Pól á Kletti

Pól Nybo á Kletti (føddur 12. juli 1959, deyður 7. juli 2021) var føroyskur blaðmaður, ritstjóri og rithøvundur.

Pól var ættaður úr Hesti. Hann búði í Hósvík í 3 ár, 1974-1977. Síðan 1977 í Tórshavn og stutt skifti á Argjum.

Hann hevur verið blaðmaður á Dimmalætting síðan 1978, fastur tingfrásøgumaður 1981-1995. Hann ritstjórnaði leygardagsískoytisbløðunum Viðskeranum og Skáanum 1996-2007.

Útgávur - ritstjórnað ella skrivað
Pól á Kletti var við til at leggja til rættis útgávuna av bókini »Búskapur og politikkur« (1990), sum Ólavur Christiansen, búskapar- og samfelagsfrøðingur skrivaði, og sum forlagið Føroyaklettur gav út. Samrøður í 75 ára minningarritinum hjá Kongshavnar Havn, »Samstarv« (1991), sum Kongshavnar Havnastýri gav út. Skrivað, savnað og lagt til rættis 90 ára minningarritið hjá Sambandsflokkinum, »Upphav og virki« (1996). Samrøður í 60 ára minningarritinum hjá B36, »Rennið dreingir« (1997). Grein um Hests kirkju í bókarøðini »Kirkjurnar í Føroyum« (1998), sum J. P. Gregoriussen, arkitektur, ritstjórnaði og partvís skrivaði, og sum forlagið í Støplum gav út. Limur í ritstjórnini, sum skipaði fyri útgávuni av 150 ára minningarritinum hjá Føroya Løgtingi, »Løgtingið 150«, trý bind (2002-03). Var í ritstjórnini, sum fyrireikaði 100 ára minningarritið hjá Sambandsflokkinum, »Sambandsflokkurin í 100 ár« (kom út í 2006).

Familja
Foreldur: Dánjal Nybo (1914-1995), fiskimaður og bóndi í Hesti, og Kristina, f. Mortensen (1919-1980), ættað úr Froðba. Foreldur pápans vóru Poul Nybo, ættaður av Kletti á Hvítanesi, og Anna Kathrina, f. Danielsen, úr Andrasstovu í Hesti. Tey vóru eftir giftarmálið búsitandi á Hvítanesi í 7 ár. Fluttu í 1915 út í Hest, har tey bygdu við Gróthúsá. Poul, ið var skiparalærdur og førdi skip, festi kongsgarðin í Andrasstovu eftir verfaðirin, Dánjal Danielsen. Foreldur mammuna vóru Dánjal Mohr Mortensen, bóndi í Kelduni í Froðba, og Amalia, f. Joensen, ættað úr Miklagarði á Eiði.

Pól á Kletti var giftur við Elsy Joensen av Bakka í Vági, dóttir Christoffur Joensen, ættaður uttan Ánna í Sandvík, og Sannu, f. Tausen, á Bakka í Vági. Elsy og Pól eiga tríggjar synir: Signar (f. 1982), Eirikur (f. 1990) og Torkil (f. 1991).

Keldur

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir ritstjórar
Føðingar í 1959
Andlát í 2021


Zakarias Wang

Zakarias Wang (føddur 23. august 1940 í Kaldbak) er ein føroyskur rithøvundur og politikari, útbúgvin samfelagsfrøðingur.

Lívsleið
Hann varð føddur í Soylgørðum í Kaldbak tann 23. august 1940. Eftir barnaskúlan í Kaldbak fór hann í 1954 á VBV í Havn. Tók preliminerprógv í 1956 og nýmálsligt studentsprógv í 1958. Var ferðalærari í Norðradali og Syðradali 1958-1959. Gjørdist í 1965 cand. scient. pol. í Århus. Arbeiddi í Keypmannahavn til 1967. Var í tríati ár á Føroya Studentaskúla í Hoyvík og hevur nú forlagið Stiðjan. Flutti í 1971 úr Havn til Hoyvíkar. Var í Tórshavnar uttanbíggjar bygdaráð 1977 til oktober 1978, tá Hoyvík og Hvítanes løgdu saman við Tórshavnar kommunu. Býráðslimur í Tórshavnar býráð 1981-1988.

Hann hevur skrivað grein um heimastýri í bókini "Færinger – frænder", sum Anders Ølgaard ritstjórnaði í 1968. Í 2010 útgav hann bókina Fólkaatkvøðan 14 september 1946, sum er 850 síður til longdar, bókin er eitt keldusavn um fólkaatkvøðuna í 1946. Hevur annars skrivað nógvar greinar í ymsum bløðum. Formaður í felagnum Føroysk Bókaforløg 1992 og limur í stýrinum fyri Fjølrit sama ár. Nevndarlimur í rithøvundafelagnum 1993.

Fólkatingsvalið 2015
Í 2015 valdi hann at stilla upp til fólkatingsvalið á uttanflokkalista. Hann royndi fyrst at fáa flokkinnir í ganga inn fyri loysing frá Danmark at stilla upp saman, men tað eydnaðist ikki. Síðan savnaði hann millum 150 og 200 undirskriftir frá stillarum, soleiðis at hann leyk krøvini um at stilla upp á uttanflokkalista. Tá ið hann var gestur í sjónvarpsvalsendingini Í andglettinum hjá Kringvarpinum, segði hann m.a. at hevði heitt á allir loysingarflokkarnar um at stilla upp saman fyri at fáa betri møgulleika fyri at fáa umboð valt.

Útgávur

Bøkur

1965 - Heimastýri, Mentunargrunnur Studentafelagsins í Keypmannahavn, 1965.
1966 - Message from the Faroese Students (saman við Árna Olafssyni, eisini fronsk útgáva), MFS, Keypmannahavn, 1966.
1974 Ottar Brox: Hvat hendir á bygd? (týðing eftir "Hva sker i Nord-Norge?") Hoyvík 1974.
1978 - Henrik Ibsen: Eitt dukkuheim (týðing eftir "Et Dukkehjem") Tórshavn 1978.
1988 og 1989 - Stjórnmálafrøði, Hoyvík.
1992 - Ensk-føroysk orðabók (saman við Annfinni í Skála og Jonhard Mikkelsen) Hoyvík 1992.
1993 - Bergen – unionen eller EF – union? Hoyvík 1993.
1998 - Donsk-føroysk orðabók (saman við Annfinni í Skála, Jonhard Mikkelsen og Hanne Jacobsen) Hoyvík 1998.
1999 - Føroyar á vegamóti, Hoyvík 1999.
2003 - Kalaallit Nunaata Savalimmiullu tunngaviusumik inatsisitigut inissisimanerat (grønlendskt serprent av Føroyskum Lógar Riti Vol. 2, p. 101-130: Ríkisrættarstøða Grønlands og Føroya og p. 159-190: The Constitutional Status of Greenland and Faroe), Hoyvík 2003.
2004 – Rithøvundabókin, Rithøvundafelag Føroya, 175 síður, ISBN: 99918-3-167-3
2008 – Eikirøtur 1832-2007, Eget forlag, 475 síður, ISBN: 978-99918-3-250-3
2008 – Samskifti við stjórnmálamenn 1964, Stiðin, 125 síður, ISBN: 978-99918-42-50-9
2010 – Deyðans stuðul, Dambisa Moyo, oversat af Zacharias Wang, Stiðin, Tórshavn, 245 síður, ISBN: 9789991842660
2010 – Fólkaatkvøðan 14 september 1946, Stiðin, 850 síður, ISBN: 9789991842608
 2013 – The First Salute for the Independent Faroe Islands, Stiðin, 206 síður, ISBN: 978-99918-42-71-4

Lagt til rættis

 Anna Sofía í Vági: Ættarsambandið við Nólsoyar Páll, Tórshavn 1997.
 Regin Dahl: Atlantsløg (saman við Marianne Clausen) Hoyvík 1996.
 Regin Dahl: Atlantsløg II (saman við Marianne Clausen) Hoyvík 1997.

Heiðurslønir

 M. A. Jacobsens virðisløn fyri yrkisbókmentir (2000).

Familja
Foreldur hansara eru Poul, bóndi, f. 1908, d. 2004, og Elsebeth Christina, f. 1915. Foreldur pápans vóru Sakaris í Soylgørðum og Marin Mohr heiman av Garði í Hoyvík. Foreldur mammuna vóru Hans Simonsen, traðarmaður uttan fyri Garðar í Hoyvík og Sanna Joensen, óðalsmansdóttir úr Innistovu í Mykinesi. Zakarias er næstelstur av fimm systkjum, hini eru Eyðun, Sølvá, Hanus og Mourits. Giftur við Margit Svarrer, tannlækna í Tórshavn, sum er fødd í Esbjerg og vaksin upp í Bylderup Bov tætt við týska markið. Tey hava tvær døtur: Ulla, f. 1966 og Elin, f. 1970.

Keldur

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir politikarar
Føroyskir ritstjórar
Føroyskir samfelagsfrøðingar
Kaldbaksfólk
Føðingar í 1940


Jante

Jante er fiktivur býur úr skaldsøguni "En flyktning krysser sitt spor" (1933) eftir Aksel Sandemose.

Hygg eisini at

 Jantulógin

Norsk mentan


Norska Løva

Norska Løva (føroyskt navn; annars Nordische Löwe, Nordishe Löwe ella Norske Løve) var ein danskur yystindiafarari. Skipið sakk í Lambavík nýggjársaftan 1707. Umleið 100 menn komu livandi frá vanlukkuni. Á hesum túri fór Norska Løva úr Keypmannahavn hin 4. desember 1707. Ódnarveður brast á, og 18. desember slóð toran niður í skipið. Dagin eftir avgjørdi Roluf Meincke, at teir noyddust at kappa høvuðsmastrina niður.

Skipið er nevnt bæði í sangi, kvæði og søgn. Jógvan Isaksen brúkti navnið Norska Løva sum heitið í eini krimiskaldsøgu, sum kom út í 2010.

Norska Løva førdi trælir í 1682.
Eitt model av Norsku Løvu hongur í Dómkirkjuni í Havn, tað er eitt av trimum skipsmodellum, sum hanga har. Eitt annað modell hongur í Eiðis kirkju.

Klokka av Norsku Løvu í Dómkirkjuni í Havn
Klokkan í Dómkirkjuni í Havn sigst vera komin í kirkjuna í 1708 og er komin av skipinum Norsku Løvu. Klokkan er prýdd við palmettum, og á einum stað er henda innskriftin: 'Danscke Ostindische Compagnies Scheb Nordische Lowe 1704'. Hæddin er 30 cm, tvørmát á slagringi uttan er 41,5 cm.

Keldur

Skip
Søga
Burturgingin skip og bátar
Vanlukkur á sjónum


Bók (træ)

Bók (frøðiheiti - Fagus) veksur víða í Europa, Asia og Norðuramerika. Bókin er eitt leyvfellandi træ við trýkantaðum nøtum í einum píkaklæddum hylki.

Lýst sløg:

 Vanlig Bók (Fagus sylvatica)
 Orientalsk Bók (Fagus sylvatica subsp. orientalis)
 Amerikonsk Bók (Fagus grandifolia)
 Japonsk Bók (Fagus crenata)

Sí eisini

Suðurbók

Træplantur


Suðurbók

Suðurbók, eisini eldlandsbók (frøðiheiti - Nothofagus) er ein plantuætt við 12 sløgum, sum leingi varð roknað fyri at hoyra til bóka-familjuna, men genetisk gransking hevur víst, at skyldskapurin ikki er so tættur, sum fyrst hildið.

Lýst sløg:

 Nire-suðurbók (Nothofagus antarctica)
 Coigue-Suðurbók (Nothofagus dombeyi)
 Coihue-suðurbók (Nothofagus betuloides)
 Lenga-Suðurbók (Nothofagus pumilio)

Sí eisini: Bók (træ)

Træplantur


Nire-suðurbók

Nire-suðurbók (frøðiheiti - Nothofagus antarctica) (spanskt Ñire ella Ñirre), er eitt leyvfellandi træ ella runnur, ið er upprunavøkstur í Suður Kili (Chile) og Argentina frá uml. 36°S og heilt suður á Eldlandið (Tierra del Fuego) (56° S). Tann syðsti gróðrarstaðurin er á oynni Hoste Island, sostatt er Nire-suðurbók tað træið ið veksur syðst á jarðarklótini. Tað trívist best í tí, nú minkandi, tempereraða regnskóginum.

Nire-suðurbók er gróðursett á vesturstrondini av Norðuramerika, í Stóra Bretlandi og í Føroyum her hon trívist sera væl.

Keldur

Træplantur


Coihue-suðurbók

Coihue-suðurbók (frøðiheiti - Nothofagus betuloides) (spanskt Guindo ella Coihue de Magallanes), er eitt veturgrønt træ, ið er upprunavøkstur í Suður Patagonia.

Í 1769 tók Sir Joseph Banks eitt træ av Eldlandinum (Tierra del Fuego) á fyrstu ferðini hjá James Cook, og hevði tað við sær heimaftur.

Útbreiðsla
Coihue-suðurbók veksur frá Suður Kili (Chile) og Argentina 40°S og suður á Eldlandið (56° S), træið tolir frost niður í 20°C, og veksur frá sjóvarstrond upp í 500 metra hædd. Træið er veturgrønt og kann gerast upp í 25 metur til hæddar, steyrrætt, og tolir bæði vetrarkulda og væntandi summarhita.

Gróðurseting
Coihue-suðurbók er gróðursett í serliga Skotlandi og Føroyum her hon vísir seg at vera fullkomiliga harðfør.

Viðurin hevur vøkur eyðkenni, er reydligur á liti, harður, hálvtungur og verður brúktur í møbla-ídnaðinum.

Keldur

Træplantur


Aputræ

Aputræ (frøðiheiti - Araucaria araucana) (á donskum/norskum stundum Abernes skræk, enskum stundum The Monkey-puzzle Tree) er eitt veturgrønt nálatræ ið kann gerast 40 metur høgt og 2 metur í diametur. Træið er upprunavøkstur í Suður-Mið Kili (Chile) og Vestur-Mið Argentina.

Aputræ Araucaria araucana er tað harðførasta slagið í nálatrø ættini Araucaria. Av tí at slagið hoyrir til frumtrøini (eitt av heimsins elstu núlivandi), verður tað stundum lýst sum ein "livandi steinrenning" (fossil).

Aputræið er tjóðartræ í Kili (Chile).

Aputrø eru gróðursett i Føroyum í urtagørðum og viðarlundum, og eru harðfør her.

Træplantur
Nálatrø


Dún-Eik

Dún-Eik (frøðiheiti - Quercus pubescens) er eitt miðalstórt, leyvtræ ella stórur runnur, kúput á vøkstri.
Trø ið vaksa í skógarumhvørvi fáa nógvar upprættar greinar, meðan trø ið standa einsamøll fáa fleiri bular við útrættum, óregluligum greinum. Rótskipanin er sterk við eini djúptgangandi høvuðsrót og nógvum, víttgangandi síðurótum.

Støddin á fullvaksnum trøum er uml. 20 x 15 m (25 x 20 cm/ár). Trøini kunnu gerast eini 500 ára gomul, og kann bulurin gerast uml. 1,5 m. í diametur.

Upprunaøki: Høvuðsøkið røkkur frá Mið- og Suðureystur Evropa til Lítlaásia, Kaukasus og Krim.

Nýtsla: Viðurin er harður og haldbarur; hann verður brúktur sum timbur í byggi- og møblaídnaðinum. Umframt tað verður hann nýttur sum brenni og til framleiðslu av trækoli. Nøturnar verða brúktar til svínafóður.

Træplantur
Bóka-familjan


Loðpílur

Loðpílur (Salix lanata) er ein lágvaksin, leyvfellandi runnur av pílafamiljuni. Hann er eyðkendur við sínum hvílodnu bløðum á báðum síðum. Loðpílur blómar tíðliga, fyri leyvskot á vári. Hann er einkyndur, hann- og honplantur hvør sær. Blómurnar eru langir, ljósagulir reklar. Loðpílur er stundum krúpandi, stundum upprættur har hann fær frið, upp til 1,5 - 2 m hædd.

Upprunaøki: Loðpílur finst í Norðureuropa og Norðurasia, frá Íslandi heilt eystur til Siberia, men vegna seyðabit er hann nú sjáldsamur í Føroyum og Skotlandi. Eitt undirslag, Salix lanata richardsonii finst í Norðuramerika, men hvørki hesin ella Salix lanata finst í Grønlandi.

Loðpílur í Føroyum: Nú er loðpílur bert funnin í fáum støðum i Føroyum, í t.d. Streymoy Kalsoy og Borðoy, men talið av plantum í hesum støðum, óatkomuligt fyri seyði, ber boð um, at hann hevur verið vanligur vøkstur, áðrenn seyður kom til landið. Føroyski loðpílurin er ein krúpandi runnur, hvørs greinar liggja 1 til 2 m fram eftir jørð, fyri síðani at benda teir síðstu 20-30 cm upp í loft; og bløðini her gerast ikki so loðin sum aðrastaðni, t.d. í Noregi.

Sí eisini

 Pílur
 Plantulívið í Føroyum

Plantur í Føroyum
Træplantur
Píla-familjan


Urtapílur

Urtapílur (Salix herbacea) er ein lágvaksin runnur av pílafamiljuni, sum sjáldan gerst hægri enn 5 cm. Greinarnar eru langar, krúpandi og veksa fyri tað mesta undir jørð. Einans greinarendarnir eru yvir jørð. Hann blómar í juni-juli og blómurnar hava gulgrøn lívdarbløð. Blómurnar eru evarska lítlar og eru á blómuskipan, sum kallast rekil, kallreklarnir eru gullittir, meðan kvennreklarnir eru reyðir.

Útbreiðsla: Urtapílur er ein fjallaplanta, lagað til harðført veðurlag og veksur víða um í fjøllum og subarktiskum økjum báðumegin Atlantshavið, í Útnyrðingsasia, Norðurevropa, Grønlandi og Eysturkanada, og longur suðuri á háfjøllum, suður til Pyreneurnar, Alpurnar og Rila í Europa og norðaru Appalachiafjøll í USA. Hann veksur á tundra og mýrulendi, vanliga omanfyri 1.500 m hædd sunnafyri, men niður til sjóvarmálan í arktiskum øki.

Urtapílur í Føroyum: Urtapílur er sera vanligur í Føroyum og veksur víða í haga og á fjallalendi, oftast í mosa.

Sí eisini

 Pílur
 Plantulívið í Føroyum

Plantur í Føroyum
Træplantur
Píla-familjan


Appalachiafjøll

Appalachiafjøll (enskt Appalachian Mountains) eru ein fjallarøð í eystara parti av Norðuramerika.

Landalæra
Appalakkufjøll røkka frá Alabama í USA til Nýfundland og Labrador í Kanada. Fjallarøðin fer ígjøgnum North Carolina, Virginia, West Virginia, Pennsylvania, New York og Nýongland. Hægsta fjallið er Mt. Mitchell í Norðurcarolina, 2.040 metrar høgt.

Hesi fjøllini eru fyri tað mesta skógvaksin, og har vaksa mong ymisk træsløg, harímillum ahorn og eik. Um heystarnar, áðrenn leyvtrøini, sum vaksa í sunnari parti av fjøllunum, missa bløðini, er frálíka vakurt har, tá skyggir leyvið í brúnum og reyðum litum, tá er eisini eitt skifti við heilt góðum veðri, og hesa tíðina á árinum nevna teir "Indian summer".

Hesi fjøllini eru eldri, og tindarnir eru ikki líka høgir sum teir í Klettafjøllunum (Rocky mountains). Tann syðri parturin varð til fyri 250 milliónum árum síðan, tá Afrika rendi saman við Norðuramerika, so øll meginlond vóru í einum, kallað Pangaea.

Búskapur
í statunum North Carolina, Virginia og West Virginia, har Appalakkufjøll fara ígjøgnum, var í mong ár nógv kol høgt og nýtt til brenni í stálvirkjunum. Nú eru mong nám og stálvirki latin aftur, og mong arbeiðspláss farin fyri skeytið. Hóast nógv hevur verið gjørt til tess at menna ferðamannavinnuna har, er økið við Appalakkufjøll eitt hitt fátækasta í USA.

Myndir

Sí eisini
 Gatlinburg

Ávísingar úteftir
Appalachian Mountains, wikivoyage.org

Keldur

Landafrøði hjá USA
Fjøll


Pyreneurnar

Pyreneurnar eru ein fjallarøð í Suðurvestur-Evropa sum skilur Iberisku hálvoynna frá meginlandinum og myndar náttúrligt landamark millum Spania og Frakland. Lítla landið Andorra liggur eisini innibyrgt ímillum hesi bæði lond í fjallarøðini, sum er 430 km long og røkkur frá Biscayaflógvanum til Miðjarðarhavið.

Fjøll


Biscayaflógvin

Biscayaflógvin (spanskt: Golfo de Vizcaya ella Mar Cantábrico; franskt: Golfe de Gascogne; baskiskt: Bizkaiako Golkoa) er ein stórur flógvi ímillum vesturstrond Fraklands og norðurstrond Spania. Miðal dýpi er 1,744 metrar og mesta dýpið er 2,789 metrar.

Spania
Frakland


Pálmapílur

Pálmapílur (Salix phylicifolia) er ein runnur av pílafamiljuni, ið kann blíva uml. 4-5 metrar høgur. Greinarnar eru reydligar og uppbendar. Bløðini eru blonk og myrkagrøn á ovara borði, loðin og grágrøn í niðara borði. Pálmapílur er einkyndur, kall- og kvennplantur hvør sær, og eru bæði kall- og kvennreklar gráligir á liti. Pálmapílur blómar í mai ella juni, treytað av vakstrarstaði.

Útbreiðsla: Pálmapílur veksur í vátlendi í Norðurevropa til Vestursibiria og í Norðuramerika. Í Føroyum, Skotlandi og Írlandi er hann sjáldsamur nú, orsakað av seyðabiti.

Pálmapílur í Føroyum: Pálmapílur er størsti pílur, ið veksur í Føroyum, og kann hann gerast okkurt um 2 metrar høgur her. Á mongum upprunaligum vakstrarplássum er hann horvin, bara í Hvalvík veksur hann í stórum tali. Í katólskari tíð brúktu føroyingar greinar av hesum píli til páskagudstænastur, til minnis um pálmagreinarnar, ið lagdar vóru á vegin, tá ið Jesus reið inn í Jerúsalem; harav navnið 'Pálmapílur'.

Sí eisini

 Pílur
 Plantulívið í Føroyum

Ávísingar úteftir
 R. Rasmussen: Er pílaslagið pálmi innflutt til Føroya í søguligari tíð?, jenskjeld.info

Plantur í Føroyum
Træplantur
Píla-familjan


Łukasz Cieślewicz

Łukasz Cieślewicz (føddur 15. november 1987 í Gniezno í Póllandi) er ein fótbóltsleikari, áleypsleikari, sum síðan 2011 hevur spælt við B36 í Effodeildini. Hann hevur áður spælt við donsku fótbóltsfeløgunum Hvidovre (1. deild) og Brøndby, hann fekk tó ikki møguleikan at spæla við bestu donsku deildini, Superligaini. Sum barn búði Łukasz í Føroyum, í Vági, tí pápi hansara Robert Cieślewicz spældi við VB, pápin spældi eisini við VB, tá felagið vann sítt fyrsta og einasta føroyameistaraheiti í 2000. Łukasz spældi tey árini fótbólt við VB, og í 2002 vann hann meistaraheitið við dreingjaliðnum hjá VB.

Fótbóltslívsleiðin
2011- B36 (føroyameistari 2011, 2014 og 2015 við B36)
2008-2011 Hvidovre
2006-2008 Brøndby

Ársins leikari í Føroyum 2011 og 2015
Łukasz varð valdur til ársins fótbóltspælara í bestu føroysku fótbóltsdeildini í Føroyum í 2011 (Vodafonedeildini) og 2015 (Effodeildini). Í 2011 var fyrsta árið, at hann spældi vaksnamannafótbólt í Føroyum. Hann spældi við B36, og teir vunnu føroyameistaraheitið (FM). Łukasz skoraði 17 mál fyri B36 í FM kappingini og gjørdist nummar trý á toppskoraralistanum. Finnur Justinussen úr Víkingi vann gylta skógvin við 21 málum og Klæmint Olsen var nummar tvey við 18 málum.

Heiður
 Effodeildin: 3
 2011, 2014, 2015,
 Løgmanssteypið: 1
 2018.

Keldur

Slóðir úteftir
 Heimasíðan hjá 90minut.pl
 Heimasíðan hjá transfermarkt.pl

Cieślewicz, Łukasz
Cieślewicz, Łukasz
Pólskir fótbóltsleikarar
B36 leikarar
Póllendingar


Arktiskur pílur

Arktiskur pílur eisini nevndur Grápílur (Salix arctica) er ein jarðlagdur runnur av pílafamiljuni, 1 til 2 metur langur og heldur knortlutur. Bløðini eru grágrøn og klædd við longum hárum. Niðara borðið er nakað ljósari litt enn ovara. Blómingin er í juni-juli og kvennreklarnir eru hvítlodnir.

Útbreiðsla: Arktiskur pílur er lagaður til harðført arktiskt og subarktiskt veðurlag og veksur norðast í londunum kring arktiska havið.

Arktiskur pílur í Føroyum: Í Føroyum er arktiskur pílur sjáldsamur nú, og veksur bara í homrum har seyður ikki sleppur til, norðatil í landinum.

Sí eisini

 Pílur
 Plantulívið í Føroyum

Plantur í Føroyum
Træplantur
Píla-familjan


Mammutur

Ein Mammutur er eitthvørt slag av útdeyðu filafamiljuni Mammuthus ið livdu frá uml. 4,8 mió. árum síðani til fyri um 4.500 árum síðani; best kendur er ullamammutur ella loðfílur.

Fílar
Útdeyð djór


Loðin mammutur

Ein loðin mammutur ella loðfílur (frøðiheiti:Mammuthus primigenius) er eitt útdeytt, loðið fílaslag ið livdi í Norðurevropa, Asia og Norðuramerika fram til seinastu ístíð. Nógv fílabein og beinagrindir eru funnin í jørðini og eisini á havbotninum í Norðsjónum, og enntá eru einstakir heilir mammutar funnir í permafrystu jørðini í Siberia. Eitt lágvaksið undirslag livdi á sibirisku Wrangelloynni fram til uml. ár 1.700 f.kr.

Útdeyð djór
Fílar


Meksikoflógvin

Meksikoflógvin (enskt "Gulf of Mexico", spanskt "Golfo de México") er ein stórur flógvi ímillum eysturstrond Meksikos og suðurstrond USA.

Landafrøði hjá USA
USA
Meksiko


Loðin nashyrningur

Loðin nashyrningur (loðnashyrningur?) (Coelodonta antiquitatis) er eitt útdett slag av nashyrningum sum helt til á norðaru grasslætunum og tundraøkjunum í Eurasia i pleistocænska tíðarskeiðinum. Loðin nashyrningur livdi seinastu ístíðina av, kanska fram til ár 8.000 f.Kr. í Siberia - hendan dagfesting er tó ivasom.

Útsjóndin á djórinum var upprunaliga bert kend frá holutekningum, men í 1929 var eitt heilt ræ við skinni funnið í eini asfaltsgoymslu í Starunia í táverandi (millumkrígstíðar) Póllandi, núverandi Ukraina; hetta ræ verður nú sýnt fram á náttúrusøguliga savninum í Kraków í Póllandi.

Útdeyð djór
Súgdjór


Demokratiski Flokkurin

Demokratiski Flokkurin (enskt: the Democratic Party) er ein liberalur flokkur, annar av báðum størstu flokkunum í USA (hin eitur Republikanski Flokkurin). Limirnir verða nevndir "demokratar". Demokratiski flokkurin er ein vinstrahallur, progressivur og liberalur flokkur. Demokratarnir arbeiða fyri tíðina fyri fríari heilsuskipan til øll, fyri størri eftirliti við skotvápnum, fyri at enda Stríðið móti yvirgangi, javnstøðu fyri samkynd, at lata Guantanamo aftur, teir arbeiða fyri at stuðla rættinum til fría fosturtøku og at so arbeiða tey við at seta meira inn fyri at forða fyri globalari upphiting. Demokratarnir eru fyri at hækka skattin, men teir vilja ikki skerja tær almennu útreiðslurnar líka nógv sum republikanararnir.

Kend nøvn hava verið forsetarnir Franklin D. Roosevelt, Harry Truman, John F. Kennedy, Jimmy Carter, Bill Clinton og Barack Obama.

Demokratiskir forsetar

Keldur

Politiskir flokkar í USA


Vágsfjørður

Vágsfjørður er næstlongsti fjørður í Suðuroynni. Fleiri bygdir eru kring fjørðin. Vágur liggur innast á vágni og báðumegin fjørðin, tó mest á norðursíðuni. Porkeri liggur uttalaga á norðara armi á Vágsfirði, og millum Porkeri og Vág liggur lítla bygdin Nes, sum hoyrir til Vágs kommunu. Núpurin skilur Vágsfjørð í tveir minni firðir, sunnari partur er Lopransfjørður. Innast í Lopransfirði liggur bygdin Lopra. Eystanfyri Lopra og beint yvirav Nesi liggur bygdin Akrar.

Vágs Havn og Oyrarnar
Vágs Havn er á norðaru síðu á Vágsfirði, mitt í Vágsbygd. Vágs Havn er 10-15 metrar djúp. Har er havnarlag har flakavirki, alivirki og aðrar fiskivinnufyritøkur eru. Hinumegin land, á syðra armi, eru Oyrarnar, har er eitt elverk, eitt lemmavirki, ruskpláss umframt annað virksemi. Ætlanin er at gera eina svimjihøll við langhyli og vælverudepli á Oyrunum í Vági (2011). Ætlanin er at nýta avlopshitan frá elverkinum á Oyrunum, sum annars bert rennur á sjógv.

Keldur

Útvortis ávísingar
Vágs kommuna
Suðuroyar Kunningarstova

Vágur
Suðuroy
Firðir í Føroyum


Vatnið (Vágur)

Vatnið er eitt vatn í Suðuroynni, vestanfyri bygdina Vág og eystanfyri Vágseiði. Vatnið hevur fleiri nøvn, men fólk flest rópa tað bara Vatnið. Onnur nøvn eru Vágsvatn og Eiðisvatn. Gongugøta er allan vegin kring Vatnið, har ganga fólk ofta túr. Fjølbroytt fuglalív er kring Vatnið og á Vatninum. Ein á rennur úr Vatninum oman í Ósan og síðan á sjógv. Henda áin eitur Laksá. Vágs kommuna hevur gjørt gongugøtu øðrumegin við Laksá (á syðru síðu) frá Vatninum til Líðarveg. Beint vestanfyri Vatnið er ítróttarøkið hjá vágbingum. Har er Vágshøll og fótbóltsvøllur við graslíki. Millum vøllin og ítróttarhøllina er VB-húsið.

Flóðalda fyri 7000 árum síðan
Serfrøðingar meina, at ein flóðalda (tsunami) hevur rakt Føroyar fyri umleið 7000 árum síðan. Hetta var í samband við eitt stórt skriðulop, sum nevnist Storegga. Flóðaldan rakti alt tað norður atlantiska økið. Tekin um hesa flóðaldu eru funnin tvey støð í Føroyum: á Vatninum við Vágseiði og á Eiði í Eysturoynni.

Sí eisini
 Vøtn í Føroyum

Keldur

Útvortis ávísingar
 Vágs kommuna
 Suðuroyar Kunningarstova

Vágur
Vøtn í Føroyum
Suðuroy


Ronnie Drew

Ronnie Drew (*16. september 1934 í Dun Laoghaire, Co. Dublin - † 16. august 2008) var ein írskur fólkatónleikari og sangari, ið stovnaði bólkin The Dubliners, upprunaliga kallaðu teir seg The Ronnie Drew Group, hann hevði eisini eina solokarrieru aftaná hann fór úr The Dubliners. Ronnie Drew royndi seg eisini sum filmsjónleikari og sonurin Phelim Drew er eisini sjónleikari. Ronnie Drew er eitt heimskent andlit tá um fólkatónleik umræður.

Ronnie búði við familju sínari í Greystones sunnanfyri Dublin.

Leinki úteftir

 Ronnie Drew IMDb, The Internet Movie Database.

Írskir sangarar
Írskir tónleikarar
Írskir sjónleikarar


Luke Kelly

Luke Kelly ( *17. november 1940, † 30. januar 1984) var ein sangari og fólkatónleikari frá Dublin, Írlandi sum er best kendur sum ein av stovnarunum av kenda bólkinum The Dubliners saman við Ronnie Drew. Á ungum árum flutti hann til Onglands saman við bróður sínum Paddy. Hann arbeiddi í stálídnaðinum og annars ymiks fyrifallandi arbeiði. Hann lærdi seg at spæla banjo og byrjaði at framføra á ymsastaðni í Onglandi saman við øðrum írum sum búðu í eksil í Onglandi. Í 1962 flutti hann heimaftur til Dublin og stutta tíð seinni gjørdist hann partur at einum tónleikabólki, sum fyrst varð nevndur the Ronnie Drew Ballad Group og síðan, eftir uppskoti frá Luke Kelly, fekk navnið The Dubliners. Hann fann uppá navnið, tí hann júst tá las eina skaldsøgu eftir James Joyce við heitinum The Dubliners. Luke helt eina pausu uppá tvey ár frá The Dubliners frá 1964-66, men seinni var hann aftur virkin har í nógv ár.

Luke datt um á pallinum, meðan hann framførdi við The Dubliners hin 30. juni 1980 í Cork Opera House. Stutta tíð seinni varð staðfest, at hann hevði ein svull í heilanum. Hóast tað, so fór hann á evropaturne eftir at hann varð skurðviðgjørdur fyri svullin í heilanum. Hann hevði tó trupulleikar við at minnast tekstir og føldi seg til tíðir veikan. Á heysti 1983 noyddist hann tvær ferðir at fara av pallinum meðan teir framførdu, fyrru ferð var í Traun í Eysturríki og seinnu ferð var í Mannheim í Týsklandi. Hann noyddist  at gevast við konsertferðini og fekk tí ikki tann partin við sum var í Suðurtýsklandi. Hann varð fyrst innlagdur á sjúkrahúsi í Heidelberg, men stutta tíð seinni fór hann við flogfari heim aftur til Dublin, har hann varð innlagdur. Hann varð skurðviðgjørdur enn einaferð, og eftir at hava hildið jól saman við familjuni varð hann aftur innlagdur. Hann andaðist hin 30. januar 1984.

Leinki úteftir

 Biografi á enskum.

Írskir sangarar
Írskir tónleikarar
Føðingar í 1940
Andlát í 1984


Bókagarður

Bókagarður er eitt bókaforlag við heimstaði í Tórshavn. Forlagið Bókagarður hevur serliga givið út endurprent av upprunaføroyskum útgávum. Høvuðsmaðurin handan forlagið er Emil Juul Thomsen úr Nólsoy.

Føroysk forløg
Streymoy


Silvio Berlusconi

Silvio Berlusconi (føddur 29. september 1936 í Milano) er fyrrverandi forsætisráðharri í Italia. Berlusconi varð fyrstu ferð valdur til forsætisráðharra í 1994, men sat tá bert í eitt ár. Síðani gjørdist hann aftur forsætisráðharri frá 2001 til 2006. Í 2008 gjørdist hann aftur stjørnarleiðari í Italia. Hann er mest múgvandi persónur í Italia og nummar 74 av mest múgvandi persónum í heiminum (2010). Hann eigur fótbóltsfelagið AC Milan og eigur eisini sjónvarpsrásir og tíðindabløð.
Hann stovnaði sín egna politiska flokk Forza Italia.

Hann fer ikki at stilla uppaftur, tá val verður í 2013. Hann hevur gjørt av at gevast í politikki, tá valskeiðið er av, segði hann á eini samkomu fyri útlendskum tíðindafólkum í apríl 2011. Hann vísti samstundis aftur, at hann ætlar at gerast forseti í Italia.

Keldur

Italskir politikarar
Stjórnarleiðarar
Føðingar í 1936


Wales

Wales ella Lítla Bretland (Bretland hitt minna) (walisiskt: Cymru) er ein hálvoyggj í suðurvestur Stóra Bretlandi. Wales er partur av Sameinda Kongsríkinum Stóra Bretland og Norðurírland. Wales er uml. 20.761 km² til støddar og fólkatalið er uml. 3.063.000 (2011). Høvuðsstaður eitur Cardiff.

Navn og uppruni

Navnið Wales stavar frá germanska orðinum fyri 'ørðvísi', eins og t.d. Vallonia og Valakia.

Í bygdunum uppi millum fjalla í Wales búgva fólk av keltiskum uppruna. Tey tala sítt forna walisiska mál, sum als ikki líkist enskum.

Søga
Í 1282 tóku onglendingar Wales. Men Wales hevur varðveitt mong eyðkenni, og nógv fólk har norðuri í landinum tosar enn walisiskt. Mesta fólkið býr í dølunum har suðuri, har nógvur ídnaður er. Sunnasti parturin var einaferð týdningarmikið kolaøki, men flestu námini eru afturlatin. Í staðin arbeiða fólk í bilídnaðinum, í teldu- og tøknifyritøkum ella øðrum hátøkniligum fyritøkum. Norðantil og vestantil er vinnan landbúnaður og ferðavinna.

Purran er tjóðareyðkenni hjá Wales.

Walisar hava alla tíð noyðst at stríðast ímóti álopshugaðum grannum fyri at verja sítt sjálvræði og mentan, Wales hevur ikki havt sjálvstýri síðan 1282, tá landið varð hertikið av enska konginum og lagt undir Ongland.

Siður er, at elsti sonur kong ella drotning Bretlands verður prinsur av Wales. Bretski trónarvingurin ber heitið 'Prince of Wales', men hann hevur ongan politiska leiklut í Wales.

Landafrøði

Meginparturin av hálvoynni Wales er fjallalendi. Fyri norðan eru fjøllini brøtt og illgongd, vaksin við grasi og lyngi. Uppi í fjøllunum eru høgir hamrar og skúmandi fossar, niðri í dølunum eru stór vøtn. Hægsti tindurin eitur Snowdon, sum merkir "Snjótindurin". Undan fjøllunum eystureftir og út ímóti havinum vestureftir ganga lýggir, breiðir og fruktagóðir dalar, har hópur av fólki býr. Fyri sunnan er landið lægri og slættari. Jørðin har er fruktagóð og væl velt.

Íbúgvafrøði
Fólkatalið í Wales er vaksið frá 2.903.085 í 2001 til 3.064.000 í 2011.

Mál
Walisiskt er eitt keltiskt mál, ið er nær skylt við corniskt og bretonskt.

Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch er kendasta staðarnavnið í Wales.

Ávisingar úteftir
 Wales, wikivoyage.org

Keldur

Evropa
Bretland
Wales


Cornwall

Cornwall (fornnorrønt Kornbretland) (corniskt: Kernow) er eitt greivadømi (county) ytst á suðurvestur horninum av Onglandi. Longst í útsynning liggja Scillyoyggjarnar har ið føroyingar stundum hava luttikið í kappróðri.

Siðsøguliga var Cornwall eitt keltiskt (bretskt) øki, skilt frá Onglandi, men síðan 10'du øld, hevur landið verið ein partur av Onglandi. Cornisk serkenni, sum t.d. talumálið, byrjaðu at vikna í 13'du øld og í 18'du øld doyði málið út. Í 20'du øld fóru áhugafólk undir at endurreisa talumálið og eisini er eitt vaksandi ynski um at fáa størri lokalpolitiskt sjálvræði, innanfyri bretska kongsveldið, í Cornwall.

Evropa
Bretland
Ongland


Corniskt mál

Corniskt ella Kornbretskt (corniskt: Kernowek ella Kernewek) hoyrir til Brythonisku málini. Corniskt, ið søguliga varð tosað í Cornwall, doyði út í 18'du øld, og seinasti persónur ið hevði corniskt sum móðurmál, sigst hava verið Dorothy Pentreath ið doyði í 1777.

Í 19'du øld kyknaði tjóðskaparkenslan í Cornwall, og í 20'du øld varð farið undir at afturlívga corniska tungumálið út frá varðveittum tekstum frá miðøldini. Í dag eru um 3.500 fólk ið hava kunnskap til corniskt, men bert eini 200 duga tað flótandi. Nøkur børn vaksa nú eisini upp við corniskum sum móðurmáli.

Í miðøld, meðan corniskt framvegis var høvuðsmálið í Cornwall, vórðu drama skrivað á corniskum. Í dag verður aftur skrivað á corniskum, kendasti rithøvundurin er Tim Saunders. Eisini finnast tónleikabólkar, so sum Skwardya og Krena ið syngja á corniskum.

Tekst dømi
Yma pub den genys frank hag equal yn dynyta hag yn gwyryow. Ymons y enduys gans reson ha keskans hag y tal dhedhans omdhon an eyl orth y gela yn sperys a vredereth.
 Artikul 1 í Altjóða yvirlýsing av mannarættindum

Agan Tas ni, eus y’n nev,bennigys re bo dha hanow.Re dheffo dha wlaskor,Dha vodh re bo gwrys y’n nor kepar hag y’n nev.Ro dhyn ni hedhyw agan bara pub dydh oll,ha gav dhyn agan kammweythkepar dell evyn nynidhe’n re na eus ow kammwul er agan pynn ni;ha na wra agan gorra yn temptashyon,mes delyrv ni dhiworth drog.Rag dhiso jy yw an wlaskor,ha’n galloes ha’n gordhyans,bys vykken ha bynari.Yndella re bo!| Pader Agan Arloedh|Faðir Vár bønin

Keltisk mál
Mál í Evropa
Cornwall


Papageykar

Pappageykar eru fuglar, sum hava fjaðrar, tvey bein og sum verpa. Pappageykar halda til í Mið- og Suður-Amerika, Afrika, Suður-Ásia og Avstralásia. Pappageykar eru ójavnir á stødd. Undulátar eru smáir, og arur eru stórar. Fleiri pappageykar brúka føturnar sum hendur til at halda í nøtunum, meðan teir bróta tær við krókuta nevinum. Flestu pappageykar hava reiður í træholum ella gera sæt reiður í opum í bakka, lendi ella kletti. Veingjavíddin á reyð-grøna undulátinum kann verða upp í 125 sentimetrar og kropslongdin 94 sentimetrar. Undulátar og onnur pappageykasløg eta ofta leir úr áarbakkum. Í leirinum er nógv natrium, sum er heilsugott hjá pappageykum. Flestu pappageykar eta nøtir, fræ, knubbar og annan plantugróður. Krákur og pappageykar hoyra til gløggastu fuglar í heiminum. Nøkur pappageykasløg duga at herma eftir menniskjum.

Papageykar er ein skipan av fuglum, á latíni kallað Psittaciformes. Undir hesum eru 13 familjur:

 Skipan: Papageykar (Psittaciformes)
 Familja: Aratingur (Aratingidae)
 Familja: Kakadúgvur (Cacatuidae)
 Familja: Vanligir papageykar(Psittacidae) t.d.: Ara, Undulátur
 Familja: Flogmýsapapageykar (Loriculidae)
 Familja: Loriur (Loriidae)
 Familja: Undulátar (Melopsittidae)
 Familja: Spætupapageykar (Micropsittidae)
 Familja: Nestorpapageykar (Nestoridae) t.d.: Kea, Kaka
 Familja: Jørðparakittar (Pezoporidae)
 Familja: Rosellur (Platycercidae)
 Familja: Aðalparakittar (Psittaculidae)
 Familja: Pesquet'sa papageykar (Psittrichidae)
 Familja: Uglupapageykar (Strigopidae) t.d.: Kakapo

Í hesum 13 familjum finnast meira enn 350 ymisk sløg.

Fuglar


Sundini

Sundini er eitt sund millum Streymoy of Eysturoy - norðanífrá millum Tjørnuvík og Eiði, og suður millum Kollafjørður og Morskranes. Um Sundini, millum Oyrarbakka og Norðskála, er Brúgvin um Streymin. Brúgvin, sum er 220 metrar long, er tikin í nýtslu í 1973.

Sund í Føroyum


Fidel Castro

Fidel Alejandro Castro Ruz ( audio) (føddur 13. august 1926, deyður 25. november 2016)  stóð á odda fyri teirri kommunistisku kollveltingini í Kuba í 1959, og aftaná varð hann valdur til landsins forsætisráðharra. Í tíðarskeiðinum sum forsætisráðharri og forseti (1959-2008) yvirlivdi hann drápsroyndir, eina CIA innrás og Kubakreppuna, sum mundi elvt til eitt atomkríggj.

Ræðið hjá Fidel Castro á oyggjalandinum beint sunnan fyri Florida varð merkt av spentu viðurskiftunum við USA, ikki minst eftir miseydnaðu amerikansku innrásina í Svínavíkini í 1961 og kubakreppuna árið eftir, tá sovjetskar rakettir vórðu settar upp í Kuba, og eitt atomkríggj mundi blivið veruleiki. Hann yvirlivdi at verða koyrdur í fongsul av einaræðisharranum Fulgencio Batista, at vera í útlegd í Meksiko og at kollveltingin hjá honum fekk eina katastrofala byrjan, áðrenn hann sum 32 ára gamal í januar 1959 kundi ríða inn í Havanna og gerast yngsti leiðari í Latínamerika. Tey næstu mongu árini var hann ein íblástur hjá øðrum kollveltingarsinnaðum og leiðarum í Latínamerika og Afrika og stóð sum ein ímynd av mótstøðuni móti stóra veldinum hjá USA.

Lívssøga

Fidel Castro Ruz varð føddur 13. august í 1926 í sukurlandinum har eysturi á Kuba. Har arbeiddi pápi hansara, sum var tilflytari úr Spania, við at finna arbeiðsmegi til amerikanskar sukurfyritøkur, áðrenn hann fekk sær sína egnu sukurplantasju. Hann gekk í skúla og fór seinni á lærda háskúlan í Havanna, har hann las løgfrøði og sosialvísindi. Lívið sum uppreistrarmaður byrjaði í 1953, tá hann saman við øðrum leyp á hernaðarbarakkirnar í Santiago. Teir flestu av uppreistrarmonnunum doyðu, og Fidel og Raúl vórðu settir í fongsul. Her gjørdi Fidel sína verjurøðu úr rættinum til eitt politiskt manifest, sum hann smuglaði við sær úr fongslinum og segði, at "søgan fer at fríkenna meg."

Seinni varð hann náðaður og rýmdi til Meksiko, har hann savnaði ein nýggjan uppreistrarher, sum hann í 1956 sigldi aftur til Kuba við í bátinum "Granma". Fleiri av monnunum doyðu, tá teir royndu at koma í land, men tað eydnaðist Castro at finna nýggjan stuðul í fjallalandinum har eysturi á Kuba. Trý ár seinni varð einaræðisharrin Batista feldur, og 8. januar 1959 komu Castro og hansara fólk til Havanna. USA var eitt av fyrstu londum at viðurkenna nýggju stjórnina hjá Castro, sum hevði lovað, at hann bara vildi endurreisa demokratiið í landinum og ikki gera tað sosialistiskt.

Men tað gekk ikki leingi, áðrenn umfatandi búskaparligar broytingar vórðu settar í verk. Gamlir stjórnarlimir vórðu sendir í rættin, og næstu tvey árini vórðu í minsta lagi 582 avrættað. Óheft tíðindabløð vórðu stongd, og samkynd vórðu rikin í legur til "endurútbúgving." Í 1964 viðgekk Castro, at tað sótu minst 15.000 politiskir fangar í Kuba. Fólk í hópatali flýddu úr landinum, teirra millum eisini dóttir Fidels, Alina Fernández Revuelta, og systir hansara Juana. Men milliónir fagnaðu Castro og sóu hann sum teirra rødd móti hástórum og imperialistiskum amerikanarum. Tey fegnaðust um, at stjórnin tók ognir frá yvirstættini, vísti amerikanskum gangstarum av landinum og steðgaði amerikansku kasinounum.

Røðurnar hjá Castro gjørdust skjótt eitt vørumerki hjá Kuba, og ofta var talan um drúgvar røður. Tiltikin er hansara 269 minuttir langa røða á ST-aðalfundinum í 1960. Tá Fidel Castro vendi sær alsamt meira móti Sovjetsamveldinum, svaraði USA aftur við at lata vera við at keypa sukur frá Kuba. Afturfyri legði Castro hald á amerikanskar ognir í Kuba fyri fleiri milliardir. USA setti handilsstongsul í verk, og 3. januar 1961 vórðu diplomatisku sambondini landanna millum slitin. Castro boðaði 16. apríl sama árið frá, at kollveltingin hjá honum var sosialistisk, og dagin eftir lupu eini 1400 kubanar í útlegd á strondina við Svínavíkina á kubansku suðurstrondini. Innrásin, sum varð stuðlað av CIA, miseydnaðist fullkomiliga, og USA mátti leggja ætlanirnar um at gera innrás í Kuba á hillina.

Tað forðaði tó ikki Castrosa fíggindum í at royna at sleppa av við hann. Kubansk tøl siga, at upp gjøgnum árini eru meir enn 630 morðroyndir framdar ella ætlaðar móti Castro. Størsta kreppan millum Kuba og USA kom 22. oktober 1962, tá John F. Kennedy boðaði frá, at sovjetsk atomvápn vóru sett upp í Kuba. Sonevnda Kubakreppan stóð við í nakrar dagar, meðan verðin helt ondini. At enda játtaði Nikita Krustjev at taka vápnini burtur, men Kuba bleiv miðdepil í eini kreppu, sum mundi endað við atomkríggi millum stórveldini. Castro savnaði kollveltingarbólkar saman til nýggja kommunistaflokkin hjá sær. Fakfeløg mistu rættin til at fara í verkfall, og katólska kirkjan og aðrir átrúnaðarligir stovnar vóru fyri ágangi. Castro útflutti eisini kollveltingina til onnur lond í Latínamerika í 1960-árunum, og í 1970-unum vóru kubanskar herdeildir í Afrika og stríddust móti stýrum, ið vórðu stuðlað av Vesturheiminum.

Men tá Sovjetsamveldið syndraðist, fór kubanski búskapurin sama veg. Castro royndi varliga at lata upp fyri útlenskum kapitalistum og avmarkaðum privatum vinnulívi. Samstundis batnaðu viðurskiftini millum Kuba og Vesturheimin. Í januar 1998 vitjaði Jóhannes Páll II pávi í Kuba, sum fram til tíðliga í 1990-unum alment hevði verið ein ateistisk tjóð. Hann royndi altíð at verja um sítt privatlív og gjørdi ikki nógv burtur úr tí. Castro fekk ein son við konuni Mirta Díaz Balart, áðrenn tey skildust í 1956. Síðani var hann í meir enn 40 ár saman við Dalia Soto del Valle, sum hann fekk fimm synir við. Tað sigst, at tey giftust í stillum einaferð í 1980-unum. Aldur og heilsutrupulleikar gjørdu, at hann í 2011 gav valdið víðari til beiggja sín Raúl Castro. Tá hevði hann verið ovasti maður í Kuba í meir enn 49 ár. Eftir tað var hann ikki nógv frammi alment, men fjølmiðlarnir vóru raskir at vísa á tað, tá hann var at síggja.

Ávísingar úteftir
Fidel Castro Biography, imdb.com (á enskum)

Keldur

Politikarar
Stjórnarleiðarar
Kuba
Føðingar í 1926
Andlát í 2016


Jóhan Olsen (bátasmiður)

Jóhan Olsen (føddur 1953 á Tvøroyri) er føroyskur bátasmiður. Hann hevur smíðað fleiri bátar, m.a. kunnu nevnast báturin Naddoddur og kappróðrarbáturin Suðringur. Naddoddur er seksæringur og Suðringur er 10-mannafar hjá Froðbiar Sóknar Róðrarfelag.

Trý ættarlið av bátasmiðum
Jóhan er triðja ættarlið av bátasmiðum á Tvøroyri. Abbi hansara var Andreas Olsen, sum var føddur í Froðba í 1890 og doyði í desember 1958. Í 1904 fór Andreas í læru hjá Danjal Mortensen, teir smíðaðu í verkstaði Undir Heygnum á Tvøroyri. Pápi Jóhan var Niclas Olsen (føddur 1915 í Hvalba, uppvaksin á Tvøroyri. Niclas smíðaði fleiri bátar og umvældi eisini sluppir. Hann smíðaði Undir Heygnum til hann flutti virksemi yvirum fjørðin í 1954 til Punthavnina. Hann smíðaði og umvældi í Punthavnini til 1962, tá verkstaðurin aftur flutti yvirum fjørðin til Lítla Tippi, har Jóhan enn hevur sína verksmiðu. Andreas og Niclas gjørdu tó eisini annað arbeiði enn at smíða bátar, eitt skifti róðu teir út í Grønlandi. Pápi Jóhan, Niclas hjálpti Jóhan at smíða Naddodd í 1996, hann var tá 82 ára gamal. Niclas, andaðist í 2005 90 ára gamal.
Jóhan varð útlærdur timburmaður í 1976. Hann hjálpti pápanum at smíða og umvæla bátar í fleiri ár, áðrenn hann sjálvur fór í holt við at smíða bátar. Jóhan smíðaði sín fyrsta bát í 1977. Hann hevur eisini smíða motorbátin Fríðhild, sum hann sjálvur rør út við.

Útróðrarmaður og ferðavinnuvirksemi
Umframt at smíða og umvæla bátar arbeiðir Jóhan eisini sum útróðrarmaður. Harumframt eiga hann og konan eisini summarhús, sum er uppiá neystinum hjá teimum, hesi verða útleigaði til ferðafólk og til tíðir verður summarhúsið eisini útleigað sum næmingaheim.

Keldur

Samrøða við Jóhan Olsen

Útvortis ávísingar
VisitSuduroy.fo

Føðingar í 1953
Føroyskir bátasmiðir
Tvøroyri


Sámal Hansen

Sámal Hansen (føddur 1968) úr Runavík er føroyskur bátasmiður. Hann er hin virknasti bátabyggarin í Føroyum í løtuni (2011), hann hevur smíðað fleiri av kappróðrarbátunum, sum rógva kapp á stevnunum sum eru kring oyggjarnar um summarið. Sámal smíðaði fyrsta bátin í 1996, tá hann smíðaði 10-mannafarið Kjølur. Henda bátin smíðaði hann av áhuga. Síðan hevur hann smíðað tí kappróðrarfeløg og onnur hava bílagt bátar frá honum. Áhugin frá at smíða bátar starvar frá tíðini, tá Sámal sum heilt ungur vitjaði bátabyggjaran Andreas Hammer. Sámal er útbúgvin maskinsmiður og starvaðist í fleiri ár hjá Mekanis í Runavík. Síðan 2000 hevur hann starvast sum bátabyggjari burturav. Í 2007 smíðaði hann eitt 6-mannafar til Íslands, og eitt afturat var umbiðið til Íslands, og harafturat hevði hann 14 kappróðrarbátar á bíðilista.

Bátar
Niðanfyri sæst yvirlit yvir bátar, ið Sámal Hansen hevur smíðað:

5-mannafør, sum Sámal Hansen hevur smíðað

Báran
Blikur
Drekin
Firvaldur
Fípan Fagra
Frúgvin
Junkarin
Karin
Kollur
Royndin Fríða
Nísan
Sílið
Spógvin
Tekla
Ternan
Tjaldrið
Ørnin
Silja
Fenja
Erla Kongsdóttur
Títlingur
Sævarmoy

6-mannafør, sum Sámal Hansen hevur smíðað

Gongurálvur
Hósvíkingur
Ísland nr. 1
ísland nr. 2
Jarnbardur
Lómur
Páll Fangi
Riddarin
Smyril
Strálan
Sundabáturin
Sølmundur
Víkingur
Rádna

8-mannafør, sum Sámal Hansen hevur smíðað
Miðvingur
Argjabáturin
Knørrur
Kvívíkingur
Nevið Reyða
Ørvur
Gullbrandur

10-mannafør, sum Sámal Hansen hevur smíðað
Eysturoyingur
Havnabáturin
Hoyvíkingur
Kjølur
Klaksvíkingur
Nólsoyingur
Drekin Reyði
Noylsoyar Páll
Ormurin Langi
Surðoyingur

Keldur

Útvortis ávísingar
Samalhansen.com

Føðingar í 1968
Føroyskir bátasmiðir


Bretagne

Bretagne ella Bretania (Fornnorrønt: Syðra-Bretland, Bretland hitt syðra) (enskt Brittany; bretonskt: Breizh; gallo: Bertaèyn) er ein hálvoyggj og landslutur í norður-vestur Fraklandi. Bretagne liggur millum Ermasund í norðan og Biscayaflógvan í sunnan. Landslutahøvuðsstaður er Rennes.

Evropa
Frakland
Hálvoyggjar


Rennes

Rennes (franskt: Rennes, bretonskt: Roazhon) er ein býur í Fraklandi og landslutahøvuðsstaður í Bretagne. Rennes liggur í vestur Bretagne og hevur umleið 208.000 íbúgvar.

Fólkatalsfrøði

Systurstaðir

Myndir

Slóðir

Rennes
Rennes Aéroport

Býir í Fraklandi


Keltiskar tjóðir

Keltisku tjóðirnar er heitið ið nýtt verður um tey 6 økini har tey serskildu keltisku málini verða ella vórðu nýliga tosað. Bert tann eina tjóðin Írland er sjálvstøðug tjóð, hinar hava allar onkursvegna tilknýti til ella eru partur av øðrum fullveldisríkjum.

Tær seks keltisku tjóðirnar

Tær 6 keltisku tjóðirnar eru:

  Skotland
  Írland
  Isle of Man (Mann)
  Wales (Lítla Bretland)
  Cornwall (Kornbretland)
  Bretagne (Syðra Bretland)

Hvør tjóðin hevur sítt egna keltiska tungumál. Í Skotlandi, Írlandi, Wales og Bretagne hava hesi mál verið talaði fram til okkara dagar, meðan á Isle of Man og í Cornwall doyðu málini út. Í hesum báðum seinastu støðunum hava áhugabólkar roynt at endurreisa málini og eru nøkur børn uppald við hesum málum sum "móðurmáli", eins og málini hava fingið ávísa almenna góðkenning, tó mest í sýmbolskum týdningi.

Keltiskur samleiki

Keltisku tjóðirnar hava felags samleika á fleiri økjum, og tað finst formelt samstarv á t.d. tí politiska, málsliga, mentanarliga, tónleikarliga og ítróttarliga økinum. Hetta samstarv verður samskipað av The Celtic League.

Keltisku tungumálini
Høvuðsgrein: Keltisk mál

Keltisku tungumálini statistikkur, tølini eru uml.

Keltar

cy:Y Celtiaid#Celtiaid modern


Bretonskt mál

Bretonskt hoyrir til Brythonisku málini.

Keltisk mál
Mál í Evropa
Bretagne


Arresø

Arresø er størsta vatn í Danmark, 39,84 km2 til víddar. Arresø liggur í Sælandi, nærindis Ølsted og Frederiksværk.

Um 1717 var stovnað Arresø Kanal sum knýtir saman Arresø og Roskildefjørður.

Slóðir

 Kunning um Arresø (danskt).
 Roskildefjørður portal (danskt).

Vøtn í Danmark


Vágs kirkja

Vágs kirkja er føroysk fólkakirkja suðuri í Vági. Kirkjan varð vígd 19. februar 1939, grundarsteinurin varð tó lagdur longu í 1927. Kirkjan er mitt í bygdini, hon liggur við høvuðsvegin Vágsveg beint við Vágs Skúla. Kirkjan er olmussukirkja, tað vil siga, at tá fólk eru í neyð kunnu tey lova olmissu til kirkjuna í Vági, sum eisini verður nevnt í Grindavísuni. Vers 22: “Jesus give, hun måtte dø, og Gud beskære os lykke; til kirken i Våg på Suderø, jeg skænker et altersmykke!” Í kirkjuni eru 4 vindeygu við glasmálningum, sum siga søguna um Jesus. Tað var Ernst Trier, sum málaði glasmálningarnar í 1959.

Altartalvurnar
Í Vágs kirkju eru tvær altartalvur. Tann eina hongur uppi yvir altarinum, Th. Wegener málaði hana í 1864. Hon hekk í kirkjuni á Kirkjukletti, áðrenn henda kirkjan varð bygd. Kirkjan á Kirkjukletti varð síðan tikin niður og bygd uppaftur í Hovi. Altartalvan frá 1864 var keypt fyri gávur sum vóru komnar til kirkjuna. Hon kostaði 232 Rdlr 29 sh. Ramma er gjørd rundanum. Niðast stendur við gyltum bókstavum "Søger først Guds rige". Myndevnið er: "Jesus talar til kirkjuliðið".
Ein uppaftur eldri altartalva er eisini í Vágs kirkju. Hon hongur á vegginum beint við prædikustólin. Kirkjan á Kirkjukletti varð sýnað í 1729, og tá bleiv skrivað, at har var ein nýggj altartalva í kirkjuni. Henda altartalvan hekk so har til tann nýggja kom í 1864. Tann gamla fórst illa av at standa uppi á loftinum, eitt skifti stóð hon undir einum vindeyga sum lak. Altartalvan endaði so á Tvøroyri, har hon var í fleiri ár til 1956, tá danski listamaðurin Ernst Trier var har og gjørdi okkurt arbeiði í Tvøroyrar kirkju. Poul Arni Poulsen, sum hevði ført altartalvuna til Tvøroyrar, bað Ernst Trier um at kanna altartalvuna og vita um hann ikki kundi restaurera hana. Ernst Trier tók hana so við sær til Havnar, har hann reinsaði hana, so litirnir gjørdist klárir aftur, og Fraser Eysturoy, modelsnikari í Havn, bøtti um hana. Henda altartalvan hongur sum nevnt nú í Vágs kirkju á norður vegginum við prædikustólin. Myndevnið er: "Hin heilaga kvøldmáltíðin".

Keldur

Útvortis ávísingar

Kirkjur í Føroyum
Vágur


Bauhaus

Staatliches Bauhaus var lista- og byggiskúli í Týsklandi, sum virkaði frá 1919 til 1933, tá ið skúlin noyddist at stongja eftir trýsti frá nazistunum.

Skúlin varð stovnaður af Walter Gropius í Weimar í 1919 við samanlegging av Großherzoglich Sächsische Hochschule für Bildende Kunst og Kunstgewerberschule. Skúlin flutti í 1925 til Dessau og í 1932 til Berlin. Gropius var skúlastjóri til 1928, síðan gjørist Hannes Meyer stjóri og at enda Ludwig Mies van der Rohe. Bauhaus stýlurin gjørdist seinni tann stílurin, ið ávirkaði mest innan nýmótans arkitektur, list og desein. Lærararnir, ið undirvístu á skúlanum, hildu fram at undirvísa kring um í heiminum, eftir at skúlin varð stongdur, og teir fluttu úr Týsklandi.

Týskland
List


Reese Witherspoon

Reese Witherspoon (fødd 22. mars 1976 í New Orleans, Louisiana) er ein amerikonsk sjónleikarinna. Hon fekk í 2005 ein Oscar fyri sín leiklut sum June Carter i filminum Walk the Line.

Filmografi

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1976


Georgius

Gerorgius (eisini Sankta Georg (Sankta Jørundur?), danskt Sankt Jørgen), († uml. 275 – 280 Lydda (ella Kappadokia) - * 23. apríl 303 í Nicomedia, Bithynia í núverandi Turkalandi, var ein rómverskur hermaður ið gjørdist kristin pínslarváttur undir forfylgingum keisara Diocletians.

Georgius og drekin
Søgnin um Sankta Georg og drekan, finst í fleiri útgávum. Hon kom til Vestureuropa við krossfararum ið komu heimaftur úr heilaga landinum.

Ein av hesum søgnum sigur frá, at Georgius bjargaði staðnum "Silene" í Libya undan einum dreka. Í staðnum var ein hylur til støddar sum vatn, har ein sóttarberandi dreki dvøldist og hesin drekin eitraði alt umhvørvið. Til tess at tekkjast drekanum plagdi fólkið í Silene at fóðra hann við tveimum seyðum um dagin, og væntaði teim seyður, fóðraðu tey hann við teirra egnu børnum, útvald við lutakasti. Einaferð fall lutakastið á dóttur kongs, sum ið nøkrum søguútgávum verður rópt "Sabra". Kongsdótturin varð leidd til vatnið íklødd sum brúður, at verða føði drekans. Í hesi stund reið Georgius framvið vatninum, kongsdóttirin bað hann flýggja, men hann noktaði. Tá drekin kom upp úr vatninum, risti Georgius fyri sær kross og bjóðaði drekanum av, sitandi á rossabaki. Georgius særdi drekan og bað prinsessuna binda belti um hálsin á honum. Tá prinsessan so gjørdi, fylgdi drekin henni eins og var hann seyður.
Georgius og prinsessan leiddu drekan inn í staðin Silene og fólk blivu ræslusligin tá tey sóu hann. Men Georgius ákallaði tey og segði at um tey samtyktu at gerast kristin og lótu seg doypa, so vildi hann drepa drekan. Kongurin og fólkið í Silene gjørdust kristin og Georgius vág drekan, og máttu fýra oskatrektir vognar til at koyra ræið út úr staðnum. Fimtan túsund menn, umframt kvinnur og børn, vórðu doypt til kristindómin. Á staðnum har drekin doyði, læt kongur byggja kirkju ognað Hini Sælu Mariu Moy og Sankta Jørundi, og frá altari hennara sprakk kelda hvørs vatn lekir allar sjúkdómar.

Traditionelt hevur svørðið ið Georgius vág drekan við verið kallað "Ascalon", navngivið eftir býnum Ashkelon í Ísrael. Av hesi orsøk fekk persónliga flogfar Winston Churchills undir seinna veraldarbardaga navnið Ascalon, tí Georgius er verndarhalgimenni Onglands.

St. George's Cross

St. George's Cross (Krossur Sankta Georgs) er reyður krossur á hvítum fána. Hann er vorðin flagg og býarmerki í fleiri londum og støðum har Georgius er verndarhalgimenni, t.d. í Onglandi, Georgia, Aragon, Grikkalandi, Genoa og Barcelona.

Halgimenni
Hermenn


Jeanne d'Arc

Jeanne d'Arc, eyknevnd Moyggin úr Orléans, (fødd 6. januar 1412 í Domremy, Lorraine í Fraklandi − deyð 31. mai 1431 í Rouen) var ein kvinnuligur franskur herleiðari í síðstu fasuni av hundraðárskrígnum. Hon gjørdist halgimenni seinni. Jeanne d'Arc bleiv brend á báli fyri vranglæru í Rouen, men fekk uppreisn í 1456 og er nú ein fronsk tjóðarhetja. Hon bleiv kanoniserað (viðurkend sum halgimenni) av tí katólsku kirkjuni í 1920. Hon var ein bóndagenta sum hvørki dugdi at lesa ella skriva. Tað sigst, at hon sum 12-ára gomul hoyrdi røddir úr erva, sum bað hana um at halda seg frá kynslívinum og seinni eggjaði henni til at bjarga móðurlandinum.

Keldur

Fraklendingar
Halgimenni
Kvinnur
Føðingar í 15. øld
Andlát í 15. øld


Karlamagnus

Karlamagnus ella Karl Mikli (latín: Carolus Magnus, franskt/enskt: Charlemagne, týskt: Karl der Große) († 2. apríl 742/747 ella 748 - * 28. januar 814 í Aachen) var kongur í frankiska ríkinum frá 768 til deyðadags sín í 814. Eyknevnið "Mikli" ella "hin Stóri" fekk hann í sínari samtíð.

Karlamagnus kenna vit frá føroysku Karlamagnusar kvæði.

Føðingar í 8. øld
Andlát í 9. øld
Týsk-Rómverskir Keisarar
Frankiskir kongar
Karolingar
Týskarar
Frankar
Kvæði


Sankta Pátrikur

Sankta Pátrikur (írskt Naomh Pádraig, enskt Saint Patrick) - († uml. 386 - * (ætlandi) 17. mars 493 (møguliga 463), hesin dagur er nevndur Pátriksmessa eftir honum. Hann var breti, ið ungur varð rændur av írum, har hann var trælur í eini 6 ár, til honum eydnaðist at flýggja. Hann gjørdist prestur og biskupur, og seinni fór hann sum trúboðari aftur til Írlands, har hann átti týðandi lut í at kristna norðara og vestara partin av Írlandi. Hann virkaði í írlandi frá á 433. Í 7. øld var hann kanoniseraður (roknaður) sum verndarhalgimenni Ìrlands. Dagurin er írskur tjóðardagur og verður hátíðarhildin við stórum skrúðgongum. Í 2006 vóru umleið 1/2 mió fólk í skrúðgonguni í Dublin í Írlandi. Dagurin er halgidagur í Írlandi, og handlar, bankar o.a. hava vanliga stongt.

Slangur finnast ikki í Írlandi, og tað hevur fingið gitingar fram um at "Sankta Pátrikur rak slangurnar úr Írlandi", og tí er hann oftandi avmyndaður sum rekandi út slangur.

Bretar
Írar
Halgimenni


Blásius

Sankta Blásius, (armenskt: Սուրբ Բարսեղ, Sourb Barsegh; grikst: Άγιος Βλάσιος, Agios Vlasios) var lækni og biskupur í Sebastea í táverandi Armenia (Sivas í núverandi Turkalandi),  deyður umleið ár 300. Tikin av døgum fyri trúar sakir. Av tí at hann bjargaði einum smádrongi, sum hevði sett eitt fiskabein í hálsin, verður hann ákallaður, sum verndari fyri hálsverk av bæði katolikkum og ortodoksum kristnum.

Blásius er halgimenni og er Blásiusmessa 3. februar.

Armenar
Halgimenni


Klæmint I Pávi

Klæmint I Pávi, eisini Sankta Klæmint av Róm (á latínskum: Clemens Romanus), († ? - * uml. 107) var pávi ár 92-99. Vit vita, at hesin Clemens livdi í Róm, tá ápostulin Pætur var á døgum, og gjørdist triði maður í stóli hansara sum biskupur í Róm. Klæmint I var fyrsti Apostólski Faðirin í fornkirkjuni.
Eftir øllum at døma hevur hann skrivað tað brævið, ið verður rópt Fyrra Klæmintsbræv, sum er frá árinum 96. Um Klæmint sjálvan eru nógvar halgisøgur, og sagt verður frá, at hann endaði dagar sínar við at verða blakaður í havið við einum akkeri um hálsin. Hann hevur síðani tá verið virdur sum ein av verndamonnunum hjá teim sjófarandi. Latínska navnið Clemens merkir hin mildi. Klæmintsmessa hevur navn eftir honum.

Halgimenni


Universitetið Sankta Tummasar

Universitetið Sankta Tummasar hevur fleiri týdningar:
 Universitetið Sankta Tummasar (Róm)
 Universitetið Sankta Tummasar (Florida)
 Universitetið Sankta Tummasar (Texas)
 Universitetið Sankta Tummasar (Minnesota)
 Universitetið Sankta Tummasar (New Brunswick)
 Universitetið Sankta Tummasar (Manila)
 Universitetið Sankta Tummasar (Japan)

Fleiri týdningar


Carl Lewis

Carl Lewis (føddur 1. juli 1961 í Alabama) vann níggju olympisk gullmerki í frælsum ítrótti og var níggju ferðir heimsmeistari í renning og longdarlopi. Lewis sleppur ikki at stilla upp til tingið í statinum New Jersey, sum hann hevði ætlað sær. Orsøkin er, at hann hevur ikki búð í statinum tey seinastu fýra árini, sum valreglurnar krevja. Lewis var annars komin á vallistan til undanvalið hjá demokratunum.

Carl Lewis vaks upp í New Jersey. Hann hevur átt hús har síðani 2005 og hevur arbeitt á einum studentaskúla síðani 2007. Men myndugleikarnir eru komnir eftir, at hann hevur goldið skatt í Kalifornia, og at hann var skrásettur har sum veljari til fyri stuttum. Harafturat eigur hann hús í Kalifornia og hevur fyritøku har.

Ítróttafólk úr USA
Afroamerikanarar
Føðingar í 1961


Fyrri veraldarbardagi

Fyrri veraldarbardagi (enskt: World War I, WW1; danskt: Første verdenskrig) (upprunaligt Tað stóra kríggið) var eitt heimsumfatandi kríggj, ið vardi frá 1. august 1914 til 11. november 1918 og fevndi um stóran part av Evropa, Miðeystri, Afrika og partvís í Suðureystur Asia. Kríggið kostaði yvir níggju milliónir mannalív og gjørdist harvið eitt av teim blóðugastu kríggjum í veraldarsøguni.

Orsøkir til kríggið vóru m.a. verjusamgongur millum ymisk imperiir, har serliga Stórabretland og Frakland stóðu fyri fólkaræði, meðan t.d. Týskland og Eysturríki-Ungarn vóru keisaraveldi. Útloysandi faktorur bleiv "morðið í Sarajevo", sum var eitt morð framt av einum serbiskum bólki á krúnprinsin av Eysturríki-Ungarn. Sostatt byrjaði kríggið, sum eitt kríggj millum stórveldið Eysturríki-Ungarn og lítla Serbia. Men so komu fleiri lond uppí, tí mann hevði jú hesar ymsu hernaðarsamgongurnar.
Nationalisma, m.a. í Serbia var eisini ein orsøk til kríggið og kapping um hjálond.

Hygg eisini at
 Føroyar undir 1. heimsbardaga
 Seinni heimsbardagi

Keldur
Keldur

Fótnotur

</noinclude>

Bardagar
Søga
Fyrri heimsbardagi
1914
1915
1916
1917


Jákup hin Rættvísi

Jákup hin Rættvísi stundum "Jákup, Jesu bróðir" ella "Jákup, bróður Harrans", deyður uml. ár 62 e.Kr. (samb. Josephusi og Jerome) ella ár 69 e.Kr. (samb. Hegesippusi, Clementi av Alexandria og Eusebiusi av Cæsarea). Jákup var sambært Markus 6,3 og Matteus 13,55 í Nýggja Testamenti eitt av Jesu holdsligu systkjum.
Er hetta ikki træsmiðurin, sonur Mariu, og bróðir Jákups og Jósesar og Judasar og Símunar? Og eru ikki systrar hansara her hjá okkum!« Og tey tóku sær ilt av honum.  (Markus 6,3)

Hin Rættvísi

Jákup var ein frómur jødi, og hann varð sagdur at vera heilagur frá móðurlívi; "hann drakk ikki vín og át ikki kjøt. Hann rakaði sær ongantíð, eiheldur hann salvaði seg við olju, ella vaskaði sær í hitaðum vatni. Einans honum varð loyvt at fara inn í tað allarheilagsta tí hann varð ikki íklæddur ullint men línklæði; hann var vanur at fara einsamallur í templið, og sást ofta liggjandi á knøum í bøn fyri fólkið, so hansara knø vórðu hørð eins og á kameli. Vegna henda rættvísa levnað varð hann róptur "Hin Rættvísi"." (Hegesippus (100-180 CE))

Umvending

Jákup kom ikki til trúgv á Jesu læru fyrr enn Jesus var krossfestur og upprisin frá deyðum. Eftir umvendingina gjørdist Jákup ein av leiðarunum í frumsamkomuni í Jerusalem (Apostlasøgan 15,13) og í Galatabrævinum 1,19 lýsir Paulus hann sum ein apostul.

Jákup verður eisini settur í samband við semjuna ið kom í lag á apostlafundinum umleið ár 50, viðvíkjandi reglunum ið heidningar skulu fylgja, tá teir venda um til kristindómin; at teir skulu umganga kjøt frá offurdjórum, hordóm og blóð, hetta í minsta lagi, fyri at vera í tráð við siðbundnu jødisku reinleikalógirnar.

Men viðvíkjandi teimum heidningunum, sum hava tikið við trúgv, hava vit sent bræv og gjørt av, at teir ikki skulu halda nakað tílíkt, men at teir bert skulu vara seg fyri skurðgudaofri og blóði og tí kvalda og hordómi (Apostlasøgan 21,25)

Pínslarvátsdeyði

Hegesippus (100-180 CE) sigur víðari:

"Teir skriftlærdu og farisæarnir ið óttaðust at alt fólkið fór at taka við trúgv á Jesus, bóðu Jákup um at fara upp á tempulsvongin og tala til fólkið ið var samlað har í samband við páskirnar, og yvirtala tey um ikki at taka við vranglæru. Hartil svaraði Jákup: 'Hví spyrja tit meg um Jesus Menniskjusonin? Hann situr á himni við høgru hond hins alvalda, og skal koma aftur í skýnum.' Og tá nógv róptu 'Hosannah sonur Dávids' kastaðu teir skriflærdu og farisæarnir hann oman av templinum og steinaðu hann. Áðrenn hann doyði segði Jákup: 'Harri, Gud, Faðir, fyrigev teimum, tí tey vita ikki hvat tey gera'. Tá rópti ein av rechabitunum: 'Steðgið! Hvat gera tit? Hin rættvísi biður fyri tykkum'. Tá tók ein úr mannamúgvuni, ein tóvari, ein lurk ið hann nýtti at sláa klæði við og slerdi hin rættvísa í høvdið. Soleiðis leið hann pínslarvátsdeyðan. Tey gróvu hann á staðnum við templið, har minnisvarði hansara enn stendur."

Sum tann einasti persónurin í Nýggja Testamenti verður Jákup eisini umrøddur av einum samtíðar ikki-kristnum høvundi, Josephus, ið sigur at Jákup uml. ár 62 e.kr. varð dømdur av høvuðsprestinum Anan ben Anan (Ananus ben Ananus, Hannas ben Hannas) og síðani steinaður til deyðis.

Sí eisini: Jákup, sonur Sebedeusar og Jákup, sonur Alfeusar

Leinki úteftir
 Hegesippus (enskt)

Keldur

Halgimenni


Cecilia (dagur)

Cecilia er heitið á degnum 22. november, uppkallaður eftir Ceciliu.

Merkisdagar


Cecilia

Cecilia, ella Sankta Cecilia (latínskt Sancta Caecilia),  deyð umleið ár 225. Rómversk genta, sum frá barnsbeini hevði verið kristin.

Foreldur hennara góvu hana í hjúnalag við heidnan ungan mann, Valerianus, men sjálva brúðarnáttina umvendi hon hann. Varð tikin av døgum í Róm sum pínsluváttur. Rómverskt ættarnavn, ið merkir tann blinda.

Móðir Sigmund Brestisson, ið helst var keltisk kristin, æt Cecilia eftir hesi kvinnu.

Halgimenni


Sæland

Sæland (danskt: Sjælland) er størst oyggj í Danmark og í alt Eystarasalt. Hon er 7.031,3 km2 í vídd og hevur (2014) 2 224 773 íbúgvar. Størsti býur í Sælandi er Keypmannahavn. Storebæltsforbindelsen knýtir saman Sæland og Fyn, og Øresundsforbindelsen knýtir saman Sæland og Svøríki.

Býir
Fimm størstu býir í Sælandi:

Sí eisini
 Oyggjar í Danmark

Oyggjar í Danmark


HC Zubří

Handball Club Zubří er eitt kekkiskt hondbóltsfelag frá Zubří. Tað var stovnað í 1926.
HC Zubří var kekkiskur meistari í 1996 og 1997.

Hópur

Kekkisk hondbóltsfeløg


SK Sigma Olomouc

SK Sigma Olomouc er eitt kekkiskt fótbóltsfelag frá Olomouc. Tað var stovnað í 1919.

Nøvn
Felagið hevur havt ymisk nøvn síðan tað varð stovnað:

Sigma í Evropa

Slóðir
 Sigma Olomouc (kekkiskt)
 Sigma Olomouc U10 (kekkiskt)

Kekkisk fótbóltsfeløg


Alessandria

Alessandria (Lisòndria) er ein býur í Piemonte í Italia. Alessandria er høvuðsbýur í Piemonte. Fólkatalið í býnum er 93.922 fólk (2009). Býurin liggur millum áirnar Tanaro Bormida, umleið 90 kilometrar í ein landsynning av Torino.

Býir og bygdir í Italia


Torino

Torino (piemonesiskt mál): Turin) er ein býur í Italia og høvuðsbýur í landslutinum Piemonte. Í Torino búgva umleið 910.000 fólk. Býurin er miðdepil fyri mentan og vinnulív í Norðuritalia. Størsti parturin av Torino liggur við vestara áarbakka av Po ánni, við Susa Dalin og er umgirdur av tí vestara Alpuboganum. Um alt býarøkið verður talt við, so kemur fólkatalið upp á 1,7 milliónir, og um alt upplandið til býin verður talt við, kemur fólkatalið upp á 2,2 milliónir fólk.

Torino er kendur fyri tey mongu listasavnini, kirkjur, slott, operahús, viðarlundir, torg, havar, sjónleikarhús, bókasøvn, søgulig søvn og onnur støð. Býurin er eisini kendur fyri sín barokka, rokoko, neo-klassiska og Art Nouveau arkitektur.

Fleiri av teimum almennu torgunum, slottunum, havunum teimum elegantu palazzi so sum Palazzo Madama, vóru bygd í 16. og 18. øld, eftir at høvuðsstaðurin hjá Duchy ov Savoy (seinni Kongadømi Sardinia) var flutt til Turino frá Chambery (nú á døgum Frakland) sum ein liður í at vaksa um býin.

Søga

Í fyrstu øld f.Kr. var ein rómversk hernaðarstøð Castra Taurinorum sett á stovn í Torino.

Ítróttur
Fótbóltur er tann mest týðandi ítróttargreinin í Torino, og býurin hevur tvey fótbóltsfeløg, sum spæla í bestu italsku fótbóltsdeildini: Juventus F.C., sum varð stovnað í 1897 og Torino FC, sum varð stovnað í 1906. Juventus ein tað mest vinnandi fótbóltfelagið í Italia og eitt av týdningarmestu fótbóltsfeløgum í heiminum.

FISA (stytting fyri: Fédération Internationale des Sociétés d'Aviron - Altjóða Róðrarsambandið) varð stovnað í Torino í 1892.

Torino var vertsbýur fyri Vetrar OL í 2006.

Keldur

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Asti

Asti er ein býur í útnyrðings Italia í Piedmonte regiónini. Í Asti búgva umleið 74.300 fólk. Fólk hava búð har í økinum síðan yngru steinøld. Býurin liggur umleið 55 km eystanfyri Torino. Býurin er høvuðsbýur í Asti Regiónini. Eitt kent tiltak, sum verður fyriskipað á hvørjum ári í býnum er Palio di Asti, sum er kapprenning við hestum, har riddararnir sita á hestabakinum uttan saðil. Tiltakið verður hildið á trýkantaða Piazza Alfieri triðja sunnudag í september og er tað elsta av sínum slag í Italia. Eina viku áðrenn hetta verður ein matfestivalur hildin í býnum, á enskum verður tað nevnt Asti's Festival of Festivals, á italskum máli: Festival delle sagre astigiane. Asti Jarnbreytastøðin læt upp í 1849 og er ein liður í Torino-Genova jarnbreytini og  Castagnole–Asti–Mortara jarnbreytini.

Tey trý grannaøkini Asti, Cuneo, og Alessandria skapa Langhe og Monferrato fjallalendi mitt í Piedmont økinum, har eru stórar mongdir av kálksteini og sandsteini, sum Adriatarhavið hevur ført við sær fyri umleið 5 milliónum árum síðan. Grannaøkini framleiða eisini reyðvín, sum er millum tey bestu í Italia, umframt nøkur sløg av góðum hvíttvíni. Asti býur er miðdepilin í hesum økinum, og er størsti býurin av hesum vælkenda vínøki. i

Keldur

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Vercelli

Vercelli (piemonesiskt mál:Versèj) er ein býur og kommuna í Italia.
Í Vercelli búgva umleið 46.393 fólk (2012). Býurin liggur í  Piemont í Norðuritalia. Vercelli er ein av elstu býunum í Norðuritalia. Sambært flestu søguligum keldum, so varð býurin stovnaður umleið ár 600 á.Kr. Býurin liggur við ánna Sesia á slættanum frá ánni Po, millum Milano og Torino.

Málini ið verða tosað í Vercelli eru italskt og piemonesiskt. Tann piemonesiska dialektin ið verður tosað í býnum verður rópt Varsleis.

Heimsins fyrsta fróðskaparsetur (universitet), ið var sett á stovn fyri almennar pengar, varð stovnað í Vercelli í 1228, men læt aftur í 1372. Í dag er ein lærdur háskúli har við deildum fyri bókmentum og filosofi, lærdi háskúlin er ein partur av Università del Piemonte Orientale. Harumframt er eisini ein fjarlestardepil, sum er ein partur av Politecnico di Torino.

Veðurlag
Vercelli hevur kaldar vetrar við mjørka, har meðalhitin liggur um 0,4 °C í januar, meðan hitin um summarið liggur um 23,45 °C í juli. Tað regnar mest um varið og um heystið. Torusláttur er mest vanligur um summarið.

Keldur

Slóðir úteftir

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Novara

Novara (Noara, Nuàra í tí lokalu lombardesisku dialektini) er høvuðsbýurin í Novara landslutinum í Piemonte økinum í útnyrðings Italia. Býurin liggur vestanfyri Milano. Býurin er næststørstur í Piemonte økinum, næst eftir Turino. Har búgva umleið 102.000 fólk.

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Kuneo

Cuneo (piedmonesiskt: Cuni) er ein býur og kommuna í útnyrðings Italia, tætt við markið til Frakland í Kuneo landslutinum í Piemonte regiónini. Piemonte er tann triðstørsta regiónin í Italia eftir stødd. Býurin liggur við Tær Maritimu Alpurnar og við tað 11 kilometra longu Stura di Demonte ánna. Grannakommunurnar eru: Boves, Busca, Cervasca, Vignolo, Beinette, Peveragno, Castelletto Stura, Caraglio og Tarantasca. Cuneo kommuna varð stovnað 1198, har búgva umleið 55.000 fólk.

Undir Seinna Heimskríggi, frá 1943-45, var Cuneo miðdepil fyri italsku mótstøðurørsluna móti týskarunum.

Ein servøra frá Cuneo er Cuneesi al rhum, sum er sjokoláta, sum er fylt við fyllu við róm í.

Michelle Ferrero
Michele Ferrero varð føddur í Dogliani, Cuneo í 1925, hann er eigari av Ferrero sjokoláta fyritøkuni, sum er ein av teimum størstu av sínum slag í Evropa, og selur fyri umleið 19 billiónir dollarar um árið. Vørumerki hjá fyritøkuni eru eitt nú Nutella, Mon Chéri, Kinder Chocolate, Ferrero Rocher, Tic Tacs og Kinder Egg. Hann er næstríkasti persónur í Italia, bert Silvio Berlusconi er ríkari enn hann.

Keldur

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Verbania

Verbania er ein býur og kommuna í Italia, sum liggur við Maggiore Vatnið í Piemonte í útnyrðings Italia, umleið 91 km í ein útnyrðing av Milano og umleið 40 km frá Lokarno í Sveis. Verbania-Pallanza jarnbreytin læt upp í 1905 og gongur gjøgnum býin. Jarnbreytin er ein partur av  Milan–Domodossola jarnbreytini.
Í Verbania búgva umleið 30.310 fólk. Verbania liggur 197 metrar yvir havinum, kommunan fevnir um eitt økið á 37 km2

Býir og bygdir í Italia
Piemonte


Al-Qaeda

Al-Qaeda (á arábiskum القاعدة), á føroyskum ofta nevndur Al-Kaida, er ein islamskur bólkur av yvirgangsfólkum, sum hevur tað uppgávu at fremja álop á lond sum USA og Bretland. Tað er eitt álvarssamt bakkast fyri yvirgangsfelagsskapin Al-Qaeda og tær víðgongdu islamistisku rørslurnar sum heild, at Osama bin Laden er deyður. Osama bin Laden hevur havt eina sera sterka støðu sum tann stóra fyrimyndin hjá Al-Qaeda, so hetta er eitt sera stórt bakkast fyri felagsskapin. Samstundis er hetta ein stórur sigur fyri stjórnina hjá Barack Obama (D) og Amerika.

Næstovasti í felagskapinum er 59 ára gamli, Ayman al-Zawahiri úr Egyptalandi, men hann er ikki so væl skorin fyri tungubandið sum bin Laden. Ayman al-Zawahiri er lækni, men hann hevur vígt lív sítt til islamska læru og jihad. Hildið verður, at tað var hann, sum legði álopið á USA 11. september 2001 til rættis. Roknað verður við, at Ayman al-Zawahiri verður ovasti í Al-Qaeda, í øllum førum eitt skifti, men felagskapurin verður noyddur at finna sær ein nýggjan leiðara í yngra ættarliðinum. Hildið verður, at hann krógvar seg á markinum millum Pakistan og Afghanistan. Annars fer felagskapurin at hava ilt við at finna nýggjar limir.

Islamska trúgvin og muslimar verða oftani sæddir sum terroristar, tí at yvirgangsbólkurin Al-Qaeda eru eins og tey muslimar, og teir seta ringt ljós á allan muslimska heimin.

Islam
Heimspolitikkur
Bardagar
Yvirgangsfelagsskapir


Tjernobyl vanlukkan

Ólukkan á kjarnorkuverkinum í Tjernobyl hendi leygardagin 26. apríl í 1986. Býurin er í Norðurukreina, tætt at markinum til Hvítarusslands og í nánd av býnum Prypiat. Ukreina var tá lýðveldi í táverandi Sovjetsamveldinum. Ólukkan, ið verður roknað sum heimsins versta kjarnorkuólukka, hevði við sær, at Reaktorur IV sprongdist, og tá hann ikki var bjálvaður - við tjúkkum betongi ella øðrum geislatálmandi tilfari, um ólag skuldi hent - hevði sprongingin við sær, at skýggj við geislavirknum avfalli fóru út í rúmdina.

Við vindi og avfalli spjaddist hetta útlátið yvir partar av Vestursovjetsamveldi, Evropa, Norðurlond og heilt til eystara part av Amerika. Stórir partar av Hvítarusslandi, Russlandi og Ukreina vórðu illa dálkaðir og 336 000 fólk máttu flytast burtur og hýsast aðrar staðir. Mongdina og um hvussu stórt øki, geislavirkið avfall spjaddist, valdar ivi um. Sambært eini sveisiskari frágreiðing, endaði 60 % av avfallinum í Hvítarusslandi, meðan grønir flokkar og umhvørvisfelagsskapir í Evropa vilja vera við, at helmingurin av avfallinum endaði uttan fyri tey trý fyrrverandi Sovjetlýðveldini.

Søga
Ukraina


Catalinaoyggj

Catalinaoy (alment enskt heiti: Santa Catalina Island) er oyggj uttanfyri kalifornisku vesturstrondini. Hon er sum nógvar aðrar Kyrrahavsoyggjar undir USA. Fólkatalið er umleið 4000. Oyggin hevur tvær bygdir, Avalon og Two Harbors. Nógv tað størsta plássið er býurin Avalon, sum við sínum 3,728 fólkum hevur umleið 85 % av fólkatalinum. Í oyggjinum búðu, tá ið teir hvítu komu hagar, Tongva-indianar. Indianar nomu land har um 7000 f.Kr . Teir hava sítt egna mál - tongvanskt (doyði út í 1970unum). Orizabafjøll (639.2 m.) er hægsta fjall á Catalinaoynni.

Hóast fá fólk búgva á oynni, so koma nógv fólk har um summari. Grundarlagið undir búskapinum er ferðavinna. Ferðavinnan hevur óvurstóran týdning fyri catalinska búskapin. Mest er tað heita veðrið, strendurnar og víkurnar, sum draga fólk higar. Eitt annað, ferðafólk koma at síggja, eru vøkru bygningarnir. Fleiri enn 1 mió. ferðafólk fara til Catalina á hvørjum ári . Ferðasamband er sjóvegis við Catalina Express og luftvegis við tyrluni ella flogfari. Catalina Express siglir 10-12 ferðir um dagin av Long Beach og Dana Point. Miðskeiðis á oynni er flogvøllur; Catalina Airport er einasti flogvøllur.

Umframt einastandandi vakra náttúru, finnast golfbanar á oynni . Tað er møguleiki fyri hvalasafari, djúphavsfiskiskapi, kaving, golf og tennis á sera góðum banum. Sera nógvar matstovur eins og fjølbroytt úrval barrum, nátklubbum og kasino ("Catalina Casino"). Hitin er sera javnur, alt árið, ikki ov heitt ei heldur ov kalt.

Oyggin er millum annað nevnd í sanginum "26 miles" hjá Four Preps . Eisini verður hon viðhvørt umtalað sum frítíðarstað í amerikanskum spælifilmum.

Myndasavn

Keldur

Oyggjar í USA
Kalifornia


Avalon

Avalon er størsti býur í Catalinaoy í Kalifornia. Fólkatalið í 2010 var 3.728.

Býir í Kalifornia


Altjóða Gjaldoyragrunnurin

Altjóða Gjaldoyragrunnurin (enskt: International Monetary Fund, ofta stytt IMF) varð stovnaður 27. desember 1945 við Bretton Woods-avtaluni.

Feløg


Florida Keys

Florida Keys eru um 1700 koralloyggjar, ið eru stutt suður úr strondini í Florida, USA. Í alt eru 4500 oyggjar, holmar og sker í Florida Keys. Nógv tað størsta plássið er býurin Key West, sum við sínum 25.478 íbúgvum hevur umleið 32 % av fólkatalinum. Sunnasti parturin av fastlandinum Florida er Key West. Tann oyggjabólkur er suður úr Suðurflorida, tú koyrir eftir 42 brúm suður í hav - og tá ert tú einans 130 fjórðingar úr kommunistiska landinum Kuba. Florida Keys byrjar við Floridahálvoynni, umleið 24 km suður úr Miami. Har er tropuveðurlag, og sólin skínur hvønn dag. Nógv ferðafólk leita sær tí til Key West.

Oyggjar í USA
Florida


Willie Nelson

Willie Hugh Nelson (føddur 30. apríl 1933 í Abbott, Texas í USA) er ein amerikanskur countrysangari og sangskrivari, rithøvundur, yrkjari, sjónleikari og kannabis-aktivistur. Han gjørdist kendur við sínum sokallaða "outlaw country" tónleiki í 1970'unum, og hevur framvegis ikoniskan status, serliga innan amerikanska poppmentan. Nelson hevur givið tónleik út síðani tíðliga í 1960'unum, og hann hevur framført kendar sangir sum "On the Road Again", "Highwayman", "Blue Eyes Crying In the Rain", "City of New Orleans", "Funny How Time Slips Away" og "Always On My Mind".

Hóast komin væl til aldurs so heldur Willie Nelson fram við at túrnera og upptraðka við konsertum og peningainnsavnan til vælgerandi endamál saman við øðrum kendum tónleikarum, m.ø. Bob Dylan, Neil Young, og Dave Matthews. Hann hevur eisini hildið fram við at gera nýggjar innspælingar, gjarna í nýggjum sjangrum, so sum reggae, blues, jazzi, fólkatónleiki og poptónleiki.

Virðislønir

Grammy Legend Award, eisini rópt Grammy Living Legend Award, er ein amerikanskur tónleikaprísur, ið Recording Academy lutar út til listafólk, sum gjøgnum íkast yvir eitt langt tíðarskeið hava havt stóra ávirkan á tónleikaídnaðin. Willie Nelson fekk tillutað henda prísin í 1990.

Í 2000 fekk hann tillutað ein Grammy Lifetime Achievement Award.

Tónleikaútgávur

 1961 – Love & Pain
 1962 – And Then I Wrote
 1963 – Here's Willie Nelson
 1965 – Country Willie: His Own Songs
 1966 – Country Favorites, Willie Nelson Style
 1966 – Live Country Music Concert
 1967 – Make Way for Willie Nelson
 1967 – The Party's Over and Other Great Willie Nelson Songs
 1968 – Good Times
 1968 – Texas in My Soul
 1969 – My Own Peculiar Way
 1970 – Both Sides Now
 1970 – Laying My Burdens Down
 1971 – Willie Nelson & Family
 1971 – Yesterday's Wine
 1972 – The Willie Way
 1972 – The Words Don't Fit the Picture
 1973 – Shotgun Willie
 1974 – Phases and Stages
 1975 – Red Headed Stranger
 1976 – The Sound in Your Mind
 1976 – The Troublemaker
 1977 – To Lefty from Willie
 1978 – Stardust
 1978 – Willie and Family Live
 1979 – One for the Road
 1979 – Pretty Paper
 1979 – Sings Kris Kristofferson
 1979 – The Electric Horseman
 1980 – Honeysuckle Rose
 1980 – San Antonio Rose
 1981 – Somewhere over the Rainbow
 1982 – Always On My Mind
 1982 – Old Friends
 1983 – Take It to the Limit
 1983 – Tougher Than Leather
 1983 – Without a Song
 1984 – Music from "Songwriter"
 1984 – Angel Eyes
 1984 – City of New Orleans
 1984 – Portait in Music
 1985 – Brand on My Heart
 1985 – Funny How Time Slips Away
 1985 – Half Nelson
 1985 – Me and Paul
 1986 – Partners
 1986 – The Promiseland
 1987 – Island in the Sea
 1987 – Seashores of Old Mexico
 1988 – What a Wonderful World
 1989 – A Horse Called Music
 1990 – Born for Trouble
 1992 – The IRS Tapes: Who'll Buy My Memories?
 1993 – Across the Borderline
 1994 – Moonlight Becomes You
 1994 – Healing Hands of Time
 1995 – Pancho, Lefty and Rudolph
 1995 – Six Hours at Pedernales
 1996 – Just One Love
 1996 – Spirit
 1996 – How Great Thou Art
 1997 – Christmas with Willie Nelson
 1997 – All of Me
 1997 – Hill Country Christmas
 1998 – Teatro
 1999 – Night and Day
 2000 – Clean Shirt
 2000 – Memories of Hank Williams, Sr.
 2000 – Me and the Drummer
 2000 – Good Ol' Country Singin'
 2000 – Milk Cow Blues
 2001 – Rainbow Connection
 2001 – Tales Out of Luck
 2002 – The Great Divide
 2002 – Stars & Guitars
 2003- Run That By Me One More Time
 2003- Picture In A Frame- Med Kimmie Rhodes
 2004 – Live at Billy Bob's Texas
 2004 – Outlaws and Angels
 2004 – It Always Will Be
 2005 – Songs for Tsunami Relief: Austin to South Asia
 2005 – Countryman
 2006 – You Don't Know Me: The Songs of Cindy Walker
 2006 – Live from Austin, Texas
 2006 – Songbird
 2007 – Last of the Breed
 2007 – Willie Nelson Christmas
 2007 – Gravedigger
 2008 – Moment of Forever
 2008 – Two Men with the Blues

Leinkir úteftir

 Almenn heimasíða.
 Willie Nelson á Rolling Stone.
 Willie Nelson á IMDb, The Internet Movie Database.
 Willie Nelson diskografi á Discogs.
 Heimasíðan hjá Texas Music Project.

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir sangarar
Amerikanskir rithøvundar
Country sangarar
Country tónleikarar


Blockoy

Blockoy (alment enskt heiti: Block Island) er oyggj uttanfyri amerikonsku eysturstrondini. New Shoreham er einasti býur.

Rhode Island
Oyggjar í USA


Laos

Laos er eitt lýðveldi í Asia. Høvuðsstaður er Vientiane. Laos er kommunistiskt ríki og er av fátækastu og avbyrgdastu londum í heiminum. Tríggir fjórðingar av fólkinum eru bøndur, og flestu teirra dyrka ikki meira enn til dagligt breyð. Í Mekongdali er fruktagott, men hálendið er berligt og ónýtiligt sum landbúnaðarjørð. Men nógv gull og onnur steinsløg eru í Laos; eisini er nógvur skógur, og kaffi verður dyrkað.Hmongfólkið og onnur fólkasløg hava í øldir livað fyri seg sjálvi í fjarskotna hálendinum í Laos. Tey dyrka mais og rís til matna og dreymsóljuna, sum tey selja. Men drúgvu kríggini á hesum leiðum tóku lutvíst grundarlagið undan hesum gamla lívshátti, og mong hmongfólk eru rýmd av landinum. Stórsligna Vinabrúgvin um Mekongá, stutt frá høvuðsstaðnum Vientiane, varð latin upp í 1994. Í 2007 læt Onnur Vinabrúgvin upp. Laos er avbyrgt frá havinum - hevur onga strond. Brúgvarnar eru einasta beinleiðis samband við Teiland og havnabýirnar har.

Lao Airlines er almenna flogfelagið í Laos. Tað var stovnað í 1976 og eigur 14 flogfør. Felagið flýgur innanríkisrutur og altjóða rutur til Kina, Kambodja, Tailands, Vietnam og Singapor.

Asia


Usbekistan

Usbekistan (usbekskt: O'zbekiston) er eitt lýðveldi í Asia. Høvuðsstaður er Tasjkent. Usbekistan var fyrr ein partur av Sovjetsamveldinum, men gjørdist sjálvstøðug tjóð hin 1. september 1991. Fólkatalið í Usbekistan er umleið 30,2 milliónir (2013). Usbekistan er eitt av ríkastu og fjølbygdastu londunum í Mið-Asia. Stórt ráevnistilfeingi er í Usbekistan. Har er nógv olja, gass, kol, gull og uran. Stór gassleiðing er løgd úr Bukhara og norður til Uralfjøll í Russlandi. Men gassið verður eisini nýtt í usbekiska ídnaðinum, til dømis í evnafrøði-ídnaðinum og maskin- og flogfaraídnaðinum. Landslagið er skiftandi; tveir triðingar eru oyðimørk og turrar grasfløtur; men har eru eisini fruktagott lendi og stríðar áir og snjótakt fjøll. Gomlu býirnir fram við Silkivegnum eru farnir at draga nógv ferðafólk til sín, og útlendskar fyritøkur eru uppi í at gagnnýta stóra ráevnistilfeingið og góðu vatnorkumøguleikarnar. Usbekistan er fjórðstørsta bummullarland í heiminum. Usbekar nevna bummull "hvíta gullið". Silkivegurin er navnið á forna handilsvegnum úr Kina, ígjøgnum Mið-Asia, Miðeystur og til Evropa. Mangir gamlir islamskir býir, ið vóru handilsmiðdeplar, eru fram við vegnum. Ímillum teirra eru Samarkand, við mongum vøkrum islamskum bygningum, og Bukhara, sum er pílagrímsbýur hjá muslimum, og Tasjkent, høvuðsstaðurin í Usbekistan, sum er gitin undir navninum "gosbrunnabýurin".

Asia


Armenia

Armenia (armenskt mál: Հայաստան, Hayastan, Hayq) er eitt lýðveldi í Asia. Tað er eitt land við høgum fjøllum. Høvuðsstaðurin eitur Jerevan. Landið hevur mark móti Georgia í norði, Aserbadsjan móti eystri og Turkaland og Iran móti suðri. Landið liggur mitt í millum eystur og vestur, bæði í Evropa og í Asia. Fólkatalið í Armenia var  3.015.100  í 2014. Hetta lítla fjallalandið var minsta lýðveldi í gamla Sovjetsamveldinum. Armenia var fyrsta kristna landið í heiminum. Øll grannalondini uttan Georgia eru muslimsk. Landið er avbyrgt frá havinum og má tí nýta vegakervið í grannalondunum, tá ið teir flyta út og flyta inn vørur; men stríð við bæði Georgia og Aserbadjan hevur havt við sær, at týdningarmiklar vørur hava trotið, t.d. brennievni.

Landbúnaður er høvuðsvinna í Armenia. Í hálendinum ganga neyt og seyður á biti, og á láglendinum dyrka bøndurnir korn og fruktrø.

Asia
Armenia


Aserbadsjan

Aserbadsjan (Aserbadjanskt mál: Azərbaycan) er eitt lýðveldi í Asia. Aserbadjan gjørdist fyrsta frælsa lýðveldi í muslimska heiminum í 1918, men tvey ár seinni, í 1920 gjørdist landið partur av Sovjetsamveldinum til 1991. Fólkatalið er 10 130 100 fólk (í 2021). Asejbadjan er tað størsta landið í Kaukasus regiónini í Evrásia. Grannalondini eru: Russland fyri norðan, Georgia mót útnyrðingi, Armenia og Turkaland mót vestri og Iran móti suðri. Hetta heita, turra landið er við Kaspiska Hav. Í 8. øld kallaðu persar hetta landøkið Aserbadjan, "eldslogalandið", tí at brennandi gass setti upp úr jørðini. Aserbadjanar eru turkiskir muslimar, sum hertóku landið í 11. øld. Seinastu árini hevur drúgvt tjóðskaparstríð verið ímillum ymisk fólkasløg í landinum. Eisini hevur blóðugt marknastríð verið ímillum Aserbadjan og Armenia.

Landafrøðiliga er Aserbadjan partur av Asia, men mentanaliga er landið, umvegis Sovjetsamveldið, vorði alt meira evropeiskt. Sum dømi um hetta kann nevnast, at Aserbadjan síðan 2008 hevur luttikið í Eurovision. Í 2011 vann Aserbadjan kappingina við  sanginum Running Scared. Eldar og Nigar eita tey bæði úr Aserbadjan, sum vunnu Grand Prix kappingina 2011. Saman kalla tey seg Ell/Nikki.

Fyri tað, at olja varð funnin í londunum við Persaflógva, kom helmingurin av allari olju í heiminum úr ovurstóru oljukeldunum tætt við aserbadjanska høvuðsstaðin Baku. Nú á døgum bora aserbadjanar eftir olju av boripallum í Kaspiskahavi. Vegakervið og ravmagnsorkuverkini til oljuídnaðin hava verið við til at menna annan ídnað, t.d. klædnaídnað.

Keldur

Slóðir úteftir

Asia
Evropa


Bangladesj

Fólkalýðveldið Bangladesj (bengali: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) er eitt land í Suðurásia. Bangladesj hevur bara mark við India. Í 1971 tók Eysturpakistan loysing frá Vesturpakistan og stovnsetti nýggja ríkið Bangladesj. Almenna málið er bengali.

Bangladesj er av fátækastu og fjølbygdastu londum í heiminum, har eru eisini javnan melduródnir og vatnflóð, helst fram við strondini. Landið Bangladesj er í einum stórum áarósa og verður ofta rakt av svárari yvirflóð. Hóast vatn er mestsum allastaðni, er tað ofta ringt hjá fólki at finna reint drekkivatn í Bangladesj. Í mong ár hevur arbeitt verið við at fáa tamarhald á áunum, tálma fólkavøkstrinum og menna og nútímansgera ídnaðin og landbúnaðin.

Søga

Nýtt ríki í Bengali

Í 1947 varð India býtt sundur, og islamska ríkið Pakistan varð sett á stovn Í Landnyrðings- og Útnyrðingsindia, har muslimar vóru í stórum meiriluta. Men 1600 km. vóru ímillum Eysturpakistan og Vesturpakistan við Bengalhav, og landafrøðiliga býtið varð atvold til spent viðurskifti ímillum ríkispartarnar, tí at eysturpakistanar søgdu, at ríkistingið, ið var í Vesturpakistan, eyðrændi og vanrøkti Eysturpakistan. Í 1954 fór Awami-fylkingin við Sheikh Mujibur Rahman (fødd 17. mars 1920 – deyð 15. august 1975) á odda at stríðast fyri, at Eysturpakistan fekk sjálvstýri.

Fylkingin vann tryggan valsigur í 1970, men Vesturpakistan stýtti fyri at geva Eysturpakistan sjálvstýri. Borgarakríggj brast á, og 10 milliónir bengalar (eysturpakistanar), flýddu til India. Indiski herurin legði uppí, og stutt kríggj brast á ímillum Pakistan og India. Pakistanski herurin gav seg skjótt undir, og í 1972 lýsti Eysturpakistan seg sum frælst ríki, nevndi seg Bangladesj, og ríkisovasti gjørdist Rahman.

Politikkur

Dálking

Eitt av heimsins størstu umhvørvisvandamálum er dálking av drekkivatni. Fleiri enn 3 milliónir borihol eru dálkað við arseni um allan heim. Bangladesj er helst tað landið sum hevur størstu trupulleikar av dálkaðum drekkivatni . Hóast myndugleikarnir í Bangladesj hava roynt at bøtt um heilsuviðurskiftini, er deyðstíttleikin høgur, helst millum børn í fjarskotnu bygdaløgunum. Hetta kemst fyrst og fremst av vánaligum mati og dálkaðum drekkivatni, ið er atvold til sjúkur, ið smitta illa, til dømis kolera. Lækna- og heilsurøktarlið fara um alt landið at koppseta fólk fyri umfarssjúkur og at greiða teimum frá góðum kosti og fyribyrgjandi evnum.

Landafrøði

Skógir

Á oyrareingjunum vaksa tjúkkir skógir av pílum, bambus og mangrovtrøum. Trøini hava djúpar røtur í oyrini og festa soleiðis tað fína gruggið, so hvørt tað kemur. Í regntíðini standa áareingirnar undir í vatni, tí áirnar svølgja ikki tað mikla regnið, sum tá kemur niður. Tá ið áarførið herjar í regntíðini, verður ofta skaði á bæði jørð og hús. Men nú hava teir bygt nógvar stórar byrgingar niðan ígjøgnum áardalarnar, so at vatnið skal standa í dølunum og ikki sleppa oman, fyrr en brúk er fyri tí. Uppi undir byrgingunum byggja teir elvirki, sum veitir teimum ídnaðarmegi, so at teir kunnu gera tøð at koyra á bøin og landbúnaðaramboð at arbeiða jørðina við.

Áir

Meginparturin av Bangladesj eru oyrarnar, sum eru við munnan á teimum trimum stóru áunum Ganges, Brahma-putra og Meghna. Í regntíðini (juni-oktober) floyma áirnar upp um áarbakkarnar og bera nógva runu við sær, runan taðar jørðina ógvuliga væl. Men vatnflóðin kann stundum eisini elva til stórvanlukkur fólk og fenaður umkomast, og hús og grøði verða skolað burtur. Hóast vandi javnan er fyri hesum, býr mesta fólkið í Bangladesj í smáum bygdum, spjaddar um allar oyrarnar.

Oman úr tí parti av Himaleiafjøllunum, sum tað nógva regnið kemur niður í regntíðini, koma tvær av heimsins størstu áum, Brahmaputra og Ganges. Áirnar koma við óførum mongdum av leiri, sandi og gruggi og leggja við áarmunnarnar úti við Bengaliuhavið. Gruggið er eisini lagst á botnin inni í Bengaliuhavinum og hevur fylt upp í stórar víddir av tí, og fyllir meiri og meiri á hvørjum ári. Har er tí eisini hemsins størsta oyri. Áirnar renna út eftir allari oyrini í óteljandi áarørmum. Oyrareingirnar og landið uttan um kalla menn Bengalia.

Veðurlag

Sermerkstasta veðurlagsfyribrigdi er monsunurin, sum hvørt summar lýggjur og vátur kemur uttan av havi inn yvir næstan alt Indianes. Monsun er eitt arábiskt orð, sum merkir árstíð, men hevur í USA og Evropa fingið annan týdning. Har merkir tað tann vindur, sum liggur eina vissa árstíð. Monsunin er ógvuliga lík sólvindi hjá okkum, tí tá ið tann syðri parturin av tí velduga landinum í Ásia er hitnaður til fulnar, streymar luftin av jørðini uppeftir, og har verður eitt tómrúm, sum onnur luft skundar sær i. Henda luftin kemur haðani, sum tað er kaldast. Um summarið er havið tað kaldasta, og tí kemur vindurin haðani. Men miðskeiðis í juni skiftir hann ætt, og vindurin kemur av útsynningi ella suðri. Tá byrjar summarmonsunin.

Í Bangladesj er tropuveðurlag og tríggjar árstíðir. Í mars mánaði byrjar tann heita árstíðin og heldur á út í miðjan juni. Regntíðin byrjar miðskeiðis í juni og endar einaferð í september. Tann kaldara árstíðin byrjar í oktober og endar seinast í februar. Tá ið mars mánaður er komin, byrjar tann heita árstíðin, hvør dagur verður heitari enn annar, jørðin sprotnar og botntornar, og luftin er tjúkk og turr í moldroki. So heitt er í veðrinum, at eingin fær arbeitt úti uttan tíðliga um morgunin ella seint á kvøldi. Mítt um dagin halda fólk seg inni við lúku fyri vindeygunum.

Summi ár regnar so illa, at tað verður vatnflóð, ið elvir stóran skaða. Monsunurin kemur av útsynningi um summarið og av landnyrðingi um veturin. Tá ið summarmonsunurin kemur uttan av Indiahavi, hevur hann lýggja og váta lut við sær, sum verður regn yvir turra og heita meginlandinum.

Náttúruvanlukkur

Tey 162 milliónir fólkini í Bangladesj búgva í einum hinum fátækasta og mest vanlukkurakta landinum í heiminum. Ódnirnar elva mangan til ræðuligar náttúruvanlukkur. Ódnir koma javnan inn yvir landið uttan av Bengalhavi og hava við sær, at storm- og vatnflóð vera á lágu oyrunum suðuri í landinum. Ódnirnar hava ofta tikið tíggjutúsundtals mannalív og hava gjørt upp aftur fleiri heimleys.

Muhammed Yunus (fødd 28. juni 1940) fekk Nobelvirðislønina í 2006 fyri arbeiði sítt, at hjálpa teimum fátæku í Bangladesh og øðrum londum.

Veðurlagsbroytingar

Bangladesj er ringast fyri, tí landið er í sera stórum vanda fyri at verða rakt av bæði turki og hungri. Aftrat hesum dragast bangladesjarnir við umfatandi fátækradømi og landbúnaðartrupulleikum. Júst landbúnaðurin er tað búskaparliga økið, ið roknað verður við, verður mest ávirkað av veðurlagsbroytingunum. Myndugleikarnir í Bangladesh hava harumframt heldur ikki neyðuga førleikan fyri at handfara avleiðingarnar av alheims upphitingini. Av øllum tjóðum í heiminum eru norðmenn minst viðbreknir mótvegis veðurlagsbroytingum sambært eini nýggjari frágreiðing. Bangladesj er mest hótt .

Búskapur

Meginparturin av fólkinum í Bangladesj livir av fiskiskapi ella landbúnaði. Í regntíðini er nógvur fiskur í oyrunum, og runan, ið áirnar bera við sær, taðar jørðina væl.

Landbúnaður

Bangladesj er fruktagott land og væl velt. Tann vátliga jørðin og tað fruktagóða gruggið, sum fellur á velturnar í regntíðini, eru frálík at hava til t.d. rís ella jutu. Monsunurin hevur alt at týða fyri bøndurnar, og kemur hann ikki við regni, er hungursneyð í durunum. Landbúnaður er høvuðsvinnan í Bangladesj, og tríggir fjórðingar av fólkinum eru bøndur. Bøndurnir hava neytini at arbeiða við. Arbeiðsamboðini eru gamaldags, træplógv at pløga við og akurknív at skera akurin við. Bøndurnir fara tíðliga á morgni til arbeiðis, antin á óðalsjørðina ella á leigujørðina hjá stórbóndanum. Garðarnir eru smáir, tí mugu teir røkjast við dugnaskapi og ídni, um teir skulu geva nóg mikið av grøði til húsarhaldið. Stórbóndin krevur nógva leigu, og tí mugu leigubøndurnir ofta seta seg í stóra skuld, um teir skulu ikki missa garðin.

Rísin veksur á vátlendi. Bøndurnir velta tí bøin í teigar og laða garð uttan um teigarnar. Vatn verður latið á velturnar í vakstrartíðini, og vatnið sleppur ikki frá, men stendur sum ein tjørn á veltuni. Rísin verður sáað í mai mánaði í eitt horn á veltuni og stendur har, inntil hon hevur fingið bløð og stelk. Tá ið ein mánaður er farin, setir áarføri veltuna undir vatn. Tá fara bøndurnir við oksum at pløga veltuna og gera hana búna at seta niður í. Tá ið veltan er búgvin, koma børn og konufólk út á hana. Tey ganga upp undir knø í vatni og evju, taka teir ungu stelkarnar upp og seta teir niður aftur í alla veltuna.

Áðrenn teir skera akurin í oktober mánað, sleppa teir vatninum av veltuni. Í Bangladesj velta teir trý ymisk sløg av rísi, eitt slag til hvørja árstíðina, og tí kunnu teir eisini heysta tríggjar ferðir um árið úr somu veltu. Rísin verður skorin við akurknívi. Oksarnir treskja kornið, ganga uppi í tí, inntil aksið er dottið sundur. Teir týna kornið við at blaka tað upp í loft, so at vindurin kann taka dumbuna úr valakorninum.

Júta er seig, tægrut trevjuplanta. Hon er virðismikil inntøkukelda hjá mongum bóndum, og fólkið kallar hana "gylta trevjan". Júta verður nýtt til sekkir, tog og máttur. Í gomlum døgum var júta størsta útfluningsvøra í Bangladesj, men nú hevur júta ilt við at standa seg í kappingini við tægralíki. Høvuðsgrøðin í Bangladesj er rís, ið verður dyrkað til heimamarknaðin, te og sukur verða dyrkað til útflutnings.

Ídnaður

Fólk

Bara umleið triðja hvørt fólk í Bangladesj býr í stórum býum, flestu teirra í høvuðsstaðnum Dhaka, fyrr Dacca, og í teimum báðum havnabýunum Khulna og Chittagong. Fólkið í býunum hevur betri lívskor enn fólkið á bygd. Húsini standa ofta á steyrum ella gjørdum hólmum, so at tey ikki standa undir í vatni í regntíðini. Húsini eru betri, og ravmagn og vatn er lagt inn í húsini. Men ógvuliga nógv fólk flytur til býirnar, sum vaksa so skjótt, at mong verða noydd at búgva í fátækrabýlingum.

Átrúnaður

Sum í Pakistan er mesta fólkið í Bangladesj muslimar - 89,5 % av tí samlaðu fólkinum . Ein altjóða gallupkanning vísir, at átrúnaður hevur størst týdning fyri fólk í fátækum londum. Í Vesturheiminum hevur hann minni týdning. Í fátækum londum sum Bangladesj og Burundi, siga heili 99 prosent av íbúgvunum, at átrúnaður hevur sera stóran týdning .

Matur

Í Eystur- og Suðurbangladesj er rískornið aðalføðin hjá fólki, og fjøldin hevur mest sum einki annað til matna enn rísingrýn.

Keldur

Asia


Brunei

Brunei (maleisiskt: Negara Brunei Darussalam) liggur í landsynningshorninum av Ásia. Brunei hevur bara mark við Maleisia. Inni í landspartinum Sarawak á Borneo í Maleisia er lítla landið Brunei. Inni í landinum er regnskógur; fram við strendurnar er slætt og mýrilendi. Landið var einaferð ein gloymdur blettur í bretska heimsveldinum og skjól hjá sjórænarum; men hetta varð alt fullkomiliga broytt, tá ið olja varð funnin har í 1929. Nú er Brunei eitt tað ríkasta landið í Ásia og vælferðarsamfelag. Fólkið rindar ikki skatt, og útbúgving, heilsurøkt og eftirlønarskipanir eru ókeypis. Men øll politisk andstøða er bannlýst.

Ríkisovastin í Brunei er av ríkastu monnum í heiminum. Olju- og gassríkidømi landsins fyri at takka eigur Hassanal Bolkiah ognir fyri einar 160 milliardir krónur; sjálvur vil hann vera við, at so nógv eigur hann ikki. Í høvuðsstaðnum í Brunei, Bandar Seri Begawan, hevur hann latið byggjað og sjálvur goldið størstu mosku í heiminum. Hon kostaði 3 milliardir krónur.

Asia


Eysturtimor

Eysturtimor ella Timor-Leste er eitt land í Asia, ið fevnir um eystara partin av oynni Timor. Landið liggur millum Indonesia og Avstralia. Eftir 400 ár sum portugisisk hjáland, 25 ára indonesiska hertøku og eftir at vera stýrt av ST í 30 mánaðir, gjøridst Eysturtimor eitt sjálvstøðugt land hin 20. mai 2002. Landið fevnir um eitt øki á 15.007 km². Fólkatalið er umleið 1.177.834 (2011). Eysturtimor er eitt av teimum fátækastu londunum í Asia.

Søga

Fornsøga
Hildið verður, at oyggin varð fólkað millum 20.000 og 40.000 ár f.Kr. av Velo-Avstralskum fólkaslag, eins og á Sri Lanka. Eitt annað ástøði sigur, at fólk komu frá Melanesiu umleið ár 3000 f.Kr., og at tað seinni komu fólk úr syðra parti av Kina og av norðara parti Indokina umleið ár 2500 f.Kr..

Hjáland
Portugal fór í 1520 á land við Oecussi og fór í holt við at gera økið til portugiskt hjáland, og eystari parturin av oynni fekk navnið Portugisisk Timor. Vestari partur av oynni var, eins og tær flestu av oyggjunum í økinum, gjørd til hjáland Hollands. Dili gjørdist høvuðsstaður í 1596. Útflutningur av viði av sandiltræi, ið nú nærum er útruddað, varð avloyst av útflutningi av kaffi, sukurrørum og bumull í 1815.

Í 1941 var oyggin eitt stutt tíðarskeið undir niðurlendskum og avstralskum stýri, áðrenn japanskar herdeildir hersettu oynna í februar 1942). Portugal tók oynna aftur í september 1945), eftir at yvir 50.000 íbúgvunum av Timor lótu lív í stríðnum móti Japan.

Asia


Cape May Nesið

Cape May Nesið er ein hálvoyggj og landslutur í suður New Jersey. Nesið er umleið 1,606 km² til støddar og fólkatalið er umleið 97,265 (2011).

Landafrøði hjá USA
Hálvoyggjar
New Jersey


Hilton Head Island

Hilton Head Island, ið er 143.9 km² stór (nakað sum Suðuroy), er næststørsta oyggj í South Carolina. Hann verður eisini nevndur Hilton Head. Her búgva umleið 50 000 fólk. Góða veðrið og nógva sólskinið lokka nógv ferðafólk hagar, og um summarið er fólkatalið á oyggjunum fimm ferðir tað vanliga - sum er um 270 000 fólk. Hilton Head Airport er einasti flogvøllur á Hilton Head Island.

Til um 1523 e.Kr. búðu bara indiánar á Hilton Head Island. Teir eru nú færri enn 0,15 % har. Fjølmentasta fólkaslagið nú eru evropearar (á enskum Caucasian-Americans). Næstafjølmentasta fólkaslagið er afroamerikanarar; 8 % av fólkinum eru afroamerikanarar.

Hilton Head Island er syðsta oyggj í South Carolina.

Kirkjur í oynni

 All Saints Episcopal Church
 Central Church
 Central Oak Grove Baptist Church
 Christ Lutheran Church
 Christian Renewal Church
 Church of Christ On
 Congregation Beth Yam
 First African Baptist Church
 First Baptist Church Hilton Head
 First Baptist Church of Hardeeville
 First Church of Christ Scientists
 First Presbyterian Day School
 Grace Community Church
 Hilton Head Presbyterian Church Pca
 Holy Family Catholic Church
 Hope Ministries
 Island Lutheran Church Lcms
 Mount Calvary Missionary Bapt Church
 Mt Calvary Pentecostal Holiness Church
 New Hope Baptist Church
 New Horizons Christian Center
 North Island Baptist Church
 Pilgrim Baptist Church
 Pine Level Baptist Church
 Providence Presbyterian Church
 Providence Presbyterian Church
 Queen Chapel A M E Church
 Saint James Baptist Church
 Seventh Day Adventist Church
 St Francis by The Sea Catholic Church
 St Lukes Episcopal Church
 The Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints
 The Church of New Hope
 Unitarian Fellowship of Hilton Head
 Unity Church of Hilton Head Island

Slóðir úteftir

 www.HiltonHeadIslandSC.gov.

Oyggjar í USA
South Carolina


Føroya Studentaskúli og HF Skeið

Føroya Studentaskúli og HF Skeið er miðnámsskúlin í Hoydølum í Hoyvík, beint við Havnina . Studentaskúlin í Hoydølin er elsti og størsti miðnámsskúlin í Føroyum. Nýggjur studentaskúli verður bygdur saman við øðrum lærustovnum í Marknagili .

Studentaskúlin í Hoydølum bjóðar tvær miðnámsútbúgvingar at velja í millum. Eina 3 ára studentsútbúgving ella eina 2 ára HF-útbúgving.
Báðar skipaninar geva harumframt møguleika fyri at vera stakgreinalesandi.

Keldur

Slóðir
 Hoydalar.fo

Skúlar í Føroyum