Lógarbrot

Kriminalitetur er øll lógarbrot, ið geva revsing. Vanliga nevna vit alt lógarbrot, tað veri seg herverk ella súkklustuldur, morð ella rán. Summi lógarbrot fara um landamørk. Til dømis yvirgangur, flográn ella rúsevnissmugling. Nógv lond hava sett á stovn felags, altjóða løgregluna Interpol at berjast ímóti slíkum lógarbrotum. Høvuðssætið hjá Interpol er í París. Serligar avtalur eru gjørdar landanna millum um, hvussu lógarbrótarar kunnu verða latnir úr einum landi upp í hendurnar á myndugleikunum í øðrum landi.

Føroyar

Í øllum samfeløgum eru fyriskipanir og lógir. Í Føroyum sigur eina mest revsilógin okkum, hvat ið er ólógligt, men eisini eru nógvar aðrar lógir. Í lógunum stendur, hvussu ið revsað verður. Í revsilógini standa tær vanligu treytirnar, fyri at ein kann revsast. Til dømis er hon soleiðis orðað, at lógaldurin er 15 ár. Tað merkir, at ung yngri enn 15 ár kunnu ikki verða handtikin, dømd ella revsað. Føroya Rættur er okkara dómstólur. Her tekur dómarin støðu til lógarbrotini, til dømis herverk ella stuldur. Dómur kann verða skotin inn fyri landsrættin. Av tí, at dómsvaldið í Føroyum er danskt, skal danski landsrætturin viðgera slík mál. Tveir landsrættir eru, Vestari landsrættur í Viborg og Eystari landsrættur í Keypmannahavn, sum er tann, ið kemur til Føroya nakrar ferðir um árið at viðgera dómsmál. Summi álvarsmál skulu fyri nevningating. Í nevningatingi eru 12 nevningar og dómari. Nevningarnir gera av, um ákærdi er ósekur ella sekur. Skal ein verða sekur, skulu minst 8 av nevningunum vera samdir um tað. Nevningar saman við dómara áseta revsingina. Ovasti dómstólur í rættarskipanini nevnist Hægstirættur.

Fyrr var deyðarevsing fyri heilt álvarslig lógarbrot, og enn eru mong lond, har summir lógarbrótarar, til dømis drápsfólk, verða avrættað. Í Danmørk, og tí eisini í Føroyum, varð deyðarevsing tikin av í 1930. Fyri álvarsom lógarbrot kunnu fólk nú verða dømd at sita - treytaleys revsing. Tá ið ein tíð er farin, ber til at sleppa út ávísar tíðir. Eisini er vanligt, at fangar, sum skikka sær væl í fongslinum, sleppa út, áðrenn teir hava sitið alla tíðina, teir eru dømdir at sita. Treytað revsing er linari dómur. Tá verður revsingin freistað og fellur burtur eftir ávíst bil, um ákærdi ikki aftur brýtur lógina hetta bilið.

Løgfrøði
Lógarbrot


Norðurlendsk met í svimjing

Listi yvir norðurlendsk met í svimjing. Norðurlondini sum eru við í hesum yvirliti eru: Danmark, Svøríki, Noreg, Finland, Ísland og Føroyar.

Langgeil (50 metra hylur)

Menn

Kvinnur

Stuttgeil (25 metra hylur)

Menn

Kvinnur

Keldur

Útvortis ávísingar
LEN European Swimming Records

Svimjing
Met í svimjing


John Tordar Poulsen

John Tordar Poulsen (føddur 17. september 1985)  er føroyskur fótbóltsspælari, álopsleikari. Barna- og ungdómsárini leikti hann við VB og VB/Sumba (VB og Sumba løgdu saman í 2005), í 2007 og 08 leikti hann við Fram (sum seinni skifti navn til FC Hoyvík), í 2009 leikti hann við MB og FC Hoyvík, í 2010 leikti hann við FC Suðuroy í Vodafonedeildini í fyrru leikhálvu og við FC Hoyvík í 1. deild í seinnu leikhálvu. Í 2011 leikti hann við FC Suðuroy í 1. deild, sum teir vunnu og ryktu upp í Effodeildina. Hann helt fram við FC Suðuroy og leikti í Effodeildini í 2012.

Toppskorari í 2011 í 1. deild
Tá bara eitt leikumfar var eftir í 1. deild hjá monnum, hevði John Tordar Poulsen skorað 23 mál og var toppskorari hjá FC Suðuroy og í 1. deild í 2011. Hann hevði spælt 23 dystir, so tað er í meðal 1 mál fyri hvønn dyst.

Keldur

Poulsen, John Tordar
Poulsen, John Tordar
FC Suðuroy leikarar
Vágbingar


FC Hoyvík

FC Hoyvík (fyrr Ítróttarfelagið Fram) er eitt fótbóltsfelag úr Havn og Hoyvík, sum var stovnað hin 12. januar 1975. Í 2011 hevur felagið lið í 1. deild og 2. deild hjá monnum. Venjarir eru Súni Fríði Barbá og Jan M. Laursen (august 2011). Í 1977 leikti Fram í bestu føroysku fótbóltsdeildini, sum tá var 1. deild, felagið hevur ikki síðan havt lið í bestu deildini. Felagið er einasta fótbóltsfelag í Føroyum, sum er rykt fýra deildir niður, frá 1. deild til 4. deild. Seint í 2008 skifti felagið navn til FC Hoyvík og í 2009 leiktu liðini við nýggja navninum.
Samskipanarleiðari hjá FC Hoyvík er Fróði Danielsen, dómarar eru Rói Jacobsen og John Eystberg.

Starvsnevnd

Formaður/Kassameistari: Fróði Danielsen
Næstformaður/Webmaster: Tórarin Hentze
Nevndarlimur: Rúni Juul

Keldur

Ávísingar úteftir
FCHoyvik.fo

Føroyskt fótbóltsfelag


Rick Perry

James Richard "Rick" Perry (føddur 4. mars 1950 í Paint Creek, Texas) er amerikanskur politikari, sum hevur verið guvernørur í Texas í tíðarskeiðinum frá 2000 til 2015.

Rick Perry tók við sum guvernørur í Texas eftir George W. Bush . Hann segði í august 2011, at hann eisini umhugsar at leggja seg út í kappingina um, hvør skal bjóða Barack Obama (D) av í 2012 . Í talu síni segði Rick Perry millum annað, at skal skil aftur fáast á búskapin í landinum, skal arbeiðsloysið minkað og skal álit aftur fáast á USA, so er neyðugt at fara til Washington DC við einum uppsagnarskrivi. Rick Perry vísti á, at seinasta árið eru 40 % av øllum nýggjum arbeiðsplássum í USA vorðin til í Texas; hóast Texas bert hevur 10 % av samlaða fólkatalinum í USA. Um Rick Perry verður amerikanskur forseti, verður eitt tað fyrsta, hann fer at gera, at fáa sonevnda heilsupakkan hjá Barack Obama burtur. Hann fer eisini at vera nógv strangari við markinum millum Meksiko og USA. Rick Perry er útbúgvin í amerikanska flogvápninum . Hann er giftur og hevur tvey børn, ein drong og eina gentu.

Keldur

Amerikanskir politikarar
Føðingar í 1950


Oyggjaleikir 2013

XV (15.) Oyggjaleikir vóru hildnir á Bermuda í døgunum 13. til 19. juli 2013. Leikirnir verða eisini nevndir Natwest Oyggjaleikir (2013 Natwest Island Games) orsakað av sponsor ávum. Oyggjaleikirnir í 2013 vóru teir fyrstu leikirnir, ið vóru hildnir uttanfyri Evropa.

Ítróttagreinir

Heiðursmerkir
Lykil:

Endaliga heiðursmerkjabýti frá Oyggjaleikunum 2013:

Sí eisini
 Føroyar á Oyggjaleikum 2013
 Flogbóltur á Oyggjaleikunum 2013
 Badminton á Oyggjaleikunum 2013

Keldur

2013
2013 í ítrótti


Isle of Wight

Isle of Wight er eitt valdømi (county) og størsta oyggj í Onglandi. Oyggin er í Ensku Kanalini 3-6 km sunnanfyri Hampshire á bretska meginlandinum. Sundið Solent skilur oynna frá bretska meginlandinum. Oyggin hevur ríka søgu og hevur m.a. verið sjálvstøðugt kongaríki í 15. øld. Til 1995 hevði oyggin sín egna guvernør. Isle of Wight hevur eitt umboða í enska parlamentinum. Isle of Wight er eitt seremonielt greivadømi í Onglandi og er viðurkent sum eitt fyrisitingarligt county í Onglandi.

Søga

Politikkur

Mentan

Mál
Málið ið tosað verður á Isle of Wight er enskt, men ein serstøk dialekt, ið er ein sterkari formur av tí siðbundnu Hampshire dialektini, sum er kend fyri at loypa um nøkur hjáljóð og við størri áherslu á tey longu sjálvljóðini. Hetta fyribrigdi er líkt dialektunum í suðurvestur Onglandi. Oyggin hevur eisini síni egnu orð, nøkur eru eisini kend í øðrum landslutum í Suðuronglandi. Nevnast kunnu eitt nú: grockle (vitjandi), nipple/nips (yngri maður/drongur). Hesi orð verða eisini brúkt av øðrum økjum í grannalagnum hjá Isle of Wight. Nøkur orð eru heilt serstøk fyri sjálva oynna Isle of Wight, nevnast kunnu: overner (ein persónur frá meginlandinum, sum hevur búsett seg á oynni) og caulkhead (fólk sum er fødd á oynni og hava røtur longri aftur í tíðini av oynni Isle of Wight).

Ítróttur

Oyggjaleikir
Isle of Wight luttekur í Oyggjaleikum eins og Føroyar. Isle of Wight var vertur fyri Oyggjaleikunum í 1993 og 2011. Í 1993 gjørdist Isle of Wight nummar tvey við 26 gull, 23 silvur og 18 bronsu heiðursmerkjum. Í 2011 gjørdist Isle of Wight nummar fimm við 17 gull, 15 silvur og 21 bronsu heiðursmerkjum.

Sigling
Coves er miðdepil fyri sigling og er regluliga vertur fyri bátastevnum og kappsigling. Coves Week er heimsins longsta bátastevna (regatta), sum varir í 40 dagar við umleið 1000 luttakandi bátum og umleið 8.500 ítróttarfólkum, sum hava sera ymiskir førleikar og royndir, har eru fólk við royndum frá OL og so fólk sum bert luttaka til stuttleika, vikuskiftis siglarir. Henda kappsigling byrjaði í 1826 og fer fram á sundinum millum Bretska meginlandið og oynna Isle of Wight, sundið eitur Solent. Aðrar bátastevnur í Coves eru: Fastnet race, Round the Island Race, Admiral's Cup og Commodore's Cup.

Maraton
Isle of Wight Marathon er elsta maraton kapping í Onglandi sum hevur verið hildin regluliga. Kappingin hevur verið á hvørjum ári síðan 1957. Kappingin byrjar og endar í býnum Ryde.

Speedway
Isle of Wight Islanders er eitt speedway felag av Isle of Wight, sum luttekur í 3. deild í National League í Onglandi.

Hockey
The Isle of Wight Hockey Club hevur íðkandi lið hjá monnum, unglingum. Eitt kvinnulið er eisini av oynni, liðið hjá teimum nevnist The Vectis Ladies

Fótbóltur
Ryde Sports F.C. var eitt fótbóltsfelag úr Isle of Wight, sum var stovnað í 1888 og tikið av í 1997. Felagið var við til at stovnað Hampshire League í 1896 saman við 7 øðrum feløgum. Fótbóltsfeløg av Isle of Wight luttaka í lokalu fótbólts kappingini Isle of Wight Saturday Football League. Nøkur feløg eru tó sum ikki luttaka í nakrari ávísari kapping. Strandafótbóltur (Beach football) er sera vælumtókt á Isle of Wight, og flestu av ensku landsliðsleikarunum í hesi íttróttargrein eru av Isle of Wight.

Cricket
Isle of Wight er tann 39. enski landsluturin (county) sum luttekur í enskum cricket. The Isle of Wight Cricket Board fyriskipar eina lokala cricket kapping á oynni millum fleiri ymisk feløg.

Tónleikur
Isle of Wight skipar fyri fleiri árligum tónleikafestivalum: Isle of Wight International Jazz Festival, Isle of Wight Festival og Bestival. Orkestrini Level 42, The Bees, Mark King og Trixie's Big Red Motorbike.

Landafrøði

Búskapur

Hygg eisini at

Keldur

Ávísingar úteftir
Wightsun - Isle of Wight Kunningarstova
Isle of Wight Tok
Stjørnin á Isle of Wight
Island Eye - Isle of Wight History, Tourism and Accommodation - 500+
Isle of Wight Kunningar heimasíða
Almenna heimasíðan hjá Ferðaráðnum á Isle of Wight
Isle of Wight Festival
The Isle of Wight Veðurstøð

Myndir av Isle of Wight
Isle of Wight Myndir
Isle of Wight Historic Postkort
Isle of Wight Myndir
Gamlar myndir úr Newport
Myndir frá Isle of Wight myndafólkum (fotografum)

Isle of Wight
Bretland
Ongland
Oyggjar


Popptónleikur

Popptónleikur vendir sær til lurtarar flestar, og tí er hann einfaldur og lættur. Popptónleik nevna vit tónleikin, sum vit javnan hoyra í sjónvarpi, útvarpi og stundum í handlum. Hann er undirhaldandi, og løgini eru løtt at læra, og vanliga heftir ikki fyri hjá okkum at murra við. Poppur er ikki kræsin, og tí er hann í nógvum ymsum stíli, til dømis blues, jazzi og country. Ofta er hann upprunaliga sprottin úr tónleiki í ymsum londum, ella vit hoyra eyðkenni frá ávísum fólkaslagi. Til dømis hava jazzur, hip hop, gospel og blues røtur í tónleiki hjá svørtum amerikamonnum.

Hvørt tíðarskeiðið kenst tíðardámurin í tíggjuárunum fyri 1950 lættliga aftur. Besti poppur er lívseigur. Øll kenna vit t.d. "Eitt sunnukvøld í plantasjuni", sum varð skrivaður í 1950-árunum. Tað kemur fyri, at poppur hækkar í metum ættarlið seinni. Til dømis var valsur poppur í 19. øld. Poppur kemur út til stóru lurtarafjøldina á fløgu, plátu og ljóðbandi. Leidningar flyta mikrofon- og ljóðførisbáknini í upptøkurúminum til tól, sum taka upp hvørt ljóðførið sær. Seinni blandar ljóðstjórnarin allar ljóðrásirnar, 24 ella fleiri, í stereoupptøku við tvinnanda rásum. Nógv meira spennandi er at hoyra og síggja tónleik á palli enn heima í stovuni. Í stórari framførslu er aftan fyri pallin nógv fólk, sum hvør hevur ávísa uppgávu, at alt skal ganga væl í hond. Tøknifólkið ger spennandi ljós og ljóð. Klædnafólk, umboðsfólk, pallfólk og andlitssmyrjarar eru øll við á liðnum.

Tónleikur


Edvard Munch

Edvard Munch (føddur 12. desember 1863, deyður 23. januar 1944): norskur listamálari og grafikari, sum í sínum fyrstu verkum frá umleið 1880 til 1890 lýsti sorg, sjúku, tunglyndi og angist. Tíðliga misti Munch bæði mammuna og eina systur av tuberklum, og hetta merkti nógv list hansara. Málningurin, "Tað sjúka barnið" er júst av mammu og sjúku systur hansara, málaður stutt áðrenn systirin doyði. Málningurin elvdi til mikla øsing, tá ið hann var sýndur fram í 1886 á heystframsýningini, tí bæði málingahátturin, ið ber boð um komandi rákið ekspressionismuna, og myndaevnið vóru lítið frammi tá. Munch vísir, at sjúka, deyði og sorg eru evni, ið als ikki kunnu verða endurgivin yndisliga, sum listafólk annars gjørdu um hetta mundið at taka broddin av deyðans valdi, so at menniskjan skuldi sættast við at vera deyðilig.

Yvirlit yvir týdningarmestu verk Munchs
 Skrik 1893
 Madonna 1893-94
 Vampyr 1893-94
 Rødt og hvitt 1894
 Det syke barn 1894
 Angst 1894
 Kristiania-Bohemen II 1895
 Ung kvinne på stranden 1896
 Måneskinn I 1896
 Urnen 1896
 Jalousi 1896
 Kys 1897
 Rød villvin 1898-1900
 Togrøk 1900
 Kyss IV 1902
 Brosjen / Eva Mudocci 1903
 Selvportrett med vinflasken 1906
 Marats død II 1907
 Den gule tømmerstokken 1911-12
 Mot skogen II 1915
 Selvportrett / Nattevandreren 1923-24
 Stjernenatt 1923-24
 Birgitte III 1930
 Under kastanjetreet 1937
 Selvportrett mellem klokken og sengen 1940-42

Útvortis ávísingar
 Munch Savnið í Noregi
 Galleri Munch

Edvard Munch
Norskir listamálarar
Føðingar í 1863
Andlát í 1944


Maslows tilkravspýramida

Amerikanski sálarfrøðingurin Abraham Maslow helt, at okkara tilkrøv ikki altíð eru eins sterk. Tilkrav er at hava hug til ella at tørva. Nøkur tilkrøv eru meira umráðandi enn onnur. Hann er kendur m.a. fyri sína stabbamynd við tilkrøvum. Skulu vit takast við ovastu tilkrøvini, mugu vit fyrst hava nøgdað tey, sum niðri eru. Fólk, sum svølta, orka verri at finna uppá ella at skapa. Sama er skilið, eru trygdarkrøvini í vanda.

 Likamlig tilkrøv: býli, klæði, svøvnur, matur.
 Trygdartilkrøv: verja, trygd.
 Sosial tilkrøv: inniligt tilknýti, kærleiki, felagsskapur.
 Tilkrav at strevast, virka og til sjálvshevjan: standa seg væl, sjálvsánt.
 Tilkrav at fáa roynt seg: søkja sær spenning, útinna.

Samfelag

it:Bisogno#La piramide di Maslow


Sálarfrøði

Sálarfrøði er frøðigrein um sálarligar eginleikar og atferð hjá fólki. Hetta er nýggj vísindagrein, ikki grundað fyrr enn miðskeiðis í 19. øld, og hon mennist ógvuliga skjótt. Sálarfrøði er um menniskjunnar hugsan, kenslur og hugmyndir, og sálarfrøðingar kunnu hjálpa okkum at skilja okkum sjálv betur. Sálarfrøðingar kanna spurningar, vit øll spyrja okkum sjálvi av og á. Hví eru vit, so sum vit eru, hvat duga vit ella hví nýtist okkum at læra? Sálarfrøðin kannar, hvussu fólk rigga saman við øðrum. Sálarfrøðingar royna at hjálpa okkum, tá ið lívsgrundin ryður undan okkum.

Í føroyska fólkaskúlanum er møguleiki at leita sær ráð hjá skúlasálarfrøðingi . Sálarfrøðingar royna at greina, hvussu frægast er at hjálpa barni, sum hevur trupulleikar í skúlanum. Trupulleikar kunnu standast av at læra at skriva, rokna ella lesa. Barnið trívist ikki í skúlanum. Sálarfrøðingarnir geva sær góðar stundir at práta við foreldrini, barnið og lærararnar. Við samrøðum og royndum royndir sálarfrøðingurin at greina, á hvørjum økjum barnið er væl fyri, og hvar tað er illa fyri, so tað kann læra at skilja seg sjálvt betur. Sálarfrøðingurin kann heva foreldrum og børnum ráð um trupulleikar heima við hús.

Kelda

 http://psychology.wikia.com/wiki/Psychology_Wiki

Frøði


Sporadurnar

Sporadurnar ella Sporaduoyggjarnar (Grikst mál: Σποράδες - Sporades) er ein oyggjabólkur í Grikkalandi. Oyggjarnar eru norðanfyri næststørstu griksku oynna Evvia og eystanfyri landslutin Thessalia á fastlandinum. Oyggjarnar eru 24 í tali. Fýra av oyggjunum er bygdar, hinar eru smærri oyggjar ella hólmar, har ongin býr.

Sporaduoyggjarnar
 Skiathos
 Skopelos
 Alonissos
 Skyros

Dodekanes-oyggjarnar verða viðhvørt nevndar Syðru Sporaduoyggjar saman við Kykladunum.

Keldur

Ávisingar úteftir

Oyggjar í Grikkalandi
Oyggjar
Grikkaland
Sporadurnar


Panama

Tjóðveldið Panama (upprunaheiti: República de Panamá) er eitt land í Miðamerika.

Søga

Panamaveitin

Longu um 1900 vóru menn her farnir at grava eina skipagryvju tvørtur um Panamaeiðið, men ikki fyrr enn aftan á 1903 kom rættilig gongd á. Tá fekk USA landið báðumegin gryvjuna undir seg. Torført var at grava, nógvir av arbeiðsmonnunum doyðu av ringum fepursjúkum, og tí var eitt tað fyrsta, ið mátti gerast, at fáa bilbugt við hesum sjúkum. Atvoldin til teira var eitt mýggjabitaslag, sum livdi í hyljum á tí lága lendinum. So varð eitt fiskaslag, sum át mýggjabitaormar, slept í hyljarnar, ella petroleum stoytt á, so ormarnir fingu ikki komið upp at anda. Fjallaryggur var fyri, og ofta skruddu ógvuliga stórar skriður niður úr bakkunum, men teir vunnu á øllum vansum.

Í 1914 var gryvjan liðug. Hon er 81 km long og eianr 300 m breið, á sjálvari miðjuni væl breiðari. Fyri skipini kundu koma upp í Gatunvatn, sum er 26 m yvir havinum, máttu teir byggja 3 óføra stórar slúsluhyljar hvjørjumegin. 12 m er gryvjan djúp, so heilt stór farmaskip kunnu sigla gjøgnum hana. 8 tímar tekur tað skipunum, sum verða drigin av ellokomotivum, at koma ígjøgnum. Umleið 14 000 skip fara gjøgnum gryvjuna á hvørjum ári, og fyri langfarasiglingina hevur hon verið til ómetaliga nyttu, við tað at skipini sleppa frá at fara ta longu vandamiklu leiðina suður um "Hornið" í Suðuramerika.

Politikkur

Síðan 1970 hevur Panama verið ímillum størstu og best umtóktu fíggjardeplarnar í heiminum, tí at har hevur verið so stórt skattafrælsi. Av skipayvirlitinum sæst, at Panama hevur ein heilt stóran skipaflota. Hetta kemur ikki av tí, at landið sjálvt eigur so nógv skip, men tí at tað eru reiðarar úr ymsum londum, sum lata skip síni skráseta til at sigla út frá Panama. Orsøkin til hetta er, at tær lógir, sum viðvíkja sigling, eru so nógv linligari í Panama enn í til dømis USA. Skipini sleppa at sigla, um tey eru ikki í so góðum standi, sum krevst aðrastaðni, manningarrúmini nýtast ikki at vera so góð, lønin er lægri og arbeiðstíðin longri. Hesir reiðarar rinda so sjálvsagt skatt í Panama, men hann er lægri enn tann, teir annars høvdu rindað, so eisini her hava teir ein fyrimun. Høvuðsbýurin í Panama er Panama City, sum hevur stóran handil við skipinim, sum sigla gjøgnum gryvjuna.

Landafrøði

Panama er eiði ímillum Norðuramerikanska og Suðuramerikanska meginlandið. Ígjøgnum landið er Panamaveitin grivin, hon er siglingarleið ímillum Atlantshav og Kyrrahav og hevur stóran týdning í altjóða skipaferðslu. Veðurlagið er heitt og slavið, og har regnar illa, helst á Karibiastrondini. Inni í landinum er nógv fjallalendi. Í Panama eru nógvar áir. Hæddarmunurin ímillum bæði heimshøvini, Atlantshav og Kyrrahav, og Gatunvatn er 26 m. Úr Atlantshavi verða skipini hevjað upp gjøgnum Gatunslúsurnar. Síðan fara tey ígjøgnum slúsurnar við Pedro Miguel og Miraflores og út í Kyrrahav. Tropuregn 9 mánaðir um árið hevur við sær, at nógv vatn er í Gatunvatni. Og tað er haðan, at vatn verður slept í slúsurnar.

Fólkið

Upprunafólkið

Upprunafólkið í Panama var mest cunaindiánar, guaymiindiánar og chocoindiánar, men teir fækkaðust ógvuliga nógv, tá ið rannsóknarfarar úr Evropa komu higar í 16. øld. Cunaindiánar høvdu stórt vald í landinum og høvdu góðan handil, mest í kano fram við Karibiastrondini. Mætir høvdingar vórðu bornir í liggistóli. Nú á døgum búgva cunaindiánarnir í bygdum og lívbjarga sær við landbúnaði.

Mentan

Búskapur

Hvørt ár sigla 14.000 skip ígjøgnum Panamaveitina. Veitin, ið varð latin upp í 1914, er 82 km long og er, har hon er grynst, 12 m djúp. Fjøruti túsund menn, teir flestu úr Karibia, vóru við til at gera veitina, arbeiðið vardi 10 ár og kostaði 380 milliónir dollarar. Fleiri túsund arbeiðsmenn doyðu, tí at arbeiðsviðurskiftini vóru so ring. USA og Panama hava rikið veitina í felag, men í ár 2000 fekk Panama fult ræði á veitini. Siglingarveitin gjørdi Panama til miðdepil í altjóða handilsskapi og fíggjarvirksemi. Inntøkurnar av veitini og av fríhandilsøkjunum við veitina eru hjartatátturin í búskapi landsins. Báðumegin veitina í Panamabýi eru stór handilshús og bankar.

Landbúnaður

Besta landbúnaðarjørðin er á láglendinum við Kyrrahavsstrondina, har týdningarmesta grøðin er bananir, kaffi og sukur, sum verður dyrkað til útflutnings. Rækjufiskiskapur á grunnum vatni tætt inni við land er eisini tyðandi táttur í útflutningsvinnuni. Leirur, sandur og móra, sum áirnar bera við sær, gera, at áarlendið er avbera fruktagott og hóskar væl til grønmetisdyrkan. Har jørðin er kargari, verður velt nøkur ár, og so liggur hon sum opinekra, til hon er vorðin fruktagóð aftur natúrliga. Henda búnaðarhátt nevna tey roza.

Keldur

Miðamerika


Dodekanes

Dodekanes ella Dodekanesos (grikskt: Δωδεκάνησα, Dodekánisa, [ðoðeˈkanisa],) merkir Tólvoyggjarnar, tað er oyggjabólkur í Grikkalandi sum telur 12 størri oyggjar og umleið 150 smærri oyggjar og hólmar. Rodos og Kos eru størstu oyggjarnar í hesum oyggjabólki og høvuðsstaðurin er Rodos býur. Dodekanes oyggjarnar eru tætt við vesturstrond Turkalands. Á oynni eru fleiri miðaldar borgir og byzantinskar kirkjur. Ferðavinna er ein týdningarmikil vinna á flestu Dodekanes oyggjunum. Oyggin Patmos verður nevnd í Nýggja Testamenti í Bíbliuni í Openbering Jóhannesar.

Dodekanes Oyggjarnar

 Agathonisi
 Arki
 Astipálea
 Halki
 Kalymnos
 Karpathos
 Kasos
 Kastellorizo
 Kos
 Leros
 Patmos
 Pserimos
 Lipsi
 Nisyros
 Rodos
 Symi
 Tilos

Nomos Dodekanes og Periferiska Eindin Suður Egearaoyggjarnar

Grikkaland var stutt eftir at landið var vorði sjálvstøðugt í árunum 1833-36 og so aftur í 1845 býtt sundur í 51 økir, sum á grikskum verða nevnd νομοί (nomi) í fleirtal, og νομός (nomos) í eintal. Dodekanes var eitt av hesum nomi (økjum) við Rodos býi sum høvuðsstaði. Í 2010 kom ein reformur sum broytti hesa skipan, so tey fóru burtur frá nomi og í staðin býttu landið sundur í 13 periferiskar eindir, har Dodekanes ikki longur er ein nomos men ein partur at einari størri eind sum nevnist Suður Egearaoyggjar (Νότιο Αιγαίο / Notio Aigaio), umframt Dodekanes er oyggjabólkurin Kykladurnar (Κυκλάδες / Kyklades) eisini við. Notio Aigaio, sum altso er Dodekanes og Kykladurnar er so aftur býtt sundur í 13 smærri eindir. Høvuðsstaður (umsitingin) í Suður Egearaoyggjunum er í Ermoupoli á oynni Syros í Kykladunum.

Søga
Dodekanes oyggjarnar hava verið bygdar síðan áðrenn søguliga tíð umleið 2000 ár áðrenn Kristi føðing. Oyggjarnar hava hoyrt til ymisk øki og harradømi gjøgnum tíðirnar, t.d. Minorarnir, Mykenskir grikkar, dorarir (1100 á. Kr.). Í klassiska tíðarskeiðnum vóru oyggjarnar eitt stutt skifti hersettar av persarum (uml. 499 á. Kr.). Friður var í nøkur ár, og í 408 á. Kr. var Rodos býur bygdur á norðursíðuni á Rodos oyggj. Á Kos grundlegði Hippokrates medisinskan skúla. Ár 357 á. Kr. vóru oyggjarnar hersettar av Kong Mausolos frá Karia og í 340 á. Kr. vóru oyggjarnar aftur hersettar av persum.

Í nýggjari tíð hava oyggjarnar verið undir turkiskum yvirvaldi í fleir øldir, fram til 1912, tá ið oyggjarnar komu undir italskt yvirvald. Oyggjarnar hoyrdu til Italia til 1947, tá ein friðaravtalað varð undirskrivað í París.

Keldur

Útvortis ávísingar
 NAD.gr, Suður Egearaoyggjarnar / Notio Aigaio (Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δωδεκανήσου)
 Myndir tiknar úr luftini av Dodekanes oyggjunum

Oyggjar í Grikkalandi
Grikkaland
Oyggjar


Náttúruvernd

Náttúruvernd ella Náttúrufriðing er tað at verja náttúruna, og tað verður ofta gjørt við at friða partar av náttúruni, til dømis landaøki, fuglasløg ella djórasløg, so at hon ikki skemmist men verður varðveitt í sínum upprunaliga líki. Náttúruvernd er fyrisiting, sum hevur um hendur at verja bæði plantur og dýr. Nú á døgum er dálking ein álvarsom hóttan. Dýrasløg doyggja út í hópatali, og nógvar plantur týnast nógv meira nú, enn nakrantíð áður. Síðan jørðin varð til, eru mangar livandi verur avoyddar, við hvørt av broytingum í veðurlagnum. Men nú á døgum eru menniskjur størsta hóttanin. Vit høgga skógir, dyrka og taka byggilendi, leggja vátlendi turr, og samstundis beina vit fyri tilhaldi hjá mongum dýrum og spilla góð lendi. Vit broyta lívsumstøðurnar, og tað kann fáa óbøtiligar avleiðingar fyri plantur og dýr. Onnur stór hóttan er djóraveiða. Vit veiða at fáa okkum húðir, kjøt, skinn og horn, og onkuntíð drepa vit dýr, ið gera okkum ónáðir.

Mangir felagsskapir eru settir á stovn við eittans endamáli - náttúruvernd. Greenpeace og aðrir altjóða felagsskapir arbeiða fyri at verja m.a. náttúruna við pólarnar, einamest skóp og hval. Felagsskapirnir verja hóttar verur og stríðast fyri at friða øki, har vøkstur og dýr kunnu liva í náðum. Ein fyritreytin fyri náttúrufriðing er, at náttúruøki verða kannað, at vita hvørji dýr og hvørjar plantur, ið eru, og at hava eyguni við tí, ið hendir so hvørt. Altjóða felagsskapurin fyri náttúruvernd, IUCN (stytting fyri "International Union for Conservation of Nature"), savnar úrslit av vísindaligum kanningum og virkar fyri náttúrufriðing í mongum londum. IUCN hevur eisini gjørt ein Reyðlista yvir hótt sløg og flokka hesi í ymiskar flokkar alt eftir, hvussu hótt ið sløgini eru. Aðrir felagsskapir fyri náttúrufriðing eru til dømis UNEP (stytting fyri: "United Nations Environment Programme"), sum er umhvørvisætlan hjá Sameindum Tjóðum.

Vistfrøði
Náttúra


Sláið Ring

Sláið Ring er landsdansifelag í Føroyum føroyskum dansi at frama. Felagið varð stovnað í 1978 í Havn.

Søga
Tað var Sumbiar Dansifelag sum tók stig til at kalla øll dansifeløgini til fundar við atliti til at seta á stovn eitt landsdansifelag sum var fyri øll dansifeløgini í Føroyum, hesin fyrsti fundurin var 8. apríl 1978. Stovnandi aðalfundur varð hildin 27. mai 1978 í fyrilestrarhøll Fróðskaparsetursins í Havn. Øll dansifeløgini vóru umboðaði á hesum fundi.

Fyrsta nevndin í Sláið Ring
Jógvan A. Johannesen, Stígum Fast, Dalur
Christoffur Joensen, Jómsvíkingar, Vági
Jákup Olsen, Dansifelagið í Suðuroyar norðaru helvt, Sandvík
Tórstein Niclasen, Vága Dansifelag, Miðvági
Janus Egholm, Norðstreymoyar Dansifelag
Joen Hendrik Joensen, Sumbiar Dansifelag
Høgni Mohr, Dansifelagið í Havn

Nú (2011) eru 16 limafeløg í Sláið Ring. Talið av einstøkum limum er umleið 2000.

Nevndin
Rasmus A. Joensen, Tøkum Lætt, formaður.
Jónleif Johannesen, Klaksvíkar Dansifelag, næstformaður.
Birgir Djurhuus, Dansifelagið í Havn, kassameistari.

Limafeløg í Sláið Ring

Klaksvíkar Dansifelag
Klaksvíkar Dansifelag varð stovnað í 1954, 220 limir. Aðalfundur í apríl. (Dagf. 29/10-08)
Adr. Postsmoga 309, FO- 700 Klaksvík.
Formaður og umboðsráðslimur: Heini Mohr, Klaksvík
Næstformaður og umboðsráðslimur: Arni Sólheyg, Klaksvík
Skrivari: Ása Petersen Mørkøre, Klaksvík
Kassameistari: Magnus Magnussen, Klaksvík
Varaumboðsráðslimur: Jónleif Johannesen, Klaksvík

Eysturoyar Dansifelag
Eysturoyar Dansifelag varð stovnað 29. okt. 1969, 110 limir. Aðalfundur í januar. (Dagf. 22/01-11)
Formaður og tiltakslimur í S.R.: Kathrina Hansen, Norðskáli
Næstformaður: Andrass Hansen, Norðragøta
Skrivari: Jens Dalsgaard, Glyvrar
Kassameistari: Anna K. Sørensen, Syðrugøta
Nevndarlimur: Margreta Knudsen, Nes, og Kára Rasmussen, Strendur
Umboðsráðslimur: Elin Henriksen, Lágarvegur 15, 490 Strendur

Norðstreymoyar Dansifelag
Norðstreymoyar Dansifelag varð stovnað í 1972, 100 limir. Aðalfundur í apríl. (Dagf. 9/9-10).
Formaður: Heini Holm, Kvívík.
Næstformaður: Steinbjørn Magnussen, Tjørnuvík
Skrivari og Kassameistari: Eydna í Homrum, Streymnes
Umboðsráðslimur: Maria Kristiansdóttir, Kollafjørður

Dansifelagið í Havn
Dansifelagið í Havn varð stovnað í 1952, 120 limir. Aðalfundur í oktober. (Dagf. 16/5-13).
Formaður: Niels á Velbastað, Velbastaður
Næstformaður, skrivari: Birgir Djurhuus, Tórshavn
Kassameistari: Heini Mortensen.
Janus B. Kamban, Johild Kamban, Jóhanna Krosstein og Katrin Gullbein.

Dansifelag Kaggans
Dansifelag Kaggans varð stovnað 26. 11. 1980, 70 limir. Aðalfundur í September. (Dagf. 22/08-10)
Formaður, Sørin Sørensen, Djúpagilsvegur 18,188 Hoyvík
Skrivari: Borghild Ellefsen
Kassameistari: Bjarne Rasmussen, Tórshavn
Umboðsráðslimur: Regin Eikhólm, Tórshavn

Tøkum Lætt
Tøkum Lætt varð stovnað í 1993, 273 limir. Aðalfundur í september/oktober (Dagf. 08/11-08).
Formaður og varaumboð.: Andreas Sigurstein, Tórshavn
Skrivari: Jóna Jimenez, Tórshavn
Kassameistari: Randi Olsen, Tórshavn
Umboðsráðslimur: Rasmus A. Joensen, Tórshavn

Nólsoyar Dansifelag
Nólsoyar Dansifelag var endurstovnað 1994, 50 limir. (Dagf. 17/09-08).
Formaður og umboðsráðslimur: Erlendur Simonsen, Hvítanes
Næstformaður: Ingun Jacobsen, Nólsoy
Skrivari: Hilmar Joensen, Nólsoy
Kassameistari og eykaumboðsráðslimur: Kaj Olsen, Nólsoy

Vága Dansifelag
Vága Dansifelag varð stovnað 1. des. 1976, 120 limir. Aðalfundur í februar. (Dagf. 14.05.2010).
Formaður: Edvard í Skorðini Joensen, Sandavágur
Næsformaður og umboðsráðslimur: Paula Vilhelmsen, Sandavági
Kassameistari og varaumboðsráðslimur: Anna E. Jacobsen, Miðvágur

Leikum Fagurt
Leikum Fagurt varð stovnað í 1980, 102 limir. Aðalfundur í oktober. (Dagf. 26/08-09).
Formaður og varaumboðsráðslimur: Atli Dalsgaard Skálavík
Næstformaður: Tummas Løkja, Sandur
Skrivari og kassameistari: Annika Olsen, Sandur
Nevndarlimur: Elna Joensen.

Stígum Fast
Stígum Fast varð stovnað í 1971, 150 limir. Aðalfundur millum jól og nýggjár. (Dagf. 12/11-06).
Formaður og varaumboðsráðslimur: Óli Nolsøe, Dali
Næstformaður Helga Poulsen, Dali
Skrivari og kassameistari: Jóanes Johannesen, Dali
Umboðsráðslimur: Oddvør Johannesen, Dali

Dansifelagið í Suðuroyar norðaru helvt
Dansifelagið í Suðuroyar norðaru helvt varð stovnað í 1974, 71 limir. Aðalf. í februar. (23/08-09).
Formaður, skrivari og kassameistari: Rannveig Hovgaard, Sandvík
Næstformaður: Jákup Kjærbo, Sandvík (andaðist í 2010)
Umboðsráðslimur: Vígdis Sigmundsdóttir, Tvøroyri
Varaumboðsráðslimur: Levi Niclasen, Hvalba

Tvøroyrar Dansifelag
Tvøroyrar Dansifelag varð endurstovnað í  1983 (1958), 90 limir. Aðalf. í februar. (Dagf. 11/11-06).
Formaður og umboðsráðslimur: Ketty Andreasen, Líðin, Øravík
Næstformaður: Maria Steinkross
Skrivari Ketty N. Petersen, Tvøroyri
Kassameistari: Guðrun Petersen, Tvøroyri
Varaumboðsráðslimur: Bryndis Thomsen

Jómsvíkingar
Jómsvíkingar varð stovnað í 1976, 110 limir. Aðalfundur í januar. (Dagf. 19/11-03).
Formaður og kassameistari: Mikala í Trøðini, Vági
Næstformaður: Jonna Holm, Porkeri
Skrivari og umboðsráðslimur: Arnfinnur Bjarkhamar, Vági
Kassameistari: Jón Vilhelm, Vági
Nevndarlimir: Annie Debess, Hans Debess og Erland Stenberg
Eykaumboðsráðslimur: Elsy Joensen, Tórshavn

Sumbiar Dansifelag
Sumbiar Dansifelag varð stovnað í 1966, 120 limir. Aðalfundur august 2010. (Dagf. 29/9-10).
Formaður: Sigrun Poulsen, Sumba
Næstformaður og umboðsráðslimur: Hildur Vestergaard, Sumba
Kassameistari: Tove Kjærbo, Sumba
Skrivari: Magnus Jensen, Sumba
Aðrir nevndarlimir: Gudmund Poulsen, Leif Lisberg og Ninna Vestergaard

Dansifelagið á Látrinum
Dansifelagið á Látrinum varð stovnað 18. 09. 2001, 80 limir. Aðalfund í september. (Dagf. 11/08-10).
Formaður: Marjun í Kollsbyrgi, Eiði
Kassameistari: Dorthea Sørensen, Eiði
Skrivari: Magnina Poulsen, Eiði
Umboðsráðslimur: Regin Elingsgaard, Svínáir
Varaumboðsráðslimur: Bjarki Skaale, Eiði

Fótatraðk
Fótatraðk varð stovnað 1988, limir 53. Aðalfundur er í februar. Fótatraðk hevur heimstað í Keypmannahavn í Danmark. Tað eru mest ung føroysk lesandi ið eru limir har, men eisini aðrir føroyingar, ið búgva niðri. (Dagført 2010).
Formaður: Róald Johannesen
Skrivari: Ólavur Eysturdal
Kassameistari: Jógvan Páll Simonsen
Tiltakslimur: Astrid Johannessen
Tiltakslimur: Halla við Høgadalsá

Keldur

Ávísingar úteftir
SR.fo, almenna heimasíðan hjá Sláið Ring
 Heimasíðan hjá Dansifelagnum í Havn http://www.danshavn.org
Heimasíðan hjá Fótatraðk
Heimasíðan hjá Tøkum Lætt
Heimasíðan hjá Vága Dansifelag
Sumba.fo, Sumbiar kommuna, um Sumbiar Dansifelag

Føroyskur dansur


Lopranseiði

Lopranseiði er eitt vakurt og sermerkt stað vestanfyri Lopra í Suðuroynni. Har er ein hólmur sum eitur Lopranshólmur, hann er sera tætt við sjálva oynna. Gjógvin millum hólmin og Lopranseiði eitur Lambagjógv. Hagin fyri sunnan eitur Lopranshagi, hagin fyri norðan eitur Tóris- og Lambhagi. Pyramiduskapaða fjallið sunnanfyri Lopranseiði eitur Kirvi, toppurin á fjallinum nevnist Kirviskollur. Víkin sum er á eystur síðuni á oynni, beint hinumegin Lopranseiði eitur Ónavík. Fjallið norðanfyri Lopranseiði eitur Rávan. Hamar eru á báðum síðum á Lopranseiði, báðir vera nevndin Eiðishamar. Ein bøgarður er har sum eitur Eiðisgarður. Lopranseiði er 61 metrar høgt á eggini beint við har sum hólmurin er. Lopranshólmur er 57 metrar høgur.

Westerbeek sigldi á land við Lopranseiði í 1742
2. september 1742 sigldi hollendska skipið Westerbeek á land beint sunnanfyri Lopranseiði. Teir fleistu av manningini kláraðu at sleppa sær uppá land við at ganga eftir mastrini, sum var brotnað og lá inn móti berginum. Bergið var streyrætt, men teir megnaðu at koma uppá eina rók. Teir fimastu av teimum gjørdu so tað bragd at klatra upp eftir berginum fyri at fáa hjálp til restina av monnunum. Teir vistu ikki hvar ið teir vóru ella um fólk búðu nærindis. Ongin búði í Lopra ella á Økrum tá, tær bygdirnar høvdu annar verið tær fyrstu ið teir høvdu sæð, um tær vóru til tá. Nakrir menn gingu til Vágs eftir hjálp og nakrir gingu til Sumbiar. Allir hinir sum sótu á røðini vóru bjargaðir. Umleið 10 menn lótu lív og umleið 80 menn yvirlivdu. Teir allar flestu noyddust at búgva í Føroyum í 9 mánaðir, tí skipini sum lógu í Havn tordu ikki at taka so nógvir menn við. Nakrir fáir blivu giftir í Føroyum og eftirkomanarir eru eisini í Føroyum eftir ein ella nakrir fáir av hesum monnum. Mathias Lassen hevur skrivað og útgivið bók um hendingina, bókin eitur Westerbeek og kom út í 2008.

Myndir

Keldur

Bjørg í Suðuroynni
Suðuroy


Roynhøllin

Roynhøllin er ein ítróttarhøll í Hvalba. Ítróttarhøllin er ein av teimum fyrstu sum varð bygd í Føroyum, bara ítróttarhøllin í Klaksvík er eldri. Báðar eru bygdar fyrst í 1970-árunum.

Keldur

Útvortis ávísingar
Royn.org, Heimasíðan hjá Bóltfelagnum Royn

Ítróttarhallir í Føroyum
Hvalba


Therese Alshammar

Therese Alshamar (fødd 26. august 1977) er svenskur svimjari, sum eitt nú hevur vunnið trý Olympisk heiðursmerki: tvey silur og eitt bronsu, 25 heimsmeistara heiðursmerkim, harav 12 gull, og 43 heiðursmerki við evropameistaraskapin í svimjing, harav 25 gull. Hon er 1,80 høg og svimur best á stuttu teinunum í firvald og frí. Hon hevur sett fleiri Norðurlendsk met í svimjing, t.d. í 50 m frí og 50 m firvald á langbana, á stuttbana hevur hon m.a. sett met í 50 m frí, 50 og 100 metrar rygg, 50 og 100 metrar firvald og í 100 metrar blandað. Tíðin í 50 metrar firvald á 24.38 er ikki bara norðurlendskt met men eisini heimsmet. Hon vann silvur og bronsu til Olympisku leikirnir í 2000.
(Hesir upplýsingar kunnu broytast við tíðini, sí ensku greinina um Norðurlendsk met í svimjing, sum eisini vísir til heimasíðurnar hjá teimum einstøku norðurlendsku londunum).

Svimjifeløg
 Sundbybergs IK
 Stockholmspolisens IF
 Järfälla SS (−1992)
 SK Neptun (1993–1995, 1996–2008)
 Helsingborgs SS (1996)
 Täby Sim (2008–)

Persónligu bestu tíðir

Langgeil (50 m)

Stuttgeil (25 m)

Heiður
Heitini verða nevnd á svenskum
Årets prestation: 2011
Årets kvinnliga idrottare : 2000, 2011
Svenska Dagbladets guldmedalj: 2011
Victoriastipendiet: 2000
Jerringpriset: 2010
Årets idrottskvinna : 2000
Stockholms stads S:t Eriksmedaljen i guld (2007)
H.M. Konungens medalj i 8:e storleken: 2012

Privatlív

Hon vaks upp í Duvbo við foreldrum sínum og yngru systrum.

í mai 2013 fingu Alshammar og partnari hennara, Johan Wallberg, sum eisini er venjari hennara, ein son. Hon kundi tí ikki kappast til HM á sumri 2013, men ætlaði sær ikki at gevast við svimjing á høgum støði.

Keldur

Svenskir svimjarar
Føðingar í 1977
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012
Svimjarar á Summar-OL 2016


Føroysk met í svimjing

Yvirlit yvir føroysk met í svimjing. Tað er Svimjisamband Føroya sum er góðkennandi myndugleiki viðvíkjandi føroysku metunum.

Føroysk met á langgeil (50 m)

Menn

Kvinnur

Føroysk met á stuttgeil (25 m)

Menn

Kvinnur

Keldur

External links
 SSF.fo, heimasíðan hjá Svimjisambandi Føroya
 Føroysk met á langgeil (50 metra hyli)
 Føroysk met á stuttgeil (25 metra hyli)

Met í svimjing
Svimjing í Føroyum
Føroysk met
Ítróttur í Føroyum


Føroysk oyggjaleikaúrslit í svimjing 1985-2009

Føroyar hevur luttikið í Oyggjaleikum síðan leikirnir byrjaðu í 1985.

Sí eisini
 Svimjing á Oyggjaleikunum 2011

Keldur

 Blaðið "Gull svimjarar" sum kom í hvørt hús í Føroyum í juni 2011, áðrenn Oyggjaleikir 2011, síða 22.

Útvortis ávísing

Oyggjaleikir
Svimjing


Føroya Sjómannadagur

Føroya Sjómannadagur er eitt serligt slag av stevnu, sum verður hildin í Klaksvík triðja vikuskiftið í august. Sjómannadagurin í Klaksvík er tann fyrsti av sínum slagi í Føroyum. Høvuðsvinnan í Føroyum, fiskivinnan, er í miðdeplinum. Har eru tiltøk fyri børn og vaksin, og alt er ókeypis uttan matur og drekka. Skipað verður fyri kappingum og so eru framsýningar og fyrilestrar um fiskivinnuna eisini partur av skránni. Føroysku træseglskipini Johanna TG 326, Westvard Ho TN 54 og Dragin KG 212 luttaka vanliga og sigla á vánni við seglum. Í 2011 luttaka eisini umleið 10 Grindabátar úr Vági og nakrir aðrir grindabátar úr Norðoyggjum og Suðuroy. Sjómannadagurin endar við "Dans på bryggen" leygarkvøld. Tiltøk eru alt vikuskiftið. Í 2010 og 2011 luttók Livar Nysted úr Hvannasundi á Sjómannadøgunum. Í 2010 framdi Livar Nysted eitt bragd, tá hann saman við trimum øðrum monnum setti 2 heimsmet tá teir róu 5200 km úr New York í USA til St. Mary's á Scilly oyggjunum við bátinum Artemis. Túrurin tók 43 dagar, 21 tímar og 26 minuttir, harvið tóku teir eitt 114 ára gamalt met, sum tveir normenn settu í 1896, tá teir róu teinin á 55 dagar og 13 tímar. Livar og teir settu eisini eitt annað heimsmet á túrinum. Teir róðu ein tein á 24 tímar, sum var 188 km, tað er tað skjótasta nakar hevur róð í Norður Atlantshavi. Í 2011 helt Livar Nysted fyrilestur um ferðina við Artemis hósdagin beint áðrenn sjálvan Sjómannadagin. Eitt serstakt sum var á skránni fríggjadagin 19. august 2011 var vitjan av norskum kavbáti. Fríggjadagin á Sjómannadøgum er fiskikapping fyri børn. Børnini kunnu eisini fara siglitúrar og kasta fløskupost. Skipa verður eisini fyri vatnkríggi.

Kappingar
Flestu av kappingunum eru FM kappingar og heiðursmerki vera latin. Kappast verður m.a. í:

Egning
Agnskering
Kelving
Kasta lodd
Halda dregg
Kasta fanglínu
Sjómanstak
Trolbøting
Togtogan
Fiskikapping
Kassastápling
Ripping
Vinda hespu upp í noða
Eplaflising
Svimjikapping um vánna (Ægir skipar fyri)

Keldur

Útvortis ávísingar

Føroyskar stevnur
Mentan
Klaksvík


Livar Nysted

Livar Nysted (føddur 1970) úr Hvannasundi er føroyskur havrógvari, sum gjørdist kendur í Føroyum og kring heimin, tá hann saman við Leven Brown, skipara, Don Lennox og Ray Carroll setti tvey nýggj heimsmet, tá teir róu tvørtur um Norður Atlantshavið vit bátinum Artemis Investments úr New York í USA til St. Mary í Scilly Oyggjunum, tað gjørdu teir á sumri 2010. Livar var boðin við á nýggja ævintýraferð tvørtur um Indiska havið, teir skuldu rógva úr Perth í Avstralia til Afrika við bátinum Sara G. Teinurin ið rógvast skal er 7000 km. Henda ferðin bleiv tó av ongum, tí báturin, La Mondiale, sum teir skuldu rógva við, bleiv vrak undir einum øðrum túri við øðrum rógvarum. Tíbetur kláraðu allir at koma undan við lívinum. Tað gekk ikki long tíð, so fann Livar aðra loysn, hann slapp við á ein túr tvørtur um Suður Atlantarhavið, har ætlanin er at seta nýtt heimsmet. Teir løgdu frá landi hin 18. januar 2013 úr  Puerto de Mogán, Grand Kanaria, og hildu leiðina allan teinin til Port Saint Charles, Barbados. Aftur hesaferð var tað Leven Brown, sum varð skipari. Leven hevur sjálvur bygt bátin, sum teir róu við. Báturin eitur Avalon. Livar og teir høvdu ymiskir óvantaðir trupulleikar á ferðini, nakrir skaðar hendur við bátinum, eitt nú brotnaði kjølurin tvær ferðir, teir høvdu ein eyka við og aðru ferðina fingu teir umvælt skaðan. Ein annar trupulleiki var, at teir høvdu mótvind allan vegin og at streymurin eisini var ímóti. Teir megnaðu tí ikki at seta heimsmet, men teir vóru álíkavæl sera nøgdir við túrin, tí teir kláraðu at gjøgnumføra túrin hóast trupulleikar av ymiskum slag.

Umframt at vera havrógvari er Livar eisini sjómaður, fór til sjós longu 15 ára gamal. Hann hevur tikist við annan ítrótt enn rógving, hann hevur spælt flogbólt og íðka judo. Harumframt fæst Livar eisini við listamáling. Havið er mest nýtta myndaevnið, tá Livar málar. Livar er giftur við Svannu og eiga tey 4 børn, tey eru: Jóna, Joan, Tóra og Ronja.

Lívsleiðin innan rógving

Við tRIO tvørtur um Indiska Havið í 2013 - Nýtt heimsmet
Livar og tveir aðrir høvdu ætlanir um at rógva tvørtur um Indiska Havið í einum báti við bert trimum rógvarum. Báturin tRIO er 29 føtur (8,8m) langur. Ein av rógvarunum er ein libanesi, Maxime Chaya, sum er ein ævintýrari og hevur roynt alt møguligt, eitt nú var hann fyrsti libanesi, sum klintraði upp á Mount Everest. Triði rógvarin er breti og eitur  Stuart Kershaw. Ferðin um Indiska Havið byrjaði 9. juni 2013. Alt gekk gott teir fyrstu dagarnar, ymiskir trupulleikar vóru á ferðini, hin 15. juni var okkurt galið við vatngeranum umborð. 19. juni høvdu teir enn trupulleikar við vatngeranum, og nú vóru eisini trupulleikar við manglandi streymi. Vindmyllan virkaði ikki sum hon skuldi, teir høvdu eisini sólpanelir umborð, men tað hevði verið yvirskýggjað, og tí høvdu hesir ikki framleitt nakran serligan streym henda fyrsta partin av túrinum. Hin 23. juni høvdu teir mótvind og stóra aldu, og høvdu ligið við drívakkeri í tveir dagar, uttan at rógva. Men teir róku tó tann rætta vegin móti Mauritius. Eitt gott sum hendi, meðan teir lógu við drívakkeri, var at Livar tá fekk góðar stundir til at hyggja nærri eftir vatngeranum, og helt at okkurt sá eitt sindur løgi út, hann býtti so um uppá okkurt og stytti onkra slangu, og so fór hann at virka aftur sum hann skuldi. Hann var nokk feilmonteraður, sá tað út til. Hin 22. juni høvdu teir róð 1200 km. Tað seinasta strekkið hjá Livari og teimum móti Mauritius gekk sera væl, teir høvdu undanvind og komu langt fram á leið. Hin 5. august 2013 komu teir leiðina fram. Teinurin hevði tá tikið 57 dagar, 15 tímar og 49 minuttir, og tað var nýtt heimsmet.

Trý heimsmet vóru sett á túrinum
Livar setti í alt trý heimsmet á hesum túrinum. Í november 2013 fekk Livar trý próg um nýggj heimsmet, sum hann hevði sett á túrinum, havav átti hann tað eina einsamallur. Heimsmetini vóru hesi:
Heimsmet fyri at hava róð skjótast um Indiahav
Heimsmet fyri at hava róð saman við bara tveimum øðrum rógvarum um Indiahav sum teir fyrstu
Heimsmet fyri at hava róð tvørtur um tvey høv sama ár

Tvørtur um Suðuratlantshavið í 2013 við Avalon
Í januar og februar 2013 róði Livar saman við 7 øðrum tvørtur um Suðuratlantshavið við bátinum, Avalon, sum skiparin, Leven Brown hevði smíðað. Endamálið við túrinum var fyrst og fremst at gjøgnumføra túrin, og hartil var so ein vón um at seta nýtt heimsmet eisini. Túrurin byrjaði hin 18. januar 2013 úr Puerto de Mogán í Grand Kanaria og endaði hin 22. februar 2013 kl. 7:51 á Barbados. Kona Livar og systir hansara vóru har og tóku ímóti teimum. Teir høvdu havt mótvind og mótstreym allan vegin, og tekniskir trupulleikar við bátinum eisini, t.d. var kjølurin brotnaður tvær ferðir, men hóast alt hetta, so kláraðu teir at gjøgnumføra túrin uppá 32 dagar, 12 tímar og 41 minuttir. Teinurin ið teir róðu var umleið 5000 km. Tá Livar kom aftur til Føroya hin 1. mars 2013, skipaði Hvannasunds kommuna fyri móttøku í Skúlanum á Fossanesi.

Setti tvey heimsmet í 2010

Livar Nysted, Don Lennox, Leven Brown og Ray Carroll settu tvey heimsmet, tá teir róðu úr New York til Scilly Oyggjarnar í Stóra Bretlandi í juli 2010. Fyrra metið settu teir 29. juni 2010, tá teir róðu 188 km á 24 tímar, metið var fyri strekkið róð uppá eitt døgn fyri bátar við 4 rógvarum. Gamla metið var 178 km (111 míl) - Nýggja metið, ið Livar, Leven, Ray og Don hava sett er 188 km (117 míl). Heimsmetið er galdandi fyri Norður Atlanshavið.
Seinna heimsmetið settu Livar og teir, tá teir komu til Scilly Oyggjarnar 31. juli 2010, ferðin úr New York til Scilly Oyggjarnar tók teimum 43 dagar, 21 tímar og 26 minuttir. Tveir norðmenn áttu gamla metið, sum teir settu 114 ár áðrenn Artemis við Livari Nysted, Brown, Lennox og Carrol. Norðmenninir George Harbo og Frank Samuelson róðu sama teinin á 55 dagar og 13 tímar, tað var í 1896.

Ein roynd at rógva um Atlantshavið við La Mondiale í 2009
Livar Nysted var ein av manningini umborð á róðrarbátinum La Mondiale, sum gjørdi eina roynd at rógva tvørtur um Suður Atlantshavið. Teir noyddust at gevast, tí at róðrið brotnaði.

Fyrstu royndirnar innan havrógving í 2003 og 2005

Í 2003 gjørdu Livar og nakrir aðrir føroyingar eina roynd at rógva til Hetlands í føroyskum árabáti. Tað gekk ikki eftir vild, og teir máttu gevast eftir 24 tímar. Hetta var fyrstu ferð, at Livar royndi veruliga havrógving millum lond. Í juli 2005 royndi Livar aftur at gera henda túrin, tó ikki við somu manning sum í 2003. við føroyska kappróðrarbátinum Havrenningi, teir vóru fýra menn ið róu henda túrin. Ongin annar hevði fyrr róð úr Føroyum til Hetlands í kappróðrarbáti. Ove Joensen rói henda teinin í báti, men tað var ikki kappróðrarbátur. Teinurin, ið Livar og teir skuldu rógva var 180 fjórðingar úr Klaksvík til Aith í Hetlandi. Túrurin royndist betri enn í 2003, men teir komu ikki allan vegin fram til Hetlands. Átjan fjórðingar úr landi, tá teir sóu land, var veðrið so ótespuligt og aldan so høg, at teir vóru noyddir at biðja MRCC støðina í Føroyum um hjálp, teir spurdu MRCC um teir kundu fáa bát úr Hetlandi at fylgja teimum síðsta teinin, fyri at vera á tryggu síðuni. Skipið frá Shetland Coastguard sum kom ímóti teimum fyri at hjálpa teimum hevði tó ikki tíð til at fylgja teimum meðan teir sjálvir róðu, so teir fingu tvinnir kostir í at velja, antin at halda fram uttan hjálp ella at verða sleipaðir inn av skipinum Charles Lidbury hjá Hetlendsku sjóverjuni. Eftir at teir fýra høvdu tosað um hvat ið teir skuldu gera, valdu teir tryggu loysnina. Túrurin lærdi teir nógv, og teir fingu nógvar góðar og spennandi upplivingar. T.d. svam bóghvítuhvalur beint framvið borðinum á Havrenningi. Einferð fingu teir heita súpan frá manningini á Draganum, ein dagin fingu teir heit seyðarhøvd og eplir frá bátinum Turið úr Suðuroy. Ein dagin komu teir mitt ímillum tveir partrolarar, men alt spældi væl av.

Trífaldur FM vinnari í føroyskum kappróðri

Livar Nysted hevur tríggjar ferðir vunnið FM heitið í kappróðri í Føroyum, tað var í 2001, 2004 og 2007.
2001 FM vinnari við Nevinum Reyða, 8-mannafør menn, Klaksvíkar Róðrarfelag
2004 FM vinnari við Sundabátinum, 6-mannafør menn, Norðdepils-Hvannasunds Róðrarfelag
2007 FM vinnari við Eysturoyingi, 10-mannafør menn, Kappróðrarfelagið NSÍ

Keldur

Slóðir úteftir
 LIVART.fo, heimasíðan hjá familjufyritøkuni
 Trip.fo, "Við árum um Atlantshavið", heimasíðan hjá Livar Nysted um ferðir hansara um heimshøv:
Um Livar, trip.fo (2008)
Heim, trip.fo (2013)
Livar Nysted er gestur í Brunsj, kvf.fo (2021)
My life as a rower 2, youtube.com

Føðingar í 1970
Føroyskir ævintýrarar
Føroyskir havrógvarar
Føroyskir rógvarar
Føroysk listafólk


Norðdepils-Hvannasunds Róðrarfelag

Norðdepils-Hvannasunds Róðrarfelag er føroyskt róðrarfelag heimahoyrandi í bygdunum Norðdepli og Hvannasundi. Bátarnir eru hvítir, hava bláar stokkar og reyða rond. Felagið varð sett á stovn 28.august í 1964. Fyrsta árið ið 10-mannafarið hjá felagnum, Norðingur, luttók í FM kappróðri gekst so mikið væl, at hann vann FM heitið tað árið og eisini árið eftir. Sambært hagtølum á heimasíðuni drekin.fo, hevur felagið vunnið 4 FM heitið síðan 1973.

Kappróðrarbátar
Ritan, 5-mannafar, vann FM í 2006 í bólkinum 5-mannafør dreingir
Lokkin, 5-mannafar
Sundabáturin, 6-mannafar, vann FM 2004, 2007 og 2008. Nevnast kann, at Livar Nysted róði við Sundabátinum í 2004.
Norðingur, 10-mannafar, vann FM 1965 og 1966, onki FM heitið eftir 1973.

Nevndin
Jóhan Simonsen, formaður
Katrin Simonsen, næstformaður
Sunnvá, kassameistari
Jakki Syrdal, skrivari
Marnhild Sørensen, nevndarlimur
Hans Christiansen, eykalimur
Hjalmar Zachariassen, eykalimur

Keldur

Slóðir úteftir
NRH.fo, heimasíðan hjá Norðdepils-Hvannasunds Róðrarfelag

Føroysk róðrarfeløg
Norðoyar


Rodos

Rodos (Grikskt: Ρόδος, Rodos, [ˈroðos]) er ein oyggj og ein býur í Grikkalandi. Oyggin er hin størsta í oyggjabólkinum Dodekanes (Tólvoyggjarnar). Høvuðsbýurin á Rodos eitur Rodos eins og oyggin, næststørsti býurin eitur Lindos. Umleið helmingurin av fólkunum búgva í Rodos býi. Býurin er m.a. kendur fyri Risan í Rodos (Kollosan), sum var risastór standmynd av sólgudinum Helios. Standmyndin varð gjørd í 3. øld áðrenn Krist og stóð í havnini á Rodos býi. Standmyndin var 30 metrar høg og var eitt av teimum sjey heimsins undrunum í fornøldini. Standmyndin brotnaði undir einum hørðum jarðskjálvta ár 226 áðrenn Krist. Í Mandraki havnini í Rodos býi, har standmyndin møguliga hevur staðið í fornøldini, eru nú tvær súlur við standmyndum av reinsdjórum. Súlurnar standa báðumegin við innsiglingina til havnina.
Rodos er í eystur Egearahavinum, frástøðan til Turkaland er bert 18 km, meðan frástøðan til havnina í Pireus við Athen er 500 km.
Rodos luttekur í Oyggjaleikum, sum er ítróttarstevna fyri oyggjasamfeløg. Rodos var vertur fyri leikunum í 2007.

Keldur

Slóðir úteftir
 VisitRhodes.gr

Oyggjar í Grikkalandi
Grikkaland
Oyggjar
Býir og bygdir í Grikkalandi
Býir í forna Grikkalandi


Maria Eide Petersen

Maria Eide Petersen (fødd 14. januar 1894 í Nólsoy - 1994).

Útgávur
 Konglar (1974)
 Rekar (1977)
 Snøklar (1982)

Lestrar
 Livandi vatn (1972)
 Lívsins kelduvað (1982)

Virðislønir
 1978 Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens

Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1894
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar


Marjun Syderbø Kjelnæs

Marjun Syderbø Kjelnæs (fødd 1974) uppvaksin í Havn er føroyskur rithøvundur. Hon hevur skrivað bæði bundnan og óbundnan tekst, umframt til pall og filmshandrit. Tvey yrkingasavn eru útkomin Rót tripp í 2012 og Opna í 2016.

Lívsleið sum rithøvundur
Marjun vann eina stuttsøgukapping í 2000 við søguni Russiskur dansur. Søgan kom út í stuttsøgusavni við sama heiti. Árið eftir kom stuttsøgan Kópakona í savninum Mjørki í heilum. Árið eftir kom útvarpsleikurin Trongd. Í 2004 útgav hon sítt fyrsta stuttsøgusavn, tá ið Bókadeildin útgav stuttsøgusavnið Ein farri av kolvetni. Frá 2007 til 2009 útgav hon tríggjar barnabøkur, ið allar byrja við "Hvør fjalir seg í..."

Í 2010, útgav Marjun ungdómsskaldsøguna Skriva í sandin, sum vann norðurlendsku barnabókavirðislønina hjá skúlabókavørðum í 2011, í 2012 varð hon tilnevnd Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins og í 2013 Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, hon vann tó ikki. Í 2011 fekk Skriva í sandin pláss í White Raven Deutsche Jugendbbibliothek, har bara tær bestu barnabøkurnar koma. Skriva í sandin er umsett til fleiri onnur mál, m.a. danskt, norskt og franskt. Í 2012 útgav hon fýra stuttsøgur í tíðarritinum Vencil. Sama árið kom fyrsta yrkingasavn hennara, Rót trip, ið er týtt til enskt og norskt. Í 2014 útgav hon sjónleikin Tóm rúm, ið Sprotin gav út. Leikurin var framførdur á Tjóðpalli Føroya.

Í 2016 skrivaði Marjun sangtekstir til sangir í tónleikaútgávuni At the heart of a Selkie sungið av Eivør Pálsdóttir, tónasmiður var Peter Jensen. Sangirnir vóru spældir av DR Big Band. Sama árið útgav hon skaldsøguna Óendaliga vera. Bókadeildin sigur at skaldsøgan snýr seg um Veru, ið liggur á ellisheimi, hon fær ikki tosa, men innan í henni floyma minnini fram av lívi hennara, um kærleikan, sum bæði var ósvaraðum og svaraður, og at "Hetta er søgan hjá fleiri ættarliðum, sum rennur saman til eina heilskapaða og hugfangandi søgu um svik, tøgn, kærleika og longsul".

Frá 2014 til 2017 samstarvaði hon við filmsleikstjóran Sakaris Stórá, har hon skrivaði handrit til film hansara Dreymar við havið, ið bleiv frumsýndur á heysti 2017. Søgan í filminum er um tvær sera ymiskar gentur Ester og Ragna, har onnur kemur frá einari trúgvandi familju og hin frá einari familju ið hevur rúsdrekkatrupulleikar. Men hóast tað, so gerast tær vinkonur.

Í 2020 útgav hon ungdómsskaldsøguna Sum rótskot, ið umframt at snúgva seg um vinarlag, eisini er um eitt sera aktuelt evni, veðurlagsbroytingarnar, ið fýra ung fólk úr Havn, kempa fyri at varpa ljós á, m.a. við at skipa fyri veðurlagsverkføllum við Tinghúsið. Samstundis stríðist onnur av gentunum, Miriam, við arvaligu sjúkuna cystisk fibrose, ið oyðileggur lunguni. Tey ungu velja at taka sakina í egnar hendur, men tað fær avleiðingar, ið tey ikki høvdu roknað við.

Marjun hevur vunnið fleiri kappingar og móttikið  og tilnevnd fleiri heiðurslønir bæði í Føroyum og øðrum londum. Í 2008 og 2020 fekk hon Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs í 2008 fyri Hvør fjalir seg røðina, sum Hanne Bjartalíð hevur myndprýtt, í 2020 fyri bókina Sum rótskot. Í 2017 vann hon eina FMA virðisløn fyri besta sangtekstin. Skriva í sandin varð tilnevnd fleiri norðurlendskar virðislønir. Hon hevur fingið starvsløn frá Mentanargrunni Landsins fleiri ferðir, m.a. fekk hon trý ára starvsløn í 2009 og eitt ára starvsløn í 2018.

Útgávur
2000 Russiskur dansur, stuttsøga í savninum Russiskur dansur
2001 Kópakona í Mjørki í heilum
2002 Trongd, útvarpsleikur, drama
2004 Ein farri av kolvetni, stuttsøgusavn
2006 Die Kette (Ketan) í týskari týðing í stuttsøgusavninum Von Inseln weiss ich…, útgivið av Unionsverlag
2006 Tað svarta portrið í Míni jólabók
2007 Og tú fert rennandi í Vencili 2
2007 Hvør fjalir seg í postkassanum?
2008 Hvør fjalir seg í ferðataskuni?
2009 Hvør fjalir seg í smúkkuskríninum?
2010 Skriva í sandin - ungdómsskaldsøga, Bókadeild Føroya Lærarafelags
2010 Skriva í sandin í Elskar - elskar ikki (Norðurlendskt stuttsøgusavn)
2012 Écrire dans le sable (Skriva í sandin), Jean Renaud umsetti til franskt í franska stuttsøgusavninum Nouvelles des pays nordiques sum merkir "Stuttsøgur úr Norðurlondum", éditions Reflets d’ailleurs, Clermont-Ferrand, 2011.
2012 Skriv i sandet, Hugin Eide umsetti til danskt, Torgard
2014 Skriv i sanden, í norskari týðing eftir Lars Moa, Samlaget
2015 Skrifa i sandinn, í íslendskari týðing, Bókaormurin
2012 Eg undrist, At týða týdningin, Allar línur spennast, Vit hava hits áður. Hesar stuttsøgurnar vóru útgivnar í Vencili 11.
2012 Rót Trip - yrkingasavn, Sprotin.
2014 Root Trip, týtt til enskt hevur Marita Thomsen
2015 Rot Tripp – Ord en route, Bokbyen Forlag, týtt til norskt hevur Lars Moa.
2014 Tóm rúm, sjónleikur, Sprotin, 978-99972-1-041-8 Leikurin varð framførdur í februar 2014 á Tjóðpalli Føroya í Havn.
2016 At the heart of a Selkie, CD, yrkingar skrivaðar til tónleikaverk sungið av Eivør Pálsdóttir tónasmiður: Peter Jensen. Framført av DR Big Band
2016 Opna - yrkingar, Sprotin
2016 Óendaliga vera, skaldsøga, Bókadeild Føroya Lærarafelags
2017 Dreymar við havið. Filmur, leikstjórnaður av Sakaris Stórá, Marjun skrivaði leikhandritið.
2020 Sum rótskot, skaldsøga, Bókadeild Føroya Lærarafelags

Um sjónleikin Tóm rúm
Í 2014 útgav Marjun sín fyrsta sjónleik. Hann kom út sum e-bók hjá Sprotanum, og varð hann frumframførdur á Tjóðpalli Føroya hin 15. februar 2014. Leikurin er eitt eksistensielt drama um lívið og kærleikan, vónloysið og vónina. Eyðun Johannessen leikstjórnaði, gjørt pallmynd og búnar hevur eysturríkarin Manfred Blaimauer. Tróndur Bogason hevur skrivað nýggjan sermerktan tónleik til leikin, Árni Baldvinsson er ljósdesignari og Jón McBirnie hevur gjørt ljóðmyndina, meðan Vígdis Hentze Olsen er komin til Føroyar at koreografera. Tey leikandi eru: Annika Johannessen, Annika Hoydal, Annfinnur Heinesen, Hjálmar Dam og Nicolaj Falck. Sangin hava Eivør Pálsdóttir og Ólavur Jákupsson lagt rødd til. Tróndur Bogason, Jóhannes Andreasen, Ólavur Olsen, Angelika Nielsen, Andrias Restorff og Jón McBirnie hava spælt tónleikin inn.

Heiður
2000 - Vann stuttsøgukapping hjá Dimmalætting
2001 - Listastevna Føroya, 2. virðisløn
2002 - Listastevna Føroya, 1. virðisløn (vann)
2004 - Gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
2008 - Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs (vann)
2008 - Virðisløn í stuttsøgukapping fyri ungdóm (vann)
2009 - Fekk 3 ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
2011 - White Raven Deutsche Jugendbbibliothek fyri Skriva í sandin (vann)
2011 - Vann Norðurlendsku barnabókavirðislønina hjá skúlabókavørðum fyri Skriva í sandin (vann)
2012 - Skriva í sandin tilnevnd til Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins (vann ikki)
2013 - Skriva í sandin tilnevnd til Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins (vann ikki)
2015 - Tann føroyska bókhandlaravirðislønin (vann)
2017 - Vann FMA virðisløn í bólkinum Ársins tekstur (hon skrivaði tekstin til At the Heart of a Selkie til Eivør Pálsdóttir og Peter Jensen & DR Big Band
2018 - Fekk eitt ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
2020 - Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs

Keldur

Slóðir úteftir

Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1974
Føroyskir sjúkrarøktarfrøðingar
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Føroyskir barnabókahøvundar


Norðurlendsk barnabókavirðisløn

Norðurlendska barnabókavirðislønin verður latin annað hvørt ár fyri ein barnabók úr Norðurlondum. Tað er felagið hjá norðurlendskum skúlabókavørðum Nordisk Skolebibliotekar Forening sum letur virðislønina. Tríggir føroyingar hava vunnið heiðurslønina, Ólavur Michelsen vann hana í 1991, Edward Fuglø í 2001 og Marjun Syderbø Kjelnæs í 2011.

Yvirlit yvir Norðurlendsku barnabókavirðislønavinnararnar
2013 Jo Salmson og Natalia Batista (ill.), Sverige
2011 Marjun Syderbø Kjelnæs, Føroyar
2009 Stian Hole, Noreg
2007 Brynhildur Þórarinsdóttir, Ísland
2006 Erik Newth, Noreg
2005 Ragnheiður Gestsdóttir, Ísland
2004 Lene Kaaberbøl Danmark
2003 Kristín Steinsdóttir, Ísland
2002 Thore Hansen, Noreg
2001 Edward Fuglø, Føroyar
2000 Bent Haller, Danmark
1999 Annika Thor, Svøríki
1998 Ulf Stark, Svøríki
1997 Lars-Henrik Olsen, Danmark
1996 Louis Jensen,  Danmark
1995 Torun Lian, Noreg
1995 Viveca Lärn Sundvall, Svøríki
1994 Torill Thorstad Hauger, Noreg
1993 Bjarne Reuter, Danmark
1992 Gudrun Helgadóttir, Ísland
1991 Ólavur Michelsen, Føroyar
1991 Erik Hjorth Nielsen, Danmark
1990 Mats Wahl, Svøríki
1989 Svend Otto S. Danmark
1988 Mette Newth, Noreg
1987 Kaarina Helakisa, Finland
1986 Tormod Haugen, Noreg
1985 Maria Gripe, Svøríki

Keldur

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Nordisk Skolebibliotekar Forening, sum letur Norðurlendsku barnabókavirðislønina.

Virðislønir
Listar
Bókmenta virðis- og heiðurslønir
Bókmentir
Norðurlendskt samstarv


Da Lat

Đa Lat er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Lam Dong landslutinum. Íbúgvaratalið er umleið 300.000. Býurin er uppi í fjøllunum og liggur 1500 metrar yvir havið. Tað vóru franskmenn, ið stovnaðu býin í fyrst í 20. øld. Da Lat er eitt vælumtókt ferðavinnumál í Vjetnam. Býurin hevur eitt tempererað klima í mun til Vjetnam sum heild, ið hevur eitt tropiskt klima. Mjørkatám sæst ofta í dølunum í landslutinum, nærum alt árið, og har er sera fruktagott.

Myndir

Býir í Vjetnam


Vága Dansifelag

Vága Dansifelag er dansifelag í Vágum, sum skipar fyri føroyskum dansi í oynni. Felagið varð stovnað 1. desember 1976. Onnur dansifeløg hava verið áður í oynni, men verandi dansifelag hevur verið til síðan 1976. Frá byrjan stóð í viðtøkunum, at dansur skuldi fyriskipast upp á skift í bygdunum í Vágum. Tó er hetta broytt nú, tað verður sum oftast dansað í Beitinum í Miðvági, uttan okkurt ávíst kvøld, sum hevur tilknýti til ávísa bygd, t.d. verður dansa í Bø onkuntíð.

Nevnd
Edvard í Skorðini Joensen, formaður og skrivari, 360  Sandavágur
Paula Vilhelmsen, næstformaður, 360  Sandavágur
Anna Elisa Jacobsen, kassameistari, 370  Miðvágur

Keldur

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Vága Dansifelag
Heimasíðan hjá Sláið Ring

Føroyskur dansur
Vágar


Sumbiar Dansifelag

Sumbiar Dansifelag er dansifelag í Sumba sum varð stovnað í 1966. Felagið skipar fyri føroyskum dansi. Felagið eigur hús, har dansa verður í vetrarhálvuni, húsið verður nevnt Dansistovan og stendur beint við skúlan og kirkjuna í Sumba. Sumbiar Dansifelag dansar eisini saman við hinum dansifeløgunum í oynni bæði í Sumba og í øðrum bygdum. Aðalfundur er vanliga í mars.

Nevndin
Sigrun Poulsen, formaður, 970 Sumba
Hildur Vestergaard, næstformaður og umboðsráðslimur, 970 Sumba
Tove Kjærbo, kassameistari, 970 Sumba
Magnus Jensen, Skrivari, 970 Sumba
Gudmund Poulsen, nevndarlimur
Leif Lisberg, nevndarlimur
Ninna Vestergaard, nevndarlimur

Heiður
Sumbiar Dansifelag vann heiðurin Europa-Preis für Volkskunst í 1977.

Keldur

Útvortis ávísingar
Sumba.fo, Sumbiar kommuna, um Sumbiar Dansifelag

Føroyskur dansur
Sumba


Vinnuhúsið

Vinnuhúsið (House of Industry) er eitt hús og ein ráðgevandi eind, sum umboðar og arbeiðir fyri at menna vinnulívið í Føroyum. Orðið Vinnuhúsið verður brúkt sum felagsnevnari fyri feløgini, sum í dag eru við til at mynda virksemið í húsinum.
Føroya Arbeiðsgevarafelag eigur húsið saman við Havnar Handverksmeistarafelag. Tað er tó Arbeiðsgevarafelagið, sum stendur fyri dagliga rakstrinum, og øll hini vinnufeløgini gjalda fyri at vera við í felags umsitingini. Nevndin í Arbeiðsgevarafelagnum leggur linjurnar fyri arbeiðið í Vinnuhúsinum. Vinnuhúsið veitir ráðgeving í sambandi við sáttmálaspurningar og í sambandi við setanarviðurskifti á privata arbeiðsmarknaðinum. Vinnuhúsið veitir eisini ráðgeving til byggivinnuna og til vinnugreinafeløg og teirra limir. Marita Rasmussen er stjóri í Vinnuhúsinum.

Feløg undir Vinnuhúsinum
Føroya Arbeiðsgevarafelag
Føroya Handverksmeistarafelag
Havnar Handverksmeistarafelag
Reiðarafelagið fyri Farmaskip
Føroya Prentsmiðjufelag
Arbeiðsgevarafelagið hjá fíggjarstovnum í Føroyum
Havbúnaðarfelagið
Føroya Ráfiskakeyparafelag
KT-felagið
Samskifti
Handilsvinnufelagið
Ráðgevarafelagið
Felagið Peningastovnar
Ferðavinnufelagið
Oljuvinnufelagið
Oljutingið

Keldur

Útvortis ávísingar
Industri.fo, Heimasíðan hjá Vinnuhúsinum
Vinnulív


Viðarlundin í Vági

Viðarlundin í Vági liggur í Hvannadali omanfyri bygdina Vág í Suðuroynni. Tað var Vágs býráð sum í 1956 tók avgerð um at gera viðarlund har á staðnum. Tvey økir á í alt 30.100 m² vóru settar av til hetta endamálið. Viðarlundin í Vági, sum oftast verður nevnd Plantasjan í Vági, er ein av størru viðarlundunum í Føroyum.
Í 2011 varð ein onnur viðarlund gjørd í Vági, tað var á økinum við Sandin (innast í fjørðinum) har økið er nógv flatari enn viðarlundin í Hvannadali. Nýggja viðarlundin verður nevnd Viðarlundin á Sandinum í Vági ella Parkin Á Sandinum.

Keldur

Viðarlundir í Føroyum
Vágur


Viðarlundin á Sandinum í Vági

Viðarlundin á Sandinum í Vági (eisini nevnd Parkin á Sandinum) er ein verkætlan sum er í ger í Vági og byrjaði at taka skap á sumri 2011. Ítøkiligar ætlanir um hesa verkætlan byrjaði í 2008. Ein av stigtakarunum til verkætlanina er Dennis Holm, samfelagsfrøðingur, úr Vági. Verkætlanin gongur út uppá at gera økið á Sandinum í Vági til eitt fríðøkið har fólk kunnu njóta at ganga túr ella sita á einum bonki í vakra umhvørvinum. Fólk hava arbeitt uttan at taka løn fyri tað leygardagar á sumri 2011, barnagarðurin og frítíðarskúlin í Vági hava eisini verið og hjálpt til. Tey sum hava arbeitt við verkætlanini høvdu eina ætlan frá byrjan, sum er gjørd við góðari hjálp frá Mayfinn Norðoy, arkitekti á teknistovuni Kontrast (www.kontrast.fo). Gjørt var eitt uppskot, sum gjørdist útgangspunkt fyri verkætlanini. Heyggjar eru gjørdir rundan um, gøtur eru gjørdar, girðingar eru settar upp og portur. Veitir eru gravaðar, hylur er gjørdur, benkur og borð eru sett upp, malargrót er lagt í runding og plantur eru settar niður har.

Stuðlar
Innlendismálaráðið stuðlaði verkætlanini "Parkin á Sandinum" við 50.000 kr.  Lions Club Suðuroy stuðlaði í mai 2011 áhugabólkinum við 50.000 kr. Harumframt hava fyritøkur, stovnar og einstaklingar stuðla antin við pengum, latið vørur ókeypis ella stuðla við sjálvbodnari arbeiðskraft.

Søga
Sandurin í Vági er søguligt økið. Fyrsti heimavøllurin hjá Vágs Bóltfelag, sum varð stovnað í 1905, var á Sandinum. Fyrsti heimasdysturin var leiktur á Sandinum, tað var í 1910 móti TB. TB vann dystin 9-0, teir leiktu 3 hálvleikir. Sandurin hevur eisini verið nýttur sum eitt náttúrligt spælipláss hjá børnum, sum búðu í vestara enda av býnum. Tennisvøllur var har síðst í 1920'unum. Økið á Sandinum hevur eisini verið nýtt til beitið hjá seyði og tarvi. Sandurin verður nevndur í søgnini um Tofta Regin: Vestur um bygdina fóru teir, eftir sandinum – tá var skamt ímillum teirra – og tá ið hesturin skuldi leypa um Ósagarð, sum tá var bøgarðurin í Vági, var Regin so nær, at hann treiv um halafaksið á honum. Hesturin leyp, men Regin setti báðar føtur í spenni ímóti garðinum og strongdi á so fast, at hann sleit faksið útúr og datt øvigur aftur við tí í hondini.

Keldur

Útvortis ávísingar
A-Sandinum.com - Heimasíðan hjá verkætlanini "Parkin á Sandinum"

Viðarlundir í Føroyum
Vágur


Viðarlundin í Trongisvági

Viðarlundin í Trongisvági liggur í Trongisvági í Suðuroynni sunnanfyri vegin sum førir til Hvalbiartunnilin á Trongisvágs síðuni. Ein á, Stórá, rennur gjøgnum viðarlundina, størsti parturin av viðarlundini er tó norðanfyri ánna. Í 1965 plantaði Tvøroyrar kommuna trøð á einum jarðarteigi á 28.700 m² sum varð millum Hvalbiarvegin og Stórá. Í 1974 varð eisini ein jarðarteigur sum er sunnanfyri Rangá plantaður við trøðum, hesin teigur er 1.793 m² stórur. Eftir tað var viðarlundin 30.493 m² stór. Í 2003 vóru fleiri trøð plantaði, Skógrøkt Landsins hevur gróðursett umleið 13.000 m² afturat. Viðarlundin er nú í alt 40.493 m² stór. Gongugøtur eru inni í viðarlundini, so fólk kunnu gagna túrar inni har. Benkur og borð eru eisini sett upp og á eini fløtu niðri við Stórá í eystara parti av viðarlundini er ein stór grill sett upp, har fólk kunnu grilla og so njóta matin við meðan tey sita við borðini ið standa har. Barnagarðurin, útibarnagarðurin og Frítíðarskúlin í Trongisvági brúka ofta viðarlundina til útferðir og túrar.
Ein gøta er gjørd fram við Stórá. Henda gøtan verður nevnd "Áargøtan í Trongisvági". Gøtan byrjar við ítróttarhøllina í Trongisvági og fer oman til Stórá og gongur heilt inn til Viðarlundina í Trongisvági.
Viðarlundin í Trongisvági er eitt ferðavinnumál hjá ferðafólki sum vitja oynna.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar

Trongisvágur
Viðarlundir í Føroyum


Apocalypto

Apocalypto er ein amerikanskur filmur av Mel Gibson frá 2006.

Amerikanskir filmar


Manchester United F.C.

Manchester United er eitt enskt fótbóltsfelag úr Manchester, sum var stovnað í 1878 undir navninum Newton Heath LYR Football Club. Í 1902 broytti felagið navnið til Manchester United og í 1910 flutti felagið heimavøllin til Old Trafford. Àðrenn Old Trafford varð bygd spældi felagið á ymiskum støðum.
Alt byrjaði tó á North Road. Um hetta mundi var hetta brúkt til cricket og hevði pláss til 12.000 áskoðarar. Hetta var mett, at vera ov lítið til, at felagið slapp at lima seg uppí ensku Football League, fyri at spæla yrkis fótbólt. So við og við vóru standipláss gjørd, soleiðis at 15.000 fólk, kundu koma til dyst og við hesum varð Newton Heath LYR vorði eitt yrkisfelag. Ikki gekk leingið áðrenn eigararnir av North Road byrjaðu, at ilskast inná Newton Heath LYR, av teirri orsøk, at teir mettu tað ikki søma seg, at krevja gjaldingar fyri fótbólt. Felagið varð bannlýst úr North Road í juni í 1893. Eftir hetta flutti felagið úr Newton Heath til Clayton, 2,2 kilometrar í ein norðan. Nýggja stadioni nevndist Bank Street. Hetta var heimavøllur hjá Newton Heath Lancashire and Yorskshire Railway, felagið skiftið sum fyrr nevnt, navn til Manchester United Football Club í 1902. Ì 1909 varð samtykt, at flytast skuldi til Old Trafford og skotski arkitekturin, Archibald Leach varð biðin, at tekna stadioni sum stóð klárt árið eftir.

Liðið er mest vinnandi felag í Onglandi. Hin 22. apríl 2013 vann felagið sítt 20. meistaraheiti í ensku Premier League, tað er met, harumframt hevur felagið 11 ferðir vunnið FA Cup (The Football Association Challenge Cup), sum eisini er met, fýra ferðir hevur tað vunnið League Cup, og 19 ferðir hevur tað vunnið FA Community Shield, sum eisini er met. Uttanfyri Ongland hevur felagið vunnið UEFA Champions League tríggjar ferðir, einaferð UEFA Steypavinnarakappingina (UEFA Cup Winners' Cup), einaferð hevur tað vunnið UEFA Super Cup, einaferð hevur tað vunnið Intercontinental Cup, og einaferð hevur tað vunnið FIFA Club World Cup. Í 1998–99 vann felagið trífaldan heiður, á enskum nevnt Treble, við tað at felagið hetta kappingarárið vann Premier League, FA Cup og UEFA Champions League, tað er higartil ikki hent fyri nakað annað enskt fótbóltsfelag.

Í 1968 var Manchester United fyrsta enska fótbóltsfelagið, sum vann Europa Cup. Alex Ferguson hevur verið venjari hjá felagnum síðan 1986, hann heldur fram til 1. juli 2013. Hann er tann venjarin, sum hevur vunnið flest meistaraheiti í enskum fótbólti, og so er hann tann venjarin, sum hevur verið venjari í longsta tíðarskeiði út í eitt í ensku Premier League. Í mai 2013 boðaði hann frá, at hann fór at gevast sum venjari eftir kappingarárið 2012-13. Fáir dagar seinni boðaði felagið frá, at tað hevði funnið ein nýggjan venjara. Nýggi venjarin er David Moyes, sum tók við 1. juli 2013. Hann var venjari hjá Everton F.C., áðrenn hann tók av at gerast venjari hjá Manchester United.

Hópurin

Heiður

Heima

Landskappingin
 1. deild (til 1992) og Premier League: 20
 1907–08, 1910–11, 1951–52, 1955–56, 1956–57, 1964–65, 1966–67, 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13 (Met)
 Second Division: 2
 1935–36, 1974–75

Steypakappingar
 FA Cup: 12
 1908–09, 1947–48, 1962–63, 1976–77, 1982–83, 1984–85, 1989–90, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04, 2015–16 (deilt met)
 League Cup: 4
 1991–92, 2005–06, 2008–09, 2009–10
 FA Charity/Community Shield: 20 (16 avgjørdir sigrar, 4 deildir sigrar)
 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011, 2013 (* deilt)

Evropeiskar kappingar
 European Cup/UEFA Champions League: 3
 1967–68, 1998–99, 2007–08
 UEFA Cup Winners' Cup: 1
 1990–91
 UEFA Super Cup: 1
 1991

Altjóða kappingar
 Intercontinental Cup: 1
 1999
 FIFA Club World Cup: 1
 2008

Leikaramet

Tann Gylti Bólturin
Hesir leikarar hava vunnið gylta bóltin meðan teir hava spælt fyri Manchester United:
  Denis Law – 1964
  Bobby Charlton – 1966
  George Best – 1968
  Cristiano Ronaldo – 2008

Tann Evropeiski Gylti Stivlin
Hesir leikarar hava vunnið Tann Evropeiska Gylta Stivlan meðan teir hava spælt fyri Manchester United:
  Cristiano Ronaldo (31 mál) – 2008

UEFA Ársins Fótbóltsleikari frá landskappingum
Hesir leikarar hava vunnið heiðurin UEFA Ársins klubbfótbóltsleikari meðan teir hava spælt fyri Manchester United:
  David Beckham – 1999
  Cristiano Ronaldo – 2008

Menningin av búnanum

Viðmerkingar

Venjarar

Fótnotur

Keldur

Ávísingar úteftir
Heimasíðan hjá Manchester United

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Suðuroyar Kappróðrarfelag

Suðuroyar Kappróðrarfelag er nýtt føroyskt róðrarfelag, sum varð stovnað 6. september 2011 í Suðuroynni. Talan er um eitt felag sum er fyri alla oynna. Tað eru fólk úr Vágs Kappróðrarfelag og Froðbiar Sóknar Róðrarfelag sum hava tikið stig til at stovna hetta nýggja felagið. Ein av orsøkunum til at nýggja felagið bleiv stovnað er tann, at tvøráfólk og vágbingar ikki hava fingið mannað nakað 10-mannafar seinastu árini. Fyrsta árið er meiningin at samstarva um eitt 10-mannafar fyri alla oynna. Nýggja felagið hevði, longu áðrenn tað formliga varð stovnað, bílagt eitt nýtt 10-mannafar frá Sámal Hansen, bátasmiði. Nýggja 10-mannafarið, sum fekk navnið Suðuroyingur, luttekur í FM kappróðrinum 2012. Litirnir hjá felagnum eru myrkagrønt og ráðhvítt. Tann myrkagrøni liturin er so myrkur, at hann er tætt uppá svarta litin, tá man sær bátin langt burturi frá. Fyrsta úrslitið hjá nýggja Suðuroyingi var eitt annað pláss á Norðoyastevnu hin 2. juni 2012 við tíðini 06:39.15, sum var minni enn eitt sekund aftanfyri Klaksvíkingin, sum vann setti nýtt met við tíðini 06:38.24. Teir róðu 1500 metrar á Norðoyastevnu. Á Eystanstevnu gjørdist Suðuroyingur aftur nummar tvey, tá varð róð 2000 metrar. Á Sundalagsstevnuni róðu 10-mannaførini aftur 2000 metrar, og tá endaði Suðuroyingur á triðja plássi. Men á Jóansøku í Vági 23. juni 2012 eydnaðist tað Suðuroyingi at vinna róðurin. Tá var teinurin bert 1000 metrar. Teir vunnu við tíðini 4:22.17, Klaksvíkingur varð nummar tvey við tíðini 4:23.06 og Vestmenningur var nummar trý við tíðini 4:25.04.

Manningin 2012

Tey sum mannaður Suðuroying í 2012 vóru 10 menn og ein kvinna. Á Norðoyastevnu 2012 stýrdi Linda Dam Jacobsen, men áðrenn tað var tað systir hennara Jannie Dam Jacobsen, ið stýrdi Suðuroyingi. Tað var Jannie ið stýrdi til 5000 metra kappróðurin, sum var á bátastevnuni í Vestmanna, tá var komin tætt uppá at eiga. Dagin fyri Norðoyastevnu var tíðin komin, og hon átti eitt barn í øllum góðum, og tí varð tað systir hennara Linda, ið stýrdi Suðuoyingi á Norðoyastevnu. Á Jóansøku var tað aftur Jannie ið stýrdi Suðuroyingi.
Linda Dam Jacobsen / Jannie Dam Jacobsen
Bjarni Hammer
Dánjal Martin Hofgaard
Nils Martin Djurhuus
Gunnar í Dali
Johan Sofus Muller
Niklas Gunnarstein Joensen
Bárður Poulsen
Jákup Vestergaard Larsen
Joen Petur Jacobsen
Sjúrður Djurhuus

Nevndin
Á stovnandi aðalfundinum 6. september 2011 varð nýggj nevnd vald, sum umboðar tey bæði aktivu róðrarfeløgini í Suðuroynni: Vágs Kappróðrarfelag og Froðbiar Sóknar Róðrarfelag. Nevndin skipaði seg á nevndarfundi 10. september 2011:

Bjarni Hammer, formaður, umboðar Froðbiar Sóknar Róðrarfelag
Johan Sofus Muller, næstformaður, umboðar Vágs Kappróðrarfelag
Heri Mortensen, skrivari, umboðar Vágs Kappróðrarfelag
Júst Johannesen, kassameistari, umboðar Froðbiar Sóknar Róðrarfelag
Bárður Poulsen úr Vági, nevndarlimur, umboð fyri aktivir rógvarar

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir
Froðbiar Sóknar Róðrarfelag á Facebook
Vágs Kappróðrarfelag á Facebook

Føroysk róðrarfeløg
Suðuroy


Tír na nÓg

Tír na nÓg (Gamalt Írskt Tír inna n-Óc  "Land hins ungdóms" ella "Land teirra ævigt-ungu"), er hin best kenda írska sagnarverøldin Enskt: Otherworld).

Landið Tír na nÓg lá á eini oyggj fyri vestan sjónarringin, handan øll landakort.
Í Tír na nÓg fanst elli ikki, øll har í landinum vóru verandi ung fyri ævir.

Írland


Niels Petur Nolsøe

Niels Petur Nolsøe (føddur 23. februar 1945 í Vági) er føroyskur rithøvundur (skald), lærari og undirhaldari. Tá hann yrkir nevnir hann seg oftast NePtuN, sum er stytting av navni hansara. Hann hevur yrkt sera nógv, og fleiri av yrkingum hansara hava aðrir gjørt lag til. Niels Petur Nolsøe hevur yrkt tættir til útvarps sendingina V4 og til kvøldsetur, sum ofta vóru fyrr í Vági. Hann var virkin skemtari í fleiri ár saman við Robert Mc'Birnie, Petur Nolsøe og Arnfinni Thomassen. Fleiri av yrkingunum hjá Niels Petur eru nú sangir. Hans Jacob W. Hjelm úr Vági hevur gjørt løg til fleiri av yrkingunum, og hesir sangir eru innspældir og eru av og á at hoyra í útvarpinum hjá Kringvarpið Føroya. Nevnast kunnu t.d. "Sigurskvæði til VKR", sum er ein sangur til Vágs Kappróðrarfelag, yrktur í 2002 eftir at 6-mannafarið Smyril vann FM heitið. Hans Jacob W. Hjelm smíðaði lag og legði rødd til sangin í 2003. Smyril vann eisini FM í 2003, og tað árið var sangurin ofta at hoyra.

Útgávur
 Smátúgvur, 2004, Egið forlag.

Keldur

Føroyskir lærarar
Føroyskir yrkjarar
Føroyskir undirhaldarar
Føðingar í 1945
Vágbingar


Jiddiskt mál

Jiddiskt ella Jiddisj (ייִדיש yidish ella אידיש idish, bókstavliga: "jødiskt", við enskari transkribering Yiddish, áður eisini nevnt jødatýskt) er eitt germanskt mál sum verður tosað av umleið trimum milliónum jødum í allari verðini. Málið bleiv til í 11 øld, í økinum ið nú umfatar Týskland. Jiddiskt, málið hjá teimum evropeisku jødunum, er í høvuðsdráttum grundað á týskt, men hevur eisini ein fittan part úr hebráiskum. Undan seinna heimsbardaga vóru tað nógv fleiri, ið talaðu tað. Seinast í 1920-árunum varð roknað við umleið 7 milliónum í Evropa, og í 1930-árunum millum 1 og 1,5 millión í USA.

Fleiri týdningar
 Zuckermann, Ghil'ad (2014). Jewish Language Contact (International Journal of the Sociology of Language 226)
 Zuckermann, Ghil'ad (2003), Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew, Palgrave Macmillan (ISBN 9781403917232 / ISBN 978140338695)

Mál í Evropa
Jødadómur


Tjaldrið (vaktarskip)

Tjaldrið er navnið á vaktar- og bjargingarskipi, sum Føroya Landsstýri læt byggja í Noregi í 1976. Vaktar- og bjargingarskipið Tjaldrið er bygt a Svolvær Mekanisk Verksted í Noregi í 1976. Tjaldrið kom á fyrsta sinni til Føroya hin 14. juli 1976. Umframt Tjaldrið røkir eisini skipið Brimil vaktar- og bjargingartænastu við Føroyar.  Tað er Fiskiveiðieftirlitið, sum ger bæði skipini út.

 Byggiár: 1976
 Longd: 44,51 metrar
 Breidd 10,02 metrar
 Dýpt: 2,9 metrar
 Motorur: M.W.M. 6s, 4t, 2 x 1200 HK = 2400 HK / 1765 kW.

Umframt at vera vaktarskip í sambandi við fiskiveiði undir Føroyum er Tjaldrið eisini bjargingarskip og hevur ofta verið boðsent at sleipa skip, ið hava fingið motorskaða.

Keldur
 Vikublaðið vika 38/2011
 Fiskiveiðieftirlitið (PDF)

Skip


Tjaldrið

Tjaldrið hevur fleiri týdningar:
 Tjaldrið (blað)
 Tjaldrið (vaktarskip)

Sí eisini
Tjaldur


Munster

Munster (Írskt; an Mhumhain / Cúige Mumhan [:an'vu:n:]), er ein landslutur í Útsynnings-írlandi. Munster hevur 1.243.726 íbúgvar (2011).

Írland


Zhengzhou

Zhengzhou er ein býur í Kina og høvuðsstaður í Henan landslutinum. Býurin er eisini prefekturat. Fólkatalið í prefekturatinum var 8.626.505 í 2010, meðan tað í sjálvum býnum var 3.132.000.

Býurin er politiskur, økonomiskur, teknologiskur og útbúgvingar miðdepil í Hanan landslutinum. Býurin er eisini miðdepil fyri ferðsluna í Miðkina.

Býurin liggur á syðra áarbakka á Gulu Ánni (Huang He / Yellow River), og er ein av teimum átta fornaldarligu høvuðsstaðunum í Kina.

Kend fólk úr Zhengzhou
Bai Juyi (772 – 846), Tang Dynasty skald.
Deng Yaping (1973 – ), fýra ferðir Olympiskur meistari í borðtennis fyri kvinnur, eisini seks ferðir heimsmeistari í borðtennis.
Du Fu (712—770), Tang Dynasty skald, føddur í Gongyi (nú í Zhengzhou).
Wei Wei (1920—2008), ein nútíðar rithøvundur.

Býir í Kina


Galway

Galway ['gɔlweɪ'] (Írskt: Gaillimh ['ɡalʲɪvʲ'] "grýtut" ið kemur av fyrra liðnum í staðarnavninum "grýtuta áin") er ein miðalstórur býur og umsitingardepil í County Galway í provinsinum Connacht í vestur Írlandi.

Galway hevur 75.414 íbúgvar (2011).

Myndir

Írland
Stórbýir í Írlandi


Waterford

Waterford (norrønt Veðrafjǫrðr ella Vetrarfjǫrðr, ið antin sipar til "veðurlag" ella "Vetrarhavn",  (Írskt: Port Láirge, "Lárag'sa havn") er ein miðalstórur býur og umsitingardepil í County Waterford í provinsinum Munster í suður Írlandi.

Waterford hevur 46.747 íbúgvar (2011).

Írland
Stórbýir í Írlandi


Leinster

Leinster (Írskt; Laighin / Cúige Laighean [kuːg´ə ˈlaiən], er ein landslutur í Landsynnings-írlandi. Leinster hevur 2.501.208 íbúgvar (2011).

Søga

Navnið er samanset av teimum liðum: Lein-ster. Tann fyrri kemur av írska ættarbólkinum "Laighean" ið livdi í økinum, tann seinni kemur antin av írskum "tír" ella norrønum "staðr", ið bæði merkja "landaøki", tvs. "Landaøki Laighins (-ættar)"

Írska navnið Cúige laighean merkir "fimtingur Laighins (-ættar)"; sí Landspartar í Írlandi

Írland


Ulster

Ulster (Írskt; Ulaidh / Cúige Uladh [ˈkuːgʲɪ ˈulə]; Ulster Skotskt; Ulstèr / Ulster), er ein landslutur í Norður-Írlandi.
Í Ulster eru nýggju sýslur. Seks av hesum (nærum 57% av Ulster) mynda Norðurírland: Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry og Tyrone. Hinar tríggjar sýslurnar (umleið 43% av Ulster) eru í Írsku republikkini: Cavan, Donegal og Monaghan.

Ulster hevur 1.954.727 íbúgvar (2006).

Írland
Bretland


Landspartar í Írlandi

Írland hevur søguliga verið býtt sundur í fýra landspartar: Leinster, Ulster, Munster og Connacht. Írska heitið fyri hesa landafrøðiligu sundurbýting, "cúige", ið merkir "fimtingur", sipar til at einaferð vóru fimm landspartar; tann fimti landsparturin, Mide (Meath), varð innlimaður í Leinster, meðan partar av honum fullu til Ulster.

Upprunaliga býtið var: Leinster, Munster, Mide, Connacht og Ulster.

Írland


Kongadømið Mide

Mide (fornírskt: [ˈmʲiðʲe] enskt: [ˈmiːð]), stavað Midhe í nútíðar írskum og anglifiserað til Meath, var eitt kongadømið í gamla írlandi í vardi meir enn 1.000 ár. Navnið merkir "miðja" og sipar til at hetta kongadømið lá í miðjuni av Írlandi.

Tá Mide hevði størstu vídd, fevndi tað alla núverandi sýsluna County Meath (ið hevur arvað navnið frá kongadøminum), alla sýsluna Westmeath, og partar av Cavan, Dublin, Kildare, Longford, Louth og Offaly.

Írland


County Louth

County Louth (írskt: Contae Lú) er ein county í írsku republikkini, ið liggur í landspartinum Leinster.

County Louth er 820 km² til støddar, við einum fólkatali uppá 110.894 (2006). Sostatt er hon Írlands minsta county tá um stødd ræður.

Administrativi depilin liggur í býnum Dundalk, men tann størsti býurin er Drogheda, ið er eitt sindur størri enn Dundalk.

Ekstern leinki
 County Louth - almenna turismu-heimasíðan
 Louth Local Authorities - almenn heimasíða

Írland


Co. Meath

County Meath (írskt: Contae na Mí) er ein county í írsku republikkini sum liggur í landspartinum Leinster. County Meath er 2.342 km² til støddar og fólkatalið er 162.831 (2006). Tann administrativi depilin liggur í býnum Navan, men nakrar almennar skrivstovur liggja í Trim, som er ein søguliga týdningarmikil býur. Meath, ið hevur arvað navn sítt frá kongadøminum Mide, liggur í tí miðírska láglendinum og bestendur í stóran mun av grasøkjum.
County Meath hevur eisini tey einastu tvey Gaeltacht økini í landspartinum Leinster, í Rath Cairn og Baile Ghib.

Leinki úteftir
 Almenn heimasíða
 Tourist Information
 Gistingarmøguleikar

Írland


Krzeszowice

Krzeszowice er ein býur i Suðurpóllandi. Krzeszowice hevur umleið 10 050 íbúgvar. Býurin liggur umleið 18 km vestan fyri Kraków. Býurin liggur við ánna Krzeszówka.

Býir og bygdir í Póllandi


Mohammad Reza Pahlavi

Muhammad Reza Pahlavi (persiskt: محمدرضا پهلوی Moḥammad Rez̤ā Pahlavī) (26. oktober 1919 í Teheran – 27. juli 1980 í Cairo) var shahur í Iran frá 16. september 1941 til iransku kollveltingina hin 11. februar 1979. Hann var annar monarkurin av Pahlavi-dýnastínum og tann síðsti shahurin í tí iranska monarkínum.

Iranar
Iranskir politikarar
Føðingar í 1919
Andlát í 1980


Gittari

Ein gittari ella guitari er eitt streingjaljóðføri ella instrument ið oftast hevur 6 streingir. Nylon streingir á klassiskum gittarum og stál ella nikkel streingir á akkustiskum (stundum nevndir country-) gittarum og el-gittarum.

Søga
Søgan hjá gittaranum røkkur aftur til í minsta lagi ár 2.000 f.kr. Tað finnast figurar frá hesi tíðini í Egyptalandi sum ímynda kvinnur ið spæla á gittaralíknandi ljóðføri.

Orðið "guitar" kemur møguliga úr Spania ella frá persiska orðinum "Gui-Tar" ið betýðir "Hálvcirkul og streingir." Tað kann eisini stava frá tí (differentieraða) arábiska orðinum "Qitara" ið var navnið á einum ljóðføri, ið kom til Spania í 10'du øld.

Fyrstu ferð ið gittarin verður nevndur á skrivt er í 1500 talinum.

El-gittarin varð uppfunnin av Adolf Rickenbacker í samstarvi við George Beauchamp og Paul Berth í 1931. Humbucker-pick-uppið varð uppfunnið av Seth Lover frá Gibson.

Ljóðføri


Lotte Friis

Lotte Friis (fødd 9. februar 1988) er ein av bestu svimjarum í Danmark (2011). Hon hevur bestu úrslit frá longu teinunum í frísvimjing. Hin 28. november 2009 setti hon heimsmet í 1500 m frí á stuttbana. Í 2007 setti hon 3 norðurlendsk met í 400 m, 800 m og 1500 metrum frí. Seinni hevur hon betra hesi met fleiri ferðir. Í 2008 luttók hon í Olympisku Leikunum í Beijing, har vann hon bronsu í 800 m frí. Lotte Friis hevur eisini vunnið heimsmeistaraheitið á langbana, tað gjørdi hon í 2009, tá hon vann gull í 800 m frí. Hon gjørdist tá fyrsti dani, ið vann heimsmeistaraheitið á langbana. Í 2011 luttók hon á heimsmeistara svimji stevnu í Shanghai, hon gjørdist heimsmeistari í 1500 m frí á langbana við tíðini 15:49.59. Harumframt vann hon silvur í 800 m frí við tíðini 8:18.20.

Hon gavst sum svimjari á altjóða støði í apríl 2017, eftir eina 14 ára langa karrieru.

Altjóða úrslit
 2003: Bronsu á EM fyri juniorar í 800 m frí
 2004: Silvur á EM fyri juniorar í 800 m frí
 2004: Silvur á EM á stuttbana í 800 m frí
 2007: Gull á EM á stuttbana í 800 m frí
 2008: Bronsu á EM á langbana i 1500 m frí
 2008: Bronsu á OL í 800 m frí
 2008: Bronsu á EM á stuttbana í 800 m frí
 2009: Gull á HM á langbana í 800 m frí og silvur í 1500 m frí
 2009: Heimsmet í 1500 m frí á stuttbana
 2010: Gull á EM á langbana í 800 m frí og í 1500 m frí
 2011: Gull í 1500 m frí og silvur í 800 m frí á HM á langbana í Shanghai
 2011: Silvur í 800 m frí á HM á langbana í Shanghai
 2012: Gull í 800 m frí á EM á stuttbana í Chartres
 2012: Silvur í 400 m frí á EM á stuttbana í Chartres
 2012: Silvur í 800 m frí á HM á stuttbana í Istanbul
 2013: Silvur í 800 m frí á HM á langbana í Barcelona
 2013: Silvur í 1500 m frí á HM á langbana í Barcelona
 2013: Silvur í 800 m frí á EM á stuttbana í Herning

Keldur

Útvortis ávísingar

Føðingar í 1988
Danskir svimjarar
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012
Svimjarar á Summar-OL 2016


Poul Nyrup Rasmussen

Poul Oluf Nyrup Rasmussen (føddur 15. juni 1943 í Esbjerg) er danskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Danmark í tíðarskeiðnum 25. januar 1993 til 27. november 2001. Hann varð limur í Europa-Parlamentinum í tíðarskeiðnum 2004-09. Hann var formaður fyri danska Javnaðarflokkin (Socialdemokratiet) 1992 - 2002. Áðrenn tað var hann næstformaður fyri flokkin 1987 - 2002. Poul Nyrup varð útbúgvin Cand.polit frá Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn (Københavns Universitet) í 1971. Hann var fólkatingslimur fyri Sosialdemokratarnir umboðandi valdømið Ringkøbings Amtskreds frá 10. mai 1988 til 2004.

Privat
Poul Nyrup Rasmussen er sonur Oluf Nyrup Rasmussen, sum var arbeiðsmaður, og Vera Nyrup Rasmussen, sum var vaskikona. Í 1966 gistist hann við Helle Mollerup. Tey fingu dóttrina Signe (fødd 1969) sum tók lívið av sær í august 1993, eftir at hava verið psykisk sjúk eina tíð. Poul Nyrup og Helle Mollerup blivu skild í 1976. Í 1994 bleiv hann giftur við tí radikala politikaranum Lone Dybkjær.

Keldur

Útvortis ávísingar
 Folketinget (baggrund: 24. juli 2003)
 Pes.org, Party of European Socialists
 Heimasíðan hjá Poul Nyrup Rasmussen

Føðingar í 1943
Danskir politikarar
Fólkatingslimir
Forsætisráðharrar í Danmark


Elin Brimheim Heinesen

Elin Brimheim Heinesen (fødd 25. juni 1958) úr Havn er føroyskur tónleikari, sangari, sangskrivari og tónasmiður. Hon er útbúgvin magistari (Cand.mag.) við høvuðsgrein í fagurfrøði og mentan (Æstetik & Kultur) og hjágrein í føroyskum máli og bókmentum. Hon las á Fróðskaparsetri Føroya í 1979-1981 og við Århus Universitet 1984-1986 og 1989-1991. Elin hevur eisini útbúgving sum filmshandritahøvundur frá Den Danske Filmskole, har hon gekk í 1997-1999.

Elin búði í Danmark í næstan 25 ár tilsamans, har hon starvaðist m.a. sum stjóri, marknaðarleiðari, verkætlanarleiðari, redaktiónsstjóri, ritstjóri og sum sjálvstøðug vinnurekandi við egnari fyritøku, sum m.a. bjóðaði ymiskar tænastur innan samskifti og vinnuráðgeving, umframt at hon gjørdi heimasíður. Elin flutti aftur til Føroya at búgva í 2007, tá hon gjørdist stjóri á Samvit, sum var útflutnings- og ferðaráð. Elin var stjóri á Samvit, til stovnurin varð niðurlagdur í august 2009.

Frá september 2009 til mai 2012 var Elin í starvi sum miðla- og menningarleiðari í Kringvarpi Føroya.

Frá mai 2012 til apríl 2015 var hon sjálvstøðugt vinnurekandi umframt at hon var ein av høvundunum, sum skrivað tíðindi á portal.fo, eftir at portalurin var seldur til Knassar.

Í apríl 2015 varð Elin sett í starv á Fróðskaparsetur Føroya sum leiðari av nýstovnaðu lestraskrivstovuni. Har var hon til hon fekk bjóðað starvið sum fyristøðufólk fyri Ljóðbókatænastuna hjá Landsbókasavninum í apríl 2018. Ljóðbókatænastan framleiðir føroyskar ljóðbøkur til fólk við lesitarni.

Elin hevur verið virkin í samfelagskjakinum í Føroyum og var eitt tíðarskeið sera virkin kjakari í sambandi við virksemið hjá Sea Shepherd móti grindadrápi. Í februar 2014 varð Elin vald í nevndina hjá nýggja føroyska filmsfelagnum Føroysk Filmsfólk.. Elin hevur eisini verið vald í nevndirnar hjá feløgunum MenTón og hjá Listaleypurin.

Elin hevur eina bloggu - heinesen.info, har hon skrivar greinir og hugleiðingar.

Tónleikalívsleið
Elin er eisini kend sum sangari og sangskrivari. Í 1970'unum og 1980'unum var hon limur í ymiskum orkestrum, sum spældu konsertir í Havnar Jazzfelag, m.a. í Perluni í Havn, sum var niðurrivin í 1983.

Í 1988 gav Elin út kassettubandið Nalja - Elin & Kári saman við Kára Jacobsen við 10 sangum á. Elin átti 5 av sangunum og Kári átti 5. Nakrir av sangunum vóru sera ofta at hoyra í útvarpinum, m.a. sangurin Sjeikurin eftir Elin Heinesen og sangurin Á, tann deiliga Havn, sum Kári hevur skrivað, og sum enn ofta er at hoyra um ólavsøkutíð - og so ikki minst lagið hjá Elini, sum hon gjørdi til yrking hjá pápa sínum Jens Paula Heinesen - Eitt dýpi av dýrari tíð. Hetta lagið gjørdist nummar fýra, tá Kringvarpið spurdi Føroya fólk í 2018, hvønn sang tey hildu vera tann besta, av øllum teimum sangunum, sum vóru útgivnir tey seinastu 50 árini.

Í 2010 gav Elin fløguna "Yndisløg - Ein ferð aftur í farnar tíðir" út. Á fløguni eru 15 løg, sum øll eru týðingar av kendum útlendskum løgum. Elin hevur sjálv týtt tey flestu av løgunum.

Og í juli 2018 kom so heildarútgávan "Handan stjørnurnar" við 12 sangum, sum Elin hevur gjørt orð og løg til.

Útgávur
2018 - Handan stjørnurnar - Elin Brimheim Heinesen (12 løg eftir Elina Brimheim Heinesen)
2010 - Yndisløg - Ein ferð aftur í farnar tíðir - Saman við Ad Libitum
1988 - Nalja - Elin & Kári (kom út sum kassettuband í 1988 og sum CD fløga í 1998) - saman við Kára Jacobsen

Familja
Elin Brimheim Heinesen er dóttir Jens Paula Heinesen, sála, og Maud Heinesen, sálu, sum bæði vóru rithøvundar. Jens Pauli var ein av virknastu rithøvundum í Føroyum. Elin eigur eina dóttir, Helena Heinesen Rebensdorff, sum eisini er sangari og sangskrivari og hevur Brimheim - millumnavnið hjá Elini - sum listafólkanavn. Brimheim hevur fingið serstakliga góð ummæli bæði í Danmark og Føroyum fyri sínar útgávur og konsertir, og hon hevur vunnið fleiri virðislønir fyri síni verk - m.a. eina FMA virðisløn í 2021 (ársins nýggja navn) og tríggjar FMA virðislønir í 2022 (ársins lag, ársins kvinnuligi sangari og ársins bólkur), umframt at hon vann Carl Prisen hjá donskum musikkforleggjarnum sum ársins talent í 2022, har 30.000 kr. fylgdu við.

Keldur

Útvortis ávísingar
Heinesen.fo, heimasíðan hjá Elini Brimheim Heinesen
 Sangtekstir.com

Føroyskir tónleikarar
Føroyskar songkvinnur
Føðingar í 1958
Føroysk tónaskøld
Føroyskir ritstjórar
Føroysk filmsfólk
Føroyskir bloggarar
Havnafólk


Fámara

Fámara er ein lítil bygd ella býlingur, sum hoyrir til Vágs kommunu. Fámara er á vestaru síða av Suðuroynni, í ein útnyrðin av Vági. Í nøkur ár búði familjan Brattaberg í Fámara, har tey eitt skifti høvdu ung fólk í arbeiði, ofta fólk úr øðrum londum. Tá tey fluttu úr Fámara búði ongin har í fleiri ár. Í 2010 flutti eini hjún til Fámara at búgva. Vegur er til Fámara. Vegurin fer úr Vági niðan til Botn, Ryskivatn og Fámara. Vegurin eitur Skálavegur niðri í Vági, síðan skiftir vegurin navn til Dalsvegur. Vegurin fer í tvey har uppi við Gjógvaráfjall. Vegurin sum fer beint fram fer til Fámara og vegurin sum snarar til høgru heldur fram til Botn og til Ryskivatn, skelti eru sett upp har sum vísa veg. Botnur er beint norðanfyri Fámara. Føroya fyrsta vatnorkuverk varð gjørt í Botni í 1921.

Fámara-málið
Hjúnini sum flutt til Fámara í 2010 vóru Johan Dalsgaard (eisini kendur sum Johan í Kollafirði) og Rakul, harumframt býr eisini ein ungur maður har hjá teimum. Jóhan og Rakul gjørdu vart við seg m.a. við at gera filmar, sum tey løgdu á YouTube og síðan deildu á Facebook, og so hevði Jóhan eisini eina sending í útvarpsrásini hjá Kringvarpinum, har hann sendi beinleiðis úr Fámara. Í 2012 gjørdist Fámara sera nógv umrøtt í fjølmiðlunum í Føroyum, tí festi varð lýst til sølu. Ein Facebook síða varð stovnað við heitinum "Free Fámara", og nógv varð skrivað á ymiskum portalum og skrivað varð í bløðum og málið varð umrøtt í útvarpsrásum og í sjónvarpinum. Tað stóð fólki frítt fyri at bjóða uppá festið í Fámara. Tað vísti seg seinni, at fyrrverandi festarin av Fámara, Árni Brattaberg, átti hægsta boðið, sum var á 520.000 krónur, sambært Johan Dalsgaard var tað boðið 4.775 kr. hægri enn hansara boð. Málið um Fámara er tó ikki avgreitt enn (november 2012), tí Johan kærdi og fekk sær sakførara úr Danmark at hjálpa sær.

Keldur

Útvortis ávísing
Vagur.fo

Suðuroy
Bygdir í Føroyum


Karavella Marionett-Teatur

Karavella Marionett-Teatur er eitt einkvinnu marionett-teatur úr Tórshavn. Eigarin og stovnarin er høvundurin Rakel Helmsdal.

Leikir

1. leikár (2011/12): Revurin við silkiturriklæðinum (leikrit: Rakel Helmsdal, leikstjórn: Hedvig Westerlund-Kapnas)

2. leikár (2012/13): Skrímslini (leikrit: Rakel Helmsdal eftir bókunum hjá Áslaug Jónsdóttir, Kalle Guettler og Rakel Helmsdal, leikstjórn: Hedvig Westerlund-Kapnas)

Útvortis slóðir
Um Karavella Marionett-Teatur

Sjónleikur
Undirhald


John Wayne

Marion Mitchell Morrison ( * 26. mai 1907 - † 11. juni 1979), føddur Marion Robert Morrison og betri kendur undir kunstnaranavni sínum John Wayne, var ein amerikanskur filmsleikari, leikstjóri og prodjúsari.

Hann gjørdist kendur av sínum leikluti í filminum "Stagecoach" frá 1939, ið John Ford lekstjórnaði.

Leinki úteftir

 John Wayne IMDb The Internet Movie Database.

Amerikanskir sjónleikarar
Filmsleikstjórar úr USA


Anthony Quinn

Antonio Rudolfo Oaxaca Quinn, betur kendur sum Anthony Quinn, ( * 21. apríl 1915 – † 3. juni 2001) var ein meksikansk-amerikanskur filmsleikari, málari og rithøvundur. Hann spældi m.a. í Viva Zapata (1952, Oscar), La Strada (1954), filminum um Van Gogh (1956, Oscar), The Guns of Navarone  (1961), Zorba the Greek (1964) og Lion of the Desert (1981).

Ekstern leinki

 Anthony Quinn IMDb The Internet Movie Database.

Amerikanskir sjónleikarar


Lady Gaga

Stefani Joanne Angelina Germanotta (Lady Gaga) (fødd 28. mars 1986 í New York City, New York) er ein amerikanskur popp-sangari. Stefani Joanne, betri kend sum Lady Gaga, er blivin kosin til at vera tann kvinnuligi sangarin, ið hevur fingið mest pengar í 2011 . Gaga er endað frammanfyri Taylor Swift, Katy Perry, Beyoncé og Rihanna. Seldar fløgur, kunngjørdar avtalur og 7,5 milliónir krónur í miðal fyri hvørja framførslu hevur givið tað úrslit, at Gaga fekk 515 milliónir í tíðarskeiðinum frá mai 2010 til mai 2011.

Kelduávísingar

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskar songkvinnur
Føðingar í 1986


Skerpikjøt

Skerpikjøt er føroyskur matur. Tað er tjógv ella bógvur av seyði, sum verður hongt í ein hjall at turka í fleiri mánaðir. Kjøtið verður fyrst visnað, síðan ræst, og at enda turt. Smakkurin er tengdur at ymiskum faktorum so sum veðurlagi og hvussu góður hjallurin er. Ein trupulleiki, ið ansast má eftir, meðan kjøt hongur í hjalli og turkar, eru skinflugurnar. Tær mugu ikki sleppa nær kjøtinum at víggja, tí so kemur maðkur í, og kjøtið verður tá ikki etandi. Tað skal helst vera kalt í veðrinum um heystið, tá slaktið er fyri, tí tá eru ongar flugur. Er tað lýtt í veðrinum, eru flugur, og so má ansast væl eftir at halda teimum frá kjøtinum. Í Føroyum er ikki vanligt at eta visnað kjøt, man bíðar antin til kjøtið er blivið ræst ella til tað er turt. Ræst kjøt verður kókað ella stokt. Turt kjøt verður etið, sum tað er, tað verður ikki kókað ella stokt. Tá talan er um fisk, tvøst og um ávís sløg av fugli, so verða hesi havd til matna í øllum trimum støðum: visnað, ræst ella turt. Tað er tað turra seyðakjøtið, sum verður nevnt skerpikjøt. Tað verður eisini nevnt turt kjøt. Skerpikjøt verður etið á ymiskan hátt, tað kann verða etið sum viðskeri upp á rugbreyð, drýl ella franskbreyð, tað kann etast afturvið kókaðum eplum, tað er tó ikki so vanligt. Skerpikjøt er eisini ofta at finna í sjálvtøkuborðum, sum eru vanlig at brúka nú á døgum til vælkomst, móttøkur, konfirmatiónir, barnadópar, brúdleyp, føðingardagar og aðrar merkisdagar.

Keldur

Føroyskur matur


Havbúnaðarfelagið

Havbúnaðarfelagið er vinnufelag fyri alarar í Føroyum. Endamálið hjá Havbúnaðarfelaganum er at savna allar føroyskar alarar til at útinna felags áhugamál og at verja áhugamál hjá limunum. Á hvørjum árið gevur Havbúnaðarfelagið út eina ársfrágreiðing, sum lýsir gongdina í alivinnuni og hvørji mál felagið hevur arbeitt við undanfarna ár. Felagið innsavnar hagtøl fyri slátur av laksi, støddarbýti og góðskuflokking. Tølini verða løgd á heimasíðuna Industri.fo regluliga. Í apríl 2011 skrivaði felagið undir stuðulsavtalu við føroyska svimjaran Pál Joensen. Tað var gjørt undir marknaðarføringsheitinum “Salmon from the Faroe Islands”.

Alifyritøkur í Føroyum, sum eru limir í Havbúnaðarfelagnum

Avrik sp/f, Hvalvík

Bakkafrost Farming North P/F, Glyvrar

Bakkafrost Farming West P/F, Glyvrar

Faroe Farming P/F, Vágur

Fiskaaling P/F, Hvalvík

Fossáaling, Vestmanna

Fútaklettur P/F, Gøta

Havsbrún P/F, Fuglafjørður

Luna P/F, Syðrugøta

Marine Harvest Faroes P/f, Hellurnar

Røkt Sp/f, Vestmanna

Týggjará, Tórshavn

Smolt Pro P/F, Tórshavn

Viking Seafood P/F, Tórshavn

Bókaútgáva um søguna hjá føroysku alivinnuni
Í 2011 gav Havbúnaðarfelagið út bókina Ringar í sjónum, sum Helgi Jacobsen og Jógvan Edmund á Geilini skrivaðu fyri felagið. Bókin lýsir søguna hjá føroysku alivinnuni.
 2011 - Ringar í sjónum, Helgi Jacobsen, Forlag: Havbúnaðarfelagið, 434 síður. ISBN: 978-99918-838-0-9

Keldur

Ávísingar úteftir
Industry.fo

Alivinna
Alivinna í Føroyum
Vinnufeløg