Dávur Djurhuus

Dávur Djurhuus er ein føroyskur filmsleikstjóri. Hann hevur nomið sær filmslistarliga útbúgving á Met Film School í London í 2013. Hann vann Geytan fyri filmin Terminal. Filmurin Terminal varð eisini sýndur á London Short Film Festival 19. januar 2014. Hin 11. desember 2013 vann hann føroysku filmsvirðislønina Geytan fyri filmin Terminal, sum hann hevur leikstjórnað, framleitt og skrivað leikhandrit til. Hann er nevndarlimur í Føroysk Filmsfólk.

Filmar

Leikstjóri
Terminal, 2013
The Predictable Life of Sebastian, 2013
Gakk tú tryggur, 2015

Leikrithøvundur
Terminal, 2013
The Predictable Life of Sebastian, 2013

Framleiðari
Dog, 2012
Terminal, 2013
The Predictable Life of Sebastian, 2013

Heiður
2013 - Vann føroysku filmsvirðislønina Geytan fyri filmin Terminal
2015 - Tilnevndur Geytan fyri filmin Gakk tú tryggur

Keldur

Slóðir úteftir
Dávur Djurhuus á Imdb.com

Filmsleikstjórar úr Føroyum


Karl Marx

Karl Heinrich Marx (føddur 5. mai 1818 í Trier, deyður 14. mars 1883 í London) var ein prusslendskur samfelagsfrøðingur, politiskur búskaparfrøðingur og politiskur heimspekingur.

Karl Marx er (saman við Friedrich Engels) stovnarin av tí, ið hann sjálvur nevndi vísindalig sosialisma. Henda sosialisma tók hugsjónarliga støði í sonevndu utopisku sosialismuni, sum til dømis varð kend við hugsanum/hugskotum hjá  Charles Fourier.

Karl Marx útgav í 1848 Hitt kommunistiska manifestið saman við Engels og Das Kapital (1867–1894) umframt fleiri aðrar bøkur.

Hann varð føddur inn í eina múgvandi miðstættarfamilju í Trier í Rinlandinum, tætt við markið til Frankaríki. Hann las á hægri lærustovnunum í Bonn og í Berlin, hiðani áhugin fyri hugsunarháttinum hjá Unghegelianarunum spratt. Eftir loknan lesnað ynskti hann at halda fram á akademisku leiðini, men hesum varð hann sýttur av prusslendsku stjórnini, sum burturbeindi allar umsóknir frá klassiskt liberalistum og unghegelianarum. Í staðin fór hann frá 1842 at skriva fyri víðgongda tíðarritið Rheinische Zeitung í Køln. Prusslendska stjórnin bannaði blaðið eftir áheitan frá russiska sarinum Nikolaj 1. Í 1843 flutti Karl Marx til París, har hann fór at arbeiða sum blaðfólk í víðgongda vinstrahalla blaðnum Deutsch-Französische Jahrbücher. Í París hitti hann hittinorðaða mannin Friedrich Engels, sum var ein múgvandi verksmiðjuánara úr ríka Rinlandinum. Teir gjørdist vinir, og Engels veitti fígging, so Karl Marx kundi halda fram við síni skriving.

Keldur

Týskir heimspekingar
Føðingar í 1818
Andlát í 1883
Týskir búskaparfrøðingar


1500-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini - 1500-árini - 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Ár: 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509

Hendingar

Slóðir úteftir

16. øld
1500-árini


1510

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju:  1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1505 1506 1507 1508 1509 - 1510 - 1511 1512 1513 1514 1515

Hendingar

Føðingar

Andlát

1510-árini


1500

1500 (MD) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1500-árini


1501

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju:  1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini - 1500-árini - 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1496 1497 1498 1499 1500 - 1501 - 1502 1503 1504 1505 1506

Hendingar

Føðingar

Andlát

1500-árini


Mie Østergaard Nielsen

Mie Østergaard Nielsen (fødd 25. september 1996 í Aalborg)  er ein danskur svimjari. Bæði foreldur hennera eru fyrrverandi svimjarar, pápin er Benny Nielsen, sum vann silvur í 200 m firvald á Summar-OL 1988 og Lone Jensen, sum m.a. luttók á HM í svimjing í 1978. Mie eigur fleiri donsk met í ryggsvimjing. Hon vann sítt fyrsta altjóða heiðursmerki á EM á stuttgeil í 2011 í Szczecin í Póllandi, har hon vann fýra heiðursmerki og varð nevnd sum newcomer of the championship. Hon vann tvey junior EM gull heiðursmerki í 2011 í 50 og 100 m rygg, og tvey ár seinni vann hon sítt fyrsta EM gull heiðursmerki fyri vaksin í individuellari kapping í Herning í desember 2013, bert 17-ára gomul. Hon vann við tíðini 0:55.99, sum var nýtt evropeiskt seniormet.

Keldur

Føðingar í 1996
Danskir svimjarar
Svimjarar á Summar-OL 2012


Michelle Obama

Michelle LaVaughn Robinson Obama (fødd 17. januar 1964 í Chicago, IL) er fyrrverandi forsetafrúa í USA.  Í 2008 eydnaðist tað Barack Obama at blíva forseti í USA; Michelle bleiv sostatt forsetafrúa í USA. Michelle Obama giftist við Barack Obama í 1992; fimm ár áðrenn hann varð valdur í senatinum fyrstu ferð. Hon er útbúgvin løgfrøðingur (Ph.d.) frá Harvard University  og gjørdist advokatur í 1988. Í februar 2010 fór nationala átakið "Let's Move" av bakkastokki við Michelle Obama á odda . Tankin er at lokalir skúlalærarir, læknar, sjúkrasystrar og foreldur í felag skulu lyfta uppgávuna at steðga rákinum at børnini gerast feitari og feitari. Og við hesum sannlíkindi fyri at gerast sjúkari. Herfyri stóð Michelle andlit til andlits við matvøruídnaðinum á ráðstevnu. Tað vóru teir kendu multinationalu matvørurisarnar Kraft Foods, Coca-Cola og onnur, hon hevði heitt á. Hon biðir matídnaðin m.a. lata minni av salti, sukri og feitti í matin og harafturat upplýsa betur um vøruna. Hon heitti inniliga á teimum um at skapa heilt nýggjar matvørur. At skera óneyðuga fyllu burtur og framleiða heilsubetri mat .

Í 2012 bergtók Michelle Demokratiska flokkin í USA og restina av USA við eini talu; hetta gjørdi hon við demokratiska konventið í Norðurcarolina. Hon læt millum annað ongan iva vera um, at maður hennara trýr upp á, at kvinnur sjálvar kunnu taka ábyrgd av egnum kroppi.

Kelduávisingar

Amerikanarar
Afroamerikanarar
Løgfrøðingar
Føðingar í 1964


EM í svimjing á stuttgeil 2013

Evropameistarastevna í svimjing á stuttgeil varð hildin í Herning í Danmark í døgunum 12. til 15. desember 2013. Føroyar hevði 7 svimjarar við: Pál Joensen, Birita Debes, Eyðbjørn Joensen, Óli Mortensen, Guðrun Mortensen, Astrið Foldarskarð og Alvi Hjelm. Føroyingurin Magnus Jákupsson luttók eisini, tó undir donskum flaggi. Tað eydnaðist Føroyum at koma á heiðursmerkjatalvuna, tá Pál Joensen vann eitt silvurheiðursmerki í 1500 metrum frí. Ongin av hinum føroysku svimjarunum megnaðu at koma í nakra finalu, men fleiri av teimum settu persónlig met. Magnus Jákupsson gjørdist nummar 13 í 50 metrar rygg og setti nýtt danskt met saman við einum øðrum donskum svimjara. Føroyar endaði á einum deildum 17. plássi saman við Ísrael. Danmark gjørdist nummar fýra og Svøríki nummar fimm. Noreg, Finnland og Ísland vunnu onki heiðursmerki.

Yvirlit yvir heiðursmerkjabýti, eftir londum
Danmark var vertstjóð, tað er markerað við ljóslilla.

Yvirlit yvir heiðursmerkjabýti fyri hvørja kapping

Menn

Legend: HM - Heimsmet; WBT - World best time; ER - Evropiskt met; CR - Meistaraskapsmet

Kvinnur

Legend: WR - Heimsmet; WBT - Heimsins besta tíð; ER - Evropiskt met; CR - Meistaraskapsmet

Sí eisini
EM í svimjing á stuttgeil

Keldur

EM í svimjing á stuttgeil
2013 í ítrótti
Danmark


Sporbreidd

Sporbreiddin er fráleikin millum báðar skinnarar av sporinum. Flestu tjóðir brúka eitt vanligt sporbreidd av 1435 mm. Smalari breiddirnar eita sporsmalur: tær eru brúktar á fjallmiklum lendi, av tí at smærri spor eru ódýrari.

Samferðsla og flutningur


Romafólkið

Sigoynarar (ella rómanar ) eru eitt fólk, sum í nógvum førum verður sætt niður á í Evropa. Sigoynarar hava lívliga mentan, og teimum dámar væl dans og tónleik. Tey koma upprunaliga úr India, og fram til 19. øld vóru tey meir ella minni trælir fyri aðalstættina og kleystrini í Evropa . Tá demokratiið tók dik á seg, sluppu tey leys. Men tey áttu onga jørð og einki land, høvdu onga útbúgving og myrkan húðarlit, so framtíðarútlitini vóru einki serlig. Mannarættindafólk siga, at romakvinnur ofta verða sendar til serligar føðideildir at eiga. Og tá børnini hjá teimum fara í skúla, enda tey ofta í flokki saman við menningartarnaðum børnum. Ein fólkateljing í Rumenia í 2013 vísti, at har búðu 500 000 romafólk. Men summi siga, at rætta talið er nærri tveimum milliónum. Tey, sum sleppa burtur úr fátækradøminum, viðganga sjáldan sínar røtur, og tað ger tað eisini truplari hjá romafólkinum at stríðast móti tí mismuni, teimum er fyri. Í árunum, tá Rumenia samráddist við ES um limaskap, gav rumenska stjórnin lyfti um at gera ætlanir, sum skuldu samansjóða ella integrera romafólkið við restina av rumenska samfelagnum. Í Rumenia eru mong ymisk fólkasløg; fjølmentastir eru rumenar, men har eru eisini sigoynarar, ungarar og týskarar, og við strondina við Svartahav, har ið nú eru mangir frítíðarstaðir, hava turkar og ukreinar búsett seg. Fyrr búði mesta fólkið á bygd og livdi av landbúnaði, men so hvørt ídnaðurin hevur ment seg, eru alt fleiri og fleiri fólk flutt til býirnar at búgva. Nógv fólk í Rumenia liva undir sera vánaligum umstøðum. Rumenia er tað landið í Evropa, sum hevur tað størsta fátækradømi.

Serfrøðingar siga, at romafólkið hevur havt fleiri bakkast seinastu tíðina av ymsum orsøkum. Vinnuvegir, sum fólkið fyrr livdi av, eitt nú at stoypa messinggrýtur og skógva ross, eru ikki eftirspurdir longur. Og nýggjar evropeiskar reglur um sølu av livandi kríatúri, sum romafólkið fyrr gjørdi nógv av, hava gjørt tað truplari hjá teimum at fylgja við, tí tey megna ikki at taka sær av øllum pappírsarbeiðnum, sum nú fylgir við hesi vinnuni. Og sjálv sigoynaramentanin hevur heldur ikki gagnað romafólkinum, siga serfrøðingar . Hetta er eitt klikut, sera patriarkalskt samfelag, har fólk verða noydd til at gifta seg á ungum aldri, og virðingin fyri útbúgving hevur ongantíð verið stór. Romafólkini, sum í flestu førum ikki hava útbúgving og bert fáar arbeiðsroyndir, hava fyri tað mesta fingið eina vánaliga móttøku í Vesturevropa. Summi hava funnið okkurt fyrifallandi arbeiði, eitt nú at savna gamalt jarn ella mála hús. Men onnur hava skrivað seg upp til almannaveitingar ella bidda á gøtuni og stjala úr handlum. Tey hava sett kósina vestur eftir til tey ríkaru ES-londini, og nú hava tey eisini íbirt eitt kjak í Evropa um, hvussu opin tey ”opnu ES-landamørkini” í veruleikanum eru.

Keldur

Fólk


Tíðarsonur

Tíðarsonurnar vórðu gjørdar út frá nulllongdarlinjuni. Hendan tíðarsonan eitur Greenwich Mean Time, vanliga stytt GMT. Fyri at gera tað lættari at máta tíðina, er jørðin býtt upp í 24 tíðarsonur. Sonurnar ganga norður og suður. Í hvørjari sonu er sama tíð galdandi. Tað hevur við sær, at vit í Føroyum hava somu tíð sum til dømis Vesturafrika. Ein tími er vanliga millum sonurnar. Fert tú eystureftir til eina nýggja tíðarsonu, mást tú flyta klokkuna ein tíma fram. Fert tú harafturímóti vestureftir, mást tú flyta klokkuna ein tíma aftur. Hetta er so, tí at sólin rísur í eystri og setur í vestri, og tað hevur við sær, at dagurin byrjar eystanfyri. Tíðarsonurnar fylgja ikki heilt longdarlinjunum, tí tíðarsonurnar eru ofta lagaðar til landamørkini hjá einstøku londunum av praktiskum ávum. Tó hava stór lond fleiri tíðarsonur. Í USA eru til dømis fýra tímar á muni millum eysturstrondina og vesturstrondina. Lítla landið Nepal hevur valt eina tíð, sum er 15 minuttir frá indiskari tíð, fyri at vísa sjálvræði sítt mótvegis stóra landinum sunnanfyri.

Mátieindir
Tíð


Topografisk kort

Topografisk kort vísa hæddarmunin, sum er í náttúruni. Ymsir hættir eru at vísa hæddarmun. Oftast brúka vit hæddarstrikur, har hvør strika merkir eina ávísa hædd. Hæddin vísir metratal yvir havið. Viðhvørt verður brattlendi víst við myrkari liti. Hæddin á høvdum og fjøllum verður merkt við tølum. Á topografiskum kortum av Føroyum síggja vit, hvar mýrar, hamrar, gjáir, áir og vøtn eru. Hesi kort hava lutfallið 1:20.000 og 1:100.000 og verða nógv brúkt í sambandi við uttandura arbeiði og frítíðarlív.

Landafrøði


Surtsey

Surtsey er ein oyggj í Íslandi. Hon varð til í einum eldgosi, sum helt á frá 1963 til 1967. Innan úr jørðini goystu súlur av gassi og øsku upp úr havbotninum. Súlan var viðhvørt næstan 15.000 metrar høg. Gosbræðing floymdi út á havbotnin og eftir stuttari tíð varð ein oyggj bygd upp nakrar desimetrar yvir vatnskorpuni. Enn størri nøgdir av gosbræðingum fossaðu út og myndaðu at enda eina oyggj nakrar ferkilometrar til støddar. Virksemið í gosfjallinum minkaði sum frá leið, og nakað seinni kundu tey fyrstu vísindafólkini fara á lítlu nýggju oynna. Longu tvey ár seinni var vøkstur á Surtsey.

Í 2013 vóru 50 ár síðani oyggin Surtsey sunnanfyri Vestmannaoyggjarnar kom undan kavi í einum ógvisligum eldgosi í 1963. Oyggin hevur ligið mestum oyðin síðani, men nú heldur borgarstjórin í Vestmannaoyggjunum, Elliði Vignisson, at stundin er komin til, at onnur enn jarðfrøðingar sleppa út á oynna at vitja.  Nógvar rannsóknir eru gjørdar á oynni hesa hálvu øldina, og jarðfrøðingar mæla framvegis frá, at onnur enn vísindafólk fáa atgongd til hana.

Ísland
Oyggjar


Monsunar

Monsunar eru vindar, sum broyta ætt, alt eftir hvør árstíðin er. Monsun vindar eru um alt Suðurásia og eru orsøk til heilt serlig veðurfyribrigdi. Um summarið verður landið inni í landinum í Ásia skjótari hitað enn havið. Luftin yvir landøkið verður hitað og fer uppeftir. Tá taka lágtrýst seg upp yvir land, sum súgva slavna luft frá havinum til sín. Frá mai til september streymar summarmonsunurin frá Indiahavi inn yvir Ásia. Tá ið tann slavna luftin uttan av havinum kemur inn yvir land, verður hon noydd upp eftir. Hon verður køld, og tað fer at regna. Glopraregn, monsunregn, kann koma við summarmonsuninum. Í vetrarhálvuni skiftir vindurin ætt. Tá taka hátrýst seg upp yvir kalda landið, sum kólnar skjótari enn havið. Tann kalda og turra luftin í hátrýstinum streymar út ímóti havinum, har trýstið er lægri. Talan er um vetrarmonsunin. Í tíðini millum vetur og summar kann veðrið vera ógvuliga umskiftandi. Tá kunnu til dømis harðar ódnir raka strandaøkini í Bangladesj. Monsunregn elvir ofta til vatnflóð.

Vindur
Veðurfrøði


Golfstreymurin

Golfstreymurin, sum er heitur havstreymur, fer fram við Føroyum og Noregi. Heiti sjógvurin stavar frá eysturstrondini í Norðuramerika, og fer um Atlantshav, áðrenn hann kemur til Noregs. Golfstreyminum fyri at takka hava vit temprað veðurlag í Norðurevropa, hóast vit eru langt norðuri á jørðini.

Veðurfrøði


Viktoriavatn

Viktoriuvatn (eisini rópt 'Nnalubaale, Nam Lolwe ella Nyanza; enskt: Lake Victoria) er størsta vatnið í Afrika.
Vatnið liggur millum londini Uganda, Kenja og Tansania, uml. 1134 metrar yvir havfløtuni.
Tað er í mesta lagi 359 km langt, 337 km breitt og vatnið er 59,947 ferkilometrar til víddar.
Dýpið er í miðal um 40 metrar, men fer niður á 81 metra dýpi har tað er djúpast.

Størsti partur av norðara helmingini liggur í Uganda, meðan ein smáur partur við landnyrðingsstrondina er undir Kenja.
Sunnari helmingurin av vatni liggur yvirhøvur í Tansania.

Frárenslið er í norðara enda og eitur Hvíta Nílá ella Viktoria Nilá. Vatnið haðani rennur gjøgnum Nilá út í Miðjarðarhav. Nógvur fiskur er í Viktoriuvatni. Tað hevur eisini stóran týdning sum farleið millum londini Kenja, Uganda og Tansania.

Fyri at fáa meira burtur úr fiskivinnuni varð eitt nýtt fiskaslag slept út í Viktoriuvatn í 1950-árunum. Tað var nil-áburran, sum ikki hevði verið í vatninum áður. Nil-áburran treivst væl, og nógv meira varð nú fiskað. Men seinni vísti tað seg, at nógv onnur fiskasløg minkaðu í staðin. Hetta vóru fiskasløg, sum fiskimenninir, ið búðu fram við vatninum, fiskaðu við smáum útróðrarbátum. Í staðin komu stór fiskiskip langvegis frá at fiska nil-áburruna.

Í Viktoriuvatni trívist ein vatnplanta, ein hýasint, sum helst er komin úr einum urtagarðshyli. Hesin vøksturin flýtur omaná og fjalir stórar partar av vatninum. Tað ger, at bátar illa fáa siglt. Men nú er eitt skordýraslag sett út, sum etur hesa vatnplantuna, og tí er ikki so nógvur ampi av henni longur.

Myndir

Ávísingar úteftir
Lake Victoria Fisheries Organization, lvfo.org (á enskum)

Keldur

Vøtn


GPS

GPS (stytting fyr Global Positioning System) er ein skipan, sum kann staðseta støð á jørðini við fylgisveinum. Yvir tredivu fylgisveinar eru í ringrás kring jørðina. Ein GPS-móttakari er eitt tól, sum kann rokna frástøðuna til fylgisveinar. Um GPS-móttakarin fær frástøðuna til 3 fylgisveinar, kann hann rokna positiónina á jararyvirflatanum. Um móttakarin fær frástøðuna frá 4 fylgisveinum, kann hann eisini rokna hæddina. Mest vanligu nýtsluøkini fyri GPS’arar er í skipum, bátum og bilum. GPS-móttakarin hevur ymisk kort, soleiðis at tú altíð sært, hvar tú ert. Í nøkrum GPS-móttakarum til bilar kanst tú eisini hoyra eina rødd, sum sigur tær, hvussu tú skalt koyra fyri at koma til tað staðið, sum tú hevur sligið inn á tólið.

Navigatión


Bajkalvatn

Bajkalvatn, nevnt Bláa eygað í Siberia er í Landsynningssiberia og er 31.468 km2 í vídd og 1940 metrar djúpt. Tað er djúpasta vatn í heiminum og størsta vatn, har vatnið er púra fekst; her eru 27.000 km3 av vatni, sum eru 20 % av øllum feskum vatni í heiminum. Størsta dýpið er 1940 metrar. Av tí, at vatnið er so djúpt, er ómetaliga nógv feskt vatn har. Bajkalvatn verður eisini hildið at vera heimsins elsta vatn; aldurin á tí verður mettur til 70 milliónir ár. Har liva nógv ymisk dýrasløg, sum ikki eru at finna nakra aðrastaðni á jørðini, m.a. tann eyðkendi bajkalkópurin. Hetta kemur av, at vatnið er so gamalt og liggur soleiðis í lendinum, sum tað ger. Bajkalvatn er á listanum hjá ST yvir støð, sum eiga at verða varðveitt, men bæði vatnið og umhvørvið rundanum eru hótt. Har er m.a. nógvur timbur ídnaður, sum dálkar vatnið illa við sínum útláti. Seinastu árini hava skógarídnaður og evnafrøðiídnaður dálkað vatnið illa; hetta hevur fingið fólk at gera eitt stórt átak at sleppa hesi sjáldsomu náttúru undan at verða týnd.

Russland
Vøtn


Flóðaldur

Flóðaldur eru vanligast í Kyrrahavsøkinum. Tað japanska heiti fyri flóðaldur er tsunami, og er hetta fyribrigdi best kent við japanska heitinum í altjóða lesnaðinum. Gos og jarðskjálvtar á havbotninum kunnu elva til ovurstórar aldur, sonevndar flóðaldur. Tær flyta seg skjótt yvir havið. Alduferðir hava verið máldar til 750 km/t. Úti á havinum eru aldurnar bara hálvan metur høgar, men tá tær koma at landi og verða steðgaðar, vaksa tær og kunnu verða meira enn 20 metrar høgar. Síðani stoyta tær seg við eini øgiligari kraft inn yvir land og kunnu oyðileggja alt, sum fyri er. Ein jarðskjálvti út fyri Sumatra í Indonesia í 2004 elvdi til eina aldu, sum skolaði inn á Indonesisku strondina og eisini ferðaðist tvørtur um Indiska Havið og rakti indisku strendurnar. Skjálvtin máldi 9,0 á Richterstiganum.  Hægstu aldurnar vóru helst 25 metrar høgar. Millum 250.000 og 300.000 fólk lótu lív. Teirra millum vóru næstan 900 ferðafólk úr Norðurlondum. Fimm milliónir gjørdust heimleys. Tann 11. mars 2011 var ein ógvusligur jarðskjálvti í havbotninum eystur úr Japan, sum elvdi til eina flóðaldu. Serliga norður Japan varð meint rakt og um 20.000 fólk mistu lívið. Flóðaldur eru sjálvsamar á okkara leiðum, men slíkar hendingar eru av og á her í Føroyum. Tað er tó langt síðani, at flóðaldur, ið kunnu samanberast við oyðileggjandi aldurnar í fjareystri, hava rakt Føroyar.

Flóðaldur við Føroyar

Flóðaldur, sum kunnu samanberast við tær í fjareystri, hava vit ikki havt her á leiðunum síðani umleið ár 6000 ár fyri Krist. Tá var eitt omanlop á kantinum av norska landgrunninum, sum elvdi til eina rættuliga stóra tsunamialdu í Norðurhøvum. Henda hendingin er kend sum Storeggaaldan. Model útrokningar hava víst, at aldan var umleið 10 m. høg, tá hon kom inn á føroyska landgrunnin. Kanningar av botnsedimentunum í vøtnunum suðuri í Vági og Niðri á Vatninum á Eiði vísa, at tað breyt inn í hesi vøtnini í hesari hendingini. Ein líknandi, men ikki so ógvuslig hending var í 1969, tá ein harður jarðskjálvti rakti Gorringe Bankan í ein útsynning úr Portugal. Hesin skjálvtin skapti eina flóðaldu, sum rakti strendurnar hjá Portugal, Spania, Marokko og oyggjarnar har um vegir. Á evropeiska meginlandinum gjørdi aldan í hesari hendingini ikki so nógv um seg, men ótti kom tó á fólk, serliga í Portugal, tí í 1755 varð Lissabon so at siga lagdur í oyði av slíkari hending. Vit eru tó ikki vitandi um nakra frásagnir, sum vísa at hesar hendingarnar hava rakt Føroyar.

Í 2008 var ein minni flóðaldu hending, sum serliga gjørdi um seg í Hvannasundi, men eisini merktist í Kollafirði og aðrastaðni í Føroyum. Líknandi fyribrigdir hava verið fyrr, m.a. í bókini "Sørvágur og sørvingar" skrivar Sonni Jacobsen um eina flóðaldu, sum knappliga kom inn á sandin í Sørvági í annars besta veðri bæði á landi og á sjónum. Hetta var tann 14 august í 1916. Eisini eru frásagnir, sum benda á, at sama alda gjørdi um seg á Miðvági. Orsøkina til hesar hendingarnar vita vit ikki enn, men omanlop  onkunstaðni á havbotninum ella serlig veðurfyribrigdir úti á opnum havi eru tvey av boðunum. Flóðaldur kunnu eisini koma av omanlopum, og slíkt dømi er hendingin í 1953, tá eitt omanlop á Kalsoynni skapti eina aldu, sum fylti gjónna norðuri við Gjógv. Hesa aldu merktu tey eisini í Leirvík, men tó í nógv minni mun.

Veðurfrøði


Veðurlagsráðið hjá ST

Veðurlagsráðið hjá ST, sum varð stovnað í 1988, eitur IPCC. Hetta er stytting fyri Intergovernmental Panel for Climate Change. IPCC samskipar og kunnar um veðurlagsgransking kring allan heimin. Hetta verður gjørt við eitt nú at geva út frágreiðingar. Umboð fyri á leið 190 lond sita í ráðnum. Úr Norðurlondum luttaka granskarar frá lærdum háskúlum, veðurstovnum og øðrum myndug leikum. Fram til 2012 hevur veðurlagsráðið kunngjørt fýra stórar metingar um veðurlagsbroytingar. Í tí fyrstu var einki um, hví hitin á jørðini hækkar. Men í frágreiðingini frá 2007 skrivar ráðið, at orsøkin til, at tað gerst heitari, óivað er økt útlát av vakstrarhúsgassi. IPCC heldur tí, at okkum tørvar ymsar hættir at minka um útlátið av vakstrarhúsgassi. Sjálvt um veðurlagsfrágreiðingarnar hjá ST byggja á gransking, so eru granskarar ikki á einum máli, um vit hava størri vakstrarhúsárin ella ikki. Tey eru heldur ikki samd um avleiðingarnar. Men um vakstrar húsárinini verða ávirkað ella ikki, so halda tey flestu kortini, at tað er neyðugt at avmarka útlátið av koltvísúrevni (CO2) og øðrum vakstrarhúsgassi.

ST


Steppuveðurlag

Steppuveðurlag er bæði í heitum og køldum økjum. Turkurin og ikki hitin er avgerandi fyri veðurlagið og vøksturin. Vakstrarøkið í hesum veðurlagnum verður nevnt steppur. Her veksur ymiskt gras, leykir og fleiri runnar, men her er alt ov turt hjá høgum trøum, ið krevja nógv vatn fyri at vaksa. Hóast veðurlagið er turt, eru mong av heimsins týdningarmestu landbúnaðarøkjum og beitilendum í økjum, sum hava steppuveðurlag. Orsøkin er, at vatn kann verða leitt út á turra, men fruktagóða lendið. Tilfarið í steppujørð er vanliga leyst jørðildi, sum vit nevna løssjørð, og sum er evnað úr fokdusti, og sortujørð, sum hevur svartan lit. Í USA og Kanada eita grassteppurnar preriur, og í Argentina eita tær pampas. Á leið 10 % av heimsins fólkum liva í økjum, sum einaferð vóru steppur.

Landafrøði


Miðjarðarhavsveðurlag

Miðjarðarhavsveðurlag er ikki einans í økinum kring Miðjarðarhavið. Líknandi veðurlag og vøkstur er eisini aðrastaðni, eitt nú í Kalifornia og landslutum í Avstralia, Suðurafrika og Kili. Har er heitt og turt um summarið og lýtt og slavið um veturin. Fyri fleiri túsund árum síðan vóru stórir leyvskógir her. Skógirnir vórðu feldir og eru mest sum horvnir nú. Víð øki eru nú í staðin beitilendi hjá seyði og geit. Bitið elvdi til, at vøksturin broyttist. Kjarr og vøkstir, sum dýr ikki kundu eta, breiddu seg. Á henda hátt kom tann vøksturin, sum vit nevna miðjarðarhavskjarr. Meginparturin av økjunum við miðjarðarhavskjarr eru í dag olivin lundir, sitruslundir og vínakrar. Leyvtrø, sum trívast í miðjarðarhavs veðurlagi eru lavrberjatrø, myrta, eik, bók og kastanjutrø.

Landafrøði


Duel in the Pool

Duel in the Pool er ein svimjistevna, sum byrjaði í 2003. Tey fyrstu árini var kappingin millum teir bestu svimararnir úr USA og Avstralia, men síðan 2009 hava tað verið svimjarar úr USA og Evropa, sum dystast hvør móti øðrum. Kappingin verður hildin annað hvørt ár. Føroyski Pál Joensen luttók í 2011 og 2013. Í 2011 vann hann gull í 800 metrum frí við tíðini 7:36.24, sum var nýtt føroyskt met. Í 2013 vann hann silvur við tíðini 7:39:69.

Keldur

Svimjikappingar
Evropa
USA


Vinstrahallur politikkur

Vinstrahallur politikkur er eitt uppbýti av politikki, har nakrir politiskir flokkar, ið hava ávís felags eykenni, sum sosisalismu ella kommunismu, vera bólkaðir. Í Føroyum vera Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi av núverandi politiskum flokkum í Føroyum vanliga sagdir at vera vinstrahallir. Av fyrrverandi vinstrasinnaðum politskum flokkum í Føroyum kunnu nevnast Verkamannafylkingin, Oyggjaframi, Føroyskir Sosialistar, Kommunistiski Flokkur Føroya og Sosialistiski Loysingarflokkurin.

Í Noregi verða flokkarnir Rødt, NKP, Sosialistisk Venstreparti og Arbeiderpartiet roknaðir fyri at vera vinstrahallir. Í Danmark eru tað flokkarnir Socialdemokraterne, SF - Socialistisk Folkeparti og Eindarlistin roknaðir fyri at vera vinstrahallir flokkar. Heitini vinstahallur og høgrahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og moderatu sótu høgrumegin. Í politikki verður eisini tosað um flokkar sum bæði eru til vinstru og til høgru og hvørki kunnu flokkast til vinstu ella til høgru, og tí verða kallaðir miðflokkar ella flokkar sum eru á miðjuni í politikki.

Flokkarnir ið eru vinstrasinnaðir hava tað til felags, at teir stríðast fyri javnrættindum, at tað ikki skulu vera klassamunur á fólki, fyri rættvísum býti innanlendis og altjóða og at hetta skal henda við at hava eina sterka tjóð sum veitir nógvar vælferðartænastur og spælir aktivan leiklut í vinnulívinum. Tað er stórur munur á teimum ymisku vinstrahallu flokkunum í Norðurlondum, um hvussu stóran aktivan leiklut ið tjóðin veruliga skal hava, men tó eru hesir flokkar í høvuðsheitum samdir í at infrakervið umframt grundleggjandi vælferðartænastur sum útbúgving og heilsa eiga at vera ábyrgdin hjá tí almenna. Teir víðgongdu vinstrahallur flokkarnir fara uppaftur longur og ynskja at avtaka tann privata ognarrættin fullkomiliga. Eitt annað felagsheiti fyri vinstrahallan politikk er ein skepsis móti teimum fríu marknaðarkreftunum og kapitalismuni, tí at hesi føra klassamun við sær.

Keldur

Politikkur


Høgrahallur politikkur

Høgrahallur politikkur ella Høgrasinnaður politikkur er eitt savnigarheiti fyri politiskir flokkar og ideologiir, sum mynda teir borgarligu, tað vil siga ikki-sosialistisku, konservativu og liberalu politisku flokkarnir. Í siðbundnum partapolitikki verður eisini tosað um flokkar sum eru í miðjuni og um flokkar sum eru vinstrahallir. Í Føroyum eru teir høgrasinnaðu flokkarnir Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Framsókn.

Heitini høgrahallur og vinstahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og afturhaldsinnaðu sótu høgrumegin. Har vóru teir mest radikalu ein bólkur ið til dømis vildi innføra almennan atkvøðurætt fyri menn, settir til vinstru fyri talarastólin og teir meira konservativu, sum ynsktu at støðga tí kollveltingarligu gongdini, vóru settir høgrumegin talarastólin. Henda plaseringin var orsøkin til, at hugtøkini høgrasinnaður og vinstrasinnaður vóru brúkt fyri at skilja ímillum tær ymisku áskoðanirnar. Eftir at hetta býti millum høgra og vinsta var gjørt í evropeiskum politikki, so kom tann heldur ógreiða miðjan í politikki eisini.

Sí eisini
Konservatisma
Liberalisma
Vinstrahallur politikkur

Keldur

Politikkur


1591

1591 (MDXCI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1581

1581 (MDLXXXI) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1580-árini


1571

Hendingar

Føðingar
 27. desember - Johannes Kepler, týskur støddfrøðingur, stjørnufrøðingur og stjørnuspámaður (d. 1630)

Andlát

1570-árini


1561

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini  1550-árini - 1560-árini - 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini

Árstal: 1556 1557 1558 1559 1560 - 1561 - 1562 1563 1564 1565 1566

Hendingar

Føðingar

Andlát

1560-árini


1551

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini - 1550-árini - 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini

Árstal: 1546 1547 1548 1549 1550 - 1551 - 1552 1553 1554 1555 1556

Hendingar

Føðingar

Andlát

1550-árini


Ábraham

Ábraham ella Abraham (hebraiskt אַבְרָהָם, Aḇrāhām), føðinavn Abram, er ein týðandi persónur úr Gamla Testamenti úr Bíbliuni, sum sær hann sum elsta ættfaðirin til tað ísraelska fólkið. Søgan um Ábraham stendur skrivað í 1. Mósebók, kap. 12-25, har hann saman við soni sínum Ísak og Jákup hoyrir til patriarkarnar, sum gjørdust ættfedrar til Ísraels 12 ættarbólkar. Ábraham er ein týðandi profetur hjá teimum kristnu, hjá jødunum og hjá muslimum. Í Islam er hann viðurkendur sum profetur, patriarkur og boðberi undir navninum Ibrahim.

Abraham var ein eftirkomari av soni Nóah Sem. Kristin og muslimar trúgva, at Jesus var ein eftirkomari av Ábraham, og harumframt trúgva muslimar, at Muhammed var ein efterkomari gjøgnum Ismail.

Tað er ein vaksandi konsensus millum bíbliugranskarar, at frágreiðingin í Fyrstu Mósebók um Ábraham hevur sín uppruna frá 500- og 400-talinum á.Kr.

Upphav
Ábraham var sonur Tarah og eftirkomari av soni Nóa Sem. Upprunaliga navn hansara var Abram, men hann varð seinni kendur sum Ábraham. Hann var giftur við hálvsystir sínari Sarai, seinni kend sum Sára (Sara). Hann hevði tveir brøður, sum kallaðust Nakor og Haran. Síðstnevndi doyði tíðliga og er faðir Lot.

Eftir at Sara var deyð, fekk hann seks synir við hjákonuni Ketura: Simran, Joksjan, Medan, Midian, Jisjbak og Sjuah. Ábraham verður mettur at vera ættfaðir bæði hjá ísraelittum, ísmaelittum, edomittum og midianittum.

Ábraham andaðist 175 ára gamal, og varð grivin í Makpela-holuni sum sambært Bíbliuni skal liggja í býnum Hebron við  Vestara Áarbakka. Hetta er ein av orsøkunum til, at jødarnir ynskja at hava atgongd til býin.

Keldur

Jødadómur
Kristindómur


A Night at the Opera

A Night at the Opera er tann áttanda LP plátan hjá bretsku rock tónleikabólkinum Queen. Tað var plátufelagið Parlophone sum útgav plátunu hin 1. Januar 1976.

Síða A:
 "Death on Two Legs (Dedicated to...)" – 3:43
 "Lazing on a Sunday Afternoon" – 1:07
 "Lazing on a Sunday Afternoon" – 3:04
 "You're My Best Friend" – 2:52
 "39" – 3:30
 "Sweet Lady" – 4:03
 "Seaside Rendezvous" – 2:14

Síða B:
 "The Prophet's Song" – 8:20
 "Love of My Life" – 3:38
 "Good Company" – 3:23
 "Bohemian Rhapsody" – 5:54
 "God Save the Queen" – 1:13

Tónleikaútgávur


Anggun

Anggun Cipta Sasmi (fødd 29. apríl 1974 í Jakarta, er ein indoneskur pop/R&B sangari og sangskrivari. Hon býr í París og umboðaði Frakland í Eurovision Song Contest 2012. Hon sang soundtrack sangir á danska dogmefilminum Elsker dig for evigt, sum er leikstjórnaður av Susanne Bier. Tað vóru Jesper Winge Leisner og Niels Brinck, ið skrivaðu sangirnir og Niels Brinck ið framleiddi tónleikin.
Hon er tann fyrsti sangari/songkvinna úr Indonesia, ið megnaði at koma á plátuhittlistar í Evropa og USA.

Tónleikaútgávur
 Dunia Aku Punya (1986)
 Anak Putih Abu Abu (1991)
 Nocturno (1992)
 Anggun C. Sasmi... Lah!!! (1993)
 Yang Hilang (1994)
 Snow on the Sahara / Au Nom de la Lune (1997)
 Chrysalis / Désirs Contraires (2000)
 Open Hearts – Originalt soundtrack (2002)
 Luminescence (2005)
 Best Of (Indonesia, Malaysia, Italia) (2006)
 Elevation (2008)
 Echoes / Echos (2011)

Stakløg

Á fronskum
 La Neige au Sahara
 La Rose des Vents
 Au Nom de la Lune
 La Ligne des Sens
 Un Geste D'Amour
 Derierre la Porte
 Être Une Femme
 Cesse la Pluie
 Juste Avant Toi
 Garde Moi
 Ton Amour Ocean
 Ête en Paris (saman við DJ Cam)

Á enskum
 Snow on Sahara
 A Rose in the Wind
 Dream of Me
 Life on Mars
 Still Reminds Me
 Chrysalis
 Summer in Paris (saman við DJ Cam)
 Your Ocean Love
 Open Your Heart
 Deep Blue Sea (saman við Deep Forest)
 Kirana (saman við Jose Barinaga)
 Sang Penari (saman við Jose Barinaga)
 In Your Mind
 Undress Me (Italia)
 Saviour
 Al of You (saman við Julio Iglesias)
 I'll be Alright
 A Crime
 Crazy

Keldur

Føðingar í 1974
Indonesiskar songkvinnur
Luttakarar í Eurovision Song Contest


Eurovision Song Contest 2012

Eurovision Song Contest 2012 var tann 57. sangkappingin í røðini av Eurovision Song Contest. Kappingin varð hildin í døgunum 22, 24 og 26. mai 2012 í Baku, Aserbadsjan. Svøríki vann við sanginum "Euphoria" sum varð framførdur av Loreen.

Finalan

Sí eisini
Eurovision Song Contest 2011
Eurovision Song Contest 2013

Keldur

Eurovision Song Contest
2012


1541

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini - 1540-árini - 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini

Árstal: 1536 1537 1538 1539 1540 - 1541 - 1542 1543 1544 1545 1546

Hendingar

Føðingar
Jógvan Heinason, løgmaður í Føroyum

Andlát

1540-árini


1531

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini - 1530-árini - 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini

Árstal: 1526 1527 1528 1529 1530 - 1531 - 1532 1533 1534 1535 1536

Hendingar

Føðingar

Andlát

1530-árini


1521

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini - 1520-árini - 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini

Árstal: 1516 1517 1518 1519 1520 - 1521 - 1522 1523 1524 1525 1526

Hendingar
 3. januar - Martin Luther verður lýstur í bann av pávanum Leo X.
 8. mai - Týski munkurin Martin Luther verður lýstur í bann og friðleysur av týsk-rómverska keisaranum Karl V. á ríkisdegnum í Worms, tí at Luther vildi ikki taka skriftirnar aftur.

Føðingar

Andlát

1520-árini


1511

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju:  1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1506 1507 1508 1509 1510 - 1511 - 1512 1513 1514 1515 1516

Hendingar

Føðingar

Andlát

1510-árini


Minnisvarðin í Vági

Minnisvarðin í Vági er miðskeiðis í býnum, tætt við Vágs Havn og Vágs Skipasmiðju, nakað vestanfyri Vágs kirkju. Í 19. øld og nakað upp í 20. øld var eitt fiskapláss við fløtum steinum á staðnum, og tvey hús vóru bygd har til arbeiðsfólk sum komu norðanfjørðs at arbeiða við fiski. Tey húsini eru ikki til longur. Í 1977 varð ein minnisvarði bygdur á staðnum. Har er ein koparstandmynd av einari kvinnu, sum heldur einum róðri av føroyskum útróðrarbáti, hon sær syrgin út. Aftanfyri hana eru nakrar koparplátur stoyptar niður á fløtuna, á koparplátunum, eru nøvnini á teimum vágbingum, sum lótu lívið á sjónum, inngraveraði. Tað var Fridtjof Joensen, myndahøggari, ið gjørdi standmyndina. Rundan um plássið eru runnar og trø. Benkur standa ovarliga í parkini. Fyri at halda seyði burturi er ein girðing sett upp millum gongubreytina við Vágsveg og Minnisvarðan.

Nógv tiltøk verða á hvørjum ári hildin við Minnisvarðan í Vági, eitt nú verða grækarismessuhald og flaggdagshalds hildið har við røðum, felagssangi, kórsangi, horntónleiki osfr. Á jóansøku, tá hon verður hildin í Vági líka ár, fáa studentarnir prógvini handaði her og ofta fer steypahandanin eisini til kappróðrarfólkið fram her. Skúðgongur verða eisini gingnar til Minnisvarðan í Vági á jóansøku og til onnur hátíðarhald. Á minningardegi teirra sjólátnu verður kransur lagdur við standmyndina, fyri at minnast tey sum eru deyð á sjónum, tað verður gjørt eftir eina minningarguðstænastu í Vágs kirkju. Í desember verður eitt stórt jólatræ sett upp og jólaljós í ymiskum skapi verða eisini sett upp.

Myndir av minnisplátunum

Myndir

Keldur

Minnisvarðar í Føroyum
Vágur


Listavirðisløn Nólsoyar Páls

Listavirðisløn Nólsoyar Páls er ein føroysk listavirðisløn, ið var sett á stovn í 2013 av Klaksvíkar býráð. Virðislønin verður eftir ætlan latin einaferð um árið nýggjársaftan ella um tað tíðina. Virðislønin er á 75.000 krónur og verður latin av Klaksvíkar býráð og vinnulívinum í Klaksvík.

Fyrsta heiðurslønin varð handað vísusangaranum Hanusi G. Johansen, sum er ættaður úr Klaksvík, og sum miðskeiðis í seksti árunum í heimbýnum fór undir virksemið, sum seinni bar yrkisleiðina sum vísusangari við sær.

Móttakarar
2019 - Archibald Black
2018 - Steintór Rasmussen
2017 - eingin
2016 - eingin
2015 - Eyð Matras
2014 - Edward Fuglø
2013 - Hanus G. Johansen

Nevnd
Nevndin, sum í 2013 valdi listafólkið, ið skuldi fáa heiðurin var henda:
Archibald Black, listamaður
Oliver Joensen, blaðstjóri
Jógvan Skorheim, borgarstjóri

Keldur

Føroyskar mentanarvirðislønir
Klaksvík
2013


Byrta (tónleikaútgáva)

Byrta er fyrsta tónleikaútgávan hjá føroyska tónleikabólkinum Byrta, tá eru stakløg ikki tald við. Fløgan kom út 24. mai 2013 hjá plátufelagnum Tutl. Útgávan varð kosin at vera tann besta av øllum føroyskum tónleikaútgávum í 2013 í útvarpssendingini Brunsj hjá Kringvarpinum. Tað vóru tríggir tónleikaummælarar, ið øll valdi Byrta sum nummar eitt. Tey góvu stig til fimm tónleikaútgávur hvør.

Sangir á fløguni
 Eydnan	3:59
 Andvekur 4:25
 BYRTA 3:58
 Loyndarmál 3:34
 Tín doyvandi tøgn	4:36
 Norðlýsið 4:14
 Vit falla	3:13
 Hjartasorg 4:30
 Næstan	0:30
 Frosin 4:02

Keldur

Føroyskar tónleikaútgávur


Benedikta Boccoli

Benedicta Boccoli (fødd 11. november 1966 í Milano ) er sjónleikari úr Italia. Hon er systir Brigitta Boccoli, sum eisini er sjónleikari.

Filmar

Gli angeli di Borsellino, filmsleikstjóri Rocco Cesareo - 2003
Valzer, filmsleikstjó Salvatore Maira - 2007
Pietralata, filmsleikstjó Gianni Leacche - 2008
 Ciao Brother, filmsleikstjó Nicola Barnaba – 2016

Stuttfilmar

 La confessione, (Bekendelsen) leikstjóri: Benedicta Boccoli – 2020;

Sjónleikir

 Blithe Spirit eftir Noël Coward - 1992/1993
 Cantando Cantando við Maurizio Micheli, Aldo Ralli og Gianluca Guidi - 1994/1995
 Buonanotte Bettina, eftir Pietro Garinei og Sandro Giovannini 1995/1996/1997
 Can Can - Musical eftir Abe Burrows, 1998/1999
 Orphée aux Enfers - Opera eftir Jacques Offenbach - 1999 - Terpsichore
 Polvere di stelle, 2000/2001/2002
 Le Pillole d'Ercole 2002/2003/2004
 Amphitruo, eftir Plautus, 2004
 Stalker eftir Rebecca Gillmann, 2004
 Plutus eftir Aristofanes, 2004
 Fleur de cactus leikstjóri Tonino Pulci, við Edoardo Siravo 2004/2005/2006
 Prova a farmi ridere eftir Alan Aykbourn, 2006
 The Tempest eftir William Shakespeare, - 2006 - Ariel
 Sunshine eftir William Mastrosimone, sceneinstruktør Giorgio Albertazzi, 2007/2008
 L'Appartamento, eftir Billy Wilder, 2009–2010
 Vite private, eftir Noël Coward, við Corrado Tedeschi - 2012-2013
 Dis-order, eftir Neil LaBute, við Claudio Botosso - 2014
 Incubi d'Amore, eftir Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli, við  Sebastiano Somma og Morgana Forcella - 2014
 Crimes of the Heart, eftir Beth Henley – 2015
 A Room with a View, eftir E. M. Forster, sceneinstruktør Stefano Artissunch - 2016
 Cactus Flower eftir Pierre Barillet, Jean-Pierre Grédy - 2016
 Il più brutto week-end della nostra vita eftir Norm Foster - 2017-2018
 La testo eftir Jordi Vallejo, sceneinstruktør Roberto Ciufoli - 2019-2020;
 Su con la vita eftir Maurizio Micheli, sceneinstruktør Maurizio Micheli - 2020;

Myndir

Keldur

Slóðir

  Benedicta Boccoli Portal

Italskir sjónleikarar
Føðingar í 1966


Anna Rita Del Piano

Anna Rita del Piano (fødd 26. juli 1966 í Cassano delle Murge) er sjónleikari úr Italia.

Leiklutir í biograffilmum og sjónvarpsfilmum

Biograffilmar
 La balia, leikstjórnað hevur Marco Bellocchio, leiklutur: capo-balia (1998)
 Senza movente eftir Luciano Odorisio, leiklutur: Anna (1999)
 I terrazzi eftir Stefano Reali, leiklutur: Amanda  (2000)
 Il tramite eftir Stefano Reali, leiklutur: móðir Rollo (2002)
 La signora eftir Francesco Laudadio, leiklutur: Forseti Croce Rossa (2002)
 Tornare indietro eftir Renzo Badolisani, leiklutur: móðir Rocco (2002)
 Le bande eftir Lucio Giordano, leiklutur: spældi høvuðsleiklutin (2005)
 Amore 14 eftir Federico Moccia, leiklutur: blómugentga (2009)
 Focaccia Blues eftir Nico Cirasola, leiklutur: cassiera del cinema (2009)
 L’uomo Nero eftir Sergio Rubini leiklutur: Vedova Pavone (2009)
 Che bella giornata eftir Gennaro Nunziante, leiklutur: Móðir Checco Zalone (2010)
 Il Tempo che Tiene eftir Francesco Marino leiklutur: Isabella (2010)
 E la chiamano Estate eftir Paolo Franchi, ruolo: prostituta (2011)
 Operazione vacanze eftir Claudio Fragasso, leiklutur: Vanessa(2011)
 Quando il sole sorgerà eftir Andrea Manicone, leiklutur: Anna (2011)
 Una vita da sogno eftir Domenico Costanzo, leiklutur: Giovanna (2011)
 Cinema Italia eftir Antonio Domenici leiklutur: Anna (2012)
 Outing “Fidanzati per sbaglio” eftir Matteo Vicino, leiklutur: Móðir Riccardo (2012)

Sjónvarp
 Il quarto re, leikstjórnað hevur Stefano Reali, leiklutur: tann vakra spedalska prostitueraða (1996)
 Ama il tuo nemico leikstjórnað: Damiano Damiani,  leiklutur: moglie boss mafioso (1997)
 Non lasciamoci più leikstjórnað: Vittorio Sindoni, leiklutur: prostituerað, spældi høvuðsleiklutin í pørtum (1998)
 Ultimo leikstjórnað: Stefano Reali, leiklutur: kona Boss (1998)
 Lui e Lei leikstjórnað: Luciano Mannuzzi, leiklutur: skurðlækni (1999)
 Valeria medico legale leikstjórnað: G. Lazzotti, leiklutur: spældi høvuðsleiklutin í parti (1999)
 Le ali della vita leikstjórnað: Stefano Reali, leiklutur: systir Celestina-coprotagonista (2000)
 Sei forte, maestro leikstjórnað: U.F. Giordani e A. Manni, leiklutur: prot. di puntata (2000)
 Una donna per amico leikstjórnað: Rossella Izzo, leiklutur: Caposala,  coprotagonista (2000)
 Le ali della vita 2 leikstjórnað: Stefano Reali, leiklutur: Sorella Celestina, coprotagonista  (2001)
 Don Matteo leikstjórnað: Giulio Base, leiklutur: Rossana, protagonista di puntata (2003)
 La Squadra leikstjórnað: G.Leacche leiklutur: móðir Filippo (2003)
 Orgoglio 2 leikstjórnað: Giorgio Serafini, leiklutur: Rosaria, høvuðsleiklutur (2004)
 San Pietro regia di Giulio Base, leiklutur: Flaminia (2004)
 La Freccia Nera leikstjórnað: Fabrizio Costa leiklutur: prostituerað (2005)
 Butta la luna leikstjórnað: Vittorio Sindoni, leiklutur: Ispettrice di Polizia (2005)
 Colpi di sole leikstjórnað: Irish Braschi leiklutur: Marta (2006)
 La terza verità leikstjórnað: Stefano Reali,  leiklutur: Avvocatessa (2007)
 Provaci ancora prof leikstjórnað: Rossella Izzo, leiklutur: tubbaksseljari (2008)
 La mia casa è piena di specchi leikstjórnað: Vittorio Sindoni, leiklutur: Moglie regista fotoromanzi
 Distretto di Polizia leikstjórnað: A. Ferrari leiklutur: Agente Caterina Cominelli (2011)

Keldur

Slóðir

 Anna Rita Del Piano Portal

Italskir sjónleikarar
Føðingar í 1966


1632

1632 (MDCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar
 29. august - John Locke, bretskur heimspekingur (d. 1704)
 20. oktober - Christopher Wren, bretskur vísindamaður (d. 1723)
 24. oktober - Antoni van Leeuwenhoek, niðurlendskur vísindamaður (d. 1723)
 31. oktober - Johannes Vermeer, niðurlendskur listamálari (d. 1675)
 24. november - Benedictus de Spinoza, niðurlendskur heimspekingur (d. 1677)

Andlát
Gustav II Adolf av Svøríki, kongur Svøríkis frá 1611 til 1632 (f. 1594)

1630-árini


1622

1623 (MDCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar
 15. januar - Molière, franskur leikritahøvundur (d. 1673)
 8. november - Karl X Gustav, kongur Svøríkis 1654-60 (d. 1660)

Andlát
 23. januar - William Baffin, enskur sjófari og kortteknari (f. um 1584)

1620-árini


1612

1612 (MDCXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1610-árini


1602

1602 (MDCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar
 14. februar - Francesco Cavalli, italskt tónaskald og urguleikari (d. 1676)

Andlát

1600-árini


1643

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini

Árstal: 1638 1639 1640 1641 1642 - 1643 - 1644 1645 1646 1647 1648

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


1644

1644 (MDCXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


1645

1645 (MDCXLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


1646

1646 (MDCXLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


1647

1647 (MDCXLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


Tróndur Bogason

Tróndur Bogason (fyrr Hansen, føddur 5. apríl 1976) er ein føroyskur tónasmiður og tónleikari, sum er útbúgvin á Kongaliga Musikkonservatoriunum í Keypmannahavn. Hann er eisini limur í rapp/rock tónleikabólkinum MC-Hár og var ein av stovnarunum av føroyska kórinum í Keypmannahavn Mpiri.

Tónleikaverk
Í 2014 varð sjónleikurin Tóm rúm, sum Marjun Syderbø Kjelnæs hevur skrivað, framførdur á Tjóðpalli Føroya. Tróndur gjørdi tónleikin til leikin.

Hesin listin er ikki fullkomin

Heiður
2003 - Gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
2006 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri tónleikaverkið Seven Musicians fyri trombon og electronics
2008 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri Investigations of a dog, grundað á eina stuttsøgu hjá Franz Kafka Forschungen eines Hundes
2010 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri Butterfly, eitt verk fyri piano og percussion.
2010 - 3 ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
2014 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri tónleikaverkið Barbara
2016 - Vann FMA virðisløn tvørtur um bólkarnar - Ársins framleiðari

Familja
Tróndur er sonur rithøvundan og sertannlæknan Bergtóru Hanusardóttir og havlívfrøðingin Boga Hansen. Hann er giftur við føroysku songkvinnuni Eivør Pálsdóttir.

Keldur

Føðingar í 1976
Føroyskir tónleikarar
Føroysk tónaskøld


1633

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1628 1629 1630 1631 1632 - 1633 - 1634 1635 1636 1637 1638

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1634

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1629 1630 1631 1632 1633 - 1634 - 1635 1636 1637 1638 1639

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1635

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1630 1631 1632 1633 1634 - 1635 - 1636 1637 1638 1639 1640

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1512

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju:  1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1507 1508 1509 1510 1511 - 1512 - 1513 1514 1515 1516 1517

Hendingar

Føðingar

Andlát

1510-árini


1513

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju:  1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1508 1509 1510 1511 1512 - 1513 - 1514 1515 1516 1517 1518

Hendingar

Føðingar

Andlát

1510-árini


13. øld

13. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1201 (MCCI) til 31. desember 1300 (MCCC) í tí julianska kalendaranum.

(12. øld - 13. øld - 14. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk

Fødd
 1. oktober 1207 - Henrik III av Onglandi.
 1223 - Eleanora av Provence
1225 - Thomas av Aquino, tann fremsti av teimum katólsku teologunum
 17. juni 1239 - Edvard I av Onglandi.
 1241 - Eleanora av Kastilia.
 1260 - Johannes Eckhart, ein av mest týðandi mystikarum í miðøld
 1270 - Hákun Magnusson, kongur í Noregi
 1270 - William Wallace.
 11. juli 1274 - Robert I av Skotlandi.
 25. apríl 1284 - Edvard II av Onglandi.
 1295 - Isabella av Fraklandi.

Deyð
 1227 - Djengis Kan.
 1241 - Ögödei, sonur Djengis Kan og stórkanur yvir Mongolríkið
 1263 - Aleksander Nevskij, russisk tjóðarhetja og halgimenni
 1274 - Thomas av Aquino, italskur gudfrøðingur og heimspekingur
 1286 - Aleksandur III av Skotlandi


Epke Zonderland

Epke Jan Zonderland (føddur 16. apríl 1986 í Lemmer) er ein niðurlendskur fimleikari. Hann vann eitt gull heiðursmerki á Summar-OL 2012.

Á netinum
 Heimasíða

Ítróttafólk úr Niðurlondum
Føðingar í 1986
Luttakarar á Summar-OL 2012
Luttakarar á Summar-OL 2016


1623

1623 (MDCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar
 30. mai - Wallerant Vaillant, niðurlendskur listamálari (d. 1677)

Andlát
 4. juli - William Byrd, enskt tónaskald (f. um 1543)
 6. august - Anne Hathaway, kona William Shakespeare (f. 1555 ella 1556)

1620-árini


1614

1614 (MDCXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1610-árini


1613

1613 (MDCXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1610-árini


1624

1624 (MDCXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar
 25. desember (doyptur) - Angelus Silesius, týskur høvundur (d. 1677)
 17. januar - Guarino Guarini, italskur arkitektur (d. 1683)

Andlát
 14. desember - Charles Howard, 1st Earl of Nottingham, enskur stóradmirálur (f. 1536)

1620-árini


1625

1625 (MDCXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar
 Charles prinsur av Wales verður krýndur kongur undir heitinum Karl I av Onglandi, Skotlandi og Irlandi.

Føðingar
 8. juni - Giovanni Domenico Cassini, italskur stjørnufrøðingur (d. 1712)
 24. september - Johan de Witt, niðurlendskur politikari (d. 1672)

Andlát
 27. mars - Jákup VI, kongur Skotlands (Jákup I av Onglandi) (f. 1566)
 23. apríl - Maurits av Orania, niðurlendskur stathaldari  (f. 1567)
 ókend dagseting - Willem Schouten, niðurlendskur rannsóknarfari (f. um 1580)

1620-árini


1615

1615 (MDCXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1610-árini


1648

1648 (MDCXLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1640-árini


1649

1649 (MDCXLIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar
30. januar - Enski kongurin Karl 1. verður hálshøgdur.

Føðingar

Andlát
 30. januar - Karl I, kongur av Onglandi, Skotlandi og Írlandi frá 1625 til 1649. (f. 1600)
 11. november - Ellen Marsvin, dansk aðalsfrúgv (f. 1572)

1640-árini


1603

1603 (MDCIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
leygardegi.

Hendingar
 24. mars - Jákup I tekur við sum enskur kongur eftir Elisabet I.
 25. juli - Jákup I verður krýndur til kong í Onglandi.

Føðingar

Andlát
 24. mars - Elisabet I, ensk drotning (f. 1533)

1600-árini


1490-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini - 1490-árini - 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini

Ár: 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1490-árini


1480-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini - 1480-árini - 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini

Ár: 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1480-árini


1470-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini - 1470-árini - 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini

Ár: 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1470-árini


Thomas Blachman

Thomas Blachman (føddur 2. apríl 1963 á Nørrebro, Keypmannahavn) er ein danskur tónleikari og kendur sum dómari í sjónvarpsundirhaldssendingini hjá DR X Factor.

Tónleikaútgávur

Album
Egin album
 Love Boat (1991)
 Blachman Introduces Standard Jazz & RAP vol. 1 featuring AlwayS in Axion (1995)
 Shiny Shoes and a Stiffy uppsamlingsalbum (1999)

Við Page One (1988-)
 Beatin' Bop (1988)
 Live At Ronnie Scotts (1991)

Við Erik Ørum
 Impressions / Expressions (1992)
 Keep it simple (1993)

Við Thomas Agergaard
 Rounds (1993)

Við Al Agami og Remee
 The style and invention album (1994)
 Four corners of cool : Blachman meets Al Agami and Remee (1997)

Við Caroline Henderson, Kasper Winding og Remee
 Made in Europe (1995)

Við Caroline Henderson og Kasper Winding
 All around you (1996)

Við Kathusja Babikian
 So real (1998)

Við Maya Albana og Kasper Winding
 Maya Albana (1999)

Við Aud Wilken, Remee og Kasper Winding
 Diamond in the rough (1999) (Universal – 153 331 2)

Við Katrine Gislinge
 Star Music, opus 1 (2003)

Við GinmanBlachmanDahl

 At the Plaza – The Library Bar Concerts ( (2003)
 GinmanBlachmanDahl (2005)
 GinmanBlachmanDahl! featuring Thomas Agergaard: Testing 1-2-3-4 (2005) DVD & CD

Compilations/Soundtrack

 Burning Love – tað danski heiðurin til Elvis Presley
 Copenhagen celebration : 25 years with Copenhagen Jazz Festival (2003 – 1994)
 Lady Christmas (2006)

Framleiðari
 Notes in Time / Thomas Hass (1992)
 Cinemataztic / Caroline Henderson (1995)
 Famous song / Caroline Henderson (1995)
 Bounce / Ditte Campion (1999)
 Pligten Kalder / Torben Steno & Johan Olsen (2007)
 AudioBallerina / Heidi Herløw (2008)

Melodi Grand Prix

 Mark Linn sang hansara sang "Røde kinder"

Klassiskar kompositionir

 Tónleikur til upplatingina av Øresundsbroen (2000)
 Tónleikur til Sylfiden, en balletforestilling på Østre Gasværk (2000). Ballettin hevði eisini tónleik eftir Kasper Winding og var instrueraður av Alexander Kølpin.

Filmar
 Samrøðufilmur við Kresten Osgood (2002)

Filmstónleikur
 Skæbnetimen (1996)
 Prins Henrik (tv-program) (2004)

Sjónvarp
 Jazz 99 (1999)
 Idols (2003-2004)
 Smagsdommerne (2005-2006)
 Selvoptagelser (2006)
 X-Factor (2008, 2009, 2011, 2012, 2013)
 Blachman (sjónvarpsrøð) (2013)
 Mentor (2013)

Bøkur
 Det kolossale menneske (2008)

Virðislønir

Dansk Grammy 1991
 Ársins danska jazz útgáva: Love Boat

Dansk Grammy 1995
 Ársins danska Rap/Dance útgáva: Blachman Thomas meets Al Agami and Remee! : The style and invention album
 Ársins danska Jazz útgáva: Blachman Thomas meets Al Agami and Remee! : The style and invention album

Dansk Grammy 1996
 Ársins danski framleiðari: Cinemataztic (saman við Kasper Winding og Caroline Henderson)
 Ársins sangskrivari: Cinemataztic (saman við Kasper Winding og Caroline Henderson)

Robert-prisen 2011
 Tónleikur til Submarino (saman við Kristian Eidnes Andersen)

Keldur

Danskir tónleikarar


1014

1014 (MXIV) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1015

1015 (MXV) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1016

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1017

1017 (MXVII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1018

1018 (MXVIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1020

Hendingar

Føðingar

Andlát

1020-árini


1022

1022 (MXXII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1020-árini


1023

1023 (MXXIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1020-árini


Mark Rutte

Mark Rutte (føddur 14. februar 1967 í Den Haag) er ein niðurlendskur politikari, sum síðan 14. oktober 2010 hevur verið forsætisráðharri í Niðurlondum.

Á netinum
 Mark Rutte

Niðurlendskir politikarar
Føðingar í 1967


MØ

Karen Marie Ørsted, betri kend sum MØ (fødd 13. august 1988 í Odense) er ein donsk songkvinna og sangskrivari.

Útgávur

Slóðir úteftir
Heimasíða

Danskar songkvinnur
Føðingar í 1988


Niðurlendskt mál

Niðurlendskt (Nederlands; Vlaams í Belgia) er eitt av vesturgermansku málunum. Niðurlendskt verður fyrst og fremst tosað í Niðurlondum, Belgia, Surinam, Aruba, Curaçao og Sint Maarten.

Niðurlendskt mál
Mál í Evropa


Føroyska stavraðið

Føroyska stavraðið er bygt á latínska stavraðið við nøkrum eyka bókstavum við teknum. Tað verður nýtt til at skriva føroyska málið og til stavraðan á føroyskum.

C, Q, W, X, Z verða ikki nýttir, men finnast í summum lániorðum (eisini Ö, Ü, Å og Þ í nøvnum), men tó er skikkur at býta hesar stavir um við føroyskar stavir við somu frambering.

Keldutilfar

Slóðir úteftir
Stavraðið, malrad.fo
 Móðurmálsdagurin - Føroyska stavraðið”, sprotin.fo
Stavraðið, einfaltlist.fo

Stavrað bygd á tað latínska
Føroyskt mál


The Tough Alliance

The Tough Alliance, TTA, var ein svenskur tónleikabólkur, ein popp-duo, sum varð stovnaður av barndómsvinmonnunum Eric Berglund og Henning Fürst í Göteborg.

Útgávur

Album
 2005 - The New School
 2006 - Escaping Your Ambitions
 2007 - A New Chance

EP
 2004 - Make It Happen
 2004 - Holiday
 2006 - New Waves
 2008 - Neo Violence
 2009 - Prison Break– bert-mp3 digital útgáva av remixe

Svenskir tónleikabólkar


Norrbottens län

Norrbottens län er ein sýsla í Svøríki. Í suðri hevur Norrbottens län mark við Västerbottens län. Høvuðsstaðurin er Luleå.

Norrbottens län hevur umleið 249 436 íbúgvar (2013) og eina vídd við 105 205,3 km².

Kommunur

 Arjeplogs kommuna
 Arvidsjaurs kommuna
 Bodens kommuna
 Gällivare kommuna
 Haparanda kommuna
 Jokkmokks kommuna
 Kalix kommuna
 Kiruna kommuna
 Luleå kommuna
 Pajala kommuna
 Piteå kommuna
 Älvsbyns kommuna
 Överkalix kommuna
 Övertorneå kommuna

Keldur

Sýslur í Svøríki


Kronobergs län

Kronobergs län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Kronobergs län mark við Hallands län, í suðri við Blekinge län og Skåne län, i eystri við Kalmar län og i norðri við Jönköpings län. Høvuðsstaðurin er Växjö.

Kronobergs län hevur umleið 187 156 íbúgvar (2013) og eina vídd við 9 385,2 km².

Kommunur

 Alvesta kommuna
 Lessebo kommuna
 Ljungby kommuna
 Markaryds kommuna
 Tingsryds kommuna
 Uppvidinge kommuna
 Växjö kommuna
 Älmhults kommuna

Keldur

Sýslur í Svøríki


Västernorrlands län

Västernorrlands län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Västernorrlands län mark við Jämtlands län, í suðri við Gävleborgs län og i norðri við Västerbottens län. Høvuðsstaðurin er Härnösand.

Västernorrlands län hevur umleið 242 156 íbúgvar (2013) og eina vídd við 22 957,1 km².

Kommunur

 Härnösands kommuna
 Kramfors kommuna
 Sollefteå kommuna
 Sundsvalls kommuna
 Timrå kommuna
 Ånge kommuna
 Örnsköldsviks kommuna

Keldur

Sýslur í Svøríki


Skåne län

Skåne län er ein sýsla í Suðursvøríki. Í norðri hevur Skåne län mark við Hallands län og Kronobergs län, og í landnyrðingi við Blekinge län. Høvuðsstaðurin er Malmö.

Skåne län hevur 1 274 069 íbúgvar (2013) og eina vídd við 11 302 km².

Kommunur
 Bjuvs kommuna
 Bromölla kommuna
 Burlövs kommuna
 Båstads kommuna
 Eslövs kommuna
 Helsingborgs kommuna
 Hässleholms kommuna
 Höganäs kommuna
 Hörby kommuna
 Höörs kommuna
 Klippans kommuna
 Kristianstads kommuna
 Kävlinge kommuna
 Landskrona kommuna
 Lomma kommuna
 Lunds kommuna
 Malmö kommuna
 Osby kommuna
 Perstorps kommuna
 Simrishamns kommuna
 Sjöbo kommuna
 Skurups kommuna
 Staffanstorps kommuna
 Svalövs kommuna
 Svedala kommuna
 Tomelilla kommuna
 Trelleborgs kommuna
 Vellinge kommuna
 Ystads kommuna
 Åstorps kommuna
 Ängelholms kommuna
 Örkelljunga kommuna
 Östra Göinge kommuna

Keldur


Lund

Lund er ein býur í Lunds kommunu í Svøríki. Býurin er triðstørsti býur í Skåne län við umleið 82 800 íbúgvum í sjálvum býnum og umleið 114 061 í kommununi.  Býurin fevnir um 25,75  km2 og hevur ein fólkatættleika á 3 215 pr. km2.

Slóðir

Býir í Skåne län
Lunds kommuna


Jesper Ganslandt

Jesper Ganslandt, føddur Per Jesper Sundberg 31. oktober 1978 í Falkenberg, er ein svenskur leikstjóri og leikrithøvundur.

Leikstjóri
 Farväl Falkenberg (2006)
 Skinnskatteberg (2008)
 Jesper Ganslandts 114:e dröm (stuttfilmur, 2008)
 Filmen jag inte pratar om längre (2009)
 Man tänker sitt (2009)
 Apan (2009)
 Blondie (2012)

Filmsleikstjórar úr Svøríki
Føðingar í 1978


Lelystad

Lelystad er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er høvuðsbýur í landslutinum Flevoland og varð stovnaður í 1967. Lelystad er uppkallaður eftir Cornelis Lely, ið er verkfrøðingurin handan Afsluitdijk byrgingina, ið gjørdi tað møgulig at byggja býin Lelystad, ið liggur 3 metrar undir havinum.

Býir í Niðurlondum


Almere

Almere er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin hevur 196 704 íbúgvar (2014).

Keldur

Býir í Niðurlondum


Leeuwarden

Leeuwarden er ein býur í Niðurlondum. Býurin er høvuðsstaður í landslutinum Friesland. Kommunan Leeuwarden hevur 91.375 íbúgvar og eina vídd á 84 km².
Leeuwarden er ein søguligur býur og hevur jarnbreytasamband til Groningen, Sneek, Stavoren, Zwolle, Utrecht og Harlingen, og hagani er ferjusamband til Vlieland og Terschelling.

Býir í Niðurlondum


Haarlem

Haarlem er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.

Haarlem liggur við Spaarne-ánna. Býurin varð mest sannlíkt stovnaður í 900-talinum og fekk keypstaðarrættindi í 1245.

Í býnum er eitt nú tað elsta almenna forngripasavnið í Niðurlondum, Teylers-savnið. Býurin er eisini kendur fyri Sankta Bavo Kirkjuna (Sint-Bavokerk) og Frans Hals Savnið, sum er eitt savn fyri list frá tí niðurlendska gullaldrinum.

Haarlem jarnbreytastøðin er tann elsti bygningurin av jarnbreytabygningum í Niðurlondum.

Sunnanfyri býin liggur heimsins størsta blómupark, Keukenhof.

Annað
Býarparturin Harlem í New York er uppkallaður eftir hesum niðurlendska býnum.

Býir í Niðurlondum


Zwolle

Zwolle er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.

Býir í Niðurlondum


Dordrecht

Dordrecht er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er tann 4. størsti í landslutinum Zuid-Holland.

Býir í Niðurlondum


's-Hertogenbosch

's-Hertogenbosch (ella Den Bosch) er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er høvuðsbýur í landslutinum Noord-Brabant og liggur umleið 80 kilometrar sunnan fyri høvuðsstaðin í Niðurlondum, Amsterdam. Í býnum er ein stórur katedralur, hildið verður, at hann er bygdur fyrst í 13. øld.

Býir í Niðurlondum


Emmeloord

Emmeloord er ein býur í Flavoland í Niðurlondum. Býurin er fyrisitingarligur miðdepil fyri Noordoostpolder kommunu.

Býir í Niðurlondum


Arnhem

Arnhem er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum og høvuðsbýur í landlutinum Gelderland. Býurin liggur ímillum Ruhr-økið og Amsterdam og Rotterdam. Áin Rhinen rennur gjøgnum býin, og verður her nevnd Nederrhin (Nederrijn). Seinna heimskríggj fór illa við býnum. Í 1944 lá býurin við frontin og Slagið við Arnhem legði tað mesta av miðbýnum í oyði. Allir íbúgvarar noyddust at flýggja úr býnum og týskarar stongdu hann av. Fólk úr býnum sluppu ikki heim aftur fyrr enn nakað eftir at kríggið varð endað.

Býir í Niðurlondum


Alkmaar

Alkmaar er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum, ið liggur í landslutinum Nordholland. Býurin hevur umleið 95.076 indbyggere (1. maj 2014) og er mest kendur fyri siðbundna ostamarknaðin, ið er ein av teimum størstu í landinum, og sum ger at nógv ferðafólk koma til býin hvørt ár. Sermerkt fyri Alkmaar eru eisini tær nógvu kanalirnar og tey gomlu húsini. Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 10. øld og fekk býarstatus í 1254.

Býir í Niðurlondum


Valkenburg aan de Geul

Valkenburg aan de Geul er ein kommuna í Limburg landslutinum í Niðurlondum. Umframt býin Valkenburg við grannalagnum Broekhem), eru hesir býir og bygdir í kommununi Valkenburg aan de Geul:
Berg en Terblijt, Vilt, Geulhem, Houthem, Sibbe, IJzeren, Oud-Valkenburg, Schin op Geul og Walem.

Býir í Niðurlondum


Vlissingen

Vlissingen er ein havnabýur og kommuna, sum liggur á hálvoynni Walcheren, í tí niðurlendska landslutinum Zeeland. Í býnum búgva 44.414 fólk (2013).

Býir í Niðurlondum


Leiden

Leiden er ein býur og kommuna í landslutinum Suður Hollandi í Niðurlondum. Fólkatalið í kommununi er umleið 121.200. Saman við forstøðunum Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten, Valkenburg, Rijnsburg og Katwijk er býurin Leiden eitt tætt fólkað býarøki við umleið 254.000 íbúgvum. Leiden er bygdur á Oude Rijn umleið 20 km frá Haag og 40 km frá Amsterdam.

Leidens Universitet varð stovnað í 1575 og er harvið tað elsta í Niðurlondum.

Hollendski listamálarin Rembrandt varð føddur í býnum í 1606 og búði har til 1624.

Býir í Niðurlondum


Ede

Ede er ein býur í Niðurlondum. Fólkatalið í býnum er umleið 110.660. Býurin liggur í landslutinum Gelderland.

Býir í Niðurlondum


Dokkum

Dokkum (fyrr nevndur Dockum,) er ein gamal býur í kommununi Dongeradeel í tí niðurlendska landslutinum Frísaland. Í 2006 var fólkatalið í býnum 13.145. Tann kendasta hendingin í søgu Dokkums er drápið av tí anglo-saksiska trúboðaranum Bonifatius í 754, hesin var føddur sum Winfrid ella Wynfrith í Wessex í núverandi Devon, Onglandi. Í 1652 vóru fimm stubbamyllur í Dokkum. Í dag eru tvær vindmyllur í býnum, tær eru  Zeldenrust og De Hoop og vera vístar fram alment. Ein triðja mylla, De Marmeerin, stendur uttanfyri býin við Woudvaart.

Býir í Niðurlondum


Assen

Assen er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.

Keldur

Býir í Niðurlondum


Maastricht

Maastricht (limburgiskt: Mestreech) er ein býur og kommuna í landslutinum Limburg í Niðurlondum. Í býnum búgva 122.468 fólk (2014).
Býurin liggur við áarbakkan við Maas-ánna og var stovnaður av rómverjum við ein mosa, harav eisini navnið (latin: Mosa-trajectum). Býurin liggur í ein landnyrðing av markinum til Belgia og har er toksamband til Belgia, Heerlen og Eindhoven. Í 1992 varð Maastricht-avtalan undirskrivað í býnum, tað var grundarlagið undir Evropeiska Samveldinum.

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan hjá býnum:
maastrichtportal.nl/nl (á niðurlendskum)
maastrichtportal.nl/en (á enskum)

Keldur

 Upplýsingarnar um Maastricht eru fingnar til vega frá niðurlendsku og ensku útgávuni av Wikipediu.

Býir í Niðurlondum


Oss

Oss er ein býur og kommuna í landslutinum Noord-Brabant í Niðurlondum. Fornfrøðiligar kanningar hava víst, at menniskju hava búð í økinum har býurin Oss liggur í umleið 4000 ár. Týdningarmiklast fornfrøðiligar útgrevstir frá Oss eru tvær kongagrøvir, Vorstengraf. Býurin verður fyrstu ferð nevndur í einum brævi frá Alexander 2. páva í 1069 og fekk keypstaðarrættindi í 1399.
Fótbóltsleikarin Ruud van Nistelrooy varð føddur í Oss í 1976.

Býir og bygdir

Býir í Niðurlondum


1592

1592 (MDXCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum
mikudegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum
leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1593

1593 (MDXCIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1636

1636 (MDCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1637

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1632 1633 1634 1635 1636 - 1637 - 1638 1639 1640 1641 1642

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1638

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1633 1634 1635 1636 1637 - 1638 - 1639 1640 1641 1642 1643

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


1639

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1634 1635 1636 1637 1638 - 1639 - 1640 1641 1642 1643 1644

Hendingar

Føðingar

Andlát

1630-árini


12. øld

12. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1101 (MCI) til 31. desember 1200 (MCC) í tí julianska kalendaranum.

(11. øld - 12. øld - 13. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk
Filip 1. av Fraklandi (23. mai 1052 – 29. juli 1108)
Niels Danakongur, (umleið 1065 – 25. juni 1134)
Ólavur Magnusson (1099 - 1115) kongur av Noregi.
Sverri Sjúrðarson (umleið 1145/1151 -  8. mars 1202), kongur Noregs 1184 – 9. mars 1202. Hann vaks upp í Kirkjubø í Føroyum.


11. øld

11. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1001 (MI) til 31. desember 1100 (MC) í tí julianska kalendaranum.

(10. øld - 11. øld - 12. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk
Sigmundur Brestisson (961-1005)
Tróndur í Gøtu (945-1035)


10. øld

10. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 901 (CMI) til 31. desember 1000 (M) í tí julianska kalendaranum.

(9. øld - 10. øld - 11. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk
Sigmundur Brestisson (961-1005)
Tróndur í Gøtu (945-1035)


1460-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1410-árini 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini - 1460-árini - 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini

Ár: 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1460-árini


1450-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1400-árini 1410-árini 1420-árini 1430-árini 1440-árini - 1450-árini - 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini

Ár: 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1450-árini


Pieter van den Hoogenband

Pieter Cornelis Martijn van den Hoogenband (føddur 14. mars 1978 í Maastricht) er ein niðurlendskur svimjari. Hann vann fleiri heiðursmerki á Summar-OL 2000 og Summar-OL 2004.

Á netinum

 Heimasíða

Føðingar í 1978
Niðurlendskir svimjarar
Svimjarar á Summar-OL 2000
Svimjarar á Summar-OL 2004


Björn Gustafsson

Lars Björn Gustafsson (føddur 19. februar 1986 í Romelanda) er ein svenskur sjónleikari og skemtari.

Filmar
 Beck - Flickan i jordkällaren
 Les grandes personnes (2008)
 Kenny Begins (2009)
 Björn Gustafsson - Ett livsverk
 Kronjuvelerna (2011)
 Cockpit (2012)

Svenskir sjónleikarar
Føðingar í 1986


Johannes Vermeer

Johannes Vermeer (føddur 1632 í Delft – deyður 15. desember 1675 í Delft) var ein niðurlendskur listamálari.

Slóðir úteftir
 Johannes Vermeer

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1630-árunum
Andlát í 1670-árunum


Ranomi Kromowidjojo

Ranomi Kromowidjojo (fødd 20. august 1990 í Sauwerd) er ein niðurlendskur svimjari. Hon vann heiðursmerki á Summar-OL 2008 og Summar-OL 2012.

Á netinum

 Heimasíða

Føðingar í 1990
Niðurlendskir svimjarar
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012


Oh Land

Nanna Øland Fabricius, betri kend sum Oh Land (fødd 2. mai 1985 í Keypmannahavn) er ein donsk songkvinna og sangskrivari.

Útgávur

Album
 2008 - Fauna
 2011 - Oh Land
 2013 - Wish Bone

Útvortis ávísing
Heimasíða

Danskar songkvinnur
Føðingar í 1985


Those Dancing Days

Those Dancing Days var ein svenskur indie pop/ rock gentutónleikabólkur, sum varð stovnaður av Linnea Jönsson, Lisa Pyk, Rebecka Rolfart, Mimmi Evrell og Cissi Efraimsson í 2005 í Nacka, sum er ein forstaður til Stockholm.

Útgávur

Album
 2008 - In Our Space Hero Suits
 2011 - Daydreams & Nightmares

EP
 2007 - Those Dancing Days

Svenskir tónleikabólkar


1013

1013 (MXIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1011

1011 (MXI) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1010

1010 (MX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1010-árini


1604

1604 (MDCIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1600-árini


1605

1605 (MDCV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
leygardegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1600-árini


1606

1606 (MDCVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi.

Hendingar

Føðingar
 15. juli - Rembrandt, niðurlendskur málari (d. 1669).

Andlát
 31. januar - Guy Fawkes, enskur yvirmaður, sum var ein av oddamonnunum í eini samansvørjing móti enska tinginum (f. 1570).
 2. september - Karel van Mander I, niðurlendskur málari (f. 1548).

1600-árini


1607

1607 (MDCVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar
 5. november - Anna Maria van Schurman, niðurlendskur málari og rithøvundur (d. 1678).

Andlát
 22. september - Alessandro Allori, italskur málari (f. 1535).

1600-árini


1608

1608 (MDCVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1600-árini


1609

1609 (MDCIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1600-árini


1440-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1390-árini 1400-árini 1410-árini 1420-árini 1430-árini - 1440-árini - 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini

Ár: 1440 1441 1442 1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld


1430-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1380-árini 1390-árini 1400-árini 1410-árini 1420-árini - 1430-árini - 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini

Ár: 1430 1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
1430-árini


1420-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1370-árini 1380-árini 1390-árini 1400-árini 1410-árini - 1420-árini - 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini

Ár: 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
Áratíggju


1492

Hendingar

Føðingar

Andlát

1490-árini


1494

Hendingar

Føðingar
 24. mars - Georgius Agricola, týskur frøðimaður (d. 1555)

Andlát

1490-árini


1496

1496 (MCDXCVI) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1490-árini


1030

1030 (MXXX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 29. juli - Ólavur II Haraldsson, norskur kongur (f. 995).

1030-árini


1031

Hendingar

Føðingar

Andlát

1030-árini


1285

Hendingar

Føðingar

Andlát

1280-árini


Östergötlands län

Östergötlands län er ein sýsla í Svøríki. Høvuðsstaðurin í Östergötlands län er Linköping.

Östergötlands län hevur 438 843 íbúgvar  (2014) og eina vídd við 11 646 km².

Kommunur

Keldur

Sýslur í Svøríki


Stockholms län

Stockholms län er ein sýsla í Svøríki. Høvuðsstaðurin í Stockholms län er Stokkhólmur.

Stockholms län hevur umleið 2 163 042 íbúgvar (2013) og eina vídd við 6 789 km².

Kommunur

Keldur

Sýslur í Svøríki


Air France (tónleikabólkur)

Air France var ein svenskur tónleikabólkur, sum varð stovnaður av Joel Karlsson og Henrik Markstedt í Göteborg.

Útgávur

EP
 2006 - On Trade Winds
 2008 - No Way Down

Svenskir tónleikabólkar


1320-árini

Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1270-árini 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini - 1320-árini - 1330-árini 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini

Ár: 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329

Hendingar

Slóðir úteftir

1320-árini
Áratíggju


Jan Steen

Jan Havickszoon Steen (føddur 1622 í Leiden – deyður 1679 í Leiden) var ein niðurlendskur listamálari.

Slóðir úteftir
 Jan Steen

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1622
Andlát í 1679


Jan van Huysum

Jan van Huysum ella Huijsum (føddur 15. apríl 1682 í Amsterdam – deyður 8. februar 1749 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Dóttir hansara Francina Margaretha van Huysum var eisini listamálari.

Slóðir úteftir
 Jan van Huysum

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1682
Andlát í 1749


Francina Margaretha van Huysum

Francina Margaretha van Huysum ella Huijsum (fødd 1707 í Amsterdam – deyð 1789 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Faðir hennara Jan van Huysum var eisini listamálari.

Slóðir úteftir
 Francina Margaretha van Huysum

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1707
Andlát í 1789


1035

Hendingar

Føðingar

Andlát
Tróndur í Gøtu

1030-árini


Västerbottens län

Västerbottens län er ein sýsla í Svøríki. Í norðri hevur Västerbottens län mark við Norrbottens län og í suðri við Västernorrlands län og Jämtlands län. Høvuðsstaðurin í Västerbottens län er Umeå.

Västerbottens län hevur umleið 261 112 íbúgvar (2013) og eina vídd við 58 872,2 km².

Kommunur
 Bjurholms kommuna
 Dorotea kommuna
 Lycksele kommuna
 Malå kommuna
 Nordmalings kommuna
 Norsjö kommuna
 Robertsfors kommuna
 Skellefteå kommuna
 Sorsele kommuna
 Storumans kommuna
 Umeå kommuna
 Vilhelmina kommuna
 Vindelns kommuna
 Vännäs kommuna
 Åsele kommuna

Keldur

Sýslur í Svøríki


BenHan Studios

BenHan Studios er eitt films studio á Sandi, sum er stovnað í 2010, av unga skopuninginum, Benjamin Hansen. Í 2013 tók hann stig til, at fara víðari við upptøkunum, og mannaði tað upp við hjálp frá ørðum fólki kring filmsupptøkur.
Í januar 2014 var Benjamin Hansen við til at gera fyrsta videolagið hjá Jens Marni Hansen, sum varð gjørt til sangin When it’s Over, sum er av útgávuni Anywhere You Wanna Go hjá Jens Marna.

Keldur

Føroyskar fyritøkur
Sandoy


1616

1616 (MDCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 23. apríl - William Shakespeare, enskt leikskald (f. 1564)

1610-árini


1617

Hendingar

Føðingar

Andlát

1610-árini


9. øld

9. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 801 (DCCCI) til 31. desember 900 (CM) í tí julianska kalendaranum.

(8. øld - 9. øld - 10. øld)

Áratíggju og ár

Hendingar
 Noreg savnað til eitt ríki. Norsk búseting í Føroyum, Íslandi, Hetlandi og Írlandi. Svensk kringsetan í Novgorod og Kiev.

Týdningarmikil fólk
Karlamagnus (742-814)
Haraldur Hárfagri (uml. 850 til uml. 931)

Uppfinningar
Krútið varð uppfunnið í Kina og varð í fyrstani bert brúkt til fýrverk.


1626

1626 (MDCXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1620-árini


1627

1627 (MDCXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1620-árini


1628

1628 (MDCXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1620-árini


1629

Hendingar

Føðingar

Andlát

1620-árini


1594

1594 (MDXCIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1595

1595 (MDXCV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi,
og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1596

1596 (MDXCVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar
 31. mars - René Descartes, franskur heimspekingur og støddfrøðingur (d. 1650 )

Andlát

1590-árini


1599

1599 (MDXCIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1598

1598 (MDXCVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


1597

1597 (MDXCVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1590-árini


8. øld

8. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 701 (DCCI) til 31. desember 800 (DCCC) í tí julianska kalendaranum.

(7. øld - 8. øld - 9. øld)

Áratíggju og ár

Týdningarmikil fólk


1582

1582 (MDLXXXII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 4. oktober - Teresa av Ávila, sponsk nunna og yrkjari (f. 1515)

1580-árini


1583

1583 (MDLXXXIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1580-árini


1584

1584 (MDLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1580-árini


1585

1585 (MDLXXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum  týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar
 5. august - Jesper Brochmand, danskur professari og biskupur (d. 1652).
 ókend dagseting - Pocahontas, indiánagenta úr Virginia (d. 1617).

Andlát

1580-árini


1586

1586 (MDLXXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
leygardegi.

Hendingar

Føðingar
 8. februar - Jacob Praetorius, týskt tónaskald og urguleikari (d. 1651).
 7. mai - Francesco IV Gonzaga, hertogi av Mantova (d. 1612).

Andlát
 25. januar - Lucas Cranach, týskur listamálari (f. 1515).
 15. oktober - Elisabeth av Danmark, donsk prinsessa (f. 1524).

1580-árini


1587

1587 (MDLXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 8. februar - Maria Stuart, drotning í Skotlandi frá 1542 til 1567 (f. 1542)

1580-árini


1588

1588 (MDLXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1580-árini


1589

1589 (MDLXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi.

Hendingar
 18. januar - Magnus Heinason  hálshøgdur

Føðingar

Andlát

1580-árini


1320

Hendingar

Føðingar

Andlát

1320-árini


1321

Hendingar

Føðingar

Andlát
 14. september - Dante Alighieri

1320-árini


1330

Hendingar

Føðingar

Andlát

1330-árini


1340

Hendingar

Føðingar

Andlát

1340-árini


1351

Hendingar

Føðingar

Andlát

1350-árini


1361

Hendingar

Føðingar

Andlát

1360-árini


Benjamin Hansen

Benjamin Hansen (29. december, 1996) er ein ungur skopuningur, ið dagliga fæst við filmsupptøkum. Hann er eisini stovnarin av films studionum, BenHan Studios.

Filmsleikstjórar úr Føroyum
Skopuningar
Føðingar í 1996


1330-árini

Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini - 1330-árini - 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini 1380-árini

Ár: 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339

Hendingar

Slóðir úteftir

1330-árini
Áratíggju


Trygvi Danielsen

Trygvi Danielsen (føddur 1991 í Havn) er ein føroyskur rithøvundur, tónleikari og leikstjóri. Hann er limur í tónleikabólkinum The Absent Silver King, sum vann tónleikakappingina Sement í 2013. Í 2013 gav hann út eitt savn við yrkingum og stuttsøgum umframt eina LP-plátu, sum hevði heitið The Absent Silver King. Hann hevur eisini útgivið yrkingar og stuttsøgur í tíðarritunum Vencili og Varðanum. Hann hevur eisini leikstjórna filmum. Í 2018 vann hann Geytan 2017 fyri stuttfilmin 111 góðir dagar.

Givið út
2013 - The Absent Silver King. Yrkinga- og stuttsøgusavn og LP-pláta
2018 - Silvurbók. Yrkingar, lp-pláta og stuttfilmurin 111 góðir dagar

Heiður
2013 - Virðisløn til ungt listafólk, latin av Bjørn Kalsø, mentamálaráðharra, við handini av Mentanarvirðislønum landsins á hátíðarhaldi í Stóra Pakkhúsi í Vági hin 15. januar 2014.
2013 - Vann Sement (tónleikakapping) við bólkinum The Absent Silver King
2018 - Vann Geytan 2017
2018 - Vann FMA-virðisløn sum Ársins nýggja navn undir navninum Silvurdrongur.
2019 - Móttók Ebbu-virðislønina. Við virðislønini fylgja 25.000 kr.

Keldur

Slóðir úteftir
Trygvi Danielsen og The Absent Silver King á Youtube

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1991


Pólskt mál

Pólskt (pólskt: polski, polszczyzna) er slaviskt mál. Málið verður fyrst og fremst talað í Póllandi.


1410-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1360-árini 1370-árini 1380-árini 1390-árini 1400-árini - 1410-árini - 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini

Ár: 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
Áratíggju


1340-árini

Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini - 1340-árini - 1350-árini 1360-árini 1370-árini 1380-árini 1390-árini

Ár: 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349

Hendingar

Slóðir úteftir

1340-árini
Áratíggju


1350-árini

Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini 1340-árini - 1350-árini - 1360-árini 1370-árini 1380-árini 1390-árini 1400-árini

Ár: 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359

Hendingar

Slóðir úteftir

1350-árini
Áratíggju


1400-árini

Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1350-árini 1360-árini 1370-árini 1380-árini 1390-árini - 1400-árini - 1410-árini 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini

Ár: 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409

Hendingar

Slóðir úteftir

15. øld
Áratíggju
1400-árini


1360-árini

Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1310-árini 1320-árini 1330-árini 1340-árini 1350-árini - 1360-árini - 1370-árini 1380-árini 1390-árini 1400-árini 1410-árini

Ár: 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369

Hendingar

Slóðir úteftir

1360-árini
Áratíggju


Slovenskt mál

Slovenskt (slovenskt: slovenščina) er slaviskt mál. Málið verður fyrst og fremst talað í Slovenia.

Sí eisini
Slovenska stavraðið


Slovakiskt mál

Slovakiskt (slovakiskt: slovenčina) er slaviskt mál, sum verður tosað av umleið 5,2 milliónum fólkum.
Eins og kekkiskt hoyrir slovakiskt til tann vesturslaviska undirbólkin.
Málið verður fyrst og fremst talað í Slovakia.

Stavraðið
Í slovakiska stavraðnum eru 46 bókstavir.
Einki stavrað í Evropa hevur meira bókstavir.

A, Á, Ä, B, C, Č, D, Ď, Dz, Dž, E, É, F, G, H, Ch, I, Í, J, K, L, Ĺ, Ľ, M, N, Ň, O, Ó, Ô, P, Q, R, Ŕ, S, Š, T, Ť, U, Ú, V, W, X, Y, Ý, Z, Ž

Keldur

Slavisk mál
Mál í Evropa
Slovakia


1365

1365 (MCCCLXV) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1360-árini


1572

Hendingar

Føðingar

Andlát

1570-árini


1576

1576 (MDLXXVI) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 27. august - Tiziano Vecellio, italskur listamálari (f. uml. 1489)
 12. oktober - Maximilian II, týsk-rómverskur keisari (f. 1527)

1570-árini


1577

1577 (MDLXXVII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar
 29. juni - Peter Paul Rubens, flamsk-týskur malari (d. 1640).

Andlát

1570-árini


Bulgarskt mál

Bulgarskt  (bulgarskt: български език) er slaviskt mál. Málið verður fyrst og fremst talað í Bulgaria.

Slavisk mál
Mál í Evropa
Bulgaria


1578

1578 (MDLXXVIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1570-árini


1579

1579 (MDLXXIX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1570-árini


1562

Hendingar

Føðingar

Andlát

1560-árini


1564

Hendingar

Føðingar
26. apríl (doyptur) - William Shakespeare, enskt leikskald (d. 1616)

Andlát

1560-árini


1566

Hendingar

Føðingar
 1566 - Jákup VI, kongur Skotlands (Jákup I av Onglandi) (d. 1625)

Andlát

1560-árini


1567

1567 (MDLXVII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát

1560-árini


1502

Hendingar

Føðingar

Andlát

1500-árini


1532

Hendingar

Føðingar

Andlát

1530-árini


1533

Hendingar

Føðingar
 7. september - Elisabet I av Onglandi (d. 1603)
 25. apríl - Vilhelm I av Orania
 13. desember - Eirikur 14. av Svøríki

Andlát

1530-árini


1506

Hendingar

Føðingar

Andlát
20. mai - Kristoffur Kolumbus, italskur rannsóknarfari (f. 1451)

1500-árini


Flevoland

Flevoland er ein landslutur í Niðurlondum. Lelystad er høvuðsbýur og Almere er størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 399 825.

Kommunur

Tað eru 6 kommunur í landslutinum (2018).

 Almere
 Dronten
 Lelystad
 Noordoostpolder
 Urk
 Zeewolde

Slóðir

 Flevoland

Landslutir í Niðurlondum


Zeeland

Zeeland er ein landslutur í Niðurlondum. Middelburg er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 380 864.

Kommunur

Tað eru 13 kommunur í landslutinum (2018).

 Borsele
 Goes
 Hulst
 Kapelle
 Middelburg
 Noord-Beveland
 Reimerswaal
 Schouwen-Duiveland
 Sluis
 Terneuzen
 Tholen
 Veere
 Vlissingen

Slóðir

 Zeeland

Landslutir í Niðurlondum


Noord-Holland

Noord-Holland, Norðurholland er ein landslutur í Niðurlondum. Haarlem er høvuðsbýur og Amsterdam er størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 2 737 540.

Kommunur

Tað eru 48 kommunur í landslutinum (2018).

Slóðir

 Noord-Holland

Landslutir í Niðurlondum


Drenthe

Drenthe er ein landslutur í Niðurlondum. Assen er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 489 155.

Kommunur

Tað eru 12 kommunur í landslutinum (2018).

 Aa en Hunze
 Assen
 Borger-Odoorn
 Coevorden
 De Wolden
 Emmen
 Hoogeveen
 Meppel
 Midden-Drenthe
 Noordenveld
 Tynaarlo
 Westerveld

Slóðir

 Drenthe

Landslutir í Niðurlondum


Barnaløtan

Barnaløtan er undirhald fyri børn, og fevnir um útvarp og sjónvarp. Barnaløtan verður útvarpa av Kringvarpinum.

Kendastu barnaløturnar:

Krutl

Mumi

Fres

Klú

Linus Í Svingi

Undirhald


Lemmer

Lemmer er ein býur í Niðurlondum. Býurin liggur í Lemsterland kommunu í landslutinum Friesland. Fólkatalið er umleið 10.500 og er ein av kendastu býum í Friesland, tá talan er um vatnítrótt.

Býir í Niðurlondum


Elisabeth Geertruida Wassenbergh

Elisabeth Geertruida Wassenbergh (fødd 1729 í Groningen – deyð 1781 í Groningen) var ein niðurlendskur listamálari. Faðir hennara Jan Abel Wassenbergh var eisini listamálari.

Slóðir úteftir
 Elisabeth Geertruida Wassenbergh

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1729
Andlát í 1781


Jan Abel Wassenbergh

Jan Abel Wassenbergh (føddur 18. januar 1689 í Groningen – deyður 1750 í Groningen) var ein niðurlendskur listamálari. Dóttir hansara Elisabeth Geertruida Wassenbergh var eisini listamálari.

Slóðir úteftir
 Jan Abel Wassenbergh

Niðurlendskir listamálarar
Føðingar í 1689
Andlát í 1750


Violetta Villas

Violetta Villas (fødd Czesława Maria Cieślak 10. juni 1938 í Liège, deyð 5. desember 2011 í Lewin Kłodzki) var ein belgisk fødd, pólsk songkvinna, sangskrivari og filmsleikari. Villas var tann fyrsta stjørnan á Casino de Paris á Dunes Hotel & Casino í Las Vegas (1966–1971).

Villas var kend fyri sína sermerktu og vøkru útsjónd og fyri síni nummar-eitt hitt. Hon spældi við í seks spælifilmum, framførdi í óteljandi musicals og upptók nærum 300 sangir á tíggju ymiskum málum: á pólskum, enskum, fronskum, týskum, italskum, latínskum, neapolitanskum, russiskum, sponskum og portugisiskum. Hon var ein djórarættinda aktivistur.

Hon var ein kontroversiellur persónur orsakað av alkohol- og rúsevnismisnýtslu.

Í 2011 fekk hon heiðurin Medal for Merit to Culture – Gloria Artis.

Tónleikaútgávur
 1962 Rendez-vous with Violetta Villas
 1966 Violetta Villas
 1967 Violetta Villas
 1968 For You My Darling
 1968 About Love...
 1977 There is no Love without Jealousy
 1985 Las Vegas
 1986 Violetta Villas
 1992 Christmas Carols
 1996 Daddy 2
 1997 Christmas Carols
 1997 Villas Sings Christmas Carols
 2001 When Jesus Christus was Born...
 2001 Violetta Villas
 2001 There is no Love without Jealousy
 2001 For You My Darling
 2003 Valentine Hits
 2004 Chrismas Carold from Heart
 2008 To Comfort the Heart and warmth the Soul
 2009 The Most Beautiful Chrismas Carols

Filmsleiklutir
Spælifilmar
 1969 How to commit marriage
 1969 Heaven with a gun
 1969 Paint your wagon
 1970 The woodpecker
 1983 Dream about Violetta
 1989 Violetta Villas

Sjónvarp
 1963 Revue of the Polskie Nagrania
 1964 Dancing Joe
 1965 Roue de la chance
 1966 Professor Tutka's club
 1970 Violetta Villas sings
 1975 The wedding
 1977 Sentiments
 1978 Good evening, it's Łódź!
 1985 Summer Studio
 1985 Beautiful and excellent
 1988 Violetta
 1993 Violetta Villas show – live at Warsaw Operetta
 1995 Only to You
 1996 Concert on a barge
 1999 Violetta V. – live

Keldur

Ávísingar úteftir
Internet Movie DataBase

Pólskar songkvinnur
Føðingar í 1938
Andlát í 2011


Friesland

Friesland, Frísaland er ein landslutur í Niðurlondum. Leeuwarden er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 646 401.

Kommunur

Tað eru 20 kommunur í landslutinum (2018).

Slóðir

 Friesland

Landslutir í Niðurlondum


Mata Hari

Margaretha Geertruida "M'greet" Zelle MacLeod, betri kend sum Mata Hari, (fødd 7. august 1876 í Leeuwarden, deyð 15. oktober 1917 í Vincennes) var ein niðurlendskur dansari og njósnari. Mata Hari merkir Sólareyga. Hon varð avrættað í Fraklandi í 1917.

Niðurlendskir dansarar
Føðingar í 1876
Andlát í 1917


Sjóndepilin

Sjóndepilin (fyrr Føroya Blindastovnur) er ein vitanardepil við heimstaði á Íslandsvegnum í Havn, ið veitir tænastu til fólk, sum á ein ella annan hátt hava sjóntrupulleikar. Sjóndepilin er vitanardepil á sjón- og rehabiliteringsøkinum og veitir ráðgeving til fólk, ið eru blind ella eru sjónveik, til teirra avvarðandi og kunning til starvsfólk á arbeiðsplássum, barnagørðum og skúlum.

Tænastur
Stovnurin er í dag skipaður í 3 sjálvstøðugar eindir: Ráðgevingin, Dagtilhaldið og Verkstaður. Ráðgevingin veitir tænastu til fólk um allar Føroyar. Áheitanir koma frá eygnalækna, avvarðandi ella sjónveikum beinleiðis.  Um gjørligt koma fólk til hjálpartólaroynd á Sjóndeplinum. Eisini fara ergoterapeutarnir á  heimavitjanir. Málið hjá Ráðgevingini er at veita hjálp til sjálvhjálp. Eisini skipar Ráðgevingin fyri ymiskum skeiðum fyri blindum og sjónveikum, avvarðandi og øðrum áhugaðum.

Dagtilhaldið er á Sjóndeplinum, har fólk koma til ymisk handalig arbeiði og sosial tiltøk. Endamálið er:
at menna og stuðla sjónveikum og blindum sálarliga og sosialt.
at sjónveik og blind menna sjálvvirði av innihaldsríkum virksemi.
at virksemið verður lagt til rættis eftir ynski og førimuni hjá teimum blindu og sjónveiku.

Verkstaðið er ein sjálvstøðug eind á Traðabrekku. Hetta er ein vardur verkstaður, har blind og sjónveik, ið eisini eru lættari seinment hava ymiskar arbeiðsuppgávur eins og handaligar og sosialar aktivitetir. Brúkararnir eru yngri fólk, har endamálið er at menna tey til ein innihaldsríkan gerandisdag við møguleikum fyri mennandi avbjóðingum og arbeiðsuppgávum sum styrkja sjálvsálit og sjálvsvirði, so tey verða hjálpt til at taka við teimum avbjóðingum, ið gerandisdagurin býður.

Ávísingar úteftir
Heimasíðan hjá Sjóndeplinum

Almennir stovnar í Føroyum


Zuid-Holland

Zuid-Holland, Suðurholland er ein landslutur í Niðurlondum.
Den Haag er høvuðsbýur og Rotterdam er størsti býur í landslutinum.

Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 3 572 409.

Kommunur

Tað eru 60 kommunur í landslutinum (2018).

Slóðir

 Zuid-Holland

Landslutir í Niðurlondum