í Karibia. Oyggjarnar liggja í Karibiahavi nøkurlunda miðskeiðis ímillum Puertorikonsku Jómfrúoyggjar og Bretsku Jómfrúoyggjar. Oyggjarnar liggja um 64 km eystanfyri Puerto Riko. Jómfrúoyggjar eru partur av Smáu Antilluoyggjunum og av Leewardoyggjunum. Amerikonsku Jómfrúoyggjar er eitt oyggjaland við 80 oyggjum, har fýra tær størstu eru Saint Croix, Saint Thomas, Saint John og Water Island. Flest fólk búgva á Saint Thomas, men størsta oyggin er Saint Croix. Oyggin Saint Croix er 207 km² til støddar, t.e. nakað størri enn Vágar, sum er 177 km². Saint Croix er eisini tann syðsta av Jómfrúoyggjunum. Amerikonsku Jómfrúoyggjarnar eru 1 910 km² til víddar. Oyggjarnar liggja 966 km norðanfyri Venesuela, 64 km eystanfyri Puerto Riko og 1 770 km sunnanfyri Florida Keys í Florida. Hægsti blettur á oyggjunum (Crown Mountain) er bert 474 metrar yvir havinum. Oyggjabólkurin er av vulkanskum uppruna. Saint Thomas og Saint John eru rættuliga nær hvørjum øðrum; siglingartíðin er 15 minuttir. Ferjan tekur ferðafólk og bilar. Oyggin Saint John er øll avvaksin við skógi, hon er partur av Virgin Islands National Park. Oyggjarnar eru uml. 65 km norðanfyri størstu oynna Saint Croix. Fáar metrar undir vatnskorpuni eru hugtakandi sjódjór og marglitt korallriv. Amerikonsku Jómfrúoyggjar hava tropiskt veðurlag og eru mest sum allar avvaksnar við tjúkkum tropiskum regnskógi. Ódnir koma javnan inn yvir landið, serliga frá juni til november. Mesta regnið er frá september til november.

Oyggjar

Amerikonsku Jómfrúoyggjar eru tilsamans uml. 80 oyggjar: 4 eru bygdar og uml. 75 óbygdar.

Harðskapur

Landið hevur stórar trupulleikar við bandarelateraðum harðskapi. Sambært Virgin Islands Daily News er tað tann oyggin í Karibia við mest harðskapi, og har vórðu 59 morð skrásett í 2012. Lógloysið er 10 ferðir størri her enn miðaltalið fyri USA. Samanborið við t.d. New York (4,0 morð/pr 100 000) verða 14 ferðir so nógv fólk dripin, 56 morð fyri 100 000 íbúgvar. Miðaltalið í USA er 4,7 morð fyri 100 000 íbúgvar.

Myndir

Keldur

Karibia
Oyggjar í USA
Hjálond
Mánaðargrein


Woodrow Wilson

Woodrow Wilson (28. desember 1856 í Virginia – 3. februar 1924 í Washington DC) var 28. forseti í USA.

Amerikanskir politikarar
Forsetar í USA
Føðingar í 1856
Andlát í 1924


Ermarsundsoyggjar

Ermarsundsoyggjarnar (enskt: Channel Islands, normanskt: Îles d'la Manche, franskt: Îles Anglo-Normandes or Îles de la Manche) Jersey og Guernsey eru bretskar, hóast Jersey er bara 24 km. úr fronsku strondini. Nærhendis Jersey og Guernsey eru nógvar smáoyggjar (t.d. Alderney, Sark og Herm), sum eisini verða taldar upp í Ermarsundsoyggjarnar. Veðrið har er ógvuliga lýtt, og høvuðsvinnan er grønmetisvelting. Góða veðrið og nógva sólskinið lokka nógv ferðafólk hagar, og um summarið er fólkatalið á oyggjunum tvær ferðir tað vanliga, sum er um 158 000 fólk.

Bretland
Oyggjar


Aleutoyggjar

Aleutoyggjarnar (enskt: Aleutian Islands) eru ein oyggjabólkur í Vesturalaska. Aleutoyggjarnar er oyggjabólkur sum telur 14 størri oyggjar og umleið 300 smærri oyggjar og hólmar. Attu Island og Unalaska Island eru størstu oyggjarnar í hesum oyggjabólki. Nógv tað størsta plássið er býurin Unalaska, sum við sínum 4,376 fólkum hevur uml. 50 % av fólkatalinum í Aleutoyggjum. Á Aleutoyggjum tosa tey flestu enskt, men har eru eini 500 fólk, sum tosa aleutiskt. Oyggjarnar vóru einaferð undir russiskum valdi, og enn finnast spor frá teirri tíðini.

Oyggjar í USA
Alaska


Kristiansand

Kristiansand er fimti størsti býur í Norra og høvuðsstaðurin í suðurlandinum. Býurin er handils- og samferðslumiðdepilin í suðurlandinum og hevur sera gott buss, tok og ferjusamband við restina av Norra og útlandi. Kristiansand er m.a. kendur sum blómubýurin í Norra, har meira enn 20 000 summarblómur eru at síggja í miðbýnum hvørt summar. Í norðara partinum av Kristiansand er m.a. gamli sjarmerandi býarparturin Posebyen, ið hevur størstu samling av gomlum træhúsum í Norðurevropa. Miðbýurin í Kristiansand kallast Kvadraturen. Høvuðsgøtan eitur Markensgate; har eru eisini áhugaverdar síðugøtur, so sum Skippergata og Dronningensgate. Bert fáar kilometrar eystanfyri býin er Sørlandsparken og Sølandssenteret, ið er eitt stórt shoppingsentur við 100 ymiskum handlum. Og umleið 12 kilometrar eystanfyri Kristiansand er vælvitjaði djóragarðurin og stuttleikaparkin Kristiansand Dyre- og Fritidspark.

Í ongum øðrum bý í Noregi eru so nógv fiskiskip, sum í Kristiansand og Ålesund.

Kommunur í Agder


Trondheim

Trondheim er ein býur og kommuna í Trøndelag í Noregi. Býurin er fjórðstørstur í Norra. Trondheim er gitin fyri dómkirkjuna, sum man vera ein tann vakrasta í øllum Norðurlondum. Í katólsku tíðini komu nógvir pílgrímar til býin at síggja skrínið við beinunum av Santa Ólavi kongi, sum stóð á háaltarinum í kirkjuni. Tætt við Trondheim eru Laðir, har sum Hákun jall búði. Norðan fyri Trondheimsfjørðin er landið avvaksið við skógi, og nógv timbur verður floytt oman til Namsos og avskipað haðani.

Keldur

Býir í Noregi
Kommunur í Trøndelag


Longyearbýur

Longyearbýur er størsti býur á Svalbarði og liggur í Longyeardalen á vestursíðuni á oynni Spitsbergen. Í Longyearbýnum er útvarpsstøð, skúli, skjúkrahús, bókasavn og biohøll. Heimsins norðasti býur, Longyearbýurin, varð bygdur í sambandi við námsvinnu. Har eru nógvar matstovur, og miðalaldurin er lágur. Tað kemst av at har eru nógv lesandi og universitetið virkar sum kjarnin í býnum. Landið liggur so langt norð, at tað um veturin er myrkt alt samdøgnið og ljóst um summarið.

Í 2015 lótu tvey fólk lív í skalvalopi í Longyearbýnum, og í desember í 2017 máttu myndugleikarnir flyta 200 fólk burtur, tí vandi var fyri skalvalopum. Umleið 10 prosent av íbúgvunum í býnum mugu hvørt ár rýma frá húsum fleiri ferðir.

Býir í Noregi


Nashyrningur

Fyrstu nashyrningarnir (frøðiheiti á latíni: Rhinocerotidae) vórðu til fyri 30 mió. árum síðan, og teir eru millum størstu súgdýr, ið livað hava á landi. Nú eru fá dýrasløg, ið eru verri fyri enn nashyrningur. Hann verður dripin í túsundatali fyri hornið á snáðini, og øll nashyrningasløg eru í altjóða yvirlitinum við dýrasløgum í vanda. Fimm sløg eru: Hvítur nashyrningur (breiðsnáðaður nashyrningur) og svartur nashyrningur í Afrika, indianashyrningur í Noðurindia, javanashyrningur í Indonesia og sumatranashyrningur í Eysturásia. Nashyrningar liva vanliga stakir. Hann sær illa longri enn 30 m. frá sær. Teir síggja stutt frá seg, men hava góða hoyrn og frálíkt tev. Tapirur í Amerika er nær skyldur við nashyrning. Nashyrningar eta gróður. Við tjúkku, breiðu vørrunum roytir hann gras og aðrar plantur.

Hornið er úr hárkendum tægrum, ið eru persaðar saman til hart evni. Sló er ikki í horninum. Indianashyrningur og javanashyrningur hava bara eitt horn. Hini sløgini hava øll tvey. Nashyrningur hevur tjúkka og seiga húð. Á summum er húðin skift í stórar húðarplátur, rukkur og faldir um bein og háls. Húðin á indianashyrningi er átøk brynju. Flestu nashyrningar eru snøggir, hava ikki hár á kroppinum, bara sumatranashyrningur er loðin.

Veiðitjóvar skjóta nógvan nashyrning fyri hornið, tí summi halda, at góður heilivágur er í tí. Hornið í nashyrningi er vert sína tyngd í gulli í m.a. Vjetnam og Kina. Og tískil eru allar fimm nashyrningsgreinarnar millum heimsins sjáldsamastu og ábærast staddu dýr.

Ovurveiða

Dúgliga verður stríðst at fáa steðgað óløgliga handlinum við nashyrningshorni. Óløglig skjóting hevur gjørt, at nógvar nashyrningsgreinar hava verið um at doyggja út. Veiðutjóvar fanga og drepa dýrini. Hornini verða sagað av, og ræini verða liggjandi. Hornið verður eftir smuglaraleiðum flutt til marknaðirnar í Eysturásia. Ávísir handilsmenn har hava stórvinning av at selja tað í mjølvaðum líki. Tað eru hornini, ið er orsøkin til at nashyrningar eru so nógv eftirspurdir. Heimsnáttúrugrunnurin WWF fekk fyri nøkrum árum síðan eitt virki, ið ger “heilivág”, at vita, hvussu hornið í nashyrningi royndist móti ymsari sjúku. Í Eysturásia er hornið á nashyrningum meira vert enn gull. Hetta millum annað tí at fólk trúgva, at hornið hevur grøðandi evnir. Viðskiftafólkini halda, at hornið eigur í sær kynsliga eggjan, ella at tað grøðir ymiskar sjúkur. Økt upplýsing hevur hesi seinastu árini fingið nýtsluna av hesum sjáldsama “heilivági” at minka í Ásia, og nógvir kundar eta nú mjølvað horn av øðrum dýrum, sum betur eru fyri, til dømis saigaantilopuni.

Nashyrningar verða tó dripnir sum aldrin áður í Suðurafrika í 2014. Í 2013 vóru 1004 nashyrningar dripnir í Suðurafrika. Tá var tað eitt nýtt met. Men árið 2014 hevur longu sligið tað metið. 20. november eru 1020 nashyrningar dripnir og árið er enn ikki liðugt. Hetta, sjálvt um man hevur roynt, at vart tey frá veiðumonnum. “Vit óttast, at ólógliga veiðan er bara ein partur, av eini størri heimsumfatandi milliarda ídnaði, ið umfatar ólógligan handil við villum dýrum. Tað er als ikki ein løtt støða, at fáast við", segði suðurafrikanski ráðharrin í umhvørvismálum, Edna Molewa, í 2014.

Kelduávísingar

Súgdjór


Andy Williams

Howard Andrew "Andy" Williams (f. 3. desember 1927 í Wall Lake, Iowa - d. 25. september 2012) var ein amerikanskur sangari, sum útgav átjan gull og tríggjar platin-sertifiseraðar plátur/tónleikaútgávur.. Hann var vertur á The Andy Williams Show frá 1962 til 1971. Hann átti sjónleikarhúsið Moon River Theatre í Branson, Missouri, tað var uppkallað eftir kenda sangi hansara við sama heiti. Hann er republikanari . Kendasti sangur hansara má allarhelst verða "Moon River".

Keldur

Amerikanskir tónleikarar

Føðingar í 1927
Andlát í 2012


Aldubáran

Aldubáran er ein føroyskur tónleikabólkur. Tónleikabólkurin Aldubáran hevur, síðani hann varð stovnaður í 1995, veruliga sett síni spor í føroyska tónleikaumhvørvinum. Umframt at vera einasti yrkistónleikabólkur av sínum slag í Føroyum, hevur Aldubáran verið stigtakari og fyriskipari av mongum tiltøkum, bæði størri, men eisini smærri konsertum og konsertferðum uttanlands.

Føroysk tónaskøld verða eggjaði at skriva tónleik til bólkin og eru nýggj føroysk verk javnan á skránni hjá Aldubáruni. Aldubáran spælir tó eisini eldri klassiskan tónleik, og hevur m.a. framført stórverkini "Oktett" eftir Franz Schubert, "Pierrot Lunaire" eftir Arnold Schoenberg og ta víðagitnu "Søguna um soldátin" eftir Igor Stravinsky.

Slóðir
Almenna heimasíðan hjá Aldubáruni

Føroyskir tónleikabólkar


Sumbiarsteinur

Sumbiarsteinurin, eisini nevndur Munkurin, er tað syðsta punktið í Føroyum.  Sumbiarsteinur er eitt av fleiri skerum, sum verða nevnd Flesjarnar. Sumbiarsteinur liggur eitt sindur fyri seg sjálvan, tí hevur hann eisini fingið navnið Munkurin. Orðið fles merkir nakað tað sama sum sker. Sumbiarsteinur liggur á 61°21′,6 N.

Flesjarnar

Tvey støð í Føroyum verða nevnd Flesjarnar. Flesjarnar við Eysturoy, Streymoy og Nólsoy og so Flesjarnar, sum liggja syðst í Føroyum. Flesjarnar, ið liggja 5 km suður úr Akrabergi, eru seks í tali, tvær av teimum hava sama navn (Kelda: Eitt kort yvir Suðuroynna):

 Sumbiarfles, 4 metrar høgt
 Miðjufles, 4 metrar høgt
 Bøllufles, 6 metrar høgt (tvey sker)
 Stórafles, 7 metrar høgt
 Munkurin ella Sumbiarsteinur, 11 metrar høgur

Søguligar frásagnir

Í sínum Færoæ et Færoa Reserata frá 1673 sigur danski presturin og topografurin Lucas Debes frá staðkendum manni, Johannes Joensøn nevndur, at tað er sera streymhart við Munkin og at ein vandamikil meldurstreymur rekur kring hann. Lucas Debes sigur Munkin vera 10 favnar (18 metrar) høgan.

Í 1800 skrivar Pastor Jørgen Landt at upprunin til navnið "Munkurin" (stundum Munkafles) kemst av at frá landi sá táverandi drangurin út sum ein munkur við reyðum hálsi og myrkagráum kroppi og høvdi; og uttan av havi sá hann út sum eitt skip við fullum seglum. Greinin nevnir at Munkurin tá var 21 metrar høgur. Munkurin, ið datt oman í 1884 og 1885, er nú 11 metrar metrar høgur. Áðrenn hann datt oman skuldi súla eiga á honum.

Bókmentir
 Lucas Debes: Færoæ & Færoa Reserata  Keypmannahavn 1673
 Jørgen Landt: Forsøg til en Beskrivelse over Færøerne. Keypmannahavn 1800.

Suðuroy
Hólmar og sker í Føroyum
Føroyar
Sumba


Flesjarnar

Flesjarnar er navnið á tveimum plássum í Føroyum:

 Flesjarnar (Eysturoy)
 Flesjarnar (Suðuroy). Til dømis Sumbiarsteinur


Harry Potter og arvalutir Deyðans 1. partur (filmur)

Harry Potter og Arvalutir Deyðans 1. partur (enskt upprunaheiti: Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1) er gjørdur út frá sjeyndu bókini um Harry Potter, sum eitur Harry Potter og Arvalutir Deyðans eftir J.K. Rowling. Bókin er filmatiserað í tveimum partum, tí bókin er so long. Hetta er so fyrsti parturin. Filmurin snýr seg um Harry Potter og vinfólk hansara, Ron og Hermione, sum fara at leita eftir horcruxunum hjá Voldemort. Um tey ikki finna horcruxarnar og oyðileggja teir, so er tað eingin møguleiki, at tey kunnu beina burtur fyri Voldemort.

Hesin filmurin er ikki so líka sum hinir, og tað kemur kanska av, at hetta er fyrstu ferð, at Harry ikki fer á Hogwarts.

Søgugongd

Vit byrja nærum við einum brakið, har nýggi Gandamálaráðharrin, Davy Jones (Bill Nighy) sigur okkum hvussu myrkar tíðirnar hjá gandaheiminum eru vorðnar nú Voldemort aftur er uppá spæl. Harry skal flytast frá gamla heimi sínum til húsini hjá Ron, og sjálvt um vit síggja 7 persónar umgerast til hvør sína útgávu av Harry megnar Voldemort at finan fram á tann rætta, men gamli trupulleikin frá "Harry Potter og Eldbikarið" er enn har. Gandastavirnir hjá Harry og Voldemort eru eins, og tí kunnu teir ikki brúkast móti hvørjum øðrum. So meðan Voldemort fer á skattajakt eftir einum nýggjum stavi, fer Harry at leita eftir Horcruxes, sum eru lutir, ið innihalda ein part av sálini hjá Voldemort.

Voldemort hevur fingið nógv vald í gandaheiminum, og alsamt fleiri fólk doyggja, helst tey mugglaraføddu eru fyri ágangi. Tað er ringt hjá Harry, Ron og Hermione at stóla upp á fólk, tí tað er ringt at siga, hvør er farin í part við Voldemort. Tey trý vinfólkini flýggja alla tíðina, og eingin teirra veit rættiliga, hvar leitanin eftir horcruxunum skal byrja.

Leikarar

 Daniel Radcliffe (Harry Potter)
 Rupert Grint (Ron Weasley)
 Emma Watson (Hermione Granger)
 Helena Bonham Carter (Bellatrix Lestrange)
 Robbie Coltrane (Rubeus Hagrid)
 Ralph Fiennes (Voldemort)
 Michael Gambon (Albus Dumbledore)
 Brendan Gleeson (Alastor Moody)
 Richard Griffiths (Vernon Dursley)
 John Hurt (Ollivander)
 Rhys Ifans (Xenophilius Lovegood)
 Jason Isaacs (Lucius Malfoy)
 Bill Nighy (Rufus Scrimgeour)
 Alan Rickman (Severus Snape)
 Fiona Shaw (Petunia Dursley)
 Staunton (Dolores Umbridge)
 David Thewlis (Remus Lupin)

Bretskir filmar
Amerikanskir filmar
Harry Potter

ja:ハリー・ポッターと死の秘宝#映画


Dr Pepper

Dr Pepper er sodavatnsfyritøka úr USA. Dr Pepper kom fyrstu ferð á hillarnar í USA í 1885.

Fyritøkur
Matur og drekka


Tonga

Kongsríki Tonga (tonganskt: Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga, enskt: Kingdom of Tonga) er oyggjaland í Kyrrahavi. Høvuðsstaðurin eitur Nukuʻalofa. Tonga-oyggjarnar liggja 800 km vestan fyri Fiji.

Søga

Polynesar nomu land á Tongaoyggjum um 1300 f.Kr. Teir búsettust fram við eini stórari lón norðarlaga á størstu oynni Tongatapu. Øldir liðu, so fekk ein valdsharrastætt ræðið yvir oyggjunum, men um 1200 e.Kr. stýrdi Tui-Tonga-ættin øllum oyggjunum úr høvuðssæti sínum í Mu'a-økinum í landnyrðingspartinum í Tongatapu. Um 1400 bygdu teir sær stórt høvuðssetur í Mu'a. Uttan um varð gjørt verndarvirki og virkisgrøv, og fyri innan vóru mong hús til høvdingarnar, húski og tænastufólk teirra. Tonga hevði lítið samband við umheimin, men menningin stóð við. Tui-Tonga-ættin hevði stýrt í meira enn hundrað ár, og ávirkanin frá teimum varð borin út um Tongaoyggjar til aðrar oyggjar í Polynesia.

Bøndurnir fóru á marknaðin í bygdini at selja vørur og grøði sína, mest bananir, søtepli, kopra (turkað kokusnøt), tapioka, yam og breyðfrukt. Fruktagóða jørðin og tropiska veðurlagið gjørdu, at væl fruktaði á Tonga. Teir veiddu eisini stóran fisk, til dømis háv og tunfisk. Agnið varð goymt í postalínskúvingum, tá ið útróðrarmenninir royndu eftir fiski og til dømis høgguslokki. Polynesar høvdu bátar, tá teir á hvørjum ári sigldu ímillum oyggjarnar. Annars vóru bátarnir loystir hvør frá øðrum og nýttir til dømis flutnings og útróðurs.

Tonga var ein av teimum fáu oyggjaflokkunum í Polynesia, sum hevði yvirstætt og tignarskipan, ið hevði valdið yvir øllum fólkinum. Meðan yvirstættin helt ting, vóru serligir tingsiðir, har teir ráðandi drukku ein sterkan rúsandi løg "kava", sum var bryggjaður av einari rót. Um 1500 tók onnur ætt við stjórnarvaldinum og stýrdi eina tíð, til Tui-Kanokupolo-ættin, sum enn stýrir í Tongaoyggjum, tók við.

Ávísingar úteftir
Tonga, cia.gov (CIA World Factbook; á enskum)
Tonga, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur

Polynesia
Kyrrahavsoyggjarnar
Oyggjar


Nýggjastova

Nýggjastova er eitt av elstu húsunum í Havn. Helst bygd fyri ár 1600. Nýggjastova er í Gongini í býlinginum, sum tey fyrr nevndu »heima í Havn«. Tað er býlingurin í norðrara partinum av Gongini, niðan móti Húsabrúgv, út móti Doktaragrund og oman til Havnará. Staðið er tiltikið veðurgott, og er tað uttan iva orsøkin til, at tey gomlu hava búsett seg her. Í gomlu Havnini vóru tveir býlingar, »heima í Havn« og »úti í Havn«, sum var býlingurin úti á Reyni ytst móti Tinganesi, har kirkjan, kirkjugarður og prestagarður var. Har stóð eisini Latínskúlin.

Nýggjastova var í mong ár Sorinskrivarahús. Ein kendur persónur úr Nýggjustovu er Bente Christine Broberg, betur kend sum Beinta. Hon sum var fyrimyndin hjá Jørgen-Frantz Jacobsen í bókini Barbara. Beinta er fødd í Nýggjustovu í 1667 og vaks upp har. Í skjølum sæst, at sonur hennara og harra Jónas, viðareiðisprest, sum æt Frederik Jonassen, seinni átti húsini.

Ein annar kendur persónur úr Nýggjustovu er V. U. Hammershaimb, sum vaks upp í Nýggjustovu. Mamma hansara var úr Nýggjustovu, og pápin úr Fútastovu hinu megin Gongina. Pápin, Jørgen Frants Hammershaimb var sonur fútan, sum eisini æt V. U. Hammershaimb. Gamli fútin var sonur tann fyrsta Hammershaimb, sum kom til Føroya at vera fúti í 1723. Hann æt eisini Jørgen Frants Hammershaimb, og hann giftist - eins og abbasonurin - við konu úr Nýggjustovu.

Skifti viðvíkjandi Nýggjustovu:

Peter Sørensen Broberg, giftur við Birgithe Bøgvad, deyður 5. desember í 1714, skifti 16. januar 1716, 7 merkur, 7 gyllin og 4 skinn. Arvingar hansara eru: I:	Cathrina Margrethe Broberg, gift við Hans Pedersen Top í Nakskov, Peder Hansen Top

II:	Benthe Christine Broberg, nú gift við Peder Ditlefsen Arahboe, samt den salig Matrones Egen og aparte søn, Frederik Severinsen Schougaard

Húsini hjá Beintu (Pg 17 30/38 fol 122) 2. november 1729 fær Frederik Jonasen, sum býr í húsunum, bræv upp á tey frá Peder Arebo

1755 Tá doyr Samuel Pedersen Lamhauge, løgmaður. Hann er giftur Amgard Maria Weyhe

1766 Skifti eftir Jørgen Frantz Hammershaimb, fúta giftur Elisabeth Christine Samuelsdatter H., f. Weyhe, deyð í 1776

Mad. Armgardh Maria Lund, dóttir teirra, deyð í 1781 Gift Handelsforvalter Ulrich Adolf Lund, deyður 1774 Børn teirra hava arvað Nýggjustovu

1784 Sorenskriver Lund og Søstre búgva í Nýggjustovu Rubek Lund, sorenskrivari, doyr ógiftur í 1789

1795 Skifti eftir sorenskriver Rubek Lund. Helene Christien Egholm, gift Samuel Egholm, sum siglir úti og Elisabeth Christine Lund, systrar hansara arva hansara helming í húsunum, so tær nú eiga ein helming hvør.

1801 Helene Christine Egholm, 34 ár, gift, Niels Ulrick, 12 ár Armgarth Marie, 10 ár, hendes børn A. M. giftist Jørgen Frantz Hammershaimb, løgmanni

1819 Mad. H. C. Egholm og Jfr. E. C. Lund.

1820 Skifti eftir Jørgen Frantz Hammershaimb, const. laugmand, giftur Armgardt Marie, født Egholm Børn: Marie Louvise, 5 ½ ár Wenceslaus Ulricus, 1 ¼ ár A. M. flutti inn til mammuna, tá J. F. Hammershaimd doyði, og búði har alla ævi sína

1820 31. dec. pæp. 1818, f. 100. Lutaseðil til Elisabeth Christine Lund úr skifti eftir Rubek Lund, sorenskrivari, bróðir hennara

1822-24

1834:61 Armgard Marie, født Egholm, 42 ár, enke eftir afg. laugmand Hammershaimb Marie Luise Hammershaimb, 20 ár, ugift, hendes datter

1850:31 1856:220 Madam A. M. Hammershaimb

1860:68 Armgard Marie Hammershaimb, f. Egholm, 69 ár, enke Marie Louse Hammershaimb, 46 ár, ugift (d. 1873, 31. juli, 59 ára gomul)

1867:163 Mdm. Hammershaimb. Et Vaaningshus.

1870:85

Bygningar og bygningsverk í Føroyum


Hanna Absalonsen

Hanna Absalonsen er uppvaksin í Vági, búsitandi í Havn.

 1979 - 1985 blaðstjóri á Tingakrossi

Absalonsen, Hanna


Kvinnutíðindi

Kvinnutíðindi er eitt føroyskt tíðarrit, sum Kvinnufelagið í Havn gav út.

Seinasta blaðið var Serblað Túsundáraskiftið, sum kom út í 2000.

Evnini í blaðnum eru serliga tengd at tí sum fyrifórst í kvinnurørsluni, bæði í Føroyum og uttanlands.
Eisini er ávísur dentur lagdur á greinar um umhvørvi.

Føroysk tíðarrit


Benetice (Světlá nad Sázavou)

Benetice (týskt: Benetitz) er ein bygd í Kekkia og hevur umleið 30 íbúgvar og liggur á 49°41' norðurbreidd, 15°21' eysturlongd.

Søgulig bygdarnøvn
 1375 - Beneczicze
 1787 - Benetitz

Býir í Kekkia


Palle Julsgart

Palle Lykke Julsgart (føddur 15. mars 1944 í Keypmannahavn er dani, búsitandi í Føroyum. Hann hevur búð á Tvøroyri síðan 1985. Palle er listamaður, myndahøggari og listamálari.

Gallarí Oyggin
Palle Julsgart eigur og rekur Gallarí Oynna á Tvøroyri. Rundan um gallaríið er urtagarður við blómum, trøum og plantum, sum Palle hevur plantað. Fleiri av standmyndum hansara standa í urtagarðinum, og aðrar standa á plássinum yvir av Gallarí Oynni við handilin Tangabúðina, sum Palle og kona hansara Ebba Julsgart eiga. Gallarí Oyggin hevur fleiri framsýningar um árið við listaverkum, sum føroysk og norðurlendsk listafólk hava gjørt.

Listaferðir og undirvísing

Julsgart hevur seinastu árini skipað fyri listaferðum til Føroya, til Suðuroynna. Fólk kunnu koma bæði úr Føroyum og úr øðrum londum, serliga úr Danmark, fyri at læra seg at mála listaverk. Palle undirvísir sjálvur á hesum listaferðum, og hann skipar eisini fyri útferðum til vøkur støð í Suðuroynni, har tey luttakandi kunnu fara. Palle Julsgart hevur eisini undirvíst í listamáling á kvøldskúla á Tvøroyri í Suðuroynni í fleiri ár.

Keldur

Útvortis ávísingar
 Oyggin.fo, Heimasíðan hjá Gallarí Oynni.
 Kunstrejser.net, "Lysets kunstrejser", heimasíða hjá Palla Julsgart.

Føðingar í 1944
Donsk listafólk
Listafólk
Tvøroyri
Føroyskir myndahøggarar
Myndahøggarar
Tvørafólk


Concepción

Concepción er ein býur í Kili við umleið 212.000 íbúgvum. Concepción er eisini ein kommuna við umleið 890.000 íbúgvum. Stóra Concepción er saman við býunum Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui størsti stórbýur í Kili. Pedro de Valdivia grundlegði býin í 1550. Í 1751 var býurin raktur meint av jarðskjálvta og einari tsunami. Orsakað av hesi vanlukku, varð tað avgjørt í 1764 at flyta býin til har hann er í dag. Upprunaliga lá býurin har sum Penco nú liggur.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar
 Concepción kommuna
 Encyclopædia Britannica — Concepción

Kili