1908

1908 (MCMVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar
 2. februar - Løgtingsval
 24. januar - Robert Baden-Powell útgevur bókina Scouting for Boys í London. Bókin kemur at selja yvir 100 miljón eintøk, og verður byrjanin á altjóða skóta arbeiði.
 27. mars - Fyrsta skótapatrúlja uttanfyri England verður stovnað á Gibraltar.
 21. apríl - Frederick Cook heldur tí fram at hava rokkið Norðurpólin á hesum degi.
 27. apríl - 31. oktober  - Summar-OL í London í Englandi.
 8. august - The Hoover Company frá Ohio í Amerika, ognar sær rættin til nýggja dustsúgvarin, sum James M. Spangler júst hevur uppfunnið.
 17. august - Fyrsti teknifilmurin verður framleiddur av Émile Cohl. Filmurin kallast Fantasmagorie.
 27. september - Henry Ford framleiðir fyrsta bilin av slagnum Model T í Michigan í Amerika.
 15. november - Kongoríkið verður belgiskt hjáland.

Ókend dagseting
 Tíðindablaðið Kristeligt Ungdomsblad for Færøerne verður útgivið fyrstu ferð.
 Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik byrjar rutusigling inn á Skálafjørðin og norður gjøgnum Sundalagið.
 40.000 ára gomul beinagrind verður funnin av Otto Hauser í suðvestur Fraklandi.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 9. januar - Simone de Beauvoir, franskur heimspekingur og rithøvundur (d. 1986)
 7. mars - Anna Magnani, itolsk sjonleikarinna (d. 1973)
 5. mars - Rex Harrison, enskur sjónleikari (d. 1990)
 5. apríl - Bette Davis, amerikonsk sjonleikarinna (d. 1989)
 11. apríl - Enver Hoxha, albanskur politikari (d. 1985)
 24. apríl - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari. (d. 1963)
 28. apríl - Oskar Schindler, týskur handilsmaður (d. 1974)
 30. apríl - Bjarni Benediktsson, íslendskur forsætismálaráðharri (d. 1970)
 2. mai - Joseph McCarthy, amerikanskur politikari (d. 1957)
 20. mai - James Stewart, amerikanskur sjónleikari (d. 1997)
 30. mai - Mel Blanc, amerikanskur sjónleikari (d. 1989)
 28. mai - Ian Fleming, bretskur rithovundur (d. 1964)
 28. juni - Salvador Allende, kilenskur politikari og forseti í Kili 1970-1973. (d. 1973)
 8. juli - Nelson Rockefeller, amerikanskur varaforseti (d. 1979)
 5. august - Harold Holt, avstralskur politikari (d. 1967)
 27. august - Lyndon B. Johnson, amerikanskur forseti (d. 1973)
 8. september - Páll J. Nolsøe, landsskjalavørður og rithøvundur (d. 1996)
 13. oktober - Steinn Steinarr, íslenskt skald. (d. 1958)
 28. oktober - Theodor Thomassen, elsti føroyingur nakrantíð (d. 2016).
 11. desember - Hákun Djurhuus, løgmaður 1963-1967. (d. 1987)
 11. desember - Manoel de Oliveira, portugisiskur leikstjóri (d. 2015)

Andlát
 1. februar - Karl 1. av Portugal, portugisiskur kongur  (f. 1863)
 1. februar - Ludvík Filip av Portugal, portugisiskur krúnprinsur  (f. 1887)
 22. apríl - Henry Campbell-Bannerman, skotskur politikari (f. 1836)
 21. juni - Nikolai Rimski-Korsakov, russiskt tónaskald (f. 1844)
 24. juni - Grover Cleveland, amerikanskur forseti (f. 1837)
 25. august - Henri Becquerel, franskur alisfrøðingur (f. 1852)
 14. november - Guangxu, kinverskur keisari (f. 1871)


1918

1918 (MCMXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

 2. januar - Lettland fær fullveldi, men kemur seinni undir sovjetskt ræði í 1940, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn í 1992.
 27. januar - Borgarakríggj tekur seg upp í Finlandi.
 6. februar - Kvinnur yvir 30 ár fáa atkvøðurætt í Englandi.
 24. februar - Estland fær fullveldi, men kemur seinni undir sovjetskt ræði í 1940, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn í 1991.
 12. mars - Moskva verður høvuðstaður í sovjetiska Russlandi.
 19. mars - USA fær tíðarsonur og byrjar at brúka summar og vetrartíð.
 25. mars - Hvítarussland fær fullveldi, men kemur undir sovjetskt ræði í 1919, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn 1991.
 24. apríl - Løgtingsval.
 28. mai - Armenia og Azerbaijan fáa fullveldi. Tó kemur Armenia undir sovjetskt ræði í 1922, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn 1990. Azarbaijan kemur undir sovjetskt ræði í 1920 og fær fullveldi aftur í 1991.
 17. juli - Russiska Romanov familjan verður avrættað. Tey avrættaðu eru: Fyrrverandi keisarin Nicholas II, kona hansara Alexandra Feodorovna, og børn teirra, Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexei.
 30. august - 20.000 løgreglumenn í London fara í verkfall, vegna lág lønarviðurskifti.
 28. oktober - Kekkoslovakia  fær fullveldi, men kemur seinni undir týskt ræði í 1939, og fær fullveldi aftur í 1945. Verður upployst í Kekkia og Slovakia í 1992.
 3. november - Pólland fær fullveldi, men kemur seinni at verða undir týskum ræði frá 1939 til 1945.
 11. november - Fyrri veraldarbardagi endar.
 12. november - Eysturríki fær fullveldi.
 1. desember - Ísland verður sjálvstøðugt ríki. Tað varðveitir tó kongsfelagsskapin við Danmark til 1944.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 12. februar - Jóannis Kristiansen, føroyskur listamálari (d. 1988)
 11. mai - Richard Feynman, amerikanskur alisfrøðingur (d. 1988)
 17. mai - Birgit Nilsson, svensk operasongkvinna (d. 2005)
 14. juli - Ingmar Bergman, svenskur leikstjóri og leikrithøvundur (d. 2007)

Andlát
26. januar - Nikolai Konstantinovitj, stórhertugi av Russlandi (f. 1850)
6. februar - Gustav Klimt, eysturríkskur málari (f. 1862)
17. juli - Nikolai II, fyrrverandi russakeisari (sarur) (f. 1868)
17. juli - Alexandra Feodorovna, sarskona (f. 1872)
17. juli - Nikolai II, sarssonur (f. 1904)


1916

1916 (MCMXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar

 1. januar - The British Royal Army Medical Corps nýtur fyri fyrstu ferð, givið blóð, sum hevur verið kølt niður og goymt til í neyðstøðu.
 11. februar - Emma Goldman verður handtikin, fyri at halda fyrilestur um kynsliga fyribyrging í USA.
 28. februar - Løgtingsval
 7. mars - Týska bilverksmiðjan BMW verður sett á stovn.
 29. apríl - Uppreistur ímóti bretsku stjórnini í Írlandi, sum byrjaði um páskirnar 1916, hevur miseydnast. Uppreisturin vardi bert í seks dagar.
 21. mai - England flytur klokkuna til summartíð fyri fyrstu ferð.
 15. juli - Flogfarsverksmiðjan Boeing verður sett á stovn undir navninum Pacific Aero Products.
 21. august - Peru boðar frá neutraliteti í fyrra veraldarbardaga.
 13. september - Mary, ein sirkusfílur, verður hongd í Tennessee í Amerika, fyri at óvart hava valdið deyða djórapassara síns.
 16. oktober - Fyrsta kynsliga fyribyrgingarstovan opnar í Amerika.
 7. november - Woodrow Wilson verður endurvaldur til forseta í Amerika.

Ókend dagseting
 apríl - Ljós sløkkjarin verður uppfunnin av William J. Newton og Morris Goldberg
 Summar OL í Berlin verður avlýst vegna fyrra veraldarbardaga.

List

Bókmentir
A Portrait of the Artist as a young Man hjá James Joyce

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 9. desember - Kirk Douglas, amerikanskur sjónleikari (d. 2020)
 14. juni - Georg Henrik von Wright, finskur heimspekingur (d. 2003)

Andlát
16. oktober - Daniel Jacob Danielsen, føroyskur trúboðari og prædikumaður (f. 1871 )


1914

1914 (MCMXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

 2. februar - Løgtingsval
 Charlie Chaplin verður fyrstu ferð at síggja á hvíta tjaldinum í stuttfilminum Making a Living.
 14. mai - Altjóða mammudagur verður hildin fyri fyrstu ferð.
 28. juni - Franz Ferdinand, erkihertogi av Eysturríki, og kona hansara Sophie, verða tikin av døgum í Sarajevo í Bosnia, við tí avleiðing at Fyrri veraldarbardagi byrjar 1. august.
 1. august - Fyrri veraldarbardagi byrjar.
 Virðisbrævamarknaðurin í New York letur aftur vegna byrjan av fyrsta veraldarbardaga.
 5. august - Fyrstu ravmagns ferðsluljósini verða sett upp í Cleveland, Ohio í Amerika.

 15. august - Panama kanalin opnar.
 1. september - Sankta Pætursborg í Russlandi broytir navn til Petrograd.
 24. november - Benito Mussolini verðu koyrdur frá Italienska Sosialist flokkinum.
 12. desember - Virðisbrævamarknaðurin í New York opnar aftur.
 24. desember - Jóla-vápnahvíld sigst at hava verið ímillum týskar og enskar hermenn.

Ókend dagseting
 Vegur verður gjørdur millum Skopun og Sand
 Sverre Patursson umsetur skaldsøguna Robinson Crusoe til føroyskt. Hetta er fyrsta skaldsøga sum verður útgivin á føroyskum.
 Kina boðar frá neutraliteti í Fyrra veraldarbardaga.
Fólkatalið í Føroyum er umleið 15.000

List

Bókmentir
Dubliners hjá James Joyce

Ítróttur

Fótbóltur
Everton vinnur enska meistaraheitið.

Føðingar
29. mai - Tenzing Norgay, nepalskur fjallaklintrari (d. 1986).

Andlát
 4. september - William Sloan, trúboðari og stovnari av Brøðrasamkomuni í Føroyum. (f. 1838)


1912

1912 (MCMXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

 2. februar - Løgtingsval.
 1. mars - Albert Berry verður fyrstur manna, at leypa úr flogfari við fallskýggja.
 14. - 15. apríl.  Titanic rakar ísfjall og søkkur í Atlantshavi. 1517 mans lata lív. Vrakið verður ikki funnið fyrr enn í 1986.
 17. apríl - Carpathia kemur á havn í New York við 708 yvirlivarum frá Titanic.
 30. apríl - Universal Studios, tá undir navninum Universal Film and Manufacturing Company, verður stovnað.
 8. oktober - Fyrsta Balkankríggið byrjar.
 14. oktober - Theodore Roosevelt verður útsettur fyri morðroynd.
 30. desember - Fyrsta Balkankríggið endar.

ókend dagseting
 Grein 7 bannar undirvísing á føroyskum.
 Alaska verður landøki í USA. Arizona og New Mexico gerast ríki í USA.

List

Bókmentir
Sons and Lovers hjá D.H. Lawrence

Ítróttur
 Summar OL verður hildið í Stokkhólmi í Svøríki.

Fótbóltur

Føðingar
 28. mars Karsten Hoydal

Andlát
 20. apríl - Djóni í Geil.


1910

1910 (MCMX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar
 8. februar -  William D. Boyce stovnar the Boy Scouts of America.
 12. februar - Løgtingsval.
 10. mars - Trælahald verður ólógligt í Kina.
 20. apríl - Kometin Halley sæst frá jørðini. Hon verður ikki at síggja aftur fyrr enn 1986.
 14. august - Eldur á heimsýningini í Brussel í Belgia, oyðileggur sýningarnar frá Englandi og Fraklandi.
 28. august - Svartfjallaland verður sjálvstøðugt kongaríki.

Ókend dagseting
 Henry Ford selur 10.000 akfør.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 8. januar - Georg Lindenskov Samuelsen, føroyskur blaðstjóri (d. 1997)
 12. januar - Luise Rainer, týsk-amerikonsk sjónleikarinna (d. 2014)
 26. august - Móðir Teresa, albanskur trúboðari og katólsk nonna, sum í 1979 fekk Friðarheiðursløn Nobels (d. 1997)

Andlát
 10. apríl - Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, litaviskt tónaskald og listamálari (f. 1875)
 21. apríl - Mark Twain, amerikanskur rithøvundur (f. 1835)
 26. apríl - Bjørnstjerne Bjørnson, norskur rithøvundur, sum í 1903 fekk Nobelvirðislønina í bókmentum (f. 1831)
 6. mai - Edvard VII, bretskur kongur (f. 1841)
 27. mai - Robert Koch, týskur lækni og bakteriufrøðingur, sum í 1905 fekk Nobelvirðislønina í fysiologi ella medisini (f. 1843)
 13. august - Florence Nightingale, ensk sjúkrasystir  (f. 1845)
 20. november - Leo Tolstoj, russiskur rithøvundur (f. 1828)


1911

1911 (MCMXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar
  18. mars - Altjóða Kvinnudagur verður hildin fyri fyrstu ferð.
 5. juni - Hests kirkja verður vígd.
 22. juni - Georg V verður krýndur kongur av Stóra Bretlandi.
 24. juli - Hiram Bingham endur uppdagar Machu Picchu í Peru.
 21. august - Vincenzo Peruggia stelur kenda listaverkið Mona Lisa frá listasavninum Louvre í París. Málningurin og Vincenzo verða tó skjótt funnin aftur.
 14. desember - Roald Amundsen røkkur Suðurpólin.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar

 6. februar - Ronald Reagan, fyrrverandi amerikanskur forseti. (d. 2004)
 4. apríl - Max Frisch, sveisiskur rithøvundur (d. 1991)
 7. apríl - Jóhannes av Skarði, føroyskur rithøvundur (d. 1999)
 27. apríl - Jóhan Hendrik Sigurð Joensen.
 16. juli - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna, dansarinna og sangarinna  (d. 1995).
 6. august - Lucille Ball, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1989)
 14. oktober - Cai A. Vagn-Hansen, danskur amtmaður (d. 1990)

Andlát
15. februar - Theodor Escherich, týskur lækni og bakteriufrøðingur (f. 1857)
1. mars - Jacobus van 't Hoff, niðurlendskur evnafrøðingur, ið fekk nobelvirðislønina í evnafrøði í 1901 (f. 1852)
18. mai - Gustav Mahler, eysturríkiskt tónaskald (f. 1860)
14. juni - Johan Svendsen, norskt tónaskald (f. 1840)
29. oktober - Joseph Pulitzer, amerikanskur blaðmaður, útgevari og politikari (f. 1847)
5. desember - Edvard Petersen, danskur listamálari (f. 1841)


1942

1942 (MCMXLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár.
Fyrsti dagurin var ein hósdagur.

Hendingar
 Víkingatoftir verða funnar í Kvívík - fyrsta tekin um búseting í Føroyum í víkingaøld
 7. juni - USA vinnur á Japan í avgerandi sjóbardaganum tætt við oynna Midway (USA) í Kyrrahavi.

Ítróttur

Fótbóltur
 Fyrsta landskappingin í Føroyskum Fótbólti

Føðingar
 8. januar - Stephen Hawking, enskur alisfrøðingur (d. 2018)
 17. januar - Muhammad Ali, amerikanskur nevaleikari (d. 2016)
 3. juli - Gunilla Bergström, svenskur barnabókahøvundur (d. 2021).
 4. august ‐ Vilhelm Johannesen fyrrverandi løgtingslimur og landsstýrismaður (d. 2022).
 6. november - Elsa Funding, fyrsti føroyski kvinnuligi prestur.

Andlát
 9. oktober - Símun av Skarði, føroyskt skald (f. 1872)


1872

1872 (MDCCCLXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar
 Havnarsluppin “Fox” er fyrsta sluppin, ið fer at royna á Íslandsmiðum. Eftir hetta økist fiskiflotin ógviliga skjótt, og 40 ár seinni eru 140 fiskiskip í landinum.
 Kommunuskipan verður sett í verk í Føroyum. Talið á kommunum er 8, t.e. Tórshavn og tey sjey aldagomlu prestagjøldini. Álagt verður kommunum at tryggja øllum børnum neyðuga undirvísing. Nógvir skúlar verða bygdir stutt eftir.

Føðingar
 3. mai - Símun av Skarði, føroyskur lærari og stjóri á Føroya Fólkaháskúla (d. 1942)
 18. mai - Bertrand Russell, bretskur heimspekingur (d. 1970)
 4. juli - Calvin Coolidge, amerikanskur forseti (d. 1933)
 12. oktober - Ralph Vaughan Williams, bretskt tónaskald og dirigentur (d. 1958)

Andlát
 2. apríl - Samuel Morse, amerikanskur uppfinnari og listamálari (f. 1791)
 13. september - Ludwig Feuerbach, týskur heimspekingur (f. 1804)


1889

1889 (MDCCCLXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum týsdegi.

Hendingar
 27. januar - Føringafelag verður stovnað í Havn at virka føroyskum máli og mentan at frama.
 Mortensens handil keypir fyrsta føroyska dampskipið “Føring”. Hann sigldi við fiski til Suðurevropa, og heim við aftur høvdu teir salt og aðrar vørur.
 Jákup Jakobsen doktari leggur fram sítt nýggja føroyska stavingarlag. Hetta byggir á framburðin (ljóðfrøðina) og ikki á upprunan (upprunafrøðina) sum stavingarlagið hjá Hammershaimb.
 2. november - Norðurdakota og Suðurdakota gerast 39. og 40. lutstatirnir í USA
 8. november - Montana gerst 41. lutstaturin í USA
 11. november - Washington gerst 42. lutstaturin í USA
 15. november - Pedro II, keisari í Brasil verður settur frá við eitt hernaðarkvett og Brasil gerst eitt tjóðveldi

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 16. apríl - Charlie Chaplin, bretsk-amerikanskur sjónleikari og filmleikstjóri (d. 1977)
 20. apríl - Adolf Hitler, týskur einaræðisharri (d. 1945)
 26. apríl - Ludwig Wittgenstein, eysturríkskur heimspekingur (d. 1951)
 26. september - Martin Heidegger, týskur heimspekingur (d. 1976)
 3. oktober - Carl von Ossietzky, týskur blaðmaður, friðarvinur og mótstøðumaður (d. 1938)
 14. november - Jawaharlal Nehru, indiskur politikari (d. 1964)
 30. november - Edward Mitens (fyrr Mortensen), føroyskur politikari, løgtingslimur og løgtingsformaður.

Andlát
 11. oktober - James Prescott Joule, bretskur alisfrøðingur (f. 1818)


1849

1849 (MDCCCXLIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
mánadegi.

Hendingar
 Grundlógin verður samtykt, og Danmark verður fólkaræði. Grundlógin verður lýst í Føroyum í 1850.

Føðingar
 23. august - Søren Henrik Theodor Sørensen, prestur og frá 1878 eisini próstur
 12. september - Djóni Isaksen

Andlát
 12. oktober - Emilius Marius Georgius Løbner, amtmaður í Føroyum frá 1816 til 1825.
 17. oktober - Frédéric Chopin, pólskt/franskt tónaskald og klaverleikari.
 15. juni - James K. Polk, amerikanskur forseti (f. 1795)


1871

1871 (MDCCCLXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum
sunnudegi.

Hendingar
 24. februar - Dansk Kvindesamfund (DK), fyrsta felagið fyri kvinnurættindi í Danmark, verður sett á stovn.
Skipað postútbering byrjar í Føroyum.

Føðingar
 4. februar - Friedrich Ebert, týskur forseti (d. 1925)
 7. februar - Wilhelm Stenhammar, svenskt tónaskald, dirigentur og klaverleikari (d. 1927)
 5. mars - Rosa Luxemburg, pólsk-týskur politikari (d. 1919)
 15. juni - Daniel Jacob Danielsen, føroyskur trúboðari og prædikumaður (d. 1916)
 10. juli - Marcel Proust, franskur rithøvundur (d. 1922)
 19. august - Orville Wright, amerikanskur flogverkfrøðingur og slóðbrótari innan flúgvingina (brøðurnir Wright) (d. 1948)
 22. september - Sverre Patursson, føroyskur rithøvundur og blaðmaður (d. 1960)
 23. november - Mads Andrias Winther, føroyskur politikari og rithøvundur  (d. 1923)

Andlát
18. oktober - Charles Babbage, bretskur uppfinnari (f. 1791)


Indo-evropeisk mál

Indo-europeisku málini fata um áleið 443 (SIL-meting) mál og málføri talað av umleið trimum milliardum fólkum, herundir flestu stóru málini í Evropa og vestara Ásia, sum hoyra til eina einkulta yvirfamilju. Nútíðarmál í hesi yvirfamiljuni fata um bengali, enskt, franskt, týskt, hindi, persiskt, portugisiskt, russiskt og spanskt (hvørt móðurmál hjá meiri enn einari milliónum fólkum), eins væl og mong onnur tjóðar- og minnilutamál.

Flokking

Ymsu undirflokkarnir í indo-evropeisku málfamiljuni fata um (í søguligari raðfylgju eftir fyrstu staðfesting):

 Anatolsk mál — fyrsta staðfesta grein, úr 18. øld f.Kr.; útdeytt. Viðgitnasta málið var tað hjá hittitum.
 Indo-iransk mál, komin av einum felags uppruna, Proto-indo-iranskt
 Indo-ariskt, umfatar Sanskrit, staðfest í 2. túsundári f.Kr.
 Iransk mál, staðfest umleið 1000 f.Kr., umfatar avestiskt og persiskt.
 grikskt mál — uppskriftir í brotum frá mykenum í 14. øld f.Kr.; Homeros verður dagfestur til 8. øld f.Kr..
 Italsk mál — umfata latín og eftirkomarar tess, romansku málini, staðfest í 1. túsundári f.Kr..
 Keltisk mál — Galliskar ristingar eru dagfestar so tíðliga sum 6. øld f.Kr.; fornírskir tekstir eru úr 6. øld.
 Germansk mál — rúnaristir úr umleið 2. øld eru fyrstu vitnisburðir, fyrstu samanhangandi tekstir á gotiskum máli, 4. øld.
 Armenskt mál — staðfest í 5. øld.
 Tokarsk mál — útdeyð mál hjá tokarum, varðveitt í tveimum málførum, staðfest í umleið 6. øld.
 Balto-slavisk mál, hildin av mongum, ið trúgva indo-evropeisku ástøðini, at koma frá einum felags frummáli seinri enn frum-indo-evropeiskt, meðan onnur eru ivingarsom og halda, at baltisk og slavisk mál ikki eru nærri skyld enn aðrar greinir av indo-evropeiskum málum.
 Slavisk mál — staðfest í 9. øld, fyrstu tekstir á fornum kirkjuslavonskum.
 Baltisk mál — staðfest í 14. øld, og, fyri mál staðfest so seint, hava tey varðveitt óvanliga nógv forn eyðkenni mett at hoyra til frum-indo-evropeiskt.
 Albanskt mál — staðfest í 16. øld; skyldskapur við illyrskt, dakskt ella trakskt er skotin upp.

Afturat hesum tíggju klassisku greinumum, ið standa omanfyri, eru fleiri útdeyð mál, ið lítil vitan er um:
 Illyrsk mál — helst skylt við messapskt; skyldskapur við albanskt er eisini skotin upp.
 Venesiskt mál — tætt uppá italskt.
 Messapskt — ikki avjørt týtt.
 Frygiskt mál — málið í forna Frygia, møguliga tætt uppá grikskt, trakskt ella armenskt.
 Paionskt mál — útdeytt mál einaferð talað norðanfyri Makedonia.
 Thrakskt mál — møguliga tætt uppá dakskt.
 Dakskt mál — møguliga tætt uppá trakskt og albanskt.
 Fornmakedonskt mál — helst skylt við grikskt, onnur skjóta skyldskap við ilyrskt, trakskt ella frygiskt.
 Ligurskt mál — møguliga ikki indo-evropeiskt; møguliga tætt uppá ella partur av keltiskum.

Ivaleyst vóru onnur indo-evropeisk mál, sum nú eru horvin uttan spor. Tey lutvísu málini etruskiskt og rætiskt kunnu ikki flokkast við nakrari vissu, uttan at tey helst eru indo-evropeisk.

Fleiri undirfamiljur eru skotnar upp, her ímillum italo-keltisk og græko-ariskt. Hvørgin av hesum verða vanliga góðkendar. indo-hittitiskt sipar til hugsanina, at týðandi munur er millum anatolsk og og hinar flokkarnar.

Uppskotnar yvirfamiljur

Summir málfrøðingar skjóta upp, at indoevropeisk mál eru partur av einari hugsaðari nostratiskari yvirfamilju, og royna, at finna skyldskap millum indo-evropeiskt og aðrar málfamiljur, so sum suðurkaukasisk mál, altaisk mál, uralsk mál, dravidisk mál og afro-asiatisk mál. Ósemja er um hetta ástøði eins væl og líknandi ástøðið um evrasiatisk mál Josephs Greenbergar og ástøðið um frumpontisk mál Johns Colarussos.

Søga

Møguleikin fyri einum felags uppruna fyri summi av hesum málunum varð fyrst skotin upp av Marcusi Zueriusi van Boxhorn í 1647. Tó gjørdust uppskot hansara ikki viðgitin og tí ikki kannað. Hugsanin varð aftur skotin upp av Sir Williami Jones, sum legði merki til líkskapir millum fýra av teimum eldstu málinum kend í hansara tíð, latíni, grikskum, sanskrit og persiskum. Skipaður samanburður millum hesi og onnur gomul mál varð framdur av Franzi Bopp, og stuðlaði hesum ástøði, Samanberandi mállæran Franzar Bopps, ið kom fram millum 1833 og 1852 er mett at vera byrjanin til indo-evropeiska gransking sum hægri lærugrein.

Endurskapta felags upprunamálið verður nevnt frum-indo-evropeiskt (enskt: Proto-Indo-European, stytt: PIE). Ósemja er um upprunaligu landafrøðiligu staðfestingina, sonevnda Urheimat ella Fornheimlandið, haðan málið kom. Tveir høvuðskandidatar eru í hesum døgum:

 Grasfløturnar norðanfyri Svarta havið og Kaskiska havið.
 Anatolia.

Fortalarar fyri kurgisku hugsanini hava lyndi til at dagfesta frummálið til umleið 4000 f.Kr.. Fortalarar fyri anatolska upprunanum vanliga dagfesta tað fleiri túsundár fyrr. Teir seinnu seta útbreiðsluna av indo-evropeiskum málum í samband við útbreiðsluna av landbúnaði í yngru steinøld.

Kurgiska hugsanin

Upprunaliga skotin upp av Marija Gimbutas í 1950-árunum. Henda hugsanin, við ymsum broytingum, er í dag eyðsýnliga hin mest góðtikna ímillum málfrøðingar. Sambært kurgisku hugsanini varð indoevropeiskt talað í koparaldarligum grasfløtumentanum í 5. túsundári f.Kr. millum Svarta havið og Volgu.

Gongdin í tíð

 4500–4000: Frum-indo-evropeiskt tíðliga. sredny Stog-, dnieper-Donets- og sarama-mentanirnar. Temjingin av rossinum.
 4000–3500: Jamna-mentanin, upprunaligu kurgisku húsasmiðirnir koma fram á grasfløtunum, og Maykop-mentanin í norðara Kaukasus. indo-hittitisk hugsan heldur uppá skildnað í frumanatolskum undan hesum.
 3500–3000: Miðal-frum-indo-evropeiskt. Jamnamentanin er í hæddini og umboðar klassiska endurskapta frum-indo-evropeiska samfelagið við ukrainskum gudamyndum úr steini, gomlum tvihjólaðum stríðsvognum. Vanliga fingust tey við djórabúfrøði, men eisini við fastar bústaðir og heyggjaskansar. Liva av landbúnaði og fiskiskapi fram við áir. Samband millum Jamnamentanina og evropeiskar mentanir í yngru steinøld geva úrslit í kurgangjørdum kúluamforu- og baden-mentanum. Maykop-mentanin sýnir fyrsta prógvið uppá byrjanina av bronsuøld. Bronsuvápn og aðrir lutir úr bronsu koma inn í jamnaøki.
 3000–2500: Seint frum-indo-evropeiskt. Jamna-mentanin fevnir um alt pontiska graslendið. Stríðøksa-mentanin fevnir um økið frá Rínánni til Volgu. Hetta er seinasta stigið av indo-evropeiskum heilleika. Hitt stóra kurgangjørda økið fellir sundur í ymisk sjálvstøðug mál og mentanir. Enn er leyst samband soleiðis, at tøkni og lán fara millum bólkarnar, uttan anatolsku og tokarsku greinirnar, sum longu eru avbyrgdar.
 2500–2000: Sundurskiljingin til frummálini til omanfyri staðfestu málini er fullgjørd. Frumgrikskt verður talað í Balkan, frum-indo-iranskt verður talað norðanfyri Kaspiska havið í Sintashta-Petrovka-mentanini. Bronsuøldin kemur til Miðevropa við Stríðsøksamentanini. frum-balto-slavisk (ella møguliga frum-slavisk) samfeløg í tøttum sambandi hvørt við annað.
 2000–1500: Stríðsvognurin uppfunnin. Hetta leiðir til skilnað og skjóta útbreiðslu av iranskum og indoariskum frá Andronovo-mentini og fornfrøðiliga Baktria-Margiana-heildini um nógv av Miðasia, norðara India, Iran og eystara Anatolia. Frumanatolskt er farið sundur í hittitiskt og Luviskt. Mentanin undan hini frumkeltisku, Unetice-mentanin, hevur virknan metalídnað (Nebra skydisk).
 1500–1000: Í norrønu bronsuøld koma undanfrumgermansku og undanfrumkeltisku mentanirnar Urnfield og Hallstatt til sjóndar saman við jarnøldini. Frumitalskt flyting til italsku hálvoynna. Broyting í Rigveda og uppgongdin av vedisku mentanini í Punjab. Blómingin hjá hittitiska ríkinum. Mykenska mentanin førir til griksku dimmøld.
 1000 f.Kr.–500 BC: keltisku málini breiðast út um mið- og vestur-evropa. Homeros setir gongd á grikskar bókmentir og klassisku fornøld. Vediska mentanin førir til Mahajanapadur. Zoroaster skrivar Gathurnar. Achaemenid ríkið reisir seg og kemur í staðin fyri Elam og Bábýlonska ríkið. Kimmerar (Scrubna-mentanin) verða settir til síðis av skytisku mentanini á pontiska graslendinum. Armenar koma í staðin fyri urartisku mentanina. Skilnaður í frumitalskum til osko-umbriskt og latín-faliskiskt, og stovnanin av Róma. Skapanin av grikskum og fornitalskum stavrøðum. Fleiri ymisk paleo-balkisk mál verða talað í suðurevropa. Anatolsku málini eru útdeyð.

Kappingarhugsanin

Colin Renfrew skeyt í 1987 upp, at útbreiðslan av indo-eropeiskum hevði samband við kollveltingina í yngru steinøld, at málini friðarliga breiddu seg úr Lítla Ásia frá umleið 7000 f.Kr. við menningini av landbúnaði (menningarbylgja). Samsvarandi hevði alt Evropa í yngru steinøld talað indo-evropeiskt. Kurgisku fólkaflytingarnar hevði í mesta lagi sett indo-evropeisk málføri í staðin fyri onnur indo-evropeisk málføri.

Thomas Gamkrelidze og Vyacheslav V. Ivanov staðfestu í 1984 indo-evropeiska heimlandið við vatnið Urmia. Teir skutu upp, at armenskt var málið, ið var verandi í indo-evropeisku vøgguni meðan onnur indo-evropeisk mál fóru úr heimlandinum. Teir eru eisini upprunin til Glottaliska ástøðið.

Summi hava víst til svartahavs-syndaflóðar-ástøðið, ið dagfestir upprunan til umleið 5600 f.Kr., sum beinleiðis orsøk til indo-evropeiska útbreiðslu. Henda hendingin fór fram í yngru steinaldartíðum, og er eitt sindur ov tíðliga til at samsvara við kurgiska fornfrøði. Tó kann ímyndast, at ein hending í fjaru fortíð Sredny Stog-mentanarinnar og fólksins, ið livdu í lendinum, ið nú er undir Asovsjónum, sum møguligar undan-frum-indo-evropearum.

Onnur ástøði eru til, sum ofta hava tjóðskaparligan dám. Onkuntíð eru tær á markinum til tjóðskaparligt dulspeki, ofta staðseta fortalararnir menningina í sínum egna landi.

Serliga Yngru steinaldar-framhaldar-ástøðið, sum er skotin upp av italskum ástøðingum, ið gongur út uppá, at indo-evropeiskt kemur frá evropeiskum mentanum í yngru steinøld.

Summir indiskir ástøðingar lata vediskt sanskrit koma frá indusdalar-mentanini, uppáhaldandi, at vedisk sanskrit í grundini er samlík frum-indo-evropeiskum, og at øll onnur málføri í síðsta enda mugu føra aftur til gomlu indusdalar-mentanina í umleið 3000 f.Kr.. Hetta ástøði er ikki alment góðtikin av lærdum.

Tilvísingar
 Calvert Watkins (2000). The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots. Houghton Mifflin. ISBN 0-618-08250-6.

 August Schleicher, A Compendium of the Comparative Grammar of the Indo-European Languages (1861/62).

 Leszek Bednarczuk (red.), Języki indoeuropejskie. PWN. Warszawa. 1986 (in Polish).

Ávísingar úteftir

 Myndasýning av undirflokkum, ið nøkunlunda samsvara við tølini í hesi grein.
 The Evolution of the Indo-European Languages, eftir Dr. C. George Boeree.
 Indo-European Roots, úr orðabókini "the American Heritage Dictionary".
 Indo-evropeisk skjalpróvarmiðstøð á lærda háskúlanum University of Texas
 Sig okkurt á frum-indo-evropeiskum (eftir Geoffrey Sampson)
 Yvirlit yvir inde-ovropeisku málfamiljuna
 Gray & Atkinson, article on PIE Phylogeny
 Indo-European Root/lemmas (eftir Andi Zeneli)
 Indo-evropeiskur dátugrunnur
 Gamla søgan um indo-evropeisk mál

Málfrøði


Fólkaflytingatíðin

Fólkaflytingatíðin er heiti, sum søgufrøðingar brúka um fólkaflytingarnar frá ár 300 til 900 í Evropa.

Millum aðrar umfataði fólkaflytingarnar germanskar og slaviskar ættbólkar, gotar, vandálar og frankar. Fólkaflytingin er helst sett í gongd av innrásini av húnum úr eystri seint í 4. øld. Fólkatalsbroytingar og veðurlagsbroytingar hava møguliga eisini havt ávirkan á gongdina.

Nútíðarfrásøga

Mett verður, at húnir, sum undan fólkaflytingatíðini vóru ókendir í Evropa, lupu á eysturgermanar í 4. øld, og at trýstið frá teimum vestureftir hevur sett stórar fólkaflytingar í gongd. Húnir herjaðu á rómverjar og aðrar tjóðir rundan um. Germanar fluttu undan húnum vestureftir, longubardar, vesturgotar og vandálar fluttu hvørjir longri enn hinir fyrru vestureftir og trýstu keltar undan sær. Keltar fóru til Írlands um Frakland og víðari til Skotlands. Keltiskt mál bleiv við tíðini høvuðsmál bæði í Írlandi og Skotlandi. Anglar og saksar fóru til Onglands og róku bretar undan sær. Angulsaksiskt mál bleiv skjótt høvuðsmál í Onglandi meðan bretskt mál (valisiskt mál) var verandi høvuðsmálið í Wales.

Eftir fólkaflytingatíðina kom víkingaøld við sínum fólkaflytingum.

Fólkaflyting í germanskum skaldskapi

Fólkaflytingin, innrásin av húnum og ófriðurin sum í fólkaflytingatíðini hava sett týðilig spor í germanskan skaldskap. Føroysku Sjúrða kvæðini, íslendsku søgurnar Vølsunga søga og Tíðriks søga, týska Nibelungenlied og angulsaksiska Bjovulfs drapa (á nútíðarenskum: Beowulf) greiða øll frá hendingum, sum fóru fram í fólkaflytingatíðini og frá innrásini hjá húnum.

Fyrsti táttur í Sjúrðar kvæðunum, Regin smiður, greiðir frá, at ófriður gekk á kong Giurs lond, at bardagar eru suðuri við sjóvarstrond, og, at av teimum, ið fóru í kríggj, kom eingin heim. Men hvør er Giur kongur?

Ein burgundarkongur er nevndur í søguligum keldum, sum æt Gibika. Hann er mettur at hava livað um ár 400. Gibika kongur var millum fyrstu menn í vestri, sum húnir lupu á. Søgugranskarin Guðmund Schütte setir metir Giur kong vera Gibika kong, og hann metir, at bardagarnir suðuri við sjóvarstrond eru bardagar við Svartahavsstrendurnar. Seinni siga Sjúrða kvæðini frá Artala húnakongi, sum mettur er at vera Attila húnakongur.

Karlamagnus livdi eisini í fólkaflytingatíðini, sum føroyskt kvæði eisini eru um. Karlamagnus førdi harðligt kríggj m.a. ímóti heidnum germanskum ættbólkum, sum hann vildi kristna. Summir søgufrøðingar halda, at júst Karlamagnus var við til at seta gongd á víkingaøld við sínum álopum á heidnar germanskar ættbólkar. Víkingaálopini vóru í byrjanini álop á kristin fólk, sum nýliga vóru komin norðureftir. Seinni fóru teir tó at leggja land undir seg.

Gongdin í tíð

Ávísingar
 Guðmundur Schütte, Edda 1917.
 Jóannes Patursson, Kvæðabók, 3. bind, Tórshavn 1923.
 J.B. Bury (1923). History of the Later Roman Empire. Available online.

Søga


Germansk mál

Germansku málini eru ein grein av indo-evropeisku málfamiljuni. Størstu germansku málini eru enskt og týskt, sum eru móðurmál hjá umleið 340 og 120 miliónum fólkum ávíkavist. Onnur týdningarmikil mál umfata lágtýsk mál, herundir niðurlendskt, og skandinavisk málini danskt, norskt og svenskt

SIL-Tjóðlívsfrøðin hevur yvirlit yvir 53 ymisk germansk mál og málføri.

Teirra felags forfaðir er Felags germanskt, helst talað í miða 1. ártúsundi f.Kr. í Jarnaldarevropa. Felags germanskt og allir tess eftirkomarar eru eyðkend av fleiri serligum málfrøðiligum sereyðkennum. Mest kenda er hjáljóðabroytingin kend sum Grimms lóg. Fyrstu germansku málførini koma inn í søguna við germanskum ættbólkum, ið seta seg niður í norðara Evropa fram við markið við Rómverska ríkið frá 2. øld.

Skrift
Elstu prógvini fyri germanskt koma frá nøvnum skrásett í 1. øld av Tacitus, og eina einkulta ferð í 2. øld f.Kr. á Negau-hjálminum. Umleið frá 2. øld mentu summir talarar av fyrstu germansku málførunum eldra fuþarkin. Fyrstu rúnaristirnar eru í størstan mun avmarkaðar til persónsnøvn og torfør at tulka. Gotiska málið varð skrivað við gotiska stavraðnum ment av biskupinum Ulfilas til týðing hansara av Bíbliuni í 4. øld. Seinni byrjaðu kristnir prestar, ið talaðu og lósu latín afturat sínum germanska máli, at skriva á germanskum málum við lítið broyttum latínskum stavum. Men í Skandinavia, og í londunum fyri vestan, var rúnastavraðið vanliga brúkt alla víkingaøld.

Afturat vanliga latínska stavraðnum, brúktu germansku málini ymisk serliga frámerki og eyka stavir, herundir Umlaut og ß (Eszett), Ø, Æ, Å, Ð, Ȝ, Þ (Þorn) og Ƿ, frá rúnum. Søguligt prentað týskt er ofta prentað sum gotisk skrift.

Málslig frámerki
Nøkur serlig eyðkenni fyri germansk mál eru:
 Javningin av indo-evropeisku tíðarskipanini til fortíð og nútíð (ella felags).
 Tannauppískoytið (/d/ ella /t/) í staðin fyri sjálvljóðarbroyting til at frámerkja tátíð.
 Hjáveran av tveimum ymiskum sløgum av sagnorðabending: veik (við tannauppískoyti) og sterk (við sjálvsjóðarbroyting).
 Nýtslan av sterkum og veikum lýsingarorðum.
 Hjáljóðabroytingin kend sum Grimms lóg.
 Fleiri orð við uppruna, sum er torførur at seta í samband við aðrar indo-evropeiskar málfamiljur, sum fleiri útgávur finnast av í næstan øllum germanskum málum.
 Broyting av áherðslu til rótina á stovninum.

 Søga

Øll germansk mál eru hildin at koma frá einum hugsaðum frumgermanskum máli. Hetta bleiv helst til í jarnøld áðrenn Rómverska ríkið í norðara Evropa frá umleið 500 f.Kr.. Aðrar felags nýskapanir, ið skilja germanskt frá frum-indoevropeiskum, benda á eina felags søgu hjá undanfrumgermanskum talarum gjøgnum norrønu bronsuøld.

Í tíðini tá ið germanskt mál er staðfest fyrstu ferð, hevði germanskt mál býtt seg í tríggjar bólkar, vesturgermanskt, eysturgermanskt og norðurgermanskt. Hvussu sambandið hevur verið millum tey, ber illa til at staðfesta heilt neyvt frá teimum fáu rúnaristunum. Tey vóru sína millum skillig gjøgnum fólkaflytingatíðina.

lombardiska málið í 6. øld, til dømis, kann upprunaliga hava verið norður- ella eysturgermanskt, sum síðani varð gjørt vesturgermanskt eftir, at lombardarnir settust niður við Elbe. Vestari bólkurin er blivin til í rómversku jarnøld. Eystari bólkurin kann hava fingið sítt mál frá málinum í Gotlandi í 1. øld. Hetta ger Svøríki til upprunaliga heimlandið hjá Norðurgermanskum. Elsti varðveitti samanhangandi germanski teksturin er gotiska týðingin av nýggja testamenti eftir Ulfilas úr 4. øld. Gamlar niðurskriftir av vesturgermanskum eru á fornhágtýskum og anglosaksiskum í 9. øld. Norðurgermanskt er bara kent frá spjaddum rúnaristum sum frummnorrønt til tað mennist til fornnorrønt umleið 800. Longri rúnaristin eru varðveittar úr 8. og 9. øld. Longri tekstir við latínskum stavum eru varðveittir úr 12. øld (Íslendingabók), og nøkrum yrkingum so gamlar sum tíðliga í 9. øld.

Í umleið 10. øld eru málførini broytt so mikið nógv, at tey eru illa skillig sína millum. Málsliga sambandið millum noorðbúgvarnar ið settust niður í Danalóg í Onglandi við Anglosaksar setti spor í enskt mál. Hetta sambandið er mistonkt fyri at vera orsøk til samanfallið av gomlu ensku mállæruni, sum førdi til miðalenskt frá 12. øld.

Eysturgermansku málini mistu týdning frá endanum á fólkaflytingatíðini. Burgundar, Gotar og Vandálar gjørdust málsliga partur av grannum sínum umleið í 7. øld uttan krimiskt gotiskt, sum helt á til 18. øld.

Gjøgnum miðøld býttust vesturgermansku málini av oyggjamenningini av miðenskum á einari síðu, og øðrum germanska ljóðskiftinum á fastlandinum á hinari, sum førdi til hátýskt og lágtýskt við miðtýksum í miðuni.

Norðurgermansku málini vóru hinvegin enn meira sína millum skillig. Í stórum varðveittu tey førleikan at skilja hvønn annan til nýggja tíð.

 Flokking

Legg merki til at munur millum undirfamiljur av germanskum sjáldan neyvt eru ásettar.

 Vesturgermanskt
 Hágtýskt mál
 Týskt
 Miðtýskt
 Eysturmiðtýskt
 Luksemborgskt
 Vesturmiðtýskt
 Pennsylvaniatýskt (talað av Amish og øðrum bólkum í landsynnings-Pennsylvania)
 Ovara týskt
 Alemanskt týskt mál
 Bayernskt týskt mál
 Hutteriskt týskt mál (eisini nevnt "Tirolskt")
 Jiddiskt (við týðandi mongd av innlántum orðum úr hebraiskum og øðrum málum, og vanliga skrivað við hebraiska stavraðnum).
 Wymysojer (við týðandi ávirkan úr lágsaksiskum, niðurlendskum, pólskum and skotskum)
 lágtýskt
 Lágfrankiskt
 Niðurlendskt
 Afrikaans (við týðandi innflutningi av orðatilfeingi úr øðrum málum)
 Limburgiskt
 Lágsaksiskt
 Vanligt lágsaksiskt
 Eysturlágsaksiskt
 Lágtýskt
 Oyggjagermanskt
 Frisiskt
 Sölskt
 Enskt. Ovurstórur innflutningur av latínskum orðatilfeingi og mállæru, mest gjøgnum normanskt franskt. Nógv málfrøði.
 Bretskt enskt
 Norðurenskt
 Northumberland
 Durham
 Cumbrian
 Yorkshire
 Lancashire
 Merseyside
 Miðlandsenskt
 Eystur
 Derbyshire
 Nottingham
 Lincolnshire
 Leicestershire
 Vestur
 Black Country (Yam Yam)
 Birmingham (Brummie)
 Eysturangliskt
 Norfolkenskt
 Suðurenskt
 Ríkisenskt
 Estuary enskt
 Cockney (London)
 Somerset
 Devon
 Cornwall
 Australskt enskt
 Nýsælendskt enskt
 Skotskt enskt
 Norðuramerikanskt enskt
 Kanadiskt enskt
 Bostonenskt
 Suðuramerikanskt enskt
 Vanligt amerikanskt enskt
 Nýjorvíkskt-nýjeroyskt enskt (New York-New Jersey English)
 Kaliforniskt enskt
 Hawaiiskt enskt
 Svart amerikanskt enskt
 Liberiskt enskt
 (Onnur)
 Hibernoenskt (Írskt enskt)
 Karibiskt enskt
 Jamaikiskt enskt
 Vínlendskt enskt, nýfundnalendskt enskt
 Hong Kong-enskt
 Suðurafrikanskt enskt
 Indiskt enskt
 Singaporskt enskt
 Malaisiskt enskt
 Skotskt
 Oyggjaskotskt
 Norðurskotskt, herundir doriskt
 Miðskotskt
 Suðurskotskt
 Ulsterskotskt
 Býarskotskt
 Yola
 Eysturgermanskt (koma frá gotiskum)
 Krimskt gotiskt (doyði út í 1800-árunum)
 Vandálskt (útdeytt)
 Burgundiskt (útdeytt)
 Lombardiskt (útdeytt)
 Norðurgermanskt (koma frá fornnorrønum):
 Vesturnorrønt (útnorrønt)
 Nýnorskt
 Íslendskt
 Føroyskt
 Norn (Útdeytt)
 Eysturnorrønt (landnorrønt)
 Danskt
 Norskt bókmál (Danonorskt)
 Svenskt

 Orðatilfeingissamanburður

Fleiri av orðunum niðanfyri hava skift týdning. Til dømis hevur orðið "epli" á føroyskum fingið annan týdning enn upprunin var, og nú verður nýggja føroyska orðið "súrepli" brúkt til gamla týdningin av epli. Harafturat líkist føroyska orðið "kavi" frá hinum málunum í talvuni.

 Keldur

 Fleiri upplýsingar
 Richard Bethge, Konjugation des Urgermanischen, í Ferdinand Dieter, Laut- und Formenlehre der altgermanischen Dialekte, Leipzig 1900, p. 361.
 Fausto Cercignani, Indo-European ē in Germanic, í Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung, 86/1, 1972, pp. 104-110.
 Fausto Cercignani, Indo-European eu in Germanic, í Indogermanische Forschungen, 78, 1973, 106-112.
 Fausto Cercignani, Proto-Germanic */i/ and */e/ Revisited, í Journal of English and Germanic Philology, 78/1, 1979, 72-82.
 Fausto Cercignani, Early Umlaut Phenomena in the Germanic Languages, í Language, 56/1, 1980, 126-136.
 Wayne Harbert, The Germanic Languages, Cambridge 2007, ISBN 978-0-521-01511-0.
 Claus Jürgen Hutterer, Die germanischen Sprachen. Ihre Geschichte in Grundzügen, Wiesbaden 2008, ISBN 978-3-928127-57-8.
 Ekkehard König und Johan van der Auwera (Hrsg.), The Germanic Languages, London / New York 1994, ISBN 0-415-05768-X.
 Orrin W. Robinson, Old English and Its Closest Relatives. A Survey of the Earliest Germanic Languages, Stanford (Calif) 1992, ISBN 0-8047-1454-1.
 Stefan Schumacher, '''Langvokalische Perfekta' in indogermanischen Einzelsprachen und ihr grundsprachlicher Hintergrund, í Gerhard Meiser und Olav Hackstein, Sprachkontakt und Sprachwandel, Wiesbaden 2005, pp. 603f.

Ávísingar úteftir

 Proto-Germanic Dictionary
 Ethnologue Report for Germanic
 Proto-Germanic Language Reconstruction Group


Litava

Litava (Litaviskt: Lietuva) er lýðveldi í Miðevropa. Litava hevur mark við Eystrasalt, Russland (Kaliningrad) og Lettland í norðri, Pólland í vestri, og Hvítarussland. Litava mørkini eru, kanska meiri enn onnur evropeisk, broytt óteljandi ferðir í søguni. Litava skilur seg á mangan hátt frá hinum báðum Baltalondunum. Meginparturin av fólkinum er litavar; í Estlandi og Lettlandi er rættiliga stórur partur av fólkinum tilfluttir russarar. Mesta fólkið býr eisini inni í landinum - har høvuðsstaðurin, Vilnius,  eisini er - og ikki við strendurnar. Triðja, sum víkur frá, er fruktagóða jørðin. Litava var fyrsta landið í fyrrverandi Sovjetsamveldinum, sum tók loysing, og síðan hevur Litava leita vestureftir. Litava er limur í bæði NATO, ES og ST. Litava gekk soleiðis á odda fyri at koma burturúr Sovjetsamveldinum, og tað kostaði eisini eitt hart stríð við stjórnina í Moskva, sum eisini royndi at brúka vald at steðga loysingarroyndini.

Búskapur

Litava er eitt land í vøkstri og við nógvum møguleikum, og landið hevur ment seg til at hava ein opnan marknaðarbúskap. Litava hevði ætlað at gerast partur av evra-samstarvinum í ES í 2007, men orsaka av ov høgari inflatión, sleppur Litava ikki við enn .

Landbúnaðurin hevur stóran týdning fyri litavska búskapin.

Hygg eisini at

Ávisingar úteftir

 Almenn heimasíða

Evropa
ES


1896

1896 (MDCCCXCVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byjaði á einum mikudegi.

Hendingar
 10. november - Løgtingsval.
 Mortensens-menninir á Tvøroyri keypa fyrsta Smiril til rutusigling.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 24. desember - Jens Olivur Lisberg.

Andlát
 20. mai - Clara Schumann, týsk tónleikakvinna, klaverleikari og tónaskald (f. 1819).
 23. september - Ivar Aasen, norskur málfrøðingur (f. 1813)


Sørvágur

Sørvágur er ein bygd í Vágum, hon er inni á botni á Sørvágsfirði. Bygdin er í seinnu tíðini vaksin skjótt, og er nú millum tær størstu í oyggjunum. Har er bæði veðurgott og kyrt, og tað má sigast at vera heldur góð skipahavn. Fiskipláss er tað av teimum bestu. Innast á fjørðinum er ein avbera stórur sandur.

Á sunnara síðu á Sørvágsfirði er Selvík, har var fyrst í seinastu øld hvalaveiðistøð.

Søga

Í tveimum av bygdunum í Vágum hava útgrevstrar víst, at bygdirnar helst stava heilt afturi frá landnáminum. Bæði í Sandavági og í Sørvági eru toftir funnar av so gamlari búseting, at búsetingin verður hildin at vera minst 1000 ára gomul.

Forna búsetingin

Í fimmtiárunum, tá grivið varð út fyri nýggjum skúla í Sørvági, komu menn fram á hesa gomlu búseting. Dygst undir, har gamla fimleikahøllin varð bygd, vórðu leivdirnar av búseting funnar. Fornfrøðingar komu vestur og gróvu økið út og máldu, teknaðu og kortløgdu garðin. Fyri fleiri árum síðan varð forn búseting aftur funnin í kirkjugarðinum í Sørvági. Henda búseting er ikki kannað enn og tí verður heldur ikki grivið í hesum partinum av kirkjugarðinum. Henda búseting er við Hanusará eins og tann fyrra. Vit kunnu sostatt staðfesta, at fyrsta búseting í Sørvági hevur verið uttanfyri Kirkjuá, niðan við Hanusará. Seinni, helst einaferð millum 1200 og 1400, er so tað hent, at bygdin er flutt millum Kirkjuá og Stórá at vera. Í 1600-talinum vita vit rættuliga vist, at eingin búseting var uttanfyri Kirkjuá, so tá er bygdin flutt.

Teir tríggir hagarnir

Tá fyrstu kendu skrivligu keldurnar taka við í 1584, nevniliga jarðarbøkurnar, eru bert tríggir garðar í bygdini. Bøndurnir, ið eru nevndir við navni eru: Philipus Gregersen, Niels Andersen og Thommes Nielsen. Hesir báðir seinastu eru hildnir at vera feðgar. Ein uppsitari er til hvønn hagan í bygdini, Suðrtriðing, Norðurtriðing og Úttriðing. Hesi haganøvn eru sera gomul og síggja vit tey stundum í tingbókunum frá fyrst í 1600 árunum og fram. Og tey eru helst eldri enn tað. Tað sýnist sum at bygdin er vaksin rættuliga nógv seinast í 1500-talinum, tí fyrst í 1600-talinum eru tey trý festini býtt sundur í átta festi. Sama uppbýtið av jørðini er líka fyrst í 1800-talinum, men hagarnir eru framvegis tríggir í tali.

Aðalsjørðin og kongsjørðin

Aðalsættin Benkenstock í Noregi átti, helst frá byrjan í 1400-talinum og til 1660-árini, alla jørðina í Sørvági, allar 48 merkurnar. Um 1665 seldu tey sína jørð í Sørvági til ein dana, nevndur Severin Fohrman, hesin varð av føroyingum róptur Servin. Servin byrjaði longu í 1667 at selja jørðina aftur til føroyingar. Eftir hetta er meginparturin av jørðini í Sørvági ognarjørð. At ein eigari var til jørðina, og at hann ikki var føroyingur ger helst, at nærum eingin kongsjørð er í bygdini. Tann eina hálvmørkin, ið er kongs í Sørvági vita vit stavar frá 1729, tá ein maður nevndur Sunnivu Jógvan rýmdi av landinum uttan loyvi. Hansara jørð fór tá undir kong.

Fólkavøksturin

Við jarðarbókini sum keldu kunnu vit ætlað, at fólkatalið í Sørvági í 1600-talinum ikki hevur verið stórt meira enn eini fimti fólk. Og tað er vaksi seint, tí í fyrstu veruligu fólkateljingini, ið er til skjals frá 1801, búgva í Sørvági bert 86 fólk, gott fimti ár seinni í 1855 búgva 163 fólk í Sørvági. Stóra boomið í fólkatalinum í Sørvági kemur eftir 1856 við fríhandlinum og nógv økta útróðrinum, ið harav stóðst. So fyri Sørvág hevði henda lóg sera stóra ávirkan, má sigast. Í dag búgva út við 1000 fólk í Sørvági og lítla bygdin, ið stóð millum áirnar báðar Kirkjuá og Stórá fyri gott hundrað árum síðan er langt síðan farin upp um allar áarbakkar, og breiðir seg nú langt suður um og vestur um gamla bøin og út í tað, sum fyri bert fáum árum síðan var hagi.

Fiskakeypararnir

Um ár 1900 vóru átta reiðarar og fiskakeyparar í Sørvági, ið høvdu hvør sína brúgv úti á Bakka og egnar og aðrar bátar, ið avreiddu til teirra. Einstaklingar og menn við stórum familjum fluttu til bygdina í hópatali at lívbjarga sær sum útróðrarmenn. Úti á Stongum vóru 6 fiskastykki, úti í Geilini 1 og úti á Bakka 4.

Føroya fyrsta flakavirki

Fyrsta flakavirki í Føroyum sá dagsins ljós í Sørvági í 1953, og var tað tann framfýsni Dánjal Niclasen, stjóri í pf. N. Niclasen, sum læt hetta gera. Fyrstu árini varð skorið við hond, men í 1962 fekk flakavirkið í Sørvági ta fyrstu flakamaskinuna í landinum. Í 1993 var givið við flakavinnuni í Sørvági – seinni er virkið bygt um til at virka alilaks. Saltfiskavirkið, ið upprunaliga hoyrdi til flakavirkið, hevur mesta partin av tíðini framleitt saltfisk undir skiftandi eigarum.

Kirkjan

Kirkjan í Sørvági er bygd í 1886, men kirkjur vóru undan henni, tann fyrsta stavar helst frá siðaskiftinum um 1583. Áðrenn siðaskifti sigst at eingin kirkja var men eitt bønhús og passar hetta helst, tá hugsa verður um lága fólkatalið, ið var tá. Bønhúsið stóð har koyrivegur nú er niðan gjøgnum bygdina, áleið har Útistova stóð, og niðanfyri bønhúsið var gravstað. Í 1920-unum, tá ein renna varð grivin oman gjøgnum bygdina, varð komi fram á henda gravstað.

Skúlin

Frá u.l. 1832 var skúli hildin í Sørvági, men fyrstu mongu árini mátti skúlin halda til í leigaðum hølum. Frá 1854 til 1880 var eingin skúlagongd men bert heimaundirvísing. Í 1880 verður aftur lærari settur og helt hann skúla í leigaðari stovu í húsunum "hjá Stoffa" rópt. Fyrsti skúlin í Sørvági varð bygdur í 1887. Í 1957 var eldri parturin av núverandi skúla bygdur, gamla fimleikahøllin er frá 1959 og sunnasti parturin av eldra skúlanum varð bygdur í 1961. Nýggi parturin av skúlanum, tann niðari, og nýggja fimleikahøllin, vórðu bygd í 1989. Gamli svimjihylur við Bonursahyl varð bygdur summarið 1930 til svimjiundirvísing. Innandura svimjihylurin varð bygdur í 1974, beint við skúlan og varð tann gamli tá niðurlagdur.

Ítróttir

 Sørvágs Ítróttarfelag

Sí eisini

 Vágar
 Føroyar

Keldur

Ávísing úteftir

Sørvágs kommuna

Bygdir í Føroyum
Vágar
Sørvágur


Maður:glotti

Maður:glotti er ein føroyskur tónleikabólkur. Teir, ið manna bólkin, eru Dennis Agerblad (eisini kallaður Ova) og Terji Messell.

Útgávur

 2008 - Jólastjørnan, Download singel.
 2008 - Land, CD album.
 1999 - Nakin?, CD album.
 1997 - Sum, CD album.

Umframt

 2008 Popplist 7 við lagnum "Dansurin" úr fløguni Land.
 2000 TUTL 2000 við lagnum "Hvat er ein fótur uttan eitt fet, tað er einki feitt" (elektronisk versión).
 1998 Grótføroyskt við lagnum "Nú dryppar" úr fløguni Sum.

Sí eisini

 Dennis Agerblad
 Terji Messell

Ávisingar úteftir

 www.madurglotti.dk
 www.MySpace.com/maurglotti

maður:glotti, maðurglotti, madur:glotti, madurglotti, madur glotti
maður:glotti, maðurglotti, madur:glotti, madurglotti, madur glotti


Stokkhólmur

Stokkhólmur (svenskt: Stockholm) er høvuðsstaður í Svøríki, og hevur umleið 868 141 íbúgvar. Stokkhólmur er í Stokkhólms kommunu í Stockholms län. Hann er á eysturstrond Svøríkis.

Søga

Ungdómsófriður í mai 2013

Í Husby, har 81,9 % av teimum umleið 12 000 íbúgvunum hava útlendskan uppruna , hevur verið sera ófriðarligt í mai 2013. Ófriðurin, sum fyri tað mesta stavar frá ungum við fremmandum uppruna , byrjaði sunnukvøldið 19. mai 2013, tá eini 40 ungfólk í Husby settu eld á bilar og steinaðu eftir bæði politistum og fólki frá bjargingartænastuni . Eldur varð settur á tríggjar skúlar, harav tann eini brann í grund, og í minsta lagi 129 bilar blivu brendir í forstøðunum Husby, Rinkeby og Tensta. Í Älvsjö, sunnan fyri Stockholm, varð millum annað eldur settur á eina politistøð, umframt at rútar blivu knústir og annað herverk gjørt. Í Jakobsberg steinaðu ungfólkini politistøðina, so fleiri rútar fóru í knús, og í Skarsholmen gekk herverkið út yvir ein barnagarð, sum eldur varð settur á. Bæði í Rinkeby, Skarpnäck, Norsborg, Kista og Tensta, var eldur settur á bilar og bygningar. Politiið hevur tilsamans tikið eini 35 fólk , og í eina førinum er talan um handtøku fyri morðbrand. Politiið hevur handtikið fleiri fólk, sum verður sagdur at stava frá, at ungdómsarbeiðsloysið er stórt, men eisini, at hesi ungu duga illa at laga seg til svenska samfelagið.

Ófriðurin byrjaði, eftir at politistar í Husby skutu og drupu ein 69 ára gamlan mann við útlendskum uppruna, eftir at hann hevði hótt við einum masjetu-knívi .

Landafrøði
Høvuðsstaðurin í Svøríki, Stokkhólmur, er bygdur á oyggjum og hólmum. Í skergarðinum við Stokkhólm eru sker, hólmar og oyggjar í túsundatali. Fáastaðni í heiminum sært tú tað, ið er honum líkt. Har eru angandi bøur, reyð timburhús og bláur sjógvur, og um summarið kemur hópur av ferðafólki í hetta "frítíðarparadísið". Fyri túsund árum síðan var vatnið Mälaren ein partur av Eystrasalti. Men landið hækkaði og legði eina gátt ímillum havið og vatnið. Á hesari gáttini varð Stokkhólmur bygdur í 13. øld.

Veðurlag

Búskapur

Nógv handilsvirksemi er í býnum, har nógvar stórar fyritøkur halda til. Ídnaðarvirkini eru eisini nógv, og í havnini liggja skip úr øllum ættum.

Mentan

Inni í býnum eru nógvar stórar borgir, prýðiligast eru kongsborgin, ráðhúsið, Tersinska Palatset og Arvfurstens Palats. Har eru eisini stór fornminnissøvn, og har síggjast minnir frá teirri tíðini, Svøríki var eitt høvuðslandið í Norðurevropa. Ymsastaðni í býnum eru stórir vakstrargarðar, og av teimum er Djurgården gitnastur. Í gamla býarpartinum (Gamla Stan) eru enn nógv gomul hús og smalar gøtur. Kongsborgin er eisini í Gamla Stan. Borgin, nú er, varð bygd í 18. øld. Býráðshúsið við teimum trimum krúnunum varð bygt í 1920-árunum. Tað er gitnasta verkið hjá arkitektinum Ragnari Østberg.

Merkisverdasti nýggi bygningur í Stokkhólmi er Globen. Í tí trillrunda, 85 m høga bygninginum er rúm fyri 16 000 fólkum. Húsið verður brúkt til til dømis konsertir, íshockeydystir, o.s.fr. Skjótast er at koma til og frá Globen við undirgrundarbreytini. Hin kosturin er at standa fastur í einum av teimum nógvu bilhalunum, tí ferðsluruðuleikin í Stokkhólmi er stórur.

Myndasavn

Keldur

Slóðir úteftir

Býir í Stockholms län
Høvuðsstaðir í Evropa


Grikkaland

Grikkaland (grikskt: Ελλάδα ella Ελλάς) er lýðveldi í landsynningshorninum av Evropa. Høvuðsstaðurin er Athen, sum eisini er størsti býur. Í ein útnyrðing hevur Grikkaland mark við Albania, í norðri við Bulgaria, í landnyrðing við Lýðveldið Norðurmakedónia og í eystri við Turkaland. Landið hevur umleið 10 mió. íbúgvar og høvuðsmálið er grikskt (nýgrikskt). Grikkaland er limur í ES. Í nýggjari tíð stóðu grikkar undir turkum í 400 ár, til landið, við hjálp uttaneftir, vann sær frælsi í 1832. Frælsiskríggið byrjaði í 1821, landið skuldi viðurkennast í 1830 við London-avtaluni, men orsakað av juli-kollveltingini í Fraklandi, varð skjalið frá 1830 ikki fullført. Altjóða viðurkenningin av Grikkalandi sum fræls tjóð kom í 1832. Ikki fyrr enn í 1947 fingu grikkar syðru Sporaduoyggjar (Dodekanes) aftur frá Italia.

Søga
Eftir at Mykene-mentanin fór til grundar um 1100 f.Kr., gekk aftur á í Grikkalandi, og landið syndraðist í fleiri býarríki, sum mangan lógu í kríggi. Størst og sterkast var hernaðarveldið Sparta, men Athen gjørdist handils- og mentanarmiðdepil. Fólkatalið vaks, og um 700 f.Kr. vóru býarríkini so fjølbygd, at fólk fluttu og búsettu seg fram við Miðjarðarhavið og Svartahavið. Í seinnu helvt av 500- árunum f.Kr. hótti nýggja persiska stórveldið grikkar, og tað hevði við sær, at griksku býarríkini eitt skifti stúta saman ímóti stóra fíggjindanum fyri eystan. Hóast hesar trupulleikar skapaðu grikkar eina blómandi mentan og høvdu eitt stýrislag, sum hevur verið hámett og havt ávrikan á allan heimin alt at okkara døgum.

Um 600 f.Kr. stýrdi stórmannastætt, nevnd aristokratar, Athen. Summir valdsharrar vóru harðrendir, nevndir tyrannar. Um 590 f.Kr. setti valdsharrin Solon lóg í gildi; hon hav smámanninum rætt til at eiga jørð og hava fullan ríkisborgararætt. Men fólkið kravdi meiri frælsi og at fáa ávirkan á landsins stýri, og í 508 f.Kr. varð fólkaræði sett í gildi. Nú kundi fólkið í Athen sjálvt velga sínar tingmenn. Konufólk, trælir og frælsir menn, sum ikki høvdu ríkisborgararætt, høvdu ikki valrætt.

Ár 447 f.Kr. tók hægsti athenski tingmaðurin Perikles stig til at byggja templið Parthenon á einum heyggi, sum æt Akropolis. Templið varð vígt vísdómsgudinnuni Athenu og skuldi eisini fagna Athen, sum stóð á odda fyri grikkum í stríðum við persar.

Frælsa grikska býarlívið varð góður gróðrarbotnur fyri list, bókmentum og vísindaligari hugsan, og Grikkaland fostraði mangar mætar heimspekingar. Demokrit úr Abderra (um 460-370 f.Kr.) var helst fyrsti maður, sum segði, at øll evni eru úr ersmáum óbýtiligum bitlum, sum hann kallaði atom. Sokrates úr Athen (470-399 f.Kr.) bygdi sína hugsan á, at tú skuldi kenna teg sjálvan, og dugdi frágera væl at seta spurningar um ætlanina við tilveruni. Næmingur hansara Platon (427-347 f.Kr.) og aftur næmingur Platons Aristoteles (384-322 f.Kr.) hava havt stóran týdning fyri alla evropeiska heimspeki.

Í 8. øld tóku grikkar land helst fram við Miðjarhavinum og Svartahavinum. Niðursetumenninir bóru griksku heimamentanina við sær og stýrdu sínum býarríkjum eftir somu lógum sum í Grikkalandi. Niðursetulondini fingu í fyrstuni hjálp heimanífrá, men sum frá leið funnu tey sær egnar marknaðir og bygdu upp á Sicilia, gjørdust mætir handilsbýir. Summir býir vóru ovurríkir. Sagt var, at fólkið í Sýbris í Suðuritalia svav í song úr rósubløðum.

Grikkaland var ikki stórt land, so hjálondini (t.d. partur av Frakland, Spania, Italia, Egyptaland og Kýpros) vóru bygd, har jørðin var fruktagóð, og havnaviðurskiftini vóru góð. Sýrakus á Sicilia var bygdur um 730 f.Kr. og Býsans við Bosporus um 650 f.Kr.

Grikkar vóru ógvuliga áhugaðir í ítrótti og fimleiki. Best umtóktir vóru olympisku leikirnir, sum fjórða hvørt ár vóru í Olympia, høvuðsgudinum Zeusi til heiðurs. Kappast var í diskoskasti og spjótkasti, lopi, glíming og kapprenning. Ítróttareglurnar vóru strangar, og tann, ið ikki helt tær, var revsaður harðliga.

Grikkar vóru gudrøknir, og templini í gamla Grikkalandi vóru stórbær og vøkur. Undurfagrar høggmyndir og standmyndir prýddu templini, og mong teirra eru til enn. Grikskir myndhøggarar vóru sannir meistarar at høgga út mannakroppin, og teir hava havt stóran ávirkan á høggmyndalistina. Kappkoyring í stríðsvogni, gudunum til heiðurs, var mangan á einum leikvølli tætt við Delfi. Vognstýrarin stendur enn og heldur í teymarnar, hóast hestarnir langt síðan eru burtur.

Um 1800 høvdu grikkar verið undir osmanniskum yvirvaldi í næstan 400 ár. Seinna helming í 18. øld høvdu teir havt stóra inntøku av handli, helst við Russland, og nú vildu teir hava sjálvræði. Við frælsishugsanini úr fronsku kollveltingini sum fyridømi stovnaðu grikkar loyniligan felgasskap, sum skuldi arbeiða fyri frælsi. Í 1821 var tvær reisur uppreistur. Fyrri miseydnaðist, men annar eydnaðist betur, og í 1824 megnaði sultánurin í Istanbul ikki at berja uppreisturin niður. Hann bað Muhammed Ali, varakong í Egyptalandi, hjálpa sær. Ali sendi ein her til Grikkalands og vann nakrar sigrar. Tað loypti hvøkk á londini í Evropa. Í 1826 samdust Bretland og Russland um at bjóða turkum av í kríggj, Frakland fór upp í hesa samgongu árið eftir. Í felagi beindu tey fyri turkiska og egyptiska flotanum í Navarinovíkini í 1827. Árið eftir lupu russar á turkar og vunnu fleiri sigrar. Friðurin í Adrianopel í 1829 fekk enda á krígnum. Londini, sum vunnu, gjørdu av at geva Grikkalandi frælsi, Otto av Bayern gjørdist kongur.

Fíggjarkreppan 2010-15
Síðan 2010 hevur ein sera álvarsom fíggjarkreppa herjað í Grikkalandi, og tað hevur ført til stórt arbeiðsloysi, fólkafráflyting og fátækradømi. Í februar 2014 sást tó ein glotti fyri framman, tí tá tølini fyri 2013 vóru gjørd upp, vísti tað seg, at yvirskotið hjá Grikkalandi fyri 2013 bleiv góðar 11 milliardir krónur, sum er tríggjar ferðir tað, sum upprunaliga varð ætlað. Sparitiltøkini sóu út til at hava givið úrslit.

Í 2015 var støðan aftur hættislig viðvíkjandi fíggjarstøðu Grikkalands. Eitt stórt lán skuldi rindast aftur í juli 2015, men tað megnaði landið ikki. Samráðingar vóru millum umboð fyri griksku stjórnina og Evorsonulondini. Fólk í Grikkalandi kendu seg ótrygg og fóru at taka allar pengar sínar úr bankunum. Tað førdi til at bankarnir vóru stongdir frá mánadegnum 29. juni 2015. Fólk fingu bert loyvi til at heva við korti úr sjálvtøkum og eitt loft var sett á, soleiðis at grikkar bert kundu heva nakrar fáar hundrað krónur um dagin. Orsøkin til at bankarnir vóru stongdir var fyri at fyribyrgja at bankarnir tømdist og at landið harvið fór á húsagang. Útlendsk ferðafólk, ið ferðast til Grikkalands, sluppu tó at heva sum vanligt, meðan tey vóru í landinum.

Vandið er fyri, at landið fer á húsagang, um ikki EU lænir landinum meira pening ella gevur lutvísa skuldarsanering. EU og grikski forsætismálaráðharrin Alexis Tsipras og fíggjarmálaráðharrin samráddust við leiðararnar av Evrolondunum um mánaðarskiftið juni-juli 2015. Evrolondini settu fram uppskot um strong sparitiltøk afturfyri at hjálpa Grikkalandi. Mitt í samráðingunum fór Tsipras aftur til Grikkalands, har hann útskrivaði fólkaatkvøðu um uppskotið frá Evrolondunum. Sjálvur mælti hann sínum landsmonnum til at siga oxi (úttalast ohsji og merkir "nei" á grikskum). Nógv fólk var í gøtunum í Athen og øðrum býum upp til valið og eftir valið. Fólkaatkvøðan varð hildin hin 5. juli 2015, og úrslitið gjørdist at 61,31% av teimum ið atkvøddu søgdu nei. Nógvir grikkar fegnaðust saman við Tsipras um úrslitið. Fleiri leiðarar úr Evrolondunum vóru illir um framferðarháttinum hjá grikkum. Samráðingarnar hildu fram og bankarnir vóru framvegis stongdir, tá ið komið var til mánadagin 13. juli, men tó vóru glottar at hóma. Forsetin í EU, Donald Tusk, boðaði frá á Twitter, at ein avtala við Grikkaland nú varð fingin uppá pláss eftir 17 tíma langar samráðingar. Eftir øllum at døma verða grikkar noyddir at góðtaka strong krøv afturfyri at fáa fíggjarliga hjálp frá EU.

Landafrøði

Syðst á Balkan er Grikkaland, eitt av elstu og søguríkastu londunum í Evropa. Grikkaland er fjallaland og oyggjaland, har eru fleiri enn 2000 spjaddar oyggjar, og lítið er til av ráðevnum; helst nakrar av atvoldunum til, at Grikkaland er eitt tað fátakasta landið í ES.

Grikkaland er allur suðurparturin av Balkanhálvoynni og eitt ótal av oyggjum í Jonarhavinum og Egearhavinum. Grikkaland er fjallaland við einstøkum breiðum dølum upp ímillum og onkrum stórum slættlendi. Av tí at landið er so bratt, er bert lítil partur av tí veltur. Meginparturin liggur sum beiti hjá seyði og geitum.

Sunnan fyri fjallið Olympos, har teir gomlu griksku "gudarnir" búðu, er slættlendi, sum eitur Thessalia; har eru stórir bókaskógir, og har velta tey nógv korn. Men annars er tað mest frukt, grønmeti, vín og tubbak, sum tey dyrka. Á oyggjunum dyrka tey bæði olivintrø og víntrø, og tað er haðani vit fáa tær søtu korennurnar. Tey mongu og høgu fjøllini gera tað strævið at ferðast yvir land. Tí hava grikkar ferðast meira eftir sjónum enn yvir land. Fram við teirri griksku strondini eru nógvar góðar havnir inni á djúpum firðum.

Í Grikkalandi, og serliga á oyggjunum, kann jørðin knappliga fara at skelva, so at fjøllini brotna og oyggjarnar klovna, og stórir býir javnast við jørðina. Í 1953 hendi ein sovorðin vanlukka á eini av oyggjunum, Kefalonia, í Jonarhavinum. Tá fóru eini 25 000 hús, og um 500 fólk doyðu. Tað vóru fýra jarðskjálvtar í august 1953 á Kefalonia og oyggunum har umleiðir, t.d. Zakynthos, Ithaka og Lefkada. Umleið 100 000 fólk fluttu burtur av oynni eftir hørðu jarðskjálvtarnar og bert 25.000 fólk búðu eftir á oynni og stríddust við at endurbyggja oynna. Tað var serliga suðursíðan á Kefalonia sum var hart rakt av jarðskjálvtanum, oyggin reisti seg umleið 60 metrar úr havinum. Árið eftir mistu 20 000 fólk hús og heim.

Oyggin Santorini, sum eisini verður nevnd Thyra, er av vulkanskum uppruna. Har er svartur sandur og sera brøtt berg.

Landslutir

Oyggjar

 Kykladurnar eru: Mykonos, Delos, Andros, Syros, Tinos, Paros, Antiparos, Naxos, Koufonisia, Keros, Skinoussas, Irakila, Donoussa, Amorgos, Ios, Folegandros, Santorini, Thirasia, Anafi, Milos, Sifnos, Serifos, Kytnos og Kea.
 Dodekanes Oyggjarnar eru: Rhodos, Astypalea, Kalki, Kastelorizo, Kos, Pserimos, Kalimnos, Tilos, Telendos, Nissiros, Leros, Patmos, Lipsi, Symi, Karpathos og Kassos.
 Sporadurnar eru: Skiathos, Skopelos, Alonisos og Skiros.
 Jónaoyggjarnar eru: Korfu, Paxos, Antipaxos, Lefkas, Ithaka, Kefallonia, Zakynthos og Kythira.
 Oyggjarnar í eystur, landnyrðings og norður Egearahavinum eru: Samos, Ikaria, Khios, Psara, Inousses, Lesbos (verður á grikskum nevnd Mytilini ella Lesvos), Limnos, Agios Efstratios, Thasos og Samothraki.
 Saronisku Oyggjarnar eru: Egina, Poros, Hydra og Spetses.
 Kreta er størsta og fólkaríkasta oyggin í Grikkalandi.
 Evvia er næststørsta oyggin, hon liggur tætt við meginlandið, eystanfyri Thessalia, í ein landnyrðing av Athen.

Politikkur
Ólógligi fólkastreymurin inn í ES gjøgnum Grikkaland er vaksin nógv í 2012. Grikkaland er vorðið bakdyrnar inn í Evropa hjá ólógligum innflytarum. Í hópatali koma fólk úr Miðeystri og heilt úr Pakistan til Turkalands, haðani tey koma víðari inn í Grikkaland og harvið ES .

Politiskir flokkar

Síðan fólkaræði var endurstovnað í Grikkalandi, hevur tvey-flokkað skipanin verið dominerað av tí liberala-konservativa Nýtt demokrati (ND) og tí sosialdemokratiska Panhellenistisku rørsluni (PASOK). Aðrir týðandi flokkar eru eitt nú Kommunistiski flokkur Grikkalands (KKE), Radikala vinstra samgongan (SYRIZA), Fólksliga ortodoksa samlingin (LAOS, stytting fyri Laikós Orthódoxos Synagermós) og Gyltur Morgun.

Í 2010 vórðu tveir nýggir politiskir flokkar settir á stovn av fólki sum fyrr høvdu hoyrt til ND og SYRIZA, tann mið-liberali flokkurin Demokratiskt samstarv (DS) og tann moderati vinstrasinnaði Demokratiski Vinstriflokkurin (DA).  George Papandreou, formaður í PASOK, vann grikska valið í oktober 2009 við einum meiriluta á 160 limir av 300. Ein nýggj stjórn varð svorin í eið hin 20. juni 2011. Síðani búskaparkreppan kom í 2009, er undirtøkan hjá teimum báðum stóru flokkunum ND og PASOK fallin munandi. Á grikska tjóðartingsvalinum 25. januar 2015 fekk ND 76 tinglimir valdar, tað var ein afturgongd á 53 tinglimir, PASOK fekk bert 13 tinglimir valdar, tað var 20 færri enn valið í 2014. Ein nýggjur flokkur, ið nevnist To Potami (Áin), stillaði upp til tjóðartingsval í Grikkalandi fyri fyrstu ferð hin 25. januar 2015, flokkurin fekk 17 tinglimir.

Deyðarevsing
Deyðarevsingin bleiv tikin úr griksku lóggávuni í 1993, og hon bleiv seinast brúkt undir hernaðarstýrinum fyrst í sjeytiárunum. Í Grikkalandi vil tann sera høgrasinnaði flokkurin Gyltur Morgun hava deyðarevsing aftur í gildi .

Fólkið

Átrúnaður

Ríkisátrúnaðurin í Grikkalandi er griksk-ortodoksur, og Grikkaland er einasta land, ið hevur eina almenna kristna ortodoksa kirkju. Næstan allir grikkar eru limir í ríkiskirkjuni. Prestarnir hava týðandi leiklut í samfelagslívinum og eru viðurkendir sum oddamenn í heimbygdum sínum. Ikki er loyvt at hava standmyndir í kirkjunum, men halgimyndir - nevndar ikonur - eru vanligar.

Búskapur

Bara triðingurin av Grikkalandi er nýtiligur sum landbúnaðarlendi, og yvirhøvur er jørðin kørg og grýtut. Tí er nógv arbeiði av at velta jørðina. Triðingurin av fólkinum arbeiðir í landbúnaðinum, tað er meiri enn nakra aðrastaðni í Evropa. Høvuðsgrøði er oljuber. Oljutræið verður dyrkað í líðunum í hálendinum um alt landið. Grikkaland er triðstørsta oljuberjaland í heiminum, næst eftir Spania og Italia. Grikkar dyrka eisini aðra grøði, til dømis vínber, fikur, bummull, tomatir, tubbak, aldinfrukt og aðra frukt.

Grikkaland hevur verið plága av kríggi við grannalond og eftir Seinna Heimsbardaga herjaði borgarkríggj í nøkur ár. Tað hevur verði ringt fyri búskapin. Í 1967 var kongurin Konstantin II koyrdur frá eitt hernaðar kvett fór fram. Árini fram til 1974 var landið stýrt av hernaðar junta. Eftir at demokrati aftur valdaði gekk framá búskaparliga í nøkur ár, serliga tí at stóri handilsflotin og nógva ferðamannavinnan veittu landinum stóra inntøku. Í 2010-11 var landið í álvarsamari fíggjarligari kreppu og noyddist at fáa hjálp frá hinum londunum í ES. Grikkaland fekk ein hjálparpakka frá ES á 109 milliardir rvro, tað svarar til 812 milliardir krónur. Serfrøðingar mettu eftir at hjálparpakkin var latin, at nú fór at ganga framá aftur í Grikkalandi við búskapinum. ES setti tó strong krøv til griksku stjórnina áðrenn hesin hjálparpakkin var latin. Stór ónøgd var millum grikkar og mótmælisgongur vóru ofta í Athen og øðrum stórum býum.

Ferðavinna

Fleiri enn 8 mió. ferðafólk fara til Grikkalands á hvørjum ári at njóta lívið á vøkru, veðurgóðu oyggjunum í Egearahavinum ella tí Jóniska Havninum og at síggja mongu fornminnini. Grikkar sjálvir ferðast eisini nógv í egnum landið, serliga frá meginlandinum til oyggjarnar. Túsundtals grikkar starvast í ferðavinnuni, til dømis í gistingarhúsum, í handlum, á matstovum og sum bilførarar, ferðaleiðarar og annað. Ferðavinnan hevur ovurstóran týdning fyri grikska búskapin. Griksku myndugleikarnir lata ferðavinnuni stuðul til útbyggingar. Í summum oyggjum hevur vinnan ment seg so skjótt, at trupulleikar hava staðist av tí, til dømis vatnrot. Seinastu árini hevur afturgongd verið í griksku ferðavinnuni, tí at fólk fara hagar, bíligari er at ferðast. Undir fíggjarkreppuni í 2011-12 har grikska stjórnin varð noydd til at seta stórar sparingar í verk, gekk tað nógv út yvir ferðavinnuna, fleiri gistingarhús standa tóm á hásumri, sum plagdu hava úr at gera. Serfrøðingar meta tó, at ferðavinnan fer at vaksa aftur einaferð seinni.

Útlendsk ferðafólk

Flestu ferðafólk, ið koma til Grikkalands eru evropearar, men hagar koma eisini mangir amerikanar og avstraliar.

Handil

Mesti flutningur í Grikkalandi er enn sjóvegis. Stórur farmaflutningsfloti flytur neyðsynjarvørur og lidnar ídnaðarvørur ímillum oyggjarnar og meginlandið, og tíðliga og seint sigla ferjur við akførum, grikkum og ferðafólki. Grikkar hava leingi havt mong skip í altjóða farmasigling, og grikski handilsflotin er nú tann størsti í heiminum. Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2008, sær soleiðis út sambært CIA Factbook:

Hygg eisini at

 Athen
 Grikskt
 Listi yvir forsetar Grikkalands

Keldur

Evropa
ES


1926

1926 (MCMXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar
 12. mai - Roald Amundsen flýgur við luftskipinum Norge yvir Norðpólin, sum hann náddi fyrstur manna til gongu  í 1911.
 26. mai - Glyvra kirkja verður vigd.
 6. august - Gertrude Ederle verður fyrsta kvinnan, sum svimur yvir Ensku Kanalina, tá hon svimur frá Fraklandi til Englands.
 23. august - Kvinnur runt heimin syrgja vælumtókta, italska, sjónleikaran, og sex symbolið Rudolph Valentino sum doyr av búkhinnubruna, einans 31 ára gamal.
 31. august - Heimskendi gyklarin Harry Houdini doyr av kolubruna og búkhinnubruna.
 25. november - Deyðarevsing verður aftur sett í verk, aftaná at hava verið avtikin í 1889. Hon verður tó avtikin fyri aðru ferð í 1948.
 3. desember - Heimskendi rithøvundurin Agatha Christie hvørvur frá heimi sínum í Surrey, hon verður tó funnin aftur 11 dagar seinni.

Ókendar dagsetiningar
 Týska flogfelagið Lufthansa verður stovnað.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
2. februar - Valéry Giscard d'Estaing, franskur forseti (d. 2020).
 16. mars - Jerry Lewis, amerikanskur sjónleikari og skemtari (The Nutty Professor)
 9. apríl - Hugh Hefner, amerikanskur vinnulívsmaður og stovnari Playboy (d. 2017).
 30. mars - Ingvar Kamprad, svenskur handilsmaður og stovnari IKEA (d. 2018)
 21. apríl - Elizabeth II, ensk drotning (d. 2022).
 8. mai - David Attenborough, enskur sjónvarpsmaður og lívfrøðingur
 18. mai - Dirch Passer, danskur sjónleikari (Charles' tante) (d. 1980)
 1. juni - Marilyn Monroe, amerikanskur sjónleikari og sex symbol (d. 1962)
 28. juni - Mel Brooks, filmleikstjóri, skemtari og tónasmiður (The Producers)
 3. august - Tony Bennett, amerikanskur sangari
 13. august - Fidel Castro, kubanskur forseti (d. 2016)
 21. september - Eyvindur Mohr, listmálari. (d. 2005)

Andlát
 2. mai - Kvívíks Jógvan, yrkjari. (f. 1843)
 23. august -  Rudolph Valentino, italskur sjónleikari og sex symbol (f. 1895)
 31. oktober - Harry Houdini, ungarskur gyklari (f. 1874)


1929

1929 (MCMXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

 6. januar - Systir Agnes Gonxha Bojaxhiu, seinni kend sum Móðir Teresa, kemur til Calcutta frá Írlandi, til at byrja starv sítt í India.
 10. januar - Belgiska tekniseriuhetjan Tintin verður fyrstu ferð at síggja, í teknirøðini Les Aventures de Tintin, reporter..., au pays des Soviets (á føroyskum, Upplivingar Tintin í landi Sovjetanna.), í barnablaðs ískoytinum í dagblaðnum Le Petit Vingtième.
 17. januar  - Tekniseriu sjómaðurin Popeye verður fyrstu ferð at at síggja í blaðnum Thimble Theatre.
 9. februar - Litvinov avtalan verður undirskrivað í Moskvu. Avtalan hevur við sær at Sovjetsamveldið, Pólland, Estland, Rumenia og Lettland avtala ikki at nýta vopn um ósemja kemur upp landanna ímillum.
 2. mars - Táverandi heimsins longsta brúgv letur upp, tá Tollbrúgvin í San Francisco verður vígd.
 16. mai - Fyrsta Oscarsvirðislønin verður latin við 15 minutna hátíðarhald í Hollywood. Wings (1927) vinnur heiðurslønina fyri besta film.
 26. mai - Gjáar kirkja verður vígd.
 27. juni - Fyrsta almenna framsýning av litsjónvarpi verður hildin í New York. Fyrstu myndirnar, ið verða vístar eru av eini blomsturbuket og tí amerikanska flagginum.
 27. juli - Reyði Krossur tekur sær ein reyðan mána, afturat reyða krossinum sum búmerki.
 16. august - Ófriður tekur seg upp í millum Palestinar og jødar búsettar í Palestina, við teimum avleiðingum at 133 jødar og 116 palestinarir lata lív.
 20. august - BBC, British Broadcasting Company,  byrjar sína fyrstu sjónvarpsending.
 24. - 29. oktober - Wall Street brakið í 1929. Atvold til stóru amerikonsku fíggjarkreppuna sum vardi í fleiri ár.
 7. november - The Museum of Modern Art opnar fyri almenninginum í New York, USA.

Ókendar dagsetningar
 Molin við atløgubryggju í Tórshavnar havn eru liðug.

List

Bókmentir
The Sound and the Fury hjá William Faulkner.

Ítróttur

Fótbóltur

Føðingar
 15. januar - Martin Luther King Jr.,  amerikanskur mannarættindaleiðari (d. 1968)
 10. apríl - Max von Sydow, svenskur sjónleikari (Pelle Erobreren)
 4. mai - Audrey Hepburn, enskur sjónleikari og aktivistur (Breakfast at Tiffany's) (d. 1993)
 4. juni - Karolos Papoulias, fyrrverandi grikskur politikari og forseti Grikkalands (d. 2021)
 12. juni - Anne Frank (d. 1945)
 28. juli - Jacqueline Kennedy Onassis, amerikonsk forsetafrúa. (d. 1994)
 7. august - Don Larsen, amerikanskur hornabóltsleikari (d. 2020)
 24. august - Yasser Arafat, palestinskur forseti. (d. 2004)
 21. september - Jákup Joensen, føroyskur vinnulívsmaður og politikari (d. 2016).
 25. september - Barbara Walters, amerikonsk tíðindakvinna
 5. november - Lennart Johansson, svenskur ítróttarleiðari (d. 2019)
 12. november - Grace Kelly, amerikanskur sjónleikari og seinni prinsessa av Monako. (High Noon) (d. 1982)
 13. desember - Christopher Plummer, kanadiskur sjónleikari (The Sound of Music) (d. 2021)

Andlát
 15. mai - Søren Henrik Theodor Sørensen, Føroya próstur 1878-84. (f. 1849)


Trollhättans kommuna

Trollhättans kommuna (svenskt: Trollhättans kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Trollhättans kommuna hevur umleið 56.573 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Trollhättan.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: trollhattan.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Uddevalla kommuna

Uddevalla kommuna (Uddevalla kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Uddevalla kommuna hevur omleið 53 025 inbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Uddevalla.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: uddevalla.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Öckerö kommuna

Öckerö kommuna (Öckerö kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Öckerö kommuna hevur omleið 12 574 inbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Öckerö.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: ockero.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Åmåls kommuna

Åmåls kommuna (Åmåls kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Åmåls kommuna hevur umleið 12 299 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Åmål.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: amal.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Vänersborgs kommuna

Vänersborgs kommuna (Vänersborgs kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Vänersborgs kommuna hevur omleið 37 369 inbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Vänersborg.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: vanersborg.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Vårgårda kommuna

Vårgårda kommuna (Vårgårda kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Vårgårda kommuna hevur omleið 11 065 inbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Vårgårda.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: vargarda.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Vara kommuna

Vara kommuna (Vara kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Vara kommuna hevur omleið 15 509 inbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Vara.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: vara.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Ulricehamns kommuna

Ulricehamns kommuna (Ulricehamns kommun), kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Ulricehamns kommuna hevur omleið 22 211 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Ulricehamn.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: ulricehamn.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Marks kommuna

Marks kommuna (svenskt: Marks kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Marks kommuna hevur umleið 33.753 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Kinna.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: mark.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Melleruds kommuna

Melleruds kommuna (svenskt: Melleruds kommun) er ein kommuna í Dalsland og Västra Götalands län í Svøríki. Melleruds kommuna hevur umleið 8.892 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Mellerud.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: mellerud.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Munkedals kommuna

Munkedals kommuna (svenskt: Munkedals kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Munkedals kommuna hevur umleið 10 205 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Munkedal.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: munkedal.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Mölndals kommuna

Mölndals kommuna (svenskt: Mölndals kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Mölndals kommuna hevur umleið 61 978 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Mölndal.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: molndal.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Orust kommuna

Orust kommuna (svenskt: Orust kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Orust kommuna hevur umleið 15 036 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Henån.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: orust.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Partille kommuna

Partille kommuna (svenskt: Partille kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Partille kommuna hevur umleið 36 147 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Partille.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: partille.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Skara kommuna

Skara kommuna (svenskt: Skara kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Skara kommuna hevur umleið 18 580 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Skara.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: skara.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Skövde kommuna

Skövde kommuna (svenskt: Skövde kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Skövde kommuna hevur umleið 52 859 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Skövde.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: skovde.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Sotenäs kommuna

Sotenäs kommuna (svenskt: Sotenäs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Sotenäs kommuna hevur umleið 8 928 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Kungshamn.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: sotenas.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Stenungsunds kommuna

Stenungsunds kommuna (svenskt: Stenungsunds kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Stenungsunds kommuna hevur umleið 24 932 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Stenungsundi.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: stenungsund.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Strömstads kommuna

Strömstads kommuna (svenskt: Strömstads kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Strömstads kommuna hevur umleið 12 480 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Strömstad.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: stromstad.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Svenljunga kommuna

Svenljunga kommuna (svenskt: Svenljunga kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Svenljunga kommuna hevur umleið 10 299 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Svenljunga.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: svenljunga.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tanums kommuna

Tanums kommuna (svenskt: Tanums kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tanums kommuna hevur umleið 12 303 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Tanumshede.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: tanum.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tibro kommuna

Tibro kommuna (svenskt: Tibro kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tibro kommuna hevur umleið 10 754 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Tibro.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: tibro.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tidaholms kommuna

Tidaholms kommuna (svenskt: Tidaholms kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tidaholms kommuna hevur umleið 12 565 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Tidaholm.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: tidaholm.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tjörns kommuna

Tjörns kommuna (svenskt: Tjörns kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tjörns kommuna hevur umleið 15 050 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Skärhamn.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: tjorn.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tranemo kommuna

Tranemo kommuna (svenskt: Tranemo kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tranemo kommuna hevur umleið 11 531 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Tranemo.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: tranemo.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Töreboda kommuna

Töreboda kommuna (svenskt: Töreboda kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Töreboda kommuna hevur umleið 8 992 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Töreboda.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: toreboda.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Ale kommuna

Ale kommuna (svenskt: Ale kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Ale kommuna hevur umleið 28 074 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Nödinge-Nol.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: ale.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Alingsås kommuna

Alingsås kommuna (svenskt: Alingsås kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Alingsås kommuna hevur umleið 38 619 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Alingsås.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: alingsas.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Bengtsfors kommuna

Bengtsfors kommuna (svenskt: Bengtsfors kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Bengtsfors kommuna hevur umleið 9 550 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Bengtsfors.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: bengtsfors.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Bollebygds kommuna

Bollebygds kommuna (svenskt: Bollebygds kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Bollebygds kommuna hevur umleið 8 562 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Bollebygd.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: bollebygd.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Borås kommuna

Borås kommuna (svenskt: Borås kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Borås kommuna hevur umleið 105 995 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Borås.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: boras.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Dals-Eds kommuna

Dals-Eds kommuna (svenskt: Dals-Eds kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Dals-Eds kommuna hevur umleið 4 740 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Ed.

Myndir

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: dalsed.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Essunga kommuna

Essunga kommuna (svenskt: Essunga kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Essunga kommuna hevur umleið 5 494 íbúgvar (2013).
Kommunuskrivstovan er staðsett í Nossebro.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: essunga.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Falköpings kommuna

Falköpings kommuna (svenskt: Falköpings kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Falköpings kommuna hevur umleið 31 988 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Falköping.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: falkoping.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Färgelanda kommuna

Färgelanda kommuna (svenskt: Färgelanda kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Färgelanda kommuna hevur umleið 6 535 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Färgelanda.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: fargelanda.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Grästorps kommuna

Grästorps kommuna (svenskt: Grästorps kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Grästorps kommuna hevur umleið 5 641 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Grästorp.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: grastorp.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Gullspångs kommuna

Gullspångs kommuna (svenskt: Gullspångs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Gullspångs kommuna hevur umleið 5 185 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Gullspång.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: gullspang.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Göteborgs kommuna

Göteborgs kommuna (svenskt: Göteborgs stad), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Göteborgs kommuna hevur umleið 533 271 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Göteborg.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: goteborg.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Götene kommuna

Götene kommuna (svenskt: Götene kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Götene kommuna hevur umleið 13 028 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Götene.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: gotene.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Herrljunga kommuna

Herrljunga kommuna (svenskt: Herrljunga kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Herrljunga kommuna hevur umleið 9 274 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Herrljunga.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: herrljunga.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Hjo kommuna

Hjo kommuna (svenskt: Hjo kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Hjo kommuna hevur umleið 8 805 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Hjo.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: hjo.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Härryda kommuna

Härryda kommuna (svenskt: Härryda kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Härryda kommuna hevur umleið 35 732 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Mölnlycke.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: harryda.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Karlsborgs kommuna

Karlsborgs kommuna (svenskt: Karlsborgs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Karlsborgs kommuna hevur umleið 6 757 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Karlsborg.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: karlsborg.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Kungälvs kommuna

Kungälvs kommuna (svenskt: Kungälvs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Kungälvs kommuna hevur umleið 42 109 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Kungälv.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: kungalv.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Lerums kommuna

Lerums kommuna (svenskt: Lerums kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Lerums kommuna hevur umleið 39 319 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Lerum.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: lerum.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Lidköpings kommuna

Lidköpings kommuna (svenskt: Lidköpings kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Lidköpings kommuna hevur umleið 38 414 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Lidköping.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: lidkoping.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Lilla Edets kommuna

Lilla Edets kommuna (svenskt: Lilla Edets kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Lilla Edets kommuna hevur umleið 12 829 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Lilla Edet.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: lillaedet.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Lysekils kommuna

Lysekils kommuna (svenskt: Lysekils kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Lysekils kommuna hevur umleið 14 369 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Lysekil.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: lysekil.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Mariestads kommuna

Mariestads kommuna (svenskt: Mariestads kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Mariestads kommuna hevur umleið 23 870 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Mariestad.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: mariestad.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Älmhults kommuna

Älmhults kommuna (svenskt: Älmhults kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Älmhults kommuna hevur 16 111 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Älmhults kommuna


Växjö kommuna

Växjö kommuna (svenskt: Växjö kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Växjö kommuna hevur 87 880 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Växjö kommuna


Uppvidinge kommuna

Uppvidinge kommuna (svenskt: Uppvidinge kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Uppvidinge kommuna hevur 9 307 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Uppvidinge kommuna


Tingsryds kommuna

Tingsryds kommuna (svenskt: Tingsryds kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Tingsryds kommuna hevur 12 292 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Tingsryds kommuna


Markaryds kommuna

Markaryds kommuna (svenskt: Markaryds kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Markaryds kommuna hevur 9 607 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Markaryds kommuna


Ljungby kommuna

Ljungby kommuna (svenskt: Ljungby kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Ljungby kommuna hevur 27 594 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Ljungby kommuna


Lessebo kommuna

Lessebo kommuna (svenskt: Lessebo kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Lessebo kommuna hevur 8 401 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Lessebo kommuna


Alvesta kommuna

Alvesta kommuna (svenskt: Alvesta kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Alvesta kommuna hevur 19 546 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Alvesta kommuna


Borgholms kommuna

Borgholms kommuna (svenskt: Borgholms kommun) er ein kommuna á oynni Öland í Kalmar län í Svøríki. Borgholms kommuna hevur umleið 10 619 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Kalmar län
Öland


Emmaboda kommuna

Emmaboda kommuna (svenskt: Emmaboda kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Emmaboda kommuna hevur 8 964 íbúgvar (2013).

Býir
Tað eru 6 býir og bygdir (tätort) í Emmaboda kommunu.

Í talvuni niðanfyri eru bygdirnar listaðar eftir fólkatalinum pr. 31. desember 2005. Býurin har kommunusætið er, sæst við feitari skrivt.

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Hultsfreds kommuna

Hultsfreds kommuna (svenskt: Hultsfreds kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Hultsfreds kommuna hevur umleið 13 635 íbúgvar (2013).

Býir og bygdir
Tað eru átta býir og bygdir í Hultsfreds kommunu.

Hultsfred
Virserum
Målilla
Mörlunda
Silverdalen
Järnforsen
Vena
Rosenfors

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Högsby kommuna

Högsby kommuna (svenskt: Högsby kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Högsby kommuna hevur umleið 5 718 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Västerviks kommuna

Västerviks kommuna (svenskt: Västerviks kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Västerviks kommuna hevur umleið (2013) 35 867 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Vimmerby kommuna

Vimmerby kommuna (svenskt: Vimmerby kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Vimmerby kommuna hevur umleið (2013) 15 287 íbúgvar. Kendi svenski rithøvundurin Astrid Lindgren var úr Vimmerby, og har er gjørt savn og upplivingardepil knýttur at barnabókum hennara um Pippi Smokkulegg, Emil úr Lønnibergi o.o.

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Torsås kommuna

Torsås kommuna (svenskt: Torsås kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Torsås kommuna hevur umleið (2013) 6 879 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Oskarshamns kommuna

Oskarshamns kommuna (svenskt: Oskarshamns kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Oskarshamns kommuna hevur umleið 26 212 íbúgvar (2013).

Býir
Tað eru 10 býir í Oskarshamns kommunu. Høvuðsbýurin er Oskarshamn.

Í talvuni síggjast býirnir eftir stødd per 31. desember 2010.

Viðmerking: Ein minni partur av Emsfors liggur í Mönsterås kommunu.

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Nybro kommuna

Nybro kommuna (svenskt: Nybro kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Nybro kommuna hevur umleið 19 489 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Mörbylånga kommuna

Mörbylånga kommuna (svenskt: Mörbylånga kommun), er ein kommuna á oynni Öland í Kalmar län í Svøríki. Mörbylånga kommuna hevur umleið 14 368 íbúgvar (2013).

Býir
Tað eru 9 býir í Mörbylånga kommunu.

Í talvuni sæst yvirlit yvir býir og bygdir í kommununi eftir fólkatalinum per 31. desember 2010. Størsti býur er Färjestaden, ið er høvuðsbýur og sæti fyri Mörbylånga kommunu.

Keldur

Kommunur í Kalmar län
Öland


Mönsterås kommuna

Mönsterås kommuna (svenskt: Mönsterås kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Mönsterås kommuna hevur umleið 12 949 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Kalmar kommuna

Kalmar kommuna (svenskt: Kalmar kommun), er ein kommuna í Kalmar län í Svøríki. Kalmar kommuna hevur umleið 63 887 íbúgvar (2013).

Býir
Tað eru 15 býir og bygdir í Kalmar kommunu.

Kalmar
Lindsdal
Smedby
Rinkabyholm
Drag
Ljungbyholm
Trekanten
Rockneby
Läckeby
Påryd
Hagby
Vassmolösa
Tvärskog
Dunö
Halltorp
Boholmarna

Keldur

Kommunur í Kalmar län


Västerås kommuna

Västerås kommuna (svenskt: Västerås stad), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Västerås kommuna hevur umleið 142 131 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Svøríki


Surahammars kommuna

Surahammars kommuna (svenskt: Surahammars kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Surahammars kommuna hevur umleið 9 834 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Svøríki


Skinnskattebergs kommuna

Skinnskattebergs kommuna (svenskt: Skinnskattebergs kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Skinnskattebergs kommuna hevur umleið 4 411 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Sala kommuna

Sala kommuna (svenskt: Sala kommun) er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Sala kommuna hevur umleið 21 769 íbúgvar (2013).

Keldur

Sala kommuna


Norbergs kommuna

Norbergs kommuna (svenskt: Norbergs kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Norbergs kommuna hevur umleið 5 608 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Köpings kommuna

Köpings kommuna (svenskt: Köpings kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Köpings kommuna hevur umleið 25 237 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Kungsörs kommuna

Kungsörs kommuna (svenskt: Kungsörs kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Kungsörs kommuna hevur umleið 8 175 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Heby kommuna

Heby kommuna (svenskt: Heby kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Heby kommuna hevur umleið 13 450 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Hallstahammars kommuna

Hallstahammars kommuna (svenskt: Hallstahammars kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Hallstahammars kommuna hevur umleið 15 524 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Fagersta kommuna

Fagersta kommuna (svenskt: Fagersta kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Fagersta kommuna hevur umleið 12 872 íbúgvar (2013).Umsiting kommununar er staðsett í býnum Fagersta.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: fagersta.se

Keldur

Kommunur í Svøríki


Arboga kommuna

Arboga kommuna (svenskt: Arboga kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Arboga kommuna hevur umleið 13 493 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Gotlands kommuna

Gotlands kommuna (svenskt: Gotlands kommun, eisini Region Gotland) er ein kommuna í Gotlands län í Svøríki. Gotlands kommuna hevur 57 455 íbúgvar (2015). Kommunan er tann einasta kommunan í  Gotlands län. Umframt oynna Gotland eru hesar oyggjarnar í Gotlands kommunu: Fårö, Stora Karlsö, Lilla Karlsö og Gotska Sandön.

Býir og bygdir
Høvuðsbýurin er markeraður við feitari skrift.

Keldur

Ávísingar úteftir
 Gotlands kommuna


Varbergs kommuna

Varbergs kommuna (svenskt: Varbergs kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Varbergs kommuna hevur 60 755 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Varbergs kommuna


Laholms kommuna

Laholms kommuna (svenskt: Laholms kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Laholms kommuna hevur 24 077 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Laholms kommuna


Kungsbacka kommuna

Kungsbacka kommuna (svenskt: Kungsbacka kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Kungsbacka kommuna hevur 78 948 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Kungsbacka kommuna


Hylte kommuna

Hylte kommuna (svenskt: Hylte kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Hylte kommuna hevur 10 495 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Hylte kommuna


Halmstads kommuna

Halmstads kommuna (svenskt: Halmstads kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Halmstads kommuna hevur 96 519 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Halmstads kommuna


Falkenbergs kommuna

Falkenbergs kommuna (svenskt: Falkenbergs kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Falkenbergs kommuna hevur 46 499 íbúgvar (2021).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Falkenbergs kommuna


Sölvesborgs kommuna

Sölvesborgs kommuna (svenskt: Sölvesborgs kommun) er ein kommuna í Blekinge län í Svøríki. Sölvesborgs kommuna hevur 17 110 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Sölvesborgs kommuna


Ronneby kommuna

Ronneby kommuna (svenskt: Ronneby kommun) er ein kommuna í Blekinge län í Svøríki. Ronneby kommuna hevur 28 554 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Ronneby kommuna


Olofströms kommuna

Olofströms kommuna (svenskt: Olofströms kommun) er ein kommuna í Blekinge län í Svøríki. Olofströms kommuna hevur 13 117 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Olofströms kommuna


Karlskrona kommuna

Karlskrona kommuna (svenskt: Karlskrona kommun) er ein kommuna í Blekinge län í Svøríki. Karlskrona kommuna hevur 65 153 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Karlskrona kommuna


Karlshamns kommuna

Karlshamns kommuna (svenskt: Karlshamns kommun) er ein kommuna í Blekinge län í Svøríki. Karlshamns kommuna hevur 31 799 íbúgvar (2015).

Býir og bygdir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Karlshamns kommuna


Östhammars kommuna

Östhammars kommuna (svenskt: Östhammars kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Östhammars kommuna hevur umleið 21 352 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Älvkarleby kommuna

Älvkarleby kommuna (svenskt: Älvkarleby kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Älvkarleby kommuna hevur umleið 9 132  íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Uppsala kommuna

Uppsala kommuna (svenskt: Uppsala kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Uppsala kommuna hevur umleið 205 199 íbúgvar (2013). Uppsala er ein tann elsti býurin í Svøríki. Har var stórt hov í teirri heidnu tíðini, og har búðu uppsalakongarnir. Enn situr svenski erkabispurin í Uppsala, og í teirra gomlu, vøkru dómkirkjuni liggja beinini av mongum av teimum svensku kongunum og øðrum stórmennum. Stórt universitet er í býnum.

Keldur

Kommunur í Svøríki


Tierps kommuna

Tierps kommuna (svenskt: Tierps kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Tierps kommuna hevur umleið 20 144 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Knivsta kommuna

Knivsta kommuna (svenskt: Knivsta kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Knivsta kommuna hevur umleið 15 580 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Håbo kommuna

Håbo kommuna (svenskt: Håbo kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Håbo kommuna hevur umleið 19 968 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Enköpings kommuna

Enköpings kommuna (svenskt: Enköpings kommun), er ein kommuna í Uppsala län í Svøríki. Enköpings kommuna hevur umleið 40.656 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Söderhamns kommuna

Söderhamns kommuna (svenskt: Söderhamns kommun), er ein kommuna í Gävleborgs län í Svøríki. Söderhamns kommuna hevur umleið 25 442 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Sandvikens kommuna

Sandvikens kommuna (svenskt: Sandvikens kommun), er ein kommuna í Gävleborgs län í Svøríki. Sandvikens kommuna hevur umleið 37 250 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki


Vingåkers kommuna

Vingåkers kommuna (svenskt: Vingåkers kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Vingåkers kommuna hevur umleið 8 835 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Svøríki


Trosa kommuna

Trosa kommuna (svenskt: Trosa kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Trosa kommuna hevur umleið 11 680 íbúgvar.

Keldur

Kommunur í Svøríki


Strängnäs kommuna

Strängnäs kommuna (svenskt: Strängnäs kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Kommunan hevur umleið 33 389 íbúgvar (2013).

Keldur

Slóðir úteftir

Kommunur í Svøríki


Oxelösunds kommuna

Oxelösunds kommuna (svenskt: Oxelösunds kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Oxelösunds kommuna hevur umleið 11 403 íbúgvar (2013).

Keldur

Kommunur í Svøríki