Tour de France

Tour de France er ein árlig súkklukapping við fleiri teinum, ið fyrst og fremst verður hildin í Fraklandi, men av og á verður eisini súkkla gjøgnum grannalond. Tour de France varð fyrstu ferð fyriskipað í  1903 fyri at økja um søluna av tíðarritinum L'Auto; kappingin verður í løtuni fyriskipað av Amaury Sport Organisation. Kappingin hevur verið hildin hvørt ár síðan fyrstu útgávuna í 1903 burtursæð frá tær ferðirnar ið hon varð støðgað orsakað av teimum báðum heimsbardøgunum (1915-1919; 1940-1947).

Vinnarar

Fýra súkklarar hava vunnið fimm ferðir:
 Jacques Anquetil (), 1957, 1961, 1962, 1963 og 1964;
 Eddy Merckx (), 1969, 1970, 1971, 1972 og 1974;
 Bernard Hinault (), 1978, 1979, 1981, 1982 og 1985;
 Miguel Indurain (), 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995 (tann fyrsti ið vann fimm ár á rað).

Tríggir súkklarar hava vunnið tríggjar ferðir:
 Philippe Thys (), 1913, 1914, och 1920;
 Louison Bobet (), 1953, 1954, och 1955;
 Greg LeMond (), 1986, 1989 og 1990.

Høg fjøll í Tour de France
 Mont Ventoux
 L'Alpe d'Huez
 Col du Tourmalet
 Col du Galibier
 Hautacam
 Col de la Madeleine

Kappingar - klassifikatiónir

Høvuðskappingin - Generella klassifikatiónin
Høvuðskappingin, har ið vinnarin fær gulu troyggjuna, er tann elsta kappingin í Tour de France, og tann kappingin, ið teir flestu súkklararnir ynskja at vinna. Tað verður tikið tíð á øllum teinunum líka til teinurin er komin at enda. Tíðin hjá súkkaranum verður løgd saman við undanfarnu teinum; soleiðis at súkklarin við tí styttsti samlaðu tíðini er førarin av kappingini. Førarin verður funnin eftir at hvør teinur er komin at enda. Førarin av kappingini fær rættin til at lata seg í gulu troyggjuna. Troyggjan verður handað til føraran á einum sigurspalli í býnum, har ið málið á teininum var. Um súkklarin vinnur meira enn eina kapping ið gevur eina troyggju, so verður hann ílatin "maillot jaune", eftirsum høvuðskappingin er tann týdningarmesta í kappingini. Førarin kann skifta eftir hvønn tein.

Fjallakappingin
Fjallakappingin er tann næstelsta kappingin í Tour de France, ið gevur vinnaranum eina troyggju. Fjallakappingin varð løgd afturat Tour de France í 1933 útgávuni og varð fyrstu ferð vunnin av Vicente Trueba. Vinnarin fær eina prikkuta troyggju, ið er hvít við reyðum prikkum.

 Stig verða latin dupult fyri at gjøgnumføra bólk tvey ella hægri.

Stigkappingin
Pr. 2015, verða stigini givin soleiðis:

Avrik hjá dønum í Tour de France

Danir í gulu føraratroyggjuni
 1983: Kim Andersen, 6 dagar, 3. – 8. teinur
 1985: Kim Andersen, 4 dagar, 4. – 7. teinur
 1986: Jørgen V. Pedersen, 5 dagar, 7. – 11. teinur
 1991: Rolf Sørensen, 4 dagar, 2. – 5. teinur
 1995: Bjarne Riis, 1 dag, 7. teinur
 1996: Bjarne Riis, 12 dagar, frá 9. teini til Paris
 1997: Bjarne Riis, 1 dag, fyrsta dagin sum vinnari av Tour de France í 1996
 1998: Bo Hamburger, 1 dag, 4. teinur
 2007: Michael Rasmussen, vunnin á 8. teini

Danir í grønu stigatroyggjuni
 1988: Søren Lilholt, 1 dagur, 1. teinur
 1989: Søren Lilholt, 4 dagar, 1. – 4. v

Danir í prikkutu fjallatroyggjuni (hvít við reyðum prikkum)
 1993: Bjarne Riis, 1 dagur, 8. teinur
 2005: Michael Rasmussen, 14 dagar, 8. – 21. teinur. (Samanlagt vinnari av troyggjuni tá ið kappingin var liðug í Paris og nr. 7 í tí samantalda klassementinum).
 2006: Michael Rasmussen, 4 dagar, 17. – 20. teinur. (Samanlagt vinnari av troyggjuni tá ið kappingin var liðug í Paris og nr. 18 í tí samantalda klassementinum).
 2007: Michael Rasmussen, 8 dagar, 8. etape – 15. teinur av
 2012: Michael Mørkøv, 6 dagar, 1. etape – 6. teinur av

Danir í hvítu ungdómstroyggjuni
Ongin.

Danskir teinasigrar
 1970: Mogens Frey, 9. teinur
 1983: Kim Andersen, 12. teinur
 1985: Jørgen V. Pedersen, 10. teinur
 1988: Johnny Weltz, 19. teinur
 1993: Jesper Skibby, 5. teinur – Bjarne Riis, 7. teinur
 1994: Bo Hamburger, 8. teinur – Bjarne Riis, 13. teinur – Rolf Sørensen, 14. teinur
 1996: Bjarne Riis, 9. teinur – Rolf Sørensen, 13. teinur – Bjarne Riis,16. teinur
 2003: Jakob Piil, 10. teinur
 2005: Michael Rasmussen, 9. teinur
 2006: Michael Rasmussen, 16. teinur
 2007: Michael Rasmussen,  og
 2009: Nicki Sørensen,

Norðmenn á Tour de France - luttøka og avrik teirra
Luttakararnir eru uppstillaðir eftir navni:

Sviar á Tour de France
Endaliga støðan sæst í klombrunum. (-) merkir ongin plasering í samandráttinum.
 Magnus Bäckstedt: 1998 (70), 1999 (-), 2000 (123), 2004 (-), 2005 (-), 2006 (-), 2008 (-)
 Tomas Fåglum (f. Pettersson): 1970 (36), 1971 (-)
 Bernt Johansson: 1979 (-)
 Göran Karlsson: 1960 (-)
 Fredrik Kessiakoff: 2012 (40), 2013 (-)
 Michel Lafis: 2000 (78)
 Gustav Larsson: 2006 (103), 2009 (50), 2012 (-)
 Marcus Ljungqvist: 1999 (131)  2004 (132), 2005 (125)
 Thomas Löfkvist: 2005 (61), 2006 (62), 2007 (64), 2008 (41), 2010 (15, tidigare 17. Uppflyttad pga doping bättre placerade cyklister)
 Glenn Magnusson: 2000 (91)
 Sven-Åke Nilsson: 1978 (11), 1979 (12), 1980 (7), 1981 (8), 1982 (14)
 Gösta Pettersson: 1970 (3), 1971 (-)
 Martin Rittsel: 2000 (108)

Viðmerkingar

Keldur

Tour de France


Jakob Fuglsang

Jakob Diemer Fuglsang (føddur 22. mars 1985) er ein danskur professionaellur kappsúkklari fyri UCI ProTeam . Fuglsang vann Danmark Rundt trý ár á rað (2008, 2009, og 2010). Hann vann eisini Tour of Slovenia í 2009 og Critérium du Dauphiné í 2017 og 2019. Hann vann silvur á Summar-OL 2016.

Úrslit

WD = Tók seg úr kappingini; IP = Í gongd

Keldur

Danskir súkklarar
Føðingar í 1985
Luttakarar á Summar-OL 2016


André Greipel

André Greipel (føddur 16. juli 1982) er ein týskur professionellur kappsúkklari innan landavegssúkkling, ið kappast fyri UCI World Tour liðið .

Grand Tour úrslit

Keldur

Týskir súkklarar
Føðingar í 1982


Vincenzo Nibali

Vincenzo Nibali (føddur 14. november 1984) er ein italskur professionellur kappsúkklari, ið verður mettur at vera ein av heimsins sterkastu teinasúkklarum í dag (2015). Hann kappast fyri kasakstanska UCI ProTeam liðið .

Størstu úrslit
Tíðarlinja yvir úrslit í høvuðskappingini í Grand Tour

WD = Tók seg úr kappingini; IP = Í gongd

Keldur

Italskir súkklarar
Føðingar í 1984


Rörum

Rörum er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki.

Simrishamns kommuna


HM í fótbólti 2018

HM í fótbólti 2018 er tann 21 heimsmeistaraskapurin í fótbólti hjá monnum. Fótbóltskappingin fer fram í døgunum millum 14. juni og 15. juli 2018 í Russlandi. Tað er um fyrstu ferð í søguni, at HM í fótbólti verður hildið í økinum hjá fyrrverandi Sovjetsamveldinum og fyrstu ferð síðan 2006, at HM í fótbólti verður hildið í Evropa.

Finalukappingin fevnir um 32 landslið, teirra millum vertstjóðina. Finalan verður spæld í Moskva á Luzhniki Stadion.

Lið

Kvalifikatión

AFC (5)

CAF (5)

CONCACAF (3)

CONMEBOL (5)

OFC (0)
 Ongin tjóð kvalifiserað

UEFA (14)

  (vertur)

Lutakast
Lutakastið varð hildið hin 1. desember 2017, klokkan 18:00 (Moskva-tíð), á State Kremlin Palace í Moskva. Tey 32 liðini vórðu trekt í otta bólkar við fýra liðum.

Støðislega hjá liðunum
Hóparnir hjá teimum 32 ymisku liðunum fara at vera á einari ávísari støðislegu (Base camps), har tey fara at venja og uppihalda sær áðrenn og undir HM.  Hin 9. februar 2018 kunngjørdi FIFA støðislegurnar hjá hvørjum einstøkum liði.

 Argentina: Bronnitsy, Moskva Oblast
 Avstralia: Kazan, Tatarstan
 Belgia: Krasnogorsky, Moscow Oblast
 Brasil: Sochi, Krasnodar Krai
 Kolumbia: Verkhneuslonskij, Tatarstan
 Kosta Rika: Skt. Pætursborg
 Kroatia: Vyborgskij, Leningrad Oblast
 Danmark: Anapa, Krasnodar Krai
 Egyptaland: Grozny, Kekenia
 Ongland: Skt. Pætursborg
 Frakland: Istra, Moscow Oblast
 Týskland: Moskva
 Ísland: Gelendzhik, Krasnodar Krai
 Iran: Bakovka, Moskva Oblast
 Japan: Kazan, Tatarstan
 Meksiko: Khimki, Moskva Oblast
 Marokko: Voronezh, Voronezh Oblast
 Nigeria: Yessentuki, Stavropol Krai
 Panama: Saransk, Mordovia
 Peru: Moskva
 Pólland: Sochi, Krasnodar Krai
 Portugal: Ramenskoje, Moskva Oblast
 Russland: Khimki, Moskva Oblast
 Saudi Arabia: Skt. Pætursborg
 Senegal: Kaluga, Kaluga Oblast
 Serbia: Svetlogorsk, Kaliningrad Oblast
 Suðurkorea: Skt. Pætursborg
 Spania: Krasnodar, Krasnodar Krai
 Schweiz: Togliatti, Samara Oblast
 Svøríki: Gelendzhik, Krasnodar Krai
 Tunesia: Pervomayskoye, Moskva Oblast
 Uruguay: Bor, Nizhny Novgorod Oblast

Bólkaspæl

Bólkur A

Bólkur B

Bólkur C

Bólkur D

Bólkur E

Bólkur F

Bólkur G

Bólkur H

Endaspæl

Yvirlit

Áttandapartsfinalur

Kvartfinalur

Hálvfinalur

Triðjapláss dystur

Finalan

Málskjúttar

6 mál

 Harry Kane

4 mál

 Romelu Lukaku
 Antoine Griezmann
 Kylian Mbappé
 Cristiano Ronaldo
 Denis Cheryshev

3 mál

 Eden Hazard
 Yerry Mina
 Mario Mandžukić
 Ivan Perišić
 Artem Dzyuba
 Diego Costa
 Edinson Cavani

2 mál

 Sergio Agüero
 Mile Jedinak
 Philippe Coutinho
 Neymar
 Luka Modrić
 Mohamed Salah
 John Stones
 Takashi Inui
 Ahmed Musa
 Son Heung-min
 Andreas Granqvist
 Wahbi Khazri
 Luis Suárez

1 mál

 Ángel Di María
 Gabriel Mercado
 Lionel Messi
 Marcos Rojo
 Michy Batshuayi
 Nacer Chadli
 Kevin De Bruyne
 Marouane Fellaini
 Adnan Januzaj
 Dries Mertens
 Thomas Meunier
 Jan Vertonghen
 Roberto Firmino
 Paulinho
 Renato Augusto
 Thiago Silva
 Juan Cuadrado
 Radamel Falcao
 Juan Fernando Quintero
 Kendall Waston
 Milan Badelj
 Andrej Kramarić
 Ivan Rakitić
 Ante Rebić
 Domagoj Vida
 Christian Eriksen
 Mathias Jørgensen
 Yussuf Poulsen
 Dele Alli
 Jesse Lingard
 Harry Maguire
 Kieran Trippier
 Benjamin Pavard
 Paul Pogba
 Samuel Umtiti
 Raphaël Varane
 Toni Kroos
 Marco Reus
 Alfreð Finnbogason
 Gylfi Sigurðsson
 Karim Ansarifard
 Genki Haraguchi
 Keisuke Honda
 Shinji Kagawa
 Yuya Osako
 Javier Hernández
 Hirving Lozano
 Carlos Vela
 Khalid Boutaïb
 Youssef En-Nesyri
 Victor Moses
 Felipe Baloy
 André Carrillo
 Paolo Guerrero
 Jan Bednarek
 Grzegorz Krychowiak
 Pepe
 Ricardo Quaresma
 Mário Fernandes
 Yury Gazinsky
 Aleksandr Golovin
 Salem Al-Dawsari
 Salman Al-Faraj
 Sadio Mané
 M'Baye Niang
 Moussa Wagué
 Aleksandar Kolarov
 Aleksandar Mitrović
 Kim Young-gwon
 Iago Aspas
 Isco
 Nacho
 Ludwig Augustinsson
 Emil Forsberg
 Ola Toivonen
 Josip Drmić
 Blerim Džemaili
 Xherdan Shaqiri
 Granit Xhaka
 Steven Zuber
 Dylan Bronn
 Ferjani Sassi
 Fakhreddine Ben Youssef
 José Giménez

1 sjálvmál

 Aziz Behich (móti Frakland)
 Fernandinho (móti Belgia)
 Mario Mandžukić (móti Fraklandi)
 Ahmed Fathy (móti Russland)
 Aziz Bouhaddouz (móti Iran)
 Edson Álvarez (móti Svøríki)
 Oghenekaro Etebo (móti Kroatia)
 Thiago Cionek (móti Senegal)
 Denis Cheryshev (móti Uruguay)
 Sergei Ignashevich (móti Spania)
 Yann Sommer (móti Costa Rica)
 Yassine Meriah (móti Panama)

Kelda: FIFA

Sí eisini
 Kvalifikatión til HM í fótbólti 2018 (UEFA)

Keldur

HM í fótbólti 2018


Ísakur

Ísakur var, sambært Bíbliuni og Koranini, næstelsti sonur Ábrahams, og einasti sonur, Ábraham fekk við konuni Sáru. Sambært Fyrstu Mósebók var Ábraham 100 ára gamal og Sára 90 ára gomul, tá ið tey áttu Ísak. Guð bað Ábraham ofra Ísak á altari, tað gjørdi Ábraham, men eingil forðaði honum í evstu løtu. Ísakur var faðir Jákups og Esau.

Kristindómur
Jødadómur
Bíbilskir persónar


Kvalifikatión til HM í fótbólti 2018 (UEFA)

Kvalifikatiónin til HM í fótbólti 2018 varð frá september 2016 til 14. november 2017. Vertslandið Russland er automatiskt kvalifiserað. Fótbóltskappingin fann fram til hini 13 liðini, ið saman við vertslandinum Russlandi, skuldu umboða Evropa til endaumfarið í 2018. Tilsamans 52 UEFA limalond kappaðust um at koma við til endaumfarið. Gibraltar var ikki við, tí at landið ikki er limur í FIFA.

Fyrsta umfar

Undanskipan
Lutakastið fór fram hin 25. juli 2015 klokkan 18 (Moskva tíð) í Sankta Pætursborg.

Seedingin varð grundað á FIFA World Rankings frá juli 2015. Tey 52 liðini eru undanskipaði í seks pottar:
Pottur 1 inniheldur liðini frá plássunum 1–9.
Pottur 2 inniheldur liðini frá plássunum 10–18.
Pottur 3 inniheldur liðini frá plássunum 19–27.
Pottur 4 inniheldur liðini frá plássunum 28–36.
Pottur 5 inniheldur liðini frá plássunum 37–45.
Pottur 6 inniheldur liðini frá plássunum 46–52.

Bólkar

Javnbrótarar (Tiebreakers)

Bólkur A

Bólkur B

Bólkur C

Bólkur D

Bólkur E

Bólkur F

Bólkur G

Bólkur H

Bólkur I

Ranking av liðum á øðrumplássi
Tá ið lutakastið fór fram var eitt lið minni í bólkunum H og I, og tí varð tað kunngjørt, at dystir móti liðum á síðstaplássi í bólkunum ikki taldi við í ranking av liðum á øðrumplássi. UEFA hevur váttað, at sjálvt um Kosovo og Gibraltar seinni fingu loyvi at luttaka í kappingini, so vórðu reglarnir ikki broyttir, og dystir móti liðnum á síðsta plássi í bólkinum telur tí ikki við í rankingini av liðum á øðrumplássi. Orsakað av hesum verða tað bert átta dystir hjá hvørjum liði, ið telja við í yvirlitinum yvir lið á øðrumplássi.

Átta teir bestu tveyararnir verða funnir á henda hátt og í hesari raðfylgjuni:
 Hægsta tal av stigum
 Málmunur
 Hægsta talið av skoraðum málum

Annað umfar
Lutakastið til annað umfar (play-offs) varð hildið í oktober 2017, efter at fyrsta umfar (bólkaspælið) var liðugt.

Dystir
Teir fyrstu dystirnir vórðu spældir 9. til 11. november, returdystirnir vórðu spældir 12. til 14. november 2017.

<onlyinclude>

Kvalifiseraði lið
Hesi lið frá UEFA hava kvalifiserað seg til HM-endaspælið.

1 Feit skrift vísir meistaran tað árið. Skráskrift vísir vertin tað árið.
2 Sum Sovjetsamveldið.

Toppskorarar

16 mál

 Robert Lewandowski

15 mál

 Cristiano Ronaldo

11 mál

 Romelu Lukaku
 Christian Eriksen

9 mál

 André Silva

8 mál

 Marcus Berg

7 mál

 Stevan Jovetić

6 mál

 Eden Hazard
 Konstantinos Mitroglou
 Ciro Immobile
 Arjen Robben
 Aleksandar Mitrović
 Andriy Yarmolenko

Keldur

HM í fótbólti
2018 í ítrótti
2016 í ítrótti
2017 í ítrótti


Løgtingsvalið 2015

Løgtingsvalið 2015 til Føroya Løgting varð týsdagin hin 1. september 2015. Táverandi løgmaður, Kaj Leo Holm Johannesen, útskrivaði valið ólavsøkudag 29. juli 2015. Úrslitið av valinum var, at andstøðan vann valið, samgongan tapti. Javnaðarflokkurin gjørdist størsti flokkur við 8 tinglimum, tveir fleiri enn á valinum í 2011. Tjóðveldi fekk 7 tinglimir, ein fleiri enn í 2011, Sjálvstýrisflokkurin fekk eisini ein tinglim afturat. Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin mistu tveir limir hvør, Miðflokkurin varðveitti sínar tveir tinglimir, tað sama gjørdi Framsókn. Kaj Leo Holm Johannesen vildi ikki leggja frá sær sama kvøld, sum valið var, men seinnapartin dagin eftir, legði hann frá sær sum løgmaður og gav rættin til at skipa nýggja samgongu víðari til Aksel V. Johannesen.

Veljarakanningar

Undirtøka:

Býti av løgtingslimum:

Úrslit

 Atkvøðurætt: 36.458
 Upptaldar atkvøður: 32.374
 Blankar/ógyldugar: 76/41
 Valluttøka: 88,8%

Topp 10 í persónligum atkvøðum

 Aksel V. Johannesen (JF) 2405
 Høgni Hoydal (T) 1149
 Sonja Jógvansdóttir (JF) 1021
 Jacob Vestergaard (FF) 966
 Annika Olsen (FF) 961
 Sirið Stenberg (T) 755
 Jørgen Niclasen (FF) 699
 Poul Michelsen (FS) 669
 Kristina Háfoss (T) 662
 Edmund Joensen (SB) 636

Landsstýrið verður skipað

Andstøðuflokkarnir vunnu løgtingsvalið við 19 tinglimum, meðan stjórnarflokkarnir fingu 14 limir. Javnaðarflokkurin gjørdist størsti flokkur við 25,1% av atkvøðunum og eini framgongd á 7,3%, ið gav flokkinum 8 tinglimir. Formaður Javnaðarfloksins, Aksel V. Johannesen, setti met í persónligum atkvøðum, hann fekk 2405 personligar atkvøður, ið er tað hægsta nakrantíð til eitt løgtingsval í Føroyum. Kaj Leo Holm Johannesen hevði samráðingarrættin, men dagin eftir valið valdi hann at geva samráðingarrættin frá sær og fara frá sum løgmaður. Hann var tó virkandi løgmaður, til nýggjur løgmaður varð tilnevndur. Allir floksformenn fóru til samrøðu við løgtingsformannin Jógvan á Lakjuni og søgdu honum frá, hvønn floksleiðara ið teir peikaðu á. Allir uttan Jørgen Niclasen peikaðu á Aksel V. Johannesen til samráðingarleiðara, Jørgen Niclasen peikaði á Høgna Hoydal, meðan Høgni Hoydal ikki vildi peika á seg sjálvan. Sambært Jørgen Niclasen tordi Høgni Hoydal ikki at gerast partur av eini fullveldissamgongu, men sambært Høgna Hoydal var Jørgen Niclasen komin í síðstu løtu og hevði sagt, at hann vildi peika á Høgna Hoydal sum samráðingarleiðara, men hevði onki nevnt um nakra fullveldissamgongu. Høgni Hoydal segði, at flokkur hansara fór at halda vallyftið um at nú skuldu andstøðuflokkarnir stjórna Føroyum.

Nýtt Sjálvstýri fór úr samgongusamráðingunum
Teir fýra flokkarnir, ið sótu í andstøðu áðrenn løgtingsvalið: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi, Framsókn og Nýtt Sjálvstýri fóru í samráðingar um nýtt landsstýri, og hesar samráðingar gingu gott til 9. september, tá ið Nýtt Sjálvstýri fór burturúr samráðingunum og segði, at flokkurin ikki vildi vera við longur. Høvuðsorsøkirnar vóru sambært floksformanninum Jógvan Skorheim, at flokkur hansara ynskti, at ætlanirnar um broytingar í hjúnabandslógini skuldu út til fólkaatkvøðu, men tað ynsktu hinir flokkarnir ikki. Sambært Skorheim ynsktu hinir flokkarnir at tað skuldi staðfestast í samgonguskjalinum, at hjúnabandslógin skuldi broytast, soleiðis at samkynd pør skuldu fáa loyvi at giftast borgarligt. Nýtt Sjálvstýri var heldur ikki á einum máli við hinar flokkarnar um kollveltandi broytingar í fiskivinnuni. Sambært Skorheim, ynsktu teir tríggir flokkarnir at allar fiskikvotur framyvir skuldu seljast á uppboðssølu, men tað vildi Nýtt Sjálvstýri ikki ganga við til. Skorheim segði við tíðindini hjá Kringvarpinum, at tað serliga var Framsókn, ið Nýtt Sjálvstýri var ósamt við viðvíkjandi kollveltandi broytingum í fiskivinnuni.

Atkvøðubýti eftir valstaði og flokki
Tað vóru 58 valstøð í Føroyum á løgtingsvalinum 2015, á løgtingsvalinum 2011 vóru 60 valstøð, bygdirnar Gásadalur og Bøur eru niðurløgd som valstøð, fólk hagani atkvøða nú í Sørvági. Størsti valstaður var Tórshavn, har ið 12.464	 høvdu valrætt, Havnin telur eisini Hoyvík, men ikki Argir, ið hevur egnan valstað. Klaksvík var næststørsti valstaður, 3.606 høvdu valrætt har.

Styttingar:
FF = Fólkaflokkurin
SB = Sambandsflokkurin
JF = Javnaðarflokkurin
NS = Nýtt Sjálvstýri
T = Tjóðveldi
FS = Framsókn
MF = Miðflokkurin

Til ber at sortera í talvuni niðanfyri við at trýsta á pílarnar útfyri atkvøðurnar ella %, trýst tvær ferðir, um tú vilt hava hægta tal at standa ovast fyri ein ávísan flokk.

Kelda: Løgtingsval 1. september 2015

Keldur

Løgtingsval
Listar
2015 í politikki
Mánaðargrein


Ref/doc

This documentation is for the , ,  and  templates. The note templates place notes into an article, and the ref templates place labeled references to the notes, with the labels normally hyperlinks for navigating from a ref to a corresponding note and back from the note to the ref. The label pair of templates are similar to the pair without the label name, but with more features.

The links and backlinks are identified internally by combining the specified parameters. The templates accepts a number of unnamed parameters identified by their position. It also accepts a named parameter (named noid) which is deprecated since its introduction.

The first parameter of  is a label that has to be used for the parameter of the corresponding . The label is used to form the fragment identifier for the footnote link and back link. The second parameter of  is the footnote reference marker, shown as a superscript. The easiest choice is to make these two the same, but this is not a requirement. If the second parameter is not supplied, the marker is a superscripted external link of the form [n].

Syntax
The following illustrates the general syntax of each template:

Description of each parameter is as follows:

id
Identifier for a note and its back link (mandatory). This is the only mandatory parameter for  and  couple, which can be used to add simple footnotes.

Every pair of  and , as well as every pair of  and , should have unique identifiers. This applies even if two references pointing to the same footnote are desired. (Correct method of implementing this feature is illustrated further below.) Duplicate identifiers generate invalid code, to which web browsers react differently. Some browsers report errors, while others may randomly keep one id and discard others silently. In all cases, however, navigation between some footnote marks and their body texts does not work as desired. See Help:Markup validation.

label
Label text displayed where these templates are inserted (mandatory for  and ). The following explains template specific behavior:
In ,  and , the label appears in superscript; in , the label appear as standard-sized baseline bold text.
In ,  and , the label is also hyperlinked and helps navigating back and forth between the inline footnote marker (in the prose) and its body text. , however, attaches not hyperlink to the label but disregards this parameter when the backlink parameter (explained later) is present.
In , the label is always enclosed in brackets.

This parameter is optional in  and , therefore:
 displays a unique number in square brackets if this parameter is omitted. (See example above.)
 appends this label to a back linked caret (^), so if omitted, only a caret is displayed. (See example above.)

There is no mandate to include this parameter in both ref and note portion at the same time. In fact, there may be the need to do the opposite. This example shows how to use  and  to link multiple footnote markers of the same appearance to the same footnote.

backlink
As explained above,  does not generate a back link from label parameter. A unique parameter of -, backlink is a complementary parameter that is part id and part label:
"Complementary parameter" means a - may either forgo this parameter or must both have it.
"Part id" means in a - pair, both ends must have the same backlink value. In addition, in any - pair, the combination of id and backlink must be unique.
"Part label" means in , this parameter completely overrides label parameter.
A  with a backlink cannot connect to a . Likewise, a  with a backlink cannot connect to a .

Example:

This parameter (backlink) also accepts the special value "none" (without quotation marks), which causes a caret to appear where  is placed.

text
In all previous examples, the body text of a piece of footnote was inserted outside  or  template. However, it is possible to insert the body text inside the template, in place of text parameter. Everything put inside text parameter glows when the user clicks on the footnote mark. In the example below, try clicking on S and T and see the difference.

Since the footnote body text starts without a delimiter after this string, there is a caveat: If the footnote body text start with a lowercase letter, the first word may be attached to the back link. (For more info, see Help:Wikilinks.)

noid=noid
Deprecated parameter – Suppresses back linking from note component to ref. In case of , an active hyperlink still appears, although it is broken.

This parameter was originally meant to alleviate the problem of connecting many ref tags with the same ID to one note tag with that ID. However, it only replaces one form of broken code with another. Consider using  instead, which does not generate any back link unless configured to do so. There must always be one and only one note template for every ref template with the same id.

Additional examples

Unique ID issue
As explained earlier, the id parameter for every - pair should be unique. The following example shows what happens when two refs use the same id. Try navigating from bulleted text to footnotes and back.

Table footnotes
One common application for ref and note templates is in placing footnotes below tables, as in the following example taken from the Kent#Economy article:

Alternative referencing style
Using ref/note tags is not the only way to create footnotes. Cite.php is currently the preferred method of creating footnotes, especially when the number of footnotes increases and the size of the article (or the area in which footnotes are used) grows. Ref converter can convert ref/note tags to the newer Cite.php style.

The following examples compares two method and also shows how they can be combined:

Also see examples and explanation in Wikipedia:Footnote3.

See also
 Wikipedia:Footnote3, an essay on this method of creating footnotes.
 Help:Footnotes
 Wikipedia:Template messages/Sources of articles
 :Category:Citation templates, including those not part of the "Ref/Note Label" system.


Dietrich Bonhoeffer

Dietrich Bonhoeffer (* 4. februar 1906 í Breslau í Týsklandi, † 9. apríl 1945 í konsentratiónsleguni í Flossenbürg í Týsklandi) var týskur lutherskur gudfrøðingur, týðandi talsmaður fyri játtandi kirkjuna og tók lut í týsku mótstøðuni móti nationalsosialismuni.

Longu sum 24 ára gamal var Bonhoeffer skikkaður at undirvísa á lærdum háskúla, og eftir at hava búð uttanlands gjørdist hann universitetslærari í evangeliskari teologi í Berlin og ungdómsreferantur í felagsskapinum, sum skuldi blíva Økumeniska ráð kirkjunnar. Frá 1933 og frameftir tók hann alment støðu ímóti nationalsosialistisku forfylgingini av jødum og fór uppí kirkjustríðið ímóti teimum týsku kristnu og ariarparagraffini. Frá 1935 skipaði hann fyri einum prestaskúla fyri játtandi kirkjuni í Finkenwalde, ið seinni gjørdist ólógligur, men hann helt á til 1940. Uml. 1938 fór hann uppí mótrørðsluna fyri Wilhelm Franz Canaris. Í 1940 fekk hann taliforboð og í 1941 skriviforboð. 5. apríl í 1943 varð hann settur í fongsul, og tvey ár seinni varð hann eftir boðum frá Adolf Hitler avrættaður sum ein tann seinasti av mótstøðurørðsluni, ið var settur í samband við atsóknina hin 20. juli 1944.

Í mun til hansara lærarar legði Bonhoeffer dent á nærveruna hjá Jesusi Kristi í altjóða kristna felagsskapinum, týdningin av fjallaprædikuni, eftirfylgjan av Jesusi og samsvar millum trúgv og gerðir; nakað hann sjálvur var fyrimynd í, serliga undir nationalsosialismuni. Í hansara fongsulsbrøvum menti hann týdningarmiklar, um ófullfíggjaðar, tankar um eina framtíðar útrættan av kirkjuni við samanhaldi úteftir við teimum fátøku, og eina óreligiøsa tulking av bíbliuni, kirkusiði og gudstænastu.

Bókaútgávur
 Sanctorum Communio (diss.), 1927, ISBN 3-579-01871-X
 Akt und Sein (habilitationsafhandling), 1930, ISBN 3-579-01872-8
 Nachfolge, 1937, ISBN 3-579-01874-4
 Ethik, 1949, ISBN 3-579-01876-0
 Beten und Tun des Gerechten. Glaube und Verantwortung im Widerstand, ISBN 3-7655-1107-2
 Schöpfung und Fall. Versuchung. Chr. Kaiser Verlag: München 1968, ISBN 3-579-01873-6
 Die Weisheit Gottes – Jesus Christus
 Gemeinsames Leben, 1939, ISBN 3-579-01875-2
 Widerstand und Ergebung. Briefe und Aufzeichnungen aus der Haft, hg. von Eberhard Bethge, ISBN 3-579-01878-7;
 Brautbriefe Zelle 92. Dietrich Bonhoeffer – Maria von Wedemeyer 1943-1945, ISBN 3-406-42112-1
 Das Gebetbuch der Bibel. Eine Einführung in die Psalmen, Hänssler-Verlag: Neuhausen-Stuttgart 1980, ISBN 3-7751-0343-0
 Fragmente aus Tegel: Drama u. Roman, Chr. Kaiser Verlag: München 1978, ISBN 3-459-01164-5
 Schweizer Korrespondenz 1941/42. Im Gespräch mit Karl Barth, Chr. Kaiser Verlag: München 1982, ISBN 3-459-01465-2
 Christologie, Chr. Kaiser Verlag: München 1981, ISBN 3-459-01351-6
 Gesammelte Schriften, bd.1-6, (red. Eberhardt Bethge)Chr. Kaiser Verlag: München 1958-1974
 Dietrich Bonhoeffer Auswahl, bd.1-6 (red. Chr. Gremmels & Wolfgang Huber), Gütesloher Verlagshaus 2006

Bøkur á donskum
 Min tid er i dine hænder – Vennebreve og teologiske refleksioner 1943-44: Aros, 2006.
 Modstand og Hengivelse: 1958.
 Efterfølgelse: Credo, 2006
 Fællesskab

Keldur

Týskir rithøvundar
Føðingar í 1906
Andlát í 1945


Gladsax

Gladsax er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 143 í 2010.

Simrishamns kommuna


Skanör med Falsterbo

Skanör med Falsterbo er ein býur í Vellinge kommunu í Svøríki. Býurin hevur 6 937 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir

Býir í Skåne län
Vellinge kommuna


Simon Pegg

Simon Pegg (føddur 14. februar 1971) er enskur sjónleikari.

Slóðir úteftir
 Simon Pegg á Internet Movie Database

Bretskir sjónleikarar
Bretskir skemtarar
Bretskir raddaleikarar
Føðingar í 1970


Łobez

Łobez er ein býur í Póllandi, sum hevur umleið 10 066 íbúgvar (2019) og varð grundaður í 1275. Býurin er ein partur av Stettin stórbýarøki. Łobez er høvuðssæti fyri amtið Powiat łobeski.

Łobez liggur við ánna Rega, 83 km frá týska markinum, 190 km frá Berlin og 94 km frá havnabýnum Świnoujście, som hevur ferjuleiðir til Keypmannahavn og Ystad.

Íbúgvar

Borgarstjórar

Myndir

Slóðir úteftir
  www.lobez.pl
 BIP Łobez
 Łobez - You Tube

Býir og bygdir í Póllandi


Sleppið Grindini 2015

Sleppið Grindini 2015 er ein herferð, ið Sea Shepherd Conservation Society førir í Føroyum í tíðarskeiðnum frá 15. juni til oktober 2015. Endamálið við herferðini er at forða fyri grindadrápi í Føroyum. Í 2014 førdi sami felagsskapur eina líknandi herferð, ið nevndist GrindStop 2014 og vardi frá umleið 15. juni 2014 til 1. oktober 2014. Í 2014 komu fleiri hundrað sjálvboðin frá Sea Shepherd, ið skiftust um at halda vakt við allar 23 hvalvágir í Føroyum hvønn einasta dag og í øllum veðri. Herðferðin hjá Sea Shepherd í 2014 førdi til nógv kjak í Føroyum, og hevði eitt nú ta avleiðing, at Føroya Løgting samtykti ymiskar broytingar í grindalógini, ið bleiv herd munandi, tá ið talan er um revsing fyri brot á grindalógina. Myndugleikarnir fingu størri heimildir til at afturhalda fólki, ið órógva einum grindadrápi, hesi kundu eftir nýggju lógini afturhaldast í upp til 24 tímar. Løgreglan fekk eisini heimild til at geva nógv størri bøtur fyri brot á grindalógina, enn talan fyrr hevði verið um. Í 2014 fingu fólk, ið órógvaðu grindadrápið á Sandi hin 30. august 2014, bert 1000 krónur í bót. Nýggja grindalógin gav heimild til, at fólk ið órógva ella royna at forða fyri grindadrápi, kunnu fáa upp til 25.000 krónur í bót.

Keldur

2015 í Føroyum
Føroya søga
Sea Shepherd
Grindadráp


Samuel Beckett

Samuel Barclay Beckett (; føddur 13. apríl 1906, deyður 22. desember 1989) var ein írskur rithøvundur. Hann búði í Paris meginpartin av vaksna lívi sínum. Hann skrivaði bæði á enskum og fronskum. Beckett verður mettur at vera ein av teimum rithøvundum, ið hevur havt størsta ávirkan á aðrar rithøvundar í 20. øld. Hann verður mettur at vera ein av teimum seinastu modernistunum, men eisini sum ein av teimum fyrstu post-modernistunum.

Hann fekk Nobelvirðislønin í bókmentum í 1969.

Keldur

Írskir rithøvundar
Føðingar í 1906
Andlát í 1989


Føroyar á HM í svimjing 2015

Føroyar luttók á HM í svimjing 2015 í Kazan, Russland frá 24. juli til 9. august 2015.

Svimjing

Føroyar luttók við 4 svimjarum, tveimum kvinnum og tveimum monnum:

Menn

Kvinnur

Keldur

Slóðir úteftir
Kazan 2015 almenn heimasíða

HM í svimjing
2015


HM í svimjing 2015 – 1500 metrar frí menn

1500 metrar frís kappinginarnar hjá monnum á HM í svimjing 2015 vórðu hildnar hin 8. august við innleiðandi kappingum og 9. august við finaluni. Føroyski svimjarin Pál Joensen gjørdist nummar 9 í innleiðandi riðlunum og gjørdust akkurát ov stuttur at koma í finaluna.

Met
Áðrenn kappingina vóru heimsmet og stevnumetini hesi:

Úrslit

Heat
The heats were held at 10:48.

Finalan
Finalan varð hildin hin 9. august klokkan 18:20.

*DNS er stytting fyri Did not swim og merkir Svam ikki.

Keldur

HM í svimjing 2015


Alan Turing

Alan Mathison Turing (23. juni 1912 – 7. juni 1954) var slóðbrótandi bretskur teldufrøðingur, støddfrøðingur, logikari, dulmálsskriftsfrøðingur, heimspekingur og støddfrøðiligur lívfrøðingur, umframt maratonrennari og langteinarennari. Hann hevði ein týðandi leiklut í menningini av teldufrøði við sínum íkastið av formalisering av hugtakinum algoritmu og útrokning við sokallaði turingmaskinuni, ið er mett sum eitt snið av einari vanligari teldu (enskt: general purpose computer). Alan Turing verður vanliga mettur at vera faðirin av teoretiskari teldufrøði og tilgjørdum vitleika (enskt: artificial intelligence).

Undir 2. heimsbardaga, starvaðist Alan Turing fyri "Government Code and Cypher School" (GC&CS) í Bletchley Park. Hetta var brestski stovnurin, sum stóð fyri loysing av loyniskrift, t.e. at bróta kotur nasistanna. Í eitt tíðarskeið leiddi hann "Hut 8", sum hevði ábyrgdina av at bróta dulsmálsskrift hjá týska flótanum. Hann kom fram við fleiri taktikkum, ið vóru ein hjálpandi hond, tá ið tað snúði seg um at bróta týskar loyniskriftir. Hann gav skap til eina elektriska maskinu, sum kundi finna stillingina hjá Enigmumaskinuni, ið serliga var brúkt av týskarum til at gera loyniskrift. Alan hevði ein avgerandi leiklut í at loysa loyniskrift hjá týska herðinum, sum hjálpti teimum sameindu at vinna á Týsklandi í fleiri bardøgum, m.a. slagið í Atlantshavinum; Søgufrøðingar vilja vera við, at hetta arbeiði hevur stytt 2. heimsbardaga í Evropa við umleið tveimum til fýra árum.

Alan varð í 1952 ákærdur fyri at hava framt samkyntar gerðir, tá ið hetta slagið av gerðum enn var ólógligt í Bretlandi. Hann tók ímóti viðgerð við østrogen innsproytingum (kemisk kastratión), sum eitt alternativ fyri fongsulsrevsing. Alan Turing doyði í 1954, 16 dagar áðrenn hansara 42 ára føðingardag, av eitran við blásyrusalti.  Ein rættarkanning gjørdi av, at hansara deyði stóðst av sjálvmorði, men tað verður mett at hetta eisini kundi verið eitt óhapp. Í 2009, eftir einum átaki á internetinum, bað bretski statsovastin, Gordon Brown, alment um orsakað bretsku stjórnarinnar vegna. Tað gjørdi Elizabeth II drotning eisini í 2013.

Keldur

Føðingar í 1912
Andlát í 1954
Teldufrøðingar
Støddfrøðingar
Rennarar
Bretar


James Hetfield

James Alan Hetfield (føddur 3. august, 1963 í Kalifornia) er ein amerikanskur sangari, rytmugittaristur og sangskrivari fyri bólkin, Metallica, sum hann stovnaði við Lars Ulrich í 1981. Hann verður mettur sum ein av teimum bestu gittarleikarunum í heiminum. Hann byrjađi sum ungur at spæla tónleik, fyrst spældi hann klaver, síðani trummur og so el-gittar. Hann spældi í bólkinum Leather Charm áðrenn hann gjørdist limur í Metallica.

Føðingar í 1963
Amerikanskir sangarar
Amerikanskir tónleikarar
Metallica


Bradley Cooper

Bradley Cooper (føddur 5. januar 1975 í Philadelphia) er ein amerikanskur filmsleikari.

Filmar
 2001: Wet Hot American Summer - Ben
 2002: My Little Eye - Travis Patterson
 2002: Bending All the Rules - Jeff
 2003: The Last Cowboy - Morgan Murphy
 2004: I Want to Marry Ryan Banks - Todd Doherty
 2005: Wedding Crashers - Zachary "Sack" Lodge
 2006: Failure to Launch - Demo
 2007: The Comebacks - Cowboy
 2008: The Midnight Meat Train - Trash
 2008: The Rocker - Trash Grice
 2008: Yes Man - Peter
 2008: Older than America - Luke
 2009: He's Just Not That Into You -  Ben
 2009: The Hangover - Philip "Phil" Wenneck
 2009: All About Steve - Steve Gunders
 2009: New York, I Love You - Gus Cooper
 2009: Case 39 - Douglas J. Ames
 2010: Valentine's Day - Holden Bristow
 2010: The A-Team - Templeton Arthur "The Faceman" Peck
 2010: Brother's Justice - Bradley Cooper/Dwight Sage
 2011: Limitless - Edward "Eddie" Morra
 2011: The Hangover Part II - Philip "Phil" Wenneck
 2012: Hit and Run - Alex Dimitri
 2012: Silver Linings Playbook - Patrick "Pat" Solatano, Jr.
 2012: The Words - Rory Jansen
 2013: The Place Beyond the Pines - Avery Cross
 2013: The Hangover Part III - Philip "Phil" Wenneck
 2013: American Hustle - Richard "Richie" DiMaso
 2014: Guardians of the Galaxy - Rocket
 2014: Serena - George Pemperton
 2014: American Sniper - Chris Kyle
 2015: Aloha - Brian Gilcrest

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1975


Elliphant

Ellinor Miranda Salome Olovsdotter, betri kend sum Elliphant, (fødd 8. oktober 1985) er ein svensk songkvinna, rappari og sangskrivari.

Útgávur

Album
 2013 - A Good Idea
 2015 - Living Life Golden

Útvortis ávísing
Elliphant

Svenskar songkvinnur
Føðingar í 1985


Richard Burton

Richard Burton, CBE (; 10. november 19255. august 1984) var ein Walisiskur sjónleikari og filmsleikari ið m.a var kendur fyri sína mjúku baritonrødd og stóra talent sum sjónleikari.

Keldur

Føðingar í 1925
Andlát í 1984
Walisar
Amerikanskir sjónleikarar
Walisiskir sjónleikarar


Ludvík 16. kongur

Ludvig 16. kongur (Louis August), (23. august 1754 – 21. januar 1793) av Fraklandi, var monarkur av Fraklandi og Navarra frá 10. maj 1774 til 1792.

Ludvig var abbasonur Ludvig 15. Faðir hansara, sum æt Ludvig doyði í 1765.

Hjúnarskapur
16. mai 1770 varð hann giftur við hertogafrúini Marie-Antoinette, dóttir av keisarinnu Maria Theresia av Eysturríki og keisara Frans 1. Stefan (Tyska-romerska rikinum).

Stjórnarvald
Ludvig hevði nógvan myndugleika, og hansara stjórnarvald er sermerkt av miseydnaðum reformum og vaksandi búskaparligari kreppu, júst sum kona hansara Marie Antoinette varð øgiliga lítið umhildin av sínum oyðslusemi.

Føðingar í 1750-árunum
Andlát í 1793
Fraklendingar


Nicolae Ceauşescu

Nicolae Ceaușescu (26. januar 1918 í Scornicești – 25. desember 1989 í Târgoviște) var ein rumenskur kommunistiskur politikkari, sum var forseti hjá Romenia frá 1965 til hann varð koyrdur frá og avrættaður í 1989.

Føðingar í 1918
Andlát í 1989
Rumenskir politikarar
Statsleiðarar
Forsetar


Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum

Frælsur ítróttur er ein afturvendandi kapping á Oyggjaleikum, ið er ein fleirítróttakapping fyri oyggjatjóðir. Frælsur ítróttur hevur verið partur av leikunum síðan byrjanina í 1985 bæði fyri menn og kvinnur.

Høvuðsmedaljuvinnarar

Menn - Snarrenning

Høvuðsmedaljuvinnarar

Úrslit

Menn kapprenning - miðalteinar

Høvuðsmedaljuvinnarar

Úrslit

Menn - boðrenning

Høvuðsmedaljuvinnarar

Úrslit

Menn - Forðarenning

Høvuðsmedaljuvinnarar

Úrslit

Mens' Track - Long

Top Medalists

Úrslit

Mens' Field - Throw

Top Medalists

Úrslit

Mens' Field - Jump

Top Medalists

Úrslit

Womens' Track - Sprint

Top Medalists

Úrslit

Womens' Track - Middle

Top Medalists

Results

Womens' Track - Relay

Top Medalists

Úrslit

Kvinnur - Forðarenning

Høvuðsheiðursmerkjavinnarar

Úrslit

Womens' Track - Long

Top Medalists

Úrslit

Womens' Field - Throw

Top Medalists

Úrslit

Lop, kvinnur

Høvuðsmedaljuvinnarar

Úrslit

Keldur

iiga.org - Athletics (Leinkjur Athletics at the Island Games since 1985)

Oyggjaleikir
Frælsur ítróttur


Zara Larsson

Zara Maria Larsson (fødd 16. desember 1997) er ein svensk songkvinna.

Útgávur

Album
 2014 - 1

Ávísingar úteftir
Zara Larsson
YouTube

Svenskar songkvinnur
Føðingar í 1997


Forsvik

Forsvik er eitt íbúðarpláss í Svøríki, ið liggur millum vøtnini Viken og Bottensjön uml. 1 míl í ein útnyrðing frá Karlsborg í Karlsborgs kommunu.

Søga
Forsvik er ein býur við nógvari søgu aftanfyri seg, og er hann í dag mest kendur fyri sítt sagvirki, fyri sítt væl hildna virki og fyri at byggingin uppá Göta siglingarveitin byrjaði har. Sågen (AB Forsviks Skogar) var hildið at vera elsta sagverkið í Svøríki til tað var niðurlagt á vári 1999.

Elsta jarnbrúgv í Svøríki (vígd 1813), ein honddrivin veingjabrúgv, var í brúki til 1956, tá ein nýggj maskindrivin veingjabrúgv varð bygd við ovara slúsuportrið móti vatninum Viken.

Eitt avrit av hjóldamparanum Eric Nordevall var bygt í Forsvik, sum gekk burtur í 1856 í Vättern. Farið fór av bakkastokki í 2009.

Forsviks Bruk fekk í 2008 heiðurslønina Årets industriminne frá Svenska Industriminnesföreningen.

Fólkatal

Ítrótt
Tað lokala ítrottarfelagið Forsviks IF var stovnað í 1919.

Forsvik í miðlum
Bøkurnar hjá Jan Guillou um riddaran Arn ganga í stóran mun fyri seg í Forsvik.

Keldulisti

Keldur

Víðari lesnaður
 Ahlberg, Sven Olof; Lundgren Per (1996). Kontoret: vid Forsviks Bruk. Göteborg: Univ., Institutionen för kulturvård. Libris 10467381
 Bergström, Lars (1996). ”Hus 1 i Forsvik: arbetarbostad ombyggd till vandrarhem”. Bygga och bo / [redaktionsutskott: G. Berggren ... ; redigering: Agneta Boqvist] ([Skara] : [Skaraborgs länsmuseum], 1996):  sid. 239-242 : ill..  Libris 2286635
 Bergström, Lars; Hedin Mikael (1997). Nils & John Ericsson i Forsvik. Skriftserie om Forsvik, 1400-6707 ; 3. Forsvik: Forsviks industriminnen. Libris 7797723. ISBN 91-972622-2-6
 Bremsjö, Sven; Bremsjö Bo, Bergström Lars (1995). Bruksbilder: boken om Forsvik : ett urval bilder från två utställningar i Forsviks industriminnen 1987 och 1994. Skriftserie om Forsvik, 1400-6707 ; 1. Forsvik: Intressefören. Gamla Forsvik. Libris 7797721. ISBN 91-972622-0-X
 Cardholm Monica, red (1992). Brukssamhället som uppväxtmiljö: Forsvik under mellankrigstiden. Göteborgs universitet, Institutionen för kulturvård, 1101-3303 ; 1992:3. Göteborg: Univ., Institutionen för kulturvård. Libris 1450127
 Carshult, B. Gösta (1969). Ett försök till kort historik över Forsviks bruksegendom. [S.l.]: [s.n.]. Libris 1695709
 Beckewi Ulla, red (1991). Forsviks bruk åter i bruk: ett förslag till återbruk. Göteborgs universitet, Institutionen för kulturvård, 1101-3303 ; 1991:11. Göteborg: Univ., Institutionen för kulturvård. Libris 1450147
  Forsviks industriminnen. Forsvik: Forsviks industriminnnen. 1989. Libris 10520213. ISBN 91-7980-695-3
 Glasmästar, Eva; Henriksen Marie (1995). Som ett rinnande vatten...: Forsviks sluss, Göta kanal, och vattenreglering i Forsvik. Göteborgs universitet, Institutionen för kulturvård. Göteborg: Univ., Institutionen för kulturvård. Libris 10471373
 Julihn, Eric (2004). Forsvik: ett bruk i Sverige. Skriftserie om Forsvik, 1400-6707 ; 6. Forsvik: Forsviks industriminnnen. Libris 9624071. ISBN 91-972622-5-0 (inb.)
 Kainert, Helen; Lindstedt Torbjörn (1995). Forsviks kvarn. Göteborg: Univ., Institutionen för kulturvård. Libris 10471352
 Klippås, Gunnar (1984). ”Något om Göta kanals anläggningar vid Forsvik.”. Västgötabygden (Lidköping : Västergötlands hembygdsförbund, 1946-) "1984 (39),":  sid. 535-537 : ill.. ISSN 0346-4954. ISSN 0346-4954 ISSN 0346-4954.  Libris 3000335
 Wikenros, Ingemar (1997). Forsvik och Göta kanal: Kanalbolagets arkiv berättar. [Mariestad]: [I. Wikenros]. Libris 2361188
 Wikenros, I.: Forsviks bruk och släkten Tham. Mariestad 1990.

Býir í Västra Götalands län


Anthony Jasmin

Anthony Jasmin onkuntíð skrivað sum Anthony & Jasmin var ein donsk poppduo, ið vann donsku X Factor sangtalentkappingina hin 28. mars 2014. Tey bæði ið mannaðu duo'ina vóru Anthony Lopez og Jasmin Dahl. Jasmin hevur føroyskar og sudanskar røtur, mamma Jasmin, Hannah Dahl, er úr Føroyum, hon er dóttir Magnus Dahl úr Vági og oldurabbadóttur Magnus á Gørðinum úr Vági. Bæði Anthony og Jasmin luttóku í bootcamp í X Factor Danmark kappingini 2014, men hvørgin teirra slapp víðari sum einstaklingur. Duoin var skapað av mentorinum Thomas Blachman. Tey komu í finaluna og vunnu móti Lucy, ið hevði Remee sum mentor, Anthony Jasmin gjørdist tann fyrsti bólkurin nakrantíð, ið megnaði at vinna X Factor Danmark. Eftir X Factor sendingina skrivaði danska vikublaðið Se og Hør um pápa Jasmin,  Ahmed Numan Isaac Rahma, eisini nevndur Jaguaren, hann varð eftirlýstur fyri morð, ið varð framt í apríl 2005, men hann flýddi úr Danmark og varð ikki fangaður. Jasmin var seks-ára gomul tá hendingin fór fram, mamman og pápin vóru longu farin hvør til sítt tvey ár áðrenn hendingina. Familjan fortaldi henni um tað, tá ið tey mettu, at hon var gomul nokk.

Framførslur í X Factor

Tónleikaútgávur

EP'ir
2014: Stick Together

Stakløg

Keldur

Danskir tónleikabólkar
X Factor luttakarar


Jersey

Jersey er sjálvstýrandi oyggj, men undir bretskum kongadømi. Høvuðsstaðurin er Saint Helier. Jersey er tann sunnasta av Bretsku Kanaloyggjunum og er hon heilar 160 km frá Bretska fastlandinum, men einans 22 km frá fronsku strondini. Uml. 99.500 fólk búgva á Jersey og oyggin er 116 km2 til støddar tvs. Á leið sama stødd sum Sandoyggin, sum er góðar 110m2.

Líkamikið, hvar á oynni tú ert, sært tú altíð Atlantshavið. Jersey er eisini kent fyri, at har er munurin á flóð og fjøru heilar 12 metrar, hetta er heimsmet.

Talaða málið í Jersey og Kanaloyggjunum er enskt, men Jerseybúgvar hava sítt egna upprunamál, Jèrrais. Jèrrais verður eisini kallað “Jersey franskt” ella “Jersey normanskt franskt”

Náttúran á Jersey er stórbær við skógi, sandheyggjum, klettum, runnagirðingum og strondum. Oyggjin hevur heilar 720 km av vegi og av hesum, eru 72 km skýrdir “Green Lanes” grøn strekki. Hetta merkir, at ikki er loyvt at koyra meira enn 24km/t og fólk til gongu, tey sum súkla og hestar hava framíhjárætt.

Jersey er býtt í 12 kommunur:
Grouville
Saint Brélade
Saint Clément
Saint Helier
Saint John
Saint Lawrence
Saint Martin
Saint Mary
Saint Ouen
Saint Peter
Saint Saviour
Trinity
Fyri hvørja kommunu verður ein leiðari valdur, sum arbeiðir ókeypis og sjálvboðið.

Jerseybúgvar eru kendir fyri at taða vanliga bøðin við tara. Oyggin er eisini kend fyri bundnar Jerseys, sum enn vera seldir har, hóast seyðaull ikki verður góðskað á Jersey meira. Harumframt er Jersey kent fyri tey Jersey neytini.

Fyrr var høvuðsbúskapurin á Jersey landbúnaður, fiskivinna og ull. Í dag er fíggjarvinnan ráðandi við heili 40% av BTÚ og ferðavinnan er eisini sera týdningarmikil. Oyggin krevur bara 20% í inntøkuskatti.

Fíggjarfyritøkur velja Jersey, orsakað av stabilum stýri, nærleika við bæði Stóra Bretland og Evropa og orsakað av lágum skatti. Jersey hevur nú heili 33.000 skrásettar fyritøkur á oynni.

Gjaldoyrað á Jersey er Pund Sterling og hóast Jersey er undir bretsku trónuni, er Oyggin ikki ein partur av EU og Stórabretlandi, hon er sjálvstýrandi og hevur ymiskar seravtalur, har Stóra Bretland røkir hennara áhuga í altjóða málum.

Ávisingar úteftir
 Jersey, wikivoyage.org

Keldur

Evropa
Jersey


Guernsey

Guernsey er sjálvstýrandi oyggj, men undir bretskum kongadømi. Høvuðsstaðurin er Saint Peter Port.

Ávisingar úteftir
 Guernsey, wikivoyage.org

Keldur

Evropa


Sint Maarten

Sint Maarten er ein oyggj í Suðurkaribiska havinum og ein partur av Niðurlendska kongsríkinum. Høvuðsstaðurin eitur Philipsburg.

Hygg eisini at
Saint Martin

Ávísingar úteftir
 Government of Sint Maarten, sintmaartengov.org
 Official information portal, st-maarten.com
Port St. Maarten, portstmaarten.com
 Veðurvánirnar fyri Sint Maarten, meteosxm.com

Sint Maarten
Niðurlendskar oyggjar


Lamassu

Lamassu ella føroyskað lammasúur (sumeriskt: Lamma, akkadiskt: Lamassu) er ein verndardevul (demon) í mesopotamskari gudalæru (mýtulogi). Ein lamassúur verður ofta avmyndaður við leyvu- ella tarvakroppi, arnarveingjum og mannahøvdi; hetta skal súmbolisera styrkina hjá tarvi ella leyvu, frælsið hjá ørnini og vitið (intelligensin) hjá menniskjanum, meðan hornini á høvdinum súmbolisera guddómleika. Í nøkrum skriftum verður hann umtalaður sum ein kvinnuguddómur ið kallast "shedu", men nógv vanligari er kallkynsnavnið "lamassu".

Mesopotamia. Bábylon
Lamassúurin er tíðum avmyndaður í mesopotamiskari list, stundum við veingjum. Lamassúar og shedúir vóru verndarandar heima við hús. Teirra avmyndingar vóru ristir á leirtalvur ið vórðu fjaldar undir húsagáttini fyri at verja heimið móti óndum andum.
Seinni, í bábylonska tíðarbilinum gjørdust lamassúarnir verndarar hjá kongunum, og vóru altíð staðsettir við inngongdina til palassini, ofta sum eitt par. Við býarportrini vórðu teir høgdir út sum veldugar standmyndir sum pør, ein hvørjumegin býarportrið, vendir móti teim fýra heimshornunum.

Assýria
Í nýassýriska ríkinum (uml. 883-612) vórðu slíkar tarvastandmyndir, ofta við veingjum og altíð við mannahøvdum, settar sum duravørðar við inngongdina í kongapalassum, sum í Khorsabad og í Ninive. Teirra virki var at "verja móti øllum óndum". Í einum teksti sæst hendan bønin: "Mátti tann góða šêdu gingið við vinstru lið mína, og tann góði Lamassu við høgru lið mína"  (aðrasteðs gongur šêdu frammanfyri og Lamassu aftanfyri tann ið verjast skal). Vanliga høvdu standmyndirnar fimm bein, sóust tær frammanífrá stóðu tær og vardu, sóust tær frá síðunu, gingu tær frameftir.

Persia
Persarnir tóku yvir Lamassu-standmyndirnar og aðra myndlist frá assýrum, sum ávirkaðu persarnar mentanarliga, átrúnaðarliga og málsliga, og persarnir vóru ógvuliga assýrisktgjørdir, serliga undir ávirkan frá akemenidum. Lamassúar sóust eisini í persiskum templum. Teir í Pasargadae eru horvnir, men teir í Persepolis síggjast enn við «Altjóða portrið», og onkra aðra staðni eisini.

Ávirkan á jødadóm og kristindóm
Assýrar nýttu stundum heitið 'kirubu' ístaðin fyri 'shedu'; hetta orðið er skylt við hebraiska orðið kerub ið merkir eingil.

Fornaldar jødar vórðu ávirkaðir av assýriskari ikonografi. Profeturin Esekiel umtalar eina fantastiska veru ið er samansett av likamslutum av menniskja, leyvu, tarvi og ørn.

Andlit teirra líktust menniskjaandliti; men andlit sum leyva høvdu tær allar fýra høgrumegin, andlit sum neyt høvdu tær allar fýra vinstrumegin, og andlit sum ørn høvdu tær eisini allar fýra. (Esek 1,10).

Í Opinberingini stendur:

Fyrsta veran var lík leyvu, onnur veran var lík ungtarvi, triðja veran hevði andlit sum menniskja, og fjórða veran var lík flúgvandi ørn. (Op 4,7)

Seinni, í fyrsta kristna tíðarbilinum, vórðu teir fýra evangelistarnir knýttir at hvør sínum av hesum fýra komponentum, nakað sum hevur hildið sær í kirkjuligari list; hetta kallast tetramorf.

Átrúnaður
Mýtulogi


The SpongeBob SquarePants Movie

The SpongeBob SquarePants Movie (danskt heiti: SvampeBob Firkant Filmen) er ein amerikanskur animeraður filmur frá 2004, ið byggir á Nickelodeon sjónvarpsrøðina SpongeBob SquarePants.

Keldur

Amerikanskir animatiónsfilmar


The SpongeBob Movie: Sponge Out of Water (danskt heiti: Svampebob: En rigtig landkrabbe) er ein amerikanskur animeraður live-action filmur frá 2015, ið byggir á Nickelodeon sjónvarpsrøðina SpongeBob SquarePants.

Keldur

Slóðir úteftir

Amerikanskir animatiónsfilmar


SpongeBob SquarePants

SpongeBob SquarePants (danskt heiti: SvampeBob Firkant) er ein amerikonsk teknifilmsrøð skapað av Stephen Hillenburg fyri Nickelodeon.

Keldur

Sjónvarpsrøðir úr USA


Tetramorfur

Ein tetramorfur er ein súmbolsk samanseting av fýra ymsum elementum í eina eind. Heitið stavar frá grikskum tetra, ið merkir fýra, og morf, skap.

Søguligir útgrevstrar vísa at menniskjan rættiliga tíðliga gav teim fýra heimshornunum, ella høvuðsættunum, hvør síni eyðkenni og andaligar eginleikar. Hetta bleiv eisini nýtt tá byggisiðurin tók seg upp. Í halgidómum hjá fornu egyptunum, grikkunum og bábylonarunum vórðu hesir eginleikar sjónliggjørdir við útskornum mýtiskum verum, ið høvdu tarva- ella leyvukropp, arnarveingir og mannahøvd. Slíkir skapningar ganga aftur í fleiri gudasøgum (mýtologium), í Egyptalandi sum sfinksar, Bábylon sum lamassuar og Grikkalandi sum harpyur.

Í kristnari list ímyndar tetramorfurin sameiningina av teim fýra evangelistunum. Tær fýra verurnar í bíbliuni stava frá Ezekiels bók, og vera stundum avmyndaðar sum ein samanseting av fýra verum, ella sum ein bólkur av fýra verum. Hvør evangelistur hevur eina veru, vanliga við veingjum: Matteus mannin, Markus leyvuna, Lukas tarvin, og Jóhannes ørnina. Í kristnari list og ikonografi verða evangelistarnir ofta avmyndaðir saman við tetramorfum, ella er bara tetramorfurin, sum ímyndar teir, avmyndaður.

Átrúnaður
Kristindómur
Mýtulogi


Høvuðsætt

Ein høvuðsætt er ein av teim fýra heilættunum ið svara til tey fýra heimshornini, norður (norðan), suður (sunnan), eystur (eystan), og vestur (vestan). Ættirnar samsvara eftirfarandi gradum á kumpassini: norður 0°, eystur: 90°, suður: 180°, vestur: 270°, hinar ættirnar eru millumættir.

Veðurfrøði
Navigatión


.an

.an var eitt internets-tjóðarøkisnavn, sum var bílagt til Niðurlendsku Antillurnar.

Økisnavn


Wes Craven

Wesley Earl "Wes" Craven (2. august 1939 – 30. august 2015)  var ein amerikanskur filmsleikstjóri, rithøvundur, framleiðari og sjónleikari. Hann er kendur innan fyri horror filmar, tá serliga tað, ið kallast "slasher" filmar. Serliga er hann kendur fyri filmin A Nightmare on Elm Street, og filmskarakterin Freddy Krueger. Wes leikstjórnaði Wes Craven's New Nightmare og var við til at skriva leikritið í filminum A Nightmare on Elmstreet 3: Dream Warrior saman við Bruce Wagner.

Wes leikstjórnaði eisini allar fýra filmarnar í Scream filmsrøðini, og var við rtil at skapa filmskarakterin Ghostface. Aðrir kendir filmar hjá Wes Craven eru The Hills Have Eyes, The Last House on the Left og My Soul to Take.

Bøkur
 1999 - Fountain Society
 2013 - Coming of Rage

Leikstýrdir filmar
 The Last House on the Left (1972)
 The Hills Have Eyes (1977)
 Stranger in Our House (1978)
 Deadly Blessing (1981)
 Swamp Thing (1982)
 Invitation to Hell (1984)
 A Nightmare on Elm Street (1984)
 Chiller (1985)
 The Hills Have Eyes Part II (1985)
 Deadly Friend (1986)
 The Serpent and the Rainbow (1988)
 Shocker (1989)
 The People Under the Stairs (1991)
 Wes Craven's New Nightmare (1994)
 Vampire in Brooklyn (1995)
 Scream (1996)
 Scream 2 (1997)
 Music of the Heart (1999)
 Scream 3 (2000)
 Cursed (2005)
 Red Eye (2005)
 My Soul to Take (2010)
 Scream 4 (2011)

Ávísing úteftir
 Wes Craven á AllMovie
 Wes Craven á DMOZ
 Wes Craven á the Internet Movie Database
 Rás Wes Craven á YouTube

Føðingar í 1939
Andlát í 2015
Filmsleikstjórar úr USA
Amerikanskir filmsframleiðarar
Amerikanskir rithøvundar


Freddy Krueger

Fred "Freddy" Krueger er høvuðspersónurin í A Nightmare on Elm Street filmsrøðini. Hann var fyrst at síggja í filminum Wes Craven's A Nightmare on Elm Street í 1984, sum ein brendur hópdrápsmaður, ið nýtur hanska vápnaðan knívum, at drepa offur síni ímeðan tey sova. Tá tey doyggja í dreymum sínum, doyggja tey eisini í veruleikanum. Í dreymaheiminum er hann sterkur og næstan óvinnandi, men um Freddy verður drigin inn í veruleikan, hevur hann menniskjaligar veikleikar.

Freddy Kruger var skaptur av Wes Craven, filmsleikstjóra, og hevur verið leiktur av Robert Englund síðani fyrstu ferð hann var at síggja á filmsskíggjanum. Eitt undantak er tó, tað var í 2010 tá Freddy var leiktur av Jackie Earl Haley. Í 2011 kundi Freddy Kruger veljast sum ein spælandi persónur í telduspælinum Mortal Kombat.

Freddy er ein hevndarfullur andi, ið leypur á offur síni í dreymum teirra. Hann kennist lættiliga á brendum andliti sínum, reyðari og myrkagrønari, stríputari troyggju og brúnum leðurhanska á høgru hond vápnuðum knívum. Hanskin var skaptur av egna hugflogi Freddy, og hevur hann sjálvur sveisað knívabløðini. Robert Englund hevur fleiri ferðir sagt at karakterurin umboðar misrøkt, og tað at vera skúgvaður til viks, partvís av børnum. Karakterurin umboðar eisini sum ein stóran part, ótilvitandi ótta, ið liggur í okkum øllum.

Wizard Magazine valdi Freddy sum tann fjúrtanda besta illmenni nakrantíð, bretska sjónvarpstøðin Sky2 hevði hann á áttunda plássi á líknandi lista, og the American Film Institute valdi hann sum nummar 40 á listanum  "AFI's 100 Years... 100 Heroes and Villains". Í 2010 vann Freddy virðislønina "Best Villain" á Scream virðislønini.

Ávísing úteftir

Filmpersónar


Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019

Listi yvir løgtingslimir 2015-2019. Síðan 2008 hevur Løgtingið í Føroyum havt 33 limir, ið eru valdir í einum valdømi. Øll eru vald eftir persónligum atkvøðum á flokslistum. Løgtingsvalið 2015 varð hildið hin 1. september 2015. Av teimum 33 eru 10 kvinnur. Valdu løgtingslimirnir eru hesi:

Sí eisini
Løgtingslimir í Føroyum 2019-2022
Løgtingslimir í Føroyum 2011–2015
Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011

Keldur

Føroyskur politikkur
Føroyskir politikarar
Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
Løgtingslimir
2015 í Føroyum
2015 í politikki


Katrin Kallsberg

[[
Katrin Kallsberg (fødd 30. juli 1967 í Danmark) er ein føroyskur lækni og politikari. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon vald inn á Føroya Løgting fyri Tjóðveldi.

Bakgrund
Katrin búði í Danmark tey fyrstu 6 árini, síðan flutti familjan til Føroya aftur, har faðir hennara, Kaj Kallsberg, starvaðist sum lækni á Eiði frá 1975-79 og í Tórshavn. Sum 16-ára gomul var hon eitt ár í USA sum skiftisnæmingur, síðan tók hon student í Hoydølum, og eftir tað fór hon til Danmarkar at lesa til lækna. Tá ið hon varð liðug við útbúgvingina starvaðist hon eitt skifti í 1995 við Læknum uttan landamørk í Srebrenica í Bosnia. Síðan flutti hon til Føroya, har hon starvaðist sum lækni í nøkur ár, til hon í 1999 flutti til Noregs at útbúgva seg til serlækna í kvinnusjúkum og burðarhjálp. Í 2002 fluttu hon og maðurin Poul Henrik Poulsen aftur til Føroya og búsettust í Sandagerði í Havn. Maðurin andaðist trý ár seinni av krabbameini. Katrin starvast sum yvirlækni í kvinnusjúkum og burðarhjálp á Landssjúkrahúsinum.

Katrin var forkvinna í Javnstøðunevndini frá juni 2012 til februr 2016.

Katrin hevur luttikið í sjónvarpssendingini Fólksins Rødd og útvarpssendingini Also.

Politisk lívsleið
Til løgtingsvalið 2015 stillaði Katrin upp á listanum hjá Tjóðveldi. Hon varð vald við 396 persónligum atkvøðum.

Løgtingsnevndir
2015-2019 Forkvinna í Trivnaðarnevndini
2015-2019 Limur í Mentanarnevndini

Keldur

Føroyskar kvinnur í politikki
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1967
Føroyskir sjúkrarøktarfrøðingar
Løgtingslimir
Politikarar úr Tjóðveldi
Læknar í Føroyum


Hanna Jensen

Hanna Jensen (fødd 19. februar 1973 í Leirvík) er ein føroyskur studentaskúlalærari og politikari (Framsókn). Hon var ein av stigtakarunum til at stovna Framsókn og er næstforkvinna í flokkinum. Frá 2011 til 2015 var hon fyrsta varatingfólk hjá Framsókn og tók sæti fleiri ferðir á tingi. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon vald inn á Føroya Løgting.

Hanna er útbúgvin M.A. í føroyskum og fronskum máli og bókmentum frá Københavns Universitet og Fróðskaparsetur Føroya, harumframt hevur hon eisini tikið próvtøku í pedagogikk og stjórnmálafrøði. Hon starvast sum studentaskúlalærari og lestrarvegleiðari á Studentaskúlanum og HF-skeiðnum í Eysturoy síðan 2005, áðrenn tað undirvísti hon á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hon býr í Norðagøtu.

Hon hevur verið býráðslimur í Eysturkommunu síðan 2009, og er forkvinna í Mentanarnevndini. Hon umboðaði Fólkaflokkin til 2011, tá ið hon, Poul Michelsen og onnur tóku stig til at stovna Framsókn.

Hanna hevur verið franskur konsul í Føroyum síðan 2010.

Keldur

Løgtingslimir
Politikarar úr Framsókn
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1973


Sonja Jógvansdóttir

Sonja J. Jógvansdóttir (fødd 9. november 1977 í Tórshavn, uppvaksin í Fuglafirði) er ein føroyskur journalistur, samskipari og politikari, ið varð vald inn á Føroya Løgting fyri Javnaðarflokkin á Løgtingsvalinum 2015, sum tann fyrsti samkyndi løgtinslimur, ið er opin um tað. Sonja valdi at fara úr Javnaðarflokkinum dagin eftir, at nýggj samgonga varð skipað hin 15. september 2015, og gjørdist leysgangari frá 16. september 2015.

Bakgrund

Sonja vaks upp í  Fuglafirði, tók studentsprógv á Stundentaskúlanum í Kambsdali]] í 1997 og hevur síðan lokið prógv sum Master of Arts við honours í stjórnmálafrøi frá  University of Edinburgh í 2002. Harumframt hevur hon tikið fleiri fak á kandidatstøði innan fyrisiting á RUC 2004-2005.

Hon er stigtakari til og samskipari fyri SAMTAK síðan 2006. Samtak er eitt paraplyfelag fyri føroysku fakfeløgini. Hon starvaðist sum blaðkvinna í Dimmalætting frá 2002 til 2004 og aftur summarið 2005 og hevur síðan eisini starvast sum freelance journalistur og ráðgevi fyri ymisk áhugafeløg. Hon hevur starvast fyri eitt nú homoblaðið CPH Proud og Javnstøðunevndina). Hon var við til at seta á stovn Friðarbogan í 2003, ið var eitt áhugafelag fyri samkynd. Hon var virkin í Amnesty International 1997-2002.

Hon livir í føstum parlagi við fyrrverandi mentamálaráðharra Føroya, Annlis Bjarkhamar.

Politisk lívsleið
Sonja stillaði upp til løgtingsvalið 2015 fyri Javnaðarflokkin. Hon var sera sjónlig í valstrínum, har hon marknaðarføtdi seg vid einari sloyfu, ið Óli Breckmann fyrr var kendur fyri at nýta. Tey bæði eru annars mótsetningar politiskt, hann uttast til høgru og hom langt til vinstru. Hon segði í valstríðnum, at hon vildi arbeiða fyri teimum ið vóru í fátækraváða og fyri at skapa javnrættindi til samkynd og øll í Føroyum. Hon fekk sera nógvar atkvøður, 1021 persónligar atkvøður, ið var næstflest hjá Javnaðarflokkinum og triðflest av øllum. Flokkur hennara kom í samgongu við Tjóðveldi og Framsókn og fekk løgmann og trý onnur landsstýrisfólk. Sonja kom ikki í landsstýrið, men seinni dagin eftir at landsstýrið varð sett, segði hon, at henni stóð í boði at gerast landsstýriskvinna í innlendismálum, men tað hevði hon takkað nei til, tí hon metti at onnur vóru betri egnaði til tað og at hon hevði egna seg betri til almannamál. Sama kvøld sum løgtingið hevði sín fyrsta fund og landsstýrið varð útnevnt, boðaði Sonja frá, at hon tók seg úr Javnaðarflokkinum, men at hon framvegis stuðlaði samgonguni. Hon segði m.a. At hon ikki føldi seg væl í flokkinum og at hon ikki kundi halda fram við at vera limur í einum flokki, ið hevði blokerað fyri, at hjúnarbandslógin varð nevnd í samgonguskjalinum.

Tá ið nevndarsessirnir í Løgtinginum vóru býttir, fekk Sonja tveir vanligir nevndarsessir, ongan formanssess. Hon og Nýtt Sjálvstýri gjørdu tekniskt samstarv við samgonguna, ið førdi til, at andstøðan ongan formanssess fekk. Nýtt Sjálvstýri fekk tveir formanssessir, eitt nú gjørdist Bárður Kass Nielsen formaður í einari nevnd, hann er varamadur fyri Jógvan Skorheim, ið noyddist at velja løgtingssessin frá um hann vildi halda fram sum borgarstjóri í Klaksvík, Bárður fekk 69 atkvøður. Sosialurin skrivaði kritiskt um tað at Sonja hevði telva so illa, at hon takkaði nei til landsstýrissess og rýmdi úr Javnaðarflokkinum, ið gørdi tað upplagt, at Framsókn og samgongan, ið var komin í minniluta, noyddust at bjóða Anniku Olsen formanssessin í Fíggjarnevndini, fyri at tryggja sær, at hon gjørdist limur í Framsókn og harvið eisini gjørdist limur í samgonguni, ið harvið aftur fekk meiriluta. Stutta tíð eftir at Annika fór upp í Framsókn, valdi hon tó at taka seg úr aftur flokkinum og gjørdist leysgangari eins og Sonja. Sonja valdi at stuðla stjórnini, og nakrir mánaðir seinni vísti tað seg, at stjórnin hjá Aksel V. Johannesen hevði størri stríð við at finna semju innanfloks enn við Sonju Jógvansdóttir, tá ið Kristin Michelsen og Bjarni Hammer, ið samstundis vóru ávikavist borgarstjóri og varaborgarstjóri á Tvøroyri, ikki vildu taka undir við ætlaða politikkinum hjá samgonguni viðvíkjandi uppboðssølu av fiskirættindum.

Keldur

Føroyskar kvinnur í politikki
Føroyskir politikarar
Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Føðingar í 1977
Løgtingslimir
Tíðindafólk
LGBT


Billy Joel

William Martin "Billy" Joel, føddur 9. mai 1949, er ein amerikanskur tónleikari, singer-songwriter og tónaskáld. Hann er mest kendur fyri sangin "Piano Man" frá 1973, og hevur havt topp 40 sangir í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Fløga hansara Greatest Hits Vol 1 & 2 er ein av best seljandi fløgunum í USA nakrantíð. Eisini hevur hann verið sætti best seljandi tónleikari í heiminum, og triðbesti seljandi tónleikari í USA.

Hann hevur verið tilnevndur til Grammy-virðisløn 23 ferðir og vunnið seks ferðir. Billy var innlimaður inn í Songwriters Hall of Fame í 1992, Rock and Roll Hall of Fame í 1999, og the Long Island Music Hall of Fame í 2006. Í 2013 tók hann ímóti Kennedy Center Honors, ið er hægsti heiður eitt listafólk kann fáa í USA.

Billy Joel gavst, við fáum undantøkum at útgeva tónleik í 1993, men framførir framvegis løg síni á tónleikaferðum í USA og kring heimin.

Samstarv við Disney
Í 1988 lánti Billy Joel rødd sína til animeraða hundin Dodger í Disney filminum Oliver and Company. Har sang hann eisini opnunarsangin í filminum, ið kallaðist "Why Should I Worry".

Diskografi
 Studio útgávur
 Cold Spring Harbor (1971)
 Piano Man (1973)
 Streetlife Serenade (1974)
 Turnstiles (1976)
 The Stranger (1977)
 52nd Street (1978)
 Glass Houses (1980)
 The Nylon Curtain (1982)
 An Innocent Man (1983)
 The Bridge (1986)
 Storm Front (1989)
 River of Dreams (1993)
 Fantasies & Delusions (2001), klassiskur tónleikur

Keldur

Føðingar í 1949
Amerikanskir raddaleikarar
Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sangarar


Magnus Rasmussen

Magnus Rasmussen (føddur 1962) er ein førøskur lærari og politikari (Sambandsflokkurin). Áðrenn hann gjørdist borgarstjóri, starvaðist hann sum fólkaskúlalærari á Runavíkar kommunuskúla. Hann býr í Lamba.

Politisk lívsleið
Magnus Rasmussen hevur verið borgarstjóri og býráðlimur í Runavíkar kommunu síðan 1. januar 2009, valdur inn á felagslistanum, Almenni Listin. Á løgtingsvalinum 1. september 2015 varð hann á fyrsta sinni valdur í Løgtingið, hann fekk 503 atkvøður, ið var fjórð flest hjá Sambandsflokkinum.

Keldur

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1962
Løgtingslimir
Politikarar úr Sambandsflokkinum


José Manuel Imbamba

José Manuel Imbamba (føddur 7. januar 1965) er ein  angolskur erkibiskupur í tí katólsku kirkjuni í sóknini Saurimo. Hann hevur verið biskupur har síðan 12. apríl 2011.

Hann varð føddur í Boma av Saurimo í 1965. Hann varð prestvígdur í 1991 og helt fram við filosofiska lesnaðinum í Róm.

Frá 1992 til 1995 var hann í starvi hjá dómkirkjuni í Luanda.

Hin 6. oktober 2008 útnevndi Benadikt XVI hann sum nýggjan biskup av Dundo. Filomeno do Nascimento Vieira Dias vígdi hann hin 14. desember 2006. Hin 12. apríl 2011 var hann útnevndur fyrsti erkibiskupur av tí nýggja erkabispadøminum Saurimo.

Frá 22 til 27. september, er hann í Philadelphia, til møti hjá familjunum saman við Frans páva.

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir

 Catholic Hierarchy: Profile of Mons. Imbamba
 Almenna heimasíðan hjá Erkabispadøminum av Saurimo

Angolskir katólskir biskupar
Átrúnaður
Rómversk-katólska kirkjan
Føðingar í 1965


Bjarni Hammer

Bjarni Hammer (føddur 8. mars 1975) av Tvøroyri er ein føroyskur løgreglumaður, rógvari og politikari (Javnaðarflokkurin).

Politisk lívsleið
Bjarni Hammer er býráðslimur í Tvøroyrar kommune, og á løgtingsvalinum 2015 varð hann valdur inn á Føroya Løgting fyri Javnaðarflokkin við 298 atkvøðum. Umframt Bjarna, vóru tveir aðrir suðuroyingar búðsitandi í Suðuroynni valdir inn í Løgtingið, hinir vóru Kristin Michelsen og Henrik Old. Bjarni Hammer varð afturvaldur í løgtingið í 2019 og 2022.

Lívsleið sum rógvari
Bjarni Hammer er virkin innan føroyskan kappróður. Hann var við til at stovna Suðuroyar Kappróðrarfelag í 2012. Felagið var bert virkið í eitt ár, 10-mannafarið Suðuroyingur luttók í kappingini um FM og gjørdist nummar tvey. Navnið á bátinum hevur fyrr verið brúkt til bátar hjá Froðbiar Sóknar Róðrarfelag, men hesin hjá Suðuroyar Kappróðrarfelag hevði annan lit, hann var myrkagrønur og hvítur. Bjarni hevur eisini verið virkin rógvari í feløgunum Froðbiar Sóknar Róðrarfelag og Miðvágs Róðrarfelag í bátinum Riddarin. Hann vann FM við Riddaranum í 2011, tað árið vann báturin allir róðrarnar hjá 6-mannaførum hjá monnum.

Rúsevnamálið 2018
21.februar 2018 greiddi Vágaportalurin frá, at Bjarni Hammer hevði verið avhoyrdur í sambandi við sølu av narkotiskum evnum.

Dagin eftir, 22. februar, svarar løgtingsmaðurin aftur í einum tíðindaskrivi til sama portal, at hann hevði verið avhoyrdur av tveimum løgreglumonnum umborð á strandfaraskipinum Smyrli tvær vikur áðrenn. Hann segði seg ikki hava verið skuldsettan fyri nakað, og at gerðin tosað var um, skuldi hava farið fram til ein 40 ára føðingardag hjá einum vinmanni nøkur ár áðrenn. Talan var um ein mistanka um sølu av rúsevnum, meir nágreiniligt hasj.

Aðrar viðmerkingar vildi Bjarni ikki koma við, men metti tað vera týðiligt at hetta vóru leysasøgur, ið vóru sprotnar frá politiskum mótstøðufólki. At enda segði hann seg aldrin hava selt nøkrum rúsevnir, og at hetta nokk var prísurin ein mátti gjalda sum almennur persónur.

Bjarni boðaði frá at leysasøgurnar byrjaðu at ganga í november 2017, og at hann allatíð hevði hildið løgmann kunnaðan um støðuna.

Viku seinni boðar Sosialurin frá, at tey hava í hendi eina telefonsamrøðu, ið vísir Bjarna sekan í at samskifta um sølu narkotisk evni. Hetta skal hava verið ein samrøða, ið Bjarni hevði við eina 16 ára gamla kvinnu í desember 2017. Brot av samrøðuni var lagt inn á tíðindaportalin in.fo., og vísti á, at Bjarni hevði kunnað kvinnuna um, at hann kundi skaffað hasj frá einum manni, hann hevði tilknýti til.

Sosialurin boðaði frá, at miðilin seinastu mánaðinar hevði kannað skuldsetingarnar móti løgtingsmanninum, og hevði valt at lata løgregluni málið í januar 2018.

26. februar sigur løgmaður, Aksel V. Johannesen seg vera sera ørkymlaðan av málinum, og at Javnaðarflokkurin saman við Bjarna Hammer fer at viðgera málið í felag, áðrenn hann kemur við einari úttalan. Dagin eftir sigur løgmaður at hann og Javnaðarflokkurin mæla Bjarna til at fara í farloyvi ímeðan løgreglan kannar málið, men at endaliga avgerðin liggur hjá løgtingsmanninum. Bjarni útalar seg seinni um dagin, at hann allarhelst boðar løgmanni frá avgerð síni seinni um kvøldið.

28. februar verður tingfundur settur, uttan at nøkur fráboðan er komin frá løgtingsliminum, hann er somuleiðis ikki til staðar. Løtu seinni boðar Kringvarpið frá at Bjarni fyribils hevur tikið sær farloyvi, og sjálvur sigur frá nær tað endar. Avgerðin hevur við sær at næsta varafólk á listanum, ið er Bjørg Dam, tekur yvir tingsessin til Bjarni kemur aftur.

Keldur

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1975
Løgtingslimir
Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Tvørafólk


Tróndur í Gøtu FD 175

Tróndur í Gøtu er ein føroyskur trolari og nótaskip, ið Varðin í Gøtu eigur. Tróndur í Gøtu fiskar uppisjóvarfisk sum t.d. makrel og sild. Skipið varð bygt í 2010 á Karstensens Skibsværft A/S, Skagen, Danmark. Tróndur í Gøtu landar mest til uppisjóvarvirkið Varðan Pelagic á Tvøroyri.

Keldur

Føroysk fiskiskip


Violin

Violinin er eitt strúkiljóðføri við fýra streingjum, stemmað í kvintir: G, D1, A1 og E2, har A-strongurin stemmar kamartónan. Violinin er sopran-ljóðføri av stúkarunum. Violinin er tað ljóðføri, burtursæð frá klaverinum, ið flest verk eru skrivaði til.

Orðið violin er italienskt og merkir eitt lítið strongjaljóðføri (úr latíni vitula). Ein persónur, ið spælir violin, verður nevndur ein violinleikari ella violinistur.

Keldur

Ljóðføri


Trummusett

Eitt trummusett er ein uppstilling av trummum, skálabumbu (cymbal) og øðrum percussion eftir ynski trummusláarans. Trummusett verður ofta nýtt til rock, jazz og annan nýtíðar tónleik. Trummusettið hevur verið ein týðandi partur innan popptónleik síðan 1920-árini.

Keldur

Ljóðføri


Floyta

Ein floyta er eitt blásturljóðføri. Óansæð hvørjum tilfari floytan er gjørd úr, so verður hon bólkað sum træblásari. Orðið floyta fevnir um øll sløg av floytum: blikkfloyta, blokkfloyta, primitivar floytur skornar av greinum ella fuglabeini.

Tað finnast floytur, ið bert hava ein tóna, trillifloyta, blikkfloyta og tær mest primitivu pílafloyturnar.

Samstundis finnast tað eisini sera samansettar floytur við nógvum tónum, t.d. panfloytan við fleiri rørum, aðrar sum langfloytan og blokkfloytan við fingraholum ið kunnu dekkast/haldast frí fyri at uppnáa ymiskir tónar. Eitt annað slag av floytum ið verður nevnd marchfloytan verður mest nýtt í tambourkorps í gardaorkestrum.

Keldur

Ljóðføri


Hiw mál

Hiw er eitt mál í Vanuatu. Umleið 280 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Mwotlap mál

Mwotlap er eitt mál í Vanuatu. Umleið 2 100 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu


Löyöp mál

Löyöp er eitt mál í Vanuatu. Umleið 240 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Lonwolwol mál

Lonwolwol er eitt mál í Vanuatu. Umleið 1 200 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Polonombauk mál

Polonombauk er eitt mál í Vanuatu. Umleið 120 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Tasmate mál

Tasmate er eitt mál í Vanuatu. Umleið 150 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Vera'a mál

Vera'a er eitt mál í Vanuatu. Umleið 500 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Mavea mál

Mavea er eitt mál í Vanuatu. Umleið 34 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Tambotalo mál

Tambotalo er eitt mál í Vanuatu. Umleið 50 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Saa mál

Saa er eitt mál í Vanuatu. Umleið 2 500 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu


Lehali mál

Lehali er eitt mál í Vanuatu. Umleið 200 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu


Axamb mál

Axamb er eitt mál í Vanuatu. Umleið 750 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu


Ingun Christensen

Ingun Christensen (fødd í 1968) er føroyskur rithøvundur uppvaksin í Hósvík í einum tveymálsligum heimi við føroyskari mammu og donskum pápa. Hon er útbúgvin korrespondentur í enskum/týskum og BA/ED í enskum. Áhugin at skriva hevur altíð verið har og sæst aftur í slag av útbúgving og arbeiði, sum hevur fevnt um nógv skrivligt arbeiði, hóast tað meira hevur verið innan tað fakliga.

Sum barn/ung dámdi henni sera væl at skriva, gjørdi sína fyrstu yrking sum tólv ára gomul og setti lag til. Hesi seinastu árini er hon so av álvara farin í gongd við at skriva og dámar ótrúliga væl at sameina hugflog og orðaspæl í kreativari skriving. Fyrstu ferð hon fekk nakað á prent var í blaðnum Kvinna í 2009, har hon skrivaði yrkingina Trælabundin.

Útgávur

Bøkur
 2015 Rani II - Vár og vónir (Barnabók)
 2014 Rani I - Ein nýggj byrjan (Barnabók)
 2013 Eiturkoppaprinsessan (Barnabók
 2010 Garðvættrarnir gera uppreistur (Barnabók v/fløgu)

Stuttsøgur
 2014 Ein lítil dukka í reyðum morgunskóm (Mín Jólabók 2014)
 2013 Jóladunnan (Mín Jólabók 2013)

Yrkingar
 2009 Trælabundin (Kvinna)

Keldur
 BFL

Føðingar í 1968
Føroyskir rithøvundar
Føroyskir barnabókahøvundar
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar


Stjórnin hjá Aksel V. Johannesen

Stjórnin hjá Aksel V. Johannesen er Føroya Landsstýri frá 15. september 2015 við Aksel V. Johannesen sum løgmanni. Samgonguskjalið varð undirskrivað 14. september 2015 millum tríggir flokkar: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi og Framsókn.

Keldur

Stjórnin hjá Aksel V. Johannesen
Listar yvir føroyskir politikarar
Aksel V. Johannesen


Nethalp mál

Nethalp er eitt mál í Vanuatu. Umleið 340 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Maii mál

Maii er eitt mál í Vanuatu. Umleið 180 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Lemerig mál

Lemerig er eitt mál í Vanuatu. Umleið 2 fólk tala málið.

Mál í Vanuatu
Hótt mál


Djóni Nolsøe Joensen

Djóni Nolsøe Joensen (føddur 21. august 1972) er ein føroyskur námsfrøðingur og politikari (JF).

Hann er sonur Annu Nolsøe Joensen og Arna Weihe Joensen og uppvaksin á Glyvrum. Hann er giftur við Maritu Andrasardóttir og eigur trýggjar døtrar.

Hann er dagligur leiðari á Frítíðarskúlanum í Hoyvík.

Politisk lívsleið
Hann stillaði upp til Løgtingsvalið 2015 uttan at verða valdur, men 17. september tók hann sæti á tingi, sum avloysari fyri Henrik Old, ið gjørdist samferðslumálaráðharri í stjórnini hjá Aksel V. Johannesen.

Løgtingsnevndir
2015- Limur í nevndini, ið hevur eftirlit við varhaldsfangum
2015- Limur í Trivnaðarnevndini

Keldur

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1972
Løgtingslimir
Politikarar úr Javnaðarflokkinum


Samferðslumálaráðharrar í Føroyum

Samferðslumálaráðið

Keldur

Føroyskur politikkur
Samferðslumálaráðharrar í Føroyum
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum


Pauli Trond Petersen

Pauli Trond Petersen (føddur 4. februar 1974 í Tórshavn) er ein føroyskur vinnulívsmaður og politikari fyri Tjóðveldi, fyrr var hann limur í Fólkaflokkinum.

Bakgrund
Hann er útbúgvin marknaðarøkonom,
hevur bankaútbúgving og er útbúgvin vinnuráðgevi. Hann arbeiddi sum skrivstovufulltrúði á Toll-og Skattstovu Føroya frá 2001-2003
. Síðan var hann stjóri á Dalásmolt 2003-2004 og síðan starvaðist hann sum vinnnuráðgevi í Eik Banka 2004-2008. Eftir tað var hann í starvi sum fíggjarstjóri á Vest Pack 2008-2010. Hann hevur undirvíst í alibúskapi á Fiskivinnuskúlanum í Vestmanna frá 2006-2009.
Síðan 2010 hevur hann starvast sum sølu- og marknaðarleiðari í Føroya Lívtrygging (LÍV).
Pauli er giftur við Barbaru Brattaberg úr Vági. Tey eiga tríggjar synir, tann elsti, Torstein Brattaberg, er kendur innan rógving.

Politisk lívsleið
Hann hevur verið býráðslimur í Vestmanna síðan 1. januar 2005 og borgarstjóri síðan 1. januar 2013. Hann var formaður í havnanevndini og mentanarnevndini 2005–2008 og í teknisku nevnd frá 2009–2012. Í 2011 møtti hann nakrar ferðir sum varamaður á Føroya Løgtingi fyri Fólkaflokkin. Eftir at borgarliga stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen kom til valdið í 2011 og hevði stýrt eina tíð, valdi Torstein at fara út flokkinum. Í 2015 stillaði hann upp til bæði fólkatingsvalið og løgtingsvalið fyri Tjóðveldi. Hann varð ikki valdur á ting, men eftir at flokkur hansara kom í landsstýri, tók hann sæti á tingi fyri Kristinu Háfoss.

Keldur

Føðingar í 1974
Politikarar úr Tjóðveldi
Politikarar úr Fólkaflokkinum
Løgtingslimir


Funafuti

Funafuti er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 6 194 íbúgvar (2012). Høvuðsstaðurin í Tuvalu liggur her og meira enn helvtin av íbúgvunum á Tuvalu búgva í Funafuti.

Oyggjar í Funafuti

 Amatuku
 Avalau
 Falaoigo
 Fale Fatu (ella Falefatu)
 Fatato
 Fongafale
 Fuafatu
 Fuagea
 Fualefeke (ella Fualifeke)
 Fualopa
 Funafala
 Funamanu
 Luamotu
 Mateika
 Motugie

 Motuloa
 Mulitefala
 Papa Elise (ella Funangongo)
 Pukasavilivili
 Te Afuafou
 Te Afualiku
 Tefala
 Telele
 Tengako (í Fongafale)
 Tengasu
 Tepuka
 Tepuka Vili Vili
 Tutanga
 Vasafua

Tuvalu


Nanumea

Nanumea er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 664 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Nui

Nui er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 548 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Nukufetau

Nukufetau er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 586 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Nukulaelae

Nukulaelae er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 393 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Vaitupu

Vaitupu er ein atoll í Tuvalu. Atollin hevur 1 591 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Nanumanga

Nanumanga er ein oyggj í Tuvalu. Oyggin hevur 589 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Niulakita

Niulakita er ein oyggj í Tuvalu. Oyggin hevur 35 íbúgvar (2002).

Tuvalu


Niutao

Niutao er ein oyggj í Tuvalu. Oyggin hevur 663 íbúgvar (2002). Søgnin sigur, at oyggin varð fólkað í 12. ella 13. øld, tá fólk fluttu higar av Samoa.

Tuvalu


Svenska krónan

Svenska krónan (SEK ella kr.), svenskt svensk krona, er mynteind í Svøríki.

Svenskar galdandi myntir eru í hesum útgávum:
 1 kr
 5 kr
 10 kr

Svenskir galdandi peningaseðlar eru í hesum útgávum:
 20 kr
 50 kr
 100 kr
 500 kr
 1000 kr

Sí eisini
Føroyska krónan
Danska krónan

Keldur

Slóðir úteftir
 riksbank.com

Krónan
Gjaldoyra


Estiska krónan

Estiska krónan (EEK ella kr.), estiskt eesti kroon, var mynteind í Estlandi, áðrenn Estland í 2011 í staðin fór at nýta evruna sum gjaldoyra.

Krónan
Gjaldoyra


Thomas Hylland Eriksen

Thomas Hylland Eriksen (føddur 6. februar 1962) er norskur antropologur.

Slóðir
 Thomas Hylland Eriksen

Norðmenn
Føðingar í 1962


Lewica Razem

Partia Razem, Razem, er ein vinstrahallur, sosialdemokratiskur, politiskur flokkur í Póllandi. Hann varð stovnaður hin 16. mai 2015.

Á netinum
 Heimasíða

Politiskir flokkar í Póllandi


Rundu

Rundu er ein býur í Namibia. Býurin  hevur 63 430 íbúgvar (2011). Býurin er høvuðsbýur í Kavango.

Býir í Namibia


Opuwo

Opuwo er høvuðsstaður í Kunene landslutinum í útnyrðingspartinum av Namibia. Býurin  hevur 7 657 íbúgvar (2011).

Býir í Namibia


Mariental

Mariental er ein býur í Hardap í Namibia. Býurin  hevur 12 478 íbúgvar (2011). Býurin varð bygdur í 1894 og er høvuðsstaður í Hardap landslutinum miðskeiðis í Namibia.

Býir í Namibia


Belgiska Kongo

Belgiska Kongo (Franskt: Congo Belge, Hollendskt: Belgisch-Congo) var eitt belgiskt hjáland í miðafrika frá 1908 til 1960. Landið er nú partur av Fólkaræðiliga Lýðveldinum Kongo.

Keldur

Fyrrverandi ríkir, statir, verndarríkir, hjálond og lond
Lond í Afrika


ISO 639

ISO 639 er ein millumtjóða standardur frá ISO yvir stuttar kortur fyri nøvn á málum.

Standard
Á almennu ISO heimasíðuni finnast seks bólkar av standard-kotum:

ISO-standardar


ISO 639-1

ISO 639-1 eru kotur við tveimum bókstavum fyri mál, ið eru samtykt í ISO 639-1.

Kotur frá ISO 639-1
{| width=100%
|valign=top width=20%|

|valign=top width=20%|

|valign=top width=20%|

|valign=top width=20%|

|valign=top width=20%|

|}

ISO 639


Baltasar Kormákur

Baltasar Kormákur Samper (føddur 27. februar 1966), betri kendur sum Baltasar Kormákur, er ein íslendskur sjónleikari, filmsframleiðari og filmsleikstjóri. Hann er kendur fyri filmar sínar 101 Reykjavík, Mýrin (bygd á bókina av sama navni eftir Arnald Indriðason), Hafið og Everest. Hann hevur vunnið fleiri virðislønir fyri filmar sínar. Harímillum 7 Eddu-virðislønir, ið er tann íslendska film- og sjónvarpsvirðislønin og heiðurin sum "Best international filmmaker of the year" í Las Vegas í 2015.  Baltasar er sonur spanska listmálaran Baltasar Samper.

Filmografi (sum leikstjóri)
 101 Reykjavík (2000)
 Hafið (2002)
 A Little Trip to Heaven (2005)
 Mýrin (2006)
 Brúðguminn (2008)
 Inhale (2010)
 Contraband (2012)
 Djúpið (2012)
 2 Guns (2013)
 The Missionary (2013)
 Everest (2015)
 Reykjavik (2015/2016)

Filmografi (sum sjónleikari)
 Veggfóður: Erótísk ástarsaga (1992) sum Lass
 Agnes (1995) sum Natan
 Djöflaeyjan (1996) sum Baddi
 Drumadísir (1996) sum Gunnar
 Englar Alheimsins (2000) sum Óli
 101 Reykjavík (2000) sum Þröstur
 No Such Thing (2001) sum Dr. Artaud
 Regína (2001) sum Ivan
 Me and Morrison (2001) sum Askildsen
 Stormviðri (2003) sum Einar
 Reykjavík-Rotterdam (2008) sum Kristófer

Ávísing úteftir

Keldur
Føðingar í 1966
Íslendskir sjónleikarar
Filmsleikstjórar úr Íslandi


Nón (tónleikaútgáva)

Nón er fyrsta tónleikaútgávan hjá Døgg Nónsgjógv í fullari longd, hon hevur áður útgivið stakløgum, t.d. Tú Tók Mína Hond, ið varð kosin Ársins poppsangur á Faroese Music Awards 2014. Nón kom út í oktober 2015 og hevur 8 sangir. Nón er útgivin sum fløga av plátufelagnum Tutl og er eisini útgivin á iTunes. Tveir av sangunum, ið eru á útgávuni, hevur Døgg útgivið fyrr sum stakløg, talan er um Tú Tók Mína Hond og Tú Ert Hjá Mær.

Uni Arge eigur orð og lag til sangin Túsundtals Ár, har ið pápi Døgg, ið doyði fyri 11 ár áðrenn fløgan hjá Døgg kom út, spælir guitar. Døgg segði í sendingini Brunsj hjá Kringvarpinum hin 9. oktober 2015, at pápi hennara ofta spældi og sang sangin hjá Una Arge, og at ein upptøka varð gjørd, har ið pápi hennara, Birgir Nónsgjógv, spældi guitar. Fløgan er ognað pápanum, Birgir Nónsgjógv. Jens L. Thomsen hevur  upptikið, ljóðblandað og framleitt fløguna. Matt Colton á Alchemy Mastering í London hevur mastrað fløguna. Afturat Døgg eru systir hennare Drós Reinert Joensen, Hans Jacob Kollslíð, Allan Tausen, Jens L. Thomsen og Marius Ziska við á fløguni.

Døgg greiddi frá í útvarpssendingini Brunsj, at lagið til sangin Tú Og Eg hevði hon gjørt í felag við Hans Jacob Kollslíð, har hon hevði gjørt ogð og lag til niðurlagið, og hann hevði gjørt orð og lag til versini. Sangurin Ongi orð er skrivaður av Hans Jacob Kollslíð (orð) og Marius Ziska (lag). Døgg og Marius syngja duett saman.
Blá tár er ein yrking, ið Døgg yrkti, tá ið hon var 16 ára gomul og er um sor.

Sangir á fløguni
 Tú Tók Mína Hond (2:36)
 Tú Og Eg (2:26)
 Mánin (2:59)
 Ringrásin (2:04)
 Blá Tár (4:14)
 Ongi Orð (3:04)
 Tú Ert Hjá Mær (3:08)
 Túsundtals Ár (4:23)

Keldur

Føroyskar tónleikaútgávur
2015


Regin Jacobsen

Regin Jacobsen (føddur 27. januar í 1966) er núverandi stjóri á føroysku alifyritøkuni Bakkafrost, eftir at hann tók yvir frá pápanum, Hans Jacobsen, eisini nevndur Hans á Bakka. Í Føroyum vóru fyri fyrstu ferð milliardingar skrásettir í september 2014, tá ið Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost, og mamma hansara, Oddvør Jacobsen, áttu partabrøv, sum tilsamans vóru verd meira enn 1,1 milliard krónur. Regin bleiv í 2014 kosin sum nummar eitt av stjórum á miðalstórum fyritøkum, ið eru skrásettar á Oslo Børs, valdur út av 600 greinarum.

Søga
Regin Jacobsen vann sær síni fyrstu oyru longu tá hann var smádrongur, tá hann hjálpt pápanum, Hans á Bakka, niðri á Bakkafrost. Regin tók spakuliga meir og meir yvir í felagnum Bakkafrost og gjørdist stjóri í 1989. Í 2010 varð Bakkafrost skrásett á virðisbrævamarknaðinum í Oslo (OSE), og Regin var tá einasti stjóri í felagnum. Regin hevur líka síðani hann fekk tittulin sum CEO, førka felagið longur og longur út í heim, og ídag er Bakkafrost eitt av leiðandi feløgum innanfyri laksaproduktión.

Keldur

 Bakkafrost.com

Føroysk vinnulívsfólk
Føðingar í 1966


Vaðhorn

Vaðhorn er eitt fiskavirki á Strondum, ið er undir leiðslu av Jógvan Gregersen. Virkið hevur ídag staði á fótum í 42 ár, og koyrir ídag ógvuliga væl.

Søga
Vaðhorn var stovnað tann 29. Apríl í 1973 á Eiði. Í byrjanuni arbeiddi Vaðhorn einans við saltaðum brosmufløkum, eftir at Vaðhorn hevði staði væl á fótum í 11 ár, var tíðin langt um leingi komin, til at flyta inn í nýggjari og størri hølir. Vaðhorn fór tí frá Eiði, og flutti yvir til Skála, har teir búleikaðust í nøkur ár. men tíðin gekk, og longu í 1992, 19 ár eftir at virkið var stovnað, flutti Vaðhorn seg frá Skála, yvir til Strendur, har teir eisini búleikast í dag. í 2003 bleiv Vaðhorn viðurkent fyri tað harða arbeiði, ið var gjørt hesi árini, og fekk sostatt prísin, sum ársins virki. Men sum árini ganga, gerast krøvini fleiri frá kundunum, og Vaðhorn fer tí undir at framleiða saltan fisk í úr frystari rávøru 2007, og bleiv hetta eisini ein stór framgongd fyri teir. og av tí sama, so gert virkið alsamt størri, og í 2009 verður tí neyðugt at byggja eina enn og størri framleiðslu høll. ikki nokk við tí, í 2011 fer Vaðhorn yvirum fjørð, og yvir til Toftir, har teir eisini vóru í nøkur ár. men hetta var tó ikki leingi, tí í 2015 fóru teir aftur yvir til bara at framleiða vørur yviri á Strondum, men tó mistu tey, ið arbeittu á Toftum ikki arbeiði, tey vóru flutt yvir til Strendur við.

Heiður
 2003 - Ársins virki

Keldulisti
Vaðhorn.fo

Føroyskar fyritøkur
Fiskavirki í Føroyum


Ólavur Jøkladal

Ólavur Jøkladal (føddur 20. september 1952 í Klaksvík), er ein føroyskur kórleiðari, tónaskald, tónleikafrøðingur, málfrøðingur og vinnulívsmaður, sum í løtuni starvast sum fulltrúi í Fólkaheilsuráðnum. Hann var skrivstovustjóri í Reiðarafelagnum frá 2006-08, hann tók við eftir Jógvan Norðbúð sála. Í juni 2020 varð hann tilnevndur nevndarlimur í Dansk færøsk kulturfond. Í oktober 2020 varð hann valdur sum formaður fyri Leiklistaráðið, ið virkar sum stýri fyri  Tjóðpalli Føroya.

Ólavur Jøkladal hevur verið sera virkin innan tónleik, serliga kórtónleik og hevur m.a. komponerað fýra tónleikaverk og stjórnað fleiri kórum. Í 1987 útgóvu Havnarkórið og Tórshavnar Kamarkór Blátt og í 1996 útgav Tórshavnar Kamarkór Várlongsil. Jøkladal stjórnaði kórunum og eigur tvey av løgunum á útgávuni Várlongsil.

Lívsleið

Útbúgvingar og størv
Ólavur Jøkladal er útbúgvin merkonom frá Føroya Handilsskúla í 1974. Í 1980 byrjaði hann at lesa tónleikavísindi á Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn (Københavns Universitet). Hann fekk prógv sum cand. phil í 1988 og cand. mag. í 1992 á Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn og Fróðskaparsetri Føroya í tónleikavísindum og norurlendskum máli.

Hann hevur starvast innan ymisk øki. Frá apríl 2006 til juli 2008 var hann skrivstovustjóri í Føroya Reiðarafelag.

Ólavur er giftur Ásu av Reyni Jøkladal, ið er dóttur kenda listarmannin ingálv av Reyni, tey eiga trý børn.

Yrkisleið innan tónleik

Síðan 1995 hevur hann verið kórleiðari hjá kamarkórinum Aurora Borealis, sum varð sett á stovn sama ár. Hann var leiðari hjá Ebenezerkórinum frá 1984 til 2000.

Ólavur Jøkladal stovnaði Tórshavnar Kamarkór í 1985, og hann stjórnaði eisini kórinum næstu tíggju árini. Kórið var byrjað í 1984 undir navninum Kamarkór Tórshavnar Musikkskúla, hetta var broytt til Tórshavnar Kamarkór árið eftir. Síðan 2014 hevur hann verið organistur í Føroysku Fólkakirkjuni, í løtuni organistur í Hoyvíkar kirkju.

Hýsisá - tónamynd um Mikkjal á Ryggi
Í 2010 og 2011 varð ein leikur framførdur um Mikkjal á Ryggi í húsunum í Beitinum. Leikurin var 45 minuttir við einmansleikaranum Hans Tórgarð. Ólavur Jøkladal skrivaði tónleikin til leikin hjá Mikkjal á Ryggi. Hann komponeraði overturuna, sum er forspælið til leikin, ið er bert fyri ljóðføri. Harumframt hevði Ólavur gjørt millumspøl og løg til yrkingar eftir Mikkjal á Ryggi, eitt nú: "Steinstólpan" og "Vatnið vinnur harðar hellur". Hans Tórgarð hevði leiklutin sum Mikkjal, og 14 tónleikarar og sangarar undir leiðslu av Ólavi Jøkladal framførdu tónleikin í samspæli við leikaran.

Verk
1985 Sálmur 42
1995 Innibyrgdur
2010 Overtura - Hýsisá - Einmansleikur framførdur til minnis um skaldið Mikkjal á Ryggi, leiktur av Hans Tórgarð, tónleikur til yrkingar eftir Mikkjal á Ryggi, Ólavur Jøkladal komponeraði tónleikin.
2011 Kvintett “Corvus”

Útgávur
1987 Blátt - Havnarkórið & Tórshavnar Kamarkór, útgivið sum grammofonpláta og CD
1996 Várlongsil - Tórshavnar Kamarkór, útgivið av Tutl sum CD

Framførslur
1984 Christianskirkjan, Klaksvík
1986 Tivolis konserthøll, Keypmannahavn
1986 Roskilde Domkirke
1987 Felagskórið á Ólasøku á Tinghúsvøllinum
1993 Sofia Albertina, Landskrona
1993 Lunds Domkirke
1996 Hallgrímskirkjan, Reykjavík
1997 Gammel Aker kirke, Oslo
1997 Viborg Domkirke
2001 Konsert á ráðstevnu hjá Nordisk Musikpædagogisk Union
2011 Havnar Kirkja, dómkirkjan í Tórshavn
2015 framførsla fyri ambassadørum - Danska Uttanríkisráðið
2015 30 ára jubileumskonsert, Vesturkirkjuni
2016 Felagskórið á Ólasøku á Tinghúsvøllinum

Álitisstørv
Útbúgvinarráðið: 2007 – Nevndarumboð Reiðarafelagsins í Maritima Útbúgvingarráðnum.
Arbeiðsmarknaðarráðið: 2006 – 2007 Nevndarumboð Reiðarafelagsins í Arbeiðsmarknaðarráðnum.
Samstarvsráðið: 2006 – 2007 Nevndarumboð Reiðarafelagsins í Samstarvsráðnum fyri trygd á sjónum.
Hjálpargrunnurin fyri óarbeiðsførar fiskimenn: 2007 – Nevndarumboð fyri Føroya Reiðarafelag
Dansk færøsk kulturfond: nevndarlimur í Dansk færøsk kulturfond frá juni 2020 og seks ár fram.
Leiklistaráðið: Formaður í Leiklistaráðnum frá oktober 2020 og trý ár fram.

Norðurlendskt samstarv

Keldur

Føðingar í 1952
Føroyskur kórsangur
Kórleiðarar
Føroysk tónaskøld
Føroysk vinnulívsfólk


Adrian Zandberg

Adrian Tadeusz Zandberg (føddur 1979 í Aalborg) er ein pólskur søgufrøðingur og politikari. Hann hoyrir til tann sosialdemokratiska flokkin Partia Razem.

Ávisingar úteftir
 Adrian Zandberg

Pólskir politikarar
Føðingar í 1979


Aurora Borealis

Kamarkórið Aurora Borealis er føroyskt kór, ið varð stovnað í 1995. Kórið hevur føroyskan og norðurlendskan kórtónleik á skránni. Konsertferðir hava verið gjørdar til: Íslands, Noregs og Danmarkar. Kórleiðari síðan stovnanina í 1995 er Ólavur Jøkladal.

Keldur

Føroysk kór


Il Divo

Il Divo  er ein is a fleirtjóða sangbólkur, ið varð stovnaður í Stóra Bretlandi í desember 2003. Talan er um eina songkvartet við fýra sangarum: Urs Buhler úr Sveis, Carlos Marin úr Spania, David Miller úr USA og Sébastien Izambard úr Fraklandi.

Í 2015 hevði kvartettin útgivið 9 album: Il Divo  (2004), Ancora (2005), Siempre (2006), The Promise  (2008), Wicked Game  (2011), A Musical Affair (2013) and Amor & Pasión (2015); a compilation album The Greatest Hits (2012); special Christmas songs album The Christmas Collection (2005). Two other albums An Evening with Il Divo: Live in Barcelona (2009) and Live in Japan (2014) are live recordings of concerts. Additionally, they have collaborated with other artistes as guest performers.

Limir í bólkinum
 Carlos Marín (1968)
 Urs Bühler (1971)
 Sébastien Izambard (1973)
 David Miller (1973)

Tónleikaútgávur

Studio album
2004 - Il Divo
2005 - Ancora
2006 - Siempre
2008 - The Promise
2011 - Wicked Game
2013 - A Musical Affair
2015 - Amor & Pasión

Uppsamlingsalbum
2005 - The Christmas Collection
2012 - The Greatest Hits

Live konsert album
2009 - An Evening with Il Divo: Live in Barcelona
2014 - Live in Japan

Keldur

Divo, Il


Dansk Melodi Grand Prix 2016

Dansk Melodi Grand Prix 2016 verður hin 45. útgávan av Dansk Melodi Grand Prix, sum er ein árlig afturvendandi sangkapping, ið hevur verið fyriskipað síðan 1957 av Danmarks Radio (DR). Tiltakið verður hildið í Forum Horsens í Horsens 13. februar 2016. Vertir verða Jacob Riising, Annette Heick og Hilda Heick.

Luttakarar
Tá ið freistin fyri at senda sangir inn til Dansk Melodi Grand Prix 2016 var farin hin 7. september 2015, vóru 982 sangir innkomnir, tað er tað hægsta nakrantíð. Av hesum eru 6-7 sangir útvaldir av einari dómaranevnd, meðan restin av teimum tilsamans 10 sangunum eru valdir út sum wildcards. Cutfather hevur sum tónleikaábyrgdari fyri kappingina havt høvuðsábyrgdina fyri útveljingini av luttakarum, í samstarvi við tónleikaframleiðaran Jonas Schrøder, ið hevur verið knýttur at tí danska Melodi Grand Prix'num síðan 2013. Hinir limirnir í dómaranevndini verða ikki almannakunngjørdir.

Sum nakað nýtt verða allir sangirnir framførdir við bandaðum kórvokalum; forsangarar skulu tó syngja live.

Superfinala

Keldur

Dansk Melodi Grand Prix
2016 í Danmark


Billboard 200

Billboard 200 er ein hittlisti, ið vísur 200 mest seljandi tónleika-album og EP'ir í USA. Listin verður útgivin einaferð um vikuna av tíðarritinum Billboard magazine og verður ofta nýtt at máta hvussu vælumtókt ein tónleikabólkur ella listafólk er.

Amerikanskur tónleikur
Hittlistar


Billboard (tíðarrit)

Billboard er eitt amerikanskt tónleikatíðarrit, ið varð stovnað í 1894. Tíðarritið er mest kent fyri ymiskir hittlistar yvir mest seldu tónleikaútgávur í USA. Teir týdningarmestu av listunum eru Billboard Hot 100 (fyri stakløg) og Billboard 200 (fyri album). Harafturat hevur tíðarritið eina røð av listum innan ymisk sløg av tónleiki, bæði fyri stakløg og album, og listar yvir hvørjir sangir, ið hava fingið mest av spælitíð á radiostøðum.

Tíðarrit úr USA


Billboard Hot 100

Billboard Hot 100 er ein hittlisti, ið framhaldandi vísir yvirlit yvir 100 best umtóktu stakløg í USA. Listin er grundaður á spælingar á útvaprsstøðum og sølu (stroyming, downloads og plátusøla). Tíðarskeiðið har ið útvaprsmátingar verða gjørdar eru frá mikudegi til týsdag fyri spælingar á útvarpsstøðum og frá mánadegi til sunnudag fyri sølu. Listin verður gjørdur av tíðarritinum Billboard og verður almannakunngjørdur týdagar.

Tað fyrsta staklagið á Billboard Hot 100, ið gjørdist nr. 1, var "Poor Little Fool" við Ricky Nelson hin 4. august 1958.

Hittlistar


Iglasnigil

Iglasnigil (frøðiheiti - Galba truncatula (áður: Lymnaea truncatula)), er ein vatnakúvingur.

Iglasnigilin er lítl og hevur sum oftast døkkan kúving.

Hann er vanligur á vátlendi í undirhaganum. Vit finna hann eisini innangarðs har vátt er um. Navnið hevur hann fingið av tí, at livraigilin Fasciola hepatica livir í honum ein part av ævi síni. Fær seyðurin hendan igilin niður í seg, fer hann inn í livrina á seyðinum, sum verður sjúkur av tí, sjúkan verður rópt iglasótt. Fyri at bøta um hetta plaga menn at skera upp haga. Kanningar av føroyskum djóralívi í 1920'unum vístu at uml. 5% av stovninum var fongdur við livraigli.

Hæddin á fullvaksna kúvinginum er 5-10 mm, breiddin er 2,5-6 mm og hevur hann 5-6 eggrundar snúningar.

Myndir

Keldur

Sniglar


Stagnicola palustris

Stagnicola palustris (frøðiheiti - Stagnicola palustris (áður: Lymnaea palustris), føroyskt navn væntar, danskt lille mosesnegl) , er ein vatnakúvingur.

Ógvuliga sjáldsamur, bert einaferð skrásettur í Føroyum, í Tórshavn ár 1900 (Collinge) tá ein húsi varð funnin. Slagið er ikki er funnið síðan.

Hæddin á fullvaksna kúvinginum er 10-18 mm, breiddin er 6-10 mm og hevur hann 5-6 kúputar snúningar.

Keldur

Sniglar


Vatnakúvingar

Vatnakúvingar (frøðiheiti - Lymnaea), er ein bólkur av, sum oftast smáum, lungnasniglum sum liva í ferskvatni og í vátlendi á landi. Teir hoyra til familjuna Lymnaeidae.

Í Føroyum eru skrásett fýra sløg:

 Lymnaea stagnalis (Linnaeus, 1758)
 Lymnaea palustris (O. F. Müller, 1774): samheiti fyri Stagnicola palustris (O. F. Müller, 1774)
  Lymnaea peregra (O. F. Müller, 1774): samheiti fyri Radix peregra (O. F. Müller, 1774) - vatnakúvingur
  Lymnaea truncatula (O. F. Müller, 1774): samheiti fyri Galba truncatula (O. F. Müller, 1774) - iglasnigil

Keldur

Sniglar


Lymnaea stagnalis

Lymnaea stagnalis (frøðiheiti - Lymnaea stagnalis), føroyskt navn væntar, danskt stor mosesnegl) , er ein vatnakúvingur.

Ógvuliga sjáldsamur, fyrstu ferð skrásetuur í 1846,  og so ikki aftur fyrr enn í 2006 og  2008, hesuferð helst sum sløðingur.

Hæddin á fullvaksna kúvinginum er 45-60 mm, breiddin er 20-34 mm og hevur hann 4,5-6 kúputar snúningar.

Keldur

Sniglar


Radix peregra

Radix peregra (frøðiheiti - Radix peregra (áður: Lymnaea peregra ella Lymnaea pereger), føroyskt navn væntar, danskt almindelig mosesnegl ),  er ein vatnakúvingur.

Radix peregra er vanligasti vatnakúvingur í Føroyum og finst í nærum øllum slagi av vátlendi. Í mun til iglasnigilin Galba truncatula, ið bert finst niðanfyri 100 m. hædd, so er Radix peregra funnin heilt upp í 500 metra hædd. Radix peregra er nógv fongdur við ormveruni av eini iktu Trematoda, sum í vaksnum líki livir sum sníkur í fugli (Lützen & Bovien, 1934).

Kúvingurin er broytiligur, fullvaksin er hæddin á honum vanliga uml. 18-20 mm, breiddin uml. 12-13 mm og hevur hann 5 snúningar.

Myndir

Keldur

Sniglar


Mølir

Mølir (Tineidae) er ein fjølment familja av firvaldum sum eru kend um allan heim. Mótsatt ormverum hjá øðrum firvaldum, so liva flestu mølir ikki av livandi plantum, men av deyðum plantu- ella djóraleivdum, soppum, ella skónum. Summi sløg kunnu gera stóran skaða í matvøruframleiðslu og í klædnaídnaði. Her á landi kenna vit serliga tann vanliga føroyska mølin sum kann oyðileggja ullint klæðir sum hann legst á at eta.

Í Føroyum eru skrásett trý sløg:

 Endrosis sarcitrella (Hübner, 1825): upprunaliga nevnt Phalæna (Tinea) sarcitrella (Linnæus, 1758) - húsvættið gráa
 Hofmannophila pseudospretella (Stainton, 1849) - húsvættið brúna
  Monopis laevigella ((Denis & Schiffermüller, 1775) - húsvættið svarta

Keldur

Skordýr


Húsvættið gráa

Húsvættið gráa ella bara húsvætti (frøðiheiti - Endrosis sarcitrella (áður: Phalæna (Tinea) sarcitrella)), er ein mølur. Hetta er tað upprunaliga húsvættið í Føroyum sum Svabo nevnir í sínum "Indberetninger fra en Reise i Færøe" frá 1781-82.

Keldur

Skordýr


Húsvættið brúna

Húsvættið brúna (frøðiheiti - Hofmannophila pseudospretella), er ein mølur. Brúna húsvættið fanst upprunaliga bara í Asia, men hevur spjatt seg haðani kring allan heimin síðan 1840-árini, eisini til Føroyar, her tað nú er vanligt kring alt landið. Mølurin, ið etur nærum alt, ger skaða á bæði mat og klæðir.

Keldur

Skordýr


Húsvættið svarta

Húsvættið svarta (frøðiheiti - Monopis laevigella), er ein lítil mølur.

Keldur

Skordýr


Grátt undir steini

Grátt undir steini ella grótlús, stundum rópt onnur nøvn, t.d. grádýr ella (í Skúvoy) veggjalús, eru fleiri sløg av smáum krabbadýrum sum liva á landi. Í útsjónd og livihátti kunnu tey minna um skordýr, men tey eru ikki skordýr. Grátt undir steini eru ein undirbólkur Oniscidea av bólkinum Isopoda.

Í Føroyum eru skrásett fýra sløg:

 Porcellio scaber (Latreille, 1804)
 Oniscus asellus (Linnaeus, 1758)
 Trichoniscus pusillus (Brandt, 1833)
 Ligia oceanica (Linnaeus, 1767)

Nakrar fráboðanir eru komnar um at eitt fimta slag, Armadillidium vulgare'', skal vera komið til Føroyar, men hetta er ikki staðfest.

Alment
Grátt undir steini hevur 7 pør av beinum.  Kroppurin er samansettur av 13 liðum. Tað er einasta djór á landi sum andar bæði við lungum og táknum, og tí kann grátt undir steini vera bæði uppi á landi og í vatni. Grátt undir steini trívist best har vátligt er, og tolir ikki ov nógv ljós ella terra. Tað livur serliga av plantuleivdum. Honin verpur egg niður í ein posa, sum hon hevur undir framkroppinum, og í posanum verða ungarnir klaktir.

Keldur

Krabbadýr


Porcellio scaber

Porcellio scaber (frøðiheiti - Porcellio scaber, føroyskt navn væntar, danskt grå bænkebider),  er vanligasta gráa undir steini í Føroyum. Porcellio scaber finst í flestu oyggjum, men eins og onnur grá undir steini, er tað fátt í tali norðantil í landinum.

Porcellio scaber verður vanliga 10-15 mm til longdar, og er vanliga grátt, ljósari undir búkinum, tó kunnu brún, blálig, gullig ella ljósareyð litbrigdi koma fyri. Porcellio scaber livir í ymsum vátligum búøkjum, í haganum, viðarlundum og bygdum øki, men er ikki so tengt at vatni sum Oniscus asellus.

Krabbadýr