Súsanna Tórgarð

Súsanna Tórgarð (fødd 12. mars 1959) er ein føroysk sjónleikarinna, leikstjóri, leikrithøvundur, týðari og lærari. Hon hevur lisið til lærara og varð liðug við útbúgvingina í 1986. Síðan hevur hon nomið sær útbúgving innan sjónleik, í 1990 varð hon liðug við 2 ára sjónleikaraútbúgving á Tidens Teater í Århus. Hon hevur eisini tikið 3 ára útbúgving sum lærari í F.M.Alexandertøkni frá Alexanderskolen í Keypmannahavn frá 2001 til 2004. Hon hevur starvast sum yrkisleikari innan sjónleik síðan 1990. Hon hevur spælt nógvar sjónleikir á palli í Føroyum, og harumframt hevur hon eisini ritstjórnað fleiri leikir, skrivað leikir og umsett leikir til føroyskt. Hon hevur eisini lagt føroyska rødd til barnafilmar, sum hava verið vístir í Kringvarpi Føroya. Hon hevur eisini undirvíst á ymiskum skeiðum í drama, rødd og teksti og skrivað tekstir og yrkt sangir til fleiri Kabarettir. Hon hevur eisini framført skemt saman við øðrum, t.d. til jólaborðhald á Hotel Føroyum í 2009, har hon og systirin Ria Tórgarð framførdu skemt saman við brøðrunum Rasmus og Magnus Magnussen, og í 2014 undirheildu tey trý systkini Súsanna, Riu og Hans Tórgarð. Súsanna er dóttir Axel Tórgarð, abbadóttir H.C.W. Tórgarð.

Sjónleikari á palli
NordOst - Torsten Buchsteiner, Tjóðpallurin, 2008
Náttarherbergið - Maxim Gorkij, Tjóðpallurin, 2007
Café Grugg - Tjóðpallurin, 2007
Limbo - Margareta Garpes, Tjóðpallurin, 2006
Móðir sjeystjørna - William Heinesen/ Egi Dam, Gríma, 2000
Várkabarett - Gríma, 1999
Rumbul í Húsi - Gríma, 1998
Dreymur Jóansøkunátt - William Shakespeare, Gríma, 1998
Oliver Twist - Charles Dickens, Gríma, 1997
Á Krabbasvalanum - Marianne Goldman, Gríma, 1997
Húsið hjá Bernardu Alba - Lorca, Gríma, 1995
Góða Jelena - Ludmila Razumoskaja, Gríma, 1994
Royndin - Egi Dam, variatiónir yvir Nólsoyar Páll - Gríma, 1993
Glataðu spælimennirnir - Eyðun Johannessen/J. Ljunggren, Gríma, 1993
Ferðin til heimsins enda - Olga G. Árnadóttir Gríma, 1992
Sjeynda boð: Stjal eitt sindur minni - Dario Fo, Gríma, 1991
Kraddarin - Súsanna Tórgarð/Birita Mohr, Gríma, 1990

Leikrit/leikstjórn o.a.
Myrkursins børn 2013
Føroyingasøga, 2012, framført av Riu Tórgarð, tónleikur: Edvard Nyholm Debess
Kraddarin 2010 - sett upp við næmingum á Fø. Pædagogskúla
Ólavsøkukabarettin 2008 - Sjónleikarhúsið í Havn
Føroysk Mentannarkvøld í Sjónleikarhúsinum í Havn - 2006, 2007, 2008.
Gátuføra Gívurin - Gríma 2001
Hurlivasi á Meiarínum - Gríma 2000
Vitavørðurin - Gríma 1999
Grumma Grimhild - Gríma 1997
Café Grugg - Gríma 1995
Snati - Gríma 1996
Hurlivasi í Lítluvík - Gríma 1992
Øll í Verkfall - Sjónleikarafelagið á Oyrabakka 1991

Skriva leikrit
Kraddarin - saman við Biritu Mohr 1990
Snati - saman við Kristinu Hansen og Riu Tórgarð 1996
Grumma Grimhild - saman við Biritu Mohr 1997
Fótur í Hosu - saman við Hans Tórgarð 1999
Myrkursins børn, 2013

Týðingar
"Konan sum skrivaði brøv" úr "Talking Heads" eftir Alan Benett
Sangir til "Ronju Ránsmannsdóttir", sangleikur eftir Sebastian

Keldur

Slóðir úteftir
Tjóðpallur Føroya

Føroyskir sjónleikarar
Føðingar í 1959
Føroyskir lærarar
Føroyskir týðarar
Føroyskir yrkjarar


Djurgårdens IF

Djurgårdens IF ella DIF er eitt fótbóltsfelag úr Stokkhólmi, sum var stovnað 1891. Magnus Pehrsson er venjari hjá Djurgården.

Luttøka í Evropa

Keldur

Slóðir úteftir

Heimasíðan hjá Djurgårdens IF

Svensk fótbóltsfeløg


Allsvenskan

Allsvenskan (ella Fotbollsallsvenskan) er tann hægsta fótbóltsdeildin hjá monnum í Svøríki. Deildin hevur 16 lið, sum møtast tvær ferðir hvørja sesong, einaferð úti og einaferð heima. Tvs. at hvørt lið skal spæla 30 dystir. Sesongin byrjar um várið og endar um heystið.

Stadium og heimstaður hjá feløgunum í Allsvenskan

Feløg í 2017

Fyrrverandi vinnarar

Frágreiðing

Keldur

Slóðir úteftir

 Almenna heimasíðan hjá Allsvenskan
 Allsvenskan á heimasíðuni hjá Swedish Football Association

Fótbóltur í Svøríki
Meistaradeildir í fótbólti
Allsvenskan


Boston Maraton bumbuatsóknir 2013

15. apríl 2013 brustu tvær bumbur í Boston, Massachusetts, meðan tann stóra og vælkenda Boston Maraton kappingin fór fram. Teir fyrstu rennararnir vóru komnir á mál umleið ein til tveir tímar, áðrenn bumburnar brustu, men nógvir rennarar vóru enn ikki komnir á mál og fleiri vóru á veg um mállinjuna, tá fyrsta bumban brast. Bumban brast á gongubreytini, har nógvir áskoðarar stóðu. Tað vóru eini 20 sekund millum ta fyrru og ta seinnu bumbuna, bumbubrestirnir fóru fram við 50-100 metrar frástøðu. Tað frættist rættiliga skjótt, at tvey fólk vóru deyð og fleiri vóru særd. Talið á særdum vaks sum tímarnir gingu. Umleið ein tíma eftir at tær báðar bumburnar við málið brustu, varð ein triðja spreinging við eitt bókasavn, sum nevnist John F. Kennedy Presidential Library and Museum. Ongin mannaskaði var tó, tá henda triðja spreinginin var, og mett verður, at hetta onki hevði við tær báðar bumburnar nærhendis málið at gera. Nakrar dagar seinni vóru framvegis 3 fólk deyð orsakað av bumbunum, meðan talið á teimum særdu var komið upp á í minsta lagi 178, av hesum vóru tað í minsta lagi 13 fólk ið fingu bein amputerað. Tað vóru nógvar kúlur og seymar í bumbunum, og læknar meta, at eftirsum at bumburnar vóru so lágt plaseraðar, so blivu fólk mest særd um beinini og føturnar, og tí vóru tað ikki uppaftur fleiri enn tey trý, ið lótu lív. Tey trý, sum lótu lív, vóru ein 8 ára gamal drongur, ein 29 ára gomul kvinna, sum bæði vóru amerikanarar úr Boston-økinum, og ein 23 ára gomul kvinna úr Kina, sum var í USA í lestrarørindum. Mamma og systir tann 8 ára gamla vóru millum tey álvarsliga særdu.

FBI hevði illgruna til tveir ungar menn, ið vóru sæddir á sjónbandaupptøkum, beint áðrenn bumburnar brustu, og bað fólk um hjálp til at eyðmerkja teir báðar menninar. Fríggjadagin 19. apríl vóru teir funnir, og tann eini varð skotin og doyði av løstunum, meðan hin slapp til rímingar. Myndir av teimum báðum vóru almannakunngjørdar og vóru sendar út til fjølmiðlar. Talan var um tveir brøður úr Kekenia, Dzhokar og Tamerlan Tsarnaev, sum vóru 19 og 26 ára gamlir. Báðir vóru lesandi og høvdu onki kriminelt gjørt áður. Løgreglan leitaði eftir tí yngra beiggjanum, og dagin eftir skotbardagan, har eldri beiggin læt lív, eydnaðist tað løgregluni leygardagin 20. apríl at finna og handtaka tann 19 ára gamla, hann hevði krógvað seg í einum báti í Watertown, Massachusetts; bátaeigarin boðaði løgregluni frá um mannin, sum fjaldi seg í báti hansara. Hann varð særdur undir handtøkuni og varð tí innlagdur á eitt sjúkrahús í býnum.

Tann 15. mai 2015 varð Dzhokar Tsarnaev dømdur til deyða fyri brotsgerðina.

Keldur

Yvirgangsatsóknir
USA
2013
Hópdráp


Svørt hol

Svørt hol síggjast ikki. Tey eru - ið hvussu er upprunaliga - ástøðiligir himmalknøttir, sum eru so tættir, at einki, sum einaferð er komið inn í svarta holið, nakrantíð sleppur út aftur, sjálvt ikki
ljós . Vísindini halda, at atdráttarmegin hjá summum stjørnum er so sterk, at ljós sleppur ikki av teimum. Tá verður svart hol. Svørt hol eru sum dyr út úr alheiminum - tað, sum fer í holið, kemur aldri inn aftur í alheimin. Vit síggja ikki inn í svarta holið, men tað kann gera ein stjørnulíka (kvasar). Stjørnulíkar eru bjartastu himnakroppar, sum eru.  Tann ið fyrstur kom við hugskotinum um svørt hol var franski stjørnufrøðingin Pierre Laplace. Hann nevnir tey í 1795 í sambandi við gravitationslógina hjá Isaac Newton. Í 1939 vísti amerikanski alisfrøðingurin J. Robert Oppenheimer, at forsagnir um slíkar himmalknøttir eisini kundu grundast á gravitationslæruna hjá Albert Einstein .

Tá ið stjørna doyr, verður eitt svart hol. Vit kunnu ímynda okkum, at ein stór stjørna er um at doyggja. Einki brennievni er eftir at vinna orku úr. Stjørnan spreingist og verður til eina spreingistjørnu (supernova). Innasti parturin søkkur saman til eina nevtronstjørnu, t.e. ein ógvuliga tættan knøtt av nevtronum, nakað sum ein ógvuliga stórur atomkjarni. Men er upprunastjørnan nóg tung, orka heldur ikki nevtronirnar at standa ímóti tyngdini, og eitt svart hol verður gjørt. Hetta hendir bara, tá ið stjørnurnar eru ógvuliga tungar. Stjørnan minkar, men nøgdin er tann sama, t.e. evnisnøgdin verður størri og størri.  Tá ið komið er til eina ávísa stødd - schwarzschildradius (eftir stjørnufrøðingin Karl Schwarzschild) - er knøtturin komin at evsta markinum. Eftir hetta sleppur einki burtur úr aftur holinum, heldur ikki ljósið. Á hesum markinum reingjast tíð og rúm ógvusliga .

Eru svørt hol til

Eingin veit at siga fyri vist, um svørt hol eru til. Tey síggjast jú ikki, men ástøðini benda á, at tey eru til, og granskarar fáa eisini javnan ábendingar um svørt hol, t.d. við røntgengeisling frá stjørnum, sum teir halda missa tilfar til svørt hol, ella tá ið stjørnur í hópatali mala í klingur í sterkum tyngdarfeltum, har einki er at síggja til nakran himmalknøtt, sum kann skapa feltið. Nú á døgum eru flestu granskarar samdir um, at svørt hol eru til. Teir halda eisini, at svørt hol eru í miðjuni á øllum stjørnubreytum  Kjarnin í teimum heilt tungu stjørnunum er ov tungur at gerast nevtronstjørna. Kjarnarnir í hesum stjørnum verða í staðin til svørt hol, tá ið stjørnurnar ganga til grundar. Svørt hol síggjast ikki og eru tí trupul at ávísa, men nú á døgum munnu
fáir granskarar ivast í, at svørt hol veruliga eru til  . Svørt hol síggjast ikki - tí mugu granskarar brúka aðrar snildir at ávísa tey. Mong dømi eru um stjørnur, sum flyta seg, sum malatær um annan himmalknøtt, sum tó ikki sæst. Verður samstundis sterk røntgengeisling máld frá hesum stjørnum, kann vera talan um eitt svart hol. Geislingin stendst av, at ósjónliga svarta holið dregur tilfar til sín úr stjørnuni. Tá ið hetta lødda tilfarið verður accelererað inn ímóti svarta holinum, kemur sterk geisling frá tí.

Í 1939 ger amerikanski alisfrøðingurin, J. Robert Oppenheimer, 1904-1967, eina roynd at skilja, hvussu ein himmal knøttur kann gerast so tættur. Saman við studenti sínum, Hartland S. Snyder, setur hann upp líkningar, sum vísa, at møguleikin, at ein himmalknøttur kann draga seg saman til eitt svart hol, ein singularitet, skal verða tikin í álvara. Oppenheimer slapp ikki at halda fram við gransking síni, tí kríggið kom ímillum. Í 1942 var hann valdur at standa fyri royndunum hjá teimum sameindu, Manhattan Project, at gera eina atombumbu. Seinni, í sekstiárunum, vaks áhugin fyri teimum stóru kosmologisku spurningunum aftur. Tá tóku fleiri aðrir  kendir granskarar upp aftur táttin við teimum svørtu holunum, t.d. Stephen Hawking (1942-) og Roger Penrose (1931-) í Stóra Bretlandi.

Heitið svart hol er tó yngri. Tað stavar frá 1969, og maðurin, sum kom við tí, var amerikanski alisfrøðingurin John Wheeler. Longu stutt eftir at Albert Einstein í 1915 er liðugur við sítt almenna relativitetsástøði, skrivar týski alisfrøðingurin Karl Schwartzchild grein, har hann vísir á ástøðiliga møguleikan, at tilfar kann draga seg so tætt saman, at tað í veruleikanum onga rúmd hevur og tí óendaligan tættleika. Hann nevnir hetta skapið punktnøgd. Schwartzchild vísir eisini á, at tað, sum seinni verður nevnt singularitetur og svart hol, hevur ein “event horizon” - eina havsbrúgv, og hann roknar eina stødd, sum fær navnið Schwartzchildradius :

  er atdráttarkonstanturin;
  er nøgdin í himmalknøttinum;
  er ljósferðin.

Hetta úrslitið er at skilja soleiðis, at tá ið knøtturin hevur fingið radius R , megnar ljósið ikki longur at sleppa frá knøttinum, sum tí ikki sæst.

Kelduávísingar

Stjørnufrøði


St. Louis

St. Louis er stórbýur í amerikanska statinum Missouri.

Hann liggur í eystara parti av stakríkinum, beint við ánna Mississippi, sum har er mark ímillum Missouri og Illinois

St. Louis var grundlagdur í 1763 og er í dag næststørsti býur í staríkinum, næst eftir Kansas City, sum liggur í vestara parti av Missouri.

Meðan íbúgvatalið í St. Louis var 856.796 fólk í 1950, vóru  í 2012 bert 318.172 fólk eftir.. 49.2 % av fólkinum í St. Louis eru afroamerikanarar. Sambært CQ Press er St. Louis er tann býurin í USA við mest harðskapi, og vórðu fleiri enn 113 morð skrásett har í 2011..

Myndir

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: stlouis-mo.gov
 Saint Louis, Missouri, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Missouri
Býir í Missouri


Paros

Paros (grikskt: Πάρος) er ein griksk oyggj, sum liggur mitt í oyggjabólkinum, sum verður nevndur Kykladurnar  (grikskt: Κυκλάδες), vestanfyri Naksos, sunnanfyri Mykonos, eystanfyri Antiparos og norðanfyri Ios og Sikinos. Oyggin er 195 km2 til støddar, har búgva umleið 8.000 fólk. Hægsta fjallið eitur Agios Elias og er 771 metrar høgt. Høvuðsbýurin, Parikia, liggur á vesturstrondini, har er tann mest týðandi havnin, sum hevur stóran týdning bæði fyri ferðavinnuna og fiskivinnuna á oynni. Fyrr í tíðini var Paros kent fyri marmor av høgari góðsku, og í dag sær man eisini fleiri marmorbrot á oynni, men í dag er oyggin betri kend sum ein ferðamannaoyggj. Fleiri ferjur sigla frá meginlandinum til Paros, ferðafólk bæði úr Grikkalandi og úr øðrum londum ferðast nógv til Paros, tó mest í summarhálvuni. Tann vælkendi norðanvindurin, sum verður nevndur Meltemi, blæsur inn yvir oynna um summarið, tað hevur gjørt, at við fleiri strendur er vindsurfing eitt av tilboðunum til tey ferðandi.

Søga
Tað vóru fólk úr Arkadia og av Kreta, ið fyrst bygdu Paros. Stutt eftir hetta komu jónarnir frá Athen. Oyggin sigst at hava verið nevnd við øðrum nøvnum enn Paros, eitt nú skal hon hava itið: Plateia (ella Paktia), Demetrias, Strongyli (sum merkir rund, hetta orsakað av tí runda skapinum av oynni), Hyria, Hyleessa, Minoa og Kabarnis. Jónarnir førdu ríkdóm við sær og sendu síðan koloniir av Paros til Thassos og til Parium á Hellespont. So seint sum ár 385 á.Kr. bygdu fólk frá Paros saman við Dionysius av Syrakus, eina koloni á tí Illyrisku oynni Faros (Hvar, hoyrir í dag til Kroatia). Eftir øllum at døma hoyrdi Paros til Naxos stutt áðrenn Persarakríggið. Í tí fyrra persarakrígnum (490 á.Kr.) var Paros í parti við persarum. Afturfyri komu atheniensarnir við einum flota undir leiðslu av Miltiades, teir hersettu oynna, góvu teimum bót á 100 talentir og løgdu nógv í oyði. Fólkið á Paros gjørdi so mikið stóra mótstøðu, at atheniensarnir fóru avstað aftur eftir at hava hersett Paros í 26 dagar. Undir tí seinna persarakrígnum, var Paros eisini í parti við persarum, sum tá var undir Xerxes I av Persia, ímóti grikkum (480 - 479 á.Kr.). Seinni var oyggin hart revsað fyri hetta av atheniensarum undir leiðslu av Themistokles.

Paros gjørdist seinni partur av Rómverjaríkinum og síðan av Bysantinska Ríkinum. Síðan kom oyggin at hoyra til Lýðveldið Venesia. Í 1537 var gjørdist Paros partur av tí Osmaniska Ríkinum, og tað vardi heilt fram til Grikska Frælsisstríðið (1821–1829).

Keldur

Oyggjar í Grikkalandi
Kykladurnar


Yukon

Yukon er eitt kanadiskt meginøki, sum liggur í útnyrðingsparti av Kanada

Víddin av meginøkinum er 482.443 ferkilometrar. (474.391 ferkilometrar landøki og 8.052 ferkilometrar vøtn). Í 2016 búðu her 35.874 fólk. Yukon hevur mark í suðri við British Columbia, í vestri við Alaska (USA) og eystri við Northwest Territories. Í hesum umráðnum finnast størstu ísfjøllini uttanfyri pólarnar.

Høvuðsstaðurin var einaferð Dawson City. Síðan 1953 er tað Whitehorse, sum samstundis er størsta búsetingin og einasti býur í Yukon.

Almenna málið er enskt, men nøkur mál hjá upprunafólkunum eru viðurkend í ávísum viðurskiftum. Og so eisini franskt, sum er annað av teimum báðum almennu málum í Kanada.

Ávísingar úteftir
Heimasíða, yukon.ca
Indigenous Languages Act, afnyukon.ca
Yukon Native Language Centre - Yukon College, ynlc.ca

Keldur

Kanada


Kambodja

Kongsríki Kambodja (khmerskt ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) er eitt land í Landsynningsásia. Kambodja var franskt hjáveldi fram til 1953, tá ið tað gjørdist sjálvstøðugt. Frá 1975 til 1979 beindu Pol Pot og Reyðu Khmerarnir fyri umleið 2 milliónum av sínum egna fólki, umleið fjórðinginum av fólkinum. Pol Pot megnaði hesi ár at drepa øll tey, sum høvdu útbúgvingar og vóru væl fyri í samfelagnum. Eisini tey, ið vóru kristin, buddistar ella dýrkaðu aðrar gudar, vórðu myrd. Pol Pot hevði sum mál at venda aftur til ár 0 og so byggja landið upp av nýggjum. Vietnamesar róku Reyðu Khmerarnar frá í 1979. Landið fekk kongsdømi og fólkaræði í 1993. Fólkið merkir framvegis sviðan av ræðuleikunum frá Pol Pot tíðini. Mestsum øll sum livdu tá, mistu fleiri familjulimir og landið var í skeljasori eftir kríggið.

Í Kambodja búgva nú umleið 15 milliónir, harav umleið 96 % eru buddistar, 2 % muslimar og 1 % kristin. Kambodja er millum fátækastu lond í heiminum. Korruptión er ein stórur trupulleiki í landinum. Serliga tey veiku og fátæku líða undir hesum. Stórur tørvur er á útbúgving og heilsuhjálp. Uml. 23 % av fólkinum eru analfabetar. Nógvar familjur hava tað trupult vegna alkoholismu og harðskap. Hetta gongur serliga hart út yvir kvinnurnar og børnini.

Søga

Í 600 ár var stóri tempulstaðurin Ankor Vat fjaldur í regnskóginum norðan fyri Tonle Sapvatn í Norðurkambodja. Khmerkongurin Suryavarman 2. læt hann byggja í 12. øld at æra hindugudin Vishnu. Ankor Wat er stórur meginbygningur, umgyrdur av smærri templum, borgum og ómetaliga stórum virkisgryvjum og vatngoymslum. Ankor Vat var leingi miðdepil í Kkmerríkinum, eitt av sterkastu kongsríkjum í Landsynningsásia, men tá ið tað fall, rýmdi fólkið haðan, og sum tíðin leið, huldi regnskógurin staðin. Hann var ikki funnin aftur fyrr enn í 1860- árunum. Í templinum í Ankor Vat dansaðu hovdansarar átrúnaðarligan dans, ið bygdi á sagnir úr indiskum søgum um Ramayana og Mahabharata. Hesin forni dansur er vakur við ógvuliga føstum stigum og dansilagi. Tað varir mong ár at læra at dansa henda dansin. Dansararnir eru í baldýraðum búna, sum er so trongur, at hann má verða seymaður upp á dansararnar til hvørja sýning.

Fá lond hava verið so hart roynd sum Kambodja. Í 1970 varð tað drigið upp í kríggið í grannalandinum Vjetnam. Landsins leiðarar við Pol Pot á odda, ið komu úr teimum Reyðu Khmerunum, framdu tá hópmorð móti sínum egna fólki. Frá 1975 til 1979 ráddu Reyðu Khemerarnir við Pol Pot á odda; hetta var kollveltingarherur, sum drap fleiri enn eina millión kambodjanar. Omanfyri tvær milliónir fólk lótu lív undir kommunistiska stýrinum frá 1975 til 1979 og teirra Killing Fields-politikki. Mong vórðu tikin av døgum, onnur doyðu í hungri ella undir tvingsilsarbeiði. Í 1979 gjørdi Vjetnam innrás í Kambodja at reka Pol Pot frá, og borgarakríggj brast á í landinum. Tað vardi til 1991. Drúgvu kríggini í Kambodja hava verið ræðulig og hava komið landinum í eina syndarliga støðu. Vega- og jarnbreytarkervið er oyðilagt, og ídnaður er næstan eingin. Um 3 mió. minur liggja enn niðurgrivnar um alt landið. Hóast roynt verður at rudda tær burtur, varnast mong ikki minurnar, fyrr enn onkur traðkar á tær. Eini 20.000 fólk eru vorðin lamløstað av minum.

Tailand og Kambodja berjast um, hvat teirra hevur rætt til eitt 900 ára gamalt tempul, sum er uppi á einum fjallatindi við markið. Í 1962 kom altjóða dómstólurin til ta niðurstøðu, at Kambodja hevur rætt til templið, men dómstólurin kundi ikki taka støðu til, hvat av londunum hevur rætt til økið rundan um templið.

Búskapur

Kambodja er eitt av fátækastu londunum í Suðurásia. Áleið 35 prosent av íbúgvunum í landinum liva undir fátækramarkinum og livialdurin er millum teir lægstu har um leiðir. Fiskiskapur hevur stóran týdning í Kambodia. Inntøkan hjá yvir 60 prosent av íbúgvunum í landinum er beinleiðis ella óbeinleiðis tengd at fiskiskapi, og 80 prosent av proteininntakinum hjá fólkinum kemur frá fiski. Fiskiskapurin er hóttur nógvastaðni orsakað av ovfisking, vantandi ásetingum og vantandi stýring. Hesi viðurskifti hava økt fátækdømi í teimum økjunum, har fólk í høvuðsheitum liva av fiskiskapi. Stjórnin í Kambodja hevur sett tiltøk í verk fyri at bøta um støðuna og sum liður í hesum vóru fiskirættindi løgd út til lokalsamfeløgini at umsita í 2001. Ein fortreyt fyri at hetta skal hepnast er samstarv, bæði millum lokalar og sentralar myndugleikar, og eisini á lokalum stigi – t.e. millum ymsu brúkarnar av økjunum.

Asia


Imer

Imèr (týskt: Imör ella Immer) er ein kommuna í Trentino-Suðurtyrol, í Norður-Italiu, sum liggur 50 kilometrar eystan fyri Trento. Tann 31. desember 2012 búðu 1200 fólk har. Økið er 27,6 ferkilometrar til støddar. Imer hevur mark til hesar kommunur: Siror, Canal San Bovo, Mezzano og Sovramonte. Kommunan liggur í  Primierodalinum.

Býir og bygdir í Italia


Olympiakos FC

Olympiakos F.C.  (grikskt: ΠΑΕ Ολυμπιακός) er eitt grikskt fótbóltsfelag, sum hevur heimavøll í Pireus, Karaiskakis Stadium. Felagið varð stovnað hin 10. mars 1925 og er higartil (maí 2022) tað mest vinnandi fótbóltsfelagið í Grikkalandi við 47 grikskum meistaraheitum (Σούπερ Λίγκα Ελλάδα / Superliga Grikkalands), harumframt hava teir vunnið 28 grikskar steypakappingar (Κύπελλο Ελλάδος Ποδοσφαίρου) og 4 griksk supercup. Felagið er eitt av fýra, ið aldrig er flutt niður í næstbestu deildina. Í evropeiskum kappingum er felagið tvær ferðir komið í kvartfinaluna, tað var í 1998–99 UEFA Champions League og 1992–93 European Cup Winners' Cup.

Heiður

Grikska Superligan : 47
 1931, 1933, 1934, 1936, 1937, 1938, 1947, 1948, 1951, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1966, 1967, 1973, 1974, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1987, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2021, 2022

Grikska Steypakappingin : 28
 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015, 2020

 Grikska Super Cup : 4
 1980 , 1987, 1992, 2007

 Grikkaland-Kypros Steypakappingin (vardi frá 1969-73) : 3
 1969, 1972, 1976

 Balkan Cup : 1
 1963

Karaiskakis vanlukkan
8. februar 1981 hendi ein vanlukka á Kariskakis Stadion í Neo Faliro býarpartinum, beint eftir ein heimadyst hjá Olympiakos móti AEK Athen. Viðhaldsfólk hjá Olympiakos vildu skunda sær út fyri at feira 6-0 sigurin, men Portur 7 var ikki heilt opið, so fólk sluppu ikki út, og í troðkanini duttu fleiri og blivu trampaði í hel. 21 fólk doyðu, tey vóru millum 14 og 40 ára gomul. 20 av teimum vóru viðhaldsfólk hjá Olympiakos.

Keldur

Slóðir úteftir

Griksk fótbóltsfeløg


Stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard II

Onnur stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard var Føroya Landsstýri frá 4. februar til 26. september 2008. Talan var um eina samgongu millum Javnaðarflokkin (við Jóannes Eidesgaard sum løgmanni), Tjóðveldi og Miðflokkinum. Orsakað av einari ósemju um eina skrivstovu úti á Tinganesi, tað sonevnda lásamálið, endaði tað við, at Tjóðveldi fór úr samgonguni hin 15. september 2008. Hetta greiddi vegin fyri Fyrru stjórnini hjá Kaj Leo Johannesen hin 26. september.

Keldur

Stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard II
Listar yvir føroyskir politikarar
Jóannes Eidesgaard 2
2008


Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen I

Fyrra stjórnin hjá Kaj Leo Holm Johannesen var Føroya Landsstýri frá  26. september 2008 til 14. november 2011. Talan var um eina samgongu millum Sambandsflokkin (við Kaj Leo Johannesen sum løgmanni), Javnaðarflokkin og Fólkaflokkin eftir Løgtingsvalið 2008. Hin 6. apríl 2011 tók Fólkaflokkurin seg úr samgonguni eftir ósemju om búskaparliga politikkin, og Føroyar fekk fyri fyrstu ferð eina minnilustjórn.

Hin 4. mai 2011 varð landsstýrið umskipað, soleiðis at løgmaður fekk ábyrgdina fyri uttanríkismál, vinnumálaráðharrin fekk ábyrgdina fyri fiskivinnumál, heilsumálaráðharrin fekk ábyrgdina fyri innanríkismál (undantikið kommunumál), og mentamálaráðharrin fekk ábyrgdina fyri kommunumálum.

Keldur

Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen 1
Listar yvir føroyskir politikarar
Kaj Leo Johannesen 1


Stjórnin hjá Edmundi Joensen I

Fyrra stjórnin hjá Edmundi Joensen var Føroya Landsstýri frá 10. september 1994 til 11. juni 1996, undir leiðslu av Edmundi Joensen úr Sambandsflokkinum. Hinir flokkarnir, ið myndaðu samgonguna, vóru  Javnaðarflokkurin, Verkamannafylkingin og Sjálvstýrisflokkurin. Henda samgongan sat í einari truplari tíð í Føroyum, har búskapurin í Føroyum var hóttur, og har arbeiðast mátti víðari við bjargingarætlanini, ið Stjórnin hjá Maritu Petersen byrjaði. Sambandsflokkurin fekk eitt sera gott val til Løgtingsvalið 1994, og gav hetta flokkinum eina góða støðu til at stjórna landinum saman við øðrum flokkum.

Keldur

Edmund Joensen I
Føroyskur politikkur
Listar yvir føroyskir politikarar


Juventus F.C.

Juventus er eitt fótbóltsfelag úr Torino, Italia, sum varð stovnað í 1897. Felagið er tað mest vinnandi fótbóltsfelagið í Italia til allar tíðir, og er eitt av týdningarmestu fótbóltsfeløgum í heiminum. Felagið hevur vunnið italska meistaraheitið 31 ferðir. Teir hava altíð spælt í Seriu A, burtursæð frá 2006-07, tí teir vóru noyddir at flyta eina deild niður orsakað av einari gølu í 2006, um avtalað spæl við dómarar. Sjálvt um teir byrjaðu við fleiri minusstigum, venjarin segði seg úr starvi og fleiri av bestu leikarunum funnu onnur feløg at spæla fyri, so megnaðu teir uttan trupulleikar at flyta uppaftur í bestu deildina. Heimastadion hjá felagnum er Juventus Stadion, sum rúmar 41.000 áskoðarum.

Fótbóltshópur
Dagført hin 15. oktober 2016

Litir og eykanøvn

Litirnir á búnum eru svart hvítar strípur niðureftir, tað minnir um búnarnir sum føroyska felagið TB nýtir. Teir hava brúkt hesir litirnir síðan 1903, tey fyrstu árini brúkti felagið ljósareyðar blusir og svørt shorts. Juventus hevur eisini eykanøvn: la Vecchia Signora (gamla daman) og la Fidanzata d'Italia (daman hjá Italia), hetta tí at Juventus tey seinnu árini hevur fingið fleiri og fleiri viðhaldsfólk úr Suðuritalia, sum hava arbeitt í Torino, tey eru serliga úr Palermo og Napoli. Onnur eykanøvn, ið vera knýtt at felagnum eru: i bianconeri (teir svørt-hvítu), le zebre (sebrain), hetta orsakað av litunum og strípunum.

Heiður

Meistaraheiti í Italia

 Italska Meistaraheitið / Seria A: 31
 1905, 1925–26, Til 1921, var meistaradeildin í italskum fótbólti Federal Football Championship, síðan tá, hevur tað verið Prima Divisione (Firsta Deild), Divisione Nazionale (Tjóðardeildin), og Seria A.</ref> 1930–31, 1931–32, 1932–33, 1933–34, 1934–35, 1949–50, 1951–52, 1957–58, 1959–60, 1960–61, 1966–67; 1971–72, 1972–73, 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86, 1994–95, 1996–97, 1997–98, 2001–02, 2002–03, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15

 Nummar tvey (20): 1903; 1904; 1906; 1937–38; 1945–46; 1946–47; 1952–53; 1953–54; 1962–63; 1973–74; 1975–76; 1979–80; 1982–83; 1986–87; 1991–92; 1993–94; 1995–96; 1999–00; 2000–01; 2008–09

 Coppa Italia: 10
 1937–38, 1941–42, 1958–59, 1959–60, 1964–65, 1978–79, 1982–83, 1989–90, 1994–95, 2014–15

 Nummar tvey (5): 1972–73; 1991–92; 2001–02; 2003–04; 2011–12

 Supercoppa Italiana: 6
 1995, 1997, 2002, 2003,  2012,  2013

 Nummar tvey (4): 1990; 1998; 2005; 2014

 Seria B: 1
 2006–07

 Nummar tvey (0): ongantíð

Evropeisk Meistaraheiti
 European Champions' Cup / UEFA Champions League: 2Til 1992, var meistaraliðskappingin hjá UEFA nevnd European Champion Clubs' Cup; síðan tá, hevur kappingin verið nevnd UEFA Champions League.
 1984–85, 1995–96

 Nummar tvey (5): 1972–73; 1982–83; 1996–97; 1997–98; 2002–03

 UEFA Cup Winners' Cup: 1
 1983–84

 Nummar tvey(0): ongantíð

 UEFA Cup: 3 1976–77, 1989–90, 1992–93

 Nummar tvey (1): 1994–95

 UEFA Intertoto Cup: 1 1999

 Nummar tvey (0): ongantíð

 UEFA Super Cup: 2' 1984, 1996
 Nummar tvey (0): ongantíð''

Keldur

Italsk fótbóltsfeløg


Alessandro Del Piero

Alessandro Del Piero (føddur 9. november 1974) er ein italskur World Cup-vinnandi fótbóltsleikari, sum í løtuni (2013) spælir við Sydney FC í A-League. Hann er nummar trý toppskorari í Serie A í Italia gjøgnum allar tíðir við 335 málum, næst eftir Giuseppe Meazza, 338 mál, og Silvio Piola, 364 mál. Hann spældi við Juventus F.C. í 19 ár (11 ár sum liðskipari) og eigur metið hjá felagnum fyri flest skotin mál (290) og fyri flest spældar dystir (705).

Del Piero hevur skorað í øllum kappingum, sum hann hevur luttikið í.

Í 2000 var hann tann best betaldi fótbóltsspælarin í heiminum, tá hugt verður at løn, bonus og inntøkum fyri lýsingar.

Hann hevur spælt fýra FIFA World Cup og fýra UEFA European Football Championship við tí italska landsliðnum. Hann er á einum deildum fjórðaplássi (saman við Roberto Baggio) á tí italska landsliðnum á toppskoraralistanum, við 27 málum (næst eftir Silvio Piola við 30 málum, Giuseppe Meazza við 33 málum og Luigi Riva við 35 málum) í 91 landsdystum.

Í 2007 vann hann altjóða fótbóltsheiðurslønina Golden Foot, sum bert verður til givin til ein fótbóltsleikara einaferð í lívinum. Heiðurin verður latin einum aktivum fótbóltsleikara, sum er yvir 29 ár og hevur víst framúrskarandi úrslit bæði sum einstaklingur og sum liðspælari.

Lívsleið innan fótbólt - nøkur hagtøl

Keldur

Fótbóltsleikarar úr Italia
Føðingar í 1974
FIFA 100


Silkeborg IF

Silkeborg IF er eitt danskt fótbóltsfelag við heimavølli í Silkeborg, sum er ein býur í Jútlandi. Silkeborg spælir í bestu donsku fótbóltsdeildini, sum verður nevnd Superliga. Felagið varð stovnað í 1917, men tað var ikki fyrr enn í 1987, at felagið megnaði at flyta upp til bestu deildina, sum tá var nevnd 1. division. Síðan tá hevur felagið bara í stutt tíðarskeið spælt í næstbestu deildini, í 2003–04 og 2007-09. Silkeborg IF hevur klárað seg best í 1990-árunum, teir blvu nummar eitt í Superliguni í 1993-94, gjørdist nummar tvey í 1997-98 umframt at teir vunnu donsku steypakappingina (DBU Pokalen) í 2001. Felagið hevur fleiri ferðir kvalifiserað seg til at spæla í Evropa, men hava tapt ímóti stórum liðum sum Spartak Moscow (í 1996), AS Roma (í 1998) og Real Zaragoza (í 2001).
Litirnir hjá Silkeborg IF eru reyðir og hvítir. Teir spæla heimadystirnir í Silkeborg Stadion, sum rúmar 10.000 áskoðarum, harav 5,500 kunnu sita.

Føroyingar við Silkeborg IF
Í 2012-13 spældu tveir føroyskir landsliðsleikarar og ein føroyskur U-19 landsliðsleikari við superligaliðnum hjá Silkeborg IF. Christian Lamhauge Holst hevur spælt har í fleiri ár, meðan málmaðurin Gunnar Nielsen kom til felagið í apríl 2013, tá bert nøkur fá umfør vóru eftir av kappingini, og liðið var í vanda fyri niðurflyting. Tá bert fáir dystir vóru eftir at spæla, og niðurflyting varð staðfest, fekk ungi føroyski leikarin Ári Mohr Jónsson høvi til at spæla ein fullan dyst fyri Silkeborg. Hann spældi eisini við í tí seinasta dystinum í Superliguni kappingarárið 2012/13 hin 20. mai 2013. Hesin dysturin endaði javn 3-3 og var móti OB, allir tríggir føroyingarnir spældu við henda dystin.

Keldur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan hjá Silkeborg IF

Donsk fótbóltsfeløg
Superligan


Rosi Campos

Rosângela Martins Campos (fødd 30. mars 1949 í Bragança Paulista) er sjónleikari úr Brasil.

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1954


Bruno Gagliasso

Bruno Gagliasso Marques (føddur 13. apríl 1982 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hann byrjaði lívsleið sína sum sjónleikari longu sum barn í skemtirøðum hjá Redo Globo. Í 2000 spældi hann í einum telenovelafilmi, Chiquititas, sum Rodrigo Bragança D'Ávila. Í 2014 takkaði hann nei til at spæla við í tveimum skemtirøðum. Í staðin spældi hann leiklutin sum ein hópdrápsmaður í sjónvarpsrøðini Dupla Identidade.

Leiklutir

Filmsleiklutir

Sjónleikir
 Um Certo Van Gogh
 Onde Está Você Agora?

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1982


Superliga

Superligan í Danmark (danskt: Superligaen) er tann besta fótbóltsdeildin í donsku fótbóltskappingin (Danmarksturneringen). Tað liðið, sum vinnur í deildini, verður kosið Danmarksmeistari. Ligan varð upprættað í 1991 og kom í staðin fyri 1. deild (1. division). Tey fyrstu árini varð kappingin avgjørd við einum endaspæli, men síðan 1995-96 hevur ligan havt sín verandi form við 12 feløgum, sum spæla tríggjar dystir móti hvørjum liði, soleiðis at tað í alt verða spæld 33 umfør. Orsakað av sponsorpeningi hevur ligan havt ymisk nøvn, eitt nú: Coca-Cola Ligaen (1995-96), Faxe Kondi Ligaen (1996-2001) og SAS Ligaen (2001-2010), og síðan 2010-11-sesongina hevur ligan aftur verið nevnd SuperLiga. Fleiri føroyingar hava spælt í donsku Superliguni, í 2016 spæla Gilli Rólantsson og Jóan Símun Edmundsson í Superliguni. Í 2013 spældu føroysku landsliðsleikararnir: Christian Holst, Hallur Hansson og Gunnar Nielsen í Superliguni. Todi Jónsson liggur sum nummar fýra á topp-20 listanum yvir leikarar við øðrum tjóðskapi enn donskum, ið hava spælt við Superliguni, við 343 dystum fyri FC København og Lyngby, meðan Christian Holst er nummar 17 við 147 dystum fyri Lyngby og Silkeborg og Jákup Mikkelsen liggur sum nummar 23. plássi við 136 dystum fyri Herfølge Boldklub.

Sesongir

Núverandi lið (2016–17)

Verandi støða (UEFA kappingar 2011–12)
Soleiðis sá støðan út hin 1. juli 2011

Vinnarar

Leikarar við flest spældum dystum

Útlendskir leikarar við flest spældum dystum í Superliguni

Toppskjúttar
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! width="60px"|Sesong
! width="50px"|Mál
! Toppskjútti(ar)
|-
| 1991 || 11 || align="left"|Bent Christensen (Brøndby IF)
|-
| 1991-92 || 17 || align="left"|Peter Møller (AaB)
|-
| 1992-93 || 20 || align="left"|Peter Møller (AaB)
|-
| 1993-94 || 18 || align="left"|Søren Frederiksen (Silkeborg IF)
|-
| 1994-95 || 24 || align="left"|Erik Bo Andersen (AaB)
|-
| 1995-96 || 20 || align="left"|Thomas Thorninger (AGF)
|-
| 1996-97 || 26 || align="left"|Miklos Molnar (Lyngby FC)
|-
| 1997-98 || 28 || align="left"|Ebbe Sand (Brøndby IF)
|-
| 1998-99 || 23 || align="left"|Heine Fernandez (Viborg FF)
|-
| 1999-00 || 16 || align="left"|Peter Lassen (Silkeborg IF)
|-
| 2000-01 || 21 || align="left"|Peter Graulund (Brøndby IF)
|-
| 2001-02 || 22 || align="left"|Peter Madsen (Brøndby IF) og Kaspar Dalgas (OB)
|-
| 2002-03 || 18 || align="left"|Søren Frederiksen (Viborg FF) og Jan Kristiansen (Esbjerg fB)
|-
| 2003-04 || 19 || align="left"|Steffen Højer (OB), Mwape Miti (OB), Mohamed Zidan (FC Midtjylland) og Tommy Bechmann (Esbjerg fB)
|-
| 2004-05 || 20 || align="left"|Steffen Højer (OB)
|-
| 2005-06 || 16 || align="left"|Steffen Højer (Viborg FF) og Morten Nordstrand (FC Nordsjælland)
|-
| 2006-07 || 19 || align="left"|Rade Prica (AaB)
|-
| 2007-08 || 17 || align="left"|Jeppe Curth (AaB)
|-
| 2008-09 || 16 || align="left"|Marc Nygaard (Randers FC) og Morten Nordstrand (FC København)
|-
| 2009-10 || 18 || align="left"|Peter Utaka (OB)
|-
| 2010-11 || 25 || align="left"|Dame N'Doye (FC København)
|-
| 2011-12 || 18 || align="left"|Dame N'Doye (FC København)
|-
| 2012-13 || 18 || align="left"|Andreas Cornelius (FC København)
|}

Toppskorarar gjøgnum allar tíðir

10 av teimum mest skorandi leikarunum í Superliguni gjøgnum alla søguna hjá liguni :

{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! Toppskorarar
! Mál
! Felag(feløg)
|-
| Søren Frederiksen || 139 || Silkeborg IF, Viborg FF, AaB
|-
| Peter Møller || 135 || AaB, Brøndby IF, FC København
|-
| Heine Fernandez || 126 || AB, FC København, Silkeborg IF, Viborg FF
|-
| Steffen Højer || 124|| OB, Viborg FF, AaB
|-
| Frank Kristensen || 109 || FC Midtjylland, Ikast fS, Randers FC
|-
| Peter Graulund || 107 || AGF, Brøndby IF, Vejle BK
|-
| Søren Andersen || 101 || AGF, OB, AaB
|-
| Thomas Thorninger || 81 || AGF, FC København, Vejle BK
|-
| Morten "Duncan" Rasmussen || 78 || AGF, Brøndby IF, AaB, FC Midtjylland
|-
| David Nielsen || 76 || FC København, FC Midtjylland, Lyngby, OB, AaB

|}

Keldur

Superligan
Fótbóltur í Danmark
Meistaradeildir í fótbólti


Kos

Kos (grikskt: Κως) er ein oyggj í grikska oyggjabólkinum Dodekanes, sum er partur at Suðuregearaoyggjunum, eisini nevndar Suðursporadisku Oyggjar. Oyggin er 40 km long og 8 km breið og liggur bert 4 km frá turkisku strondini við Bodrum og tí forna Kariaøkinum. Fólkatalið á oynni er 33 388. Oyggin er í dag ein kommuna, eftir at tær tríggjar kommunurnar Kos, Dikaios og Irakleides løgdu saman til eina kommunu í 2011. Høvuðsbýurin á oynni eitur Kos eins og oyggin.

Asklepieion er tað kenda læknatemplið, sum Hippokrates læt byggja, tað liggur beint uttanfyri býin Kos.

Umleið 27 km sunnan fyri býin Kos við býin Antimakia liggur altjóða flogvøllurin á oynni, sum eitur Kos International Airport Hippocrates.

Søga

Í tí rómversku gudalæruni vitjaði Herkules oynna.
Oyggin varð bygd av kariarum. Tað forna ríkið Karia var til frá umleið 11. øld á.Kr. til umleið 6. øld á.Kr.

Eitt herlið frá  Kos luttók í Troyanska krígnum.

Paulus apostul legði leiðina framvið Kos og Rodos á einari av sínum ferðum.

Kos varð seinni hertikin av lýðveldinum Venesia, sum síðan seldi oynna til Johannitarordanina (Ordanin av Sankta Jóhannes á Rodos, seinni kent sum Maltesarordanin) í 1315. 200 ár seinni stóð Maltesaraordanin yvirfyri eini hóttan av einari muslimskari innvasjón, og noyddist at lata oynna upp í hendurnar á tí Osmanniska Ríkinum í 1523. Osmanarnir (turkarnir) høvdu ræði á Kos í 400 ár, til oyggin kom undir italsk yvirvald í 1912.

Undir seinna heimsbardaga bleiv oyggin hersett av aksemaktunum og var hersett av italskum hermonnum til Italia yvirgav seg í 1943. Britisk og týsk herlið stríddust um oynna í Stríðnum um Kos, har Nazi-Týskland siðraði. Týsk herlið hersettu oynna til kríggið endaði í 1945, tá gjørdist Kos eitt protektorat undir Stórabretlandi og varð síðan handað Grikkalandi í 1947.

Kend fólk úr Kos

 Hippocrates (5. øld á.Kr.), "faðir at læknavísindini".
 Apelles (4. øld á.Kr.), málari.
 Michael Kefalianos, prof. bodybuildari.
 Marika Papagika, songkvinna tíðliga í 20. øld.
 Al Campanis, (20. øld) baseball-leikari.
 Stergos Marinos, altjóða fótbóltsleikari, sum spælir við Panathinaikos.

Keldur

Slóðir úteftir

 Almenna heimasíðan hjá Kos

Oyggjar í Grikkalandi
Býir og bygdir í Grikkalandi


Symi

Symi (grikskt: Σύμη) er ein griksk oyggj og bygd, sum liggur í oyggjabólkinum Dodekanes (Tólvoyggjarnar), tætt við oynna Rodos. Oyggin er fjallalendi og hevur tvær bygdir, Symi og Ano Symi, umframt fleiri smærri bygdir, strendur og søgulig øki. Symi hoyrir fyrisitingarliga til Rodos.  Oyggin liggur tætt við Turkisku vesturstrondina, sum fyrr var nevnd Lítla Asia og Anatolia.

Skipasmíð og svampaídnaður vóru týdningarmiklar vinnur fyri oynna fyrr, og tá fólkatalið var størst, búðu 22.500 fólk har, tað var síðst í 19. øld. Í dag er fólkatalið minkað niður í 2500.

Keldur

Slóðir úteftir

Almenn heimasíða

Oyggjar í Grikkalandi
Býir og bygdir í Grikkalandi


Evvia

Evvia (grikskt: Εύβοια, Euvoia, forngrikskt: Εὔβοια, Eúboia) er næststørsta oyggin í Grikkalandi í vídd og eftir fólkatalið, næst eftir Kreta. Tað smala  Euripus-sundið skilur oynna frá Viotia á grikska meginlandinum. Oyggin er long og smøl og líkist einum sjóhesti, sæð úr erva. Hon er 150 km long og í breiddini er hon millum seks og 50 km. Oyggin strekkir seg úr útnyrðingi móti landsynningi og hevur ein fjallarygg, sum byrjar á meginlandinum í Tessalia, gongur gjøgnum alla Evvia og víðari til oyggjarnar Andros, Tinos og Mykonos. Hægstu fjøllini á Evvia eru: Dirfys (1.745 m), Pyxaria (1.341 m) í ein landnyrðing og Okhi (1.394).

Søga

Fornøld
Søgan hjá Evvia snýr seg í høvuðsheitum um søguna hjá teimum báðum býunum  Khalkis (Khalkida á nýgrikskum) og Eretria. Báðir býir vóru jóniskar niðursetubýir frá Attika. At hesir býir høvdu stóran týdning kann eisini síggjast útfrá tí, at frá Khalkis og Eretria vóru fleiri koloniir stovnaðar í Magna Graecia og á Sisilia, eitt nú Kumae, Rhegium og Naxos, og á strondini á Makedonia. Við hesum lótu attikarnir upp nýggjar handilsrutur fyri Grikkaland og víðkaðu um økið til tað vesturlendsku sivilisatiónina. At Evvia hevur havt stóra makt í hesum tíðarskeiði kann eitt síggjast við tað at tey evviansku vekteindirnar og mátini vóru brúkt í Athen heilt fram í tíðina til Solon, og í teimum jóniske býunum yvirhøvur. Khalkis og Eretrea síggja út til at hava verið líka sterkir og vóru eisini kappingarneytar. Ein tann fyrsti sjóbardagin, ið fór fram í grikskari søgu var ímillum hesir báðir býirnar.

Í 490 á.Kr. bliv Eretria næsten lagt í oyði og íbygvarnir vóru fluttir til Persia. Býurin varð bygdur upp aftur eftir stríðið við Marathon tætt við har ið upprunaligi býurin lá, men býurin fekk aldrig sína sterku støðu aftur, sum hann hevði havt fyrr. Eftir hetta var Khalkis tann sterkasti av teimum báðum, men Athen var nú við at fáa størri vald. Í 506 á.Kr. tapti Khalkis ein bardaga móti Athen, sum sendi 4000 attiskir niðursetumenn til oynna og sá út til at fáa valdið á oynni.

Miðøld
Í 1157 vóru allir býir og bygdir, sum lógu við strendurnar á Evvia, lagdir í oyði av herdeildum av Sisilia.

Tað Ottoman–Venetiska Stríð (1463–79) førdi til, at Evvia hin 12. juli 1470 og heilt framm til grikska frælsisstríðið frá 1821 til 1830 var undir Osmanniskum stýri, ossmannarir nevndu oynna Eğriboz ella Ağriboz, sum er avleitt av  Euripus (sundið millum oynna og meginlandið). Í 1830 gjørdist Evvia partur at tí nýggja grikska kongaríkinum.

Ferðasamband

Evvia er bundin saman við meginlandið við tveimum brúgvum. Tann eina er Khalkida brúgvin, ið leiðir ferðsluna frá Khalkida á Evvia til Tive (Theben) á meginlandinum. Hin brúgivn fer framvið Khalkis, men vegurin til brúnna byrjar í Athen. Allar brúgvar á Evvia eru hongibrúgvar.

Keldur

Slóðir úteftir

 Almenna heimasíðan hjá Evvia (á grikskum)
 Myndir av Evvia á Flickr

Oyggjar í Grikkalandi
Grikkaland
Oyggjar


The Little Mermaid (1989 filmur)

The Little Mermaid ("Lítla havfrúgvin"; danskt heiti: Den lille Havfrue) er ein amerikanskur teknifilmur frá 1989, framleiddur av Walt Disney Feature Animation og frumsýndur hin 14. november 1989 í Amerika og 16. november 1990 í Danmark. Filmurin er hin 28. í røðini av teimum klassisku Disney teknifilmunum og byggir á danska ævintýri hjá Hans Christian Andersen við sama heiti. Filmurin verður hildin at vera tann fyrsti av teknifilunum, sum gongur undir heitinum "renessansan hjá Disney". Í tí donsku útgávununi eru tað millum onnur hesi ið leggja røddir til filmin: Marie Ingerslev, Nikolaj Bohm, Thomas Eje og Kirsten Rolffes. Í tí ensktalaðu útgávuni er tað millum onnur hesi ið leggja røddir til: Jodi Benson, Pat Carroll, Samuel E. Wright, Christopher Daniel Barnes og Kenneth Mars.

Søgugongd

Keldur

Slóðir úteftir

Disney teknifilmar
Amerikanskir animatiónsfilmar


Thessalia

Thessalia (grikskt): Θεσσαλία, á eolisk grikskum ella thessaliskum: Πετθαλία / Petthalia) er eitt landafrøðilig øki og fyrisitingar eind í Grikkalandi, sum fevnir um tað mesta av tí forna Thessalia. Áðrenn ta Griksku Myrku Øldina, sum var umleið 1200 á.Kr. – 750 á.Kr., varð økið kent sum Aeolia, og verður eisini nevnt soleiðis í Odysseini hjá Homer. Thessalia gjørdist partur av tí nýggja grikska statinum í 1881, eftir at hava verið undir ottomanskum stýri í hálva fimtu øld. Síðan 1987 hevur Thessalia verið ein av teimum 13 regiónunum í Grikkalandi, og hevur síðan Kallikratis reformin í 2010 verið býtt sundur í 5 regionalar eindir og 25 kommunur. Høvuðsbýurin í regiónini er Larissa. Thessalia liggur í miðgrikkalandi og hevur mark við regiónirnar Makedónia í norði, Epirus mót vestri, Miðgrikkaland móti suðri og Egearahavið móti eystri. Thessalia regiónin fevnir eisini um also Sporaduoyggjarnar.

Søga

Keldur

Slóðir úteftir

Grikkaland
Landslutir í Grikkalandi


Kefalonia

Kefalonia (grikskt: Κεφαλονιά, Κεφαλλονιά) fyrr eisini nevnd Kefallinia er tann størsta av teimum Jónisku oyggjunum í Vestur grikkalandi. Oyggin er eisini ein regional eind í Región Jónisku Oyggjar. Høvuðsbýurin á Kefalonia er Argostoli.

Jarðfrøði

Oyggin er 781 km2, umleið ein triðingur av fólkunum búgva í Argostoli. Lixouri er tann næststørsti býurin, og tilsaman búgva 2/3 av íbúgvunum á Kefalonia í teimum báðum býunum. Kefalonia liggur mitt í miðdeplinum fyri eitt jarðskjálvta øki, og smáir jarðskjáltar sum ikki merkjast henda á hvørjum ári. Í 1953 hendi ein stórur jarðskjálvti, sum legði nærum alla oynna í oyði, bert bygdin Fiskardo har norðuri á oynni var so gott sum órørdur. Fleiri serstøk náttúrufyribrigdi eru á oynni, teirra millum er Mellisani holan, við einum vatni, sum er bæði uttanfyri holuna og inni í holuni og Koutavos vatnið í Argostoli.

Náttúra

Fjøll og trø

Hægsta fjallið á oynni er Ainos fjallið, sum er 1628 m høgt; í ein útnyrðing eru Paliki fjøllini, har Lixouri er saman við øðrum fjøllum sum Geraneia (Gerania) og Agia Dynati. Toppurin á Ainos fjallinum er yvirvaksin við Abies cephalonica (grikskum granntrøum) og er ein náttúrupark.
Oyggin hevur verið illa plágað av skógareldum í 1990-árunum og í 2000-árunum.

Djóralív

Kefalonia er væl kend fyri tær stóru havskjaldbøkurnar (Caretta caretta), ið leggja síni egg á Kaminia strondini. Skjaldbøkurnar verða vardar av einum Havskjaldbøku Verju-felagsskapi.

Millum eysturstondina og oynna Ithaka, heldur ein hóttur kópur til, munkakópurin (Monachus monachus).

Yvir 200 ymisk fuglasløg eru sædd á Kefalonia.

Fólkatalið

Mentan

Kirkjur og klostur
Á oynni eru fleiri klostur og kirkjur, tvey klostur eru á tí breiða partinum av oynni: Aghia Panagia í Markopoulo í ein landsynning og Sankta Gerasimus av Kefalonia, sum liggur ávegis millum Argostoli and Michata í einum dali, umgyrt av fjøllum. "Sissia" klostrið sigst vera stovnað av Frans av Assisi, tað varð oyðilagt av jarðskjálvtalnum í 1953, men leivdirnar av tí síggjst enn.

Keldur

Slóðir úteftir
 Visitgreece.com Kefalonia

Oyggjar í Grikkalandi


The Oval

The Oval er ein fótbóltsvøllur í Belfast, Norðurírland. Har er pláss til 26.556 áskoðarar, men orsakað av trygdartiltøkum, mugu tað ikki vera fleiri enn 5.056 áskoðarar til fótbóltsdystir. Oval hevur verið heimavøllur hjá Glentoran síðan 1903, áðrenn tað, frá 1892 til 1903 hevði felagið ein annan heimavøll við sama navni. The Oval stadion varð bumbað undir seinna heimsbardaga undir Belfast Blitz í apríl-mai 1941. Stadion lá tá óvirkið líka til tað var blivið umvælt og kundi lata upp aftur í 1949. Norðurírska Steypakappingin (Irish Cup) verður av og á hildið á The Oval stadion.

Keldur

Norðurírland
Bygningar
Ítróttur


Rio de Janeiro

Rio de Janeiro, stytt Rio (merkir Jarnbreytabýurin á portugisiskum),  er næststørsti býur í Brasil, næst eftir São Paulo; í sjálvum býnum búgva umleið 6,3 milliónir íbúgvar, meðan tað í Rio og økinum rundanum búgva 12,3 mió. fólk. Býurin ber orð fyri at vera ein tann vakrasti býur í heiminum.. Hann er bygdur úti við eina breiða vík, men á landsíðuni er hann innigyrdur av fjøllum, sum eru avvaksin við grønum, vøkrum skógum. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Rio á hvørjum ári at njóta góða veðrið, at vera á sandstrondunum.  Sólin sær at kalla hvønn dag í Rio de Janeiro, meðal samdøgurshitin er 24,1 °C. Til sammetingar kann nevnast, at meðal samdøgurshitin í t.d. Danmark er 7,7 °C. Í Rio de Janeiro kemur nógv ferðafólk oman á sandin at sóla sær og spæla flogbólt o.a. Best umtókta strondin í Rio de Janeiro er Copacapana. Bara góðir svimjarar fara út um lónna, tí at har rekur so hart. Standalinjan í Brasil, úr Franska Gujana til Uruguei, er 7400 km long.

Nógv skip úr ymsum londum leggja at í Rio. Í teimum nýggju býarpørtunum eru nógv av húsunum bygd upp í luftina sum í stórbýunum í USA og Evropa.

Mentan

Rio de Janeiro verður vertsbýur fyri Olympisku Leikirnirnir í 2016 og, saman við São Paulo, vertsbýur fyri FIFA World Cup í 2014.

Fótbóltur er tann best umtókti ítrótturin í Rio de Janeiro, har eru fimm fótbóltsfeløg í býnum:  Vasco da Gama, Botafogo, Fluminense, Flamengo og América Football Club. Tað felagið av hesum fimm, sum hevur klárað seg best í brasilsku kappingini, er Flamengo. Felagið er ongantíð enn flutt niður í lægri deild. Flamengo hevur seks ferðir vunnið brasilska meistaraheitið: 1980, 1982, 1983, 1987 og 1992 og 2009.

Ein 30-metra høg Kristus standmynd er vartekin fyri býin, hon stendur á ein 8 metra høgum fundamenti á Korkovado fjallinum. Standmyndin vigar 1 145 tons.

Vinarbýir

Rio de Janeiro hevur hesar vinarbýir:

Keldur

Býir í Brasil


Eysturevropa

Eysturevropa er ikki so fjølbygt sum Vesturevropa, men eisini her er fólkatættleikin væl oman fyri heimsmiðalfólkatalið. Í Eysturevropa eru ríkini Bulgaria, Pólland, Rumenia, Moldova, Ukreina, Kekkia, Slovakia, Ungarn, Hvítarussland og ein partur av Russlandi, sum tó er eitt nógv størri ríki og røkkur langt inn í Ásia.

Búskaparliga kunnu vit enn býta Evropa í tvey: Vesturevropa við nógvum ógvuliga ríkum londum, til dømis Fraklandi, Stóra Bretlandi og Týsklandi. Í Eysturevropa harafturímóti, ið var kommunistiskt til fyrst í 1990-árunum, eru londini nógv fátækari, til dømis Rumenia, Bulgaria og Ukreina. Tey stríðast við at menna búskapin, so at tey kunnu gerast kappingarfør á heimsmarknaðinum. Í 1989 syndraðust kommunistisku skipanirnar í Eysturevropa, og í 1991 gjørdi miseydnað kvettroynd, at kommunisman í Sovjetsamveldinum fekk mønustingin.
Áðrenn Sovjsetsamveldið fall vóru tey lond roknaði uppí Eysturevropa, sum hoyrdu til Warszawasamgonguna, men síðan kommunisman fall, verða lond sum Russland, Hvítarussland, Ukraina og Moldova eisini roknað sum Eysturevropa.
Eysturevropa hevur mark móti eystri við Uralfjøllunum og móti suðri við Kaukasusfjøllunum (Georgia og Armenia).

Veðurlagið

Í Eysturevropa er væl størri munur á veðurlagnum á vetri og sumri enn í Vesturevropa. Í Eysturevropa eru vetrarnir bítandi kaldir við kavaroksstormum og ísi á hvørjari á. Einaferð miðskeiðis í mars er veturin brádliga av, og áðrenn vika er farin, er várið komið við lýggjum veðri. Summarið kemur í mai og varar út í oktober. Um summarið skínur sólin næstan altíð frá heiðum himli, tí er har sera lýtt og turt alt summarið. Í slíkum veðurlagi eru vakstrarvánirnar góðar, og grøðin verður væl dyggari her enn í Vesturevropa, sum hevur havveðurlag. Tey fáa nógv av góðum maisi, hveiti, rugi og øðrum nyttuvøkstri úr jørðini. Tá ið veturnáttadagur í oktober er farin afturum, er summarið brádliga av, og um eina góðu viku er heystið komið við væl kaldari veðri.

Evropa


HM í fótbólti fyri feløg

Heimsmeistarakappingin fyri feløg ella FIFA Club World Cup er ein altjóða fótbóltskapping, ið verður fyriskipað av FIFA (Fédération Internationale de Football Association). Kappingin var fyrstu ferð hildin í 2000 í Brasil og var tá á enskum nevnd FIFA Club World Championship, síðan var hon av ymiskum orsøkum ikki hildin aftur fyrr enn í 2005, og hevur síðan tá verið fyriskipað á hvørjum ári. Síðan 2005 hava tvey lond verið vertir, tey eru Japan og Sameindu Emirríkini.

Yvirlit yvir vertir, vinnarar, nummar tvey og trý

Viðmerkingar til úrslit har ið "n" stendur:
n1: Støðan var 0–0 eftir 120 minuttir. Corinthians vann 4–3 við brotsspark kapping
n2: Necaxa vann 4-3 eftir brotsspark kapping
n3: Ongin umdystur varð spældur um triðja plássið, Uawa Red Diamonds vann 4-2 eftir brotsspark kapping
n4: Støðan var 1-1 etfir 90 minuttum
n5: Pohang Steelers vann 4-3 eftir brotsspark kapping, ongin umdystur varð spældur
n6: Al Sadd vann 5-3 eftir brotsspark kapping, ongin umdystur varð spældur

Notur

Keldur

Fótbóltur
Ítróttartiltøk
Heimsmeistarakappingar


Osasco

Osasco er ein býur og kommuna í Brasil. Býurin liggur í landslutinum São Paulo, og hevði 718.646 íbúgvar í 2008.

Søga
Økið, har ið Osasco er nú, varð fyrst bygt av Tupi-Guaraní fólkinum, sum er eitt av upprunafólkum Brasils. Býurin Osasco varð bygdur í 19. øld av italska tilflytaranum Antonio Agù. Í dag er ein av høvuðsgøtunum í býnum uppkallað eftir honum. Hann varð ættaður úr Osasco í landslutinum Torino í Norðuritalia. Tilfkytarar úr Italia, Spania, Portugal, Týsklandi, Írlandi, Armenia, Libanon, Ísrael og Japan fluttu til Osasco í hesum tíðarskeiði.

Osasco gjørdist sjálvstøðug kommuna hin 19. februar 1962.

Fólkatalsfrøði
Øll búgva í býarøki, onki landbúnaðarøki er í Osasco. Fólk í Osasco kunnu vænta at liva í 71,35 ár. Kvinnur í burðardyggum aldri fáa í meðal 1,94 børn í meðal. Barnadeyðiligheitin hjá pinkubørnum undir eitt ár er 15,64 fyri hvørji 1000 fødd børn. Fólkatalið er vaksið nógv seinastu árini. Í 1960 var fólkatalið 113.243, tíggju ár seinni var talið komið upp á 283.073. Í 1980 var fólkatalið 474.543, í 2000 var talið komið upp á 652.593 og í 2009 var fólkatalið vaksið upp til 718.646.

Kelda: IBGE

Trúgv

Kelda: IBGE - Brazilian Institute of Geography and Statistics, 2000

Keldur

Slóðir úteftir

Býir í Brasil


Premier League

Premier League er tann hægsta deildin, Meistaradeildin, í enskum fótbólti. Millum 2001 og 2016 var almenna heitið á ensku meistaradeildini av sponsor-ávum "Barclays Premiership" ella "Barclays Premier League".

Tjúgu lið spæla í Premier League, hvørt lið møtir hinum liðunum tvær ferðir í einum fótbóltsári: einaferð á heimavølli og einaferð á útivølli, tvs. at liðini spæla 38 dystir hvør. Tá allir dystirnir eru leiktir og fótbóltsárið er komið at enda, er tað liðið sum hevur fingið flest stig vunnið kappingina, og samstundis flyta trý tey niðastu liðini niður í næstbestu deildina, sum nevnist Football League Championship ella bara The Championship.

Deildin varð stovnað 20. februar 1992. Áðrenn tað nevndist besta fótbóltsdeildin hjá monnum í Onglandi Football League First Division, henda varð stovnað í 1888.

Premier League er vælumtókt ikki bara í Onglandi og Stóra Bretlandi sum heild, men kring allan heimin. Premier League er tann fótbóltsdeildin í heiminum, ið hevur flestar sjónvarpshyggjarar. Dystirnir verða vístir í 212 londum til 643 milliónir heim, har umleið 4,7 milliardir hyggjarar hava møguleika at síggja dystirnir í sjónvarpi.

Síðan 1888 hava 23 feløg vunnið enska meistaraheitið. Av teimum 45 feløgunum, ið hava spælt við í Premier League, síðan henda deildin byrjaði í 1992, hava sjey feløg vunnið meistaraheitið: Manchester United (13), Chelsea (5), Manchester City (4), Arsenal (3), Blackburn Rovers (1), Leicester City (1) og Liverpool (1).

Vinnarar

Football League (1888–1892)

Premier League (1992–nú)

Toppskorarar
Fyri hvørja sesong:

Hagtøl

Kursiv skrift merkir leikarar, sum enn spæla profesjonellan fótbólt.
Feit skrift merkir leikarar, sum enn spæla í Premier League.

Viðmerkingar

Keldur

Slóðir úteftir

Meistaradeildir í fótbólti
Fótbóltur í Onglandi
Premier League


Gásadalstunnilin

Gásadalstunnilin er ein 1,4 kilometa langur einsporaður tunnil til og úr Gásadali í Vágum. Tunnulin byrjar í Bø og gongur mót vestri til Gásadals gjøgnum fjallið Knúkarnir.

Tunnilin læt upp í 2003 fyri fótgangarum, og í 2004 læt hann upp fyri bilaferðslu, tó at tunnilin enn ikki var opin fyri almenninginum. Síðani 2005 hevur tunnilin verið opin fyri almenninginum. Alment varð tunnilin tó tikin í nýtslu  21. desember 2006.

Sí eisini
 Tunlar í Føroyum
 Gásadalur

Tunlar í Føroyum
Vágar
Sørvágur


Chelsea F.C.

Chelsea F.C. er eitt enskt fótbóltsfelag, sum spælir í bestu deildini, Premier League. Felagið varð stovnað hin 1. mars 1905 á The Rising Sun Pub av Henry Augustus Mears og beiggja hansara Joseph. Chelsea spælir sínar heimadystir á Stamford Bridge, sum liggur í býarpørtunum Hammersmith og Fulham í útsynningspartinum av London. Síðan Premier League varð stovnað í 1992, hevur Chelsea vunnið enska meistaraheitið tríggjar ferðir umframt einaferð áðrenn 1992, tá besta deilin varð skipað á annan hátt og hevði annað heiti.

Heiður

 Finalistur í FA-cup: 1915, 1967, 1994, 2002
 Finalistur í Ligacup: 1972, 2008
 Finalistur í Champions League: 2008
 Hálvfinalistur í Champions League: 2004, 2005, 2007 og 2009
 Silvur í Premier League: 2003/2004, 2006/2007, 2007/2008.
 Silvur í 2. deild (næstbestu deildini): 1906/1907, 1911/1912, 1929/1930, 1962/1963 og 1976/1977

Fótbóltshópur

Venjarar

Ársins leikari

Kelda: Chelsea F.C.

Keldur

Slóðir úteftir

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Premier League 2010-11

Premier League 2010/11 var tað 19. umfari í Premier League og tað 112. umfari í bestu ensku fótbóltsdeildini.

Talva

Fótbóltur í Onglandi
Premier League
2010 í ítrótti
2011 í ítrótti


Arsenal F.C.

Arsenal F.C. er eitt fótbóltsfelag úr Islington, ein býarpartur í enska høvuðsstaðnum London.
Felagið varð sett á stovn í 1886.

Besta liðið spælir í Premier League. Heimavøllurin hjá Arsenal er Emirates Stadium í Holloway, London

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: arsenal.com
Brighton and Hove Albion, premierleague.com

Keldur

Premier League
Ensk fótbóltsfeløg


Mezzano

Mezzano (týskt: Matzan im Taufers ella Mittersdorf; Primieriskt: Meðàn) er ein kommuna í Trentino-Suður-Tyrol, á Norður-Italiu, sum liggur 53 kilometrar eystan fyri Trento. Mezzano hevur mark til hesar kommunur: Siror, Canal San Bovo, Imer, Transacqua, Cesiomaggiore og Sovramonte. Kommunan liggur í  Primierodalinum við Imer.

Býir og bygdir í Italia


Piemonte

Piemonte (italskt: Piemonte, Piemontesiskt og oksitanskt: Piemont, franskt: Piémont) er ein ein av 20 regiónum í Italia. Piemonte er ein sjálvstýrandi landslutur, sum liggur í útnyrðingsitalia. Høvuðsmáið ið verður tosað har er piemontesiskt. Italskt verður eisini tosað har og í Oksitandalunum býr ein minniluti, sum tosar sítt egna mál, oksitanskt. Tað oksitanska málið verður eisini tosað í Suðurfraklandi, Monako og í Katalonska dalinum Val d'Aran. Piemontesikst verður tosað í Piemont av meira enn einari millión fólkum. Piemont landsluturin er 25.402 km2 til støddar og fólkatalið er umleið 4,4 milliónir.

Landafrøði
Piemonte er næststørsta región av teimum 20 regiónunum í Italia, næst eftir Sisilia. Piemonte er umgirt av Alpunum til tríggjar síður, millum teirra eru fjøllini Monte Rosa og Monte Viso, har tann 652 km langa Po áin rennur. Piemonte hevur mark til Frakland, Sveis og tær italsku regiónirnar Lombardia, Liguria, Aosta Dalin og eitt pinkalítið sindur við Emilia Rómanja. 43,3% av Piemonte er fjallalendi, 30,3% er av lágum fjøllum ella heyggjum, og 26,4% er láglendi ella marklendi.

Søga

Fyrisitingarligar eindir
Piedmonte er býtt sundur í átta landslutir:

Ítróttur
Fleiri sløg av ítróttir verða íðka á høgum støði í Piemonte. Innan fótbólt eru tað serliga feløgini Juventus F.C. og Torino F.C., ið hava gjørt seg galdandi. Fótbóltsfeløgini í Piemonte hava vunnið flest italsk meistaraheiti. Flogbóltur verður serliga íðkaður í Cuneo, sum hevur manslið og í Novara, har tað serliga eru kvinnurnar, sum hava klárað seg væl. Innan kurvabólt kunnu nevnast Biella Basketball og Junior Casale, og innan íshockey kunnu nevnast Hockey Club Turin (sum varð stovnað í 1947) og hockey á rulluskoytum, har Amatori Vercelli hevur vunnið trý meistaraheiti, einaferð italsku steypakappingina og tvær ferðir CERS Cup.

Keldur

Slóðir úteftir
Almenn heimasíða

Piemonte
Italia


Alessandria (landslutur)

Landsluturin Alessandria (italskt Provincia di Alessandria) er ein landslutur í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Alessandria er høvuðsbýurin í landslutinum.

Við fólkateljingini í 2001 búðu 418.231 fólk í Alessandria.

Landafrøði
Landsluturin Alessandria hevur mark til:
 í norði móti landslutinum Vercelli,
 í eystri móti Lombardia, (við landslutinum Pavia) og Emilia-Rómanja (við landslutinum Piacenza),
 í suðri móti Liguria (landslutirnar Genova og Savona) og
 í vestri móti landslutunum Torino og Asti.

Piemonte
Landslutir í Italia


Asti (landslutur)

Landsluturin Asti (italskt Provincia di Asti) er ein av landslutunum í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Asti er høvuðsbýurin í landslutinum. Tað musserandi víni við sama navni (Asti vín) kemur frá hesum landslutinum.

Við fólkateljingini í 2012 búðu 222.336 fólk í landslutinum Asti. Økið er 1.504,5 km² til støddar.

Kommunur

Tað eru 118 kommunur í Asti landslutinum. Tær størstu eftir fólkatali eru hesar:

Keldur

Piemonte
Landslutir í Italia


Torino (landslutur)

Landsluturin Torino er ein landslutur í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Torino er høvuðsbýur í landslutinum.

Hin 30. juni 2011 var fólkatalið í landslutinum 2.306.676.

Tað eru 315 kommunur í Torino landslutinum, tað er tað størsta talið av kommunum í nøkrum italskum landsluti yvirhøvur. Økið er 6,830 km² til støddar.

Kommunur
Eftir fólkatalinum 31. desember 2010 eru hesar tær størstu kommunurnar í Torino landslutinum:

Piemonte
Landslutir í Italia


Kuneo (landslutur)

Landsluturin Kuneo (italskt: Cuneo, piemontesiskt: Coni) er ein landslutur í útsynningshorninum av norðuritalsku regiónini Piemonte.

Mót vestri hevur Kuneo mark til fronsku regiónina Provence-Alpes-Côte d'Azur, móti norði er mark til italska landslutin Turino, móti eystri er mark til landslutin Asti og móti suðri er mark til teir liguriansku landslutirnar Savona og Imperia. Kuneo er eisini kendur sum Provincia Granda, sum merkir tann stóri landsluturin, tí hann er triðstørsti landslutur í Italia, næst eftir  Suður-Tyrol og Foggia. Kuneo er høvuðsbýur í landslutinum.

Kommunur
Landsluturin Kuneo hevur 250 kommunur, tær størstu av teimum eftir fólkatalið eru hesar:

Piemonte
Landslutir í Italia


George Jones

George Glenn Jones (f. 12. september 1931 – d. 26. apríl 2013) var millum størstu røddirnar í countryheiminum. Hann var tað, ið nevnt verður ein legenda, men náttina til leygardagin 26. apríl 2013 doyði Jones, 81 ára gamal. Hann var á eini tónleikaferð, sum hann frammanundan hevði boðað frá, fór at vera hansra seinasta. Tann 18. apríl kendi hann seg ikki væl, fleiri konsertir vórðu avlýstar, og Jones varð innlagdur á eitt sjúkrahús í Nashville, Tennessee við fepri og óstøðugum blóðtrýsti. Hann doyði av iltmangli, sambært familju hansara.

Jones sang sangir um drukktúrar og hjartasorg, og var hetta ofta íblást av egnu uppslítandi lívsførslu hansara. Hann náddi meira enn nakar annar countrysangari hittlistarnar í heimlandinum, heilar 150 ferðir kom hann á listarnar í USA. Kent er eittnú lagið “He Stopped Loving Her Today”. George Jones, sum sjálvur Frank Sinatra útnevndi næststørstu rødd í USA, var giftur fýra ferðir og í stórtíð síni í fimti- og sekstiárunum náddi hann javnan forsíðurnar í amerikonskum bløðum, orsakað av harðligu drukktúrunum, skjótum og heitum kærleiksromansum. George Jones hevur m.a. verið giftur við Tammy Wynette frá 1969 til 1975, tey fingu dóttrina Tamala Georgette, sum eisini er country sangari og hevur framført saman við pápanum.

Nummar eitt country hitt

 "White Lightning" (1959)
 "Tender Years" (1961)
 "She Thinks I Still Care" (1962)
 "Walk Through This World with Me" (1967)
 "We're Gonna Hold On" (við Tammy Wynette) (1973)
 "The Grand Tour" (1974)
 "The Door" (1975)
 "Golden Ring" (við Tammy Wynette) (1976)
 "Near You" (við Tammy Wynette) (1977)
 "He Stopped Loving Her Today" (1980)
 "I Was Country When Country Wasn't Cool" (with Barbara Mandrell) (1981)
 "Still Doin' Time" (1981)
 "Yesterday's Wine" (við Merle Haggard) (1982)
 "I Always Get Lucky with You" (1983)

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sangarar
Føðingar í 1931
Andlát í 2013


Attika (landslutur)

Attika er er ein søguligur landslutur í Grikkalandi, kendur úr fornaldarsøguni, men er í dag eisini ein av teimum 13 fyrisitingarligu landslutum Grikkalands (periforia á grikskum, region á enskum), men hetta nýggja økið er væl størri enn tað søguliga Attika og fevnir eisini um nakrar oyggjar umframt ein part av Peloponnes, oyggjarnar eru eitt nú Salamina, Egina, Poros, Spetses og Hydra, sum liggja sunnanfyri og í ein útsynning frá Athen og Pireus, og so Kythira, sum liggur sunnanfyri Peloponnes. Landsluturin Attika fevnir um 3.808 km2. Í 2011 var fólkatalið í landslutinum 3.827.624. Tað søguliga Attika er ein hálvoyggj, sum gongur út í Egearahavið, og har høvuðsstaður Grikkalands, Athen, liggur.

Fyrisiting
Attika landsluturin varð settur á stovn í 1987 undir einum fyrisitingarligum reformi, og til 2010 vóru hesar fyrisitingarligu eindirnar í landslutinum: Athen, Eystur Attika, Pireus og Vestur Attika.

Við Kallikratis ætlanini í 2010, var alt umskipað. Síðan 1. januar 2011 er Attika landsluturin býttur sundur í 8 regionalar eindir:

Norður Athen
Vestur Athen
Mið Athen
South Athen
Estur Attika
Piraeus
Oyggjar
Vestur Attika

Guvernørurin hjá regiónini síðan 1. januar 2011 er Ioannis Sgouros, sum varð valdur til tey lokalu valini í Grikkalandi í 2010, hann varð valdur fyri PASOK (sosialistaflokkin). Tær regionalu eindirnar eru so aftur býttar sundur í kommunur, t.d. er regionala eindin Oyggjar, býtt sundur í 8 kommunur og Vesturattika er býtt sundur í 5 kommunur.

Keldur

Slóðir úteftir

Landslutir í Grikkalandi


Vanlukkan á Karaiskakis

Karaiskakis vanlukkan var ein hending ið fór fram í Pireus, nærindis grikska høvuðsstaðin Athen á Karaiskakis Stadion í Neo Faliro býrarpartinum hin 8. februar 1981, beint eftir ein fótbóltsdyst millum Olympiakos F.C. og AEK Athen. Vanlukkan hendi við portur 7, sum á grikskum eitur Θύρα 7 / Thyra 7. Tað stendur ikki heilt greitt júst hvat ið fór fram og hvør ið orsøkin var, men sambært politifrágreiðingini, so var portur 7 ikki latið heilt upp, tá ið ein rúgva av Olympiakos viðhaldsfólki stormaðu móti útgongdini, fyri at feira 6-0 sigurin móti AEK. Tað bleiv ein troðkan frammanfyri hurðina, nøkur fólk mistu balansan og duttu, og so duttu onnur fólk omanyvir tey aftur, meðan onnur gingu uppiá teimum. Í alt doyðu 21 fólk í vanlukkuni, tey vóru trampaði í hel. 20 av teimum vóru Olympiakos viðhaldsfólk og eitt av teimum var AEK viðhaldsfólk, ið fylgdist við einum vinfólki, ið var viðhaldsfólk hjá Olympiakos. 19 av teimum sum lótu lív, doyðu á staðnum, meðan tvey lótu lív á sjúkrahúsi av løstunum tey fingu. Tey sum doyðu vóru tannáringar og ung vaksin. Í minsta lagi 55 onnur fólk fingu skaða.

Til minnis um hesa vanlukku og fyri at minnast tey ungu ið lótu lív, savnast fólk á hvørjum ári 8. februar við Portur 7 á Kariskakis, har tey rópa í takt: "Αδέρφια, ζείτε, εσείς μας οδηγείτε." (Adherfia, zite, esis mas odhijite, "Brøður, livið, tit vísa okkum vegin.") Á tribunini har ið reyð setur eru, eru nú nøkur svørt setur, sum forma eitt 7-tal. Á eystursíðuni á stadion er reist ein minnisvarði til minnis um tey 21 deyðu, og nøvn teirra eru ritaði inn har. Eftir vanlukkuna var eitt viðhaldsfelag hjá Olympiakos stovnað og hevur tað navnið Thyra 7 (Portur 7), uppkallað eftir vanlukkuni, fyri at minnast tey deyðu.

Keldur

Slóðir úteftir

 Grein um vanlukkuna á heimasíðuni hjá Olympiakos
 Heimasíðan hjá Gate 7 viðhaldsfólkunum
  Myndir
 Tíðindablað

Vanlukkur
Grikkaland
Fótbóltur


Landslutir í Japan

Japan er býtt sundur í 47 lokal fyrisitingarlig øki: eitt storbýardistrikt (都 To), Tōkyō; ein krets (道 Dō), Hokkaidō; tvey býarprefektur (府 Fu), Ōsaka og Kyōto); og 43 prefektur á landinum (県 Ken). Á japonskum verða tey saman nevnd kalles Todōfuken (都道府県).

Keldur

Japan


Honshu

Honshu (japanskt: 本州|本州, sum merkir Meginøkið) er tann størsta av teimum fýra høvuðsoyggjunum í Japan. Fólkatalið var 103 milliónir í 2005, 98,3 milliónir í 1990; í 1975 var tað 89,1 millión. Oyggin liggur sunnanfyri Hokkaido og norðanfyri Shikoku og í ein landnyrðing av Kyushu. Oyggin er 7. størsta oyggj í heiminum næst eftir Java í Indonesia. Tey flestu fólkini búgva har ið flatlendi er, umleið 25% búgva í Kantōregiónini. Tað er eisini í hesum økinum at Tokyo, høvuðsstaður Japans liggur. Stórtokyo fevnir umfrant Tokyo bý eisini um hesir býir: Yokohama, Kawasaki, Saitama og Chiba.

Keldur

Oyggjar í Japan
Oyggjar


Hjúnaband

Hjúnaband ella hjúnalag er ein samfelagslig sambinding ella løgfrøðilig avtala millum tveir persónar, í summum samfeløgum er tó loyvt einum manni at hava fleiri konur, men í vesturheiminum er hetta ikki loyvt. Fyrr í tíðini var hjúnabandið bert loyvt millum tvey av ymiskum kyni, í Føroyum er tað enn soleiðis, men í nógvum øðrum londum, er tað nú loyvt tveimum av sama kyni antin at giftast ella at ganga saman í skrásett parlag. Í Føroyum er hvørki loyvt. Tvey sum giftast fáa nøkur rættindi og nakrar skyldur mótvegis hjúnafelagnum. Rættindini kunnu t.d. vera at arva hjúnafelagan, tá hesin doyr, hetta er eisini galdandi fyri ávísar pensjónir vm. Skyldur yvirfyri hjúnafelagnum kunnu t.d. vera at uppihalda hjúnafelagnum, um annar vinnur meira pening enn hin. Lógir eru ofta orðaðar alt eftir, um fólk er gift ella ikki. Í summum londum eru lógir nú broyttar, soleiðis at sambúgvandi pør eisini fáa ávisar skyldur og rættindi, sum gift hjún hava. Hetta kann t.d. vera galdandi við peningaligum veitingum frá tí almenna.

Í nógvum mentanum kring heimin er eitt hjúnaband ofta knýtt saman við ymiskum ritualum og hátíðarhaldi.

Í Føroyum kunnu fólk velja at vígast í kirkju ella í øðrum kristiligum ella øðrum átrúnaðarligum samkomum, ella borgarligt. Ein borgarlig vígsla kann t.d. fara fram á einari politistøð ella hjá borgarstjóranum. Størstiparturin av føroyingum giftast í kirkju.

Keldur

Slóðir úteftir

Hjúnalag
Kyn
Samfelag


Kynsleyst hjúnalag

Kynsleyst hjúnalag (ella samkynt hjúnaband) er eitt hjúnalag millum tvey fólk av sama kyni. Fyrsta hjúnabandið millum tveir menn verður í 27 f.Kr. skrásett í Rómverska fullveldinum . Hjúnalag millum samkynd nú á døgum, bleiv loyvt í summum londum í tí fyrsta tíggjuárinum av 2000-árunum. Hjúnalag millum tvey av sama kyni er ikki loyvt í Føroyum, heldur ikki skrásett parlag. Í Danmark hava samkynd í fleiri ár havt møguleika fyri at liva saman í skrásettum parlagi, men hin  7. juni 2012 samtykti danska Fólkatingið eina nýggja hjúnabandslóg fyri Danmark við 85 atkvøðum fyri og 24 ímóti. Lógin er ikki galdandi fyri Føroyar og Grønland . Í november 2014 vóru tað 18 lond, ið loyva hjúnabandi millum tvey av sama kyni: Argentina, Belgia, Brasil, Danmark, Finnland, Frakland, Ísland, Kanada, Luksemburg, Niðurlond, Noreg, Nýsæland, Portugal, Spania, Stórabretland, Suðurafrika, Svøríki, Uruguei og harafturat eru tað fleiri minni partar av londum, ið loyva tí, eitt nú partar av Meksiko og USA.

Í kanning, sum Gallup Føroyar hevur gjørt fyri LGBT Føroyar í apríl 2013, taka heili 68 % undir við, at samkynd kunnu ganga saman í borgarligt hjúnaband. Tað vil siga, kunnu vígast á ráðhúsum og sýsluskrivstovum, men ikki í kirkjum og samkomum. Harafturímóti siga einans 27 % seg vera móti hesum. 5 % siga seg ikki vita hvat tey halda um málið. Tá spurningurin verður býttur út á kyn, siga heili 72 % av kvinnum ja til at javnseta samkynd og hinskynd í hjúnabandslógini, meðan tað eru 65 % av monnum, sum siga ja. Størsta stuðulin fáa tey samkyndu í Norðstreymoy, har 81 prosent av borgarunum siga ja til samkynt hjúnarlag. Í øllum økjum í landinum, í øllum aldursbólkum, í øllum útbúgvingar- og lønarbólkum er meiriluti fyri eini broyting í hjúnabandslógini, soleiðis at samkynd verða javnsett við aðrar borgarar .

Keldur

Hjúnalag
Kyn
LGBT


Tsitsi Dangarembga

Tsitsi Dangarembga (fødd 1959) er ein simbabviskur rithøvundur og filmsleikstjóri. Foreldur hennara lósu í Onglandi, og tí er hon uppvaksin har. Í Simbabvi gekk hon fyrst á missionsskúla í Mutare. Hon hevur lisið medisin við universitetið í Cambridge, men gavst við at lesa og vendi heimaftur til Simbabvi beint áðrenn landið gjørdist sjálvstøðug í 1980. Meðan hon las sálarfrøði við universitetið í Harare, luttók hon í einum dramabólki. Hon metti tó, at tað ikki vóru nakrir sjónleikir í hóskaðu til leiklutir til svørt fólk, og tí fór hon sjálv í holt við at skriva og skrivaði skjótt tríggjar sjónleikir.

Fyrsta skaldsøga hennara, sum á svenskum eitur Rotlös, fekk upprunaheitið Nervous Conditions eftir einum sitati av Sartre í fororðunum til bókina hjá Frantz Fanon við svenska heitinum Jordens fördömda: "The status of the 'native' is a nervous condition". Dangarembga bjóðaði bókina til eitt bókaforlag í Simbabvi, men tey noktaðu at útgeva bókina, og so endaði tað við, at bókin fyrst varð givin út í London. Eitt høvuðs tema í skaldsøguni er hvussu ein kvinna skal uppnáa frælsi uttan at svíkja sín uppruna og missa sínar røtur.

Útgávur

Bøkur á enskum
The Letter, 1985.
She No Longer Weeps, 1987.
Nervous Conditions, 1988; Ayebia Clarke, 2004.
The Book of Not: A Sequel to Nervous Conditions, Ayebia Clarke, 2006.

Bøkur umsettar til svenskt
Rotlös: skaldsøga um eina svarta gentu, sum veksur upp í Afrika, 1990 (Nervous Conditions 1988)

Filmar
Everyone's Child, 1996
Kare Kare Zvako, (stuttfilmur), 2004

Keldur

Filmsleikstjórar
Kvinnur
Kvinnuligir rithøvundar
Føðingar í 1959
Simbabvar


Astrid Lindgren

Astrid Anna Emilia Lindgren (fødd Ericsson, fødd 14. november 1907 – 28. januar 2002) var ein svenskur rithøvundur. Í desember 2012 var hon nummar 20 í heiminum á yvirliti yvir rithøvundar sum eru mest týddir til onnur mál enn móðurmálið. Hon hevur selt umleið 145 millión bøkur kring allan heimin. Hon er mest kend fyri barnabøkurnar um Pippi Langsokk, Karlsson á takinum og Børnini í Dundurdali, Ronja Ránsmannadóttir og Brøðurnir Leyvuhjarta og Emil úr Lønneberg.

Bøkur
Turið Sigurðardóttir hevur týtt fleiri Pippi-bøkur til føroyskt.

Barna-, gentu og ungdómsbøkur og stuttsøgusøvn
 1944 - Britt-Mari lättar sitt hjärta (gentubók)
 1945 - Pippi Langsokkur (Pippi Långstrump)
 1945 - Kerstin och jag (gentubók)
 1946 - Pippi fer um borð (Pippi Långstrump går ombord)
 1946 - Mästerdetektiven Blomkvist
 1947 - Børnini í Dundurdali (Alla vi barn i Bullerbyn)
 1948 - Pippi Langsokkur í Suðurhøvum (Pippi Långstrump i Söderhavet)
 1949 - Meira um børnini í Dundurdali (Mera om oss barn i Bullerbyn)
 1949 - Nils Karlsson Pyssling (stuttsøgusavn)
 1950 - Kajsa Kavat (stuttsøgusavn)
 1950 - Kati i Amerika (gentubók)
 1951 - Mästerdetektiven Blomkvist lever farligt
 1952 - Kati på Kaptensgatan (broytti seinni heitið til Kati i Italien) (gentubók)
 1952 - Bara roligt i Bullerbyn
 1953 - Kalle Blomkvist och Rasmus
 1954 - Mio, min Mio
 1954 - Kati i Paris (gentubók)
 1955 - Lillebror och Karlsson på taket
 1956 - Rasmus på luffen
 1957 - Rasmus, Pontus och Toker
 1958 - Barnen på Bråkmakargatan
 1959 - Sunnanäng (stuttsøgusavn)
 1960 - Dikka hjá okkum (Madicken)
 1961 - Lotta í Brakarastræti (Lotta på Bråkmakargatan)
 1962 - Karlsson på taket flyger igen
 1963 - Emil í Lønnibergi (Emil i Lönneberga)
 1964 - Vi på Saltkråkan
 1966 - Emil í Lønnibergi ger spildurnýggj skálkabrøgd (Nya hyss av Emil i Lönneberga)
 1968 - Karlsson på taket smyger igen
 1970 - Än lever Emil i Lönneberga
 1973 - Brøðurnir Leyvuhjarta (Bröderna Lejonhjärta)
 1976 - Dikka og tey á Junifløtti (Madicken och Junibackens Pims)
 1981 - Ronja Ránsmansdóttir (Ronja Rövardotter)

Stuttsøgur
 1949 - I skymningslandet
 1979 - Pippi Långstrump har julgransplundring
 1984 - När lilla Ida skulle göra hyss
 1985 - 325. skálkabragd Emils (Emils hyss nr 325)
 1986 - Sparum ei, segði Emil úr Lønnibergi (Inget knussel, sa Emil i Lönneberga)
 1987 - Assar Bubbla eller Det var nära ögat att det inte blev någon bok om Pippi Långstrump
 1991 - När Lisabet pillade in en ärta i näsan
 1993 - Jullov är ett bra påhitt, sa Madicken

Teknaðar bøkur
 1947 - Jag vill inte gå och lägga mej (teknað hevur Birgitta Nordenskjöld - í seinni útgávum eru nýggjar tekningar eftir Ilon Wikland)
 1947 - Kennir tú Pippi Langsokk? (Känner du Pippi Långstrump?)
 1951 - Jag vill också gå i skolan (teknað hevur Birgitta Nordenskjöld - í seinni útgávum eru nýggjar tekningar eftir Ilon Wikland)
 1954 - Jag vill också ha ett syskon (teknað hevur Birgitta Nordenskjöld - í seinni útgávum eru nýggjar tekningar eftir Ilon Wikland)
 1956 - Nils Karlsson-Pyssling flyttar in
 1958 - Kajsa Kavat hjälper mormor
 1961 - Jul i stallet  (ill. Harald Wiberg, nýútgáva: ill. Lars Klinting)
 1963 - Jul i Bullerbyn
 1965 - Vår i Bullerbyn
 1966 - Barnens Dag i Bullerbyn
 1967 - Skrållan och sjörövarna
 1969 - Pippi flyttar in
 1969 - Pippi ordnar allt
 1970 - Pippi är starkast i världen
 1970 - Pippi håller kalas
 1971 - Visst kan Lotta cykla
 1971 - På rymmen med Pippi Långstrump
 1971 - Pippi går till sjöss
 1971 - Pippi vill inte bli stor
 1972 - Hann sjálvur Emil (Den där Emil)
 1973 - Allrakäraste syster (úr stuttsøgusavninum Nils Karlsson Pyssling, ill. Hans Arnold)
 1976 - Tá ið Emil skuldi taka tonnina hjá Linu (När Emil skulle dra ut Linas tand)
 1977 - Visst kan Lotta nästan allting
 1983 - Titta, Madicken, det snöar!
 1984 - Spelar min lind, sjunger min näktergal (úr stuttsøgusavninum Sunnanäng, ill. Svend Otto S)
 1985 - Draken med de röda ögonen (ill. Ilon Wikland)
 1986 - Skinn Skerping - Hemskast av alla spöken i Småland (ill. Ilon Wikland)
 1989 - När Bäckhultarn for till stan (ill. Marit Törnqvist)
 1990 - Visst är Lotta en glad unge
 1991 - När Adam Engelbrekt blev tvärarg (úr stuttsøgusavninum Kajsa Kavat, ill. Marit Törnqvist)
 1994 - I skymningslandet (úr stuttsøgusavninum Nils Karlsson Pyssling, ill. Marit Törnqvist)
 1995 - Emil med paltsmeten
 1997 - Emil och soppskålen
 2000 - Pippi Långstrump i Humlegården
 2002 - Mirabell (úr stuttsøgusavninum Nils Karlsson Pyssling, ill. Pija Lindenbaum)
 2003 - Sunnanäng (úr stuttsøgusavninum Sunnanäng, ill. Marit Törnqvist)

Myndabøkur
Myndir: Anna Riwkin-Brick.
 1956 - Eva möter Noriko-San
 1958 - Sia bor på Kilimandjaro
 1959 - Mina svenska kusiner
 1960 - Sötast i världen
 1960 - Lilibet, cirkusbarn
 1962 - Marko bor i Jugoslavien
 1963 - Jackie bor i Holland
 1965 - Randi bor i Norge
 1966 - Noy bor i Thailand
 1968 - Matti bor i Finland

Biografier
 1971 - Mina påhitt
 1975 - Samuel August från Sevedstorp och Hanna i Hult

Aðrar bøkur
 1959 - Pjäser för barn och ungdom
 1991 - Hujedamej och andra visor av Astrid Lindgren

Savnsútgávur
 1952 - Boken om Pippi Långstrump (Inniheldur: Pippi Långstrump, Pippi Långstrump går ombord og Pippi Långstrump i Söderhavet - allar tó í broyttari útgávu)
 1961 - Bullerbyboken (Inniheldur: Alla vi barn i Bullerbyn, Mera om oss barn i Bullerbyn og Bara roligt i Bullerbyn)
 1967 - Salikons rosor (Inniheldur stuttsøgusavnið Sunnanäng og Nils Karlsson-Pyssling umframt fyrsta part av Mio, min Mio)
 1972 - Allt om Karlsson på taket (Inniheldur: Lillebror och Karlsson på taket, Karlsson på taket flyger igen og Karlsson på taket smyger igen
 1980 - Søgur (Sagorna) (Inniheldur stuttsøgusøvnini Nils Karlsson-Pyssling og Sunnanäng umframt Draken med de röda ögonen og brot úr Bröderna Lejonhjärta, Karlsson på taket flyger igen og Mio, min Mio)
 1982 - Småländsk tjurfäktare (Inniheldur stuttsøgusavnið Kajsa Kavat og Barnen på Bråkmakargatan, umframt Bäckhultarn far till stan, og partar av Vi på Saltkråkan, Mera om oss barn i Bullerbyn, Madicken og Än lever Emil i Lönneberga)
 1983 - Allas vår Madicken (Inniheldur Madicken og Madicken och Junibackens Pims)
 1984 - Stora Emilboken (Inniheldur Emil i Lönneberga, Nya hyss av Emil i Lönneberga og Än lever Emil i Lönneberga)
 1985 - Julberättelser (Inniheldur brot úr Kajsa Kavat, Mera om oss barn i Bullerbyn, Madicken, Nya hyss av Emil i Lönneberga, Än lever Emil i Lönneberga, umframt myndabøkurnar Jul i stallet, Kajsa Kavat hjälper mormor, Titta, Madicken, det snöar og Visst kan Lotta nästan allting)
 1989 - Ida och Emil i Lönneberga (Inniheldur Emils hyss nr 325, När lilla Ida skulle göra hyss og Inget knussel, sa Emil i Lönneberga)
 1992 - God Jul i Stugan (Inniheldur Kajsa Kavat, Alla vi barn i Bullerbyn, Mera om oss barn i Bullerbyn og Madicken, umframt myndabøkurnar Jul i stallet, Jul i Bullerbyn, Kajsa Kavat hjälper mormor, Titta, Madicken, det snöar! og Visst kan Lotta nästan allting)
 1993 - Lottas komihågbok (Inniheldur Visst kan Lotta cykla, Visst kan Lotta nästan allting og Visst är Lotta en glad unge)
 2002 - Alla mina barn (Inniheldur brot úr bókum við øllum fjúrtan høvuðspersónunum)

Filmar
Hetta er ein kronologiskur listi yvir biograffilmar, sum er gjørdir eftir søgum hjá Astrid Lindgren.

Mästerdetektiven Blomkvist (1947) – leikstjóri: Rolf Husberg
Pippi Långstrump (1949) – leikstjóri: Per Gunwall
Mästerdetektiven och Rasmus (1953) – leikstjóri: Rolf Husberg
Luffaren och Rasmus (1955) – leikstjóri: Rolf Husberg
Rasmus, Pontus och Toker (1956) – leikstjóri: Stig Olin
Mästerdetektiven Blomkvist lever farligt (1957) – leikstjóri: Olle Hellbom
Alla vi barn i Bullerbyn (1960) – leikstjóri: Olle Hellbom
Bara roligt i Bullerbyn (1961) – leikstjóri: Olle Hellbom
Vi på Saltkråkan (1964 sjónvarpsrøð, 1968 í biografunum) – leikstjóri: Olle Hellbom
Tjorven, Båtsman och Moses (1964) – leikstjóri: Olle Hellbom
Tjorven och Skrållan (1965) – leikstjóri: Olle Hellbom
Tjorven och Mysak (1966) – leikstjóri: Olle Hellbom
Skrållan, Ruskprick och Knorrhane (1967) – leikstjóri: Olle Hellbom
Malysh i Karlson (1968) – leikstjóri: Boris Stepantsev
Pippi Långstrump (1969, edited from 1968–69 TV series) – leikstjóri: Olle Hellbom
Här kommer Pippi Långstrump (1969, edited from 1968–69 TV series) – leikstjóri: Olle Hellbom
Karlson vernulsya (1970) – leikstjóri: Boris Stepantsev
På rymmen med Pippi Långstrump (1970) – leikstjóri: Olle Hellbom
Pippi Långstrump på de sju haven (1970) – leikstjóri: Olle Hellbom
Emil úr Lønnebergi (1971) – leikstjóri: Olle Hellbom
Nya hyss av Emil i Lönneberga (1972) – leikstjóri: Olle Hellbom
Emil och griseknoen (1973), Emil and the Piglet – leikstjóri: Olle Hellbom
Världens bästa Karlsson (1974) – leikstjóri: Olle Hellbom
Priklyucheniya Kalle-syschika (1976)  – leikstjóri: Arūnas Žebriūnas
Brøðurnir Leyvuhjarta (1977) – leikstjóri: Olle Hellbom
Madicken (sjónvarpsrøð, 1979) – leikstjóri: Göran Graffman
Tú ert ikki rættsiktað Dikka (1979) – leikstjóri: Göran Graffman
Dikka á Junifløtti (1980) – leikstjóri: Göran Graffman
Rasmus på luffen (1981) – leikstjóri: Olle Hellbom
Peppi Dlinnyychulok (1982) – leikstjóri: Margarita Mikaelyan
Ronja Rövardotter (Ronja Ránsmannadóttir) (1984) – leikstjóri:  Tage Danielsson
Emila nedarbi (1985) – leikstjóri: Varis Brasla
Alla vi barn i Bullerbyn (1986) – leikstjóri: Lasse Hallström
Mer om oss barn i Bullerbyn (1987) – leikstjóri: Lasse Hallström
Mio, min Mio (1987) – leikstjóri: Vladimir Grammatikov
Kajsa Kavat (1988) – leikstjóri: Daniel Bergman
The New Adventures of Pippi Longstocking (1988) – leikstjóri: Ken Annakin
Godnatt herr luffare! (1988) – leikstjóri: Daniel Bergman
Allrakäraste syster (1988) – leikstjóri: Göran Carmback
Ingen rövare finns i skogen (1988) – leikstjóri: Göran Carmback
Gull-Pian (1988) – leikstjóri: Staffan Götestam
Hoppa högst (1988) – leikstjóri: Johanna Hald
Nånting levande åt Lame-Kal (1988) – leikstjóri: Magnus Nanne
Peter och Petra (1989) – leikstjóri: Agneta Elers-Jarleman
Nils Karlsson Pyssling (1990) – leikstjóri: Staffan Götestam
Pelle flyttar till Konfusenbo (1990) – leikstjóri: Johanna Hald
Víst er Lotta glað (1992) – leikstjóri: Johanna Hald
Lotta flyttar hemifrån (1993) – leikstjóri: Johanna Hald
Kalle Blomkvist – Mästerdetektiven lever farligt (1996) – leikstjóri: Göran Carmback
Kalle Blomkvist och Rasmus (1997) – leikstjóri: Göran Carmback
 Pippi Långstrump (1997, animatiónsfilmur) – leikstjóri: Clive Smith
 Pippi i Söderhavet (1999, animatiónsfilmur)  – leikstjóri: Paul Riley
 Karlsson på taket (2002, animatiónsfilmur)  – leikstjóri: Vibeke Idsøe

Keldur

Svenskir rithøvundar
Kvinnuligir rithøvundar
Føðingar í 1907
Andlát í 2002
Astrid Lindgren


Rosamaria Murtinho

Rosamaria Pereira Murtinho (fødd 24. oktober 1939 í Belém) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar í úrvali
 A Muralha (1968)
 Pantanal (1990)
 A Próxima Vítima (1995)
 Corpo Dourado (1998)
 Chocolate com Pimenta (2003)
 Paraíso Tropical (2007)
 Sete Pecados (2007)
 Amor à Vida (2013)

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1939


Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins er ein bókmentavirðisløn, sum Útnorðurráðið letur til høvundan ella høvundarnir og teknarnir av einari bók úr einum av teimum trimum londunum í Útnorði: Føroyar, Ísland og Grønland. Útnorðurráðið tók avgerð um at seta hesa virðislønina á stovn á ársfundinum í 1999.

Vinnarar av  Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins
 2016 - Hon, sum róði móti ælaboganum, eftir Rakel Helmsdal
 2014 - Tidsskisten eftir Andra Snær Magnason
 2012 - Kaassalimik oqaluttuaq (Søga um Kaassali), eftir Lars-Pele Berthelsen
 2010 - Garðurinn (Kirkjugarðurin), eftir Gerður Kristný
 2008 - Draugaslóð (Spøkilsisspor), eftir Kristína Helgu Gunnarsdóttur
 2006 - Ein hundur, ein ketta og ein mús, eftir Bárð Oskarsson
 2004 - Engill í vesturbænum (En engel i nabolaget), eftir Kristína Steinsdóttur og Hallu Sólveig Þorgeirsdóttur
 2002 - Sagan af bláa hnettinum (Søgan um bláu gongustjørnuna), eftir Andra Snær Magnason

Tilnevningar

2016

Úr Íslandi
 Mamma Klikk, eftir Gunnar Helgason

Úr Grønlandi
 AVUU, eftir Frederik “Kunngi” Kristensen

Úr Føroyum
 Hon, sum róði eftir ælaboganum, eftir Rakel Helmsdal

2014

Úr Íslandi
 Tímakistan, eftir Andra Snær Magnason

Úr Grønlandi
 Den magiske kasket, eftir Kathrine Rosing

Úr Føroyum
 Flata Kaninin, eftir Bárð Oskarsson

2012

Úr Íslandi
 Með heiminn í vasanum, eftir Margrét Örnólfsdóttur

Úr Grønlandi
 Kaassalimik oqaluttuaq, eftir Lars-Pele Berthelsen

Úr Føroyum
 Skriva í sandin, eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs

2010

Úr Íslandi
Garðurinn (Kirkjugarðurin), eftir Gerður Kristný

Úr Grønlandi
 Sila, eftir Lanu Hansen

Úr Føroyum
Várferðin til brúnna, eftir Rakel Helmsdal

2008

Úr Íslandi
 Draugaslóð, eftir Kristína Helgu Gunnarsdóttur

Úr Grønlandi
 Abct, eftir Julie Edel Hardenber

Úr Føroyum
 Apollonia, eftir Edward Fuglø

2006

Úr Íslandi
 Frosnu tærnar, eftir Sigrúna Eldjárn

Úr Grønlandi
 Nissimaat nissimaajaqqallu (Nissumenn og smáar nissur), eftir Grethe Guldager við illustratiónum eftir Nuka Godtfredsen

Úr Føroyum
 Ein hundur, ein ketta og ein mús, eftir Bárð Oskarsson

2004

Úr Grønlandi
 Inuk sodavandillu akuukkat (Inuk - og eitraðar sodavatn), eftir Jokum Nielsen

Úr Íslandi
 Engill í vesturbænum, eftir Kristína Steinsdóttur illustrerað hevur Halla Sólveig Þorgeirsdóttir

Úr Føroyum
 Loppugras (yrkingasavn) eftir Sólruna Michelsen illustrerað hevur Hanni Bjartalíð. Ein tónleika-CD fylgir við bókini, har ein skúlaflokkur syngur sangirnar úr bókini.

2002

Úr Grønlandi
 Sialuarannguaq, eftir Jørgen Petersen

Úr Íslandi
 Sagan af bláa hnettinum, eftir Andra Snær Magnason

Úr Føroyum
 Kuffa eftir Brynhild Andreasen (tekstur) og Astrid MacDonald (tekningar)

Keldur

Íslendskar bókmentaheiðurslønir
Føroyskar bókmentaheiðurslønir
Bókmenta virðis- og heiðurslønir


Manchester City F.C.

Manchester City F.C. er eitt fótbóltsfelag úr enska býnum Manchester. Felagið spælir í ovastu ensku fótbóltskappingini Premier League. Føroyski landsliðsmálmaðurin, Gunnar Nielsen, hevur spælt við Manchester City. Hann spældi ein dyst við besta liðnum, og gjørdist harvið fyrsti føroyingur, ið spældi við ensku Premier League. Føroyska fótbóltsfelagið EB/Streymur hevur spælt móti Manchester City í UEFA Cup í 2008-09, Manchester vann báðir dystirnir 2-0.

Heiður
 Meistaraheiti: 1937, 1968, 2012, 2014, 2018 og 2019
 Nummar tvey í ensku landskappuingini: 1904, 1921 og 1977
 FA Cup vinnari: 1904, 1934, 1956, 1969 og i 2011
 Nummar 2 í FA Cup (finalistur): 1926, 1933, 1955, 1981 og 2013
 Liga Cup vinnari: 1970 og 1976
 Nummar 2 í Liga Cup (finalistur): 1974
 Europa Cup fyri steypavinnarar: 1970

Fótbóltshópur
Dagført í apríl 2019.

Keldur

Manchester City F.C.
Premier League
Ensk fótbóltsfeløg


Wayne Rooney

Wayne Mark Rooney  (føddur 24. oktober 1985) er ein enskur fótbóltsleikari, sum spælir sum álopsleikari fyri enska Premier League felagið Manchester United F.C. og fyri enska landsliðið. Hann spældi sín fyrsta A-landsdyst fyri Ongland í 2003, og setti tá met sum yngsti spælari nakrantíð, ið hevði spælt á enska A-landsliðnum. Hetta metið er síðan tikið av Theo Walcott. Hann er yngsti málskjýtti hjá Onglandi yvirhøvur. Hann spældi við í EM í fótbólti í 2004 og skoraði tá fýra mál og gjørdist eitt skifti yngsti málskjýttin í kappingini. Rooney spældi við til HM 2006 og HM 2010, og verður av nógvum mettur at vera besti enski fótbóltsleikarin. Hann hevur vunnið heiðurin sum Ársins fótbóltsspælari í Onglandi tvær ferðir, í 2008 og 2009. Í mars 2013 hevur hann vunnið 81 millumtjóðadystir og skorað 35 mál, hetta ger at hann er fimt besti málskjútti hjá Onglandi yvirhøvur. Nýggju ára gamal fór Rooney at spæla við Everton, og har spældi hann fyri fyrstu ferð sum professionellur fótbóltsleikari í 2002.

Rooney spældi við Everton til hann á sumri 2004 bleiv keyptur av Manchester United F.C. fyri 25,6 milliónir £. Sama árið fekk hann kelinavnið "Wazza". Síðan tá hevur United við Rooney á liðnum vunnið enska meistaraheitið fimm ferðir, UEFA Champions League 2007–08 og tvær steypakappingar. Harumframt hevur hann tvær ferðir fingið silvur í Champions League og tvær ferðir í Premier League. Í apríl 2012 skoraði Rooney sítt 180. mál, sum gjørdi hann til fjórð mest skorandi leikara hjá United yvirhøvur.

Millumtjóða mál

Hagtølini eru dagførd eftir dystin, sum varð spældur 26. mars 2013

Keldur

Enskir fótbóltsleikarar
Føðingar í 1985


Egina

Egina (grikskt: Αίγινα - Aígina [ˈeʝina], g verður úttala sum føroyski bókstavurin j) er ein oyggj í Grikkalandi. Oyggin hoyrir til tær Saronisku oyggjarnar, sum liggja beint sunnanfyri og í ein útsynning av Athen og Pireus í tí Saronisku Víkini. Tær størstu av Saronisku oyggjunum eru: Salamis,  Angistri og Poros. Onkuntíð verða oyggjarnar Hydra, Dokos og Spetses roknaðar uppí tær Saronisku oyggjarnar. Egina liggur bert 27 km frá Athen, ferjur og skjóttgangandi bátar sigla fleiri ferðir dagliga millum oynna og meginlandið. Egina er ein kommuna í Attika landslutinum.

Tær størstu bygdirnar á Egina eru hesar: (tølini í klombrum er fólkatalið, sum tað var í 2011)
Egina (7253)
Kypseli (2124)
Mesagros (1361)
Perdika (823)
Vathy (1495)

Egina býur er høvuðsbýur á oynni og liggur í útnyrðingshorninum av oynni. Av tí at fjarðstøðan til Athen er so lítil, eru tað nógvir athenbúgvar, ið ferðast til oynna, og fleiri eiga frítíðarhús á oynni. Fólkatalið á oynni er umleið 13.000. Oyggin er 87,41 km2 til støddar, til samanberingar kann nevnast, at Borðoy er 96 km2.

Keldur

Slóðir úteftir

Agina kommuna - Almenn heimasíða

Oyggjar í Grikkalandi
Býir í forna Grikkalandi


Saronisku Oyggjar

Saronisku Oyggjar er ein oyggjabólkur í Grikkalandi, sum liggur í Saronisku víkini. Oyggjarnar liggja beint sunnanfyri og í ein útsynning av Athen og Pireus, bert 27 km frá Athen. Tær størstu av Saronisku oyggjunum eru: Egina, Salamis,  Angistri og Poros. Onkuntíð verða oyggjarnar Hydra, Dokos og Spetses roknaðar uppí tær Saronisku oyggjarnar. Saronisku oyggjarnar hoyra undir Attika landslutin.

Oyggjar í Grikkalandi


California Lutheran University

California Lutheran University (ofta stytt til CLU ella Cal Lutheran) er ein privatur lærdur háskúli í Thousand Oaks, Kalifornia. Á skúlanum ganga um samanlagt um 4000 næmingar. Cal Lutheran varð sett á stovn í 1959.

Fróðskaparsetur
Lærdir háskúlar í USA


Suðurkalifornia

Suðurkalifornia (Southern California á enskum) er eitt landafrøðilig øki í Kalifornia í USA. Suðurkalifornia fevnir um San Bernardino County, Los Angeles County, Ventura County, San Diego County, Riverside County, Orange County og Imperial County. Los Angeles er næststørsti býur í USA og liggur í Suðurkalifornia. Aðrir stórir býir eru San Diego, Long Beach, Bakersfield og Anaheim. Veðurlagið er turt og heitt, og landslagið berligt, helst fyri eystan, men fram við Kyrrahavi er lendið fruktabetri. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Suðurkalifornia á hvørjum ári at njóta góða veðrið.

Tann spanskttalandi parturin av íbúgvum er í stórum vøkstri bæði í nøgd og búskapi. Næstan helvtin (44,9 % í 2010) av fókinum í Suðurkalifornia er ættað úr Meksiko . Tá ið Meksiko tók loysing frá Spania í 1821, var Kalifornia partur av Meksiko. Í 1846 bað Kalifornia um at verða limað inn í USA. Tað varð atvold til kríggj ímillum Meksiko og USA í 1846-1848. Kalifornia bleiv alment lutstatur í USA 9. september í 1850.

Søga

Territory of Colorado var ein roynd at gera ein part av Suðurcalifornia til ein nýggjan stat (og hevur einki at gera við núverandi statin Colorado). Nýggi staturin varð skotin upp í 1859 sum eitt mótmæli móti høga skattatrýstinum, sum varð lagt í umráðnum. Til dømis rindaðu teir dupult so nógv í skatti sum námsarbeiðarar í økinum. Oddamaður fyri uppskotinum var Andres Pico, sum legði uppskot fyri kongressina um at stovna nýggja statin.

Myndasavn

Kelduávísingar

Kalifornia


Shake It Up: I Love Dance

Shake It Up: I Heart Dance (Shake It Up: I <3 Dance) er triðja soundtrack fyri Disney Channel Original Series Shake It Up. Føroyska fyritøkan Baroli Music sum Bárður Háberg og Óli Jógvansson eiga, hevur verið við til at skriva, framleiða og miksa tveir av sangunum á fløguni/soundtrack'inum. Shake It Up: I love Dance kom út 5. mars 2013.  Tónleikaútgávan hevur artistar, sum eru blivin kend á Disney Channel, eitt nú Bella Thorne, Zendaya, Bridgit Mendler, McClain Sisters, Caroline Sunshine, Roshon Fegan, Selena Gomez og Coco Jones. Sangirnir sum føroyingarnir Bárður og Jógvan eiga stóran leiklut í hava heitini: "Afterparty" og "Future Sounds Like Us".

Løgini á tónleikaútgávuni við filmstónleikinum
Listin við løgum varð avdúkaður 23. januar 2013.

Keldur

Baroli Music
Shake It Up
Disney Channel


Caroline Sunshine

Caroline Sunshine (fødd 5. september 1995) er ein sjónleikari, dansari og songkvinna úr USA. Hon er best kend fyri sín leiklut sum Barbara Winslow í Fox familjufilminum, Marmaduke, og fyri sín leiklut sum tann smarta evropeiska skiftislesandi Tinka Hessenheffer í skemtisjónvarpsrøðini Shake It Up á Disney Channel. Hon hevur eitt nú sungið sangin Afterparty á soundtrack útgávuni Shake It Up: I Love Dance, sangin hava føroyski Bárður Háberg úr føroysku fyritøkuni Baroli Music og Scott Krippayne skrivað.

Heiður

Keldur

Føðingar í 1995
Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskar songkvinnur
Baroli Music
Shake It Up


Disney Channel sjónvarpsrøðir

Listi yvir sjónvarpsrøðir, sum hava verið vístar á Disney Channel, tær seinastu vera enn vístar á rásini hjá Disney. Disney Channels sæst eisini í Føroyum hjá teimum ið hava Televarpið, parabol ella ávís sløg av internet sjónvarpi.

Disney Channel uppruna sjónvarpsrøðir

1983
 Good Morning, Mickey! (18. apríl 1983 – 1992) *
 Welcome to Pooh Corner (18. apríl 1983 – 1986) *
 EPCOT Magazine (1983 – 1999) *
 Contraption (18. apríl 1983 – 25. oktober 1989) *
 Donald Duck Presents (1983 – 1992) *
 You and Me Kid (18. apríl 1983 – 1986) *

1984
 Symbol (1984 – 1992) *
 Kids Incorporated (1984 – 1993) *

1985
 Dumbo's Circus (1985 – 1988) *
 The Wuzzles (14. september 1985 – desember 7, 1985) *

1987
 Videopolis (1987 – 1989) *

1988
 Good Morning Miss Bliss (1988 – 1989) *

1989
 Mickey Mouse Club (1989 – 1996) *

1990
 Road to Avonlea (7. januar 1990 – 31. mars 1996) *

1991
 Adventures in Wonderland (1991 – 1995) *

1992
 The Secret Of Lost Creek (1. februar 1992 - 1. mars 1992)*

Disney Channel uppruna sjónvarpsrøðir

1996
 Flash Forward (7. september 1996 – 1999) *

1997
 Going Wild With Jeff Corwin (1997 – 1999) *

1998
 Bug Juice (28. februar 1998 - 15. oktober 2001)
 Off the Wall (1998 – 2000) *
 Mad Libs (1998 – 2000) *
 The Famous Jett Jackson (25. oktober 1998 – 22. juni 2001) *

1999
 So Weird (18. januar 1999 – 28. september 2001)  *
 The Jersey (24. september 1999 – 23. mars 2003) *

2000
 Even Stevens (17. juni 2000 - 13. juni 2003) *
 In a Heartbeat (26. august 2000 – 25. mars 2001) *
 Madeline (2000-2007)*

2001
 Totally Hoops (7. januar 2001 – 15. apríl 2001) *
 Lizzie McGuire (12. januar 2001 – 14. februar 2004) *
 Totally Circus (16. juni 2001 - 24. september 2003) *
 The Proud Family (15. september 2001 – 1. september 2005) *
 House of Mouse  (13. januar 2001 - 24. oktober 2003) *

2002
 Kim Possible (7. juni 2002 – 7. september 2007) *
 Totally in Tune (23. juni 2002 – 18. august 2002) *

2003
 That's So Raven (17. januar 2003 – 10. november 2007) *
 Lilo & Stitch (20 september 2003 – 29. juli 2006) *

2004
 Dave the Barbarian (23. januar 2004 – 22. januar 2005) *
 Phil of the Future (18. juni 2004 – 19. august 2006) *
 Brandy and Mr. Whiskers  (21. august 2004 – 25. august 2006) *

2005
 American Dragon: Jake Long  (21. january 2005 – 1. september 2007) *
 The Suite Life of Zack and Cody (18. mars 2005 – 1. september 2008) *
 The Buzz on Maggie (17. juni 2005 – 27. mai 2006) *

2006
 The Emperor's New School (27. january 2006 – 20. november 2008) *
 Hannah Montana (24. mars 2006 – 16. januar 2011)  *
 The Replacements (8. september 2006 – 30. mars 2009) *

2007
 Cory in the House (12. januar 2007 – 12. september 2008) *
 Phineas and Ferb (17. august 2007 – nú)
 Wizards of Waverly Place (12. oktober 2007 – 6. januar 2012; 15. mars 2013)*

2008
 The Suite Life on Deck (26. september 2008 – 6. mai 2011)*

2009
 Sonny with a Chance (8. februar 2009 – 2. januar 2011) *
 JONAS L.A. (2. mai 2009 – 3. oktober 2010) *

2010
 Good Luck Charlie (4. apríl 2010 – nú)
 Fish Hooks (3. september 2010 – nú)
 Shake It Up (7. november 2010 – nú)

2011
 A.N.T. Farm (6. mai 2011 – nú)
 So Random! (5. juni 2011 – 25. mars 2012) *
 PrankStars (15. juli 2011 – 16. desember 2011) *
 Jessie (30. september 2011 – nú)
 Austin & Ally (2. desember 2011 – nú)

2012
 Gravity Falls (15. juni 2012 – nú)
 Code: 9 (26. juli 2012 – 28. september 2012) *
 Dog With a Blog (12. oktober 2012 – nú)

2013
 Wander Over Yonder (Summarið 2013)
 Liv and Maddie (Á heysti 2013)

2014
 Star and the Forces of Evil (Á heystið 2014)

Playhouse Disney original series
 Sí eisini: Playhouse Disney

1997
 Bear in the Big Blue House (21. oktober 1997 – 28. apríl 2006) *
 Spot the Dog (21. oktober 1997 – 17. juni 2005)*

1998
 PB&J Otter (15. mars 1998 – 15. oktober 2000) *
 Rolie Polie Olie (November 6, 1998 – August 1, 2004) *
 Out of the Box (October 5, 1998 – August 1, 2004) *

1999
 The New Adventures of Winnie the Pooh (1999-2006)*
 The Little Mermaid (1999-2006)*

2001
 The Book of Pooh (January 22, 2001 – July 8, 2003) *
 Stanley (September 10, 2001 – November 26, 2004) *
  The Wiggles  (September 21, 2001 - August 20, 2009) *

2003
 JoJo's Circus (September 28, 2003 – February 14, 2007) *

2004
 The Muppet Show (1. februar 2004 - 24. mars 2004)*
 Higglytown Heroes (12. september 2004 – 7. januar 2008)*

2005
 Breakfast with Bear (2005–2006) *
 Johnny and the Sprites (9. oktober 2005 – 4. januar 2009) *
 Little Einsteins (9. oktober 2005 – December 22, 2009) *
 Charlie and Lola (7. november 2005 - 27. juni 2008) *

2006
 Mickey Mouse Clubhouse (May 5, 2006 – nú)
 Handy Manny (September 16, 2006 – nú)

2007
 My Friends Tigger & Pooh (May 12, 2007 – October 9, 2010) *
 Bunnytown (November 3, 2007 - July 16, 2009) *

2008
 Imagination Movers (September 6, 2008 – May 17, 2012)

2009
 Special Agent Oso (April 4, 2009 – May 17, 2012)
 Where Is Warehouse Mouse? (August 23, 2009 – 2011)*
 Jungle Junction (October 5, 2009 – present)

2010
 Chuggington (January 18, 2010 – present)
 Timmy Time (September 13, 2010 – December 26, 2011)

Disney Junior originalar sjónvarpsrøðir
Hygg eisini at: Disney Junior

2011
 Jake and the Never Land Pirates (14. ebruar 2011 – nú)
 Babar and the Adventures of Badou (14. februar 2011 – nú)
 Tinga Tinga Tales (February 14, 2011 – nú)
 3rd and Bird (September 26, 2011 – nú)

2012
 The Octonauts (9. januar 2012 – nú)
 Tales of Friendship with Winnie the Pooh (2012 – nú)
 Doc McStuffins (23. mars 2012 – nú)

2013
 Sofia the First (11. januar 2013 - nú)
 Henry Hugglemonster (15. apríl 2013)
 Ella The Elephant
 ''Oki's Oasis

Keldur

Disney Channel


Alex Ferguson

Sir Alexander Chapman "Alex" Ferguson, CBE (føddur 31. desember 1941) er ein skotskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari. Hann man vera mest kendur fyri sína longu lívsleið sum høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðnum Manchester United F.C., har hann var venjari í 26 ár, frá november 1986 til 2013. Hann kunngjørdi 8. mai 2013, at hann nú fór at gevast sum venjari hjá United. Tey 26 árini, sum venjari hjá United, vann hann 38 steyp, eitt nú 13 Premier League meistaraheiti og UEFA Champions League tvær ferðir.

Lívsleið sum fótbóltsvenjari

Listi yvir sesongir
LC = League Cup
UCL = UEFA Champions League
UEL = UEFA Cup / UEFA Europa League
UCW = UEFA Cup Winners' Cup
USC = UEFA Super Cup
FCW = Intercontinental Cup / FIFA Club World Cup
<div style="font-size:90%;text-align: center;">

</center>
</div>

1 Næstbesta deildin
2 Vinnari av Intercontinental Cup. Bólkaspæl í 2000 FIFA Club World Cup

Keldur

Slóðir úteftir

Skotskir fótbóltsvenjarar
Skotar