Jeanette Ottesen

Jeanette Ottesen (fødd 30. desember 1987) er danskur svimjari. Hon gjørdist heimsmeistari á langbana til HM í svimjing 2011 í 100 m frí við tíðini 53,45. Hon var ikki einsamøll um at vinna heimsmeistaraheitið í 100 m frí, Aleksandra Gerasimenya úr Hvítarusslandi svam við somu tíð og vann eisini gull. Jeanette Ottesen eigur norðurlendska metið í 100 m frí, tað setti hon á HM í Róm í 2009. Ottesen svimur frísvimjing og firvald. Hon svimur við svimjifelagnum Kvik úr Kastrup og á danska svimjilandsliðnum. Hon luttók á Olympisku Leikunum í 2004, 2008 og 2012.

Úrslit á HM og EM svimjistevnum
2013 - Gull í 4x50 metrar frí á EM á stuttbana í Herning, saman við Mie Ø. Nielsen, Pernille Blume og Kelly Riber Rasmussen
2013 - Silvur í 50 m firvald á EM á stuttbana í Herning
2013 - Gull í 50 m firvald á HM á langbana í Barcelona
2012 - Gull í 4×100 m blandað á HM á stuttbana í Istanbul
2012 - Bronsu í 50 m firvald á HM á stuttbana í Istanbul
2012 - Bronsu í 50 m frí á HM á stuttbana í Istanbul
2012 - Bronsu í 4×100 m frí á HM á stuttbana í Istanbul
2012 - Gull í 50 m firvald á EM á stuttbana í Chartres
2012 - Gull í 4×50 m firvald á EM á stuttbana í Chartres
2012 - Gull í 4×50 m frí á EM á stuttbana í Chartres
2012 - Silvur í 100 m frí á EM á stuttbana í Chartres
2012 - Bronsu í 100 m firvald á EM á stuttbana í Chartres
2012 - Bronsu í 50 m frí á EM á stuttbana í Chartres
2011 - Gull í 50 m firvald á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Gull í 100 m firvald á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Gull í 4x50 m blandað á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Silvur í 50 m frí á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Silvur í 100 m firvald á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Silvur í 4x50 m frí á EM á stuttbana í Szczecin
2011 - Gull í 100 m frí á HM 2011 í Shanghai
2010 - Bronsu í 50 m firvald á HM á stuttbana í Dubai
2010 - Silvur í 50 m firvald á EM á stuttbana í Budapest
2009 - Bronsu í 100 m frí á EM á stuttbana í Istanbul
2009 - Bronsu í 100 m firvald á EM á stuttbana í Istanbul
2008 - Gull í 100 m firvald á EM á stuttbana í Rijeka
2008 - Silvur í 100 m frí á EM á stuttbana í Rijeka
2008 - Silvur 50 m frí á EM á stuttbana í Rijeka
2008 - Bronsu í 50 m frí á EM á stuttbana í Rijeka

Keldur

Danskir svimjarar
Føðingar í 1987
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012


Danmark á Summar-OL 2012

Danmark luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í London, Stóra Bretland í døgunum 27. juli til 12. august 2012. Ein føroyingur kláraði kravtíðirnar hjá dønum í svimjing, tað var Pál Joensen, sum svam 1500 m frí, 400 m frí og stafettina hjá monnum í 4x200 m frí. Mads Glæsner kláraði eisini kravtíðina í 400 m frí. Lotte Friis, Jeanette Ottesen og Rikke Møller Pedersen kláraðu Olympisku kravtíðina (Olympic Qualifying Time), aðrir svimjarir sluppu at luttaka, tí ongin annar hevur klárað kravtíðina, og tey eru tí útvald eftir øðrum kriterium. Danmark luttók í ítróttagreinunum: Bogaskjóting, frælsum ítrótti, kanorógving, súkkling, ríðing, rógving, skjóting, svimjing og borðtennis. Ein føroyingur luttók sum dómari í bogaskjóting, tað var Schandorff Vang, sum er altjóða dómari í bogaskjóting umframt at hann eisini er bogaskjútti sjálvur. Í alt vóru tað 113 ítróttafólk úr Danmark (og Føroyum) í 17 ítróttagreinum á Summar-OL 2012.

Heiðursmerki

Medaljuvinnarar

Luttakarar

Bogaskjóting

Úrslit

Borðtennis

Úrslit

Hondbóltur
 Menn - 29. januar 2012
 Mannslandsliðið kvalifiseraði seg til OL við at gerast europameistarar við einum finalusiðri á 21-19, sum teir vunnu á Serbia í Beograd. Teir úttiknu leikararnir eru: Niklas Landin, Marcus Cleverly, Thomas Mogensen, Rasmus Lauge, Nikolaj Markussen, Anders Eggert, Bo Spellerberg, Michael V. Knudsen, Kasper Nielsen, René Toft Hansen, Hans Lindberg, Lasse Svan Hansen, Kasper Søndergaard, Mikkel Hansen. Eyka er Lasse Boesen, sum kom við í hópin í staðin fyri Rasmus Lauge eftir fyrstu tríggir dystirnir.

 Kvinnur - 26. maj 2012
 Kvinnulandsliðið kvalifiseraði seg til OL í tí olympisku kvalifikatiónskappingini. Leikararnir, sum vóru úttiknir eru: Karin Mortensen, Christina Pedersen, Ann Grete Nørgaard, Berit Kristensen, Camilla Dalby, Christina Krogshede, Line Jørgensen, Louise Burgaard, Louise Svalastog Spellerberg, Mette Melgaard, Pernille Holst Larsen, Rikke Skov, Susan Thorsgaard og Trine Troelsen. Eyka er Mie Augustesen. Áðrenn kappingin byrjaði fekk Louise Svalastog Spellerberg skaða og noyddist at fara heim aftur. Eftirsum Augustesen ikke spælir á sama plássi, innkallaði landsliðsvenjarin í staðin Marianne Bonde.

Úrslit

Kappróður

Úrslit

Sigling

Danmark hevur kvalifiserað 1 bát í kappingunum, sum síggjast í talvunum niðanfyri. Úrslitini frá OL síggjast eisini har.

Úrslit

Menn

Kvinnur

 EL = kom ikki víðari

Match racing

Tann danski báturin tapti í fyrstu syftu 11nta umfar (robin race) við 7 sekundum, men eftir eina kæru varð úrslitið annulerað og so var umsigling.

Open

Tølini í skráskrift vísa úrslitini ávegis í kappingini.
M = Medalju kapping; EL = Kom ikki víðari

Skjóting

Úrslit
Menn

Kvinnur

Svimjing
Til olympisku leikirnir krevst ein serlig kvalifikatiónstíð, til tess at luttaka í svimjikappingunum. Upp til tveir svimjarar fyri hvørja svimjigrein kunnu kvalifisera seg. Um tað ikki eydnast svimjarum at klára kravtíðirnar (Olympic Qualifying Time), so er ein annar møguleiki, sum á enskum nevnist Olympic Selection Time. Ein føroyingur svimur hesaferð fyri Danmark, og tað er Pál Joensen.

Úrslit

Menn

Kvinnur

Tennis

Úrslit

Keldur

Danmark á Summar-OL
Summar-OL 2012


Huldufólk

Huldufólk eru yvirnáttúrligar verur, sum eru kendar í Føroyum, Íslandi, Noregi og fyrr eisini í Danmark, tey eru eisini kend undir heitinum álvar., á donskum vórðu tey rópt 'huldrefolk' og hetta heiti gongur aftur í staðarnøvnum, t.d. Huldremose á Djurslandi. Í øðrum Norðanlondum og í Stórabretlandi eru líkar verur kendar undir øðrum nøvnum, sum líkjast føroysku orðunum "álvur, álvagenta, álvar", á donskum kallast tey elvefolk.

Huldufólk í føroyskum kvæðum og sangum
Huldufólk eru nevnd í fleiri av føroysku kvæðunum. Úr nýggjari tíð er t.d. Huldugentan, sum Johan Djurhuus (á Høggeil) úr Sumba, (føddur í 1885 - doyði í 1960), yrkti tá hann arbeiddi í Botni, ið er í ein útnyrðing av Vági. Har var vatnverk bygt í 1921, og nakrir menn máttu búgva í Botni fyri at ansa eftir elektrisitetsverkinum. Nú á døgum býr eingin har. Tað var myrkt og einsligt í Botni, og Johan yrkti kvæðið um Huldugentuna, meðan hann búði har. Robert Mc'Birnie hevur útgivið hetta kvæðið/sangin, har hann syngur hann sum vanligan sang, í styttri útgávu, ikki øll ørindini eru við. Kvæðið um Huldugentuna er 27 ørindi til longdar. Tað er best kent í Suðuroy, serliga í Vági.
Annika Hoydal hevur gjørt lag til yrkingina Hulduríma hjá Steingrími Weihe. Annika syngur sjálv sangin á fløgu við føroyskum tónleiki til børn, sum hon útgav í 1999. Húsakórið í Keypmannahavn hevur eisini sungið og givið út sama sangin Hulduríma.
Seyðamaðurin á Sondum er eitt annað kvæði, sum eisini snýr seg um huldufólk. Kvæðið fer fram í Vágum. Seyðamaðurin á Sondum stjól stakkin, sum huldukona átti, hon rann eftir honum líka til Sandavágs. Kvæðið er 51 ørindi til longdar.

Keldur

Útvortis ávísingar
Eystdans.dk, Huldugentan (kvæði)

Ævintýrverur
Fólkaminni
Føroysk kvæði


Skógfriðingarnevndin

Skógfriðingarnevndin (danskt: Færøernes Plantageudvalg) var stovnað av løgtinginum í 1952. Nevndin liggur undir Umhvørvisstovuni, sum er undir Umhvørvis og vinnumálaráðnum. Skógfriðingarnevndin skal hava 5 limir, og er "sett at hava eftirlit við friðaðum viðarlundum til verndar av vøkstri og dýrum á hesum lendum".

Tá ið nevndin roynir at verja viðarlundir fyri skaðar við t.d. bygningum ella tónleikafestivalum, finnast fólk onkuntíð at nevndini.

Nevndin
Sigga Rasmussen, Cand. hort., Tórshavn
Jóhann Mortensen, tíðindamaður, Kaldbak
Dánjal Petur Højgaard, lívfrøðingur, Søldarfjørður
Jón Kragesteen, varaskúlastjóri, Tórshavn
Maria Gunnleivsdóttir Hansen, lívfrøðingur, Tórshavn

Formaður í Skógfriðingarnevndini er Jóhann Mortensen, og skrivari er Rakul A. Dam, deildarleiðari á Skógrøkt.

Keldur

Almennar nevndir og ráð í Føroyum
Viðarlundir í Føroyum
Vistfrøði


Oyggjaleikir 2009

XIII (13.) Oyggjaleikir vóru hildnir á Álandsoyggjunum í døgunum 27. juni - 4. juli 2009. 25 oyggjar og oyggjalond kappaðust í 15 ítróttargreinum. Fyri fyrstu ferð gjørdist Føroyar vinnari av Oyggjaleikunum.

Heiðursmerki

Frágreiðing:

Keldur

Ávisingar úteftir
 Almenn heimasíða: www.natwestislandgames2009.ax

2009
2009


World Cup í svimjing

FINA World Cup er heitið á altjóða svimjikappingum, sum verða hildnar í fleiri býum kring heimin á hvørjum ári um heystið frá september til tíðliga í november. Vinnararnir fáa heiðursmerki og vinna eisini pengar. Kappingarnar eru í stuttum svimjihylum, tvs. har hylurin er 25 metrar langur. Kappingarnar kunnu eitt nú brúkast til at kvalifisera seg til aðrar svimjikappingar sum t.d. HM á stuttbana, EM á stuttbana osfr. Ein føroyskur svimjari, Pál Joensen, hevur vunnið fleiri heiðursmerki á hesum World Cup kappingum í 2009, 2010 og 2011. Aðrir føroyingar hava eisini luttikið á Wold Cup stevnum, men tey hava ikki fingið nakað heiðursmerki.

World Cup svimjistevnur
Í 2011 eru hesar World Cup svimjistevnur:
Dubai 7. - 8. oktober, 2011
Stokkholm, Svøríki, 15. - 16. oktober 2011
Moskva, Russland 18. - 19. oktober 2011
Berlin, Týskland 22. - 23. oktober 2011
Singapore,  4. - 5. november 2011
Beijing, Kina 8. - 9. november 2011
Tokyo, Japan  12.- 13. november 2011

Keldur

Útvortis ávísingar
Fina-Arena-WorldCup.com

Svimjing
Svimjikappingar
Ítróttartiltøk


Lech Wałęsa

Lech Wałęsa (føddur 29. september 1943 í Popowo, Pólland) er politikari, elektrikari og fakfelagsleiðari. Hann var við til at stovnað Solidarność (Solidaritet) í september 1980. Hann var fyrsti leiðarin av Solidarność. Í 1983 fekk hann Friðarheiðursløn Nobels. Lech Wałęsa var presidentur í Póllandi 1990-95.

Pólskir politikarar
Føðingar í 1943


Føroyar, A-landsliðið í hondbólti hjá kvinnum

Føroyar hevur A-landslið fyri kvinnur, sum leikar í altjóða kappingum. Føroysku kvinnurnar hava fyrr kappast í Challenge Trophy. Í juni 2017 spældu tær í innleiðandi undankapping til EM í hondbólti 2018 (kvinnur). Tær spældu tveir dystir ið vóru móti Grikkalandi og Finnlandi. Føroyar vann dystin móti Grikkalandi 25-24 og móti Finnlandi vunnu tær 20-17. Føroyska liðið kom sostatt fyri fyrstu ferð víðari til sjálva undankappingina til EM í hondbólti.
Landsliðsvenjari hjá kvinnunum er Scott Harrington og Sigrun Mikkelsen er hjálparvenjari (dagført juni 2017).

Føroyska A-landsliðið hjá kvinnum 2017
Hesar eru úttiknar til hópin hjá A-landsliðnum hjá Føroyum í hondbólti (bruttohópur):

Viviann Petersen	VÍF
Fríða Petersen	Neistin
Tomma Sunnva Petersen	Kyndil
Ásleyg Súnadóttir	Kyndil
Turið Arge Samuelsen	Kyndil
Ninna Katrin Johansen	StÍF
Anja Eliasen	Kyndil
Kristianna Henneberg Joensen	Midtjylland
Siw Matras Larsen	TMS Ringsted
Margit Weihe Fríðmundsdóttir	Neistin
Marianna Geirsdóttir Eystberg	VÍF
Guðrið Geirsdóttir Eystberg	Kyndil
Durita Christoffersen Jojic	VÍF
Birita Ingolfsdóttir Jacobsen	Neistin
Anna Armgarðsdóttir Brimnes	Kyndil
Marjun Falkvard Danberg	Neistin
Bjarta Osberg Johansen	Kyndil
Bára Krossteig Hansen	Kyndil
Pernille Brandenborg	GOG
Daniella Joensen	VÍF
Tóra Eliasen	Stjørnan
Birita Poulina Mortansdóttir	Kyndil
Marianna Holm Jacobsen	VÍF

Keldur

Slóðir
HSF.fo, heimasíðan hjá Hondbóltssambandi Føroya

Hondbóltur í Føroyum
Landslið hjá Føroyum


Føroyar, A-landsliðið í hondbólti hjá monnum

Føroyar hevur A-landslið fyri menn, sum leikar í altjóða kappingum sum EM-undankapping, HM-undankapping, Challenge Trohpy og IHF Emerging Nations Championship. Venjarar eru Halgir Dahl Olesen og Jeppe Borch.

Í juni 2015 og í juni 2017 luttók liðið í IHF Emerging Nations Championship, ið er fyri tær lægst rataðu hondbóltstjóðirnar. Kappingin er fyri leikarar undir 24 ár, tó kunnu 3 av leikarunum vera yvir 24. Føroyar vunnu báðar tær fyrstu kappingarnar. Í 2015 vunnu Føroyar finaluna 27-24 móti Letland. Í 2017 vunnu Føroyar finaluna 26-25 móti Turkalandi. Nr. 1, 2 og 3 frá IHF Emerging Nations Championship 2017 komu víðari til innleiðandi kappinginga til EM í hondbólti 2018.

A-landsliðið

Hópurin í 2017

Hópurin í 2015
Dagført í juni 2015:

Hópurin í 2010
Dagført á heimasíðuni hjá Hondbóltsambandinum 1. november 2010:

 Janus  Sørensen,  H71
 Esbern  Patursson,  H71
 Dánjal  Torgarð,  H71
 Levi  Nybo,  H71
 Niklas Reginsson,   KÍF
 Tony Hammer Weyhe,  KÍF
 Hans Áki  Dal-Christiansen,  Kyndil
 Josef  Abrahamsen,  Kyndil
 Tróndur  Joensen,  Kyndil
 Tummas Pauli  Hanusarson,  Kyndil
 Sjúrður Kjartansson Thomassen,  Neistin
 Finnur  Hansson,  Neistin
 Tróndur Jónsson Kragesteen,  Holte
 Heini  Hanusarson,  Neistin
 Ári E Dam,  Neistin
 Rókur Akralíð,   Odense
 Jóannes Prestá,   StÍF
 Marius Joensen,   StÍF
 Bjarti  Hansen,  VÍF
 Jóan Pauli  Høgnesen,  VÍF
 Áki G Olsen  VÍF

Keldur

Slóðir
HSF.fo, heimasíðan hjá Hondbóltsambandi Føroya

Hondbóltur í Føroyum
Landslið hjá Føroyum


Andrea Opielka

Dr. Andrea Susanne Opielka er týskur granskari og rithøvundur. Hon hevur stóran áhuga í Føroyum og føroyskari mentan, serliga er hon áhuga í føroyska dansinum. Í 2004 fór hon í holt við at skriva phd-ritgerð um føroysk dansispøl. Ritgerðin varð liðug og góðkend í 2007. Í 2009 kom ritgerðin út í bók á týskum og í september 2011 kom bókin út á donskum undir heitinum Danse og sanglege på Færøerne. Í bókini eru 23 lýsingar av føroyskum dansispølum, nøkur av teimum eru útdeyð meðan onnur enn verða brúkt. Hon hevur tosað við umleið 200 føroyingar sum koma frá bygdum og býum kring alt landið.

Útgávur
2009 - Färöische Tanzspiele: Herkunft - Verbreitung - heutige Tradition: Studien zu einer alten Volkstanztradition
2011 - Danse og sanglege på Færøerne Oprindelse - Ubredelse - Nutidig tradition

Keldur

Føroyskur dansur
Fólkaminni
Týskir rithøvundar
Týskarar
Kvinnuligir rithøvundar


Decision3

P/F Decision3 er føroysk fyritøka heimahoyrandi í Tórshavn og við samstarvspørtum og nevndarlimum úr Danmark eisini.  Decision3 var stovnað á várið 2006 av trimum føroyingum: Dánjal Jákup Jacobsen, Ólavur Simonsen og Jóan Petur Petersen, sum allir eru verkfrøðingar. Í 2008 var fyritøkan kosin Ársins átak av Vinnuhúsinum. Í oktober 2010 valdi íbirtingarfelagið Birting hjá Bank Nordik at seta 2 milliónir í felagið, tað sama gjørdu Framtak og Royndin. Pengarnir skuldu brúkast til at marknaðarføra og menna orkusparandi skipanina GreenSteam, sum Decision3 hevur ment.

Nevndin í Decision3
Árni Ellefsen, formaður (stjóri í NEMA)
Erik Østergaard, nevndarlimur (stjóri í Dansk Transport & Logistik)
Torben Ravn, nevndarlimur (fyrrverandi stjóri í Erria A/S)

Keldur

Útvortis ávísingar
Greensteam.dk

Føroyskar fyritøkur
Føroysk framleiðsla


Andras Mortensen

Andras Mortensen (føddur í 1960 í Tórshavn) er føroyskur rithøvundur og starvast sum stjóri á stovninum Søvn Landsins. Hann er útbúgvin cand.mag. í søgu og latíni frá lærda háskúlanum í Keypmannahavn og hevur tikið Phd. í mentanarsøgu frá Fróðskaparsetri Føroya. Áðrenn hann gjørdist stjóri á Søvnum Landsins var hann landsantikvarur.
 Andras skrivaði Phd. ritgerð um føroyska bátin við heitinum Hin føroyski báturin í 2001. Bókin var ein av føroysku bókunum, sum kom við til bókamessuna í Frankfurt í Týsklandi í oktober 2011.

Útgávur
2000 - Hin føroyski báturin, Andras Mortensen, Føroya Fróðskaparfelag

Virðisløn M.A. Jacobsensen
Andras Mortensen fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens í 2002 í bólkinum Yrkisbókmentir. Hann fekk virðislønina fyri bók sína Hin føroyski róðrarbáturin.

Keldur

Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1960


Ingrid Hestoy

Ingrid Hestoy (fødd 1949, uppvaksin á Tvøroyri) er føroyskur rithøvundur og útbúgvin blaðkvinna. Ingrid er systir Heina Hestoy, sum eisini er rithøvundur og Jon Hestoy, sum er formaður í Svimjisambandi Føroya. Ingrid og Heine hava givið bøkur út saman, í 1984 kom stuttsøgusavnið Piprandi Hjarta og árið eftir kom stuttsøgusavnið Bládýpið og Rím á rað. Í 1988 gav Ingrid út bókina Kama. Stuttsøgan Stjala kærleik er ein av søgunum í lesibókini Les 1. Søgan er úr stuttsøgusavninum Bládýpið og aðrar søgur.

Útgávur
1984 - Piprandi Hjarta - Heine Hestoy og Ingrid Hestoy. Stuttsøgusavn.
1985 - Bládýpið - Heine Hestoy og Ingrid Hestoy. Stuttsøgusavn.
1985 og 1991 - Rím á rað 1 og 2. Heine Hestoy og Ingrid Hestoy.
1988 Kama

Keldur

Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1949
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Tíðindafólk


Schandorff Vang

Schandorff Vang (føddur 17. apríl 1958) er føroyskur bogaskjútti og altjóða dómari innan somu ítróttargrein.

Altjóða dómari í bogaskjóting
Schandorff Vang tók dómaraprógv í 1996, og síðan hevur hann dømt innan bogaskjóting til altjóða kappingar. Hann hevur eitt nú dømt til Olympisku Leikirnir í Bejing í 2008, EM, HM, World Cup og Para lympisku leikirnir. Hann hevur eisini dømt á OL 2012 í London.

Luttøka og heiðursmerki á Oyggjaleikum
Schandorff hevur fleiri ferðir luttikið á Oygjaleikunum fyri Føroyar innan bogaskjóting. Á Oyggjaleikunum á Isle of Wight 2011 luttók hann í 5 kappingum. Hann vann gull í Single FITA Compound Team og silvur í Compound Head to Head Team Knockout.
Í 2007 luttók hann í seks greinum innan bogaskjóting á Oyggjaleikunum á Rodos. Hann vann tá gull í Single FITA Compound Team og í Compound Head to Head Team Knockout og silvur í Single FITA Men's Compound.

Keldur

Slóðir úteftir
Bogaskjótisamband Føroya, heimasíða

Føroyskir bogaskjúttar
Føðingar í 1958


Løgtingsvalið 2011

Løgtingsval varð hildið í Føroyum hin 29. oktober 2011, sum var ein leygardag.

Á vali vóru 30.713 út av 35.447 møguligum veljarum, og svarar hetta til eina valluttøku á 86,6 %. Hetta var ein greið lækking í mun til løgtingsvalið 2008, tá valluttøkan var 89,3 %.

Valúrslit

Topp 10 fyri persónligar atkvøður

 Kaj Leo Johannesen (SB) 1979
 Annika Olsen (FF) 1344
 Aksel V. Johannesen (JF) 1204
 Høgni Hoydal (T) 1054
 Jacob Vestergaard (FF) 1048
 Bárður á Steig Nielsen (SB) 872
 Bjørn Kalsø (SB) 704
 Poul Michelsen (FS) 581
 Rósa Samuelsen (SB) 480
 Alfred Olsen (SB) 473

Tingmannabýti bólkað eftir flokki og persónligum atkvøðum

Fólkaflokkurin 8
 Annika Olsen 1.344
 Jacob Vestergaard 1.048
 Jákup Mikkelsen 455
 Jørgen Niclasen 382
 Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur 344
 Jógvan á Lakjuni 341
 Bjarni Djurholm 328
 Hanus Samró 304
Fremstu varatingmenn fyri Fólkaflokkin:
 Rodmundur Nielsen 278
 Joen Magnus Rasmussen 255
 Brandur Sandoy 228

Sambandsflokkurin 8
 Kaj Leo Johannesen 1.979
 Bárður á Steig Nielsen 872
 Bjørn Kalsø 704
 Rósa Samuelsen 480
 Alfred Olsen 473
 Helgi Abrahamsen 404
 Johan Dahl 327
 Edva Jacobsen 311
Fremstu varatingmenn fyri Sambandsflokkin:
 Eivin Jacobsen 228
 Reimund Langgaard 168
 Jóna Mortensen 161

Javnaðarflokkurin 6
 Aksel V. Johannesen 1.204
 Kristin Michelsen 393
 Gerhard Lognberg 344
 Rigmor Dam 271
 Henrik Old 265
 Eyðgunn Samuelsen 261
Fremstu varatingmenn fyri Javnaðarflokkin:
 Helena Dam á Neystabø 259
 Kristoffer Gaardlykke 203
 Mikkjal Sørensen 196

Sjálvstýrisflokkurin 1
 Kári P. Højgaard 317
Fremstu varatingmenn fyri Sjálvsstýrisflokkin:
 Jógvan Skorheim 245
 Kristianna Winther Poulsen 200

Tjóðveldi 6
 Høgni Hoydal 1.054
 Kristina Háfoss 451
 Bjørt Samuelsen 365
 Gunnvør Balle 358
 Páll á Reynatúgvu 332
 Sirið Stenberg 319
Fremstu varatingmenn fyri Tjóðveldi:
 Annita á Fríðriksmørk 270
 Óluva Klettskarð 223
 Hermann Oskarsson 183

Framsókn 2
 Poul Michelsen 581
 Janus Rein 250
Fremstu varatingmenn fyri Framsókn:
 Hanna Jensen 210
 Tróndur Djurhuus 169

Miðflokkurin 2
 Jenis av Rana 434
 Bill Justinussen 428
Fremstu varatingmenn fyri Miðflokkin:
 Karsten Hansen 416
 Vinjard Johansen 110

Tíggju kvinnur valdar á Føroya Løgting
Fyri fyrstu ferð nakrantíð kom talið av kvinnum, sum vóru valdar á Føroya Løgting upp á eitt tvísiffrað tal, nevniliga 10. Kvinnurnar sum vóru valdar vóru hesar (bókstavurin eftir nøvnini sipar til listan, sum tær vóru valdar inn á):
 Annika Olsen (A)
 Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (A)
 Rósa Samuelsen (B)
 Edva Jacobsen (B)
 Rigmor Dam (C)
 Eyðgunn Samuelsen (C)
 Kristina Háfoss (E)
 Bjørt Samuelsen (E)
 Gunnvør Balle (E)
 Sirið Stenberg (E)

Bók um løgtingsvalið: "Valið og valdið"
Tann 3. desember 2011 varð bók um løgtingsvalið nevnd Valið og Valdið givin út. Hetta var fyrstu ferð, at bók er útgivin um einstakt løgtingsval í Føroyum.

Bókin er ritstjórnað av Høgna Reistrup og Stefani í Skorini, og er í bókini greiningar av løgtingsvalinum gjørdar av seytjan serfrøðingum og viðmerkingarum. Greinirnar í bókini um m.a. um búskap, fiskivinnu, sosialmál, mentan, valskipanina, valstríð á netinum, útjaðaran og um valúrslitið.

Sí eisini
Løgtingsval - øll løgtingsval síðani 1906.
Løgtingslimir í Føroyum 2011–2015 - løgtingslimir í valskeiðnum.
Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen II

Keldur

 logting.fo: "Løgtingsvalúrslit 2011"

Løgtingsval
Listar
Føroyskar kvinnur í politikki
2011 í politikki


Mentamálaráðharrar í Føroyum

Niðanfyri sæst listi yvir Landsstýrisfólk í mentamálum í Føroyum.

Landsstýrismaðurin ella -kvinnan í mentamálum umsitur tey mál, sum hoyra undir Mentamálaráðið. Nøkur av málsøkjunum, sum hoyra undir Mentamálaráðið er t.d. føroyski Fólkaskúlin, útbúgvingar, gransking, fólkakirkjan. Mentamálaráðið umsitur eisini mentanarstovnarnar Føroya Landsskjalasavn, Føroya Landsbókasavn, Føroya Fornminnissavn og sjálvsognarstovnin Listasavn Føroya.
Niðanfyri sæst yvirlit yvir mentamálaráðharrar í Føroyum síðan 1963. Sum tað sæst niðanfyri, hevur Mentamálaráðið ikki altíð verið nevnt við tí navninum, fyrr var vanligt at tað hevði eitt nógv longri navn. Síðan 2002 hevur ráðið itið Mentamálaráðið. Tá ið mentamálaráðharrin er kvinna verður hon antin nevnd mentamálaráðharri ella landsstýriskvinnan í mentamálum. Tá tað er ein maður, ið er mentamálaráðharri verður hann antin nevndur mentamálaráðharri ella landsstýrismaðurin í mentamálum

Keldur

Slóðir úteftir
MMR.fo

Føroyskur politikkur
Mentamálaráðharrar í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum


Mentamálaráðið

Mentamálaráðið er eitt av aðalráðunum í Føroyum. Ovasti politiski myndugleikin hjá Mentamálaráðnum er Mentamálaráðharrin. Stjórin í mentamálaráðnum verður nevndur aðalstjóri. Nøkur av málsøkjunum, sum hoyra undir Mentamálaráðið er t.d. føroyski Fólkaskúlin, útbúgvingar, gransking, fólkakirkjan. Mentamálaráðið umsitur eisini Søvn Landsins (fyrr: Føroya Landsskjalasavn, Føroya Landsbókasavn, Føroya Fornminnissavn) og sjálvsognarstovnin Listasavn Føroya.

Keldur

Ávisingar úteftir
Heimasíðan hjá Mentamálaráðnum

Aðalráð í Føroyum
Føroyskur politikkur


Sverri Sandberg Nielsen

Sverri Sandberg Nielsen (føddur 1993 í Tórshavn, uppvaksin í Miðvági) er ein føroyskur rógvari, ið vann silvur heiðursmerki á HM í rógving 2019 í einskullara. Hann hevur róð kapp í Føroyum, bæði vanligan kappróður og inniróður, men seinastu árini hevur hann róð kapp við danska landsliðnum. Hann hevur luttikið á EM og VM fyri Danmark og var minni enn eitt sekund frá at kvalifisera seg til OL í Rio 2016. Í 2019 eydnaðist honum at kvalifisera seg til OL í Tokyo 2020. Tríggjar ferðir hevur hann sett nýtt danskt met i inniróðri, tað hendi trý ár á rað: 2015, 2016 og 2017, allar tríggjar ferðir gjørdist hann eisini danskur meistari. Hann venur og rør við Danske Studenters Roklub og danska landsliðnum. Hann rør í einkultskullara.

Lívsleið innan rógving
Sverri róði kapp við bátum hjá Miðvágs róðrarfelag, áðrenn hann flutti til Danmarkar at búgva. Hann róði við 8-mannafarinum Fríggjaranum í 2010 og við Miðvingi í 2011.

Í februar 2011 luttók Sverri í óalmennari HM kapping í Boston. Hann vann kappingina í sínum bólki, og gjørdist harvið heimsmeistari í innandura rógving. Hann luttók í bólkinum U19 (dreingir 17-18 ár) og vann við tíðini 6:04.8. 26. februar 2011, vikuna eftir, at hann hevði vunnið heimsmeistaraheitið, vann hann eisini FM heitið í óalmennu FM kappingini í Føroyum, og tað gjørdi hann í bólkinum Opin bólkur tungvekt hjá monnum. Tað var Havnar Róðrarfelag sum skipaði fyri óalmennu FM kappingini, tey nevna hana óalmenna, tí ongin skipað FM kapping í inniróðri er enn. Sverri vann FM kappingina við tíðini 6:07.7. Í 2012 varð hann úttikin til danska EM-landsliðið.

Í januar 2013 megnaði Sverri undir eina venjing at rógva 2000 metrar í inniróðri undir 6 minuttir, hann setti tíðina 5:59.5 sum var skjótasta tíð, ið nakar føroyingur hevði róð til tá, men tíðin kundi ikki telja við sum føroyskt met, tí hon var ikki sett til eina kapping.

Á sumri 2013 varð Sverri úttikin til danska U23 landsliðið, hann rør við DSR Danske Studenters Roklub.

Í februar 2014 varð hann úttikin til danska senior landsliðið, har hann fyrst skuldi rógva kapp í tungvektsdupultskullara og skuldi til World Cup stevnu í Sidney 28. til 30. mars 2014. In.fo gjørdi tá samrøðu við Sverra, har hann segði, at mál hansara var at vinna OL-gull. Kringvarpið hevði eisini samrøðu við hann í september 2014, har hann segði, at málið var at vinna tær kappingar hann luttók í og at gerast heimsmeistari og kanska at vinna eitt ella tvey OL-heiðursmerki. Hann flutti niður í 2011, har hann gjørdi studentaskúlan lidnan. Felag hansara, Danske Studenters Roklub, fekk eyga á góðu evnini hjá Sverra og bjóðaði honum at gerast partur av teirra felag. Sverri hevði tá klárað seg væl í innanduraróðri í Føroyum og vann óalmenna heimsmeistaraheitið í inniróðri í Boston í USA. Hann býr í Bagsværd og venur hvønn dag rógvin á Fure-vatninum (Furesø) í Bagsværd 2-4 tímar um dagin, hvønn dag í vikuni. Hann byrjaði at lesa verkfrøði á DTU í 2014. Sverri segði við Kringvarpið, at single-scullarin er hansara favorittbátur, sum eftir hansara tykki er tann størsti og mest prestigufylti báturin at vinna í. Tað var hansara ynski frá tí at hann flutti niður, at sleppa at rógva í singlescullaranum. Sverri segði eisini, at venjari hansara metti, at hann egnaði seg best til singlescullarin, tí hann megnaði betri at rógva sjálvur enn saman við øðrum. Sverri segði, at hann dugdi betri at síggja sínar egnu feilir, tá ið hann róði einsamallur og menti seg meira við at rógva einsamallur, tað passaði betri til hansara mentalitet og styrkir.

Í innslagnum hjá Kringvarpinum var eisini ein stutt samrøða við hjálparvenjaran á danska rógvilandsliðnum, Jesper Guldborg, sum gav Sverra góð ráð. Guldborg metti, at Sverri nokk skuldi røkka teimum málum, ið hann hevði sett sær. Hann segði eisini, at størsta styrkin hjá Sverra var, at hann var so sterkur. Guldborg metti, at Sverri hevði nakrar tekniskar avbjóðingar, ið hann skuldi arbeiða við, men at Sverri lurtaði væl eftir tí ið venjarin segði við hann og at hann var konstruktivur og góður at samstarva við. Guldborg segði at hann var als ikki í iva um, at Sverri nokk skuldi náa heilt upp á toppin, og at um hann bleiv við at menna seg soleiðis sum hann gjørdi nú (sep. 2014), bæði mentalt, tekniskt og fysiskt, so var hann als i í iva um, at Sverri nokk skuldi røkka sínum máli. Guldborg metti, at Sverri longu í 2015 fer at klára seg sera sera væl og ikki minst í 2016. Sverri segði, at um so var at tað gjørdist ov krevjandi at vera fulltíðarlesandi og rógva á so høgum støði sum hann gjørdi, so valdi hann heldur rógvingina fram um, tí tað er nú, meðan hann er ungur, at hann má taka av og rógva, so kundi útbúgvingin heldur bíða, tí rógvingin kundi ikki bíða til einaferð var liðugur at útbúgva seg.

Eingin OL-kvalifikatión í 2016
Sverri Nielsen luttók í singleskullara á tí seinastu OL-úttøkustevnuni í rógving, ið varð hildin í Lucerne, Sveis í døgunum frá 22. til 24. mai 2016. Hann vann innleiðandi riðilin og hálvfinaluna, men gjørdist nummar fýra í finaluni, og rakk harvið ikki einum OL-plássi, við tað pláss bert var til tríggir teir fremstu bátarnir til Olympisku leikirnir í Rio í 2016. Reglarnir til OL-luttøku siga, at eitt land bert kann hava ein av tveimum bátasløgum, ið er singelskullarin, ið Sverri rør í og lættvektsdupultskullarin, ið Mads Rasmussen og Rasmus Quist rógva í. Teir báðir megnaðu heldur ikki at kvalifisera seg, við tað at teir gjørdist nummar trý og pláss var bara fyri tveimum bátum. Men eftirsum Belgia vann báðar hesar kappingar, og OL-reglurnar siga, at eitt land ikki má hava báðar bátastøddirnar við til OL, og noyddist Belgia at vejla annan av teirra bátum frá, og harvið fekk Sverri enn ein møguleika fyri at sleppa við til OL, um so var at Belgia valdi at senda dupultskullaran avstað til OL. Men Belgia valdi at senda teirra einkultskullara, og sleppur Sverri ikki við til OL 2016. Hinvegin sleppa Rasmussen og Quist til OL 2016 i Rio.

Úrslit

HM í rógving 2017
Sverri Nielsen luttekur á HM í rógving 2017 í Florida. Hann kom víðari frá 4. innleiðandi riðlinum hin 24. september sum nummar 1, hann róði í tíðini 07:04.480. Hin 27. september róði hann seg víðari úr kvartfinalunum við triðbestu tíð í hansara riðli, hann róði í tíðini 06:48.230. Hálvfinalurnar vórðu 29. september 2017, har gjørdist Sverri nummar fýra av seks rógvarum við tíðini 06:53.420 og varð tí akkurát ov stuttur til at koma víðari til A-finaluna. Í staðin kom hann víðari í B-finaluna.

World Rowing Cup III - 2017 í Sveis
Tað eydnaðist Sverra at koma í A-finaluna, har hann endaði á fimtaplássi.
Nr. 5 við tíðini 07:00.330

EM í rógving 2017
 Nr. 3 í B-finaluni við tíðini 06:55.900

EM í inniróðri 2017 - Evropameistari og nýtt danskt met
Sverri luttók á EM í inniróðri í Paris hin 4. februar 2017 saman við fleiri føroyskum og donskum rógvarum. Teir donsku rógvararnir vunnu fira heiðursmerki, her er Sverri taldur við sum dani, hóast føroyingur, men tí hann rør við danska landsliðnum, av hesum heiðursmerkjunum vóru tvær gull. Sverri setti nýtt danskt met. Føroysku rógvararnir vunnu 9 heiðursmerki.
Gull í 2000 m við tíðini 5:47.9 minuttir, harvið betraði hann um sítt egna danska met.

DM í inniróðri 2017 - Nýtt danskt met
Eins og í 2015 og 2016, setti Sverri aftur nýtt danskt met, tá ið hann luttók í DM í ergometur-rógving í 2000 metrum síðst í januar 2017. Hann vann danmarksmeistaraskapin við tíðini 5:49.20.

EM í rógving 2016
Sverri luttók á EM í rógving í mai 2016.
Nr. 6 í 2000 m við tíðini 09:26.770 minuttir

DM í inniróðri 2016 - Nýtt danskt met
Eins og í 2015, megnaði Sverri S. Nielsen at seta nýtt danskt met í innandurakappróðri á 2000 metra teininum, tá ið hann luttók á DM í inniróðri síðst í januar 2016. Hann vann danmarksmeistaraheitið við tíðini 5:51.6.

HM í rógving U-23 2015 í Bulgaria
Síðst í juli 2015 luttók Sverri á HM í rógving U-23 í Bulgaria, hann luttók í einkultskullara hjá monnum undir 23 ár. Hin 26. juli 2015 róði hann í A-finaluni, hann lá á odda í fyrstuni, men endaði síðan á fjórðaplássi við tíðini 06:56.39. Hann er sostatt fjórðbesti rógvarin í heiminum í aldursbólkinum U23 í singulskullara.

DM í inniróðri 2015 - Nýtt danskt met
Sverri Nielsen setti nýtt danskt met, tá ið hann luttók í DM í ergometer-rógving (inniróður) í Gladsaxe Sportshal hin 1. februar 2015 og gjørdist danmarkarmeistari. Tíðin hjá honum var 5:53.2, og harvið tók hann metið, ið ítróttarstjórin Lars Christensens setti í 1996 við tíðini 5:55:5.
Gull í 2000 m inniróðri við tíðini 5:53.2 (danskt met)

HM í rógving 2014 í Amsterdam
Sverri varð úttikin til danska seniorlandsliðið, sum skuldi luttaka á HM í rógving í Amsterdam. Hann róði í singlescullara, teinurin er á 2000 metrar. Hann gjørdist nummar fimm í kvartfinaluni við tíðini 7:24.39 og gjørdist ov stuttur til semifinalurnar. Hann slapp tó í C-finalurnar at kappast um plássini frá nummar 13 til 18. Hann gjørdist nummar eitt í sínum bólki í semifinaluni við tíðini 07:11.410. 17 á HM í rógving, sum var í Amsterdam í Hollandi 24. til 31. august 2014.

World Cup stevnan 2014 í Sidney í dupultskullara
Hin 30. mars 2014 luttók Sverri á World Cup stevnu í Sidney í dupultskullara. Teir gjørdust nummar seks.
Nr. 6 í A-finaluni við tíðini 6:34.38

Inniróður 2013
Í oktober 2013 róði Sverri 2000 metrar í inniróðri skjótari enn 16 ára gamla danska metið, ið var sett av Lars Christensen, DRC ítróttarstjóra. Sverri róði við tíðini 5.53.4, metið hjá Lars Christensen var tá 5.55.6. Tíðin hjá Sverra varð tó ikki skrásett sum met, tí hon var ikki sett við almenneri kapping men undir venjing.

Vunnu HM 2013 B finaluna í dupult sculler U23 menn
Sverri Sandberg Nielsen og Tøger Berg Rasmussen komu ikki í A-finaluna, men teir komu í B-finaluna og vunnu hana. Teir eru sostatt nummar sjey í heiminum hjá U23 í 2013.

Royndarregatta í Bagsværd oktober 2012
Sverri gjørdist nummar tvey í kappingini hjá monnum, tungvekt í einkultsculler.

HM 2012 í inniróðri
 Nummar 10 í bólkinum Open Men við tíðini 6:03.8

HM 2011 í inniróðri
 Gull í bólkinum Junior Men Heavy Weight við tíðini 6:04.8

Heiður
 2019 - Ársins ítróttanavn

Keldur

Slóðir
Sverri Sandberg Nielsen á Team Danmark
Drekin.fo
Roning.dk
Video, OL 2021

Føroyskir rógvarar
Føðingar í 1993
Inniróður í Føroyum


Torstein Brattaberg

Torstein Paulason Brattaberg (føddur í 1996) úr Vestmanna er føroyskur rógvari, sum hevur vunnið bæði FM, DM og Norðurlanda meistaraheitið í inniróðri. Torstein rør eisini vanligan føroyskan kappróður, í 2011 róði hann við Havfrúnni hjá VÍF Kappróðri og tað ger hann eisini í 2012. Venjari hansara í inniróðri er Kári Djurhuus Brattaberg úr Vági. Torstein er sonur Barbaru Brattaberg úr Vági og politikaran Paula Trond Petersen. Torstein lærir á skipasmiðjuni MEST í Havn. Hann er eisini hondbóltsmálverji.

Lívsleið innan ítrótt

Norðurlandameistari í inniróðri
Torstein luttók í norðurlanda kapping í inniróðri hin 7. januar 2012, sum verður nevnd Århus Indoor Open og Nordic Open Indoor. Torstein vann eitt gull og eitt bronsu heiðursmerki:
 Gull í 2000 m Einstaklingakapping - Dreingir - 15 til 16 ár við tíðini 06:37.6
 Bronsu í styttri teini

Danmarksmeistaraskapur í inniróðri
Torstein hevur luttikið í Åbne Danske Mesterskaber og Fit for Rowing í 2011 og 2012. Bæði árini gjørdist hann danmarksmeistari í sínum árgangi.

DM 2012
Torstein Brattaberg luttók í DM í inniróðri 27. januar 2012, kappingin nevnist Åbne Danske Mesterskaber & Fit For Rowing 2012. Hann luttók í tveimum kappingum, í 2000 m og í sprint (200 m) fyri dreingir føddir 1996. Torstein vann gull í báðum kappingunum.
 Gull í 2000 m í Åbne Danske Mesterskaber & Fit For Rowing 2012 við tíðini 6:34.0
 Gull í sprint (200 m) í Åbne Danske Mesterskaber & Fit For Rowing 2012 við tíðini 33:12

DM 2011
Í 2011 gjørdist hann danmarksmeistari í unglinga bólkinum í innandura rógving (Åbne Danske Mesterskaber & Fit For Rowing 2011) í 2000 metra teininum. Hann vann við tíðini 6:53.5, nummar 2 hevði tíðina 7.11.7. Torstein luttók fyri VÍF Kappróður, hann luttók eisini í 200 m sprint, hann bleiv nummar 3 við tíðini 33.48, nummar 1 hevði tíðina 31.12. Umframt Torstein vunnu eisini tveir aðrir føroyingar gull til DM 2011, tey vóru Sverri Sandberg Nielsen úr Miðvágs Róðrarfelag, sum vann við tíðini 6:13.8 á sama teini hjá 18 ára gomlum og Anna Mary Davidsen úr Havnar Róðrarfelag, sum vann gull á 2000 metra teininum hjá kvinnum 19-22 ár. Tíðin hjá henni var 6:58.9 minuttir. DM-kappingin var í Gladsaxe Sportshal.

Føroyameistari í inniróðri

FM 2014
Tórstein luttók í bólkinum dreingir 18 ár.
Gull í 2000 m inniróður við tíðini 6:36.8

FM 2012
Tórstein luttók í FM í inniróðri 2012. Hann gjørdist eins og í 2011 føroyameistari í 2000 m í aldursbólkinum Dreingir 15 til 16 ár.
 Gull - Einstaklingakapping - Menn/Dreingir - 15 til 16 ár (2000m) við tíðini 6:38.5

FM 2011
Torstein luttók í FM kapping í inniróðri, sum nevndist Formula kappingin 2011. Hann vann gull í sínum aldursbólki:
 Gull - Einstaklingakapping - Menn/Dreingir - 15 til 16 ár (2000m) við tíðini 6:46.9
 Bronsu - 500m Sprint - Menn/Dreingir

Hondbóltur
Torstein og aðrir vunnu FM í hondbólti hjá dreingjum 16 ár í 2012.

Keldur

Slóðir
Drekin.fo
Roning.dk

Føroyskir rógvarar
Føðingar í 1996
Inniróður í Føroyum
Vestmenningar


North Rona

Rona (Skotskt gæliskt Rònaigh [rˠɔːnaji]) er ein fjarskotin oyggj í Ytru Hebridunum. Oyggin verður ofta nevnd North Rona fyri ikki at blanda hana saman við South Rona, sum er ein oyggj í Innaru Hebridunum. Rona er tann útlendska oyggin ið liggur nærmast Føroyum, 260 km higani. Rona er ein oyggj, sum er 109 ha (1,09 km2). Rona er nakað størri enn Lítla Dímun, sum er 84 ha (0,84 km2). Í dag býr einki fólk á Rona, men fólk hevur fyrr búð har. Stutt eftir 1685 doyðu seinastu fastbúgvandi 30 fólkini, tí at svarta rottan bar sótt við sær út í oynna. Roynt varð aftur, at seta búgv, men tey seinastu fluttu av aftur oynni umleið 1695, eftir tað hevur bert seyður liva á oynni. Onki fólk hevur búð fast á oynni síðan 1695, tá oyggin avtoftaðist vegna eina bátsvanlukku. Oyggin Rona verður nevnd í 17. ørindi í kvæðinum Norska Løva. Á oynni finst enn keltiska toftin eftir St Ronan's Chapel.

Skotland
Oyggjar í Skotlandi


Juliana Knust

Juliana Knust Sampaio (fødd 29. mai 1981 í Niterói) er sjónleikari úr Brasil.

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1981


Fernanda Montenegro

Arlette Pinheiro Esteves Torres (fødd 16. oktober 1929 í Rio de Janeiro) er teatur-, sjónvarps- og filmssjónleikari úr Brasil, sum er best kend fyri sín høvuðsleiklut í Central Station, sum førdi til at hon varð tilnevnd eina Oscar-heiðursløn, og harvið gjørdist tann fyrsta brasilska sjónleikarinnan, ið fekk henda heiður.

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1929


Giovanna Antonelli

Giovanna Antonelli (fødd 18. mars 1976 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Antonelli fekk sín fyrsta stóra leiklut í sjónvarpsrøðini Malhação (soap opera). Hon spældi Isa Pasqualete frá 1995 til 2000. Í 2000 spældi hon Sharon í filminum Bossa Nova.

Eftir sín film debut, fekk hon leiklutin sum Capitu í Laços de Família, sum er ein telenovela frá 2000. Eftir tann leiklutin hevur Giovanna eitt nú spælt Mariu Magdalenu í sjónleikinum Jesus Christ Superstar.

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1976


Gina Holden

Gina Holden (fødd 17. mars 1975 í Smithers) er sjónleikari úr Kanada. Hon er eitt nú kend fyri at spæla leiklutin sum Coreen Fennel í sjónvarpsrøðini Blood Ties, fyri hennara leiklut sum Dale Arden í sjónvarpsrøðini Flash Gordon frá 2007, og fyri at spæla leiklutin sum Shea Allen í Harper's Island.

Kanadiskir sjónleikarar
Føðingar í 1975


Nicholas D'Agosto

Nicholas D'Agosto (føddur 17. apríl 1980 í Omaha) er sjónleikari úr USA. Hann er eitt nú kendur fyri at spæla høvuðsleiklutin í filminum Final Destination 5 og fyri sín afturvendandi leiklut í Heroes. Í 2013 byrjaði hann at spæla við í Showtime røðini Masters of Sex.

Filmar

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1980


Luana Piovani

Luana Elídia Afonso Piovani (fødd 29. august 1976 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil. Hon hevur spælt í filmum og sjónvarpsrøðum og á palli.

Filmsleiklutir

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1976


Ellen Rocche

Ellen Rocche (fødd 19. juli 1979 í São Paulo) er sjónleikari og modell úr Brasil.  Hon byrjaði sína karrieru í sunnudags sjónvarpssendingini Qual é a música? ("Hvør er tónleikurin?") við Silvio Santos á brasilsku sjónvarpsrásini SBT.

Hon spældi tað brasilsku versjónina av Lara Croft karakterinum, sum eitt søluátak fyri spælið Tomb Raider III í Brasil.

Brasilskir sjónleikarar
Modellir
Føðingar í 1979


Aðalráð í Føroyum

Aðalráðini í Føroyum eru tey ráð, har politiski myndugleikin hevur sína umsiting. Talið av ráðum kann broytast alt eftir politiska viljanum. Onkuntíð verða tvey ella fleiri ráð løgd saman og onkuntíð verður eitt ráð býtt sundur í tvey, sum t.d. tá Almanna- og Heilsuráðið bleiv býtt sundur í tvey nýggj ráð Almannamálaráðið og Heilsumálaráðið, og onkuntíð verða heilt nýggj ráð sett á stovn. Hetta hendir serliga, tá val júst hevur verið og samráðingar hava verið um býti av landsstýrissessum. Hvørt ráð hevur ein aðalstjóra og ein landsstýrismann ella kvinnu. Landsstýrisfólki er ovasti myndugleiki í ráðnum, síðan kemur aðalstjórin og so koma deildarleiðarar.

Aðalráðini 2008-2011
Stutt eftir løgtingsvalið í januar 2008, tá sonevnda CHE samgongan varð skipað, varð Uttanríkisráðið sett á stovn. Henda samgonga sat tó bert í fáir mánaðir. Eftir nógv umrøddu lásagøluna, sum førdi til at CHE samgongan fall, bleiv nýggj samgonga skipað á heysti 2008 við ABC flokkunum. Hendan nýggja samgonga býtti Almanna- og Heilsumálaráðið sundur í tvey aðalráð. Tey nýggju aðalráðini, sum vóru í tíðarskeiðnum 2008 - 2011 vóru hesi:
Løgmansskrivstovan - Løgmansskrivstovan er fyrisiting løgmans.
Innlendismálaráðið - Innlendismálaráðið er fyrisiting hjá landsstýrismanninum í innlendismálum og er skipað í fýra fakøkir, lógarmál, kommunumál, náttúrumál og samferðslumál.
Fíggjarmálaráðið - Fíggjarmálaráðið er aðalráðið hjá landstýrismanninum í fíggjarmálum.
Mentamálaráðið - Mentamálaráðið fyrisitur undirvísingarmál, gransking, mentamál, kirkjumál, loftmiðlar, ítrótt og annað frítíðarvirksemi.
Fiskimálaráðið - Fiskimálaráðið er fyrisiting hjá landsstýrismanninum í fiski- og landbúnaðarmálum.
Uttanríkisráðið
Vinnumálaráðið - Málsøkini hjá Vinnumálaráðnum eru eitt nú: Alivinna, arbeiðsmarknaður, handil, roknskapir, samferðsla, loftferðsla, trygging, veterinermál, kunningartøkni, sjóvinna, ráðevni og rúsdrekkasøla.
Almannamálaráðið
Almannaráðið er skipað í hesar deildir: Aðalskrivstovan og Almannapolitiska deildin. Harumframt eru deildir sum eru felags við Heilsumálaráðið.
Heilsumálaráðið
Heilsumálaráðið er skipað í hesar deildir: Aðalskrivstovan, Heilsupolitiskadeildin, Heilsbúskapardeildin. Harumframt eru deildir sum eru felags við Almannamálaráðið.

Keldur

Slóðir
AMR.fo, heimasíðan hjá Almannamálaráðnum
HMR.fo, heimasíðan hjá Heilsumálaráðnum
FMR.fo, heimasíðan hjá Fíggjarmálaráðnum
Fisk.fo, heimasíðan hjá Fiskimálaráðnum
Tinganes.fo, heimasíðan hjá Løgmansskrivstovuni
IMR.fo, heimasíðan hjá Innlendismálaráðnum
VMR.fo, heimasíðan hjá Vinnumálaráðnum
MMR.fo, heimasíðan hjá Mentamálaráðnum
MFA.fo, heimasíðan hjá Uttanríkisráðnum (Ministry of Foreign Affairs)

Aðalráð í Føroyum
Føroyskur politikkur
Almennar nevndir og ráð í Føroyum


Annita á Fríðriksmørk

Annita á Fríðriksmørk (fødd 27. juli 1968) av Strondum er føroyskur politikari, útbúgvin lærari í 1992. Hon varð fyrstu ferð vald inn á Føroya Løgting í 1998 fyri Tjóðveldi. Hon varð Mentamálaráðharri í landsstýrinum hjá Anfinni Kallsberg frá 17. september til 5. desember 2003. Í 2008 var hon eitt stutt skifti fólkatingslimur, tá hon avloysti Høgna Hoydal frá 9. september til 24. oktober.

Lívsleið innan politikk

Løgtingslimur
Annita var løgtingslimur frá 1998 til 2011, tó hevur hon havt farloyvi frá løgtinginum nakrar ferðir, eitt nú meðan hon var landsstýriskinna í mentamálum í 2003. Hon var næstvald á løgtingsvalinum í 2008 við 616 atkvøðum. Á løgtingsvalinum í 2011 varð hon ikki afturvald, men hevur tó verið avloysari okkurt tíðarskeið eftir valið í 2011. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon aftur vald í Løgtingið.
 1998 - 2002 løgtingslimur
 2002 - 2004 løgtingslimur
 2004 - 2008 løgtingslimur
 2008 - 2011 løgtingslimur
 2015 - løgtingslimur

Nevndarsessir á Føroya Løgtingi
 2015– Forkvinna í Uttanlandsnevndini
 2015– limur í Landsstýrismálanevndini
 2008–2011 limur í Fíggjarnevndini
 2008–2011 næstforkvinna í Landsstýrismálanevndini
 2004–2008 limur í Trivnaðarnevndini
 2004–2008 limur í Landsstýrismálanevndini
 2003–2004 formaður í Mentanarnevndini
 2002–2003 formaður í Mentanarnevndini
 1998–2002 limur í Mentanarnevndini

Landsstýriskvinna
 2003 Landsstýriskvinna í mentamálum frá 17. september til 5. desember 2003

Fólkatingslimur
 2008 - Fólkatingslimur frá 9. september til 24. oktober, avloysti Høgna Hoydal, sum var landsstýrismaður tá.

Keldur

Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 279. (PDF)

Føroyskar kvinnur í politikki
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1968
Føroyskir lærarar
Mentamálaráðharrar í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Tjóðveldi
Føroyskir fólkatingslimir
Strandingar


Løgtingslimir í Føroyum 2011–2015

Løgtingslimir í Føroyum 2011 - 2015. Tey vóru vald á Føroya Løgting á løgtingsvalinum hin 29. oktober 2011. Talið á løgtingslimum var tá 33 og Føroyar var eins og við undanfarna var eitt valdømi. Tá tað stendur sýsla í talvuni niðanfyri, merkir tað tí ikki, at tey vóru umboðsvald fyri ta sýsluna, men at tað er har ið tey búgva ella at tey vóru uppstillaði av valfelag í tí økinum.

Persónligar atkvøður

Sí eisini
Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011
Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019

Keldur

Føroyskur politikkur
Føroyskir politikarar
Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
Listar
2015 í Føroyum
2015 í politikki


Mýrihoylús

Mýrihoylús (latín Myosotis scorpioides) er ein upprunaføroysk Forgloymmegei planta.

Plantur


Akurhoylús

Akurhoylús (latín Myosotis arvensis) er ein upprunaføroysk Forgloymmegei planta.

Plantur


Hergeir Nielsen

Niels Jákup Hergeir Nielsen (føddur 27. august 1949 í Vági) er føroyskur lærari og politikari. Hann varð valdur inn á Føroya Løgting fleiri ferðir, seinast til Løgtingsvalið 19. januar 2008. Hann hevur sitið sum løgtingsformaður tríggjar ferðir, seinastu ferð var valskeiði 2008-2011. Hergeir var landsstýrismaður 1978-80. Hann var blaðstjóri á 14. September frá 1992 til 1994. Hergeir stillaði ikki upp aftur til løgtingsvalið í oktober 2011, eftir at hava verið virkin í politikki í 33 ár.

Løgtingsformaður
Niðanfyri sæst yvirlit yvir tær ferðirnar, tá Hergeir Nielsen hevur verið formaður, 1. næstformaður og 3. næstformaður á Føroya Løgtingi.
2008–2011 løgtingsformaður
2004–2008 1. næstformaður
1990–1994 3. næstformaður
1989–1990 3. næstformaður
1989–1989 løgtingsformaður
1988–1989 1. næstformaður
1987–1988 løgtingsformaður
1984–1987 1. næstformaður

Keldur

Føroyskir politikarar
Føroyskir lærarar
Løgtingsformenn í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Tjóðveldi
Skúlamálaráðharrar í Føroyum
Samferðslumálaráðharrar í Føroyum


Fólkatingsval í Føroyum

Tá fólkatingsval er í Danmark, so er tað eisini fólkatingsval í Føroyum og Grønlandi. Føroyingar og grønlendingar velja hvør síni tvey umboð til danska Fólkatingið. Tað eru teir báðir flokkarnir, sum klára at fáa flestar atkvøður, sum vinna fólkatingslimirnir, síðan koma tær persónligu atkvøðurnar, tað valevni sum fær flest atkvøður í teimum báðum flokkunum, sum vinna valið, eru vald á Fólkating.

Á fólkatingsvalinum 15. september 2011 var Edmund Joensen valdur fyri Sambandsflokkin og Sjúrður Skaale varð valdur fyri Javnaðarflokkin. Sjúrður varð annars upprunaliga valdur inn á Føroya Løgting fyri Tjóðveldi, men í 2011 tók hann  seg úr Tjóðveldi og eftir at hava verið leysgangari í nakrar mánaðir, meldaði hann seg so inn í Javnaðarflokkin og stillaði upp til fólkatingsvalið. Edmund varð valdur við 1578 atkvøðum og Sjúrður varð valdur við 1539 atkvøðum. Í 2007 vóru tað Tjóðveldi við 5848 atkvøðum og Sambandsflokkurin við 4513 atkvøðum, sum vunnu valið. Valevnini hjá hesum báðum flokkum sum fingu flestar atkvøður og harvið vunnu fólkatingssess vóru Høgni Hoydal fyri Tjóðveldi við 2557 atkvøðum og Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum við 931 atkvøðum.

Keldur

Val í Føroyum
Fólkatingsval í Føroyum


Fólkatingsvalið 2011

Fólkatingsvalið 2011 var hildið hósdagin 15. september 2011, nærum 4 ár eftir fólkatingsvalið, ið varð hildið 13. november 2007. Í alt skuldu 179 fólkatingslimir veljast, av teimum vórðu 175 valdir í Danmark, tvey umboð úr Føroyum og tvey umboð úr Grønlandi.

Keldur

Val í Danmark
Fólkatingsval í Føroyum
Politikkur
Fólkatingsval


Joan Bláfoss

Joan Bláfoss (fødd 11. september 1980) er føroyskur rennari og triatlon íðkari. Joan byrjaði at íðka triatlon í 2002. Í 2008 vann hon heimsmeistara kapping í ½ Ironman í Lissabon. Joan lesur til lækna á Københavns Universitet. Joan helt eina pausu frá kappingum í 2009 og 2010 orsakað av skaða, men í 2011, er hon aftur farin í holt við at íðka, men nú íðkar hon mest renning, hon rennur maraton. Hon luttók í martaton kapping í Týsklandi og setti nýtt føroyskt met. Hon gjørdist fyrsta føroyska kvinna, sum rann teinin undir 20 minuttir. Hon rann við tíðini 2:50.09. Hon gjørdist nummar 34 í kappingini og er styrkismett sum nummar 4 í Danmark.

Altjóða kappingar
2008 VM lang (4km, 120km, 30km)  indivduelt: 7.plads hold: gull
2007 Oyggjaleikir, Rodos Hold-triatlon silvur
2007 VM duatlon langteina 6. pláss

Kappingar um danska meistaraheiti DM
 silvur 2010  DM 10km renning eftir landsvegum
 bronsu 2008 DM lang (½ ironman), triatlon
 bronsu 2008 DM sprint, triatlon
 silvur 2008 DM-holdsprint,  triatlon
 silvur 2008  DM 10km renning eftir landsvegum
 bronsu  2008 DM lang cross, løb
 silvur  2007 DM triatlon sprint individuelt
 gull 2007 DM holdsprint
 bronsu 2007 DM stuttdistansa
 gull  2007 DM duatlon langdistanse
 gull  2006 DM holdsprint

Keldur

Útvortis ávísingar
Joanblafoss.dk

Føroyskir rennarar
Føðingar í 1980
Triatlon íðkarar
Føroyskir súkklarar


Landslæknin

Landslæknin er ein danskur stovnur í Havn. Verandi landslækni er Høgni Debes Joensen, sum hevur verið landslækni síðan desember 1979. Áðrenn tað var pápi Høgna landslækni, tað var Hanus Debes Joensen, sum var landslækni í 30 ár frá 1949 til 1979. Áðrenn tað varð stovnurin og embætisheitið nevnt Amtslæknin. Landslæknin hoyrir undir Indenrigs- og Sundhedsministeriet, fakliga hoyrir Landslæknin undir danska Heilsustýrið (Sundhedsstyrelsen). Landslæknin er ein embætislæknastovnur. Landslæknin førir eftirlit við autoriseraðum heilsustarvsfólkum í Føroyum. Landslæknin virkar eisini sum ráðgevi hjá føroyskum og donskum myndugleikum um heilsu viðurskifti í Føroyum. Tá deyðsvanlukkur henda í Føroyum, er tað landslæknin, sum hjálpir løgregluni við at gera rættarliga líkskoðan, fyri at staðfesta deyðsorsøkina. Landslæknin førir ymisk heilsuhagtøl, sum verða almannkunngjørd í árligu ársfrágreiðingini.

Heilsulýsing Landslæknans - Sundhedsberetning for Færøerne
Einaferð um árið, oftast um heystið, gevur Landslæknin út eina ársfrágreiðing, eina heilsulýsing, sum lýsir heilsustøðuna hjá føroyingum og føroyska heilsuverkið. Heilsulýsingin var tey fyrstu mongu árini skrivað á donskum og bar heitið Sundhedsberetning for Færøerne (fyrr: Medicinalberetning for Færøerne), men í 2011 kom heilsulýsingin út á føroyskum. Í ársfrágreiðingini eru heilsuhagtøl av ymiskum slag, t.d. um deyðsorsøkir hjá føroyingum, um smittandi sjúkur í Føroyum, burðarhagtøl, hagtøl um deyðsvanlukkur, um talið á fosturtøkum í Føroyum og mangt annað.

Landslæknahúsið
Stovnurin heldur til í Landslæknahúsinum á Sigmundargøtu í Havn. Fyrr var bygningurin eisini embætisbústaður hjá landslæknanum og húskið hansara, men nú eru aðrir føroyskir stovnar eisini har og húsið verður ikki brúkt til bústað longur. Ein føroyskur stovnur sum heldur til í húsinum er Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu við Pál Weihe, lækna og granskara og fleiri øðrum skrivstovufólkum og granskarum.

Keldur

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Landslæknanum

Danskir stovnar og ráð í Føroyum
Heilsa


Fólkaheilsuráðið

Fólkaheilsuráðið er eitt ráð í Føroyum, sum hevur til endamál, at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum. At stimbra gransking og royndum á fyribyrgingarøkinum og at skipa fyri, at ítøkilig heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi tiltøk í fólkaheilsuætlanum landsstýrisins verða sett í verk og framd. Ráðið hevur skrivstovu á J.C. Svabosgøta 43 í Havn.

Ráðslimir
Í Fólkaheilsuráð sita 7 limir, tilnevndir av landsstýrismanninum fyri 4 ár í senn. Ein limur umboðar undirvísingarverkið, ein limur umboðar almannaverkið og fýra limir eru heilsustarvsfólk. Landsstýrismaðurin velur sjeynda limin, sum eisini skal hava serligt innlit í almanna- og heilsuviðurskifti. Landsstýrismaðurin velur formann og næstformann millum limirnar í ráðnum. Limirnir eru valdir sambært §2 í lóg um Fólkaheilsuráð. Valskeiðið 2008 til 2011 vóru ráðslimirnir hesi:

Pál Weihe, formaður, Yvirlækni, Deildin fyri arbeiðs-og almanna heilsu

Marjun Berg, næstformaður, Socialráðgevari, Almannastovan

Kári Rasmussen, Kommunulækni, Tórshavn

Bjarta Vilhelm, Leiðari, Gigni – Heilsufrøði til børn & ung

Jens Jensen, Løgreglumaður, Kriminaldeildin, Politiið í Føroyum

Tórfinn Højgaard, Lærari, Venjingarskúlin

Hannilena Jacobsen, økonoma, Klaksvíkar sjúkrahús

Keldur

Útvortis ávísingar
Folkaheilsa.fo

Heilsa
Almennar nevndir og ráð í Føroyum


Sorinskrivarar í Føroyum

Sorinskrivarin í Føroyum er dómari. Sorinskrivarin er heitið á embætinum og á danska stovninum við sama navni. Stovnurin verður eisini róptur Føroya Rættur. Orðið Sorinskrivari kemur av donsku orðunum Svoren skriver. Sorinskrivarin er í bygningi á C. Pløyensgøtu 1 í Tórshavn. Tað hava verið nógvir sorinskrivarir í Føroyum gjøgnum tíðurnar, sí yvirlitið niðanfyri:

1583 – 1584          Søren Christensen Flue
1584 - 1588          Gabriel Mitens
1588 - 1588          Mouritz Lauritsen
1588 - 1592          Mads Balzersen
1592 - 1604          Søren Nielsen Islænder
1604 - 1619          Gabriel Mitens
1621 – 1628          Hans Pedersen Morsing
1629 – 1641          Jacob Pedersen Morsing
1642 – 1645          Jacob Wilumsen
1646 - 1646          Hans Madsen
1646 – 1669          Niels Jacobsen Glibre
1669 – 1694          Peter Sørensen Broberg
1694 – 1705          Morten Mortensen Høyvig
1705 – 1751          Frederik Schougaard
1751 – 1753          Frederik Jonassen
1753 – 1760          Joen  Jacobsen Færøe
1760 – 1775          Peder Samuelsen Weyhe
1775 – 1782          Peder Pedersen Weyhe
1783 – 1789          Rubek Lund
1790 – 1810          Lauritz Olsen
1810 – 1812          Jacob Nolsøe
1812 – 1819          Søren Marius Sewel
1819 – 1832          Johan Peter Gorm
1832 – 1841          Niels Hunderup
1841 – 1849          Georg Flemming Tillisch
1849 – 1857          Gerhard Rehling
1858 – 1866          Emil Kock
1866 – 1871          Nicolai Reimer Rump
1871 – 1878          Harald Emil Høst
1878 – 1885          Lorens Høyer Buchwaldt
1885 - 1885          Hjalmar Hammershaimb
1885 – 1890   Albert Thrane
1890 – 1896   Niels Andersen
1896 – 1902   Tyge Bang
1902 – 1912   Chr. Helms
1912 – 1918   Hans Chr. Tygesen
1918 – 1924   Frederik Heise
1924 – 1926  Otto Andreas Delbanco
1926 – 1933  Ejnar Filip Hansen
1933 – 1938  Hans Filip Hay-Schmidt
1938 – 1945  Carl Emil Bonnevie
1946 – 1952  Rasmus Johs. Dyreborg
1953 – 1958  Erik Rendal
1958 – 1965  Jens Koch
1965 – 1972  Erik Arne Bjørk
1972 – 1977  E.B.R Oppermann
1977 – 2001  Joen Henry Andreassen
1995 - 1998 Jens Schultz Hansen
1999 - 2000 Majken Johansen
2001 - 2004 Jørgen B. Pedersen
2005 - 2008 Niels Toft-Vandborg
2008 - 2015 Jóannes Madsen
2015 - Peter Flügge

Keldur

Listar
Danskir stovnar og ráð í Føroyum
Løgfrøði
Fólk eftir yrki
Danir
Føroya søga


Moshchena

Moshchena (ukrainskt: Мощена) er ein bygd í Ukraina. Moshchena hevur 581 íbúgvar (2010) og varð stovnað í ár 1543.

Útvortis ávísing

Ukraina


Paltoga

Paltoga er ein bygd í Russlandi. Paltoga hevur 295 íbúgvar (2002) og varð stovnað í ár 2001 sum eitt úrslit av samanlegging av fleiri smábygdum, ið lógu tætt við hvørja aðra.

Býir í Russlandi


Saratov

Saratov (russiskt: Саратов) er ein býur í Russlandi.

Havnabýurin liggur við Volga-ánna, einar 720 kilometrar í ein landsynning frá Moskva.
Fólkatalið er umleið 837.000.

Býurin er høvuðssæti í Saratov Oblast.

Søga
Saratov varð grundlagdur í 1590 sum hernaðarstøð hjá táverandi tsarinum, Fjodor I av Russlandi.
Sum tíðin gekk, gjørdist Saratov ein týðandi handilsmiðstøð millum Russland og eysturlondini.

Myndir

Kend fólk
 Gavrila Derzhavin (1743-1816), russiskur yrkjari
 Aleksander Radisjtjev (1749-1802), russiskur rithøvundur
 Nikolaj Zinin (1812-1880), russiskur evnafrøðingur
 Ivan Larionov (1830-1889), russiskt tónaskald, sum í 1860 skrivaði kenda lagið "Kalinka".
 Mikhail Vrubel (1856-1910), russiskur málari.
 Pjotr Stolypin (1862-1911), russiskur statsmaður
 Leonid Sobinov (1872-1934), russiskur tenorsangari
 Nikolaj Vavilov (1887-1943), russiskur lívfrøðingur.
 Mikhail Bulgakov (1891-1940), russiskur rithøvundur.
 Nikolaj Semjonov (1896-1986), sovjetrussiskur alisfrøðingur og evnafrøðingur, ið fekk Nobelvirðislønina í evnafrøði í 1956.
 Lidija Ruslanova (1900–1973), russisk fólkasangarinna
 Oleg Antonov (1906–1984), sovjetrussiskur flogverkfrøðingur, sum var fyrsti leiðarin av Antonov flogverksmiðjuni.
 Sweeney Schriner (1911-1990), russisk-kanadiskur íshokki-spælari
 Oleg Tabakov (1935-2018), russiskur sjónleikari
 Eduard Limonov (1943-2020), russiskur rithøvundur og politikari.
 Roman Abramovitj (*1966), russisk-ísraelskur ríkmaður (Chelsea F.C.)
 Jevgenij Tomasjevskij (*1967), russiskur talvleikari
 Valeriya (*1968), russisk pop-sangarinna
 Natalia Pogonina (*1985), russiskur talvleikari

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíðan: saratovmer.ru
Saratov, wikivoyage.org (á enskum)

Býir í Russlandi


Samara

Samara (russiskt: Сама́ра) er ein býur í Russlandi. Býurin er fyrisitingarligur høvuðsstaður í Samara Oblast. Býurin liggur í landssynnings horni Russlands í tí partinum, sum hoyrir til Europa. Samara liggur við staðið har tvær stórar áir møtast, Volga áin og Samara áin. Í 2010 var fólkatalið í býnum 1.164.896.

Søga
Í einari ferðafrásøgn, sum Ibn Fadlan skrivaði um 921, verður greitt frá einari niðurseting á staðnum, har áirnar Volga og Samara møtast.
Hóast tað, so verður almenna stovnsetingin av býnum Samara ikki tíðarfest fyrr enn í 1586, tá Grigorij O. Zasekin guvernørur, eftir boðum frá russiska tsarinum Fjodori I, læt byggja eitt skansaverk har á staðnum.

Myndir

Slóðir úteftir
Almennar heimasíður:
samadm.ru
gordumasamara.ru
Samara, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur

Russland
Býir í Russlandi


Thessaloniki

Thessalonki (grikskt: Θεσσαλονίκη) er næststørsti býur í Grikkalandi og høvuðsstaður í landslutinum Mið Makedónia. Býurin er ein havnabýur. Thessaloniki kommuna hevur 322.240 íbúgvar, meðan stórbýurin Thessaloniki við forstøðum og upplandi hevur 790.824 íbúgvar. Býurin við forstøðum er størsti býur á Balkan hálvoynni.

Tað eru tveir lærdir háskúlar í Thessaloniki. Annar av teimum Aristoteles Universitetið er tað størsta universitetið í Grikkalandi og á Balkan, har ganga umleið 95.000 lesandi.

Søga
Býurin varð grundlagdur í 315 á.Kr. av Kassandros av Makedonia.

Keldur

Slóðir úteftir

Býir og bygdir í Grikkalandi
Býir í forna Grikkalandi


Søvn Landsins

Søvn Landsins varð sett á stovn 1. januar 2011. Søvn Landsins er ein yvirskipað fyrisiting av søvnunum undir Mentamálaráðnum: Føroya Landsbókasavn, Føroya Landsskjalasavn, Føroya Fornminnissavn, Føroya Náttúrugripasavn og Havlívfrøðiligu Royndarstøðina. Listasavn Føroya er eisini partur av tilgongdini. Listasavnið er sjálvsognarstovnur, og kann tí ikki beinleiðis leggjast undir eitt av aðalráðunum. Andras Mortensen er stjóri á Søvnum Landsins.

Virkisøkið
Virkisøkið hjá Søvnum Landsins er náttúru- og mentanarsavnsvirksemi, skjalasavnsvirksemi og bókasavnsvirksemi.
Søvn Landsins fevna um granskingarstovnarnar Føroya Fornminnissavn, Føroya Náttúrugripasavn og Havlívfrøðiligu Royndarstøðina. Harafturat eru eisini Føroya Landsbókasavn og Føroya Landsskjalasavn partur av Søvnum Landsins.

Keldur

Slóðir úteftir

Føroya Fornminnissavn

Søvn Landsins
Mentan í Føroyum


Føroya Fornminnissavn

Føroya Fornminnissavn er fornminnissavn, sum sýnir fram í Brekkutúni 6 í Tórshavn og Heima á Garði í Hoyvík. Savnið í Hoyvík er útisavn, har ein kann vitja ein gamlan føroyskan bóndagarð við sethúsum, úthúsum, amboðum og mongum øðrum, ið hoyrdi til gerandislívið í Føroyum fyrr. Sethúsini á Hoyvíksgarði verða søgd at vera frá o.u. 1812, men eru í dag innrættað sum tey vóru o.u. 1920. Fornminnissavnið skrásetir, kannar og hevur eftirlit við jarðføstum fornminnum. Stovnurin fyrireikar og stendur fyri, tá ið toftir og forn búpláss og søgulig lendi verða grivin út. Stovnurin er eisini fakligur myndugleiki í sambandi við fornlutir í havinum. Stovnurin savnar, skrásetir og sýnir fram fram fornlutir og lutir úr nýggjari tíð, sum lýsa livihátt, starvslíkindi og mentan føroyinga til ymsar tíðir ella eru knýttir til søguligar hendingar.

Í 2011 var stovnurin Søvn Landsins settur á stovn. Fornminnissavnið gjørdist ein av stovnunum undir Søvnum Landsins.

Keldur

Slóðir úteftir
Natmus.fo Føroya Fornminnissavn

Søvn Landsins
Søvn í Føroyum
Mentan í Føroyum


Føroyskar bókmentir

Ofta siga vit at føroyskar bókmentir eru "ungar" sum bókligar mentir. "Udstrækker vi begrebet moderne litteratur til at omfatte det 20. århundrede, er al skreven færøsk litteratur moderne litteratur" skrivar Jógvan Isaksen í bókini Færøsk litteratur (1993), men hendan staðfesting skal tó helst ikki skiljast sum annað enn ein eggjan til lesaran og hon er beinleiðis skeiv og byggir á interalismu, tvs. at vit eru von við at skriva um okkara mentan, søgu og bókmentasøgu út frá tjóðini sjálvari, mótvegis at síggja hesa skapan sum komna uttanifrá.

Føroyskar bókmentir vóru ikki skaptar í 1888 í samband við Jólafundin, ella í 1876 á Regensen, men komu spakuliga fram í 1820unum og 1830unum. Her er tað avgerðandi at skilja hvussu skaldskapur varð brúktur og ikki minst hvussu hesin varð lyftur úr kontekstinum. At tað ikki var fyrr enn ein altjóða filologisk intelligensia viðurkendi tær, sóu tær og útgav tær at tær vóru endaliga lyftar úr teirra konteksti og seinni komu føroysk lærd og tjóðskaparfólk at brúka tær í føroysku tjóðarbyggingini.

Hetta er ein nýggj søguskriving og ein onnur historiografisku siðvenjuna, ið kemur frá 2012 frá kanningum hjá Kim Simonsen, har hann fyllir út sum alt for nógv ikki hava duga at sett saman. Soleiðis at taka bókmentir í ávara sum ein umráðandi partur av tí at tjóðin kom fram.

Tvey – at neyðugt er at læra at nakað so ‘ósekt’ ella tilvildarligt sum innsavnan av kvæðum, fornminnum, áhugin hjá lærdum um heimin fyri føroyskum tjóðminnum kom at vera brúkt sum ein partur av einari politiskari instrumentalisering av einari tjóðskaparligari sjálvsmynd.

Í 1820unum og 1830unum, vóru teir mest umráðandi mentarnationalistarnir Danskir og aðrir Norðurlendingar og eisini førandi evropeiskir mentanarnationalistar sóu Føroyar og føroyskar bókmentir og mál.

Við at gera eina umfatandi kortlegging, tulking hevur Kim Simonsen sett fram eina frágreiðing um hvussu føroyskar bókmentir byrjaðu.

Næst, eitt týðuligt úrslit her er at føroyskar bókmentir vóru ikki skaptar av føroyskum høvundum, men av einari filologiskari kollvelting sum kom at skapa eina gulløld fyri hesi heimskendu netverk av lærdum filologum, innsavnarum, søgufrøðingum og høvundum.

Soleiðis er Jólafundurin ein pallseting sum hendi tá alt var til staðar – vit kunnu kalla Jólafundin eina performance og ein minnisstað, ið hevði til endamáls at fáa 'nationala' spurningin ‘heim’ og seinni at gera teir, ið vóru við til ein part av einari nýggjum Føroyskum Pantheon.

Sum tað triða, er tað sum Ann-marie Thiesse hevur kallað “samleika-hjálp’ (identity-assistance). Hesin varð givin til smáar tjóðir sum vóru við at koma fram, sum t.d. tá ensk, fronsk, týsk og russisk lærd hjálptu framkomandi tjóðum aftaná at Ottomanska Emperii datt saman (Finnland og Ísland – Altjóða mentanarnationalistar vóru serliga áhugaðir í at skapa nýggj national epos fyri hvørja tjóð, t.d. gav Kalevala Kvæði finnum eina søgu, bæði Noreg og Ísland hækkaðu í metum og funnu sær sess innan heimsbókmentaliga pallin gjøgnum sagair, men føroyingar høvdu eisini okkurt sum hevði eina stóra sosiologisk megi, nemliga kvæðini. Hesir lærdu kring heimin beinleiðis stuðlaðu, eggjaðu og arbeiddu lið um lið við tey ungu intellektuellu í hesum tjóðum um at fáa hesi ungu lond á føtur. Á sama hátt komu Svend og faðir hansara N.F.S. Grundtvig, C.C. Rafn, Rasmus Rask, Jón Sigurðsson og óteljandi onnur í netverkinum sum arbeiddi við føroyskum bókmentum at geva Schrøteri, Hammershaimb og øðrum eina slíka samleika-hjálp – hugsið bara um bókasavnið sum teir stovnaðu í 1827, bókagávurnar í 1820unum og 1830unum.

Føroyingar høvdu brúk fyri hesi samleika-hjálp, men í øllum hesum londum er umráðandi at fjala hesa hjálpina, bæði tí at tað er ein grundlaggjandi partur av allari nationalismu, at leggja dent á sjálv-definitón.

Sum tað fjórða, føroyskur bókmentir vóru viðurkendar sum ein partur av tí sum kallað 'lærda bókmentaliga republikkin'.

Fyrsta (føroyska) skaldsøgan sum varð skrivað á føroyskum, var Bábelstornið hjá Regin í Líð, skalsøgan kom út í 1909. Tey komani 100 árini eftir fyrstu føroysku skaldsøguna komu gott 100 skaldsøgur til vaksin út, sum upprunaliga vóru skrivaðar á føroyskum.

Í 1870-árunum kyknar ein sangmentan millum føroyskar studentar í Keypmannahavn. Hini fyrstu royndini stóð einstøðingurin Alexander Weyhe (1825–1870) fyri við yrkingini (1850). Yrkingin var bæði ávirkað av klassisismuni og romantikkinum og var ein hálovan av landi, fólki, máli og norrønari fortíð, men Alexander lovprísar um somu tíð einaræði, upplýsingarrørslu og klassisismu.

Framfýsnir studentar fóru við íblástri frá romantikkinum og hugsan hennara um eitt fólk, eitt mál og ein stat at yrkja til veitslur í Føroyingafelag. Felagið var stovnað í 1881 við tí endamáli at virka til framburð fyri føroyskum máli og føroyskari mentan. Føroyingafelag fekk stóran týdning fyri tjóðskaparrørsluna, mál og mentan, bæði fyri føroyingar í Keypmannahavn og í Føroyum.

Árni Dahl gav í 1980, 1981 og 1983 út røðina Bókmentasøga 1, Bókmentasøga 2 og Bókmentasøga 3, ið skuldi nøkta fyribils tørvin á eini fullførdari føroyskari bókmentasøgu, men enn er tann bókin ikki komin.

Yvirlitið í neðra er stórt sæð skipað eftir bókarøðini hjá Árna Dahl.

Elstu skriftminni

 Helluristir
 Rúnir
 Eldra Fuþark
 Yngra Fuþark
 Kirkjubøsteinurin
 Sandavágssteinurin
 Fámjinssteinurin
 Rúnarsprek á Eiði
 Føroyingasøga
 Seyðabrævið
 Húsavíkabrøvini
 Jarðarbøkur og Tingbøkur

Kvæði og Tættir

 Sløg av kvæðum
 Kappakvæði
 Sannsøgulig kvæði
 Náttúrukvæði
 Halgikvæði
 Riddarakvæði
 Skemtikvæði
 Sjúrðakvæðini
 Regin Smiður
 Brynhildar táttur
 Høgna táttur
 Kvæða eyðkenni
 Inngangsørindi
 Ørindislongd og rím
 Niðurlag
 Reyp
 Uppafturtøkur
 Skaldslig orð

Føroyafrágreiðingar

 Tarnovius: Ferøers Beskrifvelser
 Debes: Færoæ & Færoa Reserata
 Svabo: Indberetninger ...
 Landt: Færøerne
 Andersen: Færøerne 1600-1709
 Aðrar føroyafrágreiðingar

Sí eisini
 Listi yvir føroyskar skaldsøgur (skaldsøgur fyri vaksin, ið upprunaliga eru skrivaðar á føroyskum)
 Listi av føroyskum rithøvundum
 Listi av útlendskum rithøvundum

Keldur

Bókmentir
Andreassen, Eyðun. 2006. Ordinary Europeans from Northern Norway to the Mediterranean. On Gender and Identity on the Faroe Islands. In Pertti Antonnen (ed.), Making Europe in Nordic Contexts. NIF Publications 35. Turku: NIF.
Berger, Stefan. 2006. Towards Global Perspectives on the Writing of National History. In Representations of the Past. The Writing of National Histories in the Nineteenth and Twentieth-Century Europe (NHIST). News Letter 2. The European Science Foundation.
Berger, Stefan 2011. Introduction. Narrating the Nation. Historiography and Other Genres. In Stefan Berger, Linas Eriksonas & Andrew Mycock (eds), Narrating the Nation. Representations in History, Media and the Arts. New York & Oxford: Berghahn Books.
Bing, Lars Hess. 1796. Beskrivelse over kongeriget Norge, øerne Island og Færøerne, samt Grønland efter ældre og nyere, trykte og haandskrevne geographiske, chorographiske, topographiske, statistiske Skrifter, Afhandlinger og Efterretninger, saavelsom ved Brevveksling og ellers erholdte Oplysninger, forfattet i alphabetisk Orden. Copenhagen: Gyldendal.
Birley, C. 1891. In the Faroes. In Good Words 32.
Debes, Hans J. 1982. Nú er tann stundin. Tjóðskaparrørsla og sjálvstýrispolitikkur til 1906 við søguligum baksýni. Torshavn: Føroya Skúlabókagrunnur.
Debes, Lucas Jacobsøn. 1963 (1673). Færoæ & Færoa reserata. Det er Færøernis oc færøeske Indbyggeris beskrifvelse, udi hvilcken føris til liuset adskillige naturens hemeligheder, oc nogle antiqviteter, som her til dags udi mørcket hafve været indelugt, oc nu her opladis, vol. I. Copenhagen: Munksgaard.
Friis, Peder Claussøn. 1881. Samlede Skrifter, utgjevne av Gustav Storm. Kristiania.
Hammershaimb, V. U. 1844. Det færøiske Sprog. In Kjøbenhavnsposten, December 19.
Hammershaimb, V. U. 1983 (1841). Færøsk Dagbog 6.7.-16.8. 1841. In Ole Jacobsen & Johanne Brandt-Nielsen (eds.), Fra Færøerne. Úr Føroyum, vols. IX-X. Copenhagen: Dansk-Færøsk Samfund.
Holm, P.A. 1856. Skildringer og Sagn fra Færøerne. Copenhagen: Det danske Folkeskriftselskab.
Illustreret Tidende. 1861-1878. Copenhagen.
Joensen, Jóan Pauli. 2003a. Opfindelsen af det færøske folk, kultur og nation. In Daniel Thorleifsen (ed.), De Vestnordiske landes fælleshistorie. INUSSUK, Arktisk forskningsjournal 2.
Jonge, Nikolay, 1779. Chorographisk Beskrivelse over Kongeriget Norge, samt Færøe, Iisland og Grønland. Copenhagen: Johan Rudolph Thiele
Landt, Jørgen. 1820. Jørgen Landts Breve om hans Rejse til Færøe 1792. In Magazin for Rejseiagttagelser 1.
Leclercq, Jules. 1883. La terre de glace, Féroe, Islande, les geysers, le mont Hekla. Paris: E. Plon.
Lyngbye, Hans Christian. 1820 (1817). Færøske Oldsager. B. Efterretning om adskillige Oldsager og Mærkværdigheder paa Færøe. In Antiquariske Annaler. Udgivne ved Den Kongelige Commision i Kjøbenhavn for Oldsagers Opbevaring 3.
Lyngbye, Hans Christian. 1820b (1817). Færøske Oldsager. A. Om den gamle Kierkemuur ved Kirkeboe paa Færøe. In Antiquariske Annaler. Udgivne ved Den Kongelige Commision i Kjøbenhavn for Oldsagers Opbevaring 3. Copenhagen.
Mackenzie, Sir. Georg Steuart. 1815. A Short account of the Faroe Islands. Drawn up for the Edinburgh Encyclopædia. In Edinburgh Encyclopædia. Edinburgh.
Marnersdóttir, Malan. 2007. Construction and Deconstruction of the Faroese Nation. In Scandinavian Studies 79.
Simonsen, Kim. 2013/14. Literature, Imagining and Memory in the Formation of a Nation - Travel writing, canonisation and the formation of a national self-image in the Faroe Islands. Rodopi, Holland.
Svabo, Jens Christian. 1959 (1782). Indberetninger fra en Reise i Færøe 1781 og 1782. Copenhagen: Selskabet til Udgivelse af Færøske Kildeskrifter og Studier.
Sørensen, H. J. J. 1862. Erindringer fra Færøerne. In Dansk Maanedsskrift 1.
Tarnovius, Thomas. 1950. Ferøers Beskrifvelser. Copenhagen: Munksgaard.
Taylor, Elizabeth. 1997. The Far Islands and Other Cold Places. Travel Essays of a Victorian Lady. St. Paul, Minn: Pogo Press.
Thiesse, Anne-Marie. 2005. National identities. A transnational paradigm. In: Alain Dieckhoff and Christophe Jaffrelot (eds), Revisiting nationalism: theories and processes. London: Hurst & Company.
Torfæus, Thormod. 1770. Historisk Beretning om Indbyggernes Bedrifter paa Færøerne. Copenhagen.
Warring, Anette. 2011. Erindring og historiebrug. Introduktion til et forskningsfelt. In TEMP 2.
Williams, Raymond. 1973. The Country and the City. London: Chatto & Windus.
Winther, Niels. 1985 (1875). Færøernes oldtidshistorie. Torshavn: Emil Thomsen.
Wolff, Jens Lauritzsøn. 1651. Norrigia Illustrata.
Wylie, Jonathan. 2011. Eg Oyggjar Veit. Views, Overviews, and Oversights. In Firouz Gaini (ed.), Among the Islanders of the North. An Antropology of the Faroe Islands. Torshavn: Faroe University Press,

Slóðir úteftir

 Rithøvundafelag Føroya
 Føroya landsbókasavn

Føroyskar bókmentir
Bókmentir
Mentan í Føroyum


Guðrun Gaard

Guðrun Gaard (fyrr Rasmussen, (fødd 3. august 1947) er føroyskur rithøvundur. Hon skrivaði sína Ph-D. ritgerð í 2005, Far fram á torg, um skaldið Regin Dahl og fekk Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens í 2006 fyri hetta verkið. Í 1983 fekk hon Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs.

Útgávur
Sum barnabókarithøvundur hevur hon útgivið 7 bøkur:
 Snøkil og Snáka 1982
 Snøkil og Snáka í haganum 1983
 Snøkil og Snáka á vetri 1988
 Brobber 1989
 Um svidnu pussifelluna og øvuta kúvingin, Bárður Oskarsson teknaði, 2003
 Um træskoytur og føðingardagsgávuna sum hvarv, Bárður Oskarsson teknaði, 2004
 Um gentur og tunnuflakar og ein ommuprikkutan kjóla, Bárður Oskarsson teknaði, 2005

Heiður
2006 -  Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri ritgerðina um Regin Dahl
1986 - Barnabókavirðisløn
1983 - Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs

Keldur

Slóðir úteftir

Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1947
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Føroyskir barnabókahøvundar


Rita Hayworth

Rita Hayworth (doypt Margarita Carmen Cansino; * 17. oktober 1918 í New York City – † 14. mai 1987 í New York City) var ein amerikonsk sjónleikarinna. Hon var tilnevnd 19. plássi millum amerikanskar sjónleikarinnur á einum topp 50 lista, sum American Film Institute hevur gjørt.

Filmografi

 Cruz Diablo (1934)
 Dante's Inferno (1935)
 Under the Pampas Moon (1935)
 Charlie Chan in Egypt (1935)
 Paddy O'Day (1935)
 Human Cargo (1936)
 Meet Nero Wolfe (1936)
 Rebellion (1936)
 Old Louisiana (1937)
 Hit the Saddle (1937)
 Trouble in Texas (1937)
 Criminals of the Air (1937)
 Girls Can Play (1937)
 The Game That Kills (1937)
 Paid to Dance (1937)
 The Shadow (1937)
 Who Killed Gail Preston? (1938)
 Special Inspector (1938)
 There's Always a Woman (1938)
 Convicted (1938)
 Juvenile Court (1938)
 The Renegade Ranger (1938)
 Homicide Bureau (1939)
 The Lone Wolf Spy Hunt (1939)
 Only Angels Have Wings (1939)
 Music in My Heart (1940)
 Blondie on a Budget (1940)
 Susan and God (1940)
 The Lady in Question (1940)
 Angels Over Broadway (1940)
 The Strawberry Blonde (1941)
 Affectionately Yours (1941)
 Blood and Sand (1941)
 You'll Never Get Rich (1941)
 Tales of Manhattan (1942)
 My Gal Sal (1942)
 You Were Never Lovelier (1942)
 Cover Girl (1944)
 Tonight and Every Night (1945)
 Gilda (1946)
 Down to Earth (1947)
 The Lady from Shanghai (1947)
 The Loves of Carmen (1948)
 Affair in Trinidad (1952)
 Salome (1953)
 Miss Sadie Thompson (1953)
 Fire Down Below (1957)
 Pal Joey (1957)
 Separate Tables (1958)
 They Came to Cordura (1959)
 The Story on Page One (1959)
 The Happy Thieves (1962)
 Circus World (1964)
 The Money Trap (1965)
 The Poppy Is Also a Flower (1966)
 L'Avventuriero (1967)
 I Bastardi (1968)
 Road to Salina (1970)
 The Naked Zoo (1971)
 The Wrath of God  (1972)

Bókmentir
 John Kobal: Rita Hayworth: The Time, The Place and the Woman. W.W. Norton, New York 1977, ISBN 0-393-07526-5
 Joe Morella, Edward Z. Epstein: Rita. The Life of Rita Hayworth. Allen, London 1983, ISBN 0-385-29265-1
 Gerald Peary: Rita Hayworth: A Pyramid Illustrated History of the Movies. Harcourt, 1976, ISBN 0-515-04116-5
 Gene Ringgold: The Films of Rita Hayworth. Citadel Press, Secaucus, NJ 1974, ISBN 0-8065-0439-0
 Caren Roberts-Frenzel: Rita Hayworth: A Photographic Retrospective. Abrams, New York 2001, ISBN 0-8109-1434-4
 James Hill: Rita Hayworth: A Memoir. Robson, 1983, ISBN 0-671-43273-7
 Adrienne L. MacLean: Being Rita Hayworth. Labor, Identity and Hollwood Stardom. Rutgers University Press, New Brunswick 2004, ISBN 0-8135-3389-9
 Neil Grant: Rita Hayworth in Her Own Words. Hamlyn, London 1992, ISBN 0-600-57459-8

Leinkir úteftir
 Heimasíða um Ritu Hayworth
 Rita-Hayworth.net

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1918
Andlát í 1987


Absalon Absalonsen

Absalon Absalonsen (føddur 20. juli í 1939 í Vági) er føroyskur rithøvundur og listamálari. Hann er útbúgvin skipari (1961) og hevur siglt nógv sum yvirmaður, mest sum skipari. Hann gavst við at sigla í 1996. Absalon er sonur Marius Absalonsen, sum var ættaður av Viðareiði, og Fridu, fødd Mikkelsen úr Vági. Absalon og kona hansara Elsa fluttu úr Vági til Havnar at búgva í 1996. Absalon hevur málað nógv, serliga síðan hann gavst at sigla. Hann hevur havt fleiri listaframsýningar ymsastaðni í Føroyum.

Útgávur

Á forlagnum Løkur Lítli
Á forlagnum Løkur Lítli, sum Absalon sjálvur eigur, hevur hann givið út fylgjandi rit, ið hann sjálvur hevur skrivað:
2000 Løkur Lítli - Yrkingasavn
2004 Hjálpt úr neyð - Skaldsøga
2005 Sornhúsfólkini (framhald av Hjálpt úr neyð), skaldsøga
2006 Jóan Petur hjá Mouritsi (Ævisøga)
2008 Umsett og givið út dokumentarsøguna Ein minnilig nátt - søgan um Titanic - eftir Walter Lord

Týðingar
2000 Absalon umsetti bóklingin George Müller, sum forlagið Leirkerið gav út.

Keldur

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir listamálarar
Vágbingar
Føðingar í 1939


Deborah Secco

Deborah Fialho Secco (fødd 26. november 1979 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hon spældi fyri fyrstu ferð í einari sjónvarpslýsing sum 8 ára gomul, og sum 10 ára gomul framførdi hon í sínum fyrsta sjónvarpshow Brincando de Era uma Vez. Ellivu ára gomul spældi hon fyri fyrstu ferð í einari sápuopera, Mico Preto hjá Rede Globo. Í 1999 spældi hon í telenovela-røðini Suave Veneno, sum 'WAG' Marina. Í august sama ár var hon fyri fyrstu ferð model fyri brasilsku útgávuna av tíðarritinum Playboy. Síðan hevur hon spælt við í fleiri filmum og sjónvarpsrøðum.

Hon var gift við brasilska leikstjóranum, Rogério Gomes frá 1997 til 2001 og við brasilska fótbólktleikaranum Roger Galera Flores frá 2009 til 2013.

Filmar

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1979


Cam Ranh Floghavn

Cam Ranh Floghavn (vjetnamesiskt: Sân bay Cam Ranh) er ein flogvøllur í Cam Ranh, Khanh Hoa, Vjetnam. Flogvøllurin er 3.048 metrar langur og yvirflatan er av betong.

Flogvøllir í Vjetnam


James Olsen

James Olsen er føroyskur tónleikari.

Føroyskir tónleikarar
Føroyskir mannligir sangarar


Evi Tausen

Evi Tommysdóttir Tausen (fødd í juni 1981) er føroysk sangarinna og guitarleikari, hon syngur countrytónleik. Kunstnaranavnið hjá henni er tað sama sum føðinavnið tó uttan millumnavnið: Evi Tausen. Evi er vaksin upp í Froðba og Kastrup í Danmark. Hon hevur eisini búð í Danmark. Evi gav út stakfløgu við tveimum løgum í 2010. Upptøkurnar til stakfløguna eru gjørdar í Kris-Stuff Studio í Hoyvík, tað var Jákup Zachariasen sum stóð fyri upptøkunum og legði sangirnar til rættis. Pætur við Keldu og Heiðrun Petersen spæla eisini við á øðrum sanginum, har Pætur somuleiðis leggur rødd til. Í 2011 gav Evi út enn eina fløgu, men hesaferð eina heila CD, sum ikki er stakfløga. Heitið á fløguni er: "Evi - Wishing Well", hon kom út í november 2011. Fløðan er innspæld í Nashville, har hon hevur samstarva við fleiri amerikanskar sangskrivarar, m.a. við Brent Mason, sum hevur vunnið CMA-Award sum ársins tónleikari tvær ferðir og tólv ferðir hevur hann vunnið Academy of Country Music Guitarist of the Year Award. Evi hevur framført á festivalum í Føroyum, eitt nú á Summarfestivalinum og á Country Festivalinum í Sørvági í 2012. Í januar 2013 lá sangurin "Oh, How I Miss You Tonight" sum Evi syngur saman við Jim Ed Brown, á einum fimtaplássi á Pan-European TOP-100 Radio Chart, sum er hittlistin hjá European Country Music Association (ECMA) .

Útgávur
 2015 - Make Life A Dance, CD
 2013 - Make This Life a Dance, staklag, Jákup Zachariassen og Lena Anderssen skrivaðu sangin. Nr. 1 á country-hittlistum í Svøríki, Írlandi og Niðurlondum
 2011 - Evi - Wishing Well, CD
 2010 - How´s the world treating you, inniheldur eisini sangin He´ll have to go, stakfløga við tveimum løgum.

Heiðurslønir og tilnevningar
 2013 - Vann írska tónleikaheiðursløn International Artist of the Year hjá Irish Country Sound, sum blaðið Farmers Journal skipaði fyri. (Vann) Heiðurslønir til tónleikarar vóru handaðar á Hudson Bay Hotel á einari hátíðarløtu - The 2nd annual Country Sound Entertainment Awards (Farmers Journal).
 2012 - Vann heiðursløn frá ICMA Awards Fan Voting í bólkinum "Best International Country Artist". Umframt at vera tilnevnd í bólkinum, sum hon vann, var hon eisini  tilnevnd í bólkinum "Country Vocal Event of the Year" við sanginum "Oh How I Miss You Tonight", sum hon sang saman við Jim Ed Brown. Hon gjørdist nummar tvey í tí bólkinum. ICMA stendur fyri Independent Country Music Association.
 2012 - Tilnevnd Planet Awards 2012 í bólkinum Ársins songkvinna (vann ikki)
 2012 - Evi varð vald til Artist of the Month á heimasíðuni keepitcountryradioshow.co.uk/ í februar 2012.

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Evi

Føroyskir tónleikarar
Føroyskar songkvinnur
Føðingar í 1981
Country sangarar
Útvarpsvertir


Guðrun Sólja Jacobsen

Guðrun Sólja Jacobsen (fødd í juli 1982 á Tvøroyri) er føroysk songkvinna, búsitandi í Danmark. Guðrun gjørdist kend í Føroyum og Danmark, tá hon luttók og vann donsku sangkappingina Stjerne for en aften 4. apríl 2003. Guðrun fekk stórfingna móttøku, tá hon kom heimaftur til Føroya. Tá hon var liðug við student, flutti hon niður til Danmarkar, har hon hevur nomið sær tónleika útbúgving á Complete Vocal Institute.
Í september 2012 var Guðrun Sólja á konsertferð í Føroyum saman við jazz ensemblinum Niels Balle Project, sum er ein samanseting av dønum og norðmonnum. Tey høvdu eitt nú konsertir á Seglloftinum á Tvøroyri og í Vágs kirkju.
Í 2012 gav Guðrun Sólja út eina EP við sangum, sum hon hevur gjørt saman við Mariu Guttesen. Lene Drachmann hevur eisini ávirkað sangirnir. Sambært Guðrun eru sangirnir sera persónligir. Hon er flutt heimaftur til Føroya at búgva eina tíð, men sambært heimasíðuni Oestrogen.dk er ætlanin at flyta niður aftur.

Útgávur

 2003 - Quiet Storm, CD
 2005 - Wake Up
 2012 - Got that smile again (single/staklag)
 2012 - The First Four, EP

Syngur við á hesum útgávum

 2003 - Ein stjørna lýsti á nátt
 2003 - Stjerne for en aften
 2003 - Popp List 2
 2004 - Kvinna - úrvaldir sangir frá føroyskum kvinnum
 2005 - Dýrd
 2005 - Sól og regn - Stanley Samuelsen
 2005 - Stjerne for en aften 2005 - Den sidste mission
 2007 - Upp gleðist - Mpiri

Keldur

Slóðir úteftir

 Gudrun Jacobsen.
 Gudrunsolja.dk.
 Complete Vocal Institute (Grein á ensku Wikipedia).

Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1982
Føroyskar songkvinnur
Tvørafólk


EHF Challenge Trophy

EHF Challenge Trophy er ein altjóða hondbóltskapping fyri hondbóltstjóðir í menning. Tað eru slíkar kappingar bæði fyri menn og fyri kvinnur. Føroyar luttekur í hesum kappingum. Í 2005 var kappingin í Dublin í Írlandi, tá var bara ein bólkur, og Føroyar var ikki við. Føroyar luttóku í 2007 og 2009. Í 2011 luttók U23 landsliðið hjá Føroyum, teir vunnu allir tríggir dystirnir í innleiðandi dystunum og vunnu bólkin. Teir skulu spæla finaluna, sum verður í Beograd í januar 2012.

2007 EHF Challenge Trophy hjá monnum
Í 2009 vóru so nógv lið við, at liðini blivu býtt sundur í tveir bólkar. Í tí eina bólkinum vóru fýra landslið, tann bólkurin kappaðist í Georgia, meðan hin bólkurin hevði 6 landslið, og tey kappaðust í Luksemburg. Vinnararnir av báðum bólkunum møttust so til finalu, sum var leikt í Drammen í Noregi.

Bólkur L

Bólkur L Talva
Endaliga úrslitið í kappingini:

Keldur

Slóðir úteftir

Hondbóltur
Altjóða hondbóltskappingar


Føroyar, U-23 landsliðið í hondbólti hjá monnum

U-23 landsliðið í hondbóltið hjá Føroyum spældi seg í finaluna í EHF Challenge Trophy kapping í Írlandi. Venjarar hjá U-23 landsliðnum hjá Føroyum eru Kári Nielsen og Dia Midjord.

U-23 landsliðið 2011-12
Bartal Torkilson Kamban, málverji, Neistin

Hanus Andrias Kristiansen, málverji, H71

Jóannes Prestá, StÍF

Rógvi Sørensen, H71

Dánjal Tórgarð, H71

Høgni Klein Olsen, Skanderborg

Jóhan á Plógv Hansen, Skanderborg

Andrias  Nielsen, Neistin

Niklas Reginsson, KÍF

Rúni Joensen, KÍF

Hans Eli Sigurdbjørnson, KÍF

Tony Weyhe, KÍF

Tummas Pauli Hanusarson, Ajax København

Joen Pauli Høgnesen, VÍF

Bjarti Hansen, VÍF

Rúni Fossdal, VÍF

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Hondbóltsamandi Føroya

Hondbóltur í Føroyum
Landslið hjá Føroyum


Jedward

John Paul Henry Daniel Richard Grimes og Edward Peter Anthony Kevin Patrick Grimes (føddir 16. oktober 1991 í Dublin, Írland) eru ein írsk poppduo. Teir eru eineggjaðir tvíburðar og framføra undir navninum Jedward.

Luttóku í X-Factor 2009
John og Edward Grimes, vanliga nevndir Jedward, blivu kendir á fyrsta sinni, tá teir luttóku í sangkappingini X-Factor í Onglandi í 2009. Teir vóru til upptøkuroynd í Glasgow. Teir endaðu á einum sættaplássi í kappingini.

2011 Eurovision - Evropeisk tónleikakapping

Jedward luttóku til írsku kappingina um at sleppa við til Eurovision í 2011. Teir framførdu ein av fimm sangum í kappingini um at umboða Írland í Týsklandi við sanginum "Lipstick". Hin 11. februar 2011 vunnu teir ta írsku tónleikakappingina. Hin 12. mai framførdi Jedward  í seinnu hálvfinaluni í Dusseldorf, og fingu nokk av atkvøðum til at koma við til sjálva finaluna, sum var hildin 14. mai. Teir endaðu á einum áttandaplássi av øllum londunum sum luttóku. Tað var besta plaseringin hjá Írlandi síðan ár 2000.

Tónleikaútgávur

Studio fløgur

Single útgávur

Keldur

Slóðir úteftir

Føðingar í 1991
Írskir tónleikabólkar
Írland
Popptónleikabólkar


Snákur

Snákur (danskt - snog, latín - Natrix natrix el. Tropidonotus natrix) er eitt slag av (eiturleysari) slangu. Snákurin er eyðkendur av teim gulu blettunum hann hevur í nakkanum. Snákurin er vanligur í Danmark og í meginpartinum av Europa.

Snákurin heldur mest til í vátlendi ella í námindi av bóndagørðum, í køstum har hann verpur egg síni. Snákur verpur millum 20 og 40 egg í juni/juli mánað.

Størsti snákur ið er fangaður í Danmark máldi 132 cm, men miðalstøddin er uml. 100 cm fyri kvennsnákin ið er størri enn kallsnákurin.

Skriðdjór


Høggormur

Høggormur (danskt - hugorm, latín - Vipera berus) er eitt lítð slag av eiturslangu. Høggormur er einasta eiturslanga ið livur í Norðurlondum.

Eins og aðrar slangur framleiðir høggormur egg, men hann hevur eggini í sær inntil tey verða klakt. Seint á sumri leggur honin 5-7 livandi ungar.

Hannurin verður uml. 55 cm til longdar, meðan honin kann gerast uml. 104 cm.

Skriðdjór


Kumpass

Ein kumpass er eitt mátitól, sum við einari nál vísir móti magnetiska Norðpólinum, sum ikki er tann sami sum veruligi Norðpólurin. Skip og bátar hava nýtt kumpass til navigatión, síðan tólið varð uppfunnið.

Kumpassin vísir allar ættirnar. Á føroyskum eita ættirnar:
 Norður (Norðan)
 Landnyrðingur norðan
 Landnyrðingur
 Landnyrðingur eystan
 Eystur (Eystan)
 Landsynningur eystan
 Landsynningur
 Landsynningur sunnan
 Suður (Sunnan)
 Útsynningur sunnan
 Útsynningur
 Útsynningur vestan
 Vestur (Vestan)
 Útnyrðingur vestan
 Útnyrðingur
 Útnyrðingur norðan

Navigatión
Tøknifrøði


Lars Olsen

Lars Christian Olsen (føddur 2. februar 1961 í Glostrup, Danmark) er fyrrverandi landsliðsleikari og landsliðsvenjari hjá Føroyum síðan november 2011. Lars leikti 84 A-landsdystir fyri Danmark og skoraði 4 mál í tíðarskeiðnum 1986-1996. Lars hevur leikt við donsku fótbóltsfeløgunum Køge og Brøndby, og við turkiska Trabzonspor, við belgiska R.F.C. Seraing og sveisiska FC Basel. Við Brøndby vann hann danska meistaraheitið fleiri ferðir, og í 1988 vann hann heiðurin Ársins spælari.
Hann hevur verið venjari og hjálparvenjari hjá fleiri ymiskum liðum hjá Brøndby, venjari hjá Randers FC, sum hann tvær ferðir flutti upp við frá 1. deild til Superligaina. Seinnu ferðina vann hann heiðurin Ársins Venjari 2006.

Keldur

Útvortis ávísingar

Danir
Føðingar í 1961
Fótbóltsleikarar úr Danmark
Venjarar hjá føroyska fótbóltslandsliðnum


Útnorðurráðið

Útnorðurráðið er eitt Tingmannaráð, ið tey trý londini í útnyrðingshorninum av Norðuratlanshavinum Føroyar, Ísland og Grønland eru limir í. Árligi ársfundurin er hægsti myndugleiki Útnroðurráðsins. Í 1999 avgørdi ráðið, at upprætta eina bókmentavirðisløn, sum skuldi latast einari bók úr einum av teimum trimum londunum í Útnorði, sum er skrivað til børn og/ella ung. Henda bókmentavirðisløn er á 60.000 kr. og varð fyrstu ferð latin í august 2002. Virðislønin verður latin annað hvørt ár og verður nevnd: Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins.

Stevna
Endamálið hjá Útnorðurráðnum er:
at samstarva um áhugamálini hjá londunum í útnorðri

Saman at varða av tingfeingi og menan í londunum í útnorðri, hjálpa til at menna áhugamál í útnorðri um stjórnir og landsstýri, ikki minst, tá ið álvarsom mál stinga seg upp um, hvussu tilfeingið skal verða skipað, dálkan o.a.

Fremja samstarv hjá stjórnum og landsstýrum í útnorðri.

At arbeiða saman við Norðurlandaráðnum og vera millumliður í áhugamálum hjá londunum í útnorðri í norðurlendskum samstarvi.

Vera millumliður at røkja tingsamstarv

Formenn

Lars Emil Johansen 2015–nú
Bill Justinussen 2014–2015
Unnur Brá Konráðsdóttir 2013–2014
Josef Motzfeldt 2012–2013
Kári P. Højgaard 2011–2012
Ólína Þorvarðardóttir 2010–2011
Josef Motzfeldt 2009–2010
Henrik Old 2005–2006
Birgir Ármannsson 2004–2005
Jonathan Motzfeldt 2003–2004
Jógvan á Lakjuni 2002–2003
Hjálmar Árnason 2001–2002
Ole Lynge 2000–2001
Jógvan Durhuus 1999–2000
Ísólfur Gylfi Pálmason 1998–1999
Jonathan Motzfeldt 1994–1995
Lisbeth L. Petersen 1993–1994
Steingrímur J. Sigfússon 1992–1993
Jonathan Motzfeldt 1991–1992
Karin Kjølbro 1990–1991
Friðjón Þórðarson 1989–1990
Preben Lange 1988–1989
Hans Jacob Debes 1987–1988
Páll Pétursson 1986–1987

Árligir fundir í Útnorðurráðnum

Ársfundurin 2005
21. Ársfundur Útnorðurráðsins, Ísafjörður, Ísland
Formaður: Henrik Old, FO (2005/06)

Fundarluttakarar úr Grønlandi
Jonathan Motzfeldt
Ruth Heilmann
Anthon Frederiksen
Doris Jakobsen
Ellen Christoffersen
Kuupik Kleist

Fundarluttakarar úr Íslandi
Birgir Ármannsson/ frá oktober 2005:
Halldór Blöndal,
Hjálmar Árnason,
Guðrún Ögmundsdóttir,
(Kjartan Ólafsson)/ frá oktober 2005: Sigurrós Þorgrímsdóttir,
Anna Kristín Gunnarsdóttir og
Magnús Þór Hafsteinsson / frá oktober 2005: Sigurjón Þórðarson

Fundarluttakarar úr Føroyum
Henrik Old
Alfred Olsen
Poul Michelsen
Jenis av Rana
Kári P. Højgaard
Høgni Hoydal

Føroyskir limir í Útnorðurráðnum 2008-09
Kári P. Højgaard gjørdist formaður í Útnorðurráðnum í august 2008. Føroya Løgting valdi hesi til limir í Útnorðurráðnum í 2008:

Kári P. Højgaard úr Sjálvstýrisflokkinum
Andreas Petersen úr Javnaðarflokkinum
Poul Michelsen úr Fólkaflokkinum
Bergtóra Høgnadóttir Joensen úr Tjóðveldi
Magni Laksáfoss úr Sambandsflokkinum
Jenis av Rana úr Miðflokkinum

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Útnorðurráðnum

Norðurlond
Føroyar
Ísland
Grønland
Norðurlendskt samstarv


Mpiri

Mpiri er eitt føroyskt kór við heimstaði í Keypmannahavn. Kórið varð stovnað í januar 1998.

Útgávur

Egnar útgávur
 Upp gleðist (2007)
 Asbest (2003)

Eru við á hesum útgávum
 Mai-mynd (2010)  Tarira og Mpiri syngja Knút Olsen
 Larva Eivør  (2010)
 Koder på snor Valravn  (2009)
 Flóðir av ljósi  Kári Bæk (2005)

Keldur

Ávísngar úteftir
 Official Heimasíðan hjá Mpiri
 Mpiri á MySpace
 Mpiri á FaceBook

Føroysk kór
Føroyskur tónleikur


Fleyr

Fleyr er flogbóltsfelag úr Havn. Flogbóltsfelagið varð stovnað í 1977. Felagið hevur lið í bestu kvinnudeildini og bestu mansdeildini. Hesar deildir verða nevndar Eik-ligan. Harumframt hevur felagið lið í 1. og 2. deild hjá monnum og kvinnum, kvinnu- og mansunglingar, gentur og dreingir 16 og 14 ár og kids-volley.

Nevndin

Á aðalfundi felagsins i mars 2011 vóru hesi vald í nevndina:

Jan Jakobsen, Formaður

Óli G. Samuelsen, Næstformaður

Hjørdis Højsted, Skrivari

Simona Árnadóttir Rein, nevndarlimur

Keldur

Slóðir úteftir
Fleyr.fo, heimasíðan hjá Flogbóltsfelagnum Fleyr.
Fleyr á MySpace
Fleyr á Facebook

Føroysk flogbóltsfeløg


Jacob Vestergaard

Jacob Vestergaard (føddur 7. apríl 1961 á Økrum) er føroyskur politikari, valdur á Føroya Løgting í 2008 og fekk tá flestar atvøður í flokki sínum Fólkaflokkinum. Hann var borgarstjóri í Sumbiar kommunu í tíðarskeiðnum 1. januar 1993 til februar 2003 og so aftur frá 1. januar 2004 og árið út. Hann var formaður í Føroya Kommunufelag 2001–2003. Jacob er útbúgvin løgreglumaður (politistur). Hann var fiskimálaráðharri 2003-04, innlendismálaráðharri 2005-07, bleiv koyrdur eftir at hann hevði flutt Strandfaraskip Landsins til Suðuroyar. Hann var aftur fiskimálaráðharri 2008-2011. Til løgtingsvalið 29. oktober 2011 fekk Jacob 1047 atkvøður, og flokkurin kom aftur í samgongu. Flokkurin fekk eisini fiskivinnumál at umsita. Jacob Vestergaard fekk tó ongan ráðharrasess, tá landsstýrissessirnir vóru býttir, í staðin gjørdist Jákup Mikkelsen fiskimálaráðharri. Trupulleikar vóru við gegni hjá Jákup Mikkelsen, tí hann er svágur ein av størstu reiðarunum í Føroyum, Hanus Hansen. Tað var nógv kjak um ógegni hjá Jákup Mikkelsen í føroysku fjølmiðlunum, og tað endaði við, at løgmaður, Kaj Leo Johannesen segði landsstýrismannin úr starvi hin 15. februar 2012, og seinni sama dag gjørdist tað alment, at Jacob Vestergaard fór at taka við starvinum sum fiskimálaráðharri kl. 10 hin 16. februar 2012.

Politisk lívsleið
1. januar 1993 - februar 2003 Borgarstjóri í Sumbiar kommunu
1. januar 2004 - 31. desember 2004 Borgarstjóri í Sumbiar kommunu
 2001 - 2003 Formaður í Føroya Kommunufelag
 17. februar 2003 - 2004 Landsstýrismaður í fiskimálum
 desember 2005 - 23. november 2007 Landsstýrismaður í innlendismálum
 19. januar 2008 Fyrstvaldur á lista A til Løgtingsvalið við 870 persónligum atkvøðum, 4. flestar atkvøður av øllum
 26. september 2008 - 6. apríl 2011 Landsstýrismaður í fiskimálum, síðstu tríggjar mánaðirnar eisini uttanríkisráðharri
 2011 - Varaløgmaður
 29. oktober 2011 næstvaldur fyri Fólkaflokkin á løgtingsvalinum við 1.047 persónligum atkvøðum, 5. flestar atkvøður av øllum
 2011 - 15. februar 2012 Løgtingsmaður
 16. februar 2012 - Landsstýrismaður í fiskimálum

Keldur

Slóðir úteftir
Jacob Vestergaard á Norden.org

Føroyskir politikarar
Innlendismálaráðharrar í Føroyum
Føðingar í 1961
Fiskimálaráðharrar í Føroyum
Uttanríkisráðharrar í Føroyum
Borgarstjórar í Føroyum
Varaløgmenn í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Fólkaflokkinum


Hvalbiartunnilin

Hvalbiartunnilin er elsti tunnil í Føroyum. Hann varð liðugt bygdur í 1963. Tunnilin er 1450 metrar langur. Frí hædd er 3,0 metrar, víddin á koyribreytini er 3,3 metrar. Áðrenn tunnilin kom, var onki vegasamband millum bygdirnar Hvalba og Trongisvág/Tvøroyri, fólk gingu tá upp um fjøllini, og tí siga hvalbingar enn, at tey fara upp á Tvøroyri. Tunnilin var eitt stórt frambrot, tá hann kom, men 50 ár seinni er sera stór ónøgd við tunnilin, tí hann ikki hóskar til nútíðar krøv. Í Hvalba er nógv vinnuligt virksemi, og hetta verður darvað av vánaliga tunnilssambandinum. Tunnilin er ov lágur og ov smalur til at vanligir treylarar kunnu koyra ígjøgnum tunnilin. Tað er annars krav frá heilsumyndugleikunum, at fiskur, sum verður virkaður á fiskavirkjum, ikki skal skipast um, men koyrast í kølibingjum beinleiðis av flakavirkinum til sølustaðið. Men í Hvalba ber hetta ikki til, orsakað av gamla tunlinum. Har má fiskurin umskipast, so hann sleppur gjøgnum tunnilin.

Tunnilin verður dagførdur í 2009-12, eftir at kanningar vóru gjørdar í 2007-08. Í 2009-2010 var arbeitt við syðra portaløkinum. Í 2011 verður norðara portaluøkið tryggjað. Talan var um at tryggja loftið við betongi og at vatntryggja økið, hetta varð millum annað gjørt við at leggja dren í loftið.

Sí eisini
 Tunlar í Føroyum

Keldur

Slóðir úteftir

Tunlar í Føroyum
Hvalba
Suðuroy


Framsókn

Framsókn er ein politiskur liberalur tjóðskaparflokkur í Føroyum. Flokkurin byggir hugsjón sína á liberalismu og stevnumið floksins er vinnuligt, persónligt og tjóðskaparligt frælsi. Flokkurin vil, at Føroyar gerast eitt tíðarhóskandi samfelag og hetta er eisini slagorð floksins. Framsókn ynskir eisini føroyskt fullveldi.

Søga Framsóknar
Flokkurin varð stovnaður 9. mars 2011. Hin 6. apríl 2011 vóru 2.300 undirskriftir handaðar løgmanni Kaj Leo Johannesen, sum tá eisini var innlendismálaráðharri. Stigtakarar til Framsókn vóru Poul Michelsen og Hanna Jensen. Poul Michelsen hevði tá verið leysgangari á Føroya Løgtingi í eina tíð, eftir at hann tók seg úr Fólkaflokkinum hin 11. oktober 2010.

Á løgtingsvali 2015 fekk flokkurin tveir tinglimir valdar: Poul Michelsen og Honnu Jensen. Hin 15. september 2015 gjørdist formaðurin Poul Michelsen landsstýrismaður í Uttanríkis- og vinnumálum. Tá tók Ruth Vang sæti á tingið fyri hann. Hin 17. september 2015, tá ið nevndarsessir í Løgtinginum skuldu býtast, gjørdist Annika Olsen, ið fór úr Fólkaflokkinum eina viku frammanundan, limur í Framsókn og gjørdist forkvinna í Fíggjarnevndini. Framsókn hevði harvið fingið 3 tinglimir á fyrsta sinni, og fyri fyrstu ferð í søgu Føroya, hevði Løgtingið fingið ein flokk við meir enn einum tinglimi ið bara vóru kvinnur. Eftir fáum døgum valdi Annika tó at taka seg úr aftur Framsókn.

Stovnarar
Hesi stovnaðu flokkin
Eyðna L. Hansen
Eli Christiansen
Finn Jensen
Hanna Jensen
Hans Anfinnson Norðfoss
Harriet Davidsen
Janus Rein
Óluvá Waagstein
Poul Clementsen
Poul Michelsen
Sissal Kjartansdóttir Kristiansen

Løgtingsfólk

Framsókn stillaði upp til Løgtingsval fyri fyrstu ferð 29. oktober 2011. Tað eydnaðist flokkinum at fáa tvey umboð vald á Føroya Løgting. Poul Michelsen fekk 581 atkvøður, meðan Janus Rein fekk 250 atkvøður. Næstur teimum vóru Hanna Jensen við 210, Tróndur Djurhuus við 169 og Sámal Petur í Grund við 111 atkvøðum. Sostatt vóru tveir mans valdir: Poul Michelsen og Janus Rein. Árið eftir fór Janus Rein úr flokkinum, og seinni fór hann í Fólkaflokkin, so Framsókn hevði bert ein tinglim tað mesta av tingsetuni. Á løgtingsvalinum 2015 fekk flokkurin aftur tveir tinglimir valdir, hesaferð vórðu hesi vald: Poul Michelsen og Hanna Jensen.

Løgtingsfólk vald 2015-2019
 Poul Michelsen (Ruth Vang)
 Hanna Jensen
 Annika Olsen - frá 17. september 2015 limur í Framsókn. Varð vald fyri Fólkaflokkin hin 1. september 2015.

Hin 17. september 2015 gjørdist leysgangarin Annika Olsen, ið fór úr Fólkaflokkinum eina viku frammanundan, limur í Framsókn, og tingbólkurin hjá Framsókn øktist frá 2 til 3 tinglimir. Harvið hendi júst tað mótsætta, enn tað ið hendi eftir valið í 2011, tá ið flokkurin misti ein tinglim til Fólkaflokkin.

Løgtingsfólk vald 2019-2023
Á løgtingsvalinum 31. august 2019 fekk Framsókn 2 tingfólk vald.
 Bjarni K. Petersen
 Poul Michelsen

Leiðsla
 Poul Michelsen, formaður 2011-2020
 Ruth Vang, forkvinna síðan 2020

Floksnevnd
Ruth Vang, forkvinna
Hanna Jensen, næstforkvinna
Bjarni Kárason Petersen
Karlot Hergeirsson
Kristian Clementsen, Framsøkin Ung

Tiltakslimir
Hákun Andreasen
Høgni Reistrup
Jóan Pauli Jespersen
Oda Andreasen
Sunneva Háberg Eysturstein

Keldur

Slóðir
Framsokn.fo, Heimasíðan hjá Framsókn

Føroyskir flokkar


Jakob Sande

Jakob Sande (født 1. desember 1906, død 16. mars 1967) var norskur rithøvundur og skald. Føroyski sangarin og tónaskaldið Hanus G. Johansen hevur gjørt lag til fleiri av yrkingunum hjá Sande og sungið tær inn á fløvu. Hanus og Aldubáran spæla og syngja á fløvuni, sum nevnist "frå leddigen - Jacob Sande-dikt i færøysk tonedrakt. Fløvan varð útgivin í 2006, 100 ár eftir at Jakob Sande varð føddur.

Útgávur
1929 – Svarte næter (Gyldendal, Oslo)
1931 – Storm frå vest (Gyldendal, Oslo)
1933 – Frå Sunnfjord til Rio (Gyldendal, Oslo)
1935 – Straumar i djupet, noveller (Gyldendal, Oslo)
1936 – Villskog (Gyldendal, Oslo)
1943 – Eit herrens vêr, stuttsøgur (Tell forlag, Oslo)
1945 – Guten og grenda (Gyldendal, Oslo)
1946 – Skarlagensnora, stuttsøgur (Gyldendal, Oslo)
1950 – Korn og klunger (Gyldendal, Oslo)
1955 – Sirius (Gyldendal, Oslo)
1961 – Det kveldar på Kobbeskjer (Gyldendal, Oslo)
1992 – Sjømannen Jakob Sande: brev og dikt (Det Norske Samlaget, Oslo)

Keldur

Slóðir úteftir
Jakob Sande-selskapet

Norskir rithøvundar
Norskir yrkjarar
Føðingar í 1906
Andlát í 1967