M/F Smyril

M/F Smyril er ferðaskip hjá Strandfaraskipum Landsins, sum siglur ímillum Tórshavn og Tvøroyri.

Søga

Suðuroy er heldur fjarskotin frá hinum oyggjunum, og tí er tað skilligt, at postflutningur til og úr oynni í gomlum døgum var bæði torførur og óregluligur. Tá ið fríhandilin kom í 1856, vórðu nógvir handlar stovnaðir kring landið, og tað var tí skjótt monnum greitt, at tað kravdist eitt betri postsamband oyggjanna millum, enn tað ið var. Tosað varð aftur og fram um, hvussu hetta skuldi gerast, men tað vóru bert orð.

Smiril I

So tóku Mortensens menn á Tvøroyri sær um reiggj og gjørdu sáttmála við Kochum Mekaniska Verkstad Aktiebolag í Malmø um at smíða teimum eitt dampskip til innanoyggjasigling. Tað var tí ein stórhending, tá ið Smiril við froyði frá bógnum 19. desember 1895 kom inn um Høvdan og inn eftir Trongisvágsfirði á síni fyrstu ferð úr útlondum nýkomin av bakkastokki og legði at Mortensens brúgv. Hesin fyrsti Smirilin byrjaði siglingina í januar 1896, og tað var ein kollvelting í føroyska postflutninginum, tí nú komu bæði bløð, brøv og annar postur skjótari út á bygdirnar. Eftir ferðaætlanini hevði Smiril vítt at fara í innanoyggjasiglingini - hann skuldi á hvørja bygd at kalla. Í mai mánaði 1917 seldi A/S J. Mortensens Eft. Smiril til Færøernes Amtskommune. Endaliga skeytið uppá hann fekk Amtskommunan í 1921, og varð hann nú skrásettur í Tórshavn.

Smiril II
Í 1931 læt Tingið nýggjan Smiril smíða í Frederikshavn, og hann kom til Føroya í 1932. Tá ið hann kom á Havnina, varð hann móttikin við bæði tónleiki og sangi, og fólk helt hann vera eitt ógvuliga vakurt skip og serstakliga innan við stórari salón, bleytum sofum og stólum. Eisini var ein lítil roykisalón og kahúttir niðriundir til ferðafólkið og á dekkinum til yvirmenninar. Eftir tátíðar krøvum var hetta eitt stásiligt ferðamannaskip, sum sigldi til tær stóru bygdirnar eftir fastari ferðaætlan, sum t.d. Vestmanna, Vágar og onkuntíð Mykines, Nólsoy, Klaksvík og bygdirnar á eystursíðuni á Eysturoy, Sandoy og Suðuroy. Tveir dagar eftir, at hann var komin, varð hann settur í sigling millum oyggjarnar, og sama dag fór gamli Smiril til Keypmannahavnar. Tað var við sorgblídni, at havnarfólk eygleiddu hann, har hann fór suður gjøgnum fjørðin út ímóti Borðuni. Hann hevði tá røkt siglingina millum oyggjarnar í yvir 35 ár.

Smyril III

Miðskeiðis í 1960-árunum samtykti løgtingið at byggja nýtt skip til Strandferðsluna, og 14. januar 1967 fór ein nýggjur Smyril av bakkastokki á Tórshavnar Skipasmiðju í Havn (sambært broytingum í rættskrivingarreglunum var stavihátturin nú broyttur frá Smiril til Smyril). Hann tók væl meira av fólki enn tann, ið var undan honum, og var pláss fyri 300 ferðafólkum umborð. Hann hevði so stóran motor, at siglitíðin millum Suðuroy og Tórshavn var bert 3 tímar, og hildu fólk, at hetta var eitt óført framstig. Hesin triðji Smyrilin hevði, í mun til teir báðar fyrru, dieselmotor. Hinir báðir fyrru høvdu dampmaskinu. Hesin Smyrilin var útgjørdur við øllum nútímans navigasjónstólum: radara, automatiskari stýring, o.s.fr. 10 kahúttirnar vóru við tilsamans 30 koyggjum miðskips til ferðafólk. Manningin var 14 og búði har afturi, skipari og yvirmenn frammi í erva. Á ovasta dekki var stór uppihaldssalón við kafeteria, á niðara dekki vóru kahúttirnar til ferðafólk og ein roykisalón tvørtur um alt skipið. Hann var eitt sera sjógott skip, og teir, ið førdu hann, høvdu bara gott at bera honum. Hann hevði einki hvalabak framman, so at fordekkið borðfyltist viðhvørt, tá ið hann fekk onkran sjógvin oman yvir seg, men var sum heild eitt róligt skip, ið bar seg væl í sjónum. Smyril varð settur í Suðuroyðarsiglingina og suðuroyingar vóru væl nøgdir við, at ferðin norður um fjørð nú einans tók 3 tímar og ikki sum áður 4. Sum nakað nýtt kundi hesin nýggi Smyrilin flyta nakrar fáar bilar millum oyggjarnar. Hann hivaði einar 4-5 niður í lastina, men tá máttu teir ikki vera ov stórir. Ein bilur varð settur á dekkið, hvørjumegin lastalúkuna og ein á sjálva lúkuna, men tað kravdi gott veður, um bilarnir ikki skuldu koma at liggja undir í sjóroki. Hesin bilflutningur vant so nógv upp á seg, at tú skuldi vera heppin at fáa bilin við, um tú ikki hevði biðið um pláss frammanundan.

Smyril IV

Tey, ið vildu hava bil við, tá ið tey ferðaðust millum Tórshavnar og Suðuroyar, gjørdust alsamt fleiri og skjótt var monnum greitt, at neyðugt var at útvega størri skip, ið kundi flyta nógv fleiri bilar og fólk á Suðuroyarleiðini. Tað bar á, at trongligt var umborð, og tá ið fólk og bátar skuldu flytast til tær ymsu stevnurnar kring landið, var hann mangan ov lítil. Tosað varð aftur og fram um hetta, og ymsar vóru meiningarnar, onkur vildi byggja skip, og onkur vildi keypa skip. Í 1975 var so 6 ára gamla ferjan Morten Mols keypt frá Molslinjen, og tað var eitt stórt og prýðiligt far afturímóti Smirlunum, ið verið høvdu frammanundan. Smyril varð beinanvegin settur í innanoyggjasiglingina (og uttanlandssigling !), og hetta var nakað heilt nýtt fyri suðuroyingar at sleppa norður til Havnar um morgunin og suður aftur um kvøldið. Nógv varð tosað um hetta skip í fyrstuni, sum t.d. um tað var egnað til sigling í okkara sjógvi ella ikki, so flatbotnað, sum tað var. Ikki skal dyljast, at illa rullaði tað í ringum líkindum og fór nakað langt viðhvørt. Men síðani stabilisatorarnir vóru settir í Smyril, er hann eitt heilt annað skip. Hann er farin mangan ringan hesi 23 árini, síðani hann kom til Føroya, og ógvuliga sjáldan hevur hann avlýst nakra ferð fyri veður. 4. Smyrilin siglir enn.

Smyril V
7. november 2001 varð uppskot til løgtingslóg lagt fyri tingið um at fáa nýggja suðuroyaferju. Eftir tíðarætlanini í løgtingslógaruppskotinum skuldi ferjan handast Strandfaraskipum Landsins seinast mitt í ella síðst í 2004. Skipið er seinkað nakrar ferðir av ymsum orsøkum. Men við tí, at landsstýrismaðurin Jógvan við Keldu og José Luis Álvarez, skipasmiðjustjóri á skipasmiðjusamtakinum IZAR, hava gjørt ískoytissáttmála til sáttmálan um smíðingina av Smyrli, er nýggj freist sett til 15. oktober 2005. Seinkingar kosta Strandfaraskipum dýrt, tí gamli Smyril skal haldast í sigling longri. Fleiri seinkingar merkja tí fíggjarligar revsingar til skipasmiðjúsamtakið IZAR. Eftir heimasíðuni hjá Strandfaraskipum Landsins, eitur nýggja skipið Smyril. Vanliga verður skipið nevnt Nýggi Smyril og verandi skip nevnd Gamli Smyril.
"Nýggi Smyril" er sniðgivin av kendu donsku rágevandi skibsverkfrøðinga fyritøkuni Knud E. Hansen A/S

 Keldur

 Útvortis ávísing

 Faroestamps.fo - Smiril-Smyril (kelda', public domain)
 SSL.fo - M/F Smyril
 SSL.fo - Nýggja Suðuroyarferjan
 Portal.fo, 5.9.2005: "Ætla at nýggi Smyril skal vera liðugur um 17 dagar"
 Portal.fo, 29.9.2005: "Nýggi Smyril fingið føroyskt flagg á hekkuna"
 Tinganes.fo, 15.10.2005: Røða løgmans við móttøkuna av nýggja Smyrli
 Smyril I-V

Ferðamannaskip
Suðuroy
Ferðavinna í Føroyum
Strandfaraskip landsins


Havnar Sjónleikarfelag

Havnar Sjónleikarfelag er eitt føroyskt sjónleikarafelag, sum varð stovnað í 1918. Felagið eigur Sjónleikarahúsið og er sjálvsognarstovnur.

Formenn í Havnar Sjónleikarfelag

 H.C.W. Tórgarð	(1918 – 1924)
 H.M. Jacobsen	(1924 – 1928)
 Richard Long	(1928 – 1930)
 H.A. Djurhuus	(1930 – 1951)
 J.C. Olsen		(1951 – 1963)
 Poul Johs. Lindberg	(1963 – 1967)
 Knút Wang		(1967 – 1974)
 Oskar Hermansson	(1974 – 1980)
 Olivur Næss		(1980 – 1988)
 Gulla Øregaard	(1988 – 1989)
 Oddvá Nattestad	(1989 – 1991)
 Kári Petersen	(1991 – 1993)
 Bjørgfinnur Nielsen	(1993)
 Margreta Næss	(1993 – 1996)
 Heðin Mortensen	(1996 – 2000)
 Jytte Joensen	(2003 - 2010)
 Karin Djurhuus (2010 -

Nevndin
 Hanna Flóvinsdóttir, forkvinna
 Nicolaj Falck, næstformaður
Birgir Djurhuus, kassameistari
 Hjálmar Dam, nevndarlimur
 Jákup Dahl Wardum, nevndarlimur
 Rói Næs, eykalimur

Keldur

Slóðir
 Sjonleikarhusid.com

Sjónleikur
Sjónleikur í Føroyum


Peter Mohr Dam

Peter Mohr Dam (11. august 1898 í Skopun - 8. november 1968 í Tórshavn) var løgmaður í Føroyum og útbúgvin lærari. Dam var lærari á Tvøroyri. Hann hevði eisini tætt tilknýti til arbeiðarafelagið á Tvøroyri Enigheden, har hann óløntur starvaðist tað mesta av ævi síni. Dam var ein av høvuðsforsprákarunum, tá ið  fólk á Tvøroyri stovnaðu felagið Froðbiar Sóknar Javnaðarfelag.

Petur Mohr Dam var formaður Javnaðarfloksins í tíðarskeiðnum 1936 - 1968. Í tveimum skeiðum var han Føroya løgmaður 1958-1962 og 1967-1968. Frá 1928 - 1968 var hann løgtingsmaður, árini sum løgmaður undantikin. Í tíðarskeiðnum 1964-1967 var hann fólkatingslimur.

 1928 - 1968 løgtingsmaður, árini sum løgmaður undantikin.
 1936 - 1968 formaður Javnaðarfloksins.
 1948 - 1957 fólkatingslimur.
 1958 - 1962 løgmaður.
 1964 - 1967 fólkatingslimur.
 1967 - 1968 løgmaður.

Børn: Atli Pætursson Dam  (1932 - 2005), Signar Dam, lækni, Bergur P. Dam (faðir Rigmor Dam)

Kelda

 Marius Johannesen : Dam, Peter Mohr í: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 3 (1979),s. 558
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 266 (PDF-Download)

Dam, Petur Mohr
Dam, Petur Mohr
Løgtingslimir
Dam, Petur Mohr
Andlát í 1968
Dam, Petur Mohr
Føroyskir fólkatingslimir
Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Tvørafólk
Skopuningar


Kristian Djurhuus

Kristian Djurhuus (12. februar 1895 í Tórshavn – 20. november 1984 í Trongisvági) var løgmaður í Føroyum.

 1920 - 1965 sýslumaður á Tvøroyri.
 1932 - 1950 løgtingsmaður.
 1940 - 1945 Næstformaður í løgtinginum.
 1945 aug.-nov. løgtingsformaður.
 1948 - 1950 landsstýrismaður.
 1950 - 1958 løgmaður
 1958 - 1962 løgtingsmaður.
 1959 - 1963 landsstýrismaður.
 1966 - 1968 løgtingsmaður.
 1967 - 1968 landsstýrismaður.
 1968 - 1970 løgmaður

Privatlív
Kristian Djurhuus var giftur við Margretu Djurhuus. Saman áttu tey synirnir: Johan Djurhuus, Hans Andreas (Hassadi) Djurhuus, Erling Djurhuus og Ejler Djurhuus.

Kelda
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 273 (PDF-Download)

Føroyskir politikarar
Løgmenn í Føroyum
Føðingar í 1895
Sýslumenn í Føroyum
Løgtingsformenn í Føroyum
Varaløgmenn í Føroyum
Politikarar úr Sambandsflokkinum
Andlát í 1984


Hákun Djurhuus

Hákun Djurhuus (11. desember 1908 í Tórshavn - 22. september 1987) var løgmaður í Føroyum 1963 til 1967. Hann var valdur á Ting fyri Fólkaflokkin í 1946. Eitt skifti frá 1950 til 1951 var hann borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu. Frá 1957 til 1960 og frá 1968 til 1973 var hann fólkatingsmaður. Hákun var útbúgvin lærari.

 1936 - 1946 Blaðstjóri á blaðnum Norðlýsið
 1946 - 1980 Løgtingslimur
 1950 - 1951 Løgtingsformaður
 1950 - 1951 Borgarstjóri í Klaksvík
 1951 - 1956 Landsstýrismaður
 1957 - 1960 Fólkatingsmaður
 1963 - 1967 Løgmaður
 1968 - 1973 Fólkatingsmaður

Kelda
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 272 (PDF-Download)

Djurhuus, Hákun
Djurhuus, Hákun
Føðingar í 1908
Borgarstjórar í Føroyum
Føroyskir lærarar
Løgtingsformenn í Føroyum
Politikarar úr Fólkaflokkinum
Føroyskir blaðstjórar
Andlát í 1987


3. juni

3. juni er dagur 154 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 155 um skotár). Tað eru 211 dagar eftur av árinum.

Hendingar
1844 - Seinastu gorfuglar verða fingnir í Íslandi á Eldey.
2006 - Montenegro verður sjálvstøðugt.
2017 - Islamistiskt yvirgangsálop á London Bridge hevur við sær at 8 lata lív og 48 verða særd í Bretlandi.
2018
Matstovan Koks vinnur virðislønina "ársins matstova" fyri aðru ferð frá The Nordic Prize.
Tórhavnar maraton verður hildið fyri fjórðu ferð.

Føðingar
 1843 - Frederik VIII, danskur kongur (d. 1912)
 1865 - Georg V, bretskur kongur (d. 1936)
 1906 - Josephine Baker, amerikonsk-fronsk dansarinna, songkvinna og sjónleikarinna (d. 1975)
 1925 - Tony Curtis, amerikanskur sjónleikari (d. 2010)
 1931 - Raul Castro, kubanskur forseti.
 1950 - Suzi Quatro, amerikonsk songkvinna.
 1986 - Rafael Nadal, spanskur tennisleikari.

Andlát
1899 - Johann Strauss II, eysturríkst tónaskáld (f. 1825)
1924 - Franz Kafka, kekkiskur rithøvundur (f. 1883).
2001 - Anthony Quinn, meksikanskur-amerikanskur sjónleikari (f. 1915)
2016 - Muhammad Ali, amerikanskur nevaleikari (f. 1942)

Juni, 03.


4. juni

4. juni er dagur 155 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 156 um skotár). Tað eru 210 dagar eftir av árinum.

Hendingar
1919 - Amerikanska tingið góðkennir lógaruppskot, ið gevur amerikanskum kvinnum valrætt.
1970 - Tonga verður sjálvstøðugt.

Føðingar
1738 - Georg 3., bretskur kongur (d. 1820)
1867 - Carl Gustaf Emil Mannerheim, forseti Finnlands (d. 1951)
1929 - Karolos Papoulias, forseti Grikklands (d. 2021)
1952 - Bronislaw Komorowski, forseti Pollands.
1955 - Val McDermid, skotskur rithovundur.
1971 - Joseph Kabila, kongolesiskur forseti.
1975 - Angelina Jolie, amerikonsk sjonleikarinna.
1979 - Naohiro Takahara, japanskur fotboltsleikari.
1985 - Lukas Podolski, tyskur fotboltsleikari.

Andlát
 1941 - Wilhelm II, tyskur keisari (f. 1859)
 2019 - Lennart Johansson, svenskur ítróttarleiðari (f. 1929)
 2022 - Niels Midjord, føroyskur sangskrivari og sangari (f. 1949)

Juni, 04.


5. juni

5. juni er dagur 156 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 157 um skotár). Tað eru 209 dagar eftur av árinum.

Grundlógardagur í danska ríkinum.

Hendingar
 1257 - Krakow í Póllandi fær býarrættindi.
 1849 - Danska ríkisgrundlógin verður sett í gildi, tá ið danski kongurin, Fríðrikur 7., undirskrivar hana henda dagin.
 1905 - Vágs Bóltfelag (VB) varð sett á stovn.
 1911 - Hests kirkja verður vígd.
 2019 - Fólkatingsval í Danmark.

Føðingar
1862 - Allvar Gullstrand (d. 1930)
1878 - Jákup Dahl, føroyskur próstur (d. 1944)
1883 - John Maynard Keynes (d. 1946)
1939 - Joe Clark, kanadiskur politikari.
1949 - Ken Follett, bretskur rithovundur.
1971 - Mark Wahlberg, amerikanskur sjonleikari og sangari.
1986 - Amanda Crew, kanadisk sjonleikarinna.

Andlát
 1900 - Stephen Crane, amerikanskur rithøvundur (f. 1871)
 1944 - Jákup Dahl, føroyskur próstur (f. 1878)
 1993 - Conway Twitty, amerikanskur country-sangari (f. 1933)
 2004 - Ronald Reagan, amerikanskur sjónleikari og forseti (f. 1911)
 2012 - Ray Bradbury, amerikanskur rithøvundur (f. 1920)
 2018 - Johannes Andreas Næs (f. 1920)

Juni, 05.


6. juni

6. juni er dagur 157 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 158 um skotár). Tað eru 208 dagar eftur av árinum.

Tjóðardagur í Svøríki.

Hendingar
 1523 - Gustav Vasa verður kongur av Svøríki.
 1944 - Seinni heimsbardagi: Orrustan við Normandíið byrjar.
 1984 - Telduspælið Tetris verður útgivið fyri fyrstu ferð í Sovjetsamveldinum.
 1993 - Mongolia heldur forsetaval fyri fyrstu ferð.

Føðingar
 1799 - Aleksandr Pusjkin, russiskur rithøvundur (d. 1837)
 1875 - Thomas Mann, týskur rithøvundur (d. 1955)
 1901 - Sukarno, indonesiskur forseti (d. 1970)
 1934 - Albert II, belgiskur kongur.
 1956 - Bjorn Borg, svenskur tennisleikari.
 1956 - Bubbi Morthens, íslendskur sangari.
 1967 - Paul Giamatti, amerikanskur sjónleikari.
 1983 - Michael Krohn-Dehli, danskur fótbóltsleikari.
 1985 - Sebastian Larsson, svenskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1968 - Robert F. Kennedy, amerikanskur politikari (f. 1925)
 2005 - Anne Bancroft, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1931)

Juni, 06.


7. juni

7. juni er dagur 158 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 159 um skotár). Tað eru 207 dagar eftir av árinum.

Hendingar
 1576 - Enski rannsóknarfarin Martin Frobisher ger eina rannsóknarferð til Grønlands í leitingini eftir einari siglingarleið norður um Amerika, sonevnda útnyrðingsleiðin. Har uppdagar hann víkina, sum liggur á suðurstrondini á Baffinsland. Víkin er nú uppkallað eftir honum.
 1654 - Ludvík 14. av Fraklandi (myndin) verður krýndur.
 1862 - USA og Stóra Bretland avgera at berjast ímóti trælahandil.
 1863 - Frakland hertekur meksikanska høvuðsstaðin.
 1929 - Vatikanið verður sjálvstøðugt ríki.
 1942 - USA vinnur á Japan í avgerandi sjóbardaganum tætt við oynna Midway (USA) í Kyrrahavi.
 1982 - Priscilla Presley opnar Graceland fyri almenninginum. Baðirúmið har Elvis Presley doyði 5 ár áðrenn, verður tó ikki opið almenninginum.
 2017 - Tvær yvirgangsatsóknir verða samstundis í Tehran, ein í tinginum og ein í einum gravhýsi. Í minsta lagi 18 fólk verða dripin og fleiri enn 40 verða særd. Hetta er fyrsta álop ISIL á Iran.

 Ítróttur

 Fótbóltur
2013 - A-landsdystur menn Írland - Føroyar 3-0
2013 - Landsdystur U21 menn, EM undankapping: Rumenia - Føroyar 2-2. Málini fyri Føroyar gjørdu Gunnar Zachariasen (29. min.) og Poul Ingason (93. min.)

Føðingar
 1848 - Paul Gauguin, franskur listamalari (d. 1903).
 1958 - Prince, amerikanskur sangari, tonleikaframleidari og sjonleikari (d. 2016).
 1959 - Anker Eli Petersen á Tvøroyri, føroyskur grafikari.
 1959 - Mike Pence, amerikanskur varaforseti.
 1969 - Joachim, prinsur Danmarks.
 1982 - Høgni Lisberg, føroyskur tónleikari.

Andlát
 2015 - Christopher Lee, bretskur sjónleikari

Juni, 07.


8. juni

8. juni er dagur 159 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 160 um skotár). Tað eru 206 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 793 - Víkingar leypa á Northumbria í Onglandi. Hetta er roknað sum byrjanin á Skandinavisku innrásini av Onglandi.
 1783 - Gosfjallið Laki (myndin) í Íslandi fer at goysa. Gosið varar í 8 mánaðir, og hevur við sær at 9.000 lata lív, og at 5 ára hungursneyð varar í landinum.
 1867 - Eysturríkski keisarin Frans Josef I og Elisabeth keisaradrotning (Sissi) verða krýnd til kong og drotning í Ungarn.
 2014 - Føroyska kvinnuflogbóltslandsliðið vinnur allar tríggjar dystirnar í EM-undankappingini fyri smátjóðir.
 2018 - Gekkurin í Kringvarpi Føroya fer uppá 3 milliónir krónur fyri fyrstu ferð.

Føðingar
 1867 - Frank Lloyd Wright, amerikanskur arkitektur (d. 1959)
 1925 - Barbara Bush, amerikonsk forsetafrú.
 1933 - Joan Rivers, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2014)
 1955 - Tim Berners-Lee, enskur KT-verkfrøðingur, stovnaði heimsvevin.
 1976 - Lindsay Davenport, amerikonsk tennisleikarinna.
 1977 - Kanye West, amerikanskur sangari og rappari.
 1983 - Kim Clijsters, belgisk tennisleikarinna.

Andlát
 1845 - Andrew Jackson, amerikanskur forseti (f. 1767)
 2018 - Anthony Bourdain, amerikanskur kokkur(f. 1956)

Keldur

Juni, 08.


9. juni

9. juni er dagur 160 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 161 um skotár). Tað eru 205 dagar eftur av árinum.

Tjóðardagur Álands.

Hendingar
 1905 - Noreg avtekur sambandið við Svøríki, og fær sjálvstýri.
 2018 - Olaf Johannesen vinnur eina Reumert virðisløn fyri "ekstraordinære præstationer og særlige talenter inden for dansk scenekunst" í Keypmannahavn.

Føðingar
 1672 - Paetur mikli, keisari Russlands (d. 1725)
 1843 - Bertha von Suttner, eysturrísk baronessa (d. 1914)
 1941 - Jon Lord, enskur tónleikari (d. 2012)
 1963 - Johnny Depp, amerikanskur sjónleikari.
 1978 - Miroslav Klose, týskur fótbóltsleikari.
 1981 - Natalie Portman, ísraelsk-amerikonsk sjónleikarinna.
 1984 - Wesley Sneijder, niðurlendskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1867 - Christian Pløyen, danskur løgfrøðingur og amtmaður Føroya 1837 - 1848 (f. 1803)
 1870 - Charles Dickens, enskur rithøvundur (f. 1812)
 2013 - Iain Banks, skotskur rithøvundur (f. 1954)
 2017 - Adam West, amerikanskur sjónleikari (f. 1928)
 2022 - Matt Zimmerman, kanadensisk sjónleikari (f. 1934)

Keldur

Juni, 09.


10. juni

10. juni er dagur 161 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 162 um skotár). Tað eru 204 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 Mentan

 1985 - Fuglafjarðar Kirkja bleiv vígd

 Ítróttur

 Fótbóltur

 2009 - Føroyar-Serbia 0-2 (0-1) – HM-undankapping

Føðingar
 1819 - Gustave Courbet, franskur listamálari (d. 1877)
 1921 - Prins Filip, Hertug av Edinborg
 1922 - Judy Garland, amerikonsk sjónleikarinna og songkvinna (d. 1969)
 1933 - Jacob Lindenskov, føroyskur deildarstjóri og politikari (d. 2018).
 1938 - Violetta Villas, belgisk-pólsk sjónleikarinna og songkvinna (d. 2011)
 1959 - Carlo Ancelotti, italskur fótbóltsleikari.
 1982 - Laleh Pourkarim, ironsk-svensk songkvinna.
 1982 - Madeleine prinsessa av Svøríki

Andlát
 1555 - Elisabeth av Danmark, prinsessa (f. 1485)
 1926 - Antoni Gaudi, katalanskur arkitektur (f. 1852)
 1949 - Sigrid Undset, norskur rithøvundur (f. 1882)
 1967 - Spencer Tracy, amerikanskur sjónleikari (f. 1900)
 2004 - Ray Charles, amerikanskur tónleikari (f. 1930)

Juni, 10.


11. juni

11. juni er dagur 162 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 163 um skotár). Tað eru 203 dagar eftur av árinum.

Hendingar
2014 - Avtað um sildakvotu kom í lag millum Føroyar og ES, og Maria Damanaki fiski- og vinnumálakommiserur kunngjørdi, at ES nú fór at enda handilsboykottið móti Føroyum, sum hevði vart síðan 28. august 2013. Sum partur í nýggju semjuni lovaði Jacob Vestergaard, fiskimálaráðharri Føroya, at Føroyar fóru at taka aftur stevningina í WTO móti ES.

Føðingar
1776 - John Constable, enskur listamálari (d. 1837)
1933 - Gene Wilder, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri (d. 2016)
1934 - Henrik prinsur Danmarkar, (d. 2018).
1959 - Hugh Laurie, enskur sjónleikari og tónleikari.
1969 - Peter Dinklage, amerikanskur sjónleikari.
1986 - Shia La Beouf, amerikanskur sjónleikari.

Andlát
1979 - John Wayne, amerikanskur sjónleikari (f. 1907)

Juni, 11.


12. juni

12. juni er dagur 163 í árinum í tí gregorianska kalendarinum (dagur 164 um skotár). Tað eru 202 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 1550 - Býurin Helsinki í Finnlandi verður stovnaður av Gustavi I av Svøríki.
 1941 - Seinni heimsbardagi: Georg Joensen av Eiði, skipari á Thor úr Sørvági, skjýtur eitt týskt flogfar niður.
 1964 - Nelson Mandela verður dømdur í lívstíðarfongsul í Suðurafrika.
 1941 - Georg Joensen av Eiði, skipari á Thor úr Sørvági, skjýtur eitt týskt flogfar niður.
 2014 - Tríggir ísraelskir tannáringar, Eyal Yifrach, Gil-ad Sha'er og Naftali Franke, verða burturfluttir og dripnir av Hamas á Vestara Áarbakka.
 2016 - Í einum skotálopi móti einum náttklubbi í Orlando í Florida verða 50 fólk dripin og 53 verða særd.
 2017 - Amerikanski lesandi Otto Warmbier, sum hevur sitið í norðurkoreanskum fongsli í næstan hávtannað ár, verður fluttur heim aftur,. Hann andast vikuna eftir.

Føðingar
 1890 - Egon Schiele, eysturrikskur listamálari (d. 1918)
 1897 - Anthony Eden, enskur forsætisráðharri (d. 1977)
 1924 - George H. W. Bush, amerikanskur forseti.
 1929 - Anne Frank, týskur rithøvundur (Dagbók Onnu Frank) (d. 1945)
 1976 - Thomas Sørensen, danskur fótbóltsleikari.
 1979 - Robyn, svensk songkvinna.
 1983 - Kári í Lágabø, føroyskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1897 - Gregers Joensen, føroyskur løgtingslimur (f. 1835)
 2014 - Elin Mortensen, føroyskur rithøvundur og týðari. (f. 1920)

Juni, 12.


13. juni

13. juni er dagur 164 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 165 um skotár). Tað eru 201 dagar eftur av árinum.

Hendingar
1308 - Erlendur biskupur doyr í Bergen.
1525 - Martin Luther giftist Katharinu von Bora og brýtur lógina, ið bannar rómversk-katólskum prestum og munkum at giftast.
1774 - Rhode Island í USA bannar innflutning av trælum.
1917 - Fyrri heimsbardagi: Týskland bumbar London. 162 lata lív, har ímillum 46 børn, og 432 onnur koma til skaða.
1927 - Charles Lindbergh verður fagnaður við skrúðgongu í New York City, eftir at hava flogið fyrstur manna tvørtur yvir Atlantshavið.
1955 - Fyrsta diamantminan í Sovjetsamveldinum verður funnin.
1978 - Ísraelski herurin tekur seg aftur úr Libanon.
1997 - Fyrrverandi amerikanski hermaður Timothy McVeigh verður dømdur til deyða fyri bumbuatsóknina í Oklahoma í 1995.
2000 - Italia náðar Mehmet Ali Agca, turkiska byrsumannin, ið royndi at myrða Jóhannes Páll II páva í 1981.
2005 - Dómstólurin í Santa Barbara, Kalifornia, fríkennir poppsangaran Michael Jackson, ið er ákærdur fyri at hava kynsliga misnýtt 13 ára gamla Gavin Arvizo.
 2005 - Írskt verður alment mál í Evropeiska Samveldinum.
 Ítróttur
 Fótbóltur
1973 - Hetland - Føroyar 5-1 (4-1) í Seafield.
2015 - Føroyar - Grikkaland 2-1 (1-0) á Tórsvølli. Málini fyri Føroyar gjørdu Hallur Hansson (32') og Brandur H. Olsen (70').

Føðingar
 1813 - Andreas Christian Lützen, lærari og keypmaður í Tórshavn, løgtingsmaður (d. 1874)
 1831 - James Clerk Maxwell, skotskur alisfrøðingur og støddfrøðingur (d. 1879).
 1840 - Augusta Lundin, svenskur klædnasniðgevi (d. 1919)
 1856 - Sørin Emil Müller, fulltrúi hjá amtmanninum, seinni fútanum, reiðari og jarðarbrúkari (d. 1922)
 1865 - William Butler Yeats, írskur rithøvundur og Nobelvirðisløn-vinnari í bókmentum (d. 1939)
 1888 - Fernando Pessoa, portugisiskt skald og rithøvundur (d. 1935)
 1901 - Tage Erlander, svenskur ríkisráðharri (d. 1985)
 1935 - Christo, bulgarskur/amerikanskur listamaður (d. 2020)
 1944 - Ban Ki-moon, suðurkoreanskur aðalskrivari hjá Sameindu Tjóðum.
 1949 - Niels Midjord, føroyskur sangskrivari og sangari (d. 2022)
 1951 - Stellan Skarsgård, svenskur sjónleikari
 1953 - Tim Allen, amerikanskur sjónleikari
 1969 - Søren Rasted, danskur tónleikari (Aqua)
 1974
 Steve-O, amerikanskur sjónleikari og stuntmaður (Jackass)
 Selma Björnsdóttir, íslensk songkvinna og sjónleikarinna
 1981 - Chris Evans, amerikanskur sjónleikari
 1986
 Måns Zelmerlöw, svenskur poppsangari
 Kat Dennings, amerikonsk sjónleikarinna
 Mary-Kate Olsen, amerikonsk sjónleikarinna
 Ashley Olsen, amerikonsk sjónleikarinna
 1996 - Kodi Smit-McPhee, avstralskur sjónleikari

Andlát
 1308 - Erlendur biskupur í Kirkjubø.
 1986 - Benny Goodman, amerikanskur jazztónleikari (f. 1909)
 1987 - Geraldine Page, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1924)

Juni, 13.


14. juni

14. juni er dagur 165 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 166 um skotár). Tað eru 200 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 1158 - Býurin München í Týsklandi verður stovnaður av Heinrich der Löwe.
 1777 - Stars and Stripes verður viðurkent sum flagg USA.
 1900 - Hawaii gerst amerikanskt øki (United States territory).
 1907 - Kvinnur fáa valrætt í Noregi.
 1940 - Seinni heimsbardagi: Týskland hertekur París í Fraklandi.
 2014 - Tríggir føroyingar luttaka í donsku fitnesskappingini Natural Power Fitness, ið verður hildin í Randers í Danmark, við góðum úrsliti. Jórun Larsen Mørkøre vinnur kvinnuflokkin, Árna Fjallstein gerst nummar tvey í sama flokki, og David Arge Galán gerst nummar tvey hjá monnum.

Føðingar
 1671 - Tomaso Albinoni, italskt tónaskald (d. 1751)
 1811 - Harriet Beecher Stowe, amerikanskur rithøvundur og abolitionistur (d. 1896)
 1832 - Nikolaus Otto, týskur uppfinnari, sum uppfann bensinmotorin ella Otto-motorin (d. 1891)
 1889 - Johannes Petersen, føroyskur træsmiður og løgtingsmaður (d. 1991)
 1916 - Georg Henrik von Wright, finskur heimspekingur (d. 2003)
 1928 - Che Guevara, argentinskur lækni og kubanskur kollveltingarmaður (d. 1967)
 1946 - Donald Trump, forseti USA.
 1969 - Steffi Graf, týskur tennisleikari.

Andlát
 1594 - Orlando di Lasso, flamskt tónaskald (f. 1532)
 1952 - Niels Christian Nolsøe, føroyskur bedingsmeistari á Tvøroyri, løgtingsmaður. (f. 1879)
 1986 - Jorge Luis Borges, argentinskur rithøvundur (f. 1899)

Juni, 14.


15. juni

15. juni er dagur 166 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 167 um skotár). Tað eru 199 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 1184 - Í samanbresti við Sverra Sjúrðarsyni í bardaga við Fimreite í Sogndalsfirði fellur Magnus Erlingsson og saman við honum falla 2.000 av hansara menn.
1219 - Slagið við Lyndanisse/Reval (í dag býurin Tallinn): fyrstu ferð danska flaggið Dannebrog verður nýtt.
1836 - Arkansas verður 25. statur USA.
1954 - Fótbóltsfelagskapurin UEFA verður settur á stovn í Sveis.

Grindir
 1715 - Miðvágur, 200.
 1725 - Vágur, 38.
 1846 - Gøta, 92.
 1855 - Miðvágur, 33.
 1866 - Klaksvík, 57.
 1951 - Vágur, 119.
 1960 - Vestmanna, 94.

Føðingar
 1843 - Edvard Grieg, norskt tonaskald (d. 1907)
 1871 - Daniel Jacob Danielsen (d. 1916)
 1894 - Trygve Gulbranssen, norskur rithovundur (d. 1962)
 1914 - Jurij Andropov, russiskur politikari (d. 1984)
 1920 - Alberto Sordi, italskur sjonleikari (d. 2003)
 1923 - Erland Josephson, svenskur sjonleikari (d. 2012)
 1932 - Mario Cuomo, amerikanskur politikari (d. 2015)
 1941 - Harry Nilsson, amerikanskur sangari (d. 1994)
 1943 - Johnny Hallyday, franskur tonleikari (d. 2017)
 1943 - Poul Nyrup Rasmussen, danskur politikari.
 1948 - Henry McLeish, skotskur politikari.
 1949 - Simon Callow, enskur sjonleikari.
 1949 - Jim Varney, amerikanskur sjonleikari (d. 2000)
 1953 - Xi Jinping, kinesiskur politikari.
 1963 - Helen Hunt, amerikonsk sjonleikarinna.
 1964 - Courteney Cox, amerikonsk sjonleikarinna.
 1964 - Michael Laudrup, danskur fotboltsleikari.
 1969 - Ice Cube, amerikanskur rappari og sjonleikari.
 1969 - Oliver Kahn, tyskur fotboltsleikari.
 1969 - Bashar Warda, irakiskur erkibiskupur.
 1973 - Neil Patrick Harris, amerikanskur sjonleikari.
 1982 - Atli Gregersen, føroyskur fótbóltsleikari.
 1992 - Mohamed Salah, egyptiskur fotboltsleikari.

Andlát
 1184 - Magnus Erlingsson, kongur Noregs (f. 1156)
 1849 - James K. Polk, amerikanskur forseti (f. 1795)
 1889 - Mihai Eminescu, rumenskur rithovundur (f. 1850)
 1996 - Ella Fitzgerald, amerikonsk songkvinna (f. 1917)
 2014 - Casey Kasem, amerikanskur sjonleikari (f. 1932)
 2019 - Franco Zeffirelli, italskur leikstjori (f. 1923)

Juni, 15.


16. juni

16. juni er dagur 167 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 168 um skotár). Tað eru 198 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 1976 - Blóðbað í Soweto.
 2014 - Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, hevur í dag, umvegis Christian F. Andreasen, stevnt Dia Midjord, stjóra fyri Kringvarpi Føroya, Liljuni Weihe, tíðindaleiðara fyri Kringvarp Føroya, Jan Lamhauge, tíðindamanni hjá Kringvarpi Føroya og Sveini Tróndarson, tíðindamanni, fyri ærumeiðing.

 Ítróttur
 Fótbóltur
 1993 - Føroyar-Tjekkoslovakia 0-3 (0-3) á Toftum – HM-undankapping

Grindir
 1628 - Klaksvík, 100.
 1847 - Hvalvík, 173.
 1859 - Miðvágur, 179.

Føðingar
 1313 - Giovanni Boccaccio, italskur rithøvundur og skald (d. 1375).
 1829 - Geronimo, høvdingur hjá Chiricahua-fólkinum (d. 1909)
 1890 - Stan Laurel, enskur sjónleikari (d. 1965)
 1952 - Giorgos Andrea Papandreou, grikskur politikari.
 1970 - Phil Mickelson, amerikanskur golfleikari.
 1971 - Tupac Shakur, amerikanskur rappari (d. 1996)
 1982 - Jógvan Skorheim, føroyskur politikari.

Andlát
 1986 - Erlendur Patursson (f. 1913)
 2003 - Georg Henrik von Wright, finskur heimspekingur (f. 1916)
 2016 - Jo Cox, bretskur politikari (f. 1974)
 2017 - Helmut Kohl, týskur kanslari (f. 1930)

Juni, 16.


17. juni

17. juni er dagur 168 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 169 um skotár). Tað eru 197 dagar eftur av árinum. Dagurin kallast eisini bótólvsøka ella bótólvsmessa.

Tjóðardagur Íslands. Frá 1954 til 1990 tjóðardagur Vesturtýsklands.

Hendingar
 1397 - Kalmarsamveldið.
 1944 - Ísland blívur tjóðveldi. (myndin)
 1953 - Fólkauppreistur í DDR.
 2014 - Nýggj farstøð verður tikin í nýtslu í Vága Floghavn

 Ítróttur
 Fótbóltur
 1992 - Føroyar-Kýpros 0-2 (0-1) á Toftum – HM-undankapping.

Grindir

 1725 - Miðvágur, 430.
 1749 - Klaksvík, 148.
 1854 - Vestmanna, 211.
 1880 - Klaksvík, 56.
 1945 - Funningsfjørður, 330.

Føðingar
 1811 - Jón Sigurðsson, forseti Íslands. "Sómi Íslands, sverð þess og skjöldur" (d. 1879).
 1882 - Igor Stravinskij, russiskt tónaskald (d. 1971).
 1898 - M. C. Escher, hálendskur grafikari (d. 1972).
 1936 - Ken Loach, enskur leikstjori.
 1943 - Newt Gingrich, amerikanskur politikari.
 1943 - Barry Manilow, amerikanskur sangari.
 1945 - Eddy Merckx, belgiskur sukklari.
 1947 - Jógvan Arge, útvarpsmaður.
 1948 - Hrafn Gunnlaugsson, íslendskur leikstjóri.
 1980 - Venus Williams, amerikonsk tennisleikarinna.

Andlát
 1889 - Jógvan í Sjúrðarstovu, bóndi og óðalsmaður í Vestmanna, løgtingsmaður (f. 1821).
 1918 - Johan Christian Djurhuus, róptur Faktorin, keypmaður í Klaksvík, løgtingsmaður (f. 1834).
 1955 - Johannes Olaus Joensen, prokuristur í Havn, býráðsformaður, løgtingsmaður (f. 1885).
 1995 - Haldor Hansen, vrakaraeftirlitsmaður í Sørvági, løgtingsmaður (f. 1972).
 2001 - Frederik Siverd Amaliel Sofus Olsen, í Rítuvík. Fiskimaður, skipari, reiðari, formaður fyri vegagerð hjá Landsverkfrøðinginum, løgtingsmaður (f. 1917).
 2002 - Fritz Walter, týskur fótbóltsleikari, "tjóðarhetja" (f. 1920).

Juni, 17.


18. juni

18. juni er dagur 169 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 170 um skotár). Tað eru 196 dagar eftur av árinum.

Hendingar
1830 - Frakland hertekur Algeria.
1900 - Cixi einkjukeisaradrotning av Kina boðar frá at allir útlendingar, staðsettir í landinum, skulu avrættast, harímillum diplomatar og familjur teirra.
1928 - Amelia Earhart verður fyrsta kvinna, ið flýgur í flogfari yvir Atlantshavið. Hesaferð tó bert sum ferðafólk.
2015 - Fólkatingsval í Danmark.

 Ítróttur
 Fótbóltur
 1973 - Orknoyggjar-Føroyar 2-1 (1-1) í Kirkwall

Grindir
 1729 - Funningsfjørður, 56.
 1821 - Hvalba, 78.
 1838 - Miðvágur, 308.
 1974 - Vágur, 65.
 1982 - Miðvágur, 334.
 1984 - Tórshavn, 72.

Føðingar
 1886 - George Mallory (d. 1924)
 1901 - Anastasia, russisk prinsessa (d. 1918)
 1931 - Fernando Henrique Cardoso, brasilskur forseti.
 1942 - Paul McCartney, enskur sangari og sangskrivari.
 1949 - Lech Kaczyński, polskur forseti (d. 2010)
 1950 - Hanus G. Johansen, foroyskur sangari og tonaskald.
 1986 - Richard Gasquet, franskur tennisleikari.

Andlát
 741 - Leo III, bysantinskur keisari (f. 680)
 1037 - Avicenna, persiskur stjørnufrøðingur, heimspekingur og skald (f. 980)
 1974 - Georgij Zjukov, sovjetiskur herovasti (f. 1896)
 1928 - Roald Amundsen, norskur pólfari og sjófari (f. 1872)
 1997 - Lev Kopelev, russiskur rithøvundur (f. 1912)
 2010 - José Saramago, portugisiskur rithøvundur (f. 1922)
 2020 - Vera Lynn, bretsk sangarinna (f. 1917)

Juni, 18.


19. juni

19. juni er dagur 170 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 171 um skotár). Tað eru 195 dagar eftir av árinum.

Hendingar
1862 - Amerikanska tingið bannar trælahald.
1961 - Kuveit verður sjálvstøðugt.
1976 - Carl XVI Gustaf, svenskur kongur, giftist við Silviu Sommerlath í dómkirkjuni í Stokkhólmi.
2010 - Victoria av Svøríki giftist Daniel Westling í Stokkhólmi.
2014 - Marin Katrina Frýdal, býráðslimur í Tórshavnar býráð, varð koyrd úr býráðssamgonguni, eftir at hon fleiri ferðir var komin við kritikki av Heðini Mortensen, borgarstjóra. Hetta hendi stutt fyri miðnátt, og umleið hálvan annan tíma seinni kunngjørdi listin hjá Tjóðveldi, at hinir báðir limirnir fóru sama veg og tóku seg úr samgonguni.

Grindir
 1727 - Vágur, 270.
 1730 - Vestmanna, 1.
 1844 - Vestmanna, 72.
 1856 - Miðvágur, 76.
 1952 - Hvannasund, 84.
 1958 - Vestmanna, 185.
 1969 - Klaksvík, 71.

Føðingar
 1566 - Jakob 6., kongur Skotlands (Jakob 1. av Onglandi) (d. 1625)
 1623 - Blaise Pascal, franskur støddfrøðingur  (d. 1662).
 1904 - Liffa Gregoriussen, føroyskur klædnasniðgevi (d. 1992).
 1924 - Anneliese Rothenberger, týsk operasangarinna (d. 2010)
 1936 - Zacharias Heinesen, føroyskur listamálari.
 1945 - Aung San Suu Kyi, burmesiskur politikari.
 1947 - Salman Rushdie, indisk-enskur rithøvundur.
 1957 - Anna Lindh, svenskur politikari (d. 2003).
 1964 - Boris Johnson, bretskur politikari.
 1967 - Bjørn Dæhlie, norskur skíðrennari.
 1972 - Dagur B. Eggertsson, íslendskur politikari.
 1986 - Ragnar Sigurðsson, íslendskur fótbóltsleikari.
 1993 - Olajidebt Olatunji, enskur skemtari, rappari og youtubari.

Andlát
 1937 - J. M. Barrie, skotksur rithøvundur (f. 1860)
 1953 - Ethel Rosenberg og Julius Rosenberg, eini amerikonsk hjún, ið fingu deyðadóm fyri njósning (f. 1915 og 1918)
 1993 - William Golding, enskur rithøvundur (f. 1911)
 2013 - Gyula Horn, ungarskur politikari (f. 1932)
 2013 - James Gandolfini, amerikanskur sjónleikari (f. 1961)
 2022 - Uffe Ellemann-Jensen, danskur politikari (Venstre) (f. 1941).

Juni, 19.


2. juni

2. juni er dagur 153 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 154 um skotár). Tað eru 212 dagar eftir av árinum.

Hendingar
 1919 - Merkið verður á fyrsta sinni borið fram.
 1953 - Elisabeth 2., Drotning av Bretlandi verður krýnd.
 1970 - Noreg finnur nógva olju í ein útnyrðing frá landinum.
 2001 - Føroyar-Sveis 0-1 (0-0) á Toftum - HM-undandystur
 2008 - Bilbumba brestur uttanfyri donsku sendistovuna í Islamabad. 5 fólk lata lív.

Føðingar
 1731 - Charlotta Dorothea Biehl, danskur rithøvundur og umsetari (d. 1788)
 1840 - Thomas Hardy, enskur rithøvundur (d. 1928)
 1857 - Edward Elgar, enskt tónaskald (d. 1934)
 1857 - Karl Adolph Gjellerup, danskur rithøvundur (d. 1919)
 1940 - Konstantin II, grikskur kongur.
 1941 - Charlie Watts, enskur tónleikari.
 1972 - Wentworth Miller, ensk-amerikanskur sjónleikari.
 1988 - Sergio Aguero, argentinskur fotbóltsleikari.

Andlát
 1882 - Giuseppe Garibaldi (f. 1807)
 1990 - Rex Harrison, enskur sjónleikari (f. 1908)
 2005 - Eyvindur Mohr, føroyskur listamálari (f. 1926)
 2008 - Bo Diddley, amerikanskur tónleikari (f. 1928)

Juni, 02.


1. juni

1. juni er dagur 152 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 153 um skotár). Tað eru 213 dagar eftur av árinum.

Hendingar
 2018 - Hallur Holm fer frá sum formaður Frælsan Ítrótt Føroya (FÍF), eftir 8 ár í formanssessinum. Sølvi Reinert Hansen tekur við sum nýggjur formaður.
 2019 - Liverpool F.C. vinnur finaluna í Champions League í Madrid móti Tottenham. Hetta er sættu ferð, at felagið vinnur kappingina.

Føðingar
 1926
 Andy Griffith (d. 2012)
 Marilyn Monroe, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1962)
 1935 - Norman Foster, enskur arkitektur.
 1937 - Morgan Freeman, amerikanskur sjónleikari.
 1940 - Rene Auberjonois (d. 2019)
 1968 - Jason Donovan, avstralskur sangari og sjónleikari.
 1971 - Ghil'ad Zuckermann, málfrøðingur, rithøvundur.
 1973 - Heidi Klum, týsk modell.
 1974 - Alanis Morrissette, kanadisk songkvinna.
 1982 - Justine Henin, belgisk tennisleikarinna.

Andlát
 1841 - Nicolas Appert, franskur uppfinnari (f. 1749)
 1868 - James Buchanan, amerikanskur forseti (f. 1791)
 1968 - Helen Keller, amerikanskur rithøvundur og aktivistur (f. 1880)
 2008 - Yves Saint Laurent, franskur sniðgevi (f. 1936)
 2015 - Charles Kennedy, skotskur politikari (f. 1959)

Keldur

Juni, 01.


Djóni Isaksen

Djóni Isaksen róptur Djóni í Geil (12. september 1849 - 20. apríl 1912) var málari úr Tórshavn. Var við til at seta Jólafundin í 1888. Djóna í Geilgøta í Eysturbýnum í Havn er uppkallað eftir honum.

Djóni í Geil er serliga kendur fyri starvið sum blaðstjóri á Tingakrossi.

 Blaðstjóri á tíðindablaðnum Dúgvan 1899-1907.
 1882 - 1885 Løgtingslimur.
 1887 - 1899 Løgtingslimur.
 1901 - 1906 Løgtingslimur.

Keldur
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 290 (PDF-Download)

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1849
Andlát í 1912


Andrass Samuelsen

Andrass Samuelsen (1. juli 1873 í Haldórsvík - 30. juni 1954 í Fuglafirði).

 1906 - 1948 løgtingsmaåur.
 1924 - 1948 formaður Sambandsflokksins.
 1948 - 1950 fyrsti løgmaður undir heimastýrislógini.

Keldur

 John Davidsen: Samuelsen, Andreas, Dansk Biografisk Leksikon, 3. udgave, bind 12 (1982), s. 594
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 346 (PDF-Download)

Føroyskir politikarar
Løgtingslimir
Løgmenn í Føroyum
Føðingar í 1873
Andlát í 1954
Politikarar úr Sambandsflokkinum


Robert Joensen

Robert Joensen (28. august 1912 í Klaksvík - 19. mai 1997) var kommunuskrivari í Klaksvík, fólkalívsfrøðingur og heiðursdoktari á Fróðskaparsetrinum í 1990. Átjan ára gamal leitaði hann sær til Danmarkar, har hann tók preliminerprógv og seinni studentsprógv. Hann tók so upp guðfrøðislestur fyrst á lærda háskúlanum í Árhus og seinni í Keypmannahavn, men hann var staddur heima, tá 2. heimsbardagi brast á og skipasambandið Danmarkar og Føroya millum varð kvett -tá ið kríggið var av, hevði Joensen fingið starv sum skrivari hjá Klaksvíkar kommunu, fimm ár vóru liðin, og hann tók ikki gudfrøðislesturin upp aftur.

Robert hevur havt mong álitisstørv, m.a. sat hann á løgtingi umboðandi Fólkaflokkin 1943-1945.

Bøkur
1942 – Klaksvíkar bygd í søgu.
1946 – Útróður 1845–1945.
1958 – Royvið.
1959 – Bøleiðin.
1960 – Greivabitin.
1961 – Glaða og brenna vita.
1962 – Grindaboð í Havn.
1968 – Býta seyð og fletta.
1972 – Vambarkonan.
1974 – Høgtíðir og veitsluhald á vetri.
1979 – Fåreavl på Færøerne.
1979 – Minnismyndir og søgubrot 1.
1981 – Forn føroysk boðsending.
1983 – Ymiskt um seyð og av seyði.
1986 – Knassar eru tit.
1989 – Glaðingarstøð í Føroyum.
1990 – Minnismyndir og søgubrot 2.

Heiður
 1968 - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir politikarar
Føðingar í 1912
Andlát í 1997


Gilli

Gilli er nevndur í Føroyingasøgu sum løgmaður í Føroyum um ár 1000.

Keldur

Gilli


Anfinn Kallsberg

Anfinn Kallsberg (19. november 1947) var løgmaður í Føroyum 1998-2004, hann hevur eisini verið fiskimálaráðharri, fíggjarmálaráðharri, løgtingsformaður og formaður í Løgtingsins Fíggjarnevnd. Hann var limur í Danska Fólkatinginum frá 2005 til 2007. Anfinn er útbúgvin innan skrivstovu og handil. Hevur starvast sjálvstøðugur við bókhaldi og annað á Viðareiði í tíðarskeiðinum frá 1974 til 1996. Harumframt hevur hann starvast hjá J.F. Kjølbro í Klaksvik frá 1964 til 1974. Anfinn Kalsberg legði frá sær sum løgtingsmaður í januar 2011, tá Fólkaflokkurin avgørdi at gera ymiskar umrokeringar í flokkinum. Jørgen Niclassen fór frá sum uttanríkisráðharri og fór í staðin í Løgtingið. Annfinn hevði tá verið virkin í føroyskum politikki á Føroya Løgtingi í 30 ár.

Løgtingslimur, landsstýrismaður, løgmaður, nevndarsessir og onnur álitisstørv

 1974 - 1980 Borgarstjóri í Viðareiðis kommunu
 1980 - 1998 Løgtingslimur
 1983 - 1985  Landsstýrismaður í fiskivinnu- og handilsmálum
 1985 - 1986 Varalimur í Norðurlandaráðnum
 1989 Landsstýrismaður í fiskivinnumálum
 1989-90 Fíggjarnevndarformaður og aftur frá
 1991 - 1996 Limur í stýrinum fyri Klaksvíkar Sjúkrahús
 1991 januar - juli Fastur limur í Norðurlandaráðnum
 1991 - 1994 Varalimur í Norðurlandaráðnum
 1991 - 1993 Løgtingsformaður
 Juli 1994 - 1996 Fastur limur í Norðurlandaráðnum
 1994 - 2007 Formaður í Fólkaflokkinum
 1996 - 1998 Landsstýrismaður í fíggjarmálum
 1998 Landstýrismaður
 Mai 1998 - Januar 2004 Løgmaður
 2004 - Fíggjarnevndarformaður
 8. februar 2005 - 13. november 2007 Fólkatingsumboð fyri Fólkaflokkin
 19. januar 2011 - Anfinn Kallsberg legði tingsess sín frá sær

Keldur

Ávisingar úteftir

 Folketinget.dk - Anfinn Kallsberg
 Folkaflokkurin.fo - Anfinn Kallsberg
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 308 (PDF-Download)

Kallsberg, Anfinn
Kallsberg, Anfinn
Føðingar í 1947
Kallsberg, Anfinn
Løgtingsformenn í Føroyum
Føroyskir fólkatingslimir
Fiskimálaráðharrar í Føroyum
Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Varaløgmenn í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Fólkaflokkinum


1986

1986 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum mikudegi.

Hendingar
 28. januar Nøkur fá sekund eftir at amerikanska rúmdarferjan Challenger er skotin upp, brestur hon og krevur 7 mannalív.
 26. apríl Kjarnorkuvanlukka í sovjetiska (nú ukrainska) býnum Tjernobyl.
 (ókent dato) - Byrgingin um Haraldssund letur upp.

Ítróttur

Fótbóltur

Bókmentir
 Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri bókina "Nú er tann stundin..." hjá Hans Jacob Debes.

Føðingar

 27. februar - Arnbjørn T. Hansen, føroyskur fótbóltsleikari
 5. mai - Sølvi Vatnhamar, føroyskur fótbóltsleikari
 16. mai - Megan Fox, amerikanskur sjónleikari
 11. juni - Tórður Thomsen, føroyskur fótbóltsleikari
 13. juni -  Måns Zelmerlöw, svenskur poppsangari
 19. juni - Ragnar Sigurðsson, íslenskur fótbóltsleikari
 26. september - Fródi, føroyskur tónleikari
 7. oktober - Gunnar Nielsen, føroyskur fótbóltsleikari
 22. november - Randi Wardum, føroyskur fótbóltsleikari og hondbóltsleikari
 27. desember - Jónas Þór Næs, føroyskur fótbóltsleikari

Andlát
9. mai - Tenzing Norgay, nepalskur fjallaklintrari (f. 1914).
 16. juni - Erlendur Patursson, føroyskur politikari (f. 1913).
 16. juli - Marius Johannesen, føroyskur politikar og rithøvundur (f. 1905).


22. apríl

22. apríl er dagur 112 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 113 um skotár er). 253 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1933 - Týskland bannar við lóg at jødar arbeiða sum sakførarar og læknar.

Føðingar
 1724 - Immanuel Kant, týskur heimspekingur (d. 1804)
 1853 - Fríðrikur Petersen, próstur, yrkjari og fyrsti formaður Sambandsfloksins (d. 1917).
 1870 - Vladimir Lenin, sovjetiskur statsleiðari frá 6. november 1917 til 21. januar 1924 (d. 1924)
 1936 - Glen Campbell, amerikanskur sangari (d. 2017)
 1937 - Jack Nicholson, amerikanskur sjónleikari.
 1946 - John Waters, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri.
 1957 - Donald Tusk, pólskur politikari.
 1969 - Dion Dublin, enskur fótbóltsleikari.
 1974 - Shavo Odadjian, amerikanskur/armenskur bassleikari í System of a Down.
 1982 - Kaka, brasilskur fótbóltsleikari.
 1987 - David Luiz, brasilskur fótbóltsleikari.
 1987 - John Obi Mikel, nigerianskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1908 - Henry Campbell-Bannerman, bretskur politikari (f. 1836)
 1994 - Richard Nixon, amerikanskur forseti (f. 1913)

Apríl, 22.


Apríl

Apríl er 4. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Hendingar
 16. apríl - Danska drotningin hevur føðingardag
 25. apríl - Flaggdagur

Mánaðir
Dagar


Sveis

Sveis (týskt: Schweizerische Eidgenossenschaft, franskt: Confédération Suisse, italskt: Confederazione Svizzera, rætoromanskt: Confederaziun Svizra) er eitt land í Miðevropa. Í norðri hevur Sveis mark við Týskland, í eystri við Liktinstein og Eysturríki, í vestri við Frakland og í suðri við Italia. Hóast Zürich er størsti býur í Sveis, er Bern høvuðsstaður. Landið er eitt av ríkastu londum í Evropa.

Sveis gjørdist uttanveltaland í 1815 og hevur ikki verið uppi í nøkrum kríggi í Evropa síðan. Nú er landið býtt í 26 landspartar (kantonir), og hesir hava so skipað seg sum eitt tjóðveldi við einum samveldisforseta sum oddamanni. Mong fólk búgva í rættiliga avbyrgdum dølum, og fólkið talar ikki sama mál. Í Sveis eru fýra almenn mál: franskt, sveisaratýskt, retoromanskt og italskt. 63 % av fólkinum talar sveisaratýskt. Í Zürich og Bern tala tey týskt, men í t.d. Genève og Lausanne tala tey franskt.

Søga
Høvuðsgrein: Sveisisk søga

Politikkur
Høvuðsgrein: Sveisiskur politikkur

Sveis, sum verður stýrt sum tjóðveldi, er í fleiri smáum ríkjum, sum teir kalla kantonir. Hvør kantonin hevur heimastýri, men allar hava felags samveldisforseta. Í Sveis eru fýra mál: í vestara parti er móðurmálið franskt, í syðra parti italskt, í útsynningspartinum er eitt fornt romanskt mál, tey kalla retoromanskt, og í norðara og mittasta partinum er eitt týskt mál, sum tey kalla sveisartýskt.

Sveis hevur ikki verið í nøkrum bardaga í 200 ár, men hevur ofta verið nýtt av teimum stríðandi at halda friðarsamráðingar í. Í Genève verða á hvørjum ári hildnir alheims friðarfundir. Reyði Krossur, sum sveisarin Jean Henri Dunant (1828-1910) setti á stovn í 1864 at veita krígsherjaðum medisin og læknahjálp, hevur høvuðssetur sítt í Genève. Sveis er ikki limur í ES, men hevur eina avtalu um tey fýra frælsini: vørur, arbeiðsmegi, tænastu og kapital, sum ger, at landið í heilt stóran mun virkar sum ein partur av innara marknaðinum í ES.

Innflytarapolitikkur

Sveisiska fólkið hevur í 2014 atkvøtt fyri at steðga streyminum av tilflytarum til landið . Sunnudagin 16. februar 2014 segði sveisiska fólkið á fólkaatkvøðu "ja" til munandi herðing av lógini um tilflytarar úr ES-londum. Sjálvt um Sveis ikki er limur í ES, hevur landið seinastu 12 árini havt eina avtalu við ES um fría ferðing um landamørk. Men nú sveisiska fólkið hevur kravt munandi herðingar av lógini, er spurningurin, um avtalan við ES má víkja fyri sveisiska fólkaviljanum. Úr Brússel eru boð longu komin um, at ES fer at endurskoða síni viðurskifti við Sveis. Tað var sera lítil munur á talinum av ja- og nei-atkvøðum – bert 19 000 atkvøður. Av teimum, sum atkvøddu, søgdu 50,3 prosent ja. Men úrslitið merkir, at stjórnin innan 2017 skal hava dagført lógina um tilflytarar, og tað fer at merkjast í grannalondunum. Nógv koma úr ES-londunum Italia og Týsklandi til Sveis at arbeiða, og í 2014 eru millum 27 og 29 prosent av teimum átta milliónunum, sum búgva í Sveis, tilflytarar. Tað er tað næstmesta í Evropa aftan á Luksemburg . Seinastu árini er ein klovningur komin í millum løntakarar, sum síggja fremmandaarbeiðarar fáa teirra størv fyri minni løn og harvið trýsta lønarlagið niður, og so politikarar, sum tala fyri at taka ímóti fleiri tilflytarum. Hinvegin hava aðrir politikarar tikið seg fram við at tala ímóti tilflyting.

Í mars 2014 hevur orðaskifti verið í ES-tinginum um sveisisku avgerðina, og har gav ES-kommisserurin fyri arbeiðsmarknaðin, László Andor, sveisarum greið boð: "Sveis kann ikki siga nei til, at fólk hava frælsi til at ferðast frítt um landamørk, og samstundis samstarva við ES, sum um einki var hent" . László Andor segði, at so leingi Sveis ikki hevur meldað aftur um, hvussu landsins politiska leiðsla ætlar at fyrihalda seg til úrslitið av atkvøðugreiðsluni, kann ES ikki halda fram við tveimum felags verkætlanum um gransking og útbúgving, sum eru í gongd í løtuni. ”Sveisisku myndugleikarnir hava ikki stórt rásarúm her. Tí tað at ferðast frítt er ein grundarsteinur í samstarvinum og kann ikki takast burtur frá hinum frælsunum í avtaluni,” segði Andor . Aðrir ES-politikarar vóru ikki so avgjørdir og vístu á, at Sveis ikki er limur í ES og hevur rætt til sjálvt at avgera lógirnar í egnum landi. ”Øll sløg av sanksjónum, sum avmarka teirra part í gransking og útbúgving, kunnu skaða okkum øll. Tað hevði verið tápuligt at sligið alt ov hart aftur,” segði Vicky Ford úr høgrasinnaða bólkinum ECR (stytting fyri European Conservatives and Reformists). Hon helt, at ES eigur at síggja báðar síðurnar av málinum, og at sveisiska fólkið hevur rætt til at gera av, hvussu landsins landamørk skulu stýrast.

Í Sveis var ein fólkaatkvøða í 2008, um tað skal vera loyvt at byggja tey sermerktu tornini, ið oftani eru við síðuna av moskum - eitt sokallað minarett. Á øllum moskum er høgt moskutorn (nevnt minarett) haðan tey trúgvandi verða kallað til bøn fimm ferðir um dagin. Byggilógin (nevnt Federal popular initiative "against the construction of minarets") bleiv samtykt; á fólkaatkvøðuni í november mánaði 2008 atkvøddu 57,5 prosent av veljarunum í Sveis fyri, og 42,5 prosent atkvøddu ímóti . Eisini í syðra parti av Eysturríki er ein lóg samtykt, ið forbjóðar moskubygging, um hesar ikki hóska til umhvørvið .  Í Sveis búgva uml. 400 000 muslimar .

Fólkið

Hóast Sveis er so lítið og hevur ligið innibyrgt millum stórlond, hevur tað fyri tað mesta havt sjálvræði. Men tað hevur ikki kostað teimum lítið, mangan hava teir staðið í harðari orrastu, men oftast vóru teir við yvirlutan, og sveisarar vóru so gitnir fyri dirvi, at fremmandir kongar bóðu sær vaktarmenn úr Sveis. Fýra eru málini, sum verða tosað í landinum; í Suðursveis tosa tey italskt, í Vestursveis franskt, í norðara partinum týskt, og so eru tað einstøk pláss í landsynningshorninum, hvar tey tosa eitt gamalt mál, sum sipar til týskt. Sum við málinum, so við trúnni; summi eru katolikkar og summi trúbótarmenn.

Skúlar eru nógvir í landinum, og tað bæði lægri og hægri. Sveisarar verða roknaðir fyri eitt kunnskapsríkt fólk, og hópur av fremmandum ungfólki kemur hagar at ganga í kostskúla. Landið verður roknað fyri eitt av teimum ríkastu í Evropa, og tað arbeiðandi fólkið hevur góð livikor.

Mál

Fýra ymisk mál verða talað í Sveis, fjølmæltasta landið í Evropa. Almenn mál eru týskt, franskt og italskt. Fjórða málið er retoromanskt, sum verður talað í summum fjarløgdum bygdaløgum uppi í fjøllunum. Retoromanskt hevur nú eisini fingið støðu sum alment mál - 1 % av fólkinum talar retoromanskt.

Mentan
Høvuðsgrein: Sveisisk mentan

Landafrøði
Høvuðsgrein: Sveisisk landafrøði

Í Sveis eru tveir fjallaryggir, Jurafjøll og Alpurnar. Ímillum fjøllini er ein breiður háslætti, sum eitur Sveisar Háslættin. Miðjan av Sveis er ein fløta, Sveisiski Háslættin, men hitt er alt fjallalendi. Sveisar Háslættin gongur frá Bodensvatni til Genevevatnið. Háslættin er ein langur og breiður dalur við stórum vøtnum og góðum kornlendi. Jørðildið er mest eyrmold, sum er komin við ísinum í ístíðini. Á háslættanum býr meginparturin av fólkinum, og har eru eisini teir størstu býirnir. Háslættin ber væl korn, og hann er eisini væl dyrkaður. Summastaðni hava teir avbera stórar súreplagarðar, og frálíka vakurt er at síggja, tá ið alt um várarnar stendur í blóma. Mesta fólkið býr á fløtuni, og har eru teir flestu býirnir.

Fyri vestan eru Jurafjøllini fram við franska markinum. Tey eru heldur lág og fyri tað mesta skógvaksin. Alpurnar aftur ímóti standa við nógvum skínandi fannaklæddum tindum og daga ímóti himni. Fyri sunnan fløtuna ganga Alpurnar ígjøgnum alt landið úr vestri í eystur. Hægst uppi í Alpunum í bæði Sveis og Eysturríki eru nógvir jøklar. Frálíka vakurt er í Alpunum, og hagar koma fólk úr øllum ættum at halda feriu. Um veturin standa tey á skíðum í Alpunum, og um summarið ganga tey á teimum stórslignu og vøkru fjøllunum. Fjallarustirnar eru bæði hvassar og brattar, men millum teirra ganga nógvir breiðir og djúpir dalar. Í dølunum er veðurgott og góður bøur. Bygdirnar eru ofta heldur smáar. Vøtn eru nógv í dølunum. Í dølunum á suðursíðuni er veðurlagið frálíka lýtt, og har yður av litføgrum blómum um summarið. Men uppiyvir standa teir hvøssu tindarnir avtaktir við ísi, sum ongantíð tiðnar. Um veturin legst ofta nógvur kavi niður í fjøllunum. Tá kann tað henda, at tað kemur turrur, heitur vindur, sum teir kalla føhnin. Termometrið rýkur upp, og tiðningur kemur í kavan. Áirnar standa á bredda um nakrar tímar, og tá hendir ofta, at skalvar leypa. Summir av hesum skalvunum kunna vera óføra stórir, og teir taka bæði garðar og hús við sær; einki stendur fyri teimum.

Úr Sveis koma fleiri stórar áir; undir tí gitna Sankta Gothards fjallinum springa Rhone og Rín upp.

Býir

Í Bern kemur samveldistingið saman, og verður hann tí oftast roknaður fyri at vera høvuðsstaður. Størsti býurin er Zürich, har eru stór klædnavirkir. Í Genève við Genèvevatnið eru nógvar ursmiðjur, í hesum býi plaga eisini ofta sendimenn úr ymsum londum at koma saman at tingast. Luzern og Lugano eru viðgitnir ferðamannabýir. Í Basel við Rín er stórt havnarlag.

Samferðsla

Torført hevur verið at koma úr Sveis suður til Italia; skørðini eru fá, og vegirnir vánaligir; eisini kundi ofta henda, at knappligt kavarok kom á ferðafólkið. Nú er koyrandi bæði við toki og bili; vegirnir hava verið ógvuliga ringir at gera, og menn hava noyðstat spreingja bæði nógvar og langar tunlar. Tunnilin ígjøgnum Sankta Gothardsfjallið er 14 km. langur. Ein annar tunnil, Simplon tunnilin er 20 km. Í øllum Sveis eru 2500 tunlar. Vegasambandið í Sveis er av tí besta í Evropa; har eru nógvir og góðir vegir og tætt við jarnbreytir. Eisini kann komast til og frá landinum eftir Rínánni; har sigla skip í heilum. Annars ferðast nógv av ferðafólkinum í flogfari.

Búskapur
Høvuðsgrein: Sveisiskur búskapur

Uttanveltaða støðan og tryggu politisku viðurskiftini eru tvær av atvoldunum til, at Sveis er vorðið altjóða fíggjarmiðdepil. Mangar fyritøkur og mangir bankar hava høvuðsskrivstovu í vakra býnum, Genève, við Genèvevatn. Eisini hava mangir altjóða felagsskapir høvuðssæti her, tí landið er uttanveltað og politisku viðurskiftini trygg. Nevnast kunnu Reyði Krossur, Heims Heilsustovnurin (WHO) og høvuðsdeild ST í Evropa. Eisini mong stór fleirtjóðafeløg eru sveisisk. Hóast lítil rávøra er í landinum, er Sveis týdningarmikið ídnaðarland. Mong teirra, ið arbeiða í ídnaðinum, eru serútbúgvin at gera ídnaðarvørur, sum eru dýrar og viga lítið. Meginparturin av tí, gjørt verður, verður flutt út, tí at heimamarknaðurin er lítil.

Landbúnaður

Fyrr í tíðini livdi at kalla alt fólkið í Sveis av landinum, men hetta er ikki so longur; nú livir stív helvtin av ídnaði. Sveisiska fløtan ber væl korn, men tað, sum velt verður har, munar ov lítið; landið má tí flyta hópin inn av mjøli. Summarið er heitt, og tí fáast summir bøndurnir við at dyrka vín, meðan aðrir hava fruktgarðar. Neytum og svínum hava teir nógv av. Í Jurafjøllunum er eisini nógv av rossum. Garðarnir eru ofta smáir; teir flestu munna vera millum 5 og 10 hektarar til støddar. Í Alpunum hevur neytahaldið mest at siga fyri bøndurnar. Um summarið verða neytini rikin langt niðan í fjøllini; har kunna vera góðir slættar, og grasið er bæði gott og nógv. Smáttur standa har uppi í haganum, og ta tíðina, neytini ganga har uppi, liggur fólk hjá teimum sum í Noregi. Um kvøldarnar verða tey rikin heim á støðilin, sum er rundan um smáttuna, og so hava tey náttból har. Mjólkin verður gjørd til ost, og sveisarostur er sera viðgitin fyri góðsku. Teir bøndurnir, sum búgva ovarlaga, hava ofta brattan bø, og ikki er óvant sum í Føroyum at bera hoyggið til garðs.

Landbúnaðarumstøðurnar eru ikki av teimum bestu, men niðri í fruktagóðu dølunum verður nógv velt og dyrkað, og í lýggju líðunum, ið horva suðureftir, dyrka bøndurnir frukt og vínber. Vanligt er at hava mjólkarframleiðslu her um leiðir. Neyt, seyður og geitir verða tíðliga slept út á tað gróðrarmikla summarbeitið uppi í hálendinum og verða tikin oman aftur í dalarnar um heystið. Mjólkin verður kæsað til ymisk ostasløg, til dømis emmentaler. Teir bøndur, sum búgva á háslættanum og niðast í dølunum, velta gras og korn, vín og frukt. Teir hava nógv neyt, sum ganga á tí góða beitinum niðast í dølunum. Mjólkina selja teir í býunum ella gera til ost. Fjallabøndurnir búgva uppi í teimum ovaru dølunum, sum eru oman fyri túsund metrar. Har uppi velta teir ikki korn, men røtur, epli og gras. Líðirnar eru vaksnar við skógi upp í 2.000 metra hædd. Ovari partur av skóginum er tunnur, og ímillum trøini eru víðar grasfløtur. Har niðan rekur fjallabóndin fenaðin um summarið. Til at sita hjá seyði, neytum og geitum hevur bóndin tríggjar mans, sum búgva har uppi fyri summarið. Teir mjólka og gera mjólkina til ost. Tá ið summarið er av, kemur fenaðurin oman aftur á básin at standa. Um veturin høggur bóndin trø í skóginum, sum hann hevur til smíð, brenni og at selja.

Ídnaður

Kol og jarn er ikki í Sveis, men kortini eru nógv ídnaðarvirkir. Tað, teir gera, er mest vara, sum lítið tilfar fer til, men sum er putlut at gera. Til dømis eru nógvar ursmiðjur, og sveisisku urini eru viðgitin fyri góðsku og verða seld um alla verðina. Læknatólum og heilivági gera teir eisini nógv av, somuleiðis sjokoladu. Klædnaídnaðurin stendur frammarlaga. Sum vit síggja á kortinum, er Sveis mitt inni á meginlandinum, og vit kundu tí hildið, at landið eigur eingi skip, uttan tey sum sigla á Rín og vøtnunum í sjálvum landinum, men so er ikki, yvir 50 sveisisk farmaskip sigla á stórhøvunum. Verksmiðjurnar og tokini við ganga við elmegi. Fossarnir eru bæði stríðir og nógvir, og el-verkini eru so mong, at ikki bert landið sjálvt er hjálpið, men tað kann selja nógvan streym til onnur lond. Stívur helmingurin av fólkinum í Sveis livir av ídnaði, hóast hvørki finst jarn, kol ella annar málmur í jørðini. Tann nógvi elstreymurin, sum teir framleiða við vatnmegini, fær teimum tey túsundtals ídnaðartólini at ganga. Teir gera til dømis skógvar, medisin, sjokulátu og klædnavørur. Teir eru heimsgitnir fyri at gera góðar ostar, góð silkipløgg og góð ur.

Um ár 1800 vóru í Genève fleiri hundrað ursmiðir, sum árliga gjørdu 14 000 gullur og 45 000 silvurur. Í fjallabygdunum høvdu menn ursmíð til vetrararbeiði, og har runnu upp sannar ursmíðbygdir, har ursmíð var hvørsmans yrki. Sveisaraurini vórðu seld um allan heimin. Men um ár 1850 fóru menn í USA at gera ur við maskinu. Tey maskingjørdu urini vóru nógv bíligari enn tey hondgjørdu. Men sveisararnir góvust ikki, tí um 1870 gjørdu teir í Genève tað fyrsta urvirkið. Síðani eru bygd ein mongd av urvirkjum bæði á bygd og bý í Sveis, og tað gamla urhandaverkið er skift um til urídnað. Tey mongu smáu urvirkini úti á bygdunum gera hvør sín serlutin til urini. Serlutirnir verða sendir til savningarvirkini. Har sita virkisursmiðirnir í longum røðum og seta saman, hvør setir sín lutin í, til urið er liðugt. Og so út á marknaðin. Hóast urvirkir eru í hópatali í mongum londum, til dømis Bretlandi, Japan, USA og Týsklandi, so eru tað tó tey sveisisku urini, sum hava allar fyrimunur á heimsmarknaðinum og verða mest keypt. Árliga koma í millióntali av maskingjørdum urum út á marknaðin, men tó hevur eitt handilsfelag í Sveis hondgjørd ur at selja, men tey kosta 10 ferðir so nógv sum tey virkisgjørdu.

Handil

Sveis, sum hevur stóran uttanlandshandil, liggur langt frá havinum. Tað kemur teimum tí væl við, at teir hava so nógvar og góðar vegir og jarnbreytir, sum teir kunnu flyta vørurnar á  út í onnur lond. Teir hava eisini ein stóran havnarbý við ánna Rín, sum eitur Basel. Basel stendur úti móti markinum til bæði Týskland og Frakland. Í havnini í Basel liggja áarbátar og taka inn tær vørur, sum skulu seljast út av landinum, og føra tær til Rotterdam ella Antverpen. Har verða vørurnar skipaðar inn í stór skip, sum sigla tær út á heimsmarknaðin. Áarbátarnir skipa so inn aftur olju, kol og ráevni, sum teir sigla til Basel og leggja upp har. Sveisararnir eiga sjálvir ein farmaskipaflota, sum telur eini 50 skip, men tey flóta ikki inn í havnina í Basel, og leggja tí ongantíð at í Sveis.

Ferðavinna

Annars er tað at siga, at nógv av fólkinum, sum býr í Alpunum, fæst við at vísa tí nógva ferðafólki, sum kemur hagar, veg í fjøllunum ella arbeiðir á teimum stóru og nógvu gistingarhúsunum, hvar tey halda til. Summi koma til at standa á skíð, summi til at royna at ganga upp á teir høgu tindarnar, og summi bert fyri at síggja tað vakra landslagið.

Keldur

Hygg eisini at

Evropa
Sveis


Erlendur

Erlendur ella Erland (d. 13. juni 1308) var biskupur í Kirkjubø frá 1268 til 1308. Erlendur bleiv 25. januar 1269, í Nidarós-dómkirkjuni, settur í starv sum biskupur í Føroyum. Hann setti bú í Kirkjubø á Kongsgarðinum. Hin 25. Juli 1280 fór Erlendur biskupur til Bergen til krúningina av Erik Præstehader.

24. juni 1298 skrivar Erland biskupur Seyðabrævið, sum er elsta varðveitta skriv í Føroyum.

Erland biskupur fór í uml. ár 1300 undir at byggja Magnus-Katedralin, eisini nevndur Kirkjubømúrurin. Fyri at byggja katedralin var Erland noyddur til at seta skattin upp hjá føroyingum og kravdi, at fólk skuldu arbeiða við at byggja katedralin eisini. Hetta elvdi til uppreistur, og var orsøk til at húsið hjá biskup Erlandi varð brent. Hetta var eisini orsøk til bardagin í Mannafalsdali.

Føroyingar kravdu her eftir, at Erlendur biskupur bleiv settur frá av kongi Hákun 5. Magnusson og sendur aftur til Bergen. Erlendur Biskupur doyði í Bergen 1308.

Sí eisini
 Kirkjubømúrurin
 Seyðabrævið

Slóðir úteftir
A. Bugge: Erkebiskop Henrik Kalteisens Kopibog, Christiania 1899.

Keldur

Føroya søga
Prestar í Føroyum


Nólsoyar Páll

Nólsoyar Páll (upprunaliga Poul Poulsen Nolsøe) (doyptur 11. oktober 1766 í Nólsoy - 1809) er ein tjóðarhetja í Føroyum. Páll var sjómaður, rithøvundur, bóndi og bátasmiður. Í 1804 bygdi hann Royndina Fríðu á Fløtuni Fríðu í Vági. Veturin 1808-1809 gekk hann burtur við skipinum á veg heim til Føroyar.

Nólsoyar Páll var borin í heim í Nólsoy í árinum 1766. Hann var ein næmur drongur, ið fegin vildi læra, men skúlaamboð vóru eingi, og tí sat hann og lærdi seg at skriva við einum pípuleggi, og øskan á grúgvuni var fyrsta skrivibók hansara. Seinni keyptu pápin honum talvu og griffil, verður sagt. Úti í Nólsoy var nógv at síggja og hoyra hjá einum røskum smádreingi. Hinumegin fjørðin sá hann Havnina, og úti í fjørðinum komu handilsskipini fyri fullum seglum inn úr havinum. Stundum komu stór orlogsfør við øgiligum kanónum og flagginum uppi stevnandi uttan av havi. Og har hevur óivað hin lítli Páll droymt sínar fyrstu dreymar um at koma langt út í stóru verð. Men so mikið visti hann, at skuldi hann fara burtur og gerast ein rættur maður, so mátti lærdómur til. Tað næsta, vit tí frætta um Páll, er, at hann er farin at ganga í skúla. Í Nólsoy var eingin skúli. Hann var tí farin til Havnar, og tað var hjá sjálvum fútanum, at hann hevði byrjað sína skúlagongd. Tað var eitt aftrat, sum Páll visti, at skuldi hann nakrantíð hava vón um at gerast ymirmaður á skipi, so noyddist hann at læra seg siglingarfrøði. Eitt sindur av hesum lærdi hann hjá manninum, ið førdi handilsbøkurnar í Tinganesi.

Seinni kom hann sær til Keypmannahavnar og lærdi seg tað, sum í restaði. So slapp hann sær út í stóru verð. Eingin visti reðiliga, hvar hann fór. Tá eini 12 ár eru liðin, er hann aftur heima í Føroyum, hann kom rætt sum undan kavi. Hann giftist sama árið úti í Nólsoy. Og longu árið eftir fær hann skip at føra. Tað er skip, sum kongligi handilin eigur, og sum siglir millum Danmark og Føroyar. Konan doyði skjótt. Hann giftist á øðrum sinni, og nú fær hann bóndagarð á Oyri á Borðoynni, seinni á Myrkjanoyri. Og so væl royndist hann sum bóndi, at hann fekk heiðursløn í silvuri fyri framúr góðan bóndaskap. Men havið dró. Hann kundi ikki geva seg til tols uppi á landi. Á sølutingi í Suðuroy keypti Nólsoyar Páll, saman við Peri bónda í Gørðum og Jákupi bónda í Toftum, burtur av rovum av skipum, ið vóru farin á land, og flutti hetta úr Hvalba til Vágs. Á Fløtuni Fríðu bygdu teir av hesum tilfari eitt skip, ið teir nevndu Royndina Fríðu. Tað var í 1804. Hetta var fyrsta skip, føroyingar høvdu átt í øldir. Við skipi sínum ger Nólsoyar Páll, sum hann nú helst verður nevndur, handilsferðir til Keypmannahavnar og Bjørgvins.

Teir, sum høvdu handilin í hondum, vóru ikki fegnir um handilsferðir hansara, og teir royndu at forða honum, alt teir kundu. Teir reistu m.a. sakarmál ímóti honum, men støða teirra var ikki mætari enn so, at hann eisini kundi stevna teimum fyri lógarbrot. Tað kom soleiðis einki burtur úr sakarmálinum. Men hann stuttleikaði sær so um teir høgu harrarnar, at hann yrkti ein tátt ella eitt kvæði um teir, Fuglakvæði tey nevna. Tað var ikki lukkuligt at nevna teir høgu harrarnar við navni, men hann var so beinrakin í sínum fuglanøvnum, at eingin var í iva um, hvar og hvør, og fólk stuttleikaðu sær óført og gera tað enn. Sjálvur var hann fuglin í fjøruni við sínum nevi reyða, hann var tjaldrið, ið vardi smáfuglarnar móti rovfuglunum. Hesi árini vóru ófriðarár. Kríggj var og bardagi á landi og sjógvi. Tá ið Nólsoyar Páll í árinum 1807 var komin til Danmarkar eftir kornfarmi, kom hin bretski herskipaflotin har og fór avstað við øllum teimum donsku orlogsskipunum. Nólsoyar Páll heitti á bretska yvirmannin um loyvi at sigla til Føroya við farminum, og tað varð játtað honum. Hann kom í øllum góðum heim og legði farmin upp á land í Suðuroynni. Tað var skjótt, at korntrot gjørdust aftur, og summarið eftir fór Nólsoyar Páll avstað aftur til Keypmannahavnar eftir korni.

Á heimleiðini varð Royndin Fríða tikin av bretskum herskipi og førd til Svøríki, har hon fór á land og gjørdist vrak. Nólsoyar Páll slapp sær so yvir til Stóra Bretlands og klagaði um ta ringu viðferð, hann hevði fingið. Har fekk hann farm og skip av nýggjum og legði í havið. Men henda ferðin kom at vera hansara seinasta. Skipið kom ikki fram, og einki spurdist, hvat ið orsøkin var til tess. Fólk gittu, men einki kundu sigast við vissu. Korntunnur av skipi hansara komu rekandi til Hetlands. Tað var alt, ið spurdist frá teimum. Nólsoyar Páll og menn hansara vóru allir farnir í ta vátu grøv. Men føroyingar kundu ikki bara gloyma stórmennið Nólsoyar Páll. Og á Fløtuni Fríðu suðuri í Vági er reistur minnisvarði um tað bragd, hann saman við øðrum útinti.

 Foreldur: Súsanna Djónadóttir av Velbastað og Páls í Garði úr Nólsoy.
 Bróður: Jacob Nolsøe.
 1804 - Royndin Fríða.
 1806-1807 - Fuglakvæði.

Ávísing úteftir

 "Heimferð Nólsoyar Páls" eftir J.H.O Djurhuus.

Føroyskir yrkjarar
Føroya søga
Nólsoyar Páll
Føroyskir rithøvundar
Føroyskir bóndir
Nólsoyingar


Fuglakvæðið yngra

Fuglakvæðið yngra eftir Nólsoyar Páll

Keldur

Útgávur
Fuglakvæðið / eftir Poul Nolsøe ; greitt til prentingar hevur Richard Long. - Tórshavn, 1929. - 39 s. - (Føroyskur lesnaður til skúlabrúks ; 1)

Ávisingar úteftir
heimskringla.no - Fuglakvæðið yngra

Føroysk kvæði


Havnar Kirkja

Havnar kirkja ella dómkirkjan er næstelsta kirkjan í Føroyum. Hon varð bygd í 1788 á Bryggjubakka í Havn og varð vígd 3. sunnudag í advent sama árið. Ein størri umbygging og víðkan varð gjørd í 1865, og fekk hon tá størri vindeygu, skifertak og tað høga sermerkta klokkutornið. Kirkjan varð vígd av nýggjum í 1865.

í 1990 vórðu Føroyar skildar burtur úr Keypmannahavnar biskupsdømi og gjørdar til egið stift, og Havnar kirkja gjørdist dómkirkja.
Uni Næs hevur verið dómpróstur síðan 2010 og Jógvan Fríðriksson Føroya biskupur síðan 2007.

Søga
Forsøga kirkjunnar er heldur fløkt. Eftir øllum at døma var eingin kirkja i Havn í miðøldini, í mesta lagi eitt 'bønhús'. Hildið hevur verið, at havnarfólk hildu gudstænastur sínar í Munkastovuni úti á Reyni.
22. juni 1609 gevur Chr. Kongur IV lensmanninum á Bergenshus boð um at senda tilfar til kirkjubygging. Kirkjan verður bygd úti á Reyni og stendur longu liðug við árslok 1609. Um hetta mundið búðu umleið 100 fólk í Havn.
Rasmus Jørgen Winther verður prestur í Havn í 1780, og í 1782 tekur hann stig til at byggja nýggja kirkju. Av roknskaparbókunum framgongur tíverri ikki, hvørjir ið gjørdu arbeiðið, men fyristøðumaður hevur uttan iva verið tann tiltikni Johannes Poulsen, timburmaður, sum búði í Havn. Kirkjan varð ikki liðug fyrr enn í 1788.
Kirkjan úti á Reyni varð síðan tikin niður og í 1789 seld á uppboði. Sumt av innbúgvinum varð flutt í nýggju kirkjuna, og sumt varð selt til aðrar kirkjur í Føroyum.
Tá tann nýggja kirkjan varð bygd í 1788, var Havnarbýur ikki størri enn so, at kirkjan tá varð bygd 'nordenfor Byen' - har hon enn stendur aftaná umfatandi umbygging. Tíverri eru ongar frágreiðingar um hesa kirkju, men nakrar fáar tekningar siga okkum, at hon varð smíðað nakað sum gomlu bygdakirkjur okkara, bara nógv størri, bert 3 1/2 alin styttri enn tann, sum nú stendur. Í 1788 búðu umleið 600 fólk í Tórshavnar sókn og í 1865 umleið 900.
Í 1865 varð kirkjan heilt umbygd. Fyristøðumaður var íslendingurin Guðmundur Sigurðsson, Tórshavn, vanliga nevndur Sivertsen. Ein tilbygningur varð gjørdur á eystursíðuni, 3 1/2 alin til longdar og 12 alin breiður. Hetta er innvikið í kórinum, har ið altarið nú stendur.
Í 1935 varð aftur bygt 4,05 x 6,99 m stórt rúm uppí eystureftir, tí at kirkjan tá fekk hitaverk, kolovn, og farnristir vórðu settar í eysturveggin hvørjumegin altartalvuna. Kirkjan varð aftur longd í 1968, tá kontór og onnur rúm vórðu bygd uppí kórið. Í skipinum eru 44 beinkir og uppi á pulpiturinum eru 14.

Altartalvan

Á norðurbróstinum hongur altartalvan, ið er frá 1647. Myndin er Hin Heilaga Kvøldmáltíðin, málað við djúpum, reinum litum beinleiðis á træið, 100 x 100 cm stór. Á talvuni stendur skrivað:

Mett verður, at málningurin er málaður eftir koparprenti av málningi, ið Peter Candid, sum var hovmálari hjá Wilhelm V í München, málaði til fransiskanarakleystrið har í 1616. Ramman er frá sama tíðarskeiði, ein renessansuramma, útskorin og málað. Í 1961 var altartalvan umvæld av Ernst og Holmer Trier, Vallekilde í samarbeiði við Fraser Eysturoy.

Norska løvu klokkan

Klokkan sigst vera komin í kirkjuna í 1708 og er komin av skipinum Norsku Løvu, sum fórst í Lambavík nýggjársaftan 1707. Klokkan er prýdd við palmettum, og á einum stað er henda innskriftin: 'Danscke Ostindische Compagnies Scheb Nordische Lowe 1704'. Hæddin er 30 cm, tvørmát á slagringi uttan er 41,5 cm.

Klokkuspælið
Í 1952 var klokkuspælið enn í gerð á De Smithske Jernstøberier í Ålborg, Danmark. Klokkuspælið hevði 9 klokkur og ætlanin var, at tað skuldi spæla Tíðin rennur eftir J. Waagstein. Nú á døgum byrjar klokkan at sláa kl. 8 á morgni og slær dagsins seinasta slag kl. 23. Kl. 9, 12, 15, 18 og 20 spælir klokkan umframt tímasløgini eitt lag - kl. 12 er lagið nettupp Tíðin rennur.

Keldur
 Wind, Tage: Joen Waagstein - Liv og Virke. Gyldendal 1952.

Útvortis ávísing
 Havnar kirkja Folkakirkjan.fo
 Faroestamps.fo:  Havnar Kirkja (almenn ogn)

Kirkjur í Føroyum
Tórshavn
Føroyska Fólkakirkjan


21. apríl

21. apríl er dagur 111 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 112 um skotár er). 254 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 753 f.Kr. - Sambært søgnini varð býurin Róm grundlagdur av Romulusi.
 1960 – Ortodoksa Bahá'í trúgvin verður stovnað í Washington, D.C..

Føðingar
 1915 - Anthony Quinn, meksikansk-amerikanskur sjónleikari (d. 2001)
 1926 - Elisabeth II, bretsk drotning (d. 2022).
 1930 - Silvana Mangano, itolsk sjonleikarinna (d. 1989)
 1947 - Iggy Pop, amerikanskur tónleikari.
 1970 - Nicole Sullivan, amerikonsk sjónleikarinna.
 1958 - Andie MacDowell, amerikonsk sjónleikarinna.
 1979 - Tobias Linderoth, svenskur fótbóltsleikari.
 1979 - James McAvoy, skotskur sjónleikari.
 2007 - Isabella Danaprinsessa.

Andlát
 1910 - Mark Twain, amerikanskur rithøvundur (f. 1835)
 2003 - Nina Simone, amerikonsk songkvinna (f. 1933)
 2016 - Prince, amerikanskur sangari og tónleikari (f. 1958)
 2018 - Verne Troyer, amerikanskur sjónleikari (f. 1969)

Apríl, 21.


20. apríl

20. apríl er dagur 110 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 111 um skotár er). 255 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 2007 Jógvan á Lakjuni, mentamálaráðharri, og Bertel Harder, danskur kirkjumálaráðharri, skriva undir avtalu um, at føroyingar yvirtaka fólkakirkjuna á ólavsøku 2007.

Føðingar
 1889 - Adolf Hitler (d. 1945)
 1893 - Edna Parker (d. 2008)
 1936 - Pauli Ellefsen, løgmaður 1981-1985 (d. 2012).
 1937 - George Takei, amerikanskur sjónleikari.
 1939 - Gro Harlem Brundtland, norskur politikari.
 1942 - Arto Paasilinna, finskur rithøvundur.
 1949 - Jessica Lange, amerikonsk sjónleikarinna.
 1964 - Andy Serkis, enskur sjónleikari.
 1983 - Miranda Kerr, avstralsk modell.

Andlát
 1912 - Djóni í Geil (f. 1849)
 1912 - Bram Stoker, írskur rithøvundur (f. 1847)
 1947 - Kristian X, danskur kongur (f. 1870)
 2016 - Victoria Wood, ensk sjónleikarinna (f. 1953)

Apríl, 20.


19. apríl

19. apríl er dagur 109 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 110 um skotár er). 256 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1810 - Venesuela fær Heimastýri.
 1897 - Boston Marathon í Massachusetts verður runnið fyri fyrstu ferð. Tað er elsta enn verandi martatonkapprenning.
 1904 - Stórir partar av Toronto í Kanada leggjast í oyði av stórum eldi
 1951 - Í London verður fyrist "Miss World"-kapping hildin, har svenskur luttakari vinnur
 1956 - Amerikanski sjónleikari Grace Kelly verður gift Rainier fyrsta 3. av Monako.
 1966 - Filmurin Dr. Zivago, hjá David Lean vinnur seks Oscars í Hollywood, Kalifornia.
 1980 - Hondbóltsamband Føroya (HBF) verður sett á stovn.
1987 - Teknimyndarøðin The Simpsons verður at síggja fyri fyrstu ferð. Hesa fyrstu ferð sum ein stuttfilmur.
 1993 - 83 limir í religiøsu Davidian sektini doyggja í einum eldahavi á høvuðsstøð teirra í Waco í Texas, eftir at løgreglan í 51 dagar hevur umgirt høvuðsstøðina.
 1995 - Bumbuálop verður framt á ein stjórnarbygning í Oklahoma City í Oklahoma. 168 fólk doyggja, harav 19 smábørn. Fleiri hundrað verða særd.
 1999 - Samveldisdagurin í Týsklandi vendir aftur til Berlin eftir sameiningina av Týsklandi.
 2005 - Joseph Ratzinger verður valdur pávi við nýggja navninum Benadikt XVI.

Føðingar
 1897 - Jiroemon Kimura, heimsins elsti maður (116 ár) (d. 2013)
 1902 - Martin Joensen, føroyskur rithøvundur og lærari (d. 1966).
 1937 - Joseph Estrada, filipinskur forseti.
 1942 - Bas Jan Ader, niðurlendskur málari (d. 1975)
 1951 - Jóannes Eidesgaard á Tvøroyri, føroyskur politikari.
 1969 - Ashley Judd, amerikonsk sjónleikarinna.
 1972 - Rivaldo, brasilskur fótbóltsleikari.
 1979 - Kate Hudson, amerikonsk sjónleikarinna.
 1981 - Hayden Christensen, kanadiskur sjónleikari.
 1987 - Joe Hart, enskur fótbóltsleikari.
 1987 - Maria Sharapova, russiskur tennisleikari.

Andlát
 1824 - Lord Byron, enskt skald (f. 1788)
 1881 - Benjamin Disraeli, bretskur politikari (f. 1804)
 1882 - Charles Darwin, bretskur náttúrufrøðingur (f. 1809)
 1906 - Pierre Curie, franskur alisfrøðingur (f. 1859)
 1967 - Konrad Adenauer, týskur kanslari (f. 1876)
 1998 - Octavio Paz, meksikanskur rithøvundur (f. 1914)
 2009 - J. G. Ballard, enskur rithøvundur (f. 1930)
 2016 - Patricio Aylwin, forseti í Kili (f. 1918)
 2021 – Walter Mondale (f. 1928)

Apríl, 19.


18. apríl

18. apríl er dagur 108 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 109 um skotár er). 257 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1506 - Grundarsteinurin lagdur til Pæturskirkjuna í Vatikaninum í Rom.
 1521 - Martin Luther vil ikki møta í Ríksdegnum í Worms at afturkalla ákærurnar ímóti kirkjuni.
 1864 - Preusiskar og eysturríkskar herdeildir leggja á skansarnar við Dybbøl. Eftir at umleið 1700 mans eru falnir og særdir má danski herurin geva seg yvir, og alt Jylland verður hersett.
 1906 - Ein jarðskjálvti, sum førir til nógvar eldsbrunar, leggur størsta partin av San Francisco í Kalifornia í oyði. Fleiri enn 1.000 fólk doyggja, og 28.000 hús leggjast í oyði.
 1940 - Yrkjarapresturin Kaj Munk mælir í prædiku í Sønderborg til mótstøðu ímóti týska hersetingarvaldinum í Danmark.
 1998 - Anders Fogh Rasmussen verður valdur til floksformman í Venstre.
 2014 - Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági vann FM í talvi bert 16 ára gamal. Tað gjørdist greitt, at hann hevði vunnið, longu tá eitt umfar var eftir, tí tá hevði hann 8 stig, meðan teir næstu eftir honum høvdu 6 stig. Hann er yngsti FM vinnari í talvi nakrantíð. Dagin eftir skrivaði hann artur føroyska talvsøgu, tá hann vann sín seinasta dyst og gjørdist tann higatil fyrsti og einasti, ið hevur vunnið FM í talvi við fullum stigatali.

Føðingar
 1918 - Gabriel Axel, danskur leikstjori (d. 2014)
 1925 - Bob Hastings, amerikanskur sjonleikari (d. 2014)
 1927 - Tadeusz Mazowiecki, polskur politikari (d. 2013)
 1941 - Michael D. Higgins, irskur forseti.
 1947 - James Woods, amerikanskur sjonleikari.
 1953 - Rick Moranis, kanadiskur sjonleikari.
 1956 - Eric Roberts, amerikanskur sjonleikari.
 1971 - David Tennant, skotskur sjonleikari.
 1976 - Melissa Joan Hart, amerikonsk sjonleikarinna.
 1995 - Divock Origi, belgiskur fotboltsleikari.

Andlát
 1955 - Albert Einstein, týskur alisfrøðingur (f. 1879)
 1974 - Marcel Pagnol, franskur rithovundur (f. 1895)
 2002 - Thor Heyerdahl (f. 1914)

Apríl, 18.


1985

1985 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum týsdegi.

Hendingar

 10. januar - Atli P. Dam verður løgmaður í Føroyum, og fer Pauli Ellefsen úr løgmansstarvinum.
 17. januar - British Telecom boðar frá, at fyritøkan fer at minka um tær væl dámdu, reyðu telefonboksirnar.
 4. februar - Markið ímillum Spania og Gibraltar opnar aftur, fyri fyrstu ferð síðani Francisco Franco læt tað aftur í 1969.
 10. februar - Nelson Mandela avgerð, ikki at taka av einum tilboði um at sleppa leysur úr fongsli, frá í Suðurafrikonsku stjórnini.
 11. mars - Mikhail Gorbachev verður leiðari av Sovjetsamveldinum.
 16. mars - 5 leyvur í Singaporska djóragarðinum verða settar av fyribyrgjandi tablett, tá leyvunum fjølgar frá 2 til 16 á stuttari tíð.
 25. mars - Oscars virðislønin verður handað í Hollywood. Amadeus vinnur fyri besta film.
 15. apríl - Suður Afrika upploysir eina lóg, ið bannar hvítum og svørtum at giftast.
 4. mai - Eurovision Song Contest 1985 verður hildin í Gøteborg, Noreg vinnur við sanginum La det swinge.
 14. juni - Schengen sáttmálin verður undirskrivaður.
 17. juni - Discovery Channel verður sett á stovn.
 3. juli - Back to the furture verður frumsýndur í amerikanskum filmhúsum, og verður hægst tjenandi filmur í 1985.
 13. juli - Live Aid konsertir runt um í heiminum, savna heilar 50 milliónir pund. Peningurin verður nýttur til at berjast í mótir hungursneyð í Etiopia.
 28. august - Heimsins fyrsta roykibann kemur í gildi, tá ein matstova í Colorado, USA, bannar royking innandura.
 1. september - Vrakið av skipinum Titanic verður funnið á botninum á Atlantshavinum. Fleiri høvdu leitað eftir vrakinum uttan eydnu, síðani skipið sakk í 1912.
 13. september - Super Mario Bros. verður útgivið á spælistøðina Nintendo Entertainment System (NES).
 19. september - Ein stórur jarðskjálvti rakar Meksiko, og hevur við sær at 10.000 lata lív, 30.000 verða meiðslaði, og 95.000 verða heimleys.
 20. november - Microsoft útgevur fyrstu útgávu av Windows, og kallar hana Windows 1.0.

Ókendar dagsetningar
 Leirvíkartunnilin verður latin upp.
 Tommi Hilfiger merkið verður stovnað.
 DNA verður, fyri fyrstu ferð, nýtt til at loysa brotsmál.

Tónleikur

Útgávur hetta árið
 We are the World (USA for Africa)

Ítróttur

Kappróður
 28. februar - Róðrarfelagið Knørrur í Tórshavn verður stovnað.

Fótbóltur
 10. juli - Ísland-Føroyar 9-0 í Keflavík
 12. juli - Ísland-Føroyar 1-0 á Akranesi

Føðingar
 2. januar - Obi Ikechukwu Charles, nigeriskur fótbóltsleikari
 5. februar - Cristiano Ronaldo, portogisiskur fótbóltspælari.
 4. apríl - Bárður Dal Christiansen, føroyskur listamaður
 2. mai - Nanna Øland Fabricius, donsk songkvinna
 21. mai - Símun Samuelsen, føroyskur fótbóltsleikari
 6. september - Marni Djurhuus, føroyskur fótbóltsleikari
 17. september - John Tordar Poulsen, føroyskur fótbóltsleikari
 24. oktober - Wayne Rooney, enskur fótbóltsleikari
 21. november - Carly Rae Jepsen, kanadisk songkvinna
 18. desember - Heidi Andreasen, føroyskur svimjari.

Andlát


1984

1984 (MCMLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar
 25. mai - Føroya Ungdómsráð (FUR) verður sett á stovn.
 1. september - Sjónvarp Føroya verður alment tikið í brúk.
 8. november - Løgtingsval

Ítróttur

Fótbóltur
 1. august - Føroyar-Ísland 0-0 í Tórshavn
 5. august - Føroyar-Grønland 1-0 í Klaksvík (1-0 Vilmund Michelsen)
 7. august - Føroyar-Grønland 4-2 í Tórshavn

Føðingar
 23. januar - Arjen Robben, niðulendskur fótbóltsleikari
 6. mars - Kaj Ennigarð, føroyskur fótbóltsleikari
 1. mai - Saša Kolman, slovenskur fótbóltsleikari
 20. juni - Shaila millum Garðarnar, føroyskur svimjari
 5. september - Chris Anker Sørensen, danskur súkklari (d. 2021)
 22. november - Scarlett Johansson, amerikonsk sjónleikarinna
 22. desember - Basshunter, svensk sangari, DJ

Andlát
 31. oktober - Indira Gandhi, indiskur forsætisráðharri (f. 1917)
 20. november - Kristian Djurhuus, fyrrverandi løgmaður í Føroyum. (f. 1895)


20. øld

20. øld var øldin, ið vardi frá 1901 til 2000 í tí gregorianska kalendaranum.

(19. øld - 20. øld - 21. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk


1983

1983 (MCMLXXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar
 17. september - Perlan í Vágsbotni varð tikin niður.

Ítróttur

Fótbóltur
 21. juni - Føroyar-Danmark 1-1 (danska U21-landsliðið) í Tórshavn
 29. juni - Grønland-Føroyar 0-0 í Nuuk
 3. juli - Grønland-Føroyar 2-3 í Nuuk
 6. august - Ísland-Føroyar 6-0 í Njarvík

Føðingar

 13. mai - Yaya Touré, fótbóltsleikari av Fílabeinsstrondini
 12. juni - Kári í Lágabø, føroyskur fótbóltsleikari
 21. juli - Eivør Pálsdóttir, føroyskur tónleikari

Andlát


1982

1982 (MCMLXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar
 Útgrevstur á Toftanesi í Leirvík avdúkar elstu búseting, sum funnin er í Føroyum - eyðkenrd víkingahús.
 1. november - Smyril Line verður stovnað.

Ítróttur

Fótbóltur
 1. september - Føroyar-Ísland 1-4 í Tórshavn
 2. september- Føroyar-Ísland 0-4 i Gøtu

Føðingar
 8. januar - Petur Háberg, føroyskur tónleikari
 2. mars - Pilou Asbæk, danskur sjónleikari
 7. juni - Høgni Lisberg, føroyskur tónleikari
 10. juni - Madeleine prinsessa av Svøríki
 15. juni - Atli Gregersen, føroyskur fótbóltsleikari
 16. juni - Jógvan Skorheim, føroyskur politikari
 11. juli - Guðrun Sólja Jacobsen, føroysk songkvinna
 30. oktober - Lizzie, føroysk/donsk/íslensk songkvinna
 5. desember - Pætur Dam Jacobsen, føroyskur fótbóltsleikari
 24. desember - Suni úr Hørg, føroyskur fótbóltsleikari
 27. desember - Terji Skibenæs, føroyskur tónleikari (Týr)

Andlát


1981

1981 (MCMLXXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar
 ST lýsir árið 1981 at vera "Ár teirra brekaðu".
 1. januar - Badmintonsamband Føroya (BSF) verður sett á stovn.
 5. januar - Pauli Ellefsen verður løgmaður í Føroyum.
 28. februar - Judosamband Føroya (JUDO Føroyar) verður sett á stovn.
 31. mars - Sunda Judofelag verður sett á stovn.
 27. september - Í sambandi við útbygging verður Glyvra kirkja endurvígd.
 24. oktober - MBF (Meginfelag teirra brekaðu í Føroyum) verður sett á stovn.

Ítróttur

Fótbóltur
 2. juli - Føroyar-Hetland 3-0
 4. juli - Føroyar-Hetland 4-1
 5. juli - Føroyar-Hetland 2-2 í Tórshavn

Tónleikur
Í desember gav tónleikabólkurin Tónlist av Strondum út kasettubandið Har bylgjan leikar, sum setti sølumet yvir seldar føroyskar tónleikaútgávur í føroyum.

Føðingar

5. januar - Deadmau5, kanadiskur tónleikaframleiðari
17. februar - Paris Hilton, amerikonsk songkvinna, og hotel arvingi
27. februar, Josh Groban, amerikanskur sangari og sjónleikari
7. mars - Súni Olsen, føroyskur fótbóltspælari
28. mars - Alex José dos Santos, brasilienskur fótbóltsleikari
4. september - Beyoncé Knowles, amerikonsk songkvinna og sjónleikari
3. oktober - Zlatan Ibrahimović, svenskur fótbóltspælari
2. desember - Britney Spears, amerikonsk songkvinna
25. desember - Christian Lamhauge Holst, føroyskur fótbóltsleikari

Andlát
 11. mai - Bob Marley, jamaiskur sangari og tónleikari (f. 1945)

Keldur


1980

1980 (MCMLXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar
 21. mars - Fimleikasamband Føroya (FFS) verður sett á stovn.
 1. apríl - Flogbóltsamband Føroya (FBF) verður sett á stovn.
 19. apríl - Hondbóltsamband Føroya (HBF) verður sett á stovn.
 1. august  - Vigdís Finnbogadóttir verður sum fyrsta kvinna í heiminum, vald til forseta, tá hon vinnur tað íslenska forsetavalið.
 8. november - Løgtingsval.

Ókendar dagsetningar

 Svimjisamband Føroya (SSF) verður sett á stovn.
 Varda Verkstaðið Vón á Argjum letur upp.
 Bústovnurin Eirargarður 14-16 verður tikin í nýtslu.

List

Bókmentir
 Breast-Giver hjá Mahasweta Devi.
 Clear Light of Day hjá Anitu Desai.

Ítróttur

Fótbóltur
 30. juni - Ísland-Føroyar 2-1 á Akureyri
 2. juli - Grønland-Føroyar 0-6 í Sauðakróki

Føðingar

 8. januar - Johan Petersen, føroyskur tónleikari
 18. mai - Martin Møller, danskur/grønlendskur ítrottarmaður
 14. juli - Rasmus Rasmussen, føroyskur tónleikari (d. 2012)
 11. september - Joan Bláfoss, føroyskur rennari
 3. oktober - Mørland, norskur sangari
 6. oktober - Guðrið Hansdóttir, føroysk songkvinna
 27. oktober - Václav Noid Bárta, kekkiskur sangari.
 10. november - Rannvá B. Andreasen, føroyskur fótbóltsleikari
 16. desember - Palli Augustinussen, føroyskur fótbóltsleikari

Andlát
 29. apríl - Alfred Hitchcock, enskur filmsleikstjóri (f. 1899)
 9. desember - John Lennon, enskur tónleikari (The Beatles) (f. 1940)


1979

1979 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar
 13. januar - Fótbóltsamband Føroya (FSF) verður sett á stovn.
 23. januar - Atli P. Dam verður løgmaður í Føroyum.
 1. mai - Grønland fær heimastýri.

Ókendar dagsetningar

 Phillips í Niðurlondum og Sony í Japan gera samstundis fløguna.
 Stjórnin í Sony, Akio Morita í Japan, uppfinnur gongulurtitólið (walkmannin).
 Fartelefonin uppfunnin í Svøríki.

Ítróttur

Fótbóltur

 ÍF vinnur sum fyrsta eysturoyarlið føroyameistaraheitið í Føroysku landskappingini

Føðingar
 17. oktober - Kimi Räikkönen, finskur Formula 1 bilførari
 24. november - Uni Reinert Debess, føroyskur tónleikari

Andlát
 2. februar - Sid Vicious, enskur tónleikari (f. 1957)
 17. mai - Kjartan Mohr, føroyskur politikari (f. 1899)
 11. juni - John Wayne. amerikanskur sjónleikari (f. 1907)
 21. september - Sámal Joensen-Mikines, føroyskur listamaður (f. 1906)


1969

1969 (MCMLXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

 5. januar - Sovjetsamveldið sendir rúmdarfar til Venus, landið ger aðra roynd tann 10. januar.
 30. januar - The Beatles framføra almennt fyri síðstu ferð, og filma fleiri av løgum sínum á taki  Apple Records í London.
 3. mars - Sirhan Sirhan játtar í rættinum í Los Angeles at hava dripið amerikanska forsetavalevnið Robert Kennedy.
 10. mars - James Earl Ray játtar í rættinum í Memphis at hava dripið Martin Luther King Jr. Hann tekur játtanina aftur nøkur ár seinni.
 20. mars - John Lennon og Yoko Ono giftast á Gibraltar, og fara aftaná á brúðarferð til Amsterdam.
 29. mars - Eurovision Song Contest 1969 verður hildin í Madrid. Fýra lond fáa sama stigatal og vinna kappingina. Tey vóru: Spania, England, Frakland og Holland. Stigaskipanin var broytt eftir hetta, so sama mistak ikki skuldi endurtaka seg.
 1. apríl -  Tórshavnar kommuna setur Býarbókasavnið á stovn.
 4. apríl - Fyrsta tilgjørda mans hjartað verður implanterað.
 22. apríl -  Robin Knox-Johnston verður fyrsti maður at sigla runt heimin uttan steðg.
 15. mai- Ein amerikanskur tannáringur, kendur sum Robert R., doyr av mystiskum og ókendum sjúkdómi. Í 1984 verður váttað at talan var um fyrstu HIV/AIDS smittuna í Norðuramerika.
 5. juni - Ein altjóða kommunist ráðstevna cerður hildin í Moskva.
23. juni - Sundaferjan byrjar at sigla millum Oyri, Hvalvík, Hósvík og Selatrað
 28. juni - The Stonewall ófriðurin í New York verður byrjan til betran av rættindum hjá samkyndum í Amerika.
 21. juli - Amerikanarin Neil Armstrong verður fyrsta maður á mánanum.
 8. august - Heimskenda myndin av The Beatles, har teir ganga yvir gøtuna Abby Road, verður tikin av ljósmyndaranum Iain Macmillan.
 9. og 10. august - Fylgjarar Charles Manson drepa 7 fólk, har ímillum heimskendu medellina og sjónleikaran Sharon Tate, sum er við barn og gift filmsleikstjóranum Roman Polanski.
 15. - 18. august -  Woodstock tónleikafestivalurin verður hildin í New York. Fleiri av teimum mest kendu rokk tónleikarum tíðarinnar framføra, og 400.000 ung fólk eru á festival.
 21. august - Heimsins fyrsti Gap handil opnar í San Francisco.
 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin J. P. Heinesen og Rói Patursson, og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Hans J. Glerfoss og H. D. Joensen.
 20. september - Scooby-Doo teknirøðin verður send í sjónvarpi feyri fyrstu ferð.
 5. oktober - Monty Python's Flying Circus verður sent fyri fyrstu ferð á BBC One. Sendirøðin verður heimskend og verður enn endursýnd runt heimin (2014).

Ókendar dagsetningar
 Mett verður at HIV/AIDS smittan kemur til USA í gjøgnum Haiti.

List

Bókmentir
 10. mars -  The Godfather skrivað av Mario Puzo.

Tónleikur

Útgávur hetta árið
 Yellow Submarine og Abbey Road (The Beatles).
 Led Zeppelin og Led Zeppelin II  (Led Zeppelin)
 Ummagumma (Pink Floyd)

Ítróttur

Fótbóltur

 19. juli - Føroyar-Hetland 2-1 (1-1) í Tórshavn.

Føðingar

 1. januar - Verne Troyer, amerikanskur sjónleikari (d. 2018)
 3. januar - Michael Schumacher, týskur formula 1 bilførari
 5. januar - Marilyn Manson, amerikanskur tónleikari.
 17. januar
 Jørgen Niclasen, føroyskur politikari.
 Tiësto, hollenskur tónleikari.
 11. februar - Jennifer Aniston, amerikanskur sjónleikari (Friends)
 22. februar - Oddfríður Marni Rasmussen, føroyskur rithøvundur
 17. mars - Alexander McQueen, enskur klædna designari. (d. 2010)
 25. apríl - Renée Zellweger, amerikanskur sjónleikari (Bridget Jones' Diary)
 7. mai - Eagle Eye Cherry, svenskur tónleikari
 14. mai - Cate Blanchett, avstralskur sjónleikari (Elizabeth)
15. juni
 Ice Cube, amerikanskur rappari
 Oliver Kahn, týskur landsliðs málmaður
 24. juni - Sissel Kyrkjebø, norsk songkvinna
 24. juli - Jennifer Lopez, amerikonsk songkvinna og sjónleikari (The Wedding Planner)
 18. august - Edward Norton, amerikanskur sjónleikari (Fight Club)
 19. august - Matthew Perry, amerikanskur sjónleikari (Friends)
 28. august - Jack Black, amerikanskur sjónleikari (School of Rock)
 25. september - Cathrine Zeta-Jones, waliskur sjónleikari (The Mask of Zorro)
 3. oktober - Gwen Stefani, amerikonsk songkvinna
 4. november - Sean Combs (P. Diddy), amerikanskur rappari
 12. november - Tomas N'evergreen, danskur sangari
 13. november - Gerard Butler, skotskur sjónleikari (300)
 4. desember - Jay-Z, amerikanskur rappari
 19. desember - Richard Hammond, enskur sjónvarpsmaður (Top Gear)

Andlát

28. mars - Dwight D. Eisenhower, amerikanskur forseti (f. 1890)
22. juni - Judy Garland, amerikanskur sjónleikari (Wizard of Oz) (f. 1922)
9. august - Sharon Tate, amerikonsk modell og sjónleikari. (f. 1943)
12. oktober - Sonja Henie, norsk, olympisk skoytadrotning (f. 1912)


1978

1978 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar
 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Hans Thomsen og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Maria Eide Petersen.
 7. november - Løgtingsval

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 5. januar – Katrin Olsen
 11. mars - Didier Drogba
 31. oktober - Jesper Ganslandt

Andlát
 7. september - Hjalmar Ringberg, amtmaður í Føroyum (f. 1889)
 21. august - Magnus Dam Jacobsen (f. 1935)
 22. august - Jomo Kenyatta, kenjanskur forseti (f. í 1890-árunum)


1977

1977 (MCMLXXVII) var eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi eftir tí gregorianska kalendaranum. Árið 1977inda árið eftir krist, 977inda árið í øðrum ártúsundi, 77inda árið í 20. øld og áttanda árið í 1970-árunum.

Hendingar
 1. januar - Føroyska fiskimarkið verður flutt út á 200 fjórðingar.
 3. januar - Apple Computer verður sett á stovn.
 6. januar - Punkbólkurin Sex Pistols verður uppsagdur av fløguframleiðara sínum, EMI.
 20. januar - Jimmy Carter tekur við eftir Gerald Ford sum forseti USA.
 10. mars - Ringarnir runt um gongustjørnuna Uranus verða uppdagaðir.
 27. mars - Tvey ferðamannaflogfør bresta saman á Kanarioyggjunum, 583 fólk lata lív.
 30. apríl - Led Zeppelin setur heimsmet, tá 76 229 mans møta til konsert teirra í Pontiac Silverdome í Michigan, USA.
 10. juni - Fyrstu Apple II teldurnar verða seldar.
 27. juni - Djibouti verður sjálvstøðugt.
 14. oktober - Atari gevur út Atari 2600 spæliskipanina.
 2. november - SMS letur upp.
 1. desember letur Frítíðarheimið í Skrivaragøtu upp. Tað er felagið Javni, sum hevur tikið stig til Frítíðarheimið.

Ókendar dagsetningar
 Leynatunnilin letur upp fyri ferðslu.

Mentan

Tónleikur
 12. juni - The Supremes framføra saman fyri síðstu ferð áðrenn bólkurin verður upploystur.
 26. juni - Elvis Presley heldur sína síðstu tónleikaframførslu.

Filmur
 25. mai - Star Wars verður frumsýndur í filmshúsum kring heimin og verður heimsin best seljandi filmur.

Bókmenntir
 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Alexandur Kristiansen og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Jeffrei Henriksen.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar

 3. januar - Malena Josephsen, føroyskur fótbóltsleikari
 4. januar - Teitur Lassen, føroyskur tónleikari
 7. januar - Sofi Oksanen, finskur rithøvundur
 13. januar - Orlando Bloom, enskur sjónleikari
 10. februar - Pól Arni Holm, føroyskur tónleikari
 6. mars - Giorgos Karagounis, griskur fótbóltsleikari
 14. mars - Ida Corr, donsk songkvinna
 13. mai - Ilse DeLange, niðurlendsk songkvinna
 16. mai - Emilíana Torrini, íslendsk songkvinna
 25. juni
 Sámal Soll, føroyskur rithøvundur
 Fernanda Lima, brasilsk sjónleikarinna og modell
 7. juli - Allan Tausen, føroyskur tónleikari
 11. juli - Edward Moss, amerikanskur sjónleikari og skemtari
 26. juli - Reimund Langgaard, føroyskur politikari
 17. august - Mattias Karlsson, svenskur politikari
 26. august - Therese Alshammar, svenskur svimjari
 7. oktober - John Johannesen, føroyskur politikari
 17. oktober - Rói Jacobsen, føroyskur fótbóltsdómari
 22. november - Annika Norlin, svensk songkvinna
 14. desember - Fróði Benjaminsen, føroyskur fótbóltsleikari
 17. desember - Sámal Matras Kristiansen, føroyskur samfelagsfrøðingur

Andlát
 16. januar - Leif Panduro, danskur rithøvundur (f. 1923)
 25. apríl - Poul E. Petersen, føroyskur formaður í Føroya Lærarafelag og Ítróttasamband Føroya (f. 1901)
 3. mai - Pauli Dahl, føroyskur politikari (f. 1898)
 5. mai - Ludwig Erhard, týskur kanslari (f. 1897)
 25. juni -  Olave Baden-Powell, ein av stovnarum gentuskótarørslunar. (f. 1889)
 15. oktober - Símun Petur Zachariasen, føroyskur politikari (f. 1887)
 16. august - Elvis Presley, amerikanskur rokksangari (f. 1935)
 16. desember - Richard Sigmund Long. føroyskt skald (f. 1889)
 25. desember - Charlie Chaplin, enskur sjónleikari og filmsleikstjóri (f. 1889)


1976

1976 (MCMLXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

 1. apríl - Heimastýrið yvirtekur postverkið.
 24 juni veður Skúlin á Trøðni vígdur.
 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Richard Long og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Óluva Skaale og Marius Johannesen.
 Norðskálatunnilin letur upp og gevur saman við Brúnni um Streymin vegasamband úr eystara parti av Eysturoynni og til Havnar.

Ítróttur

Fótbóltur
 16. juni - Føroyar-Ísland 1-6 í Tórshavn

Føðingar
 5. apríl - Tróndur Bogason, tónaskald
 27. september - Francesco Totti, italskur fótbóltsleikari.

Andlát
 22. februar - Jákup í Jákupsstovu.
 28. mai - Steffan Danielsen (f. 1922), málari í Nólsoy.
 7. juli - Gustav Heinemann, týskur forseti (f. 1899)
 7. oktober - Sámal Petersen,. Løgtingsformaður, landsstýrismaður.


1974

1974 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar
 7. november - Løgtingsval

Ítróttur

Fótbóltur
 3. august - Føroyar-Ísland 2-3 í Tórshavn

Svimjing
 11. mai - Landsfelag Føroyska Froskmanna skipar fyri kappsvimjing um Nólsoyarfjørð. Birgir Enni úr Suðuroyar Froskmannafelag vinnur kappingina. Hann er1 tíma og 25 min. og 15 sek. um teinin, sum er nýtt met. Nr. 2 gerst Hermann Eysturoy úr Tórshavnar Froskmannafelag, nr. 3 gerst Jonhard Hansen úr Eysturoyar Froskmannafelag.

Føðingar

 5. januar - Gitte Klein, føroysk rithøvundur
 20. januar - Annlis Bjarkhamar, fyrrverandi landstýriskvinna við mentamálum
 13. apríl - Marta Jandová, kekkisk songkvinna
 26. september - Lena Anderssen, føroysk-kanadisk songkvinna
 18. desember - Jens Marni Hansen, føroyskur tónleikari

Andlát
 2. februar - Jóhanna Maria Skylv Hansen, føroyskur rithøvundur (f. 1877)
 24. mai - Duke Ellington, amerikanskur klaverleikari og tónaskald (f. 1899)
 26. august - Charles Lindbergh, amerikonsk floghetja (f. 1902)


1975

1975 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar
 2. mai - Mærsk skipið Clara Mærsk bjargar 3.628 flóttafólkum úr Vjetnam vóru bjargaði av søkkandi M/V Truong Xuan og tikin umborð á Claru Mærsk. Rituvíkingurin Anton M. Olsen var kapteinur umborð á Claru Mærsk, tá hendingin fór fram.
 (ókent dato) - Byrgingin um Hvannasund letur upp fyri ferðslu.
 Felagið Javni fær sjálvstøðugan limaskap í norðurlendska felagnum NFPU, ið stendur fyri Nordisk Forbund for Psykisk Udviklingshæmning.

List

Bókmentir
Death and the King's Horseman hjá Wole Soyinká.

Ítróttur

Fótbóltur
 23. juni - Ísland-Føroyar 6-0 í Reykjavík

Føðingar
 26. apríl - Hildigunn Eyðfinnsdóttir, føroysk sjónleikari.
 26. juni - Kristina Háfoss.

Andlát