Sierra Leona

Tjóðveldið Sierra Leona (á enskum: "Republic of Sierra Leone") er eitt lítið land í Vesturafrika. Sierra Leona hevur mark við Liberia og Guinea. OECD (stytting fyri "Organisation for Economic Co-operation and Development" hevur flokkað landið í bólkin heimsins fátækastu lond .

Meiri enn 51 % hava trupulleikar við at fáa reint vatn at drekka . Tað eru verri enn so øll, sum hava vatn innlagt í húsini. Og tó at so er, so er tað so skitið, at tað ikki er drekkandi. So vatn at drekka og til matgerð má heintast við spann úti i býnum. Og sum so mangt annað, er hetta eisini ein av uppgávunum hjá kvinnunum og børnunum. Mong fólk búgva í fátækrabýlingum, har sum hvørki er reint vatn ella toilett.

Søga

Í 1787 tóku bretar hetta landøkið og stovnaðu eitt ríki, ið varð ætlað leyslatnum afrikonskum trælum. Soleiðis fekk høvuðsstaðurin, Freetown, navn sítt. Enn eru nakrir eftirkomarar eftir hesar trælir, teir verða nevndir kreólar.

Búskapur

Sierre Leona er eitt av teimum fátækastu londunum í Afrika. Nógvu steinsløgini í jørðini í Sierra Leona hava gjørt námsvinnu til týðandi vinnu, og teir útvinna eina mest av diamantum. Mekanisk amboð verða nýtt til útvinningina, men gimsteinarnir verða eisini høgdir úr klettunum við hond og skolaðir fram í áunum. Onnur steinsløg til útflutnings eru jarnmálmur, bauxit (sum aluminium verður gjørt úr) og rutile (sum titanium verður gjørt úr).

Landbúnaður

Sierra Leona er av fátækastu londum í heiminum, og tríggir fjórðingar av fólkinum liva av landbúnaði. Týdningarmesta útflutningsgrøðin eru kaffi, nøtir, kakao og pálmakjarnar (fræ, ið olja verður vunnin burturúr). Høvuðsgrøði er rís, sum verður dyrkað í áardølunum. Fjallarís verður dyrkað í dalslíðunum, og mýrirís í dølunum, sum standa undir í vatni í regntíðini. Roynt hevur verið at vaksið og ment rísgróðurin, t.d. við at fella skógin í mangrovumýrunum og leggja lendið inn til rísmarkir.

Diamantar

Fyri eitt land sum Sierra Leone hevur stóra diamantríkidømið verið ein vanlukka, men t.d. Botsvana, sum eisini hevur stórt diamantríkidømi, hevur havt størsta búskaparvøkstur í heiminum seinastu 40 árini. Ólógligur handil av diamantum er ein av størstu inntøkukeldunum hjá uppreistrarherinum (Revolutionary United Front, RUF) í Sierra Leona, og heldur ólógligi handilin av diamantum sostatt lív í uppreistrarstríðnum í landinum . Stórur partur av ólógliga handlinum hjá RUF gongur ígjøgnum grannalandið Liberia. Trygdarráð Sameindu Tjóða ásannar týdningin, ið altjóða lógligur handil við diamantum hevur fyri menningina av fleiri londum, og hevur í hesum sambandi heitt á stjórnina í Sierra Leona um at útvega eitt upprunaloyvisbræv, soleiðis at lógligur handil við diamantum ikki verður raktur av altjóða handilstiltøkum.

Í 2005 heiti Amnesty International serliga á altjóða gimsteinaframleiðarar og sølufyritøkur í eini roynd at syrgja fyri, at gimsteinar úr krígsherjaða Sierra Leona ikki komu á altjóða marknaðin. Amnestylimir mótmæltu uttanfyri gimsteinahandlar í Amerika, og aðrir limir luttøku í kjaki við Hoge Raad voor Diamant í Belgia og DeBeers-bólkin, sum er heimsins størsta gimsteinafyritøka.

Tað er bannað at flyta óslípaðar diamantar úr Sierra Leona til Føroya beinleiðis eins væl og óbeinleiðis uttan mun til, hvar teir hava sín uppruna.

Fólkið

Í Sierra Leona búgva góðar 5,3 milliónir fólk. Fjølmentastu fólkasløgini eru mendafólkið fyri sunnan og temnafólkið fyri norðan. Seinastu árini hevur stríð ímillum ættarbólkar elvt til borgarakríggj.

Politikkur

ES hevur útgivið sín svartalista yvir vandamikil flogfeløg. Millum nøvnini á teimum flogfeløgum sum hava vánaliga trygd, og fáa sostatt ikki loyvi at flúgva til ES, eru t.d. øll flogfeløgini í Sierra Leona, Guinea og Liberia . Restin av listanum stendur av nýggju feløgum, har er eitt felag úr Norðurkorea, eitt í Afganistan, tvey frá Kasakstan, tvey frá Kirgisia, eitt úr Teilandi og eitt úr Ruanda. Í alt 90 feløg.

Barnarættindi

Sierra Leona er tað landið í heiminum har flest smábørn líða krubbudeyðan. Tað doyggja 2 000 av hvørjum 100 000 børnum ið verða fødd. Mangar fráboðanir eru eisini, serliga úr londum í Vesturafrika, har børn verða tikin sum barnasoldátar. Í 2010 er m.a komin ein drúgv frágreiðing um barnasoldátar í Sierra Leona. Í vápnaðum bardøgum verða børnini ofta álopin og dripin, tí at tey umboða framtíðina. Í Sierra Leona eru eisini 300 000 foreldraleys børn. Børn, sum liva á gøtuni, liva av at bidda, stjala og lata seg kynsliga misnýta. Tey enda ofta í fongsli, og fleiri frásagnir eru um, at fólka gjalda fyri at fáa tey ruddaði av gøtuni sum annað órudd. Og tá ið skøkjulevnaður eisini er ein trupulleiki í Sierra Leona, so ger hetta heldur ikki støðuna betri. Hetta eru ofta mammur, sum hava mist mannin, og sum tí ikki klára at forsyrgja sær og børnunum, og tí ikki síggja annan møguleika, enn at fara út í søkjulevnað. Ein av stóru og syrgiligu trupulleikunum í Sierra Leona, sum so nógva aðrastaðni í Afrika, er eyðkvæmi. Tað eru nógv fólk, sum eru HIV smittaði ella hava AIDS. Og er hetta ein av orsøkunum til, at tað eru so nógv foreldraleys og heimleys børn.

Come er ein føroyskur felagsskapur, sum arbeiðir í Sierra Leona, og hevur til endamáls at hjálpa teimum í hava ov tungar byrðar at bera . Høvuðsarbeiði hjá Come er eitt barnaheim, har fimm foreldraleys børn búgva og í løtuni verður arbeitt við at taka 2 børn afturat. Ætlanin er at hava 10 børn áðrenn 2012. Annars ger Come eisini annað hjálpararbeiði í Sierra Leona. Felagsskapurin eigur m.a. eisini jørð sum verður nýtt til at dyrka leyk, korn og kasavarøtur, umframt at tey hava hønur og dunnur. Alt til matna til tey, sum búgva á heiminum.

Uttanríkisráðið hevur gjørt av at samstarva við føroyska felagsskapin COME, sum stendur fyri Christian on Mission Extension, og hevur latið felagsskapinum 138.500 kr til arbeiðið teirra í Kwama í Sierra Leona . Játtanin frá Uttanríkisráðnum skal brúkast til at gyrða inni jarðarøkið og til at byggja ein vatnbrunn. Ætlanin er, at arbeiðið skal taka 4 vikur. Tað verða 17 fólk, sum skulu gera arbeiðið, 7 føroyingar og 10 fólk úr bygdini Kwama, ið er stutt uttanfyri Freetown í Sierra Leona. Endamálið er at stuðla foreldraleysum børnum at tey fáa eitt heim og kunnu ganga í skúla. Tey fáa sostatt møguleika at byggja upp eina tilveru, har tey kunnu læra og klára seg sjálvi. Harumframt er talan um lønandi arbeiði hjá teimum, sum starvast á heiminum. Føroyingarnir fáa royndir at arbeiða við altjóða menningarsamstarvi og koma at kenna tær treytir, sum eru galdandi við tílíkum arbeiði.

Kelduávísingar

Afrika


Monique Alfradique

Monique de Araújo Alfradique (fødd 29. apríl 1986 í Niterói) er sjónleikari úr Brasil. Hon hevur spælt leiklutir bæði í sjónvarpsrøðum, í spælifilmum og á palli.

Filmar

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1986


Líggjas á Váli

Líggjas á Váli (1922 - 1993) varð føddur í Svínoy og búsettist seinni í Tórshavn. Hann var kendur sangari innan Brøðrasamkomuna í Føroyum og yrkti fleiri sangir, m.a.:
 So langt eg kann minnast, so havi eg hoyrt...
 Á, signaða vissa: Øll syndin er rindað...

Føðingar í 1922
Andlát í 1993
Føroyskir mannligir sangarar


Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (Forbannilsið hjá Svørtu Perluni) er ein amerikanskur filmur frá 2003. Filmurin er tann fyrsti í eini røð av fýra filmum ið eru inspireraðir av Pirates of the Caribbean attraktiónini í Disney World Florida. Filmurin gjørdist ein stór success og tjenti næstan $654 mió. inn. Fáar vikur eftir frumframførsluna, kunngjørdi Walt Disney Pictures, at ein sequel fór at koma koma. Higartil eru 4 filmar gjørdir.

Amerikanskir filmar
Pirates of the Caribbean


Sameindu Emirríkini

Sameindu Emirríkini ella Sameindu Arábisku Emiratir (á arábiskum "دولة الإمارات العربية المتحدة"
á enskum UAE - United Arab Emirates) er eitt land í Miðeystur. Landið hevur mark við Saudiarábia í suðuri og við Oman móti eystri. Høvuðsstaðurin er Abu Dhabi og størsti býurin er Dubai.

Oljuvinnan er høvuðsvinnan.

Søga

Landafrøði

Sameindu Emirríkini eru syðrumegin við Persaflógva. Tríggir fjórðingar av hesum islamska ríkinum eru sandoyðimørk, har tað er ógvuliga heitt og turt alt árið. Bara heilt lítil partur er nýtiligt dyrkilendi, og næstan øll matvøra verður innflutt. Sameindu Emirríkini eru samgonga av sjey smáum emiratum: Abu Dhabi, Ajman, Dubai, Fujairah, Ras al-Khaimah, Sharjah og Umm al-Qaiwain. Hvør emirur hevur einaveldi í sínum ríki, men teir hittast javnan at taka avgerðir, sum eru fyri alt samveldið. Abu Dhabi er størsta emirríkið, og høvuðsstaðurin har er eisini samveldisshøvuðsstaður.

Emiratini eru tilsamans 83.600 ferkilometrar til støddar , ella umleið tað dupulta av Danmark.

Politikkur

Emiratini eru eitt av teimum meira frísinnaðu arábisku londunum. Víst hava tey ikki fólkaræði í okkara merking, men tey hava eitt "gott" einaræði, sum hevur umsorgan fyri fólkinum. Í Emiratunum kenna tey t.d. einki til tá átrúnaðarligu intoleransu, sum vit hoyra so nógv um í samband við Islam. Her eru eisini kristnar kirkjur av ymiskum slag.

Talufrælsi

17. juli í 2006 varð Mohammed al-Mansoori handtikin, eftir at hann hevði gjørt samrøðu við eina arábiska sjónvarpsrás, ið sendir yvir fylgisvein, um stríðið í Libanon . Mohammed al-Mansoori er formaður fyri løgfrøðingafelagnum í Sameindu Arábisku Emiratunum. Hetta er ein óheftur felagsskapur av dómarum, sakførarum og løgfrøðiligum serfrøðingum. Felagsskapurin hevur staðið fyri fundum um ymisk mannarættindaevni. Hann varð ákærdur fyri at "hava æruskemmað almenna ákæran". Hann varð latin leysur uttan ákæru. Í august 2006 varð hann aftur handtikin og hildin aftur í 2 dagar. Tá hann varð leyslatin, varð hald lagt á pass hansara. Orsøkirnar til handtøkurnar eru framvegis ikki greiðar. Bæði Mohammed al-Mansoori og Mohammed Abdullah al-Roken hava í fleiri ár verið noktaðir at gera samrøður ella at skriva greinar.

Í september í 2005 settu myndugleikarnir í Emiratinum Fujairah forboð fyri einum fundi um borgaralig rættindi, rættindi hjá kvinnum og fólkaræði, sum felagsskapurin hevði skipað fyri. Eingin grundgeving varð givin fyri forboðnum.

Yvirlit yvir fólkatal, fløgg og vídd í teimum sjey emiratunum

Fólkið

Átrúnaður

Hevur religión týdning í gerandisdegi tínum? Henda spurning hevur Gallup sett í 138 ymiskum londum. Egyptaland er einasta land við 100 prosentum, meðan í til dømis Senegal, Indonesia, Sierra Leona, Malavi, Marokko og Sameindu Arábisku Emiratunum er talið 98 prosent .

Hagtøl

 Islam 76 %  (85 % Sunni Islam, 15 % Shia Islam)
 Kristindómur 9 %
 Hinduisma 9 %
 Onnur 6 %

Búskapur

Oljuvinna

Meiri enn 65 % av allari olju, vit nú vita um, er í londunum við Persaflógva, og hiðani kemur triðingurin av allari olju, sum heimurin framleiðir um dagin. Í 1958 varð olja funnin, hon hevur gjørt Emirríkini til eitt av heimsins ríkastu londum, og hjá flestum fólkum eru lívskorini heilt góð. Fram við strondini eru mong stór oljureinsiverk.

Fiskiskapur

Tað er ikki frítt fyri fiskar í í sjónum hjá Emiratunum, og teir hava eisini eina handilsavtalu við ES um handil við fiski, serliga tun. Sjóøkið hjá Emiratunum er 84.000 ferkilometrar av grunnum sjógvi, grynri enn 40 m. Her verður veitt rættiliga fitt. Tað eru 8.000 bátar við 20.000 fiskimonnum, og veiðan er 115.000 árliga. Hetta ger Emiratini til fjórðstørstu arábisku fiskivinnutjóð og ta næststørstu í flógvanum. Týdningarmesta fiskaslagið er tun, men her eru eisini rækjur, krabbar, hummari, høggislokkur og onnur fiskasløg.

Ferðavinna

Ferðavinnan veksur skjótt í Sameindu Emirríkjunum. Um 50 000 fólk, meginparturin úr Evropa, koma higar, helst um veturin, tí at tá er veðurlagið lýtt og gott. Tað, ið dregur fólk, eru oyðimarkarferðir, tollfríir handlar, basarar, strendur og frálík gistingarhús.

Byggivinna

Nýggir stásiligir býir eru bygdir, og mangir fremmandir verkamenn eru komnir hagar at arbeiða. Heimsins hægsti bygingur eitur Burj Dubai ella Burj Khalifa, og hann liggur - sum navnið bendir á - í landslutinum Dubai, sum er partur av Arábisku Emiratunum. Tann 4. januar í 2010 læt hann dyrnar upp fyri fyrstu ferð, og níggja hæddarmetið, tá vit tosa um hús, eitur nú 828 metrar. Arkitekturin Adrian Smith úr USA hevur teknað Burj Dubai, sum hevur kostað seks milliardir krónur at byggja. Tað eru í høvuðsheitum íbúðir og skrivstovur, sum skulu húsast í risaháhúsinum.

Kelduávísingar

Miðeystur
Asia
Sameindu Emirríkini


Kitty Wells

Ellen Muriel Deason (fødd 30. august 1919, deyð 16. juli 2012), betri kend undir navninum Kitty Wells, er ein amerikanskur tónleikari, guitarspælari, sangari og sangskrivari. Hon hevur havt eitt sera virkið tónleikalív. Hon hevur verið virkin í amerikanska tónleikalívinum síðan hon var heilt ung. Wells byrjaði sum sangari og sangskrivari í 1930-árunum. Hon byrjaði av álvara at spæla tónleik alment sum sangari í bólkinum Deason Sisters í 1936. Hon byrjaði at spæla guitar, tá hon var bara 14 ára gomul . Kitty Wells giftist í 1937 við Johnnie Robert Wright Junior, vanliga nevndur Johnnie Wright (1914-2011) . Wright er eisini ein sera kendur countrysangari úr Tennessee.

Kitty Wells telist millum allarstørstu countrysangararnar nakrantíð. Hon yrkti nógvar sangir og sálmar. Teir kendastu eru "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels", "Heartbreak U.S.A.", "I Can't Stop Loving You" og "Dust On The Bible".

Tónleikaútgávur

 1956 - Winner Of Your Heart (Decca)
 1959 - Dust On The Bible (Decca)
 1959 - After Dark (Decca)
 1960 - Kitty's Choice (Decca)
 1960 - Seasons Of My Heart (Decca)
 1961 - Heartbreak U.S.A. (Decca)
 1962 - Kitty Wells, Queen Of Country Music (Decca)
 1962 - Singing On Sunday (Decca)
 1962 - Christmas Day With Kitty Wells (Decca)
 1964 - Especially For You (Decca)
 1964 - Country Music Time (Decca)
 1965 - Lonely Street (Decca)
 1965 - Burning Memories (Decca)
 1965 - Lonesome, Sad And Blue (Decca)
 1966 - Kitty Wells Sings Songs Made Famous By Jim Reeves (Decca)
 1966 - Country All The Way (Decca)
 1966 - The Kitty Wells' Show (Decca)
 1967 - Love Makes The World Go Around (Decca)
 1967 - Queen Of Honky Tonk Street (Decca)
 1968 - Kitty Wells Showcase (Decca)
 1970 - Your Love Is The Way (Decca)
 1971 - They're Stepping All Over My Heart (Decca)
 1971 - Pledging My Love (Decca)
 1972 - Sincerely (Decca)
 1972 - I've Got Yesterday (Decca)
 1973 - Yours Truly (MCA/Decca)
 1974 - Forever Young (Capricorn)

Keldur

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskar songkvinnur
Country sangarar
Føðingar í 1919
Andlát í 2012


Faroe Farming

Faroe Farming p/f var alifyritøka við heimstaði í Vági, sum rak alivinnu við laksaframleiðslu á landi og á sjógvi. Felagið varð uppkeypt av Bakkafrost í 2017.

Felagið hevði egið kryvjivirki og keypti í 2011 stóran virkisbygning á havnalagnum í Vági (áður Polarfrost) til hetta endamál. Seinast stjórar í fyritøkuni vóru Egill Steintórsson og Erhard Joensen. Í 2011 varð fyritøkan kosin Ársins vakstrarfyritøka 2011 av Business-Line. Ein av orsøkunum til heiðurin var, at fyritøkan hevði havt ein vøkstur í bruttovinningi uppá sløk 500% frá 2007 til 2010. Í 2007 var bruttoúrtøka felagsins slakar 12 mió kr, meðan hon kom upp á slakar 70 mió kr. í 2010. Framgongdin er sostatt sløk 500% og nógv tann størsta, sum eitt føroyskt partafelag kann vísa á tey seinastu 4 roknskaparárini. Í 2011 starvaðust umleið 55 fólk hjá Faroe Farming. Størsti eigarin í 2011 í P/F Faroe Farming var P/F Havsbrún (umleið 80%) og P/F Suðuraling (umleið 20%).

Seinast nevndin
Odd Eliasen, nevndarformaður,
Henning Joensen, nevndarlimur
Símun Pauli Sivertsen, nevndarlimur

Heiður
Ársins vakstrarfyritøka 2011

Keldur

Ávísngar úteftir
Industry.fo

Alivinna í Føroyum
Vinnufeløg
Vágur
Føroyskar fyritøkur


Bumbuatsókn í World Trade Centre

Bumbuatsókn í World Trade Center í 1993: New York City var fyri sínari fyrstu yvirgangsatsókn í 1993, tá ið sterk bumba sprongdist á bilstøðli niðast í World Trade Center á Manhattan. Bumban gjørdi stóran skaða, og húsini fyltust við royki heilt upp á 96. hædd. Hundraðtals fólk vórðu roykeitrað og mong runnu upp á tekjuna, haðan tyrlur flutti tey burtur. Tveir tímar vóru teir um at sløkkja eldin. Fimm fólk doyðu, og fleiri hundrað vórðu skadd . Hetta var fyrsta slíka bumbuatsóknin í USA, og hon skelkaði alla tjóðina. Løgreglan helt, at muslimskir fundamentalistar høvdu lagt bumbuna sum hevnadaratgerð fyri amerikanska uttanríkispolitikkin í Miðeystri. FBI setti øll tiltøk í verk at taka tey seku. Og í 1995 vóru seks muslimskir arábar handtiknir og seinni funnir sekir í at hava lagt bumbuna . Fólk stúrdu fyri, at bumbuartsóknin var byrjanin til meiri muslimskan yvirgang í USA.

Keldur

Yvirgangsatsóknir
Amerikonsk søga
New York
Hópdráp


Benin

Tjóðveldið Benin (á fronskum République du Bénin) er eitt vesturafrikanskt tjóðveldi, sum móti vestri hevur mark móti Togo, móti eystri er markið móti Nigeria og í norðan móti bæði Niger og Burkina Faso.

Søga

Seinast í 17. øld vórðu grundað nýggj ríki sum Denkyira, Dahomey (Benin) og Asante í Vesturafrika. Ríkini vórðu væl skipað og løgdu stóran dent á handil, helst úti við strendurnar, og semja var um at forða fyri, at evropeiskar handilsmenn løgdu seg oman á handilin. Denkyira og Asante vóru í Akanlandinum við Gullstrondina. Fyri ikki at koma at standa undir Dahomey fluttu ymsir ættbólkar norðureftir og fingu ræðið í handilsbýnum Tafo. Um 1680 grundaði asantehøvdingurin Osei Kofi Tutu I (1680-1717) nýtt kongsríki, kallað Asante, við høvuðsstaði í Kumasi, hann fekk tignarheitið asantehene. Osei fekk sær sín egna her, sum í 1701 sigraði á Denkyira og slapp Asante undan at rinda skatt. Í 1717 fell Osei í einum marknabardaga, men tá var Asanteríkið savnað. Eftirmenn hansara vuksu nógv um kongsríkið við herferðum og skilagóðum handilsvirksemi. Á hvørjum ári savnaðist asantefólkið á stórari stevnu. Tey fegnaðust um vald ríksins.

Landafrøði

Sum grannalandið fyri vestan, Togo, er Benin langt, smalt land, frá strondini við Atlantshav og norður at Nigerá.

Búskapur

Landið er fátækt, men har gongur framá búskaparliga. Uttanlandshandilin, helst handilin við landbúnaðarvørum, sum til dømis kakao, kaffi og bummull, er nógv vaksin.

Mentan

Vesturafrikonsk list varð gitin víða um. Niðurlendingar, sum komu hagar í 1500-1600, bóru Beninbý saman við t.d. Amsterdam í Evropa . Handverkararnir úti við strendurnar gjørdu træskurðir, saltíløt úr fílabeini, skeiðir, gaflar, armbond, veiðihorn og vóvu klæði. Inni í landinum í Benin vórðu træskurðir, stoyttar metalmyndir, og skornar myndir úr viði, steini, fílabeini, messingi, leiri og bronsu gitnast og best umtóktar. Í sambandi við ymsar siðir bóru obain og høvdingar hansara prýðilig vápn.

Politikkur

Fólkaræði

Landið, sum áður æt Dahomey (gamlanavn sítt Benin fekk tað aftur í 1975), loysti frá Fraklandi í 1960. Síðan tá hava fleiri hernaðarstýri skiftst um at stýra, og landið hevur eisini havt einflokkaskipan. Benin var fyrsta land í Afrika, sum skifti frá einflokkaskipan til fólkaræðiliga fleirflokkaskipan. Tað var í 1991.

Deyðarevsing

Í Benin er deyðadómur. Í løtuni eru í minsta lagi 14 fólk dømd til deyða í Benin. Ongin hevur verið tikin av døgum í Benin tey seinastu tjúgu árini, hóast revsilógin hevur loyvt deyðarevsing. Seinasta deyðarevsing í Benin fór fram í 1987. Tjóðartingið atkvøddi í 2011 fyri at ratifisera altjóða sáttmálan, sum bannar deyðarevsing .

Keldur

Benin


Tel Aviv-Jaffa

Tel Aviv-Jaffa (Hebraiskt: תל אביב-יפו Tel Aviv-Jafo) er størsti býurin í Ísrael og miðdepil í ídnaði og handli. Fyrr vóru býirnir tveir, men Tel Aviv vaks skjótt, og í 1949 varð hann lagdur saman við grannabýin, gamla havnabýin Jaffa. Tel Aviv-Jaffa hevur 405.300 íbúgvar (2012).

Ísrael


Deyðahav

Deyðahav er eitt vatn, sum liggur á markinum millum Ísrael og Jordan. Eingin á rennur úr vatninum, sum er saltasta vatn í heiminum. Tað er eisini lægsta vatn í heiminum: 420 metrar lægri enn sjógvurin. Einasta stóra á, sum rennur í Deyðahavið er Jordanáin. Tað regnar bara umleið 100 mm um árið í norðara enda av vatninum og umleið 50 mm um árið í syðra enda. Saltið hevur áarvatnið tikið úr jørðini og borið hagar. Deyðahavið dýpist ikki, tí veðurlagið er so heitt har, at vatnið guvar burtur, so skjótt sum tað kemur í tað, saltið liggur eftir. Sum tíðin er liðin, er so nógv salt savnað saman, at tað loysir seg at høgga og selja tað. Í Deyðahavinum eru 28 % av salti.

Alternativar viðgerðir við vatni og leiri úr Deyðahavinum

Við Deyðahav baða ferðafólk sær í runu, tí tað verður hildið at vera gott fyri húðina. Tað eru serliga fólk við húðsjúkum sum psoriasis og eksem, sum fáa sær hesa viðgerð. Tað eru eisini viðgerðir fyri fólk við slitgikt, sum fáa pakkar við mineralríkum leiri úr Deyðahavinum løgd á sjúku liðini. Kanningar sum Ben-Gurion University hevur gjørt hava víst, at henda viðgerð kann geva linna saman við vanligum heilivági frá læknavísindini..

Keldur

Vøtn
Ísrael
Miðeystur


Beth Goulart

Elisabeth Xavier Miessa (fødd 25. januar 1961 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hon er dóttir sjónleikararnar Paulo Goulart and Nicette Bruno. Hennara fyrsta luttøka innan sjónvarp var í 1975 í teleteatro Alô, Alguém aí?, William Saroyan, ið TV Cultura sjónvarpsrásin sendi. Hennara fyrsti leiklutur sum sjónleikari var í 1976 í skemtirøðini Papai Coração ið varð sent á sjónvarpsrásini TV Tupi. Hon hevur spælt í nógvum sjónvarpsfilmum og røðum og í biograffilmum og á palli í sjónleikum.

Leiklutir í biograffilmum

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1961


Effo

Effo - Føroya Orkufelag er føroysk fyritøka, sum selur olju og bensin bæði til privat og til vinnukundar.  Effo letur oljuúrdráttir til føroysk og útlendsk skip í Føroyum, til flogfør, virkir og stovnar. Effo hevur støðir kring alt landið har felagið eisini hevur matvøruhandlar. Matvøruhandlarnir vórðu nevndir Fast líka fram til 2020, tá nevndin valdi at leggja heitini Effo og Fast saman, so alt nú eitur Effo. Umleið 200 fólk arbeiða hjá Effo.

Søga
Effo hevur fyrr havt útlendska navnið Statoil, og áðrenn tað var navnið Esso. Tað vóru Trappubrøðurnir í Havn, sum byrjaðu virksemi við at innflyta og selja olju fyrst í 20. øld. Oljan varð innflutt í trætunnum. Fyrsta goymslan var í Kollafirði.  Ein av brøðrunum, Harald Haraldsen, gjørdist í 1918 umboð fyri Det Danske Petroleum A/S - DDPA. Fyrstu oljutangarnir í Havn komu í 1935, tá Valdemar Lutzen umboði DDPA. Esmar Fuglø legði í 1949 Føroysk Oljusøla saman við DDPA, sum tá var blivin partur av oljufelagnum Esso.
Í 1950-unum var hend stór menning av føroyska samfelagnum, og oljufelagið víðkaði um sítt virksemi, keypti oljuskip og bygdi bensinstøðir við navninum Esso. Í 1987 broytti fyritøkan navnið til Statoil, og í 1998 bleiv Føroya Oljufelag partur av Statoil. Í 2007 keyptu føroyingar ein part burturúr norska Statoil og fyritøkan skifti tá navn til Effo. Navnið sipar til bókstavirnir fo, sum er stytting av Føroya Orkufelag, og samstundis eru bókstavirnir eisini altjóða stytting fyri Føroyar og verður t.d. brúkt í endingunum á heimasíðu adressum.

Keldur

Slóðir úteftir
Effo.fo

Føroyskar fyritøkur
Oljuvinna


Magn

Magn er føroysk fyritøka, eitt orkufelag, sum selur bensin, olju og aðrar oljuúrdráttir til privat og vinnukundar í Føroyum. Høvuðsskrivstovan hjá Magn er á Viðarnesi í Havn, og deildarskrivstovur eru í Klaksvík og á Tvøroyri. Í 2011 starvaðust 140 fólk hjá Magn, tað svaraði til 84 ársverk. Magn hevði tá 11 støðir kring landið og 14 tangabilar sum koyra olju til skip, virkir og húsarhald í Føroyum.

Søgan
Søgan hjá Magn byrjaði í 1925, tá Christian Holm Jacobsen byrjaði sítt virksemi sum Shell-umboð í Føroyum. Hann tók kappingina upp við Det Danske Petroleums Aktieselskab, DDPA, sum frammanundan var umboðað í Føroyum, og sum seinni bleiv til Esso. Fyrstu árini vóru tunnur við olju skipaðar upp á Shellbrúnna, sum nú liggur undir Vestaru Bryggjua. Fyrst í 1930-árunum varð útbygt við oljutangum á Viðarnesi og aðrastaðni í landinum. Krígsárini var Føroyar sum kunnugt avskorið frá Danmark, sum varð hersett av týskarum, og tí gjørdist Shell einasti veitari av olju í Føroyum, teir veittu eisini olju til kundarnar hjá DDPA hetta tíðarskeiðið. Tað var Ministry of Fuel í London, sum tryggjaði føroyingum olju. Christian Holm Jacobsen gavst sum umboð fyri Shell í 1953, og tá bleiv felagið umskipað og fór undir Dansk Shell A/S. Nýggjur stjóri gjørdist Conrad Joensen, sum sat í stjórasessinum til Hjarnar Djurhuus tók yvir í 1969. Haakon Djurhuus tók við stjórastarvinum í 1997.
29. mai 2007 bleiv Shell Føroyar selt úr Shell Group til P/F Fonns. Felagið skifti navn til P/F Føroya Hedda, men helt annars fram við virkseminum sum Shell-umboð í Føroyum. 1. oktobur 2007 var aftur stjóraskifti, tá Hendrik Egholm tók við starvinum.

1. apríl 2009 skifti felagið navn frá P/F Føroya Hedda til P/F Magn, men eins og áður var felagið framhaldandi einaumboð av Shell vørum í Føroyum. Í mai 2009 varð Magn enn eina ferð selt. Hesa ferð til Hedda Eigarhaldsfelag.

Magn-støðir
Fyrsta støðin hjá Magn, sum tá nevndist Shell, læt upp á Frælsinum í Havn ólavsøkuaftan 1970. Magn hevur bensinstøðir við handlum á hesum støðum: Saltangará, Tórshavn, Ringvegurin og Tórshavn, Frælsið, Gøtudalur, Klaksvík, við Streymin, Vestmanna, Miðvágur, Trongisvágur, Vágur og Sandur.

Keldur

Slóðir úteftir
Magn.fo

Føroyskar fyritøkur
Oljuvinna


NASA

Rúmdarkanningarfelagið NASA (stytting fyri "National Aeronautics and Space Administration") brúkar nógvar mió. dollarar um árið til fylgisveinar og rúmdarfør. Tað var m.a. rúmdarskipið Apollo 11 hjá NASA, sum í 1969 setti fyrsta mannin (Neil Armstrong) á mánan. Teir vóru eisini fyrstir at byggja rúmdarferjur, sum kunnu nýtast upp í saman. NASA hevur nógvar kanningarmiðstøðir ymsastaðni í USA.

Skrivstovan hjá NASA liggur í Washington DC.

USA


Augustur

Augustur (frøðiheiti - Physeter macrocephalus) er heimsins størsti tannhvalur. Hannurin kann blíva uppí 20 metrar langur og viga uppí 50 tons. Honin er uppí 12 m til longdar og vigar 16 tons.

Augusturin livur í høðvusheitum av høggislokki. Hvalurin hevur einar 19 - 23 spískar tenn í tí klæna undirkjaftinum. Í yvirkjaftinum hevur hann holur, sum tenninar passa uppí. Nógvir augustar, serliga teir stóru hannanir, sum kunnu kava longst niður, kunnu takað rættiliga stóran høggislokk. Høðvusføðin er tó minni høggislokkur.

Augusturin hoyrir til millum teir hvalinir, sum kava longst niður. Teir kunnu vera undir í yvir ein tíma og kava longur enn ein km niður, teir stóru hannanir kunnu fara enn longur niður.

Augustur - Spermur
Hvalurin verður eisini nevndur Spermur, hetta er eisini enska (sperm whale) og norska spermhval) navnið. Hetta navnið kemur av einari serligari olju, sum finst fremst í kúluni á hvalinum, í tí sokallaða spermacetorgan. Henda oljan er klár og flótandi við kropshita, men stadnar tá hitin lækkar og verður tá til ein hvítan form, nakað líkt stearin, hetta líkist nakað sáð og hagani kemur navnið.

Gera landgongd í Føroyum
Jóladag í 2000 svam ein augustur seg uppá sandin í Nesi í Hvalba. Roynt varð at fáa hann útaftur, men tað eydnast ikki.
Nýggjársdag 2012 gjørdi ein augustur landgongd í mølini millum sandbakkar í Nesi í Hvalba. Eftir ráðum frá djóralækna varð ikki roynt at gera nakað við henda augustin, sum doyði seinni sama dag.
Í november 2013 gjørdu tveir avgustar landgongd í Sundalagnum, norðafyri Streymin, annar gjørdi landgongd við Norðskála, meðan hin gjørdi landgongd í Nesvík. Tað vóru upprunaliga fýra avgustar ið svumu har í Sundalagnum, men tveir av teimum fóru avstað aftur. Onkur stjól tenninar á tí fyrra avgustinum ið doyði, fólk sum varða av Hvalastøðini við Áir høvdu annars tosað um at varðveita beinagrindina av tí avgustinum, men tá allur undirkjafturin var horvin, so kundi tað gera tað sama. Men tá tann seinni avgusturin doyði, varð ansað betri eftir, og hesaferð vóru tenninar ikki stolnar. Tann 26. november var hesin avgusturin tikin upp á land á Hvalastøðina við Áir, eftir at hava ligið deyður í eini tveir dagar. Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, setti varliga hol á búkin á honum, og knappliga brast hann so at siga í andlitið á honum. Kringvarpið tók upp á film og varð hetta víst í Degi og Viku sama kvøldið og eisini lagt á heimasíðuna hjá Kringvarpinum. Filmsbrotið sum víst at hvalurin brast ferðast síðan víða og varð sætt av fleiri milliónum av fólkum kring allan heimin.

Keldur

Súgdjór í Føroyum
Súgdjór


2012

2012 (MMXII) er tað 503. skotár síðan Kristi Føðing. Árið byrjaði ein sunnudag.

Hendingar
 1. januar - Ein augustur gjørdi landgongd í Nesi í Hvalba nýggjársmorgun, hann lá á liðini og var illa fyri. Ongin roynd var gjørd at fáa hann útaftur, og hann doyði seinni sama dag.
 22. mars - Nýggja Airbus-flogfarið hjá Atlantic Airways kemur til Føroya frá Airbus-verksmiðjuni í Hamburg í Týsklandi.
 28. mars - Nýggja Airbus-flogfarið hjá Atlantic Airways fer fyri fyrstu ferð í rutuflúgving. Hesin fyrsti rutuflogtúrurin er til Kastrup Flogvøll í Keypmannahavn.

Ítróttur

Fótbóltur

Landsdystir menn
 7. september - Týskland - Føroyar 3-0. Dysturin varð leiktur í Hannover í Týsklandi.
 12. oktober - Føroyar - Svøríki 1-2. Dysturin varð leiktur á Tórsvølli í Havn.
 16. oktober - Føroyar - Írland 1-4. Dysturin varð leiktur á Tórsvølli í Havn.

Landsdystir kvinnur
 28. november - Luksemburg - Føroyar 0-6.
 28. november - Randi Wardum, Malena Josephsen og Rannvá B. Andreasen spældu allar sín 25. dyst fyri Føroyar, tá føroyska kvinnulandsliðið leikti vinadyst móti Luksembourg hin 28. november 2012. Føroyar vann dystin 6-0.

Føroyameistarakappingin
 6. oktober - EB/Streymur vann sítt annað føroyameistaraheitið við 58 stigum, ÍF vann silvur við 54 stigum og HB vann bronsu við 45 stigum, sama stigatal sum KÍ og Víkingur, men HB hevði betri málúrtøku. FC Suðuroy endaði niðast við 9 stigum og B68 endaði næstniðast við 24 stigum, sama stigatal sum TB, men B68 hevði verri málúrtøku. Niðurflytarar gjørdust tí FC Suðuroy og B68.
 22. september spældu KÍ kvinnur seinasta dystin og kundu enda kappingarárið við enn einum føroyameistaraheiti, hesaferð við 52 stigum. Nummar tvey gjørdist B36 við 45 stigum og nummar trý gjørdist AB við 37 stigum.

Steypakappingin
 25. august - Víkingur vann steypafinaluna móti EB/Streymi eftir umdyst og brotsparkskapping. Vanligi dysturin endaði 2-2, í longdu leiktíðini gjørdist støðan 1-1 (tvs. samlað 3-3). Síðan var brotssparkskapping, sum endaði 4-5 (EB/Streymur 4 og Víkingur 5).
 25. august - KÍ kvinnurnar vunnu steypafinaluna 2-1 móti B36.

Hondbóltur

Svimjing
 Pál Joensen luttók á Summar-OL 2012 í London. Hann er fyrsti føroyski svimjarin, sum hevur klárað at kvalifisera seg til OL. Hann svam fyri Danmark, tí Føroyar ikki er sjálvstøðug tjóð og tí ikki fær loyvi til at kappast innan OL. Pál kom ikki í nakra finalu, hann gjørdist nummar 10, 13 og 17 í teimum trimum kappingunum, ið hann luttók í. Men tað er stórt yvirhøvur at koma við til OL. Hann var annar føroyingurin nakrantíð, ið hevur luttikið á OL. Hin føroyingurin er Katrin Olsen.
 16. desember - Pál Joensen vann sítt fyrsta HM heiðursmerki (og fyrsta HM heiðursmerki nakar føroyingur hevur vunnið innan tær stóru ítróttagreinirnar) tá hann gjørdist nummar trý í 1500 metrum frí á HM í svimjing á stuttgeil (25 m) í Istanbul. Hann kom á mál við tíðini 14:36.93 og vann HM bronsu.

Klatring
 17. juli - Tað eydnaðist fýra monnum at klatra upp á toppin á Trøllkonufingri, sum er ein 313 metrar høgur drangur. Teir fýra vóru: Herman Eysturoy, Absalon Eysturoy, Aksel Poulsen og Bjartur Lamhauge. Tríggir aðrir vóru eisini við á Trøllkonufingri, men komu ikki heilt upp á toppin, teir vóru: Heini Hátún, Hjálmar Hátún og ein dani.

Føðingar

Andlát
12. apríl - Steinbjørn B. Jacobsen
18. apríl - Ivan Johannesen, reiðari og politikari fyri Sambandsflokkin.
24. august - Pauli Ellefsen, løgmaður 1981-1985.
24. desember - Jack Klugman, amerikanskur sjónleikari (f. 1922)


2013

2013 (MMXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum týsdegi.

Hendingar
 15. apríl -  Tvær bumbur brustu tætt við málstrikuna, meðan Boston Maraton var í gongd. Minst tvey fólk doyðu og fleiri vóru løstaði.
 17. mai - Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskimálum, fær handa ætlanarskriv frá ES um ætlaðar handilsforðingar móti Føroyum.
 28. august - Handilstiltøk hjá ES mótvegis Føroyum sett í gildi. Danskar havnir og aðrar ES havnir blivu stongdar fyri føroyskum skipum við sild og makreli og allur innflutningur av sild og makreli úr Føroyum er bannaður.
 5. september valdi løgmaður, Kaj Leo Johannesen, at loysa Kára P. Højgaard úr starvinum sum innlendismálaráðharri, eftir at mikið rok hevði verið um Eysturoyartunnilin, sum Kári P. Højgaard hevði ætlanir um at lata danska felagið Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) gera fyri pensjónspening úr Danmark, frá PensionDanmark. Rokið stóðst eitt nú av, at sáttmálin var loyniligur, og av ymiskum upplýsingum, ið komu út til fjølmiðlarnar.
 2. november - Gerhard Lognberg varð koyrdur úr Javnaðarflokkinum.
 20. november - Ein 61-ára gamal maður í Havn varð funnin deyður, hann varð myrður. Ein 68-ára gamal maður varð skuldsettur fyri morðið.
 26. november - Ein avgustur (spermur) varð tikin upp á land við Hvalastøðina við Áir, eftir at fýra avgustar høvdu svomið har nærhendis í nakrar dagar. Tveir av hvalunum doyðu, og tann eini av teimum varð so tikin upp við Hvalastøðina. Tá Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, skuldi seta hol á avgustin, so brast hann. Kringvarpið tók uppá film og legði tað á heimasíðuna og vísti tað í Degi og Viku sama kvøld. Filmsbrotið ferðast kring heimin og sera nógv fólk hugdu at filmsbrotinum.
 14. desember og 15. desember - Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn. Fyrra ódnin byrjaði um leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra. Hon byrjaði seinnapartin sunnudag hin 14. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar.
 28. desember - Ein álvarsom ferðsluvanlukka hendi í Oyndarfirði onkuntíð millum kl. 6 og 10 um morgunin. Tveir ungir mans vóru við bilinum, 20 og 22 ára gamlir, báðir úr Oyndarfirði. Bilurin var farin útav vegnum og endaður á sjónum við Rættargjógv. Tann 22 ára gamli maðurin, Jens Pauli Juul, varð funnin deyður sama morgun, sum vanlukkan hendi. Leita varð eftir tí 20-ára gamla manninum í fleiri dagar, men hann varð ikki funnin fyrr enn eina viku seinni, tá umleið 400 fólk og 70 bátar luttóku í leitingini saman við Brimli, Tjaldrinum og Hvidbjørnen. Harumframt luttóku eisini eitt nú bjargningarbátarnir Lív, Ziska og Sverri. Líkið av Rana í Billustovu varð funnið hin 4. januar 2014 kl. 13.44.

Mentan

Mentanarvirðislønir
 19. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens og Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs vóru handaðar. Katrin Ottarsdóttir fekk virðislønina fyri fagrar bókmentir fyri yrkingasavnið Eru koparrør í himmiríki?, Poul Jespersen fekk virðislønina fyri yrkisbókmentir fyri skúlabókina Rúmdin. Turið Sigurðardóttir fekk virðislønina fyri Annað mentanarligt avrik, fyri hennara arbeiði við at týða bøkur til føroyskt. Rakel Helmsdal og Hilmar Joensen fingu Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs.
 11. desember - Dávur Djurhuus fekk føroysku filmsvirðislønina Geytan fyri filmin Terminal, meðan Jónfinn Stenberg fekk Áskoðaravirðislønina fyri filmin Munch.

Ítróttur

Fótbóltur
4. apríl - Føroyar - Montenegro 3-3 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdu Heidi Sevdal (2) og Íðunn Magnussen (1).
6. apríl - Føroyar - Litava 1-0 (kvinnur), málið hjá Føroyum gjørdi Rannvá B. Andreassen
9. apríl - Føroyar - Georgia 2-1 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdi Heidi Sevdal.

Svimjing
14. desember - Pál Joensen vann silvur á 1500 metrar frí á EM á stuttgeil 2013 í Herning.

Renning
31. oktober til 5. november rann tá 50-ára gamli Marlon Kjærbo 133 km úr Klaksvík til Vágs, har hann vitjaði allir kappingarhylar í Føroyum, tók nakrir dropar úr hvørjum hyli, sum hann so skal stoyta í langhylin í Vági, sum væntandi skuldi byggjast liðugt í 2014. Talan var um stuðulsrenning. Marlon er formaður fyri Suðuroyar Svimjifelag (Susvim).
13. desember - Pól Sundskarð rann 118 km úr Gásadali til Viðareiðis, hann rann um náttina, veðrið var ikki til vildar, men hann gjøgnumførdi túrin. Næstu tveir dagarnar eftir túrin herjaðu tvær ódnir í Føroyum.

Føðingar

Andlát
 8. apríl - Margaret Thatcher, bretskur politikari  (f. 1925)
 22. juni - Henning Larsen, danskur arkitektur (f. 1925)
 5. november - Svenning Tausen, føroyskur rithøvundur, lærari og ritsjóri (f. 1936)
 5. desember - Nelson Mandela, suðurafrikanskur forseti  (f. 1918)


2000-árini

2000-árini byrjaðu 1. januar 2000 og endaðu 31. desember 2009. Tað var fyrsta 10-áraskeiðið í 21. øld og í 3. áratúsund.

20. øld - 21. øld - 22. øld

Áratíggjur: 1950-árini 1960-árini 1970-árini 1980-árini 1990-árini - 2000-árini - 2010-árini 2020-árini 2030-árini 2040-árini 2050-árini

Ár: 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009

Hendingar
 Yvirgangsatsókn í USA 11. september 2001

Løgmenn
Anfinn Kallsberg
Jóannes Eidesgaard
Kaj Leo Johannesen

Heimsins leiðarar
 Bill Clinton
 George W. Bush
 Tony Blair
 Saddam Hussein
 Vladimir Putin
 Barack Obama
 Jacques Chirac
 Nicolas Sarkozy
 Gerhard Schröder
 Angela Merkel
 Muammar Gadaffi
 Ariel Sharon
 Ehud Olmert
 Mahmoud Ahmadinejad
 Hu Jintao
 Kim Jong-il

List

Tónleikur

Føroyskir tónleikarar og tónleikabólkar
 Eivør Pálsdóttir
 Teitur
 The Dreams
 Brandur Enni
 Jógvan Hansen
 Páll Finnur Páll
 Lena Anderssen
 Guðrið Hansdóttir

Útlendskir tónleikarar og tónleikabólkar
 Akon
 Alphabeat
 Aqua
 Black Eyed Peas
 Bon Jovi
 Britney Spears
 Celine Dion
 Christina Aguilera
 Coldplay
 Dido
 Dr. Dre
 Eminem
 James Blunt
 Justin Timberlake
 Katie Melua
 Kylie Minogue
 L.O.C
 Lady GaGa
 Nephew
 Nik & Jay
 Mariah Carey
 Madonna
 Mew
 Mika
 Muse
 Pink
 Red Hot Chili Peppers
 Ricky Martin
 Rihanna
 Robbie Williams
 Safri Duo
 Saybia
 Scissor Sisters
 Shakira
 Snoop Dogg
 The Killers
 Tim Christensen
 U2
 Volbeat
 Westlife
 Xzibit

Filmsleikarar
 Sandra Bullock
 Jim Carrey
 Tom Hanks
 Nicole Kidman
 Jack Nicholson
 Julia Roberts
 Meg Ryan
 Quentin Tarantino
 Uma Thurman
 Bruce Willis
 Heath Ledger
 Orlando Bloom
 Brad Pitt
 Angelina Jolie
 Johnny Depp
 Russell Crowe
 Sean Penn
 Halle Berry
 Nicolas Cage
 Jude Law
 George Clooney
 Viggo Mortensen

Slóðir úteftir

2000-árini


X Factor

X Factor er ein sjónvarpsrøð, ein sangtalentkapping, sum verður framleidd og send í fleiri londum. Sendingin er ment av Simon Cowell, og varð upprunaliga framleitt í Stóra Bretlandi, har ið tað kom í staðin fyri eina líknandi sending, "Pop Idols". Konseptið er seinni breitt seg út til fleiri onnur lond, eitt nú til Danmark, har fleiri føroyingar hava luttikið.

Luttakarar í kappingini verða funnir við almennum auditions. Navnið "X Factor" vísir til, at programmið leitar eftir einum sersøkum eginleika, ið tað ikki ber til at definera, og sum eyðkennir eina veruliga stjørnu. Vinningurin er sum oftast ein plátukontrakt - umframt tann stóra áhugan, ið luttakrarnir fáa.

Keldur

X Factor
Tónleikur
Tónleikakappingar


Indonesia

Indonesia (Lýðveldið Indonesia) er eitt av fólkaríkastu londum í heiminum. Indonesia liggur í landsynningshorninum av Asia, tað er eitt oyggjaland, har eru umleið 17.508 oyggjar. Har eru 33 provinsar og fólkatalið er meir enn 238 milliónir, sum er fjórð størsta fólkatal í heiminum. Indonesia er eitt lýðveldi við forseta. Høvuðsstaðurin eitur Jakarta. Indonesar tosa nógv ymisk mál, tey tosa 742 ymisk mál og dialektir.

Landafrøði

Indonesia er heimsins størsta oyggjaríki. Landið er 5.100 km langt eystur og vestur, havið er 8 milliónir km2 í vídd, og har eru tríggjar klokkutíðir. Knappliga 230 milliónir fólk búgva í Indonesia, 60% av teimum í oynni Java, hóast oyggin ikki er meiri enn 7% av víddini í landinum. Nógvar aðrar stórar oyggjar eru, men mangar teirra eru ógvuliga strálbygdar. Høvuðsstaðurin í Indonesia, Jakarta, við knappliga 9 mió. fólkum, er størsti býur í Landsynningsasia.

Mentan
Badminton og fótbóltur er best dámdi ítróttur í Indonesia. Lokalar ítróttargreinar eru eisini.
Í Indonesia búgva umleið 300 ymiskir etniskir bólkar, sum hvør hevur síni mentanarligu serligu eyðkenni. Indonesia hevur ríkt mentanarlív, sum er ávirkað av indiskari, arabiskari, kinesiskari og europeiskari mentan. Indonesiskur matur er ymiskar, an uppá hvar í Indonesia ein er staddur. Tey brúka nógv rís afturvið matinum. Fiskur og høsnarungi verður nógv brúktur til høvuðsrættir. Tey brúka nógv kokosmjólk og kryddurtir sum kili er nógv brúkt.
Indonesiskur siðbundin tónleikurer m.a.  gamelan og keronkong. Dangdut er eitt vælumtókt nýmótans slag av pop tónleiki, sum hevur fingið íblástur frá arabiskum, indiskum og malaysiskum tónleiki.
Tær elstu skriftirnar ið man hevur funnið í Indonesia er Sanskrit frá 5. øld.
Nógv fólk í Indonesia hava sterkar munnligar siðvenjur, sum hevur hjálpt teimum at varðveita teirra egna mentunarliga samleika.
Tá Suharto varð forseti vóru strangar reglar sum settu mørk fyri útlendskum fjølmiðlum at gera seg galdandi í Indonesia, og sum hevði strangt eftirlit við egnum miðlum eisini, men nú er tað nógv fríðari. Tað eru umleið 10 lokalar, privatar sjónvarpsrásir, sum kappast móti tí almennu rásini TVRI. Í september 2009 var mett, at internet nýtslan var 12,5% í Indonesia. Yvir 30 milliónir fartelefonir verða seldar hvørt ár í Indonesia, og harav eru 27% av teimum lokal merki.

Myndarøð

Keldur

Slóðir úteftir

Stjórnin
 Stjórnin í Indonesia
 Minister of The State Secretary
 Antara.co.id.en Tjóðar tíðinda portalur
 Hagstova
 Chief of State and Cabinet Members

Almenn kunning
 Indonesia
 Kunning um at ferðast í Indonesia

Asia
Indonesia


Tutankhamon

Tutankhamon (1341 f.Kr. – 1323 f.Kr.) var ungur drongur, tá ið hann tók við egyptisku trúnuni og stýrdi bara í níggju ár. Hann æt upprunaliga Neb Kheperu Re. Aknathon átti Tutankhamon við eini hjákonu. Stóra gravkamar hansara varð ikki funnið fyrr enn í 1922. Bretski egyptafrøðingurin Howard Carter og Carnarvon lordur komu fram á tað. Í forrúminum vóru ótrúliga nógvir fornlutir.

Egyptar
Søga


Etna

Etna (3.357 m) er eitt gosfjall í lýðveldinum Italia. Etna liggur nærhendis býunum Messina og Catania á eysturstrondini á Sisilia. Etna goysir oftani, og sjáldan gevur tað trupulleikar fyri flogferðsluna. Etna er hægsta og virknasta eldgosið í Evropa. Í 2011 goysti hon 17 ferðir. Gosfjøll í Evropa eru bara í Íslandi og Suðuritalia, har bæði Etna og Stromboli enn eru virkin.

Gosfjallið Etna goysir í 1992. Í grótfloyminum er jarn, sum verður magnetað í jørðfeltinum. Magnetiskar kanningar av hesum grótinum kunnu so altíð seinni vísa, hvussu magnetisku viðurskiftini vóru á Sisilia í 1992.

Myndasavn

Slóðir úteftir
"Mount Etna Volcano Erupts In Sicily, Italy", The Huffington Post heintað 5. januar 2012

Keldur

Gosfjøll
Fjøll
Italia


Guðrun Mortensen

Guðrun Gudmundsdóttir Mortensen (fødd 1997 á Tvøroyri) er ein føroyskur svimjari. Hon svimur fyri Susvim og fyri Føroyar. Longu sum 14 ára gomul hevur hon veruliga gjørt vart við seg innan svimjing. Hon hevur sett fleiri Føroysk met í svimjing og hevur vunnið gull til Norðurlandameistarastevnu í Íslandi í desember 2011. Hon var einasti føroyingur, sum vann gull til ta kappingina. Guðrun er dóttir Gudmund og Súsonnu Kristinu Mortensen. Guðrun er fimta ættarlið eftir Niels Juel Mortensen ið stovnaði N.J. Mortensen A/S í 1909. Fyritøkan er til enn, pápi Guðruna er stjóri í fyritøkuni, sum eigur fleiri skip og handlar. Fyritøkan var eisini við til at byggja havnaøkið á Tvøroyri út, soleiðis at Varðin P/F úr Gøtu kundi byggja nýggja uppisjóvarvirkið Varðin Pelagic á Havnalagnum á Tvøroyri. Nýggja virkið gav nógv nýggj arbeiðspláss og minkaði um arbeiðsloysi í Suðuroynni og økti um skattainntøkurnar hjá kommununum í Suðuroynni. Í 2012 hevur Guðrun havt ein støðg frá svimjingini, men ætlan hennara er at fara at svimja aftur, og eftir 9. flokk ætlar hon at fara á ítróttarháskúla í Danmark. Í mai 2013 luttók Guðrun á FM stevnuni í Havn. Hon vann eitt nú kappingina í 100 m frí hjá kvinnum og setti nýtt føroyskt juniormet í hesi kapping. Seinasta kappingardagin vann hon gull samam við trimum øðrum ungum kvinnum/gentum úr Susvim í 4 ferðirnar 50 metrar frísvimjing, tær vunnu við tíðini 1.47.15, sum var nýtt føroyskt met (senior met). Hin 21. mai 2013 varð hon úttikin til Føroyska svimjilandsliðið (Juniorlandsliðið), sum skal luttaka á EJM í svimjing í Poznan í Póllandi, 10. - 14. juli 2013.

Lívsleið innan svimjing

FM 2010
Guðrun hevur gjørt vart við seg sum blaðung. Longu sum 13 ára gomul vann hon føroyameistaraheitið fyri vaksin í 50 m frí, tað var í 2010.

FM, NJM og aðrar kappingar í 2011
Sum 14 ára gomul setti hon føroyskt met í 50 m frí, fyrst við tíðini 26.40 sekund á FM/JM 2011, tá svam hon seg eisini til eina gullnál, og so betraði hon sítt egna met á HS Stevnu 2011 í Havn við tíðini 26.37 sek. Talan var bæði um føroyskt met fyri vaksin og juniormet. Á triðja sinni sama árið betraði hon metið hjá sær í 50 m frí, tá hon vann gull á NJM svimjistevnu í Íslandi hin 11. desember 2011. Guðrun var eisini við til at seta met í liðsvimjing í 4x200m frí á NJM 2011 saman við Tanju Skaalum, Ceciliu W. Eysturdal og Jonnu B. Thomsen. Tær svumu við tíðini 8:37.77.

FM 2013
Guðrun Mortensen luttók á FM stevnuni í svimjing í Havn í mai 2013. Hon vann fleiri kappingar og setti eisini føroysk seniormet og føroysk juniormet.
 4 x 50 m frí - Gull og føroyskt met við tíðini 1:47.15
 100 m frí - Gull við tíðini 57.62, sum var nýtt føroyskt juniormet

DM 2013
Guðrun luttók á Vestdanske Mesterstævne í Århus í oktober 2013. Hon gongur í løtuni (2013) á eftirskúla niðri og svam fyri Bernstorffsminde Efterskole.
 Bronsu í 50 m frí við tíðini 27.21

Keldur

Slóðir úteftir

 Guðrun á Rankings.belswim.be, bestu tíðir
 Susvim.mono.net, Suðuroyar Svimjifelag (SUSVIM)
 Svimjing.com
 SSF.fo, Svimjisamband Føroya

Føroyskir svimjarar
Tvørafólk
Føðingar í 1997


Samara Felippo

Samara Felippo Santana (fødd 6. oktober 1978 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Leiklutir

Sjónvarp

Filmar

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1978


Regiane Alves

Regiane Kelly Lima Alves (fødd 31. august 1978 í Santo André) er sjónleikari úr Brasil. Hon hevur verið gift fýra ferðir og fráskild trýggjar ferðir. Hon fekk sítt fyrsta barn í 2014. Í 2003 var hon modell fyri blaðið Playboy Barzil í einari serútgávu av blaðnum.

Lívsleið innan films og sjónvarpsvinnuna

Sjónvarp
 1998 - Fascinação .... Ana Clara Gouveia Prates

 1998 - Meu Pé de Laranja Lima .... Lili

 2000 - A Muralha .... Rosália Olinto

 2000 - Laços de Família .... Clara

 2001 - Sítio do Picapau Amarelo .... Branca de Neve

 2001 - Brava Gente .... Gigi

 2001 - Brava Gente .... Branca Luz

 2002 - Desejos de Mulher .... Letícia Miranda Moreno

 2003 - Mulheres Apaixonadas .... Dóris de Souza Duarte Martins

 2004 - Cabocla .... Belinha (Elizabeth Emerenciana de Sousa Pereira Junqueira Caldas)

 2006 - Minha Nada Mole Vida .... Elizandra

 2006 - Páginas da Vida .... Alice Miranda de Vilela Arruda

 2008 - Beleza Pura .... Joana da Silva Amarante

 2008 - Casos e Acasos .... Aline

 2009 - A Turma do Didi .... Spældi seg sjálva

 2010 - Tempos Modernos .... Goretti Cordeiro

 2011 - A Vida da Gente .... Cris (Cristiane Macedo)

 2012 - 	Guerra dos Sexos .... Jennifer

 2013 - Sangue Bom .... Renata Moretti

 2016 - A Lei do Amor .... Elizabeth Alves Tavares (Beth)

 2018 - O Tempo Não Para .... Maria Carla Borell

Filmar
 2004 - Onde Anda Você .... Estela da Luz

 2005 - Corpo .... Helena

 2006 - Zuzu Angel .... Hildegard Angel

 2006 - O Dono do Mar .... Germana

 2011 - Retrato Falhado .... Pérola

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1979


Monica Iozzi

Monica Iozzi de Castro (fødd 2. november 1981 í Ribeirão Preto) er sjónleikari og tíðindakvinna úr Brasil.  Í 2014 luttók hon í sjónvarpssendingini Big Brother Brazil 2014.

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Tíðindafólk
Føðingar í 1981


Fernanda de Freitas

Fernanda de Freitas Sahdo (fødd 25. februar 1980 í São José do Rio Preto) er sjónleikari úr Brasil.

Lívsleið

Sjónvarp

 Filmar

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1980


ÍA

ÍA (stytting fyri Ítróttarfelagið Argir) er hondbóltsfelag av Argjum, sum varð stovnað 10. august 2011.

Nevndin
Fyrsta nevnd felagsins:
Kristian Martin Skála, formaður
Michael Viderø, næstformaður
Nicolaj Balle, skrivari
Martin Mørk, kassameistari

Kendir leikarar:
Janus W. Mortensen

Keldur

Slóðir úteftir
 Heimasíða hjá ÍA - http://www.ia.fo
 Facebook síða hjá ÍA

Hondbóltur
Føroysk hondbóltsfeløg


Fernanda Lima

Fernanda Cama Pereira Lima (fødd 25. juni 1977 í Porto Alegre) er sjónleikari, modell og sjónvarpsvertinna úr Brasil. Hon hevur verið vertinna í sjónvarpssendingini MTV Brasil. Hon hevur verið vertinna fyri FIFA fleiri ferðir, eitt nú var tað hon ið stóð fyri lutakastinum til HM í fótbólti í desember 2013.

Filmar
Television

Telenovelas

Filmar

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1977


Dmitrije Janković

Dimitrije Janković (føddur 5. november 1975) er fótbóltsspælari úr Serbia, sum hevur spælt fótbólt í Føroyum í fleiri ár. Í 2013 spældi hann við AB, í 2011 og 2012 spældi hann við TB, í 2006 og 2007 spældi hann við VB Sumba og í 2008 og 2010 spældi hann við B36.

Keldur

Slóðir úteftir

Dmitrije Janković á Footballzz.com

TB leikarar
B36 leikarar
Fótbóltsleikarar úr Serbia
Føðingar í 1975


Stjørnan

Stjørnan er hondbóltsfelag úr Klaksvík, sum varð stovnað umleið 1932.  Felagið hevur lið í Sunset kappingini, sum er fyri kvinnur og í yngru deildunum. Manshondbóltur í Klaksvík hevur annað felag, sum eitur Team Klaksvík. Stjørnan hevur vunnið næstflest FM heiti næst eftir Neistan. Stjørnan hevur vunnið FM 8 ferðir síðan 1945.

Søgan
Hildið verður, at felagið helst varð stovnað í 1932. Fyrsti leikbúnin hjá gentunum/kvinnunum var hvítu heimaseymaður kjóli. Málmaðurin var í síðum kjóla og útileikararnir í kjóla sum kom niður á knæ. Seinast í 1930-árunum fóru gentur at leika í shorts eins og menn. Tá leiktu genturnar hjá Stjørnuni í reyðum shorts..

Føroyameistarar
Stjørnan hevur verið føroyameistari 8 ferðir í tíðarskeiðnum 1943-2011. Fyrstu ferð var í 1945, síðan gingu 32 ár, áðrenn tað eydnaðist teimum at vinna FM aftur, tað var í 1977. Síðan vunnu tær FM í 2000, 2004, 2006, 2007, 2008 og 2010.

Steypavinnarar
Stjørnan hevur verið steypavinnari sjey ferðir. Tær vunnu steypafinaluna í 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010 og 2012.

Keldur

Slóðir úteftir
 Heimasíðan hjá Stjørnuni
 KI.fo

Hondbóltur
Føroysk hondbóltsfeløg
Klaksvík


Buzz Aldrin, hvar bleivst tú av í ruðuleikanum? (sjónvarpsrøð)

Buzz Aldrin, hvor ble du av i alt mylderet?, er ein norsk bók, sum í stóran mun snýr seg um ein ungan mann, sum av ymiskum orsøkum endar á einum viðgerðarheimi í Føroyum. Bókin er filmatiserað til eina sjónvarpsrøð av NRK, og fyrsti partur av sjónvarpsrøðini verður at síggja í NRK í 2011. Bókin hjá Johan Harstad kom út í 2005 og hevur fingið sera góð ummæli í bæði Norra, restini av Skandinavia og eisini í Amerika. Agnar Artúvertin hevur týtt bókina til føroyskt. Ummælini av sjónvarpsrøðini hava eisini verið rættiliga góð . Fleiri føroyskir sjónleikarar spæla við - ein teirra er Annfinnur Heinesen, sum hevur ein stóran hjáleiklut sum Palli, ein onnur er Annika Johannessen, sum spældi leiklutin sum Anna. Røðin er tikin upp í Føroyum og Noregi og umborð á Norrønu..

Hetta er søgan um Mattias, sum er gartnari. Hann varð føddur somu nátt sum tann allarfyrsta mánalendingin fór fram. Mattias hevði stóran áhuga fyri rúmdarferðum og hansara stóra fyrimynd var Buzz Aldrin, sum var næsti maður á mánanum. Eins og Buzz Aldrin vil Mattias vera nummar tvey, hann vil vera ókendur og liva eitt friðarligt og anonymt lív. Árið er 1999, og Mattias er 30. Ein vinur bjóðar honum til Føroya at hjálpa orkestrinum á eini konsertferð, og hann tekur av, stutta tíð áðrenn ferðina til Føroya, hevur genta hansara gjørt tað liðugt við hann, og tað tók hann sera tungt. Á veg til Føroya og eftir at hann var komin til Havnar, fór alt av álvara at skrambla saman hjá Mattiasi. Hann møtir síðan dananum Havstein, sum tekur sær av honum og bjóðar honum at búgva í einum serligum viðgerðarheimi fyri sinnisveik, sum hann rekur við Gjógv.

Sjónleikarar

Kelduávísingar

Sjónvarpssendingar


Eurobandið

Eurobandið er ein íslenskur poppbólkur úr Reykjavík. Bólkurin vann Söngvakeppnin í 2008 og umboðaði Ísland í evropeisku tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 2008.

Limir
 Friðrik Ómar
 Regína Ósk

Útgávur
 This is my life (2009)

Íslendskir tónleikabólkar
Popptónleikabólkar
Luttakarar í Eurovision Song Contest


Débora Falabella

Débora Lima Falabella (fødd 22. februar 1979 í Belo Horizonte) er sjónleikari úr Brasil.

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1979


Namibia

Tjóðveldið Namibia (á enskum Republic of Namibia) er eitt land í Afrika. Í norðri hevur Namibia mark við Angola, í eystri við Botsvana og í suðri við Suðurafrika. Namibia, sum áður var týskt hjáland, kom undir Suðurafrika í 1915 og varð verandi suðurafrikanskt hjáland til 21. mars 1990 .

Søga

Upprunasamfelagið

Um 1000 f.Kr. høvdu fólk, sum talaðu khoisanskt mál, búð mong túsund ár í pørtum í Afrika sunnanfyri Miðkringin og eisini uttan um Kalaharioyðimørkina í Namibia. Khoisanfólkið var veiðifólk, og dyrkaði ikki jørðina. Tey nýttu steinamboð og veiddu við boga og píli við steinoddi. Tey høvdu helst fingið kunnleika til jarn, tá ið fyrstu bantufólkini úr Kamerun settu búgv ímillum teirra eftir 100 f.Kr. Tá fóru teir eisini at halda neyt og seyð. Sum tíðin leið, køvdi batnufólkið meginpartin av khoisanfólkinum, men nøkur, serstakliga tey, sum búðu í útryðjuni í Kalahai í Namibia, varðveittu sína mentan. Nøkur túsund teirra eru í Namibia enn. Khoisanfólkið hevur málað hugtakandi hellismálningar, málaðir við fjaðrum, hári ella beini. Litirnir vóru gjørdir av gipsi, leiri og okkur, sum varð blandað við blóði ella feitti og goymt í hornkrukkum. Khoisanfólkið goymdi eisini vatn í strutsaeyggjum og smurdi eitur á ørvaroddarnar.

Hereroar kríggjast ímóti evropearum

Í januar í 1904 reisti hererofólkið miðskeiðis í Namibia seg upp ímóti týska yvirvaldinum . Týskland sendi herdeildir hagar. Teir róku uppreistrarfólkið inn í Kalaharioyðimørk og skutu og drupu øll, sum vágaðu sær at koma aftur. Seinni vórðu teir hereroar, ið livdu eftir, girdir inni í arbeiðslegum. Helvtin av teimum doyði. Neytabøndurnir í syðri í Namibia gjørdust púra skelkaðir og gjørdu uppreistur í oktober 1904. Teir vóru kringir á rossabaki, og oddamenn teirra vóru góðir geriljahermenn. Týskarar máttu fáa sær 14 000 hermenn fyri at berja uppreisturin niður. Teir tóku uppreistrarfólkini til fanga og stongdu tey inni í arbeiðslegum. Fyri uppreistrarnar vóru um 20 000 namar og 80 000 hereroar. Í 1911 vóru bara 9800 namar og 15 000 hereroar eftir.

Landafrøði

Tvær stórar oyðimerkur eyðkenna landslagið; Namibiaoyðimørk, ið er fram við allari strondini og Kalaharioyðimørk eystast í landinum.

Regiónir í Namibia

Búskapur

Í Namibia eru nógv steinsløg, og nógvur fiskur er fram við strondini. Namibia er av størstu námsvinnulondum í Afrika, har er nógv kopar og tin og mong onnur steinsløg . Diamantar eru eisini. Størsta urannám í heiminum er í Rössing í Namibiaoyðimørk miðskeiðis í landinum. Namibia er eisini næststørsta blývinnuland í heiminum. Namibia er roknað sum eitt miðal inntøku land í bólking ST's viðvíkjandi altjóða menningarhjálp. Bólkingin av Namibia sum eitt miðal inntøku land er tó grundað á livistandardin hjá einum minniluta av fólkinum. Umleið 55.8 % av tí namibiska fólkinum livir undir fátækradømismarkinum . Nú á døgum er eisini 51,2 % av fólkinum er arbeiðsleys . Gjaldoyrað, ið nýtt verður, er namibiskur dollari (7.57 NAD = 1.00 USD) .

Fólkið

Mesta fólkið í Namibia býr á háslættanum norðarlaga í landinum. Her býr til dømis ovambofólkið í innigirdum bygdum, nevndar hraal. Himbafólkið býr vestari í karga-lendinum ímóti Angola. Himbafólkið, sum t.d. eisini býr í Kunene-økinum, eru upprunaliga nomadufólk, og nógv av teimum liva sum tey hava gjørt í fleiri 1000 ár. Tey eru bæði búfastir bøndur og flakkfólk. Tey halda neyt og fáa mjólk undan teimum og kjøt og húðir av teimum til klæði o.a. Fleiri neyt bóndi eigur, mætari er hann.

Almenna málið í landinum er enskt. Tá børnini byrja í skúla, er øll undirvísing á enskum. Tað er tí týdningarmikið at tey í barnagørðunum verða fyrireikað at fara í skúla og læra tað enska málið, so tíðliga sum gjørligt, soleiðis at tey fara at trívast í skúlanum og klára seg væl. Tann namibiska stjórnin leggur stóran dent á útbúgving, og ein stórur partur av tjóðarinntøkuni fer til útbúgving.

Kelduávísingar


1448 (sjónvarpsrøð)

1448 er ein føroysk sjónvarpsrøð í 9 pørtum, framleidd av Bjarni Árting Rubeksen. Røðin er ein "realityrøð", ið fylgir gerandisdegnum hjá løgregluni í Tórshavn. Fylgt verður við tá brotsgerðir verða uppkláraðar, og hyggjarin kemur tætt at teimum, ið liva á lívsins skuggasíðu. Røðin lýsist sum  9 dokumentarfilmar, sum Bjarni hevur gjørt eftir leistanum "one man, one camera"; tað vil siga, at hann sjálvur hevur filmað, klipt og lagt til rættis.

Undirtøka
Røðin var sera væl umtikin í Føroyum. Somikið væl, at ein Facebook bólkur varð stovnaður í 2010, aftaná at fyrsta røð var víst í Kringvarpi Føroya. Bólkurin nevndist "Vit øll ið ynskja meiri 1448 sendingar" og hevði til endamál at heita á Kringvarpið um at framleiða fleiri sendingar.

Listi yvir 1448 sendingar
Sendingar, ið hava verið sendar og endursendar í Kringvarpi Føroya.

Keldur
Føroyskar sjónvarpssendingar
Sjónvarp
Sjónvarpsrøðir


Kunningarstova

Ein Kunningarstova (Enskt: Visitor Center ella Visitor information center ella Tourist information center) er eitt stað, har ferðafólk, fremmandafólk og eisini fólk sum búgva á staðnum kunnu leita sær kunning um útferðarmøguleikar í økinum, um vitjunarverd støð, fáa útflýggja eitt kort yvir økið osfr.

Kunningarstovur í Føroyum
Í Føroyum eru bæði kunningarstovur og kunningardiskar kring landið. Kunningarstovur eru m.a. á hesum støðum í Føroyum: Tórshavn, Klaksvík, Tvøroyri, Vágur, Sandur, Miðvágur, Runavík og Fuglafjørður. Hesar kunningarstovur samstarva hvør við aðra og hava felags heimasíðusniði og allar síðurnar eita visit og so navnið á økinum ella býnum, t.d. visitnordoy.fo, visitsuduroy.fo og visittorshavn.fo. Tað er ymiskt, hvussu hesar kunningarstovur verða fíggjaðar. Nakrar vera partvís fíggjaðar av kommununum í økinum og við stuðli frá økisferðavinnufelagnum, sum fær stuðul úr landskassanum gjøgnum tað ráðið, sum ferðavinnan hoyrir undir. Øll økini í Føroyum hava hvør sítt økisferðavinnufelag, sum fær stuðul frá landinum fyri at menna ferðavinnuna í teirra øki, tey eru seks í tali (2013). Hesi ferðavinnufeløg kunnu lata stuðul til kunningarstovur, og tað hevur eisini verið føst mannagongd í fleiri av økjunum, at ein partur av rakstrinum hjá kunningarstovunum verður fíggjaður av hesum stuðuli. Kunningarstovurnar hava ein kunningarleiðara og tær størru kunningarstovurnar hava onnur starvsfólk afturat leiðaranum. Kunningarstovurnar á smærri økjunum hava sum oftast bert tað eina starvsfólkið. Í Suðuroynni og Eysturoynni eru kunningarstovurnar inni á býráðsskrivstovunum. Kunningarstovan í Havn hevur húsast ymsastaðni í miðbýnum. Í løtuni (2013) er hon á Vaglinum inni í húsinum hjá Gamla Bókahandli (H.N. Jacobsen's Bókahandil).

Keldur

Slóðir úteftir
Kunningarstovan í Havn og Streymoy
Norðoya Kunningarstova í Klaksvík
Suðuroyar Kunningarstova (Tvøroyri og Vágur)
Sandoyar Kunningarstova
Vága Kunningarstova (Miðvágur)
Eysturoyar Kunningarstova (Runavík og Fuglafjørður)

Ferðavinna
Ferðavinna í Føroyum


Janka Kupala

Janka Kupala (Janka Kupała, á hvítarussiskum: Я́нка Купа́ла) var kunstnaranavnið hjá Ivan Daminikavitj Luzevitj, sum varð føddur 7. juli 1882 í Vjasynka uttanfyri Minsk, deyður 28. juni 1942 í Moskva. Hann var ein rithøvundur úr Hvítarusslandi. Hann sigst vera ein av teimum størstu rithøvundunum í 20. øld, sum skrivaðu á hvítarussiskum. Tey fyrstu árini sum rithøvundur skrivaði hann mest tjóðskaparsinnaðan skaldskap. Hansara fyrsta roynd sum rithøvundur var skrivað á pólskum undir dulnevninum K-a, tað var umleið 1903-04. Hansara fyrsta verk á móðurmálinum var ("Мая доля"), sum kom út 15. juli 1904. Fleiri yrkingar komu út í hvítarussiskum bløðum í 1906 og 07. Í 1908 flutti hann til Vilnius, har hann helt fram við at skriva og útgeva yrkingar. Sama árið gav hann út sítt fyrsta yrkingasavn Жалейка (Tann lítla floytan), har hann var atfinningarsamur móti tsar stýrinum, sum gav boð um at leggja hald á bókina. Kupala mátti gevast við at arbeiða á blaðnum Nasha Niva, fyri ikki at oyðileggja umdømið hjá blaðnum. Í 1909 flutti hann til Sankta Pætursborg. Hann skrivaði og útgav fleiri verk, meðan hann búði har, m.a. Сон на кургане (Enskt: Dream on a Barrow)– sum hann varð liðugur við í august 1910 – symboliseraði vánaliga standin í heimlandi hansara Hvítarusslandi. Í 1913 flutti hann aftur til Vilnius. Kupala var serliga ávirkaður av Maxim Gorky í 1910-árunum.

Kupala gjørdist viðhaldsmaður hjá Sovjetsamveldinum, men samstundis var hann eisini tjóðskaparsunnaður viðvíkjandi heimlandinum, og tað gjørdi at sovjettiskir myndugleikar ikki høvdu fult álit á honum. Í 1930-árunum noyddist hann at skriva eina almenna umbering, og eftir tað var friður. Í 1941 fekk hann heiðurin Order of Lenin (Lenin ordanin) fyri yrkingasavnið Ад сэрца (Frá hjartanum). Tá Hvítarussland varð hersett av týskarum í 1941, flutti Kupala, sum tá var sjúkur, til Moskva, har hann skrivaði yrkingar sum stuðlaðu partisanum í Hvítarusslandi, sum kempaðu móti týskarum. Kupala doyði undir illgrunasomun viðurskiftum í Moskva í 1942. Hann datt oman gjøgnum trappur á Hotel Moskva, og tað var staðfest at vera ein vanlukka, men summi høvdu illgruna um morð ella sjálvmorð. Í 1945 læt upp eitt savn í Minsk til minnis um Janka Kupala.

Keldur

Slóðir úteftir
 Verk hjá Janka Kupala umsett hevur Vera Rich

Hvítarussiskir rithøvundar
Yrkjarar úr Hvítarusslandi
Føðingar í 1882
Andlát í 1942


Stjórnin

Stjórnin er ein íslendskur rokkbólkur úr Reykjavík. Tað eru tey bæði Grétar Örvarsson, føddur 11. juli 1959, og Sigríður Beinteinsdóttir, fødd 24. juli 1962, sum mynda bólkin. Stjórnin umboðaði Ísland til Eurovision sangkappingina í 1990 í Zagreb við sanginum "Eitt lag enn". Sangurin gjørdist nummar fýra av 22 sangum. Tvey ár seinni luttóku tey bæði aftur í Eurovision sangkappingini, hesaferð við tónleikabólkinum Heart 2 Heart við sanginum "Nei eða ja". Hesin sangurin gjørdist nummar sjey av 23 í Malmø.

Limir
 Grétar Örvarsson
 Sigríður Beinteinsdóttir

Útgávur
 Eitt lag enn (1990)
 Tvö líf (1991)
 Stjórnin (1992)
 Rigg (1993)
 Stjórnarlögin 1989—1995 (1995)
 Sumar nætur (1996)
 Stjórnin @ 2000 (1999)

Keldur

Slóðir úteftir

Íslendskir tónleikabólkar
Rokktónleikabólkar


Dánjal Martin Hofgaard

Danjal Martin Hofgaard (føddur 4. mai 1989 í Vági) er føroyskur rógvari og svimjari. Hann rør fyri Suðuroyar Kappróðrarfelag og fyri Føroyar og svimur fyri Susvim og Føroyar. Hin 1. mars 2015 vann hann HM í 2000 metrar inniróðri í lættvekt hjá monnum og gjørdist harvið heimsmeistari.

Lívsleið innan ítrótt

Rógving
Dánjal Martin rør bæði vanligan føroyskan kappróður og inniróður. Dánjal Martin vann FM 2011 við Riddaranum í 2011. Í føroyskum kappróðri ber bara til at gera seg galdandi í Føroyum, eftirsum kappróður í føroyskum bátum bert fer fram í Føroyum burtursæð frá Ishøj Regatta og onkrari aðrari stevnu sum føroyingar í Danmark skipa fyri. Men í inniróðri ber til at gera seg galdandi sum einstaklingur uttanfyri landoddarnar, eitt nú til HM í Boston. Í januar 2012 varð kappast um, hvør ið skuldi umboða Føroyar til HM í inniróðri. Dánjal Martin gjørdist ein av teimum hepnu. Kappingin varð hildin í hølunum hjá Knørri í Havn, øll róðu 2000 metrar. Dánjal Martin varð skjótastur hjá monnum í lættvekt við tíðini 6:19,30, sum var nýtt føroyskt met. Gamla metið átti Lars Abrahamsen úr Runavík, hann setti metið í 2007.

Føroyameistarahetið í inniróðri

FM í inniróðri 2011
Dánjal Martin Hofgaard vann FM heitið í inniróðri 2011
 Gull í bólkinum Menn/Dreingir - Opin bólkur lættvekt (2000m) við tíðini 6:27.4

FM í inniróðri 2012
Eins og undanfarnað árið vann Dánjal Martin Hofgaard føroyameistaraheitið í inniróðri:
 Gull í bólkinum Menn/Dreingir - Opin bólkur lættvekt (2000m) við tíðini 6:26.2
 Bronsa í Liðkapping - Menn (6x500m) við samlaðu tíðini 9:52.7, hinir vóru: Bjarni Hammer, Jákup V. Larsen, Niels M. Djurhuus, Bárður Poulsen og Gunnar í Dali.

FM í inniróðri 2014
Dánjal Martin Hofgaard vann FM heitið í inniróðri 2014
 Gull í bólkinum Menn/Dreingir - Opin bólkur lættvekt (2000m) við tíðini 6:38.5

HM í inniróðri 2012
Dánjal Martin luttók í HM kapping í inniróðri í Boston í februar 2012 í bólkinum Lightweight Open Men (2000 metrar), hann gjørdist nummar 6 av øllum við tíðini 6:20.9

HM í inniróðri 2014
Dánjal Martin luttók í HM kapping í inniróðri í Boston í februar 2014 í bólkinum Lightweight Open Men (2000 metrar), hann gjørdist nummar 9 av 77 luttakarum við tíðini 6:20.9

HM í inniróðri 2015 og úttøkukappingin
Dánjal Martin var til úttøkukapping í róðrarneystinum hjá Havnar Róðrarfelag hin 29. november 2014, har hann varð úttikin til HM í inniróðri, sum verður í Boston í mars 2015. Hann róði 2000 metrar í inniróðri við tíðini 6.18.9, ið var nýtt føroyskt met, gamla metið átti Dánjal Martin sjálvur, og tað var 6.19.3.

Heimsmeistari 2015 í inniróðri í opna bólkinum, lættvekt
 Gull í 2000 metrar inniróðri í opna bólkinum hjá monnum við tíðini 6:16.7 (1 sekund frammanfyri silvurvinnaran)

Svimjing
Danjal Martin hevur luttikið á fleiri svimjistevnum uttanlands til NJM, EJM, EM og Oyggjaleikir og hevur fingið fleiri góð úrslit. Hann er triðskjótasti svimjari úr Føroyum á 200 m frí nakrantíð.

FM 2014
Gull í 4 x 100 m blandað við tíðini 3:59.75 við Harrar Susvim, saman við Pál Joensen, Eyðbjørn Joensen og Róland Toftum.
Gull í 4 x 50 m frí við tíðini 1:34.96, sum var nýtt føroyskt met, saman við Høgna Simonsen, Eyðbjørn Joensen og Róland Toftum.

Føroysk met
Hann hevur vunnið fleiri gull heiðursmerki og sett fleiri føroysk met í svimjing:

Føroysk met á langgeil
50 m bringu við tíðini 32.36 (Pauli Øssursson Mohr tók metið til EM 2010).
100 m bringu við tíðini 1:10.94

Føroysk met á stuttgeil
4x50m frí við tíðini 1:34.96, saman við Høgna Simonsen, Eyðbjørn Joensen og Róland Toftum. FM í svimjing 2014.
4x50m frí við samlaðu tíðini 1:36.01, saman við Beinir E. Danielsen, Paula Øssursson Mohr og Kristian Olsen. Oyggjaleikir 2007.
4x200m frí við samlaðu tíðini 7:54.67, saman við Eyðbjørn Joensen, Sofus Bech og Pál Joensen. Metið varð sett á Ægir Stevnu 5.  november 2011.

Keldur

Slóðir úteftir

OctoOpen.dk

Føroyskir svimjarar
Føroyskir rógvarar
Føðingar í 1989
Inniróður í Føroyum
Vágbingar
Heimsmeistarar


Jakub Kolas

Jakub Kolas (skrivast eisini Jakub Kołas) (á hvítarussiskum: Яку́б Ко́лас), (føddur í 1882, deyður 13. august 1956), veruligt navn: Kanstantsin Mitskievich (Міцке́віч Канстанці́н Міха́йлавіч) var ein hvítarussikur rithøvundur, Fólksins Skald fyri Sovjetsamveldið í 1926 og limur í Hvítarusslands Vísunda Akademi frá 1928 og frá 1929 var hann vara forseti í akademinum.

Í sínum skaldskapi var Kolas kendur fyri at hava samhuga við tí vanliga hvítarussiska bóndanum. Kunstnaranavn hansara Kolas bendir eisini henda vegin, við tað at Kolas merkir Oyra av Korni.

Hann skrivaði yrkingasøvnini Songs of Captivity (á russiskum: Песни неволи, 1908) og Songs of Grief (á hvítarussiskum: Песьні-жальбы, 1910), yrkingarnar Eitt nýtt land (á hvítarussiskum: Новая зямля, 1923) og Tónleikarin-Simon (á hvítarussiskum: Сымон-музыка, 1925), stuttsøgur og sjónleikir. Yrking hansara Smáttan hjá fiskimanninum (á hvítarussiskum: Рыбакова хата, 1947) snýr seg um stríðið eftir at Hvítarussland gjørdist partur av Sovjetsamveldinum. Trilogi hansara Á einum vegamóti (á russiskum: На перепутье, 1954) snýr seg um lívið hjá hvítarussiskum bóndum og tí demokratisku intellligensiani áðrenn-kollveltingina.

Heiður
Hann fekk heiðurin USSR State Prize í 1946 og 1949.

Keldur

Slóðir úteftir

Hvítarussiskir rithøvundar
Føðingar í 1882
Andlát í 1956
Hvítarussland


Kara

Kara (Hangul: 카라) er ein suðurkoreanskur gentu tónleikabólkur við fimm limum frá DSP Media. Bólkurin varð stovnaður í 2007. Limirnir eru: Gyuri, Seung-yeon, Hara, Nicole, Ji-young.

Limir

Gyuri
 Fult navn: Park Gyuri (Hangul: 박규리)
 Fødd: 21. mai 1988
 Leiðari

Seung-yeon
 Fult navn: Han Seung-yeon (Hangul: 한승연)
 Fødd: 24. juli 1988

Hara
 Fult navn: Goo Hara (Hangul: 구하라)
 Fødd: 13. januar 1991

Nicole
 Fult navn: Nicole Jung; Jung Yongju (Hangul: 정니콜; 정용주)
 Fødd: 7. oktober 1991

Ji-Young
 Fult navn: Knag Ji-Young (Hangul: 강지영)
 Fødd: 18. januar 1994

Fyrrverandi limir

Sung Hee
 Fult navn: Kim Sung Hee (Hangul: 김성희)
 Fødd: 17. mai 1989

Útgávur

Fløvur
The First Blooming (29. mars 2007)
Revolution (30. juli 2009)
Garuzutoku (Girls Talk) (24. november 2010)

Minifløvur
Rock U (31. juli 2008)
Pretty Girl (4. desember 2008)
Honey (nyutgivelse, 18. februar 2009)
Lupin (17. februar 2010)

Stakløg
Koreansk
 Good Day: Season 2 (13. oktober 2008)
 I-Musician (4. juni 2009)
 We're With You (4. mai 2010)
 2Me (31. august 2010)

Japonsk
 Mister (11. august 2010)
 Jumpin (10. november 2010)

Serútgávur
Kara Special Premium Box for Japan (28. apríl 2010)
Kara Best 2007-2010, (29. september 2010)

Keldur

Slóðir úteftir
 Almenn heimasíða

Suðurkoreanskir tónleikabólkar


X (fløga)

X er tíggjunda fløgan hjá avstralsku Kylie Minogue. Hon varð givin út í november 2007.

Løg á fløguni
"2 Hearts" – 2:52
"Like a Drug" – 3:19
"In My Arms" – 3:32
"Speakerphone" – 3:54
"Sensitized" – 3:57
"Heart Beat Rock" – 3:24
"The One" – 4:05
"No More Rain" – 4:02
"All I See" – 3:05
"Stars" – 3:42
"Wow" – 3:12
"Nu-di-ty" – 3:04
"Cosmic" – 3:08

Útvortis ávísing
 Almenn heimasíða hjá Kylie Minogue

Kylie Minogue tónleikaútgávur


Koreanskt mál

Koreanskt (한국어/조선말) er tað almenna málið í bæði Suður- og Norðurkorea. Koreanskt verður tosað av umleið 78 milliónum fólkum kring heimin. Í 15. øld bleiv ein skrivlig skipan set í verk av Sejong tí Stóra. Tann skrivliga skipanin verur, í løtuni, kallað Hangul. Áðrenn Hangul var blivið sett í verk, brúkti koreanarar Hanja og aðrar fonetiskar skipanir sum tildømis Hyangchal, Gugyeol og Idu í yvir eitt ártúsund. Hangul var ikki tann mest brúkta altjóða skrivliga skipanin fyrr enn í 20. øld, av tí at nógvir Yangban heldur vildu skriva við Hanja.

Skrivliga skipanin
Høvuðsgrein: Hangul

Tann koreanska skrivliga skipanin Hangul (한글) var grundløgd í 1446 av Sejong tí Stóra og verur í dag brúkt til at skriva alt koreanskt. Tó læra skúlarnir í Suðurkorea enn í dag 1,800 Hanja (漢字) bókstavir. Norðurkoreanskir skúlar steðgaðu við at læra Hanja fyri áratíggjum síðani.

Hjáljóð

Sjálvljóð

Mál í Asia
Korea


Thaís de Campos

Thaís de Campos (føddur 7. november 1963 í Brasília) er ein sjónleikari úr Brasil.

Filmografi

Sjónvarp

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1963


Hangul

Hangul (eisini skrivað Hangeul, 한글) er almenna skriftskipanin í Suður- og Norðurkorea og verður eisini óalment brúkt í Sulawesi. Hangul varð stovnað í 1446 av Sejong mikla.Tá ið Hangul verður skrivað, verða bókstavarnir settir í bólkar, heldur enn skrivaðir hvør sær. Til dømis 한 han, sum er gjørt av ㅎ h, ㅏ a og ㄴ n, og 글 gul, sum er gjørt av ㄱ g, ㅡ u og ㄹl, saman verða tey 한글 Hangul.9. oktobur er Hangul-dagur í Suðurkorea og 15. januar er Hangul-dagur í Norðurkorea.

Hjáljóð

Sjálvljóð

Søga

Hangul varð stovnað av Sejong mikla seint í desembur 1443 og varð liðugt 9. oktobur 1446. Hangul varð fyrst greitt frá í einum skjali frá ár 1446. Skjalið eitur Hunmin Jeongeum (훈민정음 "Rætta ljóð fólksins") og bókstavaraðið (Hangul) er uppkallað eftir hesum skjali.Hangul (한글) varð stovnað, fyri at øll fólk kundu læra at skriva tað, tí tað var hildið at Hanja (漢字) var ov ringt at skriva.

Heimildir

Slóðir úteftir

Korea
Málfrøði
Mál í Asia


Hanja

Hanja (한자) er tað koreanska navnið á teimum kinversku bókstavunum (漢字). Hanja bleiv brúkt sum skrivlig skipan í Korea, áðrenn Hangul (한글) varð grundað av Sejong tí Stóra.

Korea
Málfrøði
Mál í Asia


Nýgrikskt mál

Nýgrikst mál er tað málið sum verður tosað í Grikkalandi og á Kýpros í dag. Tað er eitt av almennu málunum í EU. Nýgrikskt hevur verið tosað síðan umleið 1453. Frá umleið ár 330 til 1453 tosaðu tey miðaldar grikskt, frá 300 á.Kr. til 330 e.Kr. tosaðu tey eitt grikst mál sum varð nevnt Koine. Nýggja testamentið er skrivað á hesum máli. Frá 800 á.Kr. til 300 á.Kr tosaðu tey Forngrikskt, nógvar kendar bøkur og kvæði eru enn til frá hesi tíðini, t.d. Ileonskvæði og Odyssein. Frá umleið 1600 á.Kr. til umleið 800 á.Kr. tosaðu tey Mykenskt. Frá umleið ár 3000 á.Kr. til umleið 1600 á.Kr. tosaðu tey eitt mál sum verður nevnt Proto-Grikskt. Øll hesini málini koma úr indo-evropeiskum, tey eru broytt gjøgnum tíðirnar og í dag tosað tey so nýgrikst í Grikkalandi. Nýgrikskt líkist rættiliga nógv forngrikskum, grammatikkin er tó blivin nakað einklari, við tað at sagnorðini á forngrikskum blivu bend í fleiri føllum.

Nøkur vanlig orð og setningar

Mállæra

Tað eru hendar umfatandi grammatiskar broytingar í mun til forn grikst, t.d.:

 Hvørjumfall (Dativ) er horvið og í staðin verða fyrisetingarorð nýtt ella hvørsfall.
 Infinitiv er horvið, í staðin verða bisetningar brúktir. T.d. θέλω να δώ (thélo na dhó) "eg ynski, at eg síggi" í staðin fyri forn grikst θέλω εἰδεῖν (thélō eideîn) "eg ynski at síggja".
 Perfektum er skift út við umskivingum við έχω (ého) "hava".
 Optativ er skift út við umskrivingum við να (na) og ας (as'').
 Konjunktiv er smeltað samman við indikativ.

Sagnorð (Verbum) bendingarnar, sum eru rættiliga forgreinaðar í klassiskum griskum, eru gjørdar meira regluligar. Men nýgrikst hevur tó varðveitt tann týðandi munin millum aspektini imperfektiv og aorist (imperfektiv verður brúkt, tá nakað er óendaligt, ella hendir ofta, aorist er avsluttað, ella hendir væntandi bara einaferð):

Substantivbendingarnar (navnorð) eru eisini blivnar einfaldari. Hesar høvuðustýpurnar eru:

Kelda

Grikskt mál


Adriana Lessa

Adriana Victor Lessa (fødd 1. februar 1971 í Guarulhos) er sjónleikari, sjónvarpsvertur og sangari úr Brasil. Áðrenn hon fór at starvast sum sjónleikarinna í 1986, var hon virkin í ítrótti og spældi eitt nú flogbólt.

Arbeiði innan sjónvarp
 Sum sjónleikarinna

 Sum sjónvarpsvertur

Filmar

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1971


Hondbóltur

Hondbóltur er ein lið ítróttargrein, har hvørt liðið hevur 7 leikarar, ein málmann og 6 útileikarar. Harumframt kunnu bæði liðini hava útskiftarar, sum sita á bonkinum, meðan hini spæla. Liðini kasta ein bólt millum sín og royna hvør sær at skjóta bóltin í málið hjá mótstøðuliðinum. Tað liðið sum fær flest mál, eftir at tíðin er farin, hevur vunnið dystin. Um tað stendur á jøvnum í málum, so er tað javnleikur og ongin hevur vunnið. Vinnarin fær vanliga 2 stig, og tað liðið sum tapir fær onki stig. Um tað er javnleikur, so fáa bæði liðini 1 stig hvør. Hjá teimum vaksnu varir ein dystur í ein tíma, hvør hálvleikur varir 30 minuttir. Bæðini liðini kunnu taka time-out, meðan dysturin er í gongd, hetta verður ofta brúkt, tá tað gongur illa hjá tí eina liðinum. Hondbóltur er ein vældámd ítróttargrein í Føroyum, bæði menn og kvinnur hava tvær deildir, og børnini kappast eisini í teirra aldursbólkum. Tey vaksnu hava tvær kappingar, eina landskapping og eina steypakapping. Hesar kappingar verða ofta nevndar eftir høvuðsstuðulinum. Hondbóltsdystir verða í Føroyum og í øðrum londum leiktir í innandura ítróttarhøllum, men fyrr í tíðini, tá fáar ella ongar ítróttarhallir vóru, spældu tey hondbólt uttandura. Fyrstu ítróttarhøllirnar í Føroyum vóru bygdar í 1970-árunum. Í Føroyum byrjar kappingin um heysti í september og endar um várið í apríl.

Sí eisini
 HM í hondbólti (menn)
 HM í hondbólti (kvinnur)
 Hondbóltur í Føroyum

Hondbóltur
Ítróttur


Lugo

Lugo er høvuðsstaður í landslutinum Lugo í Galicia, sum er sjálvstýrandi økið í útnyrðingshorninum av Spania. Býurin hevur umleið 100.000 íbúgvar (ár 2011). Kring býin er ein rómverskur múrur, sum er heimsarvur.

Býir í Spania


Greta Svabo Bech

Greta Svabo Bech (fødd 1987 í Tórshavn) er føroysk songkvinna, sangskrivari og heimspekingur. Bæði foreldrini eru føroyingar, pápin úr Vestmanna og mamman úr Miðvági. Greta er fyrsti føroyingur, sum hevur fingið eina Grammy Award tilnevning.

Lívsleið
Greta er vaksin upp í fleiri ymiskum londum. Hon varð fødd í Havn, búði í Føroyum fyrstu 3 árini, síðan flutt familjan til Portugal, har hon búði til hon var 5 ára gomul, og síðan fluttu tey til Onglands, har tey búðu til hon var 10 ára gomul, tá flutti familjan til Singapor, har búðu tey til Greta var 18 ára gomul, tá flutti hon til Føroya at búgva eina tíð. Eftir at hava búð í Føroyum í umleið eitt ár, flutti Greta til Onglands, har hon las tónleik og heimsspeki og gjørdist kandidatur nøkur ár seinni. Tað var meðan hon búði í Liverpool, at hennara lívsleið sum tónleikari byrjaði, hon gjørdist limur í tónleikabólkinum Picture Book saman við brøðrunum Dario Brigham-Bowes (keyboards/beats/percussion) og Lorne Ashley Brigham-Bowes (guitar/percussion). Hon var limur í bólkinum í 4 ár. Í 2013 flutti hon til Miðvágs at búgva, har hon framhaldandi arbeiðir við at gera tónleik og samstarvar við kend tónleikanøvn sum Deadmau5 og The Bloody Beetroots. Hon hevur eisini útgivið sín egna tónleik, eitt nú stakløgini Shut Up & Sing og Broken Bones, har video eisini er gjørd til sangirnar.

Greta lærdi at spæla violin, tá hon var 5 ára gomul. Tá hon búði í Føroyum sum 18-19 ára gomul gekk hon á MGK linjuni á Musikkskúlanum í Havn í eitt ár, eftir tað fór hon at lesa í Liverpool. Meðan Greta las á lærdum háskúla í Liverpool, var hon við til at stovna tónleikabólkin Picture Book, har hon var limur í 4 ár. Í 2010 sang hon ein sang hjá kanadiska produsaranum Deadmau5 (verður úttalað á enskum sum "dead mouse"), sum var útgivin sum videolag á YouTube og sum stakfløga í november 2011. Sangurin var eisini á fløguni 4 x 4 = 12 hjá Deadmau5, sum varð útgivin 6. desember 2011. Hesin sangurin varð tilnevndur sum Besta dansiupptøkan (Best Dance Recording) á tí 54. Grammy Awards hátíðarhaldinum. Sjálv Grammy Awards handanin fór fram 12. februar 2012. Greta segði við eina enska heimasíðu, at maðurin handan Deadmau5, Joel Zimmerman, hevði hoyrt nøkur løg hjá Picture Book gjøgnum hansara plátufelag, og at honum dámdi løgini sera væl.

Í 2012 og 13 hevur Greta samstarvað við italsku duo'ina The Bloody Beetroots, hon syngur sangin Chronicles of a Fallen Love.

Í september 2013 gav kenda amerikanska songkvinnan Cher út eina nýggja fløgu, Closer to the Truth, har Greta hevur gjørt bæði orð og lag til ein av sangunum, saman við , talan er um sangin "My love".

Útgávur

Egin løg
 Shut Up & Sing (2013)
 Broken Bones (2013)

EP
 2013 - Shut Up & Sing Reloaded (við remixes frá Designer Drugs, Zeds Dead og The Frederik)

Sum Featured Artist

 Fire Inside - Gemini (frá "Fire Inside EP") (2012)
 Chronicles of a Fallen Love -  Greta Svabo Bech & The Bloody Beetroots

Aðrar Sangir

Musikkvideoløg

Sum høvuðsartistur
 Shut Up & Sing (2013)
 Broken Bones (2013)

Sum gestasangari
 "Chronicles of a Fallen Love" (við The Bloody Beetroots) (2013)

Heiður

Keldur

Slóðir úteftir
 Heimasíðan hjá Gretu Svabo Bech
 Facebook síðan hjá Gretu Svabo Bech
 Raise Your Weapon á YouTube (almenna útgávan)

Føroyskar songkvinnur
Føðingar í 1987
Føroyskir sangskrivarar
Heimspekingar


Divaz

Divaz er føroyskur tónleikabólkur við royndum tónleikarum og songkvinnum. Songkvinnurnar eru Malan Eyðunsdóttir, Laila Carlsen og Anna Maria Olsen. Tónleikararnir eru Henning Hjalt Nicodemussen á trummum, Jóhan Ziskason á guitar, Bjarki Meitil á bass og Bjarni Lisberg á ljómborði. Divaz hevur m.a. framført á Summarfestivalinum.

Í 2013 var ein av limunum skift út, og bólkurin broytti navn til Flamma. Anna Maria Olsen var ikki við í bólkinum longur, og nýggjur limur var Ann Chanett Danielsen. Nýggi bólkurin Flamma gav út tvey stakløg í 2013, løgini eru av einari komandi fløgu hjá teimum, sum kemur út á sumri 2013.

Keldur

Slóðir úteftir

Føroyskir tónleikabólkar


Deiggj

Deiggj, eisini nevndur Fróði og Deiggj, er ein føroyskur rocktónleikabólkur, sum varð stovnaður 6. september 1981. Tónleikarnir eru úr Suðuroynni (Tvøroyri) og úr Havn. Deiggj spælir klassiskan rokk frá 1970'unum, umframt popp og fólkatónleik. Talan er bæði um løg hjá øðrum og egin løg. Harumframt hevur bólkurin skipað fyri fleiri temakvøldum, har bólkurin bert hevur spælt løg hjá Uriah Heep. Nakrar ferðir hevur John Lawton, fyrrverandi sangari í Uriah Heep, framført saman við teimum á hesum temakvøldum. Deiggj er ofta at hoyra á festivalum og øðrum tónleikatiltøkum í Føroyum. Teir hava eisini framført uttanlands.

Útgávur
1985 - Stormávaring

Er við á hesum útgávum
2002 - Livandi tónleikur (sangurin Í mánalýsi)
1998 - Ung um aldarmótið (sangurin Prúða land mítt)

Limir í bólkinum
Dennis Lave
Páll Holm Lave
Pætur Mohr Dam
Fróði Vestergaard
Sverri Heinesen
Rani H. Christiansen

Keldur

Slóðir úteftir
Deiggj á MySpace

Føroyskir tónleikabólkar
Tvøroyri


Maria Flor

Maria Flor Leite Calaça (fødd 31. august 1983 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hon er dóttir Renato Calaça, ið er ljóðteknikari í einum biografi, móðir hennara er Márcia Leite, ið er leikrithøvundur.

Lívsleið innan films og sjónvarpsvinnuna

Sjónvarp
 1995 : Malhação : Nininha Marques Macieira
 2003 : Malhação : Regina Portobelo
 2004 : Cabocla : Cristina de Oliveira Pinto (Tina)
 2005 : Belíssima : Taís Junqueira Güney
 2007 : Eterna Magia : Marina Rosa O'Brian Sullivan (Nina Rosa)
 2008 : Casos e Acasos : Fernanda
 2009 : Aline : Aline da Silva
 2009 : Som & Fúria : Kátia
 2011 : O Bem Amado : Violeta Paraguaçu
 2011 : Aline : Aline da Silva
 2012 : As Brasileiras : Shirley

Filmar
 2004 : O Diabo a Quatro de Alice de Andrade : Rita de Cássia / Mistery
 2004 : Cazuza - O Tempo Não Pára de  Sandra Werneck et Walter Carvalho : Ficante de Cazuza
 2004 : Presque frères de Lucia Murat : Juliana
 2006 : Proibido Proibir de Jorge Duran : Letícia
 2007 : Podecrer! de Arthur Fontes : Carol
 2008 : Chega de Saudade de Laís Bodansky : Bel
 2010 : Quincas Berro D'Água de Sérgio Machado
 2010 : O Bem Amado de Guel Arraes : Violeta Paraguaçu
 2010 : Corps Diplomatique  : Julieta
 2010 : A Suprema Felicidade de Arnaldo Jabor : Deise
 2011 : Xingu de Cao Hamburger : Marina Villas Bôas
 2012 : 360  : Laura

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1983


Tanja Skaalum

Tanja Skaalum (fødd 5. oktober 1997) úr Hvalba er føroyskur svimjari, hon svimur fyri Susvim og Føroyar. Á heilt ungum árum hevur hon longu sett føroyskt met (vaksnamannamet), vunnið gull á Oyggjaleikum, vunnið junior FM og vunnið eina gullnál. Tanja var bert 12 ára gomul, tá hon setti tvey juniormet til MU svimjistevnu í Klaksvík 8. mai 2010 í 50 og 100 m bringusvimjing.

Lívsleið innan svimjing

FM 2013
Tanja luttók á føroyameistarastevnu í Havn frá 9. til 11. mai 2013. Hon vann fleiri heiðursmerki, eisini gull, og var eisini við til at seta eitt met í liðsvimjing.

 Gull í 100 m bringu við tíðini 1:15.03
 Gull í 50 m bringu við tíðini 34.34
 Gull í 4 x 50 m frí við tíðini 1:47.15, sum var nýtt føroyskt met. Hinar 3 vóru: Guðrun Mortensen, Shaila millum Garðarnar og Kristina Elin Thomsen
 Silvur í 4 x 100 m frí við tíðini 3:57.26, tíðin var undir føroyska metið, men Ægir kvinnurnar/genturnar svumu uppaftur skjótari og settu nýtt føroyskt met.

Oyggjaleikir 2011
Tanja Skaalum luttók í 8 kappingum á Oyggjaleikum 2011 á Isle of Wight. Hon vann fýra heiðursmerki:
Gull í 4x50m frí hjá kvinnum
Gull í 4x50m blandað hjá kvinnum
Silvur í 4x100m frí hjá kvinnum
Silvur í 4x100m blandað hjá kvinnum

Yngsti gullnál vinnari og skjótasti svimjari í danska ríkinum í 400 m frí
Venjarin hjá Tanju, Jón Bjarnason, segði á samkomu í Hvalba, at hon var yngsti føroyski svimjarin, sum hevði megnað at vunnið gullnál, hon var bert 13 ára gomul, tá hon vann gullnálina. Hon  vann hana fyri at hava vunnið silvur í 400 frí við tíðini 4:23.93. Tíðin var skjótasta tíð í aldursbólkinum í danska kongaríkinum.

Juniormeistarastevnan og FM 2011
Tanja Skaalum vann 6 silvur heiðursmerki til juniormeistarastevnuna 2011 og 6 silvur heiðursmerki til FM 2011. Hon svam meir enn einaferð undir juniormetið, men ein onnur svam uppaftur skjótari og settið nýtt met. Tað eina silvur heiðursmerkið hjá Tanju var svomið so skjótt, at hon vann gullnál, tað var í 400 m frí.

Úrslitini í einstaklingakappingum á FM 2011
Nummar 4 í 50 m bringu við tíðini 34.46
Nummar 6 í 200 m bringu við tíðini 2:44.71
Nummar 8 í 100 m bringu við tíðini 1:18.89

Ársins stjørnuskot 2010
Tanja Skaalum varð kosin Árins Stjørnuskot 2010 hjá kvinnum eftir FM kappingina 2010.

Juniormeistarastevna 2010
Tanja Skaalum luttók á FM stevnuni fyri ung og vaksin, sum var í Havn í mai 2010. Hon vann tvey gull heiðursmerki og trý silvur heiðursmerki í kappingini fyri tey ungu, og gjørdist nummar 8 um hugt verður eftir talinum av heiðursmerkjum hjá juniorum, men nummar eitt um hugt verður eftir árganginum 1997.

Keldur

Slóðir úteftir
Natwestiowresults2011.com, Tanja Skaalum
Tanja Skaalum á heimasíðuni hjá Susvim

Føroyskir svimjarar
Hvalbingar
Føðingar í 1997


Jón Jósep Snæbjörnsson

Jón Jósep Snæbjörnsson, eisini nevdur Jónsi, (f. 1. juni 1977) er ein sangari ur Íslandi. Hann er ein av limunum í orkestrinum Í Svörtum Fötum. Hann umboðaði Ísland í tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 2004, hann endaði á 19. plássi. Hann luttók eisini í íslendsku sangkappingini Söngvakeppni Sjónvarpsins í 2007, tað er ein sjónvarpssending við tónleikakapping, har sangurin verður valdur, sum skal umboða Ísland til Eurovision Song Contest við sanginum Segðu Mér. Jónsi fer enn einaferð at umboða Ísland til Eurovision Song Contest, tað verður í 2012 in Baku, Aserbadsjan í einari duett saman við songkvinnuni Gréta Salóme.

Keldur

Slóðir úteftir
Í Svörtum Fötum

Íslendskir sangarar
Íslendskir tónleikarar
Føðingar í 1977


Gréta Salóme Stefánsdóttir

Gréta Salóme Stefánsdóttir (fødd 11. november 1986) er ein songkvinna og sangskrivari úr Ísland. Saman við íslendska sangaranum Jónsi (Jón Jósep Snæbjörnsson) umboðaði hon Ísland í sangkappingini Eurovision Song Contest í mai 2012 við sanginum "Mundu eftir mér". . Hon hevur sjálv skrivað sangin. Harumframt hevur hon skrivað ein annan av teimum sjey sangunum, sum luttóku í íslendsku úttøku sangkappingini til Eurovision, Söngvakeppni Sjónvarpsins. Hon og Jónsi fara at framføra sangin í fyrru semifinaluni hin 22. mai í Baku í Aserbadsjan. Hon umboðaði eisini Ísland við sanginum "Hear Them Calling" á Eurovision Song Contest 2016 í Stokkhólmi.

Diskografi

Stakløg

2012 – "Mundu eftir mér" (saman við Jónsi)

Keldur

Íslendskir tónleikarar
Íslendskar songkvinnur
Føðingar í 1986
Luttakarar í Eurovision Song Contest 2012
Luttakarar í Eurovision Song Contest 2016


Ana Paula Arósio

Ana Paula Arósio (fødd 16. juli 1975 í São Paulo) er ein sjónleikari og modell úr Brasil. Hon varð uppdagað longu sum 12-ára gomul, meðan hon var til handils. Hennara fyrsta arbeiði var fyri brasilsku  fyritøkuna Stilo, saman við brasilska myndamanninum Paulo Sadao. Í 1989 flutti hon til Japan fyri at arbeiða sum modell. Eftir at hon hevði verið í fleiri hundrað sjónvarpslýsingum og víst sum kápumynd á nógvum tíðarritum, so byrjaði hon at arbeiða sum sjónleikarinna. Hennara fyrsta arbeiði sum sjónleikari var at spæla leiklutin sum Berenice í tí italska-brasilska filminum Forever, ið var leikstjórnaðr av Walter Hugo Khouri. Hennara debut í sjónvarpi var í einari telenovela, har hon spældi Amanda við Éramos Seis (We Were Six).

Arósio gjørdist veruliga kend í Brasil í 1998, tá ið hon spældi hetjuleiklutin í Hilda Furacão (Hilda the Hurricane). Hilda Furacão var ein minirøð í brasilska sjónvarpsrásini Rede Globo, skrivað av Rede Globo. Sjónvarpsrøðin snúði seg um eina unga prostitueraða kvinnu í Brasil í 1950-árunum.

Lívsleið sum sjónleikari

Leiklutir í sjónvarpsfilmum og sjónvarpsrøðum
Éramos Seis (Vit vóru seks) (1994), Amanda
Razão de Viver (Reason of Living) (1996), Bruna
Os Ossos do Barão (The Baron's Bones) (1997), Isabel
Hilda Furacão (Hilda the Hurricane) (1998), Hilda Furacão
Mulher (Kvinna) (1998)
Você Decide (You Decide) (1998), Lena
Terra Nostra (Okkara Land) (1999), Giuliana
Os Maias (The Maias) (2001), Maria Eduarda da Maia
Brava Gente (Brave People) (2001), Madalena
Os Normais (The Normals) (2001), Carminha
Esperança (Vón) (2002), Camille
Celebridade (Celebrity) (2003), Alice - serstøk luttøka
Um Só Coração (Eitt einsamalt hjarta) (2004), Yolanda Penteado
Mad Maria (2005), Consuelo
Páginas da Vida (Síður í lívinum) (2006), Olívia
Ciranda de Pedra (Ringar av steinum) (2008), Laura Toledo
Na Forma da Lei (2010), Ana Beatriz

Leiklutir í spælifilmum
Per Sempre (Forever) (1991), Berenice
Os Cristais debaixo do trono (The Cristals Beneath the Throne) (2001)
Celeste e Estrela (Celeste and Estrela) (2005), móttøkufólk á einum flogvølli
O Coronel e o Lobisomem (The Colonel and the Werewolf) (2005), Cousin Esmeraldina
Como Esquecer (2010), Júlia
Anita e Garibaldi (2013), Anita Garibaldi

Leiklutir í sjónleikarhúsum
Casa de Bonecas (House of Dolls) (2002), Nora Helmer
Diário Secreto de Adão e Eva (The Secret Diary of Adam and Eve)
Harmonia em Negro (Harmony in Black)
Fedra (Phedra)
Batom (Lipstick)

Heiðurslønir

Keldur

Slóðir úteftir
 Hilda Furacão
 Ego - Ana Paula Arósio
 Memória Globo - Ana Paula Arósio
AN Tevê - Heroína de lenços a postos: aos 26 anos, Ana Paula Arósio emplaca terceiro papel dramático

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1975


Sirið Stenberg

Sirið Stenberg (fødd 26. mai 1968) úr Vági er føroyskur politikari.  Sirið hevur nomið sær útbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur í 1994, sum sjúkrarøktarfrøðingur í neonatalogi í 1998 og sum heilsufrøðingur í 2001. Áðrenn hon fór í løgtingið, starvaðist hon sum heilsusystir í Suðuroynni.

Politisk lívsleið
Hon varð vald á Føroya Løgting á fyrsta sinni fyri Tjóðveldi á Løgtingsvalinum 2011 við 320 atkvøðum. Hon var afturvald í 2015, 2019 og 2022. Hon hevur eisini verið kommunalpolitikkari, hon varð vald í Vágs Býráð á býráðsvalinum í 2008 og tók sæti har 1. januar 2009.

Hon var landsstýriskvinna í heilsumálum frá 2015-2019 í stjórini hjá Aksel V. Johannesen.
Eftir løgtingsvalið 2022 kom Tjóðveldi í samgongu, og Sirið fekk landsstýrissess. Hon gjørdist landsstýriskvinna í almanna- og mentamálum.

Løgtingslimur 2011 -
Býráðslimur 2009 -
Limur í Føðiskipanarnevnd fyri Føroyar 2008-2011
Varalimur í Høvuðsbarnaverndarnevndini fyri Føroyar 2006-2008
Leiðari á Heilsuskúla Føroya eitt tíðarskeið 2006-2008

Nevndarsessir í Løgtinginum 2011 - 2015
Forkvinna í Landsstýrismálanevndini
Limur í Trivnaðarnevndini
Varalimur í Mentanarnevndini
Varalimur í Lokalnevndini

Nevndarsessir í Vágs Býráð
2013-2016 Forkvinna í Mentanarnevndini
2013-2016 Limur í Fíggjarnevndini
2008-2012 Forkvinna í Sosialu nevnd
2008-2012 Limur í Mentanarnevndini

Nevndarsessir í øðrum ikki kommunalum nevndum, har Vágs Býráð hevur umboð
Sjálvognarstovnurin Eldrasambýlið í Vági
Ferðslunevndin
Felagið Stóra Pakkhús
Bygginevndin fyri Ellis- og Røktarheimið

Frítíðarítriv
Sirið hevur verið virkin í Kirkjukórinum Ljómur í fleiri ár, seinastu árini hevur hon verið forkvinna í Ljómi. Hon hevur eisini verið nevndarlimur í Ruth Smith Savninum í Vági.

Privat
Sirið Stenberg er gift við Jón Paula Olsen, saman eiga tey trý børn. Sirið er dóttir Ásgerð Stenberg, sum er fyrrverandi býráðslimur, og Flemming Stenberg.

Keldur

Føroyskar kvinnur í politikki
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1968
Føroyskir sjúkrarøktarfrøðingar
Løgtingslimir
Politikarar úr Tjóðveldi
Vágbingar


Steypakappingin í føroyskum hondbólti

Steypakappingin verður í løtuni (2012) nevnd Coca-Cola Cup. Kappingin er onnur av tveimum stórum kappingum í føroyskum hondbólti, hin er landskappingin. Liðini spæla fyrst innleiðandi dystir, har vinnararnir koma víðari, so koma finalu umførini, kvartfinalur, hálvfinalur og at enda sjálv finalan, sum vanliga verður spæld í Høllini á Hálsi.

Steypafinalurnar hjá kvinnum

Steypavinnarar hjá kvinnum 1987 - 2012
Niðanfyri sæst, hvussu ofta tey ymisku feløgini hava verið steypavinnarar hjá kvinnum. Ikki øll feløg hava vunnið henda heiður. Neistin úr Havn hevur vunnið oftast, síðan kemur Stjørnan úr Klaksvík:

Steypafinalurnar hjá monnum

Steypavinnarar hjá monnum 1985 - 2012
Niðanfyri sæst yvirlit yvir hvussu ofta feløgini hava vunnið steypkappingina hjá monnum. Kyndil úr Havn hevur vunnið oftast, teir hava vunnið 9 ferðir, síðan koma VÍF, StÍF og Neistin á deildum øðrum plássi, teir hava vunnið 6 ferðir hvør. H71 hevur vunnið einaferð.

Keldur

Slóðir úteftir
FSF.fo

Hondbóltur í Føroyum
Listar
Ítróttarkappingar í Føroyum


Helgi Abrahamsen

Helgi Abrahamsen (føddur 24. november 1966 í Fuglafirði) er ein føroyskur politikari. Hann er sonur Óla og Sólrun Abrahamsen og er giftur við Oddbjørg Abrahamsen (fødd Frederiksberg). Tey búgva á Strondum og eiga trý børn: Sólrun (1993), Óli (1995) og Oda (2002).

Frá 1999 til 2008 var Helgi Abrahamsen floksskrivari hjá Sambandsflokkinum, og í hesum tíðarskeiðinum var hann rættiliga virkin í samfelagskjakinum. Síðani 2008 hevur hann verið løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin. Hann er limur í Uttanlandsnevndini og Norðurlandaráðnum. Í 2010 - 2011 var hann formaður í Landsstýrismálanevndini og frá 2008 til 2011 var hann limur í Trivnaðarnevndini. Frá 2011 til 2015 var hann limur í Uttanlandsnevndini. Á løgtingsvalinum 2015 varð hann ikki endurvaldur.

Frá 2016 til 2019 arbeiddi Helgi Abrahamsen sum tíðindamaður, fyrst á Norðlýsinum og seinni á útvarpsstøðini R7.

Í 2018 varð hann valdur til næstformann í Sambandsflokkinum og í 2019 varð hann aftur valdur í Løgtingið. Í september sama ár varð hann valdur til umhvørvis- og vinnumálaráðharra.

Slóðir úteftir
Helgi.org, Heimasíðan hjá Helga Abrahamsen

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1966
Løgtingslimir
Politikarar úr Sambandsflokkinum
Fuglfirðingar


Grunnur Thorvalds Poulsen av Steinum

Grunnur Thorvalds Poulsen av Steinum er ein føroyskur grunnur, sum letur gávugóðs (stuðul) til føroyskt listafólk. Latið verður úr grunninum 8. februar, føðingardag Thorvalds. Nevndin ger sjálv av, hvør skal fáa stuðul úr grunninum, tað verður ikki latið eftir umsókn. Fyrstu ferð stuðul varð latin var í 2001.

Endamál
Endamálið hjá Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum er at stuðla og eggja ungum fólki við listarligum hegni til útbúgving. Stovnsfæ grunnsins er arvur eftir Thorvald Poulsen á Steinum sambært testamentinum hjá honum.

Nevndin
Ein trímannanevnd mannað við rektaranum á Fróðskaparsetrinum, formanninum í Føroya Lærarafelag og formanninum í Lista Fólka Sambandi Føroya, LISA stjórnar grunninum. Rektarin á Fróðskaparsetrinum er nevndarformaður. Í løtuni er nevndin henda: Sigurð í Jákupsstovu, rektari, Herálvur Jacobsen, formaður í Føroya Lærarafelag og Ólavur Jakobsen, formaður í LISA.

Gávugóðs úr grunninum
2013 - Janus á Húsagarði, barnabókarithøvundur og teknari og Bárður Reinert Poulsen, tónleikari
2012 - Anton Petersen, filmsleikstjóri, 60.000 kr
2011: Dávur Juul Magnussen, tónlistamaður, 60.000 kr
2010: Herborg Silja Strøm, listakvinna, 60.000 kr
2009: Kjartan Hansen, fólkatónleikari og nemur sær útbúgving innan sjónleik, 60.000 kr
2008: Marianna Mørkøre, listakvinna, 60.000 kr
2007: Sámal Blak, myndahøggari og málari, 60.000 kr
2006: Jóhanna Reginsdóttir av Steinum, sniðgevi, 60.000 kr
2005: Bárður Oskarsson, teknari og rithøvundur, 60.000 kr
2004: Marjun Syderbø Kjelnæs, rithøvundur, Jógvan Sverrason Biskopstø, sniðgevi og teknari og Eivør Pálsdóttir, songkvinna, 25.000 kr. í part.
2003: Tróndur Bogason, tónasmiður, 60.000 kr
2002: Andrass Olsen, tónleikari, 60.000 kr, Teitur Árnason, filmsleikstjóri, 25.000 kr og Petur Elias Askham Guttesen, rithøvundi, 25.000 kr
2001: Rannvá Konoy, listakvinna 60.000 kr.

Keldur

Slóðir úteftir
Setur.fo, Grunnur Thorvalds Poulsen av Steinum

Føroyskar mentanarvirðislønir
Mentan