1973

1973 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar
 Brúgvin um Streymin verður tikin í nýtslu og gevur vegasamband millum Eysturoy og Streymoy.
 Sjáldsama sniðið á operahúsinum í Sydney vekur altjóða undran og umrøða.

Ítróttur

Fótbóltur
 8. juni - Føroyar-Ísland 0-4 (0-1) í Klaksvík
 13. juni - Hetland-Føroyar 5-1 (4-1) í Seafield
 18. juni - Orknoyggjar-Føroyar 2-1 (1-1) í Kirkwall
 15. august - AB stovnað

Føðingar

 18. januar - Petur Pólson Jensen, føroyskur tónleikari
 11. februar - Varg Vikernes, norskur tónleikari
 21. februar - Heri Joensen, føroyskur tónleikari (Týr)
 26. februar - Ole Gunnar Solskjær, norskur fótbóltsleikari
 19. oktober - Linda Andrews, føroysk songkvinna
 26. oktober - Seth MacFarlane, amerikanskur skemtari og sjónleikari
 23. desember - Jón Tyril, føroyskur tónleikari

Andlát
 11. september - Salvador Allende, kilenskur politikari og forseti í Kili 1970-1973. (f. 1908)


1972

1972 (MCMLXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar
 2. juli - Ellis- og røktarheimið á Sýnini í Miðvági tikið í brúk

List

Bókmentir
Simultan hjá Ingeborg Bachman; best kend í hesum savni man søgan "Drei Wege zum See" vera.

Ítróttur

Fótbóltur
 25. juni - Føroyar-Hetland 6-2 (4-1) í Tórshavn
 12. juli - Ísland-Føroyar 3-0 (3-0) í Reykjavík

Føðingar

 ? - Sigri Mitra Gaïni
 5. februar - Krúnprinsessa Mary
 2. mai - Dennis Holm, føroyskur politikari
 23. juni - Zinedine Zidane, franskur fótbóltsleikari
 18. juli - Bárður Oskarsson, føroyskur rithøvundur og listamaður
 27. september - Gwyneth Paltrow, amerikonsk sjonleikarinna.
 17. oktober - Eminem, amerikanskur rappari
 8. november - Aksel V. Johannesen, føroyskur politikari

Andlát
 14. januar - Fríðrikur IX, danskur kongur
 24. mai - Asta Nielsen, donsk sjónleikarinna (f. 1881)
 26. desember - Harry S. Truman, amerikanskur forseti (f. 1884)


1963

1963 (MCMLXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar
 Hvalbiartunnilin millum Tvøroyri og Hvalba er liðugur. Tunnilin er fyrsti vegtunnil í Føroyum.
 1. juli - Vága floghavn letur fyri fyrstu ferð upp fyri vanligari flogferðslu. Fyrsta flogferð er tó ikki fyrr enn 17. juli.
 7. juli - Christianskirkjan í Klaksvík verður vígd.
 17. juli - Fyrsta flogferð frá Vága floghavn. Floghavnin opnaði 1. juli sama ár.

List

Bókmentir

Tónleikur

Útgávur hetta árið
 Please Please Me og With the Beatles (The Beatles).

Ítróttur

Fótbóltur
 29. juni - Hetland-Føroyar 2-3 (0-2) í Lerwick.

Bókmentir
 M.A. Jacobsens Heiðursløn fyri Poul F. Joensen.

Føðingar
 7. januar - Rand Paul, amerikanskur politikari.
 17. mars - Annika Johannessen, føroyskur/danskur sjónleikari
 10. apríl - Mark Oliver Everett, amerikanskur tónleikari.
 9. august - Whitney Houston, amerikonsk songkvinna og sjónleikari (d. 2011)
 15. august - Alejandro González Iñárritu, meksikanskur filmsleikstjóri (Birdman)

Andlát
 23. januar - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari (f. 1908)
 30. januar - Francis Poulenc, franskur tónaskald og klaverleikari (f. 1899)
 11. februar - Sylvia Plath, amerikanskur rithøvundur (f. 1932)
 5. mars - Patsy Cline, amerikonsk countrysangarinna (f. 1932)
 3. juni - Johannes XXIII, italskur pavi (f. 1881)
 10. oktober - Édith Piaf, fronsk songkvinna (f. 1915)
 22. november - John Fitzgerald Kennedy, amerikanskur forseti (f. 1917)
 22. november - C. S. Lewis, bretskur rithøvundur (f. 1898)
 22. november - Aldous Huxley, bretskur rithøvundur (f. 1894)
 24. november - Lee Harvey Oswald, amerikanskur drapsmaður (f. 1939)


1964

1964 (MCMLXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum  mikudegi.

Hendingar
 7. mars - Faroe Airways flygur fyrstu ferð til Føroya.

List

Bókmentir
In his own write hjá John Lennon.

Tónleikur

Útgávur hetta árið
A Hard Day's Night (The Beatles).
Beatles For Sale (The Beatles).

Filmar
A Hard Day's Night hjá The Beatles.

Ítróttur

Fótbóltur
 19. juli - Føroyar-Ísland (B) 1-3 (0-1) í Tórshavn.

Føðingar
 26. januar - Torkil Nielsen í Sandavági, fótbóltsleikari (1-0 á Eysturríki 1990).
 26. august - Daphne Caruana Galizia (d. 2017)
 28. august - Kaj Leo Johannesen

Andlát


1965

1965 (MCMLXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

 14. januar - Forsetismálaráðharrin í Norður Írlandi og forsetismálaráðharrin í Írlandi møtast fyri fyrstu ferði 43 ár.
 20. januar - Lyndon B. Johnson verður forseti í Amerika.
 30. januar - Winston Churchill, fyrrverandi forsetismálaráðharri breta, verður jarðaður.
 15. februar - Kanada fær sítt núverandi flagg. Reytt og hvítt við einum blaði í miðjuni.
 21. februar - Mannarættindistalarin Malcolm X verður dripin í New York City.
 20. mars - Luksemborg vinnur Eurovision Song Contest við sanginum Poupée de cire, poupée de son, sungnum av France Gall.
 25. mars - Martin Luther King og 25.000 mannarættinda aktivistar komu til høvuðsstaðin Montgomery í Alabama, eftir at hava byrjað gonguna frá Selma í Alabama 4 dagar áðrenn.
 16. juli - Mount Blanc bergholið opnar. Bergholið liggur 2480 metrar undir jørð, og er tí djúpasta berghol í heiminum.
 26. juli - Maldivurnar fáa sjálvstýri frá Englandi.
 1. august - Tubbakslýsingar verða bannaðar í enskum sjónvarpi.
 9. august - Singapor verður sjálvstøðugt ríki.
 19. august - Í Auschwitz rættarhøldunum í Frankfurt í Týsklandi, verða 66 fyrrverandi SS starvsfólk dømd í lívstíð í fongsli, og 15 onnur fáa smærri dómar.
 18. september - Palle Sørensen, danskur avbrotamaður, skjýtur 4 løgreglufólk, ímeðan hann koyrir undan teimum í stolnum bili.
 25. september - Teknirøðin Tom & Jerry verður víst, fyri fyrstu ferð, á amerikonsku sjónvarpsstøðini CBS.
 28. september - Fidel Castro, forseti í Kuba, boðar frá at ein og hvør har í landi, er nú fríur at flyta til Amerika.
 3. oktober - Fidel Castro boðar frá at Che Guevara er farin frá og rýmdur úr landinum.
 11. oktober - Altjóða Olympiska Nevndin viðurkennir Eysturtýskland sum lim.
 28. oktober - 190 metra høga stál listaverkið the Gateway Arch stendur liðugt í  St. Louis í Missouri í Amerika.
 27. november - Fleiri tíggju túsundir fólk ganga mótmælisgongu í Washington D.C. har tey mótmæla krígnum í Vjetnam.
 5. desember - Charles de Gaulle verður endurvaldur forseti í Fraklandi.

Ókendar dagsetningar
 Tokyo verður alment viðurkent sum størsti býur í heiminum.
 Aboriginalir (avstralskir frumbúgvar) sleppa at atkvøða fyri fyrstu ferð í Queensland í Avstralia.
 Oyggjarvegurin verður latin upp, so koyrandi er millum Norðurstreymoy og Suðurstreymoy.
 Føroya Fróðskaparsetur verður sett á stovn.

List

Bókmentir
In his own write hjá John Lennon.

Tónleikur

Útgávur hetta árið
Highway 61 Revisited (Bob Dylan)

Help! (The Beatles).
Rubber Soul (The Beatles).

Filmar
 Help! hjá The Beatles.
 Sound of Music (frumsýndur 2. mars 1965)

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar

Januar
 5. januar - Vinnie Jones, enskur fyrrverandi fótbóltspælari og seinni sjónleikari
 7. januar - José Manuel Imbamba, angolskur erkibiskupur
 9. januar - Haddaway, týskur sangari.

Februar
 7. februar - Chris Rock, amerikanskur sjónleikari og komikari.
 17. februar - Michael Bay, amerikanskur leiks tjóri.
 18. februar - Dr. Dre, amerikanskur rappari og tónleika framleiðari.
 23. februar - Michael Dell, amerikanskur stovnari og eigari av Dell Inc. sum framleiðir teldur.
 23. februar - Kristen Davis, amerikanskur sjónleikari.

Mars
 25. mars - Sarah Jessica Parker, amerikanskur sjónleikari.

Apríl
 4. apríl - Robert Downey Jr., amerikanskur sjónleikari.
 16. apríl - Martin Lawrence, amerikanskur sjónleikari.
 16. apríl - Jon Cryer, amerikanskur sjónleikari.
 26. apríl - Kevin James, amerikanskur sjólnleikari og komikar.

Mai
 10. mai - Linda Evangelista, kanadisk supermodell.
 12. mai - Renée Toft Simonsen, donsk fyrrverandi modell, nú rithøvundur.
 24. mai - John C. Reilly, amerikanskur sjónleikari.
 31. mai - Brooke Sheilds, amerikanskur sjónleikari og supermodell.

Juni
 10. juni - Elizabeth Hurley, enskur sjónleikari og modell.

Juli
 3. juli - Connie Nielsen, danskur sjónleikari.
 23. juli - Slash (Saul Hudson) amerikanskur gittarspælari úr bólkinum Guns N' Roses.
 31. juli - J. K. Rowling - enskur rithøvundur.

August
 28. august - Shania Twain,  kanadisk songkvinna og tónasmiður

September
 2. september - Lennox Lewis, enskur boksari
 3. september - Charlie Sheen, amerikanskur sjonleikari.

November
 30. november - Ben Stiller, amerikanskur sjónleikari.
 21. november - Björk Guðmundsdóttir, íslendsk songkvinna og sjónleikari

Andlát
4. januar - T. S. Elliot, amerikanskur rithøvundur (f. 1888)
 24. januar - Winston Churchill, Nobel prís vinnari og fyrrverandi forsetismálaráðharri breta. (f. 1874)
 15. februar - Nat King Cole, amerikanskur sangari og tónleikari. (f. 1919)
 21. februar - Malcolm X, amerikanskur mannarættinda talari. (f. 1925)
 23. februar - Stan Laurel, enskur sjónleikari (f. 1890)


1966

1966 (MCMLXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar

 18. januar - 8.000 amerikanskir hermenn lenda í Vjetnam, og nú eru tilsamans 190.000 amerikanskir hermenn í landinum.
 26. januar - 3 børn hvørva til gongu í Glenelg, Suður Avstralia, og verða aldrin sæð aftur. Málið verður kallað Beaumont children disappearance.
 10. mars - Krúnprinsessa Beatrix av Niðurlondum giftist Claus von Amsberg. Ein partur av almenninginum mótmælir brúdleypinum, tí brúðgumin er týskur.
 26. mars - Mótmæli verða hildin runt um í USA ímótir Vjetnamkrígnum.
 18. apríl - Oscars virðislønin verður latin. Sound of Music vinnur heiðurslønina fyri besta film.
 29. apríl - Talið á amerikanskum hermonnum í Vjetnam er nú 250.000 mans.
 1. mai - Flóð rakar finsku strondina.
 16. mai - Martin Luther King Jr. heldur sína fyrstu røðu viðvíkjandi Vjetnamkríggið.
 26. mai - Suðuramerikanska landið Guyana fær fullveldi.
 29. juni - USA byrjar bumbuálop á vjetnemisku býirnar Hanoi og Haiphong.
 30. juni - Frakland tekur seg úr NATO.
 3. juli - Umleið 4.000 fólk verða handtikin í Englandi, tá eitt mótmælistiltak ímótir Vjetnamkrígnum uttanfyri amerikanska sendiráðið í London, útviklar seg til ófrið.
 6. juli - Malavi verður ein republikk.
 29. juli - Bob Dylan kemur út fyri eina motorsúkklu vanlukku, hann traðkar ikki alment fram aftur fyrr enn eitt ár seinni.
 2. august - Spania bannar enska herflúgving  í sponskum luftrúmi.
 5. august - Arbeitt verður uppá grundina, undir tey stórslignu tvíburatornini World Trade Center. Tornini standa liðug í 1971, men fella í yvirgangsálopinum 11. september 2001.
 11. august - The Beatles halda fjølmiðlafund, og biðja um umbering fyri orðaval John Lennon, sum hevur sagt í eini samtalu at The Beatles eru størri enn Jesus.
 8. september - Sci-Fi sjónvarpsrøðin Star Trek verður víst fyri fyrstu ferð.
 30. september - Íslenska sjónvarpið (RÚV) sendir fyri fyrstu ferð.
 7. oktober - Sovjetsamveldið boðar frá at øll kinversk lesandi, muga vera úti úr landinum áðrenn endan av oktober sama ár.
 11. oktober - Frakland og Sovjetsamveldið skriva undir avtalu, um at samstarva í kjarnorku gransking,
 22. oktober - Spania krevur at England gevst við herflúgving yvir Gibraltar. England noktar dagin eftir, og heldur fram við herflúgvingini.
 8. november - Løgtingsval
 30. november - Barbados fær fullveldi.
 15. desember - Walt Disney doyr undir framleiðslu av filminum Jungle Book, sum verðu síðsti filmur framleiddur av honum persónliga.

List

Bókmentir

Tónleikur

Útgávur hetta árið
 Revolver (The Beatles)
 A Collection of Beatles Oldies (but Goldies) (The Beatles)
 Pet Sounds (The Beach Boys)
 Blonde on Blonde (Bob Dylan)

Ítróttur

Fótbóltur
11. - 30. juli - Heimsmeistarkappingin í fótbólti verður hildin í Englandi. England verður heimsmeistari, Vesturtýskland silvurvinnari, og Portugal bronsuvinnarir.

Føðingar

 13. januar - Patrick Dempsey, amerikanskur sjónleikari (Enchanted)
 6. februar - Rick Astley, enskur sangari
 20. februar - Cindy Crawford, amerikonsk supermodell
 24. februar - Billy Zane, amerikanskur sjónleikari (Titanic)
 28. mars - Høgni Karsten Hoydal, føroyskur politikari.
 15. apríl - Samantha Fox, ensk songkvinna og modell
 30. apríl - Johan Dalsgaard, føroyskur politikari.
 12. mai - Stephen Baldwin, amerikanskur sjónleikari (The Usual Suspects)
 16. mai - Janet Jackson, amerikonsk songkvinna
 26. mai - Helena Bonham Carter, enskur sjónleikari (Harry Potter)
 28. juni - John Cusack, amerikanskur sjónleikari (Being John Malkovich)
 30. juni - Mike Tyson, amerikanskur boksari
 7. august - Jimmy Fox, amerikanskur, ein av stovnarum Wikipedia.
 14. august - Halle Berry, amerikanskur Oscar vinnandi sjónleikari (Monster's Ball)
 2. september - Salma Hayek, meksikansk-amerikanskur sjónleikari (Desperado)
 8. september - Carola Häggkvist, svensk songkvinna
 9. september - Adam Sandler, amerikanskur skemtari og sjónleikari (The Wedding Singer)
 25. september - Rakel Helmsdal, føroyskur rithøvundur
 9. oktober - David Cameron, enskur forsætismálaráðharri
 2. november - David Schwimmer, amerikanskur sjónleikari (Friends)
 8. november -  Gordon Ramsey, skotskur sjónvarpskokkur
 17. november - Jeff Buckley, amerikanskur singer-songwriter (d. 1997)
 8. desember - Sinéad O'Connor, írsk songkvinna
 14. desember - Helle Thorning-Smith, danskur forsætismálaráðharri
 21. desember - Keifer Sutherland, kanadiskur sjónleikari (24)

Andlát

 18. oktober - Elizabeth Arden, kanadiskur kosmetik merkja stovnari (f. 1878)
 15. desember - Walt Disney, amerikanskur stovnari av Walt Disney Company, og Disneyworld. (f. 1901)


Mars

Mars er 3. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Hendingar í mars
 8. mars - Altjóða kvinnudagur
 12. mars - Grækarismessa
 23. mars - Norðurlandadagur

Mánaðir
Dagar


Kjartan Mohr

Kjartan Mohr (8. desember 1899 í Tórshavn - 17. mai 1979) var skipasmiður, limur í Tórshavnar býráði og løgtinginum.

 1949 - 1951 Býráðsformaður í Tórshavn.
 1954 - 1958 løgtingslimur (Uttanflokka).
 1958 - 1978 løgtingslimur (Framburðsflokkurin).
 1971 - 1971 Býráðsformaður í Tórshavn.

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1899
Andlát í 1979


1962

1962 (MCMLXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar
 1. januar - Vestursámoa verður frælst ríki.
 8. november - Løgtingsval

Ítróttur

Fótbóltur
 3. august - Ísland (B)-Føroyar 10-0 (8-0) í Reykjavík

Bókmentir
 Føroyingasøga - umsett hava Heðin Brú og Rikard Long. Tórshavn: Skúlabókagrunnurin - 105 s.

Føðingar
 5. november - Turid Birkeland

Andlát
 4. august - Marilyn Monroe, amerikansk sjónleikarinna (f. 1926)
 5. oktober - Rasmus Rasmussen (Regin í Lið).


1. juli

1. juli er dagur 182 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 183 um skotár er). 183 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1523 - Tveir augustinaramunkar, Johann Esch og Heinrich Voes, verða brendir á báli av katólskum myndugleikum í Brússel vegna sína luthersku trúgv. Teir eru teir fyrstu, sum doyggja fyri luthersku trúnna.
 1569 - Kongsríki Pólland og stórhertogadømið Litava verða løgd saman í Samveldið Pólland-Litava.
 1690 - Orrustan við Boyne-ánna í Írlandi.
 1863 - Trælahald verður avtikið í Surinam og á Niðurlendsku Antillunum. Ein 10 ára skiftistíð fram til 1873 verður tó ásett í lógini.
 1963 - Vága floghavn letur fyri fyrstu ferð upp fyri vanligari flogferðslu.
 2000 - Nýggju ung fólk verða traðkaði í hel á Pearl Jam-konsertini á Roskilde Festival.
 2002 - Tvey flogfør bresta saman í loftrúminum yvir býunum Owingen og Überlingen í Týsklandi, 71 fólk ið vóru við flogførunum lótu lív.

Føðingar
 1873 - Andrass Samuelsen, løgmaður árini 1948-1950 (d. 1954).
 1916 - Olivia de Havilland, bretsk-amerikonsk sjónleikarinna.
 1945 - Debbie Harry, amerikonsk songkvinna.
 1952 - Dan Aykroyd, kanadiskur sjónleikari.
 1961 - Diana prinsessa (d. 1997).
 1961 - Carl Lewis, amerikanskur atletur.
 1967 - Pamela Anderson, kanadisk sjónleikarinna og modell.
 1976 - Ruud van Nistelrooy, niðurlendskur fótbóltsleikari.
 1976 - Patrick Kluivert, niðurlendskur fótbóltsleikari.
 1983 - Marit Larsen, norsk songkvinna.
 1986 - Agnez Mo, indonesisk songkvinna.

Andlát
 1896 - Harriet Beecher Stowe, amerikanskur rithøvundur (f. 1811).
 1997 - Robert Mitchum, amerikanskur sjónleikari (f. 1917).
 2000 - Walter Matthau, amerikanskur sjónleikari (f. 1920).
 2004 - Marlon Brando, amerikanskur sjónleikari (f. 1924).
 2009 - Karl Malden, amerikanskur sjónleikari (f. 1912).

Juli, 01.


2. juli

2. juli er dagur 183 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 184 um skotár er). 182 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Syftunsøka. Hildin til minnis um enska biskupin í Winchester Swinthun, sum doyði ár 862. 15. juli ár 971 varð hann skírdur halgimenni. Dómkirkjan í Stavanger í Norra er vígd honum. Minningardagur hansara er í Stórabretlandi 15. juli, men í Føroyum og Norra er hann tann 2. juli, sum var deyðadagur hansara. Tað er tí helst úr Norra, at syftunsøkudagur er komin higar.

2. juli er eisini ein gomul Mariumessa, vitjunardagur Mariu, til minnis um at Maria Moy vitjaði skyldkonu sína Elisabeth, móðir Doyparans.

Hendingar
 1967 - Leguhúsið hjá Brøðrasamkomuni, Zarepta í Vatnsoyrum verður tikið í nýtslu.
 1972 - Ellis- og røktarheimið á Sýnini í Miðvági verður tikið í nýstlu.
 1988 - Føroyar gerst limur í altjóða fótbóltssambandinum FIFA.

 Ítróttur

 Fótbóltur
 2014 - Champions League: HB - Lincoln úr Gibraltar 1-1, Levi Hanssen skorar útjavnandi málið hjá HB í 71. minutti.

Føðingar
 1822 - Niels Christopher Winther, føroyskur løgtingslimur og blaðútgevi (Færingetidende) (d. 1892)
 1903 - Olav V, norskur kongur (d. 1991)
 1903 - Alec Douglas-Home, bretskur politikari (d. 1995)
 1925 - Patrice Lumumba, kongolesiskur politikari (d. 1961)
 1929 - Imelda Marcos, filipinsk forsetafrú.
 1930 - Carlos Menem, argentinskur forseti.
 1940 - Vicente Fox, meksikanskur forseti.
 1986 - Lindsay Lohan, amerikonsk sjónleikarinna.

Andlát
 1778 - Jean-Jacques Rousseau, sveisisk-franskur heimspekingur (f. 1712)
 1850 - Robert Peel, bretskur politikari (f. 1788)
 1937 - Amelia Earhart, amerikonsk floghetja (hvarv hendan dag) (f. 1897)
 1961 - Ernest Hemingway, amerikanskur rithøvundur (f. 1899)
 1997 - James Stewart, amerikanskur sjónleikari (f. 1908)
 2011 - Itamar Franco, brasilskur forseti (f. 1930)

Juli, 02.


3. juli

3. juli er dagur 184 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 185 um skotár er). 181 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 Ítróttur
 Fótbóltur
 1983 - Grønland-Føroyar 2-3 í Nuuk.

Føðingar
 1883 - Franz Kafka, kekkiskur rithøvundur (d. 1924)
 1940 - Jerzy Buzek, pólskur politikari.
 1942 - Gunilla Bergström, svenskur barnabókahøvundur (d. 2021).
 1951 - Jean-Claude Duvalier, forseti Haiti (d. 2014)
 1962 - Tom Cruise, amerikanskur sjónleikari.
 1964 - Yeardley Smith, amerikonsk sjónleikarinna.
 1987 - Sebastian Vettel

Andlát
 1971 - Jim Morrison, amerikanskur tónleikari (f. 1943)
 2012 - Andy Griffith, amerikanskur sjónleikari (f. 1926)
 2021 - Guttorm Sørensen, føroyskur rennari (f. 1968).

Juli, 03.


Juni

Juni er 6. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Hendingar í juni
 5. juni - Grundlógardagur Danmarkar
 6. juni - Tjóðardagur Svøríkis
 9. juni - Tjóðardagur Álands
 17. juni - Tjóðardagur Íslands
 21. juni - Tjóðardagur Grønlands
 24. juni - Jóansøka

Mánaðir
Dagar


Vika

Ein vika er ein tíðareind, sum er longri enn ein dagur og stytri enn ein mánaður.

 1 vika = 7 dagar
 1 vika = 168 tímar = 10.080 minuttir = 604.800 sekund
 1 ár = 52 vikur + 1 dagur (2 dagar um tað er skotár)
 1 vika = uml. 23% av einum miðal mánaði


Føroya Realkreditstovnur

Føroya Realkreditstovnur ella Realurin  (upprunaliga Færøernes Realkreditinstitut) er føroyskur fíggjarstovnur, sum hevur sum endamál at veita lán við veð í fiskiførum, farmaskipum, flótandi eindum og førum í frálandsvinnu og fiskaaling við heimstaði í Føroyum.. Realurin hevði í 2011 ein eginpening á 718 mió. kr., útlán á 723 mió. kr. , eina fíggjarstøðu á 1.013 mió. kr, og hevði hann 3 starvsfólk í starvi.

Realurin var stovnaður av danska statinum við fígging frá Marshallhjálpini í 1955. Realurin varð yvirtikin av føroysku myndugleikum í 1998, og hevur síðani virkað undir føroyskari løgtingslóggávu.

Søgan
Longu í 1909 varð mál um at stovna kredittfelag tikið upp á Løgtingi, men væntandi lóggávu (tinglýsing og matrikulering) gjørdi, at tilgongdin steðgaði, hóast hjálp frá donskum myndugleikum.

Í 1945 var málið tikið uppaftur, og í samband við samráðingarnar um heimastýrisskipanina var í uppskotinum til heimastýrislóg tilsøgn givin frá donsku stjórnini um at hjálpa at seta á stovn eitt kredittfelag ("Kredittforening"). Sambært heimastýrislógini, ið varð samtykt í 1948, varð "kredittfeløg" føroyskt sermálsøki, og hóast nakrar royndir vóru gjørdar, steðgaði tilgongdin at stovna realkreditfelag í Føroyum aftur hesuferð.

Sum part av Marshall-hjálpini samtykti Fólkatingið lóg nr. 209 frá 7. juni 1952 om anvendelse af modydelsen af Det i henhold til det Europæiske genopbygningsprogram modtagne gaveydelser, ið m.a. heimilaði donsku stjórnini at lata 10 mió. kr. av Marshallhjálpini til føroysk endamál. Av hesum skuldi 2 mió. kr. latast sum grundfæ til eitt realkredittfelag í Føroyum, meðan restin skuldi lánast til føroyskt vinnulív, og skuldu rentur og avdráttir síðani fara til grundfæið í realkredittfelagnum. Fyri at uppfylla lógina var 21. august 1953 sett nevnd "med den opgave at overveje spørgsmålet i forbindelse med oprettelsen af et realkreditinstitut for Færøerne og fremsætte forslag til lov om oprettelse af et sådant institut". Í nevndina vóru valdir 16 limir, og gjørdist Viggo Kampmann formaður. Av teimum 16 fingu føroyingar 2 limir, Hákun Djurhuus, landsstýrismann, og Jóhann Djurhuus, skrivstovustjóra í landsstýrinum. Arbeiðssetningurin hjá nevndini segði onki um, hvat skuldi lánast út til, men valdi nevndin at avmarka seg til at ummæla realkredit til sethúsa- og  skipafígging, umframt lán til kommunur og Løgtingið. Í álitinum frá nevndini, Betænkning angående oprettelse af et realkreditinstitut på Færøerne afgivet af det af statsministeriet den 21. august 1953 nedsatte udvalg, ið var útgivið í 1954, varð niðurstøðan, at realkredittstovnurin, ið skuldi hava heitið Færøernes Realkreditinstitut skuldi avmarka seg til lán við veð í fiskiskipum, men at tað seinni kundi verða ynskiligt við lóg at víðka virksemi til onnur endamál seinni. Við støði í álitinum samtykti Fólkatingið 12. mars 1955 Lov om Færøernes Realkreditinstitut.

Grundarfæið á 2. mió. kr. plus rentur og avdráttir av hinum 8 mió. kr. munaði ov lítið, og tí fekk stovnurin ymsa aðra fígging, bæði við og uttan veðhald frá donskum myndugleikum. Seinasta veðhaldið frá danska statinum til Realin var 300 mió. kr. gekk út 31. mars 1994.

Tann 10. juni 1998 varð avtala gjørd millum landsstýrið og donsku stjórnina fyri at enda tað sonevndu  Bankakreppuna millum londini. Í avtaluna var m.a. semja gjørd um, at føroyskir skuldu yvirtaka rættin, ið danski staturin hevði yvir fyri Realinum. Tí var fólkatingslógin um Realin avtikin, og nýggj løgtingslóg, Løgtingslóg nr. 75 frá 5. november 1998 um Føroya Realkreditstovn, varð samtykt av løgtinginum. Realurin hevur tí ikki longur nakað tilknýti til danska statin.

Skipan av Realinum
Realurin er stýrdur av eini stjórn, hvørs tríggir limir verða tilnevndir av landsstýrinum fyri eitt 5 ára tíðarskeið hvørja ferð. Stjórnin kann seta undirstjóra og metingarmenn. Eisini hevur Realurin eitt umboðsráð við 8 limum, ið verða tilnevndir fyri 4 ár í senn. í umboðsráðnum sita 2 umboð fyri landsstýri, 2 fyri skuldararnar hjá Realinum, 2 fyri Føroya Reiðarafelag, meðan Føroya Fiskimannafelag, Føroya Skipara- og Navigatørfelag og Føroya Maskinmeistarafelag saman velja 2 limir í umboðsráðið.
Í løtunu (2012) eru limirnir í stjórnini Óli E. Heinesen, Virgar Dahl og Ulla Svarrer Wang. Undirstjóri er Leivur D. Michelsen.

Nevnast kann, at Atli Dam, fleirfaldur løgmaður Føroya, var varastjóri í Realinum frá 1981 - 1985 og frá januar 1989.

Lógargrundarlag
 Lov nr. 60 af 12. marts 1955 om Færøernes Realkreditinstitut - uppruna (fólkatings-)lógin. Er avtikin.
 Lov om statsgaranti for obligationslån optaget af Færøernes Realkreditinstitut - lóg, ið heimilaði danska statinum at veðhalda fyri lán hjá Realinum. Lógin er ikki longur virkin.
 Løgtingslóg nr. 75 frá 5. november 1998 um Føroya Realkreditstovn við seinni broytingum - galdandi lóg um Realin.

Slóðir
 www.realurin.fo - heimasíðan hjá Realinum

Keldur

Føroyskir stovnar


September

September er 9. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum septem, ið merkir sjey. September var nevniliga sjeyndi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

Hendingar í september
 1. september 1958 - Ísland útvíkkar fiskimark sítt, og byrjar harvið Toskastríðið ímóti Stóra Bretlandi.
 1. september 1969 – Muammar Gaddafi kemur til valdið í Libya .
 1. september 1972 – Amerikanski Bobby Fischer gerst heimsmeistari í talvi, tá hann vinnur á russiska Boris Spassky í serligum talvdysti í Reykjavík.
 1. september 1984  - Sjónvarp Føroya verður alment tikið í brúk.
 1. september 1985 - Vrakið av skipinum Titanic verður funnið á botninum á Atlantshavinum.
 1. september 2015 - Løgtingsval í Føroyum.
 2. september 1752 - Stóra Bretland byrjar at ganga eftir Gregorianska kalendaranum, næstan 200 ár aftaná restina av Vesturevropa.
 2. september 1807  - Bretski flotin bumbar Keypmannahavn , í roynd at forða dønum at yvirgeva flota sín til Napoleon.
 2. september 1811  – Háskúlin í Oslo  verður settur á stovn sum Kongaligi Fredericks Háskúli.
 3. september 1967 - "H-dagurin" í Svøríki. Ferðsla broytist yvir í koyring á høgru vegsíðu.
 6. september 1968 - Svasiland verður sjálvstøðugt
 6. september 1991 - Leningrad í Russlandi skiftir navn til Sankta Pætursborg.
 11. september 1919 - Amerikanski flotin ger innrás í Honduras,
 11. september 2001 - Yvirgangsatsókn 9/11: 2996 fólk lata lív tá yvirgangssamtakið Al-Qaeda tekur yvir fýra flogfør og brotlendir tey í báðar bygningar World Trade Center , Pentagon og tann síðsta á eini mark í Pennsylvania, USA.
 17. september 1983 - Perlan í Vágsbotni verður tikin niður.
 20. september 1519 - Portugisiski sjófarin Ferdinand Magellan  byrjar sína fyrstu siglingarferðina um knøttin.
 22. september 1761 - Georg III av Stórabretlandi og Charlotte av Mecklenburg-Strelitz verða krýnd kongur og drotning av Stórabretlandi og Írlandi.
 22. september 1862 - Amerikanski forsetin Abraham Lincoln  lýsir trælirnar í amerikansku suðurstatunum sum fræls menniskju frá 1. januar 1863.
 25. september 1237 - Í York  verður millumlandasáttmáli undirskrivaður, ið staðfestir markið millum Ongland og Skotland
 29. september 1789 - Tað var hendan dagin, at amerikanska kongressin hittist fyri fyrstu ferð.
 29. september 1903  - Prussland verður fyrsta land í heiminum, ið krevur at øll ið eiga akfar, skulu bera koyrikort.
 30. september 1966 - Íslenska sjónvarpið (RÚV)  sendir fyri fyrstu ferð.

Mánaðir
Dagar


November

November er 11. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum novem, ið merkir níggju. November var nevniliga níggjundi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

Hendingar í november
 1. november - minningardagur teirra sjólátnu í Føroyum

Mánaðir
Dagar


August

August er 8. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar. Til heiðurs fyri Augustus keisara í Rom varð ein mánaður uppkallaður eftir honum, eins og juli er uppkallaður eftir Julius Cæsar, (d. ár 44 f.Kr). Fyri at mánaðurin hjá Augustusi ikki skuldi vera styttri enn tann hjá Juliusi, varð ein dagur fluttur frá februar til august, so bæði juli og august gjørdust eins langir.

Hendingar í august
 1. august 30 f.Kr. - Marcus Antonius, rómverskur politikari, herovasti og elskarin hjá Kleopatra, fremur sjálvmorð í Alexandria í Egyptaland.
 1. august 1800 - Bretski kongur Georg III undirskrivar lógina Act of Union 1800, sum sameinir Kongaríki Stórabretland og Kongaríki Írland til Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland.
 1. august 1980  - Vigdís Finnbogadóttir verður sum fyrsta kvinna í heiminum, vald til forseta, tá hon vinnur tað íslenska forsetavalið.
 1. august 2014 - Pamela Anderson kom til Føroya á vitjan umboðandi felagsskapin Sea Shepherd. Hon og onnur frá Sea Shepherd høvdu tíðindafund á Hotel Føroyum.
 3. august 1492 - Í lýsingini tann 3. august seta trý skip, Santa Maria, Nina og Pinta, seglini og fara úr spanska havnarbýnum Palos í einari roynd at finna sjóleiðina til India vestur um hav. Fyrsta ferðin hjá Kristoffuri Kolumbus er byrjað.
 3. august 1914 - Fyrsta skipið siglir ígjøgnum nýggju Panamaveitina.
 3. august 1958 - Amerikanski kjarnorkurikni kavbáturin Nautilus siglir undir ísinum á Norðpólin.
 3. august 2007 - Russiski trolarin Olshana, við 270 tonsum av dieselolju umborð, søkkur í Tangafirði vestanfyri
 10. august 1961 - Vjetnamkríggið: Amerikonsk hernaðarflogfør byrja at spræna evnafrøðilig evni til leyvoyðing út yvir landið.
 10. august 2003 - Hitabylga í Evropa. Hitin í Suðurfraklandi er ymsastaðni meiri enn 40 stig.
13. august 1961 - Tíðliga á morgni byrja eysturtýskir hermenn at byggja múrur uttan um Vesturberlin.
 23. august 1989 - Ungarn letur markið til Eysturríki upp.
 28. august 1963 - Martin Luther King heldur heimsgitnu røðuna við heitinum "I have a dream" í Washington, meðan 200 túsund fólk lurta eftir honum.
 28. august 1985 - Heimsins fyrsta roykibann kemur í gildi, tá ein matstova í Colorado, USA, bannar royking innandura.
 31. august 1997 - Diana prinsessa av Wales letur lív aftaná eina bilvanlukku í París.
 31. august 2019 - Løgtingsval í Føroyum.

Mánaðir
Dagar


Oktober

Oktober er 10. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum octō, ið merkir átta. Oktober var nevniliga áttandi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

Hendingar í oktober
 24. oktober - dagur Sameindu Tjóða

Mánaðir
Dagar


Desember

Desember er 12. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum decem, ið merkir tíggju. Desember var nevniliga tíggjundi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.

Hendingar í desember
 1. desember 1867 - Kunoyar kirkja verður vígd.
 1. desember 1918 - Ísland fær fullveldi, men verður partur av Danmark til 1944.
 1. desember 1955 - Afroamerikanska Rosa Parks gerst heimskend, tá hon noktar at geva sítt setur til ein "hvítan ferðandi" tá bussurin var fullur í Alabama, USA.
 2. desember 1971 – Abu Dhabi, Ajman, Fujairah, Sharjah, Dubai og Umm al-Quwain sameinast í Sameindu Arábisku Emiratinar.
 2. desember 1976 - Fidel Castro gerst forseti í Kuba.
 2. desember 1993 – Kolumbiski rúsevnakongurin Pablo Escobar verður skotin til bana.
 3. desember 1818 - Illinois gerst 21. statur USA.
 3. desember 2011 - Leingingin av flogbreytini á Vága Floghavn frá 1.200 m til 1.799 m er liðug.
 4. desember 1676 - Bardagin um Lund: Danski herurin leypur á Svøríki.
 4. desember 1954 - Tann fyrsta Burger King matstovan opnar í Florida.
 5. desember 1952 – Tjúkk toka leggur seg yvir London, blandast við luftdálkingini, og drepur í minsta lagi 12.000 fólk í vikunum og mánunum sum eftirfylgja.
 6. desember 1917 - Finnland fær fullveldi frá Russlandi.
 6. desember - tjóðardagur Finnlands
 7. desember 1856 - Haldarsvíkar kirkja verður vígd.
 7. desember 1941 - Skipið Sauternes, vanliga nevnt Jólaskipið, gongur burtur í Fugloyarfirði.
 7. desember 1941 - Japansk flogfør leypa uttan ávaring á amerikansku herflotastøðina Pearl Harbor á Hawaii í Kyrrahavinum. Hetta er beinleiðis atvold til, at USA fer upp í Seinna Heimsbardaga.
 7. desember 1995 - Dómkirkjan í Roskilde kemur upp á listan hjá UNESCO yvir mentanarskattirnar í heiminum.
 8. desember 1907 - Gustav V gerst kongur av Svøríki.
 8. desember 1974 - Fólkaatkvøða avtekur kongsvaldið í Grikkalandi.
 8. desember 1980 - John Lennon verður skotin til bana uttanfyri bústað sín í New York City.
 9. desember 1979 - Virusin Kopur (smallpox) verða staðfestur útdeyður. Hetta er fyrstu, og einastu ferð, tað eydnast at útrudda ein menniskjavirus.
 10. desember 1901 - Fyrsta Nobelvirðislønin verður veitt í Svøríki.
 10. desember 1936 - Edward VIII kongur av Bretlandi sigur frá sær trúnuna, fyri at kunna giftast Wallis Simpson.
 10. desember 1948 - Mannarættindayvirlýsingin verður samtykt av Sameindu Tjóðum.
 10. desember 1963 - Sansibar fær fullveldi frá Bretlandi.
 10. desember 2002 - Vágatunnilin letur upp.
 11. desember 1816 - Indiana gerst nítjándi statur USA.
 11. desember 1941 - Seinni heimsbardagi: Týskland og Italia melda kríggj ímóti USA, sum samstundis meldar kríggj aftur í móti somu londum.
12. desember 1911 - Delhi tekur yvir frá Calcutta sum høvuðstaður India.
12. desember 1932 - Í sambandi við umbygging verður Haldarsvíkar kirkja endurvígd.
12. desember 2007 - Vágaportalurin verður settur á stovn.
 25. desember - jóladagur

Mánaðir
Dagar


Januar

Januar er 1. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Hendingar í januar
 1. januar – nýggjársdagur

Mánaðir
Dagar


Februar

Februar er 2. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og er einasti mánaði, sum hevur 28 dagar (29 tá leypár er).

Hendingar í februar

 1. februar í 1902 – fótbinding verður bannað í Kina; í 1908 – Carlos kongur og Luis prinsur í Portugal verða myrdir; í 1929 – Popey (Skipper Skræk) er at síggja fyri fyrstu ferð; í 1946 – Norðmaðurin Trygve Lie verður valdur til aðalskrivara í ST; í 1965 – Martin Luther King verður handtikin eftir borgararættindagonguna í Alabama; í 1992 – friðaravtalan, sum ST fekk í lag, byrjar í El Salvador
 2. februar í 1913 – Grand Central Station, heimsins størsta tokstøð, letur upp í New York; í 1915 – Týskland byrjar kavbátablokadu móti bretsku oyggjunum; í 1972 – Vetrar Olympiadan í Tokyo í Japan byrjar; í 1989 – Suðurafrikanski forsetin Botha fer frá; eftirmaður hansara verður F.W. de Klerk; í 1990 – F.W. de Klerk hevjar bannið móti ANC, sum hevur vart í 20 ár
 3. februar í 1911 – Ulrich Salchow verður fyri tíggjundu ferð heimsmeistari í listskoyting; í 1917 – USA kvettir diplomatiska sambandið við Týskland; í 1958 – fíggjarliga Benelux samgongan verður stovnsett; í 1966 – Sovjettiskt rúmdarfar ger eina bleyta lending á Mánanum; í 1969 – Yassir Arafat verður valdur leiðari í palestinska frælsisfelagsskapinum PLO; í 1981 – Gro Harlem Brundtland verður fyrsti kvinnuligi forsætismálaráðharri í Noregi; í 1989 – eitt hernaðarkvett støðgar einaræðinum hjá Alfredo Stroessner í Portugal; Stroessner sat við valdið í 35 ár
 4. februar til 11. februar í 1945 - Jaltaráðstevnan byrjar: Her kjakast Roosevelt, Stalin og Churchill um týsku yvirgevingina; í 1946 - Juan Perón verður valdur til forseta í Argentina; í 1976 - Vetrar Olympiada í Innsbruck í Eysturríki byrjar; í 1999 - Russar royna at skapa ein eftirgjørdan mána;
 5. februar í 1922 - Fyrsta útgávan av Reader's Digest (Det Bedste) kemur út í USA; í 1931 - Bretski rasarakoyrarin Malcolm Campbell setur á Daytons nýtt heimsmet í at koyra skjótt á landi, ferðin hjá honum er 394 km/h; í 1987 - Iran fremur eitt rakettálop móti Bagdad í Irak; í 1994 - Serbiskar mortaragranatir raka eitt marknaðarpláss í Sarajevo, sum er fult av fólki;
 6. februar - Samiskur flaggdagur; í 1919 - Bolsjevikkar taka Kiev í Ukraina; í 1952 - Enski kongurin George VI doyr, og Elisabeth II drotning tekur við; í 1957 - Gullstrondin fær fullveldi undir navninum Gana; í 1958 - Flogfarið við ensku Manchester United umborð dettur niður, fleiri kendir leikarar lata lív; í 1968 - 10. Vetrar Olympiadan byrjar í Grenoble í Fraklandi;
 7. februar í 1971 - Sveitsiskar kvinnur fáa atkvøðurætt; í 1986 - Forsetin á Haiti, Jean-Claude Duvalier, flýggjar til Fraklands; í 1999 - Hussein kongur av Jordan doyr 64 ára gamal;
 8. februar í 1904 - Russiskt-Japanska kríggið brestir á; í 1974 - Tríggir amerikanskir astronautar venda aftur til Jarðar eftir at hava verið 84 døgn umborð á rúmdarstøðini Skylab; í 1985 - ANC-leiðarin Nelson Mandela sýtur fyri at sleppa leysur við teirri treyt at skula siga frá sær rættin at brúka vald; í 1992 - Vetrar Olympiada í Albertville í Fraklandi byrja;
 9. februar í 1900 - Dwight Davis setur á stovn tenniskappingina Davis Cup; í 1927 - Eftir harðar bardagar verður kollveltingin í Portugal niðurbard; í 1969 - Amerianska Boeing 747, heimsins størsta rutuflogfar, fer sína jómfrúferð; í 1984 - Sovjettiski leiðarin Andropov doyr. Eftirmaður hansara er Chernenko; í 1986 - Halastjørnan Haley kemur nærri sólini enn nakrantíð áður;
 10. februar í 1906 - Skipið HMS Dreadnought verður sjósett; í 1910 - Fyrsti kvinnuligi piloturin flýgur solo; í 1923 - Týskarin Wilhelm Röntgen, ið uppdagaði røntgenstrálur, doyr 77 ára gamal; í 1953 - Felagsmarknaður fyri kol og stál verður settur í verk millum fýra evropeisk lond;
 11. februar í 1928 - Í St. Moritz í Sveis byrjar 2. Vetrar Olympiadan; í 1929 - Í Italia undirskriva Mussolini og pávin ein sáttmála, ið tryggjar fullveldið hjá Vatikaninum; í 1948 - Sovjettiski filmsleikstjórin Sergej Eisenstein doyr; í 1984 - Irak bumbar ikki-hernaðarlig mál í Iran;
 12. februar í 1924 - Amerikanski pianisturin George Gershwin spælir fyri fyrstu ferð alment stykkið Rhapsody in Blue; í 1929 - Trotskij flýggjar til Turkalands; í 1947 - Franski sniðgevin Christian Dior kemur við sýningini, hann kallar "Nýtt Look"
 13. februar og 14. februar í 1945 - Teir sameindu bumba Dresden í Týsklandi; í 1980 - Vetrar Olympiadan í Lake Placid í New York, USA byrja; í 1988 - Vetrar Olympiadan í Calgary í Kanada byrjar;
 14. februar í 1919 - Fólkasamgongan verður stovnað; Bolsjevikkar gera innrás í Estlandi; í 1952 - Vetrar Olympiada byrjar í Oslo í Noregi; í 1966 - Avstralia innførir decimalsskipanina; í 1989 - Ayatollah Khomeini sendir út eina fatwa móti høvundinum Salman Rushdie;
 15. februar í 1942 - Japan hertekur Singapor; í 1971 - Stóra Bretland og Norðurírland innføra desimalskipanina í pengaverki sínum; í 1989 - Seinastu sovjettisku herdeildirnar fara úr Afghanistan. 10 ár var sovjettiski herurin í landinum; í 1999 - Turkiskar serdeildir handtaka í Nairobi leiðaran í kurdiska arbeiðaraflokkinum, Abdullah Ocalan;
 17. februar í 1958 - CND verður stovnað í London við sloganinum "Ban the Bomb"; í 1996 - Rúmdarfarið NEAR verður sent upp;
 18. februar í 1930 - Amerikanski astronomurin Clyde Tombaugh finnur gongustjørnuna Pluto; í 1960 - Áttanda Vetrar Olympiadan byrjar í Squaw Valley í Kalifornia; í 1977 - Deildir hjá Idi Amin myrða ugandiska erkabiskuppin;
 19. februar í 1915 - Bretsk skip skjóta eftir turkiskum skansum, ið verja Dardanellurnar;
 20. februar í 1919 - Afghanski emirurin verður myrdur; í 1920 - Amerikansi polarfararin Robert Peary doyr 63 ára gamal; í 1948 - Kommunistarnir taka valdið í Kekkoslovakia; í 1962 - Astronauturin John Glenn gjøgnumførir við 3 ferðum um jørðina fyrstu amerikonsku rúmdarflúgvingina; í 1971 - Idi Amin tekur valdið í Uganda;
 21. februar í 1916 - Bardagin við Verdun byrjar við einum týskum álopi og heldur fram til tann 18. december; í 1965 - Malcom X, svartur leiðari í USA, verður myrdur í New York; í 1972 - Amerikanski forsetin Richard Nixon byrar vitjan sína í Kina; í 1990 - Namibia í Afrika gerst eitt fullveldisríki;
 22. februar í 1991 - Irakiskar deildir seta eld á oljubrunnarnar í Kuveit, tá ið tær taka seg úr landinum;
 23. februar í 1913 - Frákoyrdi forsetin í Meksiko verður skotin; í 1981 - Sivilgardan herjar á spanska tingið - Cortes - eftir eina miseydnaða kvettroynd; í 1994 - Vápnahvíld millum Serbia og Kroatia í Bosnia; í 1999 - Stóra Bretland beinir fyri allari sínari goymslu av minum ætlaðum herfólki til gongu;
 24. februar í 1903 - Bretskar hernaðardeildir søkja at "øra mullah'inum"; í 1986 - Marcos flýggjar úr Filipinunum, og Corazon Aquino verður tikin í eið sum forseti landsins; í 1987 - Tower-nevndin leggur fram sína frágreiðing um Iran-contra-gøluna; í 1991 - Herdeildirnar undir amerikanskari leiðslu fara undir landátakið móti irakiska herinum;
 25. februar í 1990 - Violetta Chamorro, sum fær stuðul úr USA, vinnur valið í Nikaragua;
 26. februar í 1936 - Volkswagen letur upp sína fyrstu verksmiðju í Týsklandi; í 1993 - Bumbuspreinging í World Trade Center í New York City;
 27. februar í 1900 – enski Labour-flokkurin verður stovnaður; í 1933 - Týska tingið - Ríkisdagurin - brennir í grund; í 1935 - Shirley Temple er higartil yngsti persónurin, sum vinnur ein Oskar; í 1976 - Polisario Front lýsir Vestursahara sjálvstøðugt at vera; í 1997 – bretskir ílegugranskarar hava klonað ein seyð
 28. februar í 1986 – svenski forsætismálaráðharrin Olof Palme verður myrdur; í 1991 - Flógvakríggið endar
 29. februar í 1956 – sovjettiski leiðarin Nikita Khrusjtjov forkastar politikkin hjá Stalin

Mánaðir
Dagar


1888

1888 (MDCCCLXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar
 Tiltikni jólafundurin verður hildin í Tinghúsinum. Fundurin samtykti m.a., at virkast skuldi fyri:
- At kristniundirvísingin skuldi vera á før.
- At føroyskt skuldi verða fak í skúlanum.
- At undirvísast skuldi í føroyskari søgu.
- At loyvt skuldi verða at prædika á før.
- At stovnseta føroyskan háskúla.
At fremja hesi endamál varð Føroyingafelag stovnað ein mánað seinni.
 26. desember- Jólafundurin

Føðingar
 1. februar - Poul Hans Jacob Joensen
 26. mars - Elsa Brändström
 11. mai - Irving Berlin
 13. juni - Fernando Pessoa
 25. juni - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen
 23. juli - Raymond Chandler
 16. september - Frans Eemil Sillanpää
 9. oktober - Nikolai Bukharin
 15. november - Harald Sverdrup

Andlát
 16. august - John Pemberton, amerikanskur uppfinnari (f. 1831)
 28. oktober - Niels Jacob Joensen
 20. november - Jacob Andreas Lunddahl
 25. november - Jógvan Joensen


Gregorianski kalendarin

Gregorianski kalendarin verður brúktur í Vesturheiminum. Hann er ein tillaging av julianska kalendaranum. Aloysius Lilius skeyt upp at brúka kalendaran, og Gregorius XIII pávi, sum kalendarin fekk navn eftir, setti hann í gildi 24. februar 1582. Summir mæltu til at rætta kalendaran við at loypa leypárini um 10 ferðir. Soleiðis hevði kalendarin verið fluttur 10 dagar fram. Gregorius XIII pávi vildi kortini hava hetta gjørt í einum við at stytta oktober 10 dagar, og soleiðis kom dagurin eftir hósdag 4. oktober 1582 at eita fríggjadagur 15. oktober 1582. Ymiskt var, hvussu lond tóku ímóti gregorianska kalendaranum, men so við og við tóku øll katólsk og síðan protestantisk lond við kalendaranum.

Gregorianski kalendarin varð gjørdur, tí at julianski kalendarin var eitt sindur skeivur. Miðalsólárið er ikki eitt heilt dagatal – tað er 365,2422 dagar ella umleið 365 dagar – so neyðugt er við árum við ymiskari longd, og tí vórðu leypár (eisini nevnd skotár) sett inn í julianska kalendaran. Julianski kalendarin hevði fast leypár 4. hvørt ár, t.v.s. 100 leypár fyri hvørji 400 ár. Við rættingum í gregorianska kalendaranum verða 97 leypár fyri hvørji 400 ár. Í gregorianska kalendaranum er árið í miðal 365 dagar ella 365,2425 dagar; hetta er so mikið neyvt, at tað ganga 3571 ár, áðrenn kalendarin er eitt samdøgur skeivur.

Í Danmark var ikki farið yvir til gregorianska kalendaran fyrr enn ár 1700. Danski astronomurin Ole Rømer arbeiddi við málinum, og tá Fríðrikur IV kongur tók við eftir Christian V í 1699, fekk Ole Rømer sannført hann um broytingina. Kongur gjørdi av, at dagurin eftir sunnudag 18. februar 1700 skuldi eita mánadagur 1. mars 1700. Men í Føroyum hendi hetta skiftið ikki fyrr enn í november 1700, tá dagurin aftan á leygardag 16. november varð sunnudagur 28. november.

Katólska kirkjan vildi hava kalendaran endurskoðaðan fyri at páskirnar kundu verða hildnar á teirri tíðini, ið katolikkar hildu verða komið ásamt um á fyrsta ráðnum í Nicæa í 325. Sjálvt um ein kirkjulóg frá ráðnum sigur, at allar kirkjur skulu halda páskir í senn, gjørdu tær ikki tað.

Eftir tí gregorianska kalendaranum er árið býtt í 12 mánaðir:

Kelda

 Peter Øhrstrøm: Tid - et filosofisk begreb og en målelig størrelse, systime 2006.

Tíð


15. september

15. september er dagur 258 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 259 um skotár er). 107 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 2007 - føroysk sendistova letur upp í Reykjavík
 2011 - Fólkatingsval í Danmark.

Føðingar
 1857 - William Howard Taft, amerikanskur forseti (d. 1930)
 1890 - Agatha Christie, enskur rithøvundur (d. 1976)
 1914 - Jens Otto Krag, danskur politikari (d. 1978)
 1942 - Wen Jiabao, kinesiskur politikari.
 1942 - Emmerson Mnangagwa, forseti Simbabvi.
 1945 - Jessye Norman, amerikonsk sopransangarinna
 1946 - Oliver Stone, amerikanskur filmleikstjóri
 1972 - Letizia, sponsk drotning
 1980 - Jolin Tsai, taivonsk songkvinna.
 1984 - Harry prinsur, hertugi av Sussex.

Andlát
 1972 - Ásgeir Ásgeirsson, 2. forseti Íslands (f. 1894)
 2017 - Harry Dean Stanton, amerikanskur sjónleikari  (f. 1926)

September, 14.


16. september

16. september er dagur 259 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 260 um skotár er). 106 dagar eru eftir av árinum. Dagurin eitur Eufemia. Kvinnuligur pínsluváttur, sum varð tikin av døgum undir Diocletianus keisara. Grikst navn sum merkir "gott umdømi".

Hendingar
 2004 - Danska hóvið boðaði hendan dagin frá, at Joachim prinsur og Alexandra skuldu skiljast.

Føðingar
1924 - Lauren Bacall, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2014)
1925 - B.B. King, amerikanskur bluestónleikari (d. 2015)
1927 - Peter Falk, amerikanskur sjónleikari (d. 2011)
1934 - Ronnie Drew, írskur sangari (d. 2008)
1984 - Katie Melua, georgisk-bretsk songkvinna

Andlát
 1736 - Daniel Gabriel Fahrenheit, týskur alisfrøðingur og verkfrøðingur (f. 1686)
1977 - Maria Callas, griksk-amerikonsk operasongkvinna (f. 1923)

September, 16.


4. juli

4. juli er dagur 185 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 186 um skotár er). 180 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 Sambandsríkið Amerika hevur tjóðardag. Amerikanar hátíðarhalda fullveldið teirra frá bretum. Dagurin er til minnis um óheftislýsingina.

 Ítróttur

 2009 - Oyggjaleikirnir endaðu á Álandi. Føroyar vann kappingina á fyrsta sinni.

 Fótbóltur
 1981 - Føroyar-Hetland 4-1

Føðingar
 1807 - Giuseppe Garibaldi (d. 1882).
 1872 - Calvin Coolidge, forseti USA (d. 1933).
 1910 - Gloria Stuart, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2010).
 1924 - Eva Marie Saint, amerikonsk sjónleikarinna.
 1928 - Edmund í Garði á Strondum.
 1949 - Horst Seehofer, týskur politikari.
 1978 - Becki Newton, amerikonsk sjónleikarinna.
 1992 - Basim, danskur sangari.

Andlát
 1826 - John Adams, forseti USA (f. 1735).
 1826 - Thomas Jefferson, forseti USA (f. 1743).
 1831 - James Monroe, forseti USA (f. 1758).
 1934 - Marie Curie (f. 1867).
 1939 - Michal Samuelsen, róptur Mikkjal í Vík (f. 1862), útróðrarmaður, formaður í Haldórsvíkar Sóknarstýri, løgtingslimur.
 2003 - Barry White, amerikanskur sangari (f. 1944).

Juli, 04.


5. juli

5. juli er dagur 186 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 187 um skotár er). 179 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1884 - Kamerun gerst týskt hjáland.
 1962 - Eftir harðligt frælsiskríggj, sum vardi í átta ár, lýsir seg táverandi franska hjálandið Algeria sjálvstøðugt frá Fraklandi.
 1975 - Kap Verde gerst sjálvstøðugt land.
 2003 - SARS verður mett at verða yvirvunnið av WHO.

 Ítróttur
 Fótbóltur
 1981 - Føroyar-Hetland 2-2 í Tórshavn

Føðingar
 1857 - Clara Zetkin, týskur politikari og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (d. 1933)
 1911 - Georges Pompidou, forseti Fraklands (d. 1974).
 1928 - Pierre Mauroy, franskur politikari (d. 2013)
 1928 - Hans Jacob Birgir Danielsen í Kvívík.
 1932 - Gyula Horn, ungarskur politikari (d. 2013)
 1963 - Edie Falco, amerikonsk sjónleikarinna.
 1966 - Gianfranco Zola, italskur fótbóltsleikari.
 1987 - Alexander Kristoff, norskur kappsúkklari
 1989 - Sjinkie Knegt, niðurlendskur ítróttamaður
 1990 - Jutta Thomsen, føroyskur fyrrverandi elitusvimjari

Andlát
 1969 - Walter Gropius, týskur arkitektur (f. 1883)

Juli, 05.


6. juli

6. juli er dagur 187 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 188 um skotár er). 178 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1415 - Á kirkjufundinum í Konstanz (1414-1418) verður gudfrøðingur og prædikumaður Jan Hus brendur á báli.
 1535 - Enski gudfrøðingur og heimspekingur Thomas More verður hálshøgdur í The Tower of London, aftaná at hann varð funnin sekur í svikagerð móti enska konginum Henrik VIII.
 1560 - Edinburgh-sáttmálin millum Skotland og Ongland verður undirskrivaður.
 1919 - Enska luftskipíð R-34 lendir í New York City. Hetta er fyrstu ferð nakrantíð, eitt luftskip hevur flogið tvørtur um Atlantshavið.
 1966 - Malavi verður sjálvstøðugt.
 1980 - Trælahald verður avtikið í Mauretania.

Føðingar
 1767 - Jørgen Frantz Hammershaimb, føroyskur løgmaður (d. 1820)
 1832 - Maximilian I, Meksikokeisari (d. 1867)
 1859 - Verner von Heidenstam, svenskur rithovundur (d. 1940)
 1887 - Marc Chagall, russisk-franskur listmalari (d. 1985)
 1907 - Frida Kahlo, meksikanskur listmálari (d. 1954)
 1921 - Nancy Reagan, amerikonsk sjonleikarinna og forsetafru (d. 2016)
 1923 - Wojciech Jaruzelski, polskur forseti (d. 2014)
 1927 - Janet Leigh, amerikonsk sjonleikarinna (d. 2004)
 1935 - Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama.
 1935 - Magnus Dam Jacobsen, føroyskur rithøvundur (d. 1978)
 1946 - George W. Bush, amerikanskur forseti.
 1946 - Sylvester Stallone, amerikanskur sjonleikari.
 1951 - Geoffrey Rush, avstralskur sjonleikari.
 1952 - Hilary Mantel, enskur rithovundur.
 1961 - Jonas Jonasson, svenskur rithovundur.
 1975 - 50 Cent, amerikanskur rappari.
 1979 - Kevin Hart, amerikanskur sjonleikari.
 1986 - Luigi Di Maio, italskur politikari.
 1987 - Kate Nash, ensk songkvinna.
 1988 - Yohan Borðoy, føroyskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1553 - Edvard VI, enskur kongur (f. 1537)
 1881 - Harald Andreas Christian Krog, prestur i Suðuroy, løgtingslimur.
 1953 - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen, postmeistari í Havn, løgtingslimur.
 1962 - William Faulkner, amerikanskur rithovundur (f. 1897)
 1971 - Louis Armstrong, amerikanskur tonleikari (f. 1901)
 1981 - Fríðrikur Bláhamar, fiskimaður, siglingarmaður, reiðari og stjóri í Vestmanna, løgtingslimur.
 2004 - Thomas Klestil, eysturikskur forseti (f. 1932)
 2005 - Claude Simon, franskur rithovundur (f. 1913)
 2009 - Robert McNamara, amerikanskur politikari (f. 1916)
 2019 - Cameron Boyce, amerikanskur sjonleikari (f. 1999)
 2020 - Ennio Morricone, italskt tonaskald (f. 1928)
 2022 - James Caan, amerikanskur sjónleikari (f. 1940).

Juli, 06.


Evropa

Evropa verður vanliga roknað sum ein av teimum sjey heimspørtunum á jørðini; men í hesum føri er meir ein spurningur um menniskjaligar/politiskar heldur enn jarðfrøðisligar orsøkir til tess, tí semja er ikki til fulnar um, hvar markið gongur hjá Evropa, sum í meginlandahøpi meir er at rokna sum ein stór hálvoyggj vestantil í Evrasia. Evropa er næstminsta meginlandið í heiminum, tað fyllir umleið 10 390 000 ferkilometrar ella 2 % av flatu jarðar. Einasta meginlandið, sum er minni, er Oseania. Tá talan er um fólkatal, er Evropa triðstørst (Í Ásia og Afrika búgva fleiri fólk). Í Evropa búgva fleiri enn 712 000 000 fólk (t.e. umleið 11 % av fólkunum í heiminum. Norðan fyri Europa er Arktiska Havið, vestanfyri Atlantshavið og sunnanfyri er Miðjarðarhavið og sambært siðbundnari jarðfrøðisligari definitión Kaukasusfjøllini. Eystureftir er tó heldur verri at seta markið, men søguliga verða Uralfjøllini og Kaspiska havið roknað sum markið millum Ásia og Evropa.

Búskaparliga kunnu vit enn býta Evropa í tvey. Vesturevropa við nógvum ógvuliga ríkum londum, t.d. Týsklandi, Sveis og Fraklandi. Í Eysturevropa harafturímóti, ið var kommunistiskt til fyrst í 1990-árunum, eru londini nógv fátækari, t.d. Pólland, Ungarn og Rumenia. Tey stríðast við at menna búskapin, so at tey kunnu gerast kappingarfør á heimsmarknaðinum. Vælferðin og lutfalsliga støðugu politisku viðurskiftini í Evropa hava drigið mangar tilflytarar til heimspartin, flestu teirra úr gomlu hjálondunum. Hetta hevur havt við sær, at í mestsum øllum londum, helst í Vesturevropa, búgva nú stórir tjóðarminnilutar. Í Fraklandi t.d. hava norðurafrikanarar úr Algeria og øðrum gomlum hjálondum búsett seg í stórbýum, t.d. Marseilles og París. Í 1957 gingu fimm lond saman og stovnaðu Europeiska Búskaparliga Felagsmarknaðin (EEC). Tey hildu, at neyvt búskparligt samstarv fór at avmarkað vandan fyri kríggi ímillum limalondini og at skapa vælferð í Evropa. Seinni komu fleiri onnur lond uppí, og nú eitur felagsskapurin Evropasamveldið (ES). 15 lond eru limir, og umframt búskaparliga samstarvið verður nú virkað fyri at gera ES til politiskt samveldi.

Evropa er sundurbýttur heimspartur, og yvir 40 sjálvstøðug ríki eru í Evropa; men í fleiri londum eru loysingarrørslur, sum stríðast fyri at vinna sær størri sjálvræði ella fult frælsi frá tí landi, tær eru partur í. Eitt dømi um hetta eru baskar í Baskalandi í Útnyrðingsspania. Seinastu árini hava vit sæð, hvørja megi tjóðskaparkensla hevur; tí bæði í gamla Sovjetsamveldinum og Jugoslavia hava fólk vunnið sær frælsi og stovnað óheft ríki. Onkustaðni spældi hetta friðarliga av, onkustaðni endaði tað við stórkríggi.

Landafrøði

Evropa skifta vit sundur í Norðurevropa (Norðurlond við Skandinavia), Vesturevropa, Miðevropa, Suðurevropa og Eysturevropa. Í høvuðsheitum kunnu vit siga, at høg faldfjøll - Pyrineafjøll og Alpurnar - skilja kaldara Norðurevropa frá heita Suðurevropa. Frá strondunum norðan Norðurpólkring og nakað suður eru træleysar frostmýrar, til nálaskógarbeltið tekur við. Tað er vestan úr Noregi og eystur ígjøgnum alt Russland. Sunnanfyri er fruktagóði norðurevropeiski lágslættin, sum er besta kornlendið í heimspartinum, har veksur eisini leyvskógur. Longri suðuri er miðjarðarhavsøkið; har er veðurlagið heitt, og sumstaðni er lendið oyðimarkarkent. Gosfjøll eru bara í Íslandi og Suðuritalia, har Etna og Stromboli enn eru virkin. Uralfjøll og Kavkasus eru mark ímóti Asia. Alpurnar taka seg upp í landsynningspartinum í Fraklandi, fara ígjøgnum Sveis og Norðuritalia og langt inn í Eysturríki. Seinastu 2 milliónir árini hevur ísurin broytt landslagið og gjørt pýramiduskapaðar tindar, hvassar fjallakambar og røðir, fagrar fossar og djúpar lægdir, sum nú eru vøkur vøtn. Nógvar plantur, m. a. fransagras, hava lagað seg til gróðrarumstøðurnar so høgt uppi. Tey 15 vøtnini í tjóðargarðinum Lake District í útnyrðingsonglandi eru í U-skapaðum dølum, ið greina seg úr nøkrum lágum fjøllum sum snældur úr hjólshjarta. Fyri øldum síðan runnu áir í dølunum, men í seinastu ístíð gróvu skriðjøklarnir seg djúpt niður í dalarnar; men tá ið ísurin tiðnaði, byrgdi grótið, ið jøklarnir høvdu skumpað íyri sær, dalarnar, so at teir fyltust við vatni. Av tí at stóru dalarnir gjørdist so djúpir, „hingu" síðudalarnir nú langt oman fyri høvuðsdalin og nógvastaðni runnu nú høgir fossar út av vøtnunum. Ígjøgnum norðara part í Evropa gongur stórt nálaskógarbelti. Nálatrø, t.d. grann, standa grøn alt árið og tola bæði kava og nógvan kulda. Nálaskógurin veitir eisini mongum dýrum lívd og føði hørðu vetrarmánaðirnar. Donau, ið vellir fram í Týsklandi og er longsta á í Vesturevropa, rennur í ein landsynning eystur ígjøgnum Evropa og út í Svartahav. Hon er týdningarmikil flutningsvegur í teimum níggju londunum, hon rennur ígjøgnum. Donauoyrarnar, har áin skilur seg í nógvar smáar áir og vatnræsi, eru stórt vátlendi við nógvum dýralívi. Fleiri enn 300 fuglasløg eru sædd her og eisini dýr sum villsvín, hjørtur og villkøttur.

Í londunum við Miðjarðarhav er serligt veðurlag. Um summarið er heitt og turt; og um veturin er lýtt, og tað regnar illa. Hetta veðurlagið hevur við sær, at t.d. aldinfruktir, vínber og oljutrø vaksa væl. Mong trø, t.d. tundureikin, hava tjúkkan børk, sum verjir tey fyri nógva hitanum um summarið. Norðurevropiska slættlendi er úr Suðuronglandi, ígjøgnum Frakland og Týskland og heilt eystur at Uralfjøllum í Russlandi. Næstan allur slættin er láglendi, og í Niðurlondum er hann so lágur, at partar av honum eru niðan sjóvar. Hesin víði slætti er eitt hitt besta kornlendið í heiminum. Undir honum eru bæði kol, olja og gass. Slættin er eisini fjølbygdasta økið í Evropa, og her eru mangir stórir býir. Evropa er fjølbygdur heimspartur. Í vídd er hann næstminstur, men bara í størsta heimspartinum, Ásia, er meiri fólk. Tað hevur við sær, at mong búgva í býum. Ikki er bara nógv fólk í Evropa, har eru eisini mong lond - fleiri enn 40; og ósemjur landanna millum (t.d. um landamark og átrúnað) eru javnan endaðar við kríggi. Bara í hesari øldini hevur stríð, kyknað í Evropa, elvt til tveir heimsbardagar. Men hóast hesar trupulleikar er Evropa ríkur heimspartur, og mong evropeisk lond eru ímillum tey ríkastu í heiminum. Nøkur fátæk lond eru, men samanumtikið eru lívskorini góð, samanborið við hvussu fólk hava tað nógva aðrastaðni í heiminum. Henda vælferð er komin av mestsum støðugum ídnaðarvøkstri, og at Evropa áður var mikið hjálandaveldi og ráddi í mongum londum í Afrika, Asia og Amerika (Norðuramerika og Suðuramerika). Mesta fólkið í Evropa býr í stórum býum. Fjølbygdasti parturin í Evropa er úr Suðuronglandi, ígjøgnum Norðurfrakland, Belgia, Niðurlond og nakað eystur í Týskland. Í hesum økjum hevur fólkavøksturin verið so stórur, at einstakir grannabýir eru vaksnir saman í tað, sum verður nevnt stórstaðarøki. Størstu stórstaðarøkini eru í Ruhr í Týsklandi. Í Eysturevropa býr harafturímóti størri partur av fólkinum á bygd og í smáum býum. Einir 578 milliónir evropearar eru trongdir saman á einum landøki, sum tilsamans er lítið størri enn Avstralia. Av tí sama eru nøkur lond í Evropa ímillum tey fjølbygdastu í heiminum. Í Niðurlondum eru fleiri enn 400 fólk á hv. km2. Eysturevropa er ikki so fjølbygt sum Vesturevropa, men eisini her er fólkatættleikin væl oman fyri heimsmiðalfólkatalið. Bera vit saman við Afrika og Ásia, er fólkatalið í flestum londum í Evropa støðugt -tað hvørki veksur ella minkar. Fá børn verða fødd, og fólk liva leingi - um 75 ár í miðal í flestum londum; harafturímóti er miðallívsævin í India og mongum londum í Afrika undir 60 ár. Tað ger, at fólkið í Evropa er eldri enn nógva aðrastaðni í heiminum. Stórur partur er farin um 65 ár.

Lond í Evropa

Hetta yvirlitið sýnir fyrst viðurkend fullveldisríki, undir hesum standa landslutir ella lond uttan fullveldi, og undir hesum eru aftur aðrir landslutir og lond.

Viðmerkingar:
1: Landafrøðiligani partur av Ásia, men søguliga og politiskt partur av Evropa.
2: Land lutvíst í Ásia.
3: Land/øki (lutvíst) partur av Norðuramerika.
4: Strangt tikið ikki partur av Stóra Bretlandi, men heldur í einum slagi av kongsfelagsskapi.

Kort

Keldur
Evropa, snar.fo


7. juli

7. juli er dagur 188 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 189 um skotár er). 177 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1963 - Christianskirkjan í Klaksvík varð vígd.
 1994 - Løgtingsval

Føðingar
 1860 - Gustav Mahler, eysturíkst tónaskald (d. 1911)
 1867 - Andreas Hans Emil Christian Weihe á Selatrað (d. 1946)
 1882 - Janka Kupala, hvítarrussiskur rithøvundur (d. 1942)
 1922 - Jákup í Jákupsstovu, føroyskur politikari (d. 1976)
 1939 - Jákup Eli Frits Lamhauge á Glyvrum.
 1940 - Ringo Starr, enskur tónleikari.
 1941 - Michael Howard, valisiskur politikari.
 1947 - Gyanendra, nepalskur kongur, 2001-2008.
 1949 - Shelley Duvall, amerikonsk sjónleikarinna.
 1968 - Jorja Fox, amerikonsk sjónleikarinna.
 1970 - Erik Zabel, týskur súkklari.

Andlát
 1307 - Edvard 1., enskur kongur (f. 1239)
 1890 - Henri Nestlé, týsk-sveisiskur ídnaðarmaður og uppfinnari (f. 1814)
 1901 - Johanna Spyri, sveisiskur rithøvundur (f. 1827)
 1930 - Arthur Conan Doyle, skotskur rithøvundur (f. 1859)
 1967 - Vivien Leigh, ensk sjónleikarinna (f. 1913)
 1976 - Gustav Heinemann, týskur forseti (f. 1899)
 2014 - Eduard Shevardnadze, georgiskur forseti (f. 1928)
 2014 - Alfredo Di Stefano, argentinsk-spanskur fótbóltsleikari (f. 1926)
 2021 - Pól á Kletti, føroyskur blaðmaður, ritstjóri og rithøvundur (f. 1959).

Juli, 07.


8. juli

8. juli er dagur 189 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 190 um skotár er). 176 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1709 - Slagið við Poltava: Svenski herurin, við sjálvum Karl XII kongi á odda, tapir móti hermonnum hjá Pæturi Mikla russakeisara.
 1760 - Bretska sjóverjan vinnur á fraklendingunum í seinasta sjóbardaga í gomlu hjálondum Fraklands í Norðuramerika.
 1859 - Carl Ludvig Eugen Bernadotte (1826-1872) verður kongur av Svøríki (Karl XV) og kongur av Noregi (Karl IV).

Føðingar
 1831 - John Pemberton, amerikanskur uppfinnari (d. 1888)
 1838 - Ferdinand von Zeppelin, týskur uppfinnari (d. 1917)
 1839 - John D. Rockefeller, amerikanskur ríkmaður (d. 1937)
 1863 - Johan Kristian Frederik Dam í Kollafirði.
 1908 - Nelson Rockefeller, amerikanskur politikari (d. 1979)
 1919 - Walter Scheel, týskur forseti (d. 2016)
 1930 - Jógvan Ingvard Olsen á Toftum.
 1940 - Øssur Dam Jacobsen í Vestmanna.
 1945 - Micheline Calmy-Rey, sveisiskur politikari.
 1951 - Anjelica Huston, amerikonsk sjónleikarinna.
 1958 - Kevin Bacon, amerikanskur sjónleikari og tónleikari.
 1970 - Beck, amerikanskur sangari.
 1980 - Robbie Keane, írskur fótbóltsleikari.
 1981 - Anastasia Myskina, russisk tennisleikarinna.
 1992 - Son Heung-min, suðurkoreanskur fótbóltsleikari.
 1998 - Jaden Smith, amerikanskur sjónleikari.

Andlát
 975 - Edgar I kongur av Onglandi (f. uml. 942)
 1695 - Christiaan Huygens, niðurlendskur støddfrøðingur (f. 1629)
 1822 - Percy Bysshe Shelley, enskt skald (f. 1792)
 1859 - Oskar I kongur av Noregi (f. 1799)
 1994 - Kim Il Sung, norðurkoreanskur politikari (f. 1912)
 2011 - Betty Ford, amerikonsk forsetafrú (f. 1918)
 2012 - Ernest Borgnine, amerikanskur sjónleikari (f. 1917)
 2022 - Shinzo Abe, fyrrverandi japanskur forsætisráðharri (f. 1954).

Juli, 08.


9. juli

9. juli er dagur 190 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 191 um skotár er). 175 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1810 - Napoleon undirskrivar Rambouillet-fyriskipan um at hertaka og innlima Kongsríki Holland. Niðurlond verða verandi undir fronskum valdi til 1813.
 1816 - Spanska varakongsríki í sunnara parti av Suðuramerika lýsir seg sjálvstøðugt sum "Sameindu landslutirnir við ánna La Plata", ið seinni verður nevnt Argentina.
 2002 - Afrikanska Samveldið verður sett á stovn í Durban í Suðurafrika.
 2005 - 11. Oyggjaleikirnir byrja í Hetlandi.
 2006 - Italia vinnur HM-finaluna í fótbólti í Berlin móti Fraklandi.

 Ítróttur
 Fótbóltur
 2006 - Zinédine Zidane spælir sín seinasta landsdyst fyri Frakland í HM-finaluni í Berlin móti Italia.
 2013 - EB/Streymur - FC Lusitans 5-1.  Málini: 1-0: Arnbjørn Hansen 3. min., 2-0: Levi Hanssen 38. min., 2-1: Luis Dos Reis 66. min. 3-1: Gunnar Zachariasen 72. min., 4-1: Levi Hanssen 85. min. og 5-1: Leif Niclasen 90.+3. EB/Streymur vann eisini fyrra dystin móti Lusitans úr Andorra, teir vunnu tann dystin 2-0, so samlaða støðan gjørdist 7-1. EB/Streymur kom sostatt víðari í UEFA Europa League til 2. rundu, og skuldi spæla móti Dinamo Tblisi úr Georgia.

Føðingar
 1914 - Willi Stoph, týskur politikari (d. 1999)
 1916 - Edward Heath, bretskur politikari (d. 2005)
 1929 - Hassan II, marokkanskur kongur (d. 1999)
 1935 - Mercedes Sosa, argentinsk songkvinna (d. 2009)
 1937 - David Hockney, bretskur málari.
 1953 - Martin Næs, føroyskur tónleikari og rithøvundur.
 1956 - Tom Hanks, amerikanskur sjónleikari.
 1976 - Fred Savage, amerikanskur sjónleikari.

Andlát
 1850 - Zachary Taylor, amerikanskur forseti (f. 1783)

Juli, 09.


10. juli

10. juli er dagur 191 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 192 um skotár er). 174 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1890 - Wyoming verður innlimaður í Sambandsríkið Amerika sum 44. stakríki.
 1913 - Hitin í Deyðadalinum í Kalifornia kemur upp á 56,7 °C (134 °F), sum er hægsti skjalafesti hiti nakrantíð.
 1923 - Stórheglingur hevur við sær, at 23 lata lív av kavasteinum í núverandi Russlandi, táverandi Sovjetsamveldinum.
 2016 - Portugal gerst evropameistari í fótbólti í 2016, tá ið liðið vinnur finaluna móti Fraklandi 1-0 eftir longda leiktíð.
 2017 - Irakiska borgarakríggið: Mosul verður frígjørt frá muslimska yvirgangsfelagsskapinum, Islamiski staturin.

Føðingar
 1509 - Jean Calvin (d. 1564)
 1856 - Nikola Tesla (d. 1943)
 1871 - Marcel Proust, franskur rithøvundur (d. 1922)
 1895 - Carl Orff, týskt tónaskald (d. 1982)
 1921 - Eunice Kennedy Shriver (d. 2009)
 1931 - Alice Munro, kanadiskur rithøvundur.
 1943 - Arthur Ashe, amerikanskur tennisleikari (d. 1993)
 1945 - Virginia Wade, bretsk tennisleikarinna.
 1954 - Neil Tennant, bretskur sangari.
 1980 - Jessica Simpson, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna.

Andlát
 138 - Hadrian, rómverskur keisari (f. 76)
 1989 - Mel Blanc, amerikanskur sjónleikari (f. 1908)
 2015 - Omar Sharif, egyptiskur sjónleikari (f. 1932)

Juli, 10.


11. juli

11. juli er dagur 192 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 193 um skotár er). 173 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1920 - Húsa kirkja verður vígd.
 1921 - Stóra Bretland og Lýðveldið Írland gera eina avtalu um vápnahvíld. Hervið endar Írska frælsiskríggið.
 1972 - Fyrsti talvdysturin millum Boris Spasskij og Bobby Fischer um heimsmeistaraskapin byrjar í Reykjavík.
 1987 - Sambært ST búgva 5 milliardir fólk á jørðini.

 Ítróttur
 Fótbóltur
 2013 - FC Inter Turku - Víkingur 0-1. Víkingur spældi heimadystin javnt og eftir at hava vunnið 1-0 á útivølli komu teir sostatt víðari í UEFA Europa League og skuldu møta rumenska Petrolul Ploiești í aðru rundu.
 2013 - HB - ÍBV 0-1. HB og ÍBV høvdu spælt javnt 1-1 í Íslandi, og tí skuldi HB antin spæla 0-0 ella vinna heimadystin, fyri at koma víðari til annað innleiðandi umfar í UEFA Europa League, men ÍBV fekk brotspark og skoraði tá bert 2 minuttir vóru eftir av dystinum. HB kom sostatt ikki víðari.

Føðingar
 1274 - Robert I, skotskur kongur (d. 1329).
 1767 - John Quincy Adams, amerikanskur forseti (d. 1848).
 1899 - E. B. White, amerikanskur rithøvundur (d. 1985).
 1909 - Malla Samuelsen, foroyskur politikari (d. 1997).
 1920 - Sverri Djurhuus, foroyskur rithøvundur (d. 2003).
 1929 - David Kelly, írskur sjónleikari (d. 2012).
 1959 - Suzanne Vega, amerikonsk songkvinna.
 1982 - Guðrun Sólja Jacobsen, føroysk songkvinna.
 1983 - Marie Serneholt, svensk songkvinna.
 1990 - Caroline Wozniacki, donsk tennisleikarinna.

Andlát
 1937 - George Gershwin, amerikanskt tónaskald (f. 1898)
 1989 - Laurence Olivier, enskur sjónleikari (f. 1907)
 2007 - Lady Bird Johnson, amerikonsk forsetafrú (f. 1912)

Juli, 11.


12. juli

12. juli er dagur 193 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 194 um skotár er). 172 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1691 - Orrustan við Aughrim, eystanfyri Galway í Írlandi, har hermenn hjá Jákupi II av Skotlandi  bresta saman við hermonnunum hjá Vilhjálmi III av Onglandi. Herurin hjá Vilhjálmi vinnur endiliga á Jákupi. 7000 hermenn lótu lív og var hetta blóðugasti bardagin í Írlandi nakrantíð.
 1776 - Í Plymouth í Onglandi byrjar bretski rannsóknarfarin James Cook ferðina til Alaska at finna siglingarleið norðanfyri millum Kyrrahav og Atlantshav.  Hetta er triðja og eisini seinasta rannsóknarferð hjá Cook, tí hann verður dripin á ferðini í Hawaii í 1779.

Føðingar
 1817 - Henry David Thoreau, amerikanskur rithøvundur og heimspekingur (d. 1862).
 1904 - Pablo Neruda, kilianskur rithøvundur (d. 1973).
 1937 - Lionel Jospin, franskur politikari.
 1952 - Irina Bokova, bulgarskur politikari.
 1959 - Tupou VI, kongur í Tonga.
 1959 - Pól á Kletti, foroyskur rithøvundur (d. 2021).
 1976 - Anna Friel, ensk sjónleikarinna.
 1997 - Malala Yousafzai, pakistanskur aktivistur.

Andlát
 1804 - Alexander Hamilton, amerikanskur politikari (f. 1757)
 1980 - Bjarni Niclasen, føroyskur rithøvundur (f. 1919)

Juli, 12.


Anne Frank

Anne Frank, fødd Annelies Marie Frank í Frankfurt 12. juni 1929, deyð mars 1945, var av jødiskari ætt, og familjan mátti tí flyta til Amsterdam í 1933 fyri at sleppa undan vaksandi nasistiska áganginum í Týsklandi.

Ágangurin móti jødum í Niðurlondum vaks eisini, eftir at landið varð hersett av týskarum, og tí máttu tey fjala seg fyri teimum. Í juli 1942 noyddust tey at búgva í fjaldum rúmum í bygninginum, har pápin Otto Frank hevði arbeitt.

Tvey ár seinni tann 4. august 1944 vóru tey avdúkað og flutt til týningarleguna Auschwitz. Har blivu menn og kvinnur skild sundur og sóu einki til hvønn annan meira. Í oktober sama ár vóru Anne, systirin Margot og Augusta von Pels, sum eisini hevði goymt seg saman við teimum, fluttar til Bergen Belsen. Mamman, Edith Frank var verandi eftir í Auschwitz. Í mars 1945 fór tyfus at ganga í leguni og drap 17 000 fangar, harímillum Anne og systrina Margot.

Tær liggja grivnar á ókendum stað í hópgrøv í Bergen Belsen saman við øllum hinum, ið máttu lata lív í týningarleguni. Anne Frank gjørdist kend, av tí at hon skrivaði dagbók meðan hon fjaldi seg í Amsterdam. Dagbókin varð funnin í 1946 og givin út. Síðan er hon spæld bæði á palli og sum filmur.

Bøkur

 Anna Frank - dagbókin / Frida Sofía Johannesen týddi., 2. uppl. - Tórshavn: Føroya lærarafelag, 2002. - 318 s. : myndir ISBN 99918-1-281-4
 Anna Frank - dagbókin. ljóðbók (fløga) / Katarina Nolsøe lesur. - Tórshavn: Ljóðbókanevndin, 2003. - 12 fløgur í 1 húsa (uml. 13 tímar)
 Carol Ann Lee: Roser på jorden: en biografi om Anne Frank; oversat af Helga W. Lindhardt. Keypmannahavn: Rosinante, 1999. - 311 s.
 Anne Franks verden / oversat og bearbejdet af Mia Bülow-Olsen & Sten Larsen; udarbejdet af The Anne Frank House, Holland; forord ved Herbert Pundik. Valby: Maaholm, 2004. - 144 s.

Útvortis ávísing

 Anne Frank Museum Amsterdam - the official Anne Frank House website
 Bókadeild Føroya Lærarafelags - Anna Frank Dagbókin

Týskarar
Týskir rithøvundar
Seinni heimsbardagi
Kvinnuligir rithøvundar
Føðingar í 1929
Andlát í 1945


13. juli

13. juli er dagur 194 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 195 um skotár er). 171 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1772 - Onnur rannsóknarferðin hjá James Cook byrjar í Plymouth.

Føðingar
 1877 - Erik Scavenius, danskur politikari (d. 1962)
 1922 - Anker Jorgensen, danskur politikari (d. 2016)
 1934 - Wole Soyinka, nigerianskur rithøvundur.
 1940 - Patrick Stewart, enskur sjónleikari.
 1942 - Harrison Ford, amerikanskur sjónleikari.
 1979 - Craig Bellamy, valisiskur fótbóltsleikari.
 1985 - Guillermo Ochoa, meksikanskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1951 - Arnold Schoenberg, eysturríkst tónaskald (f. 1874)
 1954 - Frida Kahlo, meksikanskur málari (f. 1907)
 2014 - Nadine Gordimer, suðurafrikanskur rithøvundur (f. 1923)
 2017 - Liu Xiaobo, kinesiskur aktivistur (f. 1955)

Íspunnar hendingar
 2305 - Í Star Trekheiminum verður Jean-Luc Picard borin í heim í Labarre, Fraklandi, jørðin

Juli, 13.


14. juli

14. juli er dagur 195 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 196 um skotár er). 170 dagar eru eftir av árinum.

Tjóðardagur Fraklands (Bastilludagur).

Hendingar
 1789 - Franska kollveltingin: Bastiljan í Paris verður stormað.
 1933 - Nazistiska stjórnin bannar allar andstøðuflokkar í Týsklandi.
 1976 - Deyðarevsing verður avtikin í Kanada.
 2013 - Ein 18 ára gamal maður stingur fýra fólk við knívi í Norðdepli, fyrst tvey ung fólk og síðan ommu og abba tann unga mannin. Maðurin verður handtikin, og tey fýra offrini innløgd á Klaksvíkar Sjúkrahús.

Føðingar
 1858 - Emmeline Pankhurst, ensk stríðskvinna fyri kvinnurættigheitum (d. 1928)
 1913 - Gerald Ford, amerikanskur forseti (d. 2006)
 1918 - Ingmar Bergman, svenskur leikstjóri (d. 2007)
 1974 - David Mitchell, enskur skemtari og sjónleikari
 1977 - Victoria av Svøríki, svensk krúnprinsessa
 1980 - Rasmus Rasmussen, føroyskur tónleikari (d. 2012)

Andlát
 1881 - Billy the Kid, amerikanskur brotsmaður (f. 1859)

Juli, 14.


15. juli

15. juli er dagur 196 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 197 um skotár er). 169 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1799 - Rosettusteinurin verður funnin í Egyptalandi.
1815 – Napoleonsku kríggini: Napoleon Bonaparte yvirgevur seg umborð á skipinum HMS Bellerophon.
1910 - Emil Kraepelin gevur Alzheimers sjúkdóminum navn, eftir arbeiðsfelaga sínum Alois Alzheimer.
1974 - Í Kypros verður hernaðarkvett framt, stuðlað av griksku hernaðarjuntuni. Kypriski forsetin, Makarios erkibispur, verður koyrdur frá og Nikos Sampson tekur valdið.
 1995 - Fyrsta sølan fer fram á nethandlinum amazon.com.
2006 - Twitter opnar fyri almenninginum, og gerst ein av heimsins størstu samfelagsmiðlum.

Føðingar
 1606 - Rembrandt, niðurlendskur listamaður (d. 1669)
 1930 - Jacques Derrida, franskur heimspekingur (d. 2004)
 1946 - Linda Ronstadt, amerikonsk songkvinna.
 1949 - Carl Bildt, svenskur politikari.
 1961 - Forest Whitaker, amerikanskur sjónleikari.
 1963 - Brigitte Nielsen, donsk model og sjónleikarinna.
 1973 - John Dolmayan, amerikansk-armenskur trummusláari í System of a Down.
 1979 - Alexander Frei, sveisiskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1904 - Anton Tjekhov, russiskur rithøvundur (f. 1860)
 1997 - Gianni Versace, italskur klædnasniðgevi og stovnari av mótahúsinum Versace (f. 1946)
 2017 - Martin Landau, amerikanskur sjónleikari (f. 1928)

Juli, 15.


16. juli

16. juli er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
<onlyinclude>
 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum Stockholms Banco.
 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia.
 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico.
 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum.
 1969 - Apollo programmið: Apollo 11, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.

Føðingar
1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
1896 - Trygve Lie, norskur diplomatur (d. 1968)
1907 - Barbara Stanwyck, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1990)
1911 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1995)
1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari.
1964 - Miguel Indurain, spanskur súkklari.
1967 - Will Ferrell, amerikanskur sjónleikari.
1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari.
1988 - Sergio Busquets, spanskur fótbóltsleikari.
1989 - Gareth Bale, valisiskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)

Juli, 16.


17. juli

17. juli er dagur 198 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 199 um skotár er). 167 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 1762 - Jekaterina II (Katarina hin stóra) verður keisarinda í Russlandi eftir Pjotr III verður dripin.
 1918 - Russiska Romanov familjan verður myrd av bolsjevikkum í Jekaterinburg, Russlandi. Tey avrættaðu eru: Fyrrverandi keisarin Nikolaj II, kona hansara Alexandra Feodorovna, og børn teirra, Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexei.
 1918 - RMS Carpathia, skipið ið bjargaði 705 yvirlivandi frá RMS Titanic, verður søkt uttanfyri Írland av týskum kavbáti. 5 fólk lata lív.
 1945 - Seinni heimsbardagi: Teir tríggir høvuðsleiðaranir hjá "teimum sameindu", Winston Churchill, Harry S. Truman og Joseph Stalin, møtast í týska býnum Potsdam at avgera framtíðina hjá yvirvunna Týsklandi.
 1948 - Suðurkoreanska grunnlógin verður kunngjørd.
 1955 - Disneyland verður latið upp av Walt Disney í Anaheim, Kalifornia, USA
 1975 - Eitt amerikanskt Apollorúmdarfar og eitt sovjetiskt Sojus binda seg saman í ringrás um jørðina. Hetta er fyrstu ferð rúmdarfør frá tveimum ymsum londum binda seg upp á henda hátt
 1975 - Eysturtimor verður innlimað sum 27. landslutur í Indonesia
 1979 - Forsetin í Nikaragua Anastasio Somoza Debayle sigur frá sær og flýggjar til Miami, Florida, USA
 2012 - Fýra monnum eydnast at klatra upp á toppin á Trøllkonufingri, ið er ein 313 metrar høgur drangur. Teir fýra eru: Herman Eysturoy, Absalon Eysturoy, Aksel Poulsen og Bjartur Lamhauge. Tríggir aðrir eru eisini við á túrinum, men koma ikki heilt upp á toppin, teir eru: Heini Hátún, Hjálmar Hátún og ein dani.
 2014 – Malaysia Airlines Flight 17, ið er ein Boeing 777, brotlendir nær við markið av Ukrainu og Russlandi. Staðfest verður at flogfarið er skotið niður. Øll 298 fólkini umborð lata lív.

Føðingar
 1674 - Isaac Watts, enskt sálmaskald (d. 1748)
 1899 - James Cagney, írskur-amerikanskur sjónleikari (d. 1986)
 1901 - Bruno Jasieński, pólskur yrkjari (d. 1938)
 1912 - Art Linkletter, kanadiskur sjónvarpsvertur (d. 2010)
 1918 - Carlos Manuel Arana Osorio, forseti í Guatemala (d. 2003)
 1920 - Juan Antonio Samaranch, forseti í Altjóða Olymipsku Leikanevndini (d. 2010)
 1935 - Donald Sutherland, kanadiskur sjónleikari.
 1939 - Seyed Ali Khamenei, iranskur politikari.
 1940 - Hans Jacob Debes, føroyskur søgufrøðingur (d. 2003)
 1947 - Camilla, hertuginda í Cornwall.
 1947 - Dorthe Kollo, danskur sangari.
 1952 - David Hasselhoff, amerikanskur sjónleikari og tónleikari.
 1954 - Angela Merkel, Samveldiskanslari i Tysklandi.
 1958 - Anne Dorthe Michelsen, danskur sangari (Tøsedrengene).
 1972 - Jaap Stam, niðurlendskur fótbóltsspælari.
 1974 - Claudio López, uruguayskur fótbóltsspælari.
 1976 - Anders Svensson, svenskur fotboltsleikari.
 1978 - Line Daugaard, danskur hondbóltsspælari.

Andlát
 1790 - Adam Smith, skotskur búskaparfrøðingur (f. 1723)
 1959 - Billie Holiday, amerianskur djasssangari (f. 1915)
 2005 - Sir Edward Heath, bretskur forsætismálaráðharri (f. 1916)

Juli, 17.


18. juli

18. juli er dagur 199 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 200 um skotár er). 166 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1389 - Frakland og Ongland skriva undir friðaravtalu. Friðurin varir í 13 ár, ið er longsta friðarløta í 100-ára krígnum.
1812 -  Örebro sáttmálin endar bæði tað Anglo-russiska og Anglo-svenska kríggið.
1925 - Adolf Hitler útgevur manifest sítt Mein Kampf.
1968 - Tøknifyritøkan Intel verður sett á stovn.

Føðingar
 1887 - Vidkun Quisling, norskur politikari (d. 1945)
 1914 - Gino Bartali, italskur súkklari (d. 2000)
 1918 - Nelson Mandela, suðurafrikanskur forseti (d. 2013)
 1921 - John Glenn, amerikanskur astronaut og politikari (d. 2016)
 1938 - Líggjas í Bø, føroyskur rithøvundur.
 1951 - Elio Di Rupo, belgiskur politikari.
 1975 - Daron Malakian, amerikanskur-armenskur gittarspælari í System of a Down.
 1980 - Kristen Bell, amerikonsk sjónleikarinna.

Andlát
 1817 - Jane Austen, enskur rithøvundur (f. 1775)

Juli, 18.


19. juli

19. juli er dagur 200 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 201 um skotár er). 165 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1821 - George IV av Stóra Bretlandi verður krýndur kongur.
1900 -  Fyrsta linjan í Paris Métro letur upp fyri almenninginumi París, Fraklandi.
1903 - Italsk-franski Maurice Garin vinnur ta fyrstu Tour de France súkklukappingina.
1943 - Seinni heimsbardagi: Róm í Italia verður bumbað. av meir enn 500 bumbuflogførum, leiddum av teimum sameindu. Fleiri túsund lata lív.
1952 - Opnunarhátíð Summar-OL 1952 í Helsinki, Finnlandi.

Føðingar
 1834 - Edgar Degas, franskur listmálari (d. 1917)
 1922 - George McGovern, amerikanskur politikari (d. 2012)
 1924 - Pat Hingle, amerikanskur sjónleikari (d. 2009)
 1947 - Brian May, enskur tónleikari (Queen)
 1970 - Nicola Sturgeon, skotskur fyrstiráðharri
 1972 - Ebbe Sand, danskur fótbóltsleikari
 1976 - Benedict Cumberbatch, enskur sjónleikari
 1982 - Jared Padalecki, amerikanksur sjónleikari

Andlát
 2011 - Jens Pauli Heinesen, føroyskur rithøvundur (f. 1932)
 2014 - James Garner, amerikanskur sjónleikari (Maverick) (f. 1928)

Juli, 19.


20. juli

20. juli er dagur 201 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 202 um skotár er). 164 dagar eru eftir av árinum.

Tjóðardagur Kolumbia.

Hendingar
 1333 - Kringsetingin av býnum Berwick, sum vardi í fýra mánaðir, endar henda dagin. Enski herurin undir leiðslu av Edwardi III kongi hertekur býin.
 1810 - Kolumbia verður sjálvstøðugt.
 1871 - British Columbia gerst partur av Kanada.
 1940 - Danmark tekur seg úr League of Nations.
 1944 - Drápsroynd verður gjørd á Adolf Hitler.
 1949 - Ísrael og Sýria skriva undir friðaravtalu, og enda 19 mánaða langt kríggj landana ímillum.
 1951 - Abdullah I av Jordan kongur verður myrdur av Palestinarum undir bønarløtu í Jerusalem.
 1968 - Fyrsta altjóða Special Olympics verður hildið í Chicago, USA. Umleið 1.000 ítróttarfólk við ymiskum menningartarni luttaka.
 1969 - Mánalendingin: Neil Armstrong og Buzz Aldrin gerast fyrstu menn at ganga á Mánanum.
 1992 - Václav Havel fer frá sum forseti Tjekkoslovakia.

Føðingar
 356 f.Kr. - Alexander Mikli, Makedoniskur kongur (d. 323 f.Kr.)
 1919 - Edmund Hillary, nýsælenskur rannsóknarmaður, og fyrsti maður á Mount Everest (d. 2008)
 1925 - Jacques Delors, franskur politikari.
 1936 - Jógvan Adolf Johannessen í Dali, lærari, løgtingslimur (1988-1998),
 1938 - Diana Rigg, ensk sjónleikarinna (d. 2020).
 1947 - Carlos Santana, meksikansk-amerikanskur tónleikari (Santana)
 1955 - Egidio Miragoli, italskur biskupur.
 1973 - Haakon krunprinsur Noregs.
 1980 - Gisele Bündchen, brasilsk modell og sjónleikarinna

Andlát
 1923 - Pancho Villa, meksikanskur generalur (f. 1878)
 1926 - Felix Edmundovich Dzerzhinskiy, russiskur politikari (f. 1877)
 1951 - Abdullah I av Jordan, jordanskur kongur (f. 1882)
 1973 - Bruce Lee, amerikanskur sjónleikari og bardagaítróttarfólk (f. 1940)
 2017 - Chester Bennington, amerikanskur sangari (f. 1976)
 2020 - Lone Dybkjær, danskur kvinnuligur politikari (f. 1940)

Juli, 20.


21. juli

21. juli er dagur 202 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 203 um skotár er). 163 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 2013 - Ein ferðsluvanlukka á Sandavágshálsi kravdi trý mannalív sunnumorgun, stutt eftir at flogfarið hjá Atlantic var komið av Bermuda. Tveir doyðu á staðnum og ein doyði seinni sama dag á Landssjúkrahúsinum. Teir tríggir ið lótu lív vóru: Viljormur Gregoriussen, 51 ár, Høgni Carlsson, 48 ár báðir úr Havn og Hans Mortensen, 55 ár, av Argjum. Viljormur og Høgni høvdu verið á Oyggjaleikunum á Bermuda, har døturnar hjá Høgna spældu badminton og vunnu heiðursmerki fyri Føroyar, teir vóru leiðarar hjá føroyska badmintonlandsliðnum á Bermuda. Hans Mortensen koyrdi hýruvognin.

Føðingar
 1893 - Hans Fallada, tyskur rithovundur (d. 1947)
 1899 - Ernest Hemingway, amerikanskur rithøvundur (d. 1961)
 1939 - Helmut Haller, tyskur fotboltsleikari (d. 2012)
 1944 - John Atta Mills, forseti Gana (d. 2012)
 1948 - Yusuf Islam, enskur sangari.
 1951 - Robin Williams, amerikanskur sjónleikari (d. 2014)
 1957 - Jon Lovitz, amerikanskur sjonleikari.
 1978 - Josh Hartnett, amerikanskur sjónleikari.
 1981 - Paloma Faith, ensk songkvinna.
 1983 - Eivør Pálsdóttir, foroysk songkvinna.
 1989 - Juno Temple, ensk sjonleikarinna.

Andlát
 1796 - Robert Burns, skotskur yrkjari (f. 1759)
 1998 - Alan Shepard, amerikanskur astronautur (f. 1923)
 2012 - Susanne Lothar, týsk sjónleikarinna (f. 1960)
 2015 - E. L. Doctorow, amerikanskur rithøvundur (f. 1931)
 2022 - Uwe Seeler, týskur fótbóltsleikari (f. 1936).

Juli, 21.


22. juli

22. juli er dagur 203 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 204 um skotár er). 162 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 2011 - Ógvislig bumbuspreinging skakar Oslo og oyðileggur fleiri stjórnarbygningar í  miðbýnum og kostar 8 fólkum lívið. Løtu seinni tekur maður seg inn á summarleguna hjá Arbeiderpartiets Ungdom á Utøya og skjýtur frá hond. 69 fólk, tey flestu ung, verða dripin. Hetta er ógvisligasta yvirgangsatsókn í Noregi síðan 2. heimsbardaga.

Føðingar
1510 - Alessandro de' Medici, hertugi av Firenze (d. 1537)
1535 - Katarina Stenbock, drotning og kona Gustav I av Svøríki (d. 1621)
1751 - Karolina Matilda, kona kong Kristjan VII og drotning í Danmark og Noregi (d. 1775). Hon var systir Georg III.
1784 - Friedrich Bessel, týskur støddfrøðingur  (d. 1846).
1849 - Emma Lazarus, amerikanskur yrkjari (d. 1887).
1882 - Edward Hopper, amerikanskur málari (d. 1967).
1887 - Gustav Ludwig Hertz, týskur alisfrøðingur  (d. 1975).
1923 - Bob Dole, amerikanskur politikari.
1931 - Guido de Marco, forseti Malta (d. 2010).
1934 - Louise Fletcher, amerikonsk sjonleikarinna.
1939 - Terence Stamp, amerikanskur sjonleikari.
1946 - Danny Glover, amerikanskur sjonleikari.
1946 - Mireille Mathieu, fronsk songkvinna.
1954 - Al Di Meola, amerikanskur gittarleikari og sangskrivari.
1955 - Willem Dafoe, amerikanskur sjonleikari.
1964 - John Leguizamo, kolumbisk-amerikanskur sjonleikari.
1978 - Dennis Rommedahl, danskur fotboltsleikari.
1980 - Dirk Kuyt, nidurlendskur fotboltsleikari.
1992 - Selena Gomez, amerikonsk sangarinna og sjonleikarinna.
2013 - Prins Georg av Cambridge

Andlát
 1461 - Karl VII, franskur kongur (f. 1403)
 1934 - John Dillinger, amerikanskur bankaránari (f. 1903)
 1967 - Carl Sandburg, amerikanskur yrkjari (f. 1878)
 1998 - Hermann Prey, týskur operasangari (f. 1929)
 2004 - Sacha Distel, franskur sangari (f. 1933)
 2008 - Estelle Getty, amerikonsk sjonleikarinna (f. 1923)
 2013 - Dennis Farina, amerikanskur sjonleikari (f. 1944)
 2019 - Elis Poulsen, føroyskur útvarpsmaður (f. 1952)

Juli, 22.


23. juli

23. juli er dagur 204 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 205 um skotár er). 161 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini fyrsti hundadagur.

Hendingar

Føðingar
 1892 - Haile Selassie, keisari i Etiopia (a. 1975)
 1899 - Gustav Heinemann, týskur forseti (d. 1976)
 1941 - Sergio Mattarella, forseti i Italia

Andlát
 1885 - Ulysses S. Grant, amerikanskur forseti (f. 1822)
 2011 - Amy Winehouse, ensk songkvinna.

Juli, 23.


24. juli

24. juli er dagur 205 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 206 um skotár er). 160 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 Ítróttur
2014 - Víkingur vinnur seinna dystin í øðrum undanumfari í Europa League 2-1 móti Tromsø IL og gerst harvið fyrsta føroyska liðið nakrantíð, ið megnar at leika seg í triðja undanumfar til Europa League kappingina. Málini hjá Víkingi gera Bárður Hansen og Hallur Hansson.

Føðingar
 1783 - Simon Bolivar, venesolanskur politikari (d. 1830)
 1857 - Henrik Pontoppidan, danskur rithovundur (d. 1943)
 1860 - Alphonse Mucha, kekkiskur malari (d. 1939)
 1897 - Amelia Earhart, amerikonsk floghetja (d. 1937)
 1952 - Carsten Jensen, danskur rithovundur.
 1969 - Jennifer Lopez, amerikonsk sjonleikarinna og songkvinna.
 1977 - Mehdi Mahdavikia, iranskur fotboltsleikari.
 1979 - Rose Byrne, amerikonsk sjonleikarinna.
 1981 - Summer Glau, amerikonsk sjonleikarinna.
 1982 - Elisabeth Moss, amerikonsk sjonleikarinna.
 1983 - Daniele De Rossi, italskur fotboltsleikari.

Andlát
 1862 - Martin Van Buren, amerikanskur forseti (f. 1782)
 1980 - Peter Sellers, enskur sjonleikari (f. 1925)
 1991 - Isaac Bashevis Singer, polsk-amerikanskur rithovundur (f. 1904)
 2012 - John Atta Mills, forseti Gana (f. 1944)

Juli, 24.


25. juli

25. juli er dagur 206 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 207 um skotár er). 159 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1934 - Froðbiar Sóknar Róðrarfelag varð stovnað.

Føðingar
1802 - Díðrikur í Kárastovu (eisini nevndur Díðrikur á Skarvanesi), fyrsti listamaður í Føroyum, sum man veit um og har nakað av listini er varðveitt.
1848 - Arthur Balfour, bretskur politikari (d. 1930).
1905 - Elias Canetti, bulgarskur rithovundur (d. 1994).
1920 - Rosalind Franklin (d. 1958).
1923 - Estelle Getty, amerikonsk sjonleikarinna (d. 2008).
1941 - Britta Schall Holberg, danskur politikari (Venstre) (d. 2022)
1943 - Erika Steinbach, tyskur politikari.
1967 - Matt LeBlanc, amerikanskur sjonleikari.
1986 - Hulk, brasilskur fotboltsleikari.

Andlát
 1834 - Samuel Taylor Coleridge, enskur yrkjari (f. 1772).
 1934 - Engelbert Dollfuss, eysturikskur kanslari (f. 1892).
 2014 - Carlo Bergonzi, italskur operasangari (f. 1924).
 2018 - Ólavur Hátún, føroyskur lærari og kórleiðari (f. 1931).
 2019 - Beji Caid Essebsi, tunesiskur forseti (f. 1926).
 2020 - Olivia de Havilland, bretsk-amerikonsk sjonleikarinna (f. 1916).

Juli, 25.


26. juli

26. juli er dagur 207 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 208 um skotár er). 158 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
2011 - Pál Joensen setti Norðurlendskt met í 800 m frísvimjing við tíðini 7.45,55 til HM í Shanghai.

Føðingar
 1739 - George Clinton, amerikanskur varaforseti (d. 1812).
 1856 - George Bernard Shaw, írskur rithøvundur (d. 1950).
 1875 - Antonio Machado, spanskur rithøvundur (d. 1939).
 1894 - Aldous Huxley, enskur rithøvundur (d. 1963).
 1919 - Elinborg Lützen, føroysk listakvinna (d. 1995).
 1928 - Francesco Cossiga, italskur forseti (d. 2010).
 1928 - Stanley Kubrick, amerikanskur leikstjóri (d. 1999).
 1939 - John Howard, avstralskur politikari.
 1943 - Mick Jagger, enskur tónleikari.
 1945 - Helen Mirren, ensk sjónleikarinna.
 1953 - Felix Magath, týskur fótbóltsleikari.
 1959 - Kevin Spacey, amerikanskur sjónleikari.
 1964 - Sandra Bullock, amerikonsk sjónleikarinna.
 1973 - Kate Beckinsale, bretsk sjonleikarinna.
 1980 - Jacinda Ardern, nysjalendskur politikari.
 1993 - Stormzy, bretskur tonleikari.

Andlát
 1952 - Eva Peron, argentinsk forsetafrú (f. 1919).
 2013 - J. J. Cale, amerikanskur tónleikari (f. 1938).

Juli, 26.


27. juli

27. juli er dagur 208 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 209 um skotár er). 157 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1793 - Maximilien de Robespierre verður hægsti kollveltingarmaður í Fraklandi.
1794 - Í París verður hægsti kollveltingarmaður Maximilien de Robespierre frásettur og handtikin. Ræðslustýrið endar.

Føðingar
 1452 - Ludovico Sforza, italskur fúrsti, hertogi av Milano frá 1494 til 1500 (d. 1508).
 1824 - Alexandre Dumas, fils, franskur rithøvundur (d. 1895).
 1915 - Mario del Monaco, italskur operasangari (d. 1982).
 1940 - Pina Bausch, týsk dansarinna (d. 2009).
 1944 - Bobbie Gentry, amerikonsk songkvinna.
 1948 - Hans Rosling (d. 2017).
 1977 - Jonathan Rhys Meyers, irskur sjónleikari.
 1993 - Jordan Spieth, amerikanskur golfleikari.

Andlát
 1841 - Mikhail Lermontov, russiskur yrkjari (f. 1814).
 1946 - Gertrude Stein, amerikanskur rithøvundur (f. 1874).
 1980 - Mohammed Reza Pahlavi, iranskur Shah (f. 1919).
 2003 - Bob Hope, ensk-amerikanskur sjónleikari (f. 1903).
 2012 - Geoffrey Hughes, enskur sjonleikari (f. 1944).
 2015 - A. P. J. Abdul Kalam, indiskur forseti (f. 1931).

Juli, 27.


Jacob Nolsøe

Jacob Nolsøe (7. januar 1775 í Nólsoy - 18. august 1869 í Tórshavn) var handilsforvaltari og bróður Nólsoyar Páll.

 Foreldur: Súsanna Djónadóttir av Velbastað og Poul Joensen úr Nólsoy.
 Børn: Napoleon Nolsøe.

 1831 - 1851 Handilsforvaltari.
 1858 - 1859 Løgtingslimur.

Bøkur

 1829 - Mállæra.
 1829 - Jómsvíkingasøga (part av bókini).

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1770-árunum
Andlát í 1869


Napoleon Nolsøe

Napoleon Nolsøe (26. august 1809 í Tórshavn - 28. februar 1877) var ein føroyskur politikari, rithøvundur og amtslækni (landslækni).

 Foreldur: Anne Cathrine Pedersdatter og Jacob Nolsøe.

 1841 Læknaprógv (cand.med.)
 1852 - 1854 Løgtingsmaður.
 1858 - 1865 Amtslækni.
 1865 - 1869 Løgtingsmaður.

Bøkur
 1840-51 - Kvæðabók í trimum bindum.

Ávísingar úteftir
Regin smiður

Læknar í Føroyum
Føroyskir politikarar
Vágbingar
Føðingar í 1809
Andlát í 1877


28. juli

28. juli er dagur 209 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 210 um skotár er). 156 dagar eru eftir av árinum.

 Ólavsøkuaftan - Ólavsøka verður hátíðarhildin í Havn.

Hendingar
1794 - Í Fraklandi verður Maximilien de Robespierre avrættaður.

Føðingar
 1797 - Christian Ludvig Tillisch, amtmaður í Føroyum (d. 1844).
 1804 - Ludwig Feuerbach, týskur heimspekingur (d. 1872).
 1866 - Beatrix Potter, bretskur rithøvundur (d. 1943).
 1887 - Marcel Duchamp, franskur listamálari (d. 1968).
 1929 - Jacqueline Kennedy Onassis, amerikonsk forsetafrú (d. 1994).
 1938 - Nicolina Jacobsen, føroysk sangarinna og sangskrivari (Tey av Kamarinum) (d. 2022)
 1938 - Alberto Fujimori, peruanskur forseti.
 1951 - Santiago Calatrava, spanskur arkitektur.
 1954 - Hugo Chavez, forseti Venesuela (d. 2013).
 1965 - Daniela Mercury, brasilsk songkvinna.
 1974 - Alexis Tsipras, grikskur politikari.

Andlát
 1741 - Antonio Vivaldi, italskur tónasmiður (f. 1678).
 1750 - Johann Sebastian Bach, týskur tónasmiður (f. 1685).
 1794 - Maximilien Robespierre, franskur politikari (f. 1758).

Juli, 28.


29. juli

29. juli er dagur 210 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 211 um skotár er). 155 dagar eru eftir av árinum.

 Ólavsøkudagur - Ólavsøka verður hátíðarhildin í Havn.

Hendingar
 1995 - Stýrisskipanarlógin kemur í gildi og Løgmaður og landsstýrisfólkini fáa harvið ráðharraábyrgd.
 2007 - Fólkakirkjan verður yvirtikin sum føroyskt sermál.

Føðingar
 1883 - Benito Mussolini, italskur diktator (d. 1945)
 1900 - Eyvind Johnson, svenskur rithovundur (d. 1979)
 1905 - Dag Hammarskjold, svenskur diplomatur (d. 1961)
 1905 - Clara Bow, amerikonsk sjonleikarinna (d. 1965)
 1925 - Mikis Theodorakis, grikskur tonaskald.
 1935 - Peter Schreier, týskur tenorsangari (d. 2019)
 1971 - Lisa Ekdahl, svensk songkvinna.
 1974 - Josh Radnor, amerikanskur sjonleikari.

Andlát
 1030 - Ólavur II Haraldsson, norskur kongur (f. 995).
 1856 - Robert Schumann, tyskur tonaskald (f. 1810).
 1890 - Vincent van Gogh, nidurlendskur listamalari (f. 1853).
 1983 - David Niven, bretskur sjonleikari (f. 1910).

Juli, 29.


30. juli

30. juli er dagur 211 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 212 um skotár er). 154 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
1502 - Undir fjórðu ferð síni stígur Kristoffur Kolumbus fótin á land á karibisku oynni Guanaja, ið liggur út fyri norðurstrond Honduras.

Føðingar
 1863 - Henry Ford, stovnarin av Ford Motor Company (d. 1947).
 1936 - Buddy Guy, amerikanskur tónleikari.
 1947 - Arnold Schwarzenegger, filmsleikari, kendur frá m.a. Terminator, og fyrrverandi guvernørur í Kalifornia.
 1948 - Jean Reno, franskur sjónleikari.
 1956 - Kristin Michelsen, føroyskur politikari.
 1958 - Kate Bush, bretsk songkvinna.
 1961 - Laurence Fishburne, amerikanskur sjónleikari.
 1963 - Lisa Kudrow, amerikonsk sjónleikarinna.
 1968 - Terry Crews, amerikanskur filmsleikari.
 1974 - Hilary Swank, amerikonsk sjónleikarinna.
 1999 - Joey King, amerikonsk sjónleikarinna.

Andlát
 1898 - Otto von Bismarck, týskur kanslari (f. 1815)
 1912 - Meiji, japanskur keisari (f. 1852)
 2007 - Ingmar Bergman, svenskur leikstjóri (f. 1918)
 2007 - Michelangelo Antonioni, italskur leikstjóri (f. 1912)

Juli, 30.


31. juli

31. juli er dagur 212 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 213 um skotár er). 153 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 2014 - Fiskvinnunevndin í ES samtykti at taka handilsforðingarnar móti Føroyum aftur. Í eitt ár hevur ES bannað øllum innflutningi av sild og makreli úr Føroyum, tí Føroyar høvdu ásett sær eina sildavotu, sum hini strandalondini ikki kundu góðtaka.
 2013 - ES avgerð at seta í verk boykott móti innflutningi av føroyskari sild.
 2013 - Hvalbiartrolarin Gullberg sakk norðanfyri Føroyar, øll manningin varð bjargað.
 2011 - HM í svimjing á langgeil í Shanghai. Pál Joensen gjørdist nummar fýra í finaluni í 1500 metrar frí við tíðini 14:46.33, sum var nýtt Norðurlendskt met og kvalifiseraði seg klárt til Summar-OL 2012.
 2010 - Føroyski rógvarin og ævintýrarin Livar Nysted setti nýtt heimsmet saman við trimum øðrum, tá teir róu um norður Atlantshavið úr New York til Scilly Oyggjarnar á 43 dagar, 21 tímar og 26 minuttir. Gamla metið var 114 ára gamalt, sett av tveimum norðmonnum.

Føðingar
 1919 - Primo Levi, italskur rithøvundur (d. 1987).
 1926 - Hilary Putnam, amerikanskur heimspekingur (d. 2016)
 1946 - Árni Dahl, føroyskur rithøvundur.
 1947 - Richard Griffiths, enskur sjónleikari (d. 2013)
 1962 - Wesley Snipes, amerikanskur sjónleikari.
 1965 - J.K. Rowling, enskur rithøvundur, hon hevur skrivað bøkurnar um Harry Potter.
 1979 - Carlos Marchena, spanskur fótbóltsleikari.

Andlát
 1875 - Andrew Johnson, amerikanskur forseti (f. 1808)
 1886 - Franz Liszt, ungarskur tónasmiður (f. 1811)
 2012 - Gore Vidal, amerikanskur rithøvundur (f. 1925)
 2017 - Jeanne Moreau, fronsk sjónleikarinna (f. 1928)
 2022 - Fidel V. Ramos, filipinskur forseti (f. 1928)

Juli, 31.


Palleba

Palleba er navn hjá "vanliga" manninum, ið ikki er uppi í stjórnarmálum ella situr í almennum størvum. Upprunin til navni er ein skemtileikur sum var sendur í útvarpinum. Á øðrum málum eru fleiri onnur dømi, í Noregi hava tey á sama hátt Ola nordmann, í USA John Q. Public, í Stóra Bretlandi Joe Public, á enskum máli verður eisini brúkt John Doe um ókendar menn og Jane Doe um ókendar kvinnur, og í Russlandi Ivan.

Keldur
 fmn.fo

Uppspunnin fólk


1. august

1. august er dagur 213 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 214 um skotár er). 152 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar
 30 f.Kr. - Marcus Antonius, rómverskur politikari, herovasti og elskarin hjá Kleopatra, fremur sjálvmorð í Alexandria í Egyptaland.
 527 - Justinian I. (myndin) gerst bysantinskur keisari.
 1291 - Søgnin sigur, at umboðsmenn úr teimum trimum sveisisku økjunum Uri, Schwyz og Unterwalden møttu henda dagin á einari ong, ið kallast Rütli, sum liggur nærindis vatninum Vierwaldstättersee. Teir svóru eið, sokallaði Rütlischwur, um at standa saman og stuðla hvønn annan móti harðrendum fútunum hjá Habsburg-stýrinum.
 1714 - Georg Ludwig, kurfúrsti av Hannover gerst kongur í Stórabretlandi og Írlandi sum Georg I.
 1800 - Bretski kongur Georg III undirskrivar lógina Act of Union 1800, sum sameinir Kongaríki Stórabretland og Kongaríki Írland til Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland.
 2014 - Pamela Anderson kom til Føroya á vitjan umboðandi felagsskapin Sea Shepherd. Hon og onnur frá Sea Shepherd høvdu tíðindafund á Hotel Føroyum.

Føðingar
 1819 - Herman Melville, amerikanskur rithøvundur (d. 1891)
 1837 - Mary Harris Jones, írskur-amerikanskur skúlalærari (d. 1930)
 1930 - Pierre Bourdieu, franskur heimspekingur (d. 2002)
 1942 - Jerry Garcia, amerikanskur tónleikari (d. 1995)
 1963 - Coolio, amerikanskur sangari og rappari.
 1965 - Sam Mendes, enskur leikstjóri.
 1984 - Bastian Schweinsteiger, týskur fótbóltsleikari.

Andlát
 30 f.Kr. - Marcus Antonius, rómverskur politikari og herovasti (f. 86 f.Kr.)
 1714 - Anna, drotning av Onglandi, Skotlandi og Írlandi (1702-1707) og drotning av Stóra Bretlandi  (1707-1714) (f. 1665)
 1944 - Manuel L. Quezon, filipinskur forseti (f. 1878)
 1973 - Walter Ulbricht, týskur politikari (f. 1893)
 2009 - Corazon Aquino, filipinskur forseti (f. 1933)
 2015 - Cilla Black, bretsk songkvinna (f. 1943)

August, 01.