Eddie Meduza

Errol Leonard Norstedt, (føddur 17. juni 1948, Göteborg, deyður 17. januar 2002, Växjö) eisini kendur við listanavnunum Eddie Meduza, var ein svenskur sangari, tónleikari, tónaskald, sangskrivari, guitarleikari og skemtari.

Tónleikaútgávur

 Errol (1975)
 Eddie Meduza & Roarin' Cadillacs (1979)
 Garagetaper (1980)
 Gasen I Botten (1981)
 För Jævle Braa! (1982)
 Dåren É Lös (1983)
 West A Fool Away (1984)
 Ain't Got No Cadillac (1985)
 You Ain't My Friend (1990)
 Harley Davidson (1995)
 Silver Wheels (1997)
 Värsting Hits (1998)
 Väg 13 (1999)
 Scoop (2001)

Ávisingar úteftir

 Eddies Himmel (svensk)
 Eddie Meduza Discography (engelsk)

Svenskir tónleikarar
Føðingar í 1948
Andlát í 2002
Svenskir sangarar
Skemtarar


Stjórnin hjá Anker Jørgensen II

Stjórnin hjá Anker Jørgensen II hevur verið stjórn Danmarkar
frá 13. februar 1975 til 30. august 1978.

Onnur stjórnin hjá Anker Jørgensen var skipað við sosialdemokratunum sum tann einasti flokkur í donsku stjórnini.

Sí eisini
 Danskir forsætisráðharrar

Ávisingar úteftir
Regeringen Anker Jørgensen II, stm.dk

Keldur

Danskar stjórnir
Danskur politikkur
1975
1976
1977
1978


Stjórnin hjá Poul Hartling

Stjórnin hjá Poul Hartling hevur verið stjórn Danmarkar frá 19. desember 1973 til 13. februar 1975.
Stjórnin hjá Poul Hartling var skipað við Venstre sum tann einasti flokkur í donsku stjórnini.

Sí eisini
 Danskir forsætisráðharrar

Ávisingar úteftir
Regeringen Poul Hartling, stm.dk

Keldur

Danskar stjórnir
Danskur politikkur
1973
1974
1975


Stjórnin hjá Anker Jørgensen I

Stjórnin hjá Anker Jørgensen I hevur verið stjórn Danmarkar frá 5. oktober 1972 til 6. desember 1973.

Fyrsta stjórnin hjá Anker Jørgensen var skipað við sosialdemokratunum sum tann einasti flokkur í donsku stjórnini.

Sí eisini
 Danskir forsætisráðharrar

Ávisingar úteftir
Regeringen Anker Jørgensen I, stm.dk

Keldur

Danskar stjórnir
Danskur politikkur
1972
1973


Splash and Bubbles

Splash and Bubbles (danskt heiti: Splask og Boble) er ein amerikonsk teknifilmsrøð skapað av John Tartaglia fyri PBS Kids.

Keldur

Sjónvarpsrøðir úr USA


Olof Thunberg

Fritz-Olof Thunberg (føddur 21. mai 1925 í Västerås, deyður 24. februar 2020 í Nacka distrikt, Stockholms län) var svenskur sjónleikari og filmsleikstjóri.

Svenska umhvørvisstríðskvinnan Greta Thunberg er abbadóttir Olof Thunberg.

Ávísingar úteftir
 Skådespelaren Olof Thunberg är död., dn.se (á svenskum)
 Olof Thunberg, svenskfilmdatabas.se (á svenskum)
 Olof Thunberg, imdb.com (á enskum)

Keldur

Svenskir sjónleikarar
Føðingar í 1925
Andlát í 2020


Paris Saint-Germain F.C.

Paris Saint-Germain Football Club (stytt: Paris-SG ella PSG) er eitt franskt fótbóltsfelag úr París.
Felagið varð stovnað í 1970. Besta mansliðið hjá felagnum hevur spælt í bestu fransku deildini, Ligue 1, síðan 1974.

Venjarin hjá PSG er Mauricio Pochettino, sum avloysti Thomas Tuchel fyrst í januar 2021.

Ognarin hjá PSG er Qatar Sports Investments, eitt íløgufelag ür Katar, sum sitandi forseti og emir í Katar, Tamim bin Hamad al-Thani, eigur. Katariska íløgufelagið keypti franska ítróttafelagið í 2011.

Heiður

Slóðir úteftir
Almenna heimasiðan (psg.fr):  á enskum, á fronskum
PSG E-Sports (á enskum)
Paris Saint-Germain, uefa.com (á enskum)

Keldur

Fransk fótbóltsfeløg


Listi yvir forsetar Týsklands

Listi yvir forsetar Týsklands er ein listi yvir samveldisforsetar í Týsklandi síðan 1949 (almenna heitið á týskum er Bundesrepublik Deutschland, sum merkir Samveldislýðveldið Týskland).

Niðanfyri sæst yvirlit yvir allar teir 12 týsku samveldisforsetarnar (týskt: Bundespräsident):

Sí eisini
 Týskland

Ávísingar úteftir
 Heimasíðan: bundespraesident.de

Keldur

Listar
Týskir politikarar
Forsetar Týsklands
Forsetar


COVID-19 alheimsfarsóttin í Føroyum

COVID-19 alheimsfarsóttin varð fyrstu ferð staðfest í Føroyum í mars 2020. Smittuferðin var 1 tilburður pr 280 íbúgvar, ein av teimum hægstu í heiminum, men Føroyar testaðu eisini sera nógv fólk í mun til fólkatalið.

Tað hava verið fleiri sløg av COVID-19 í Føroyum, m.a. Alfa, Delta og at enda Omikron. Í fyrstani varð landið lukkað niður, men læt síðan upp aftur so við og við. Nógv stór tiltøk eru blivin avlýst tey tvey árini, ið hava verið merkt av koronastøðuni frá mars 2020 til 1. mars 2022, tá ið allar avmarkingar fóru úr gildi. Føroysku myndugleikarnir tóku avgerð um at støðga við at hópkanna fyri COVID-19 frá 1. mars 2022. Hetta varð mett at vera ráðiligt, av tí at Omikron frábrigdi smittaði sera illa og tí var sera ringt at berja niður, og tí at lutvíst fá fólk blivu innløgd vegna hetta frábrigdi og lutvíst fá fólk doyðu vegna COVID-19.

Hin 28. februar, tá ið føroyingar góvust við at hópkanna fyri koronu, høvdu tilsamans 34.648 føroyingar fingið staðfest COVID-19 við pcr-kanning. Landslæknin metti, at myrkatalið var stórt, og at flestu føroyingar tá høvdu havt sjúkuna. Tann síðsta dagin, tá ið kanna var fyri koronu vóru staðfestir 275 nýggir tilburðir. Teir seinastu 7 samdøgrini tá vóru 1.050 staðfest smittað við korona. 31 fólk vóru tá deyð við korona síðan sjúkan á fyrsta sinni varð staðfest í Føroyum.

Tilsamans vórðu 626 tilburðir staðfestir í 2020, 5.455 tilburðir í 2021 og í januar og februar 2022 vóru staðfestir heili 28.567 tilburðir við COVID-19.

Tað vóru umleið 778.000 persónar kannaðir fyri COVID-19 í Føroyum frá mars 2020 til 28. februar 2022.

Hin 30. desember 2020 blivu fyrstu føroyingarnir koppsettir fyri korona. Hin 30. desember 2021 høvdu tilsamans 41.437 fólk (77,3%) í Føroyum fingið fyrsta prikið, meðan 40.528 (75,6%) fólk høvdu fingið annað prikið, 14.270 (26,6%) fólk høvdu eisini fingið 3. prikið.

Gongdin í Føroyum
COVID-19 alheimsfarsóttin varð fyrstu ferð staðfest í Føroyum, í mars 2020. Smittuferðin var 1 tilburður pr 280 íbúgvar, ein av teimum hægstu í heiminum, men Føroyar testaðu eisini sera nógv fólk í mun til fólkatalið. Frá 20. august til 10. september var ongin innlendis smitta av COVID 19. Hin 12. september vóru 5 persónar staðfest smittaðir, teir vóru smittaðir í Føroyum og ikki við komu til landið. Sambært landslæknanum hoyrdu tey tó øll til somu smittuketu. 2 dagar seinni vóru aftur fimm tilburðir staðfestir, harav vóru fýra av hesum tilburðum partur av somu smittuketu, ið landslæknin kendi til. Fimti persónurin var ein útlendingur ið varð testaður positivur á flogvøllinum.

Tað hava higartil (juni 2021) verið fýra bylgjur av COVID-10 tilburðum í Føroyum tann fjórða byrjaði síðst í mai. Tann fyrsta bylgjan var í mars-apríl 2020, næsta bylgjan byrjaði í juli 2020 og vardi til november, hóast talið á sjúkum ikki kom niður á null, áðrenn triðja bylja byrjaði í desember 2020, tá ið knapt 4000 útisetar og onnur ferðafólk komu til Føroya at halda jól. Í november vóru teir allar flestu tilburðirnir komnir frá útlandinum og frá kendum smittuketum. Fyrstu vikuna í november var ongin nýggjur tilburður, og dagarnir mitt í november vóru bara 2-3 sjúk. Triðja bygja vardi til januar 2021. Einkultir tilburðir vóru í februar, men allir vóru innfluttir tilburðir. 26. februar var tann síðsti corona-sjúklingurin staðfestur frískur aftur, og sostatt var ongin aktivur tilburður av COVID-19 í Føroyum. Í mars 2021 vóru 3 tilburðir staðfestir, tann síðsti bleiv staðfest frískur aftur 23. mars. Í apríl vóru 3 tilburðir tilsamans. Í mai hava higartil (pr. 19. mai) verið seks tilburðir, harav var innlendissmitta fyri fyrstu ferð síðan januar 2021, men tað eydnaðist at støðga smittuni heilt skjótt, sá tað út til, men 23. mai tók smittan dik á seg, og 16 fólk vóru testaði positiv, so talið av smittaðum kom upp á 23. So høg tøl vóru ikki sædd í Føroyum síðan um jólini 2020.

Nógvir tilburðir hava verið uttan nøkur serlig ella bara mild sjúkueyðkenni. Nøkur fá hava verið innløgd á sjúkrahúsi. og ongin er deyður av COVID-19 í Føroyum. Av teimum fyrstu 187 tilburðunum bleiv tann seinasti staðfestur frískur 8. mai 2020.
Eftir nærum tveir mánaðir uttan nakran kendan tilburð av COVID-19 í Føroyum, var ein tilburður staðfestur hin 4. juli 2020, tá ið ein persónur bleiv testaður positivur, tá ið viðkomandi kom til landið og tann 19. juli bleiv ein familja á trý testaði positiv, tá ið tey komu til landið.

Frá 20. august til 10. september var ongin innlendis smitta av COVID 19. Hin 12. september vóru 5 persónar staðfest smittaðir, teir vóru smittaðir í Føroyum og ikki við komu til landið. Sambært landslæknanum hoyrdu tey tó øll til somu smittuketu. 2 dagar seinni vóru aftur fimm tilburðir staðfestir, harav vóru fýra av hesum tilburðum partur av somu smittuketu, ið landslæknin kendi til. Fimti persónurin var ein útlendingur ið varð testaður positivur á flogvøllinum.

Hin 19. september boðaði landslæknin frá, at ein nýggjur tilburður varð staðfestur dagin fyri, og at smittuketan var ókend. Hin 20. september vóru 3 tilburðir staðfestir, hesi vóru øll partur av somu smittuketu. Tað bleiv boðað frá, at tað er ein familja, sum var smittað við Covid-19, og at tey vóru smittað í Føroyum og at børn teirra gingu á Glasi, Skúlanum á Fløtum og einum barnaansingarstovni í Tórshavnar kommunu. Mentamálaráðið avgjørdi, at allir næmingar á Glasi, fýra flokkar í fólkaskúlanum og teirra lærarar og børnini og starvsfólk í barnagarðinum áttu at vera kannað fyri koronasmittu sunnudagin 20. september, og so aftur mikudagin ella mánadag og so aftur hósdag. Allir næmingar skuldu halda seg heima nakrir dagar. Hin 22. september var boðað frá, at 11 tilburðir vóru staðfestir frá kanningum, ið vóru gjørdar 21. september. Talið av kanningum fyri tann dagin var 3.581. Nakrir dagar seinni varð boðað frá, at ein av tilburðunum frá 21. september var faskt positivur, so talið bleiv rættað til 10. Talið av smittaðum í september lá ímillum 0 og 5 burtursæð frá 21. september, tá ið 10 persónar vóru staðfest smittað við COVID-19. Í oktober og november 2020 vóru sera fáir nýggir tilburðir staðfestir og samfelagið koyrdi nærum sum vanligt. Talið av dagligum tilburðum lá millum 0 og 4, fleiri dagar vóru ongir nýggir tilburðir í fleiri dagar á rað. Tað varð væntað, at talið fór at økjast í desember, tá ið nógv ung lesandi fóru at koma til Føroya at halda jól, hetta tí at smittutalið var sera høgt í t.d. Danmark í november og desember 2020. Føroyskir myndugleikar mæltu til at vísa serligt varsemi og bóðu útisetar og onnur ið fóru uttanlanda og komu aftur til Føroya um at lata seg testa 3 dagar áðrenn fráferð til Føroya, og við komu til landið og aftur á 6. degi, og mælt varð til at fólk vóru í sóttarhaldi til tey høvdu fingið negativt svar eftir kanningina á 6 degi. Barrir, dansistøð og líknandi skuldi lata aftur kl. 22 og kirkjur og samkomur valdu ikki at halda gudstænastu og møtir um jólini, hetta fyri at minka um vandan fyri at spjaða smittuna.

Dagarnir áðrenn jól, jóladagarnir og beint eftir jól vóru tað fleiri nýggir tilburðir staðfestir hvønn dag, tó ikki so nógv sum í august. Um jólini lá talið á nýggjum smittaðum millum 0 og 8. Tann 17. desember varð ongin staðfestur smittaður og tann 26. desember vórðu 8 staðfest smittað. Dagin eftir vóru 3 nýggir tilburðir, og sambært landslæknanum vóru øll trý í sóttarhaldi, tá ið smittan varð staðfest. Pr. 27. desember 2020 vóru 47 fólk sjúk við COVID-19 í Føroyum, 582 høvdu fingið staðfest smittuna og av teimum vóru 535 fólk staðfest frísk aftur. 28. desember 2020 vóru 19 fólk staðfest positiv, tey flestu vóru partar av kendum smittuketum. Teir næstu tríggir dagarnar vóru tølini fýra, fimm og so null nýggjársaftan. Tá ið komið var inn í nýggja árið 2021 sá tað út til, at triðja bylja hevði toppað tann 28. desember 2020, tá ið 66 fólk vóru sjúk í senn. Hin 3. januar 2021 vóru seks persónar staðfestir positivir, og sambært landslæknanum varð tað óvist hvar ið fimm av persónunum vóru blivin smittaði, tann sætti varð staðfestur postivur triðja dagin eftir at hava verið uttanlanda.

Hin 30. desember 2020 blivu fyrstu føroyingarnir koppsettir fyri korona, tey vóru 120 í tali og tað hendi á teimum trimum sjúkrahúsunum, talan var um heilsustarvsfólk: 55 fólk í Havn, 41 fólk í Klaksvík og 24 fólk í Suðuroy.

5. januar 2021 andaðist fyrsti føroyingur í Føroyum við koronu. Talan er um 68 ára gamlan mann, sum fyrst í desember varð innlagdur á Landssjúkrahúsið við aðrari álvarsligari sjúku enn koronu. Hann varð fluttur á koronudeildina stutt fyri jól. Sambært varastjóranum í Sjúkrahúsverkinum er tað sannlíkt, ella kann ikki útilokast, at maðurin varð smittaður á Landssjúkrahúsinum.

Frá 9. januar 2021 til 25. januar vóru millum 0 og 2 nýggir tilburðir av COVID-19 í Føroyum. Frá 26. januar til 2. februar 2021 vóru ongir nýggir tilburðir av COVID-19 skrásettir í Føroyum. Ein nýggjur tilburður var skrásettur 3. februar, tað var ein persónur ið kom til landið tveir dagar áðrenn, og bleiv testaður negativur við komu men postivur tveir dagar seinni. Í februar hava tað verið millum 0 og 1 nýggir tilburðir um dagin, tilsamans fýra tilburðir. Hin 26. februar 2021 var ongin aktivur tilburður longur av COVID-19 eftir í Føroyum. Fyri aðru ferð var talið komið niður á null. Tað kann tó væntast, at nýggir tilburðir fara at koma frá útlandinum.

Hin 7. mars 2021 vóru tveir tilburðir av COVID-19 staðfestir á flogvøllinum. Hin 12. mars var ein tilburður staðfestur, tað var ein persónur ið hevði ferðast til Føroya. Eftir tað bleiv ongin nýggjur tilburður staðfestur í ein heilan mánað, ikki fyrr enn 13. apríl varð ein tilburður staðfestur á flogvøllinum við komu til Føroya.

Fyrst í mai vóru einstakir tilburðir staðfestir, men síðan var ongin tilburður í fleiri dagar. Hin 20. mai var ein nýggjur tilburður, har viðkomandi ikki visti, hvar hann hevði fingið smittuna frá, hann hevði ikki verið uttanlanda nýliga. Dagin eftir vóru tveir tilburðir staðfestir, harav tann eini ikki visti, hvagan smittan var komin. Dagin eftir vóru 3 tilburðir, og so vaks talið knappliga sera nógv. Tann 23. mai vóru 16 tilburðir staðfestir. Talan var fyri tað mesta um ung fólk millum 16 og 24 sambært landslæknanum. Millum tey smittaðu vóru rógvarar og áskoðarar frá róðrarstevnuni Ódnartøk, ið var hildin í Runavík leygardagin 22. mai.

Í juli vóru G! festivalurin og Summarfestivalurin avlýstir eftir og pressi frá myndugleikunum, meðan Ólavsøkan varð hildin sum vant. Í august var sera lítil smitta, talið á nýggjum dagligum tilburðum lá frá null til 2.

September og oktober 2021

1. september 2021 góvust føroyingar at kanna fyri COVID-19 við landamørkini, tvs. í Vága Floghavn og í havnunum í Hirtshals og Seyðisfirði, áðrenn fólk fóru umborð á Norrønu. Meiningin var at fólk so í staðin sjálvboðin skuldu lata seg kanna 2 dagar áðrenn komu til Føroya og 2 dagar eftir komu. Men tað vísti seg, at sera nógv fólk lótu vera við hesum. Smittan vaks í september og serliga í oktober 2021 tók smittan dik á seg. Smittuspjaðing fór serliga nógv fram í heystferiuni, serliga á tveimum ungdómsstevnum á Zarepta. Tað vóru sera ókoppsett børn og ókoppsett ung, ið bóru smittuna, men hesi smittaðu so síni nærmastu, hóast tey vóru koppsett. Hin 22. oktober 2021 vóru 89 fólk staðfest smittað, tølini vóru almenn dagin eftir tann 23. oktober. Tá var talið av aktivt smittaðum so høgt sum 216, so høgt hevði tað aldri verið fyrr. Smittan var serliga útbreidd í Eysturoynni og Norðoyggjum.
Landslæknin segði, at nú var onki tamarhald á smittuni og smittuketunum, men at tað var upp til politiska myndugleikan at seta tiltøk í verk. Farsóttarnevndin hevði fund 24. oktober og skuldi geva tilmæli til politiska myndugleikan, um hvat kundi gerast fyri at fáa tamarhald á smittuni aftur. Samstundis sum smittan setti met vóru 69,9% av føroyingum liðugt koppsett og 73,1% høvdu fingið fyrra prikið.
Avgjørt var at seta tiltøk í verk lokalt. T.d. skuldu næmingarnir á Kambsdali hava fjarlestur og næmingar frá 4. flokki og uppeftir í Klaksvík skuldu eisini vera heima og fáa fjarlestur.
24. oktober vóru 99 fólk positiv fyri COVID-19 (kunngjørt 25. oktober), og samlaða talið á smittaðum øktist til 379. Hin 26. oktober var samlaða talið á smittaðum komið upp á 499. Nærum helvtin av teimum smittaðu búðu í Norðoyggjum.

Hagtøl

Niðanfyri sæst gongdin í smittuni av COVID-19 í Føroyum.

COVID-19 tilburðir eftir øki í Føroyum

Dagført pr. 27. oktober 2021.

Kelda:

Pr. 31. desember 2021 eru 14 persónar deyður við COVID-19 í Føroyum.

NB, 66 av útlendingunum ið vóru testaðir positivir vóru sjómenn frá tveimum russiskum trolarum og einum litaviskum fraktskipi. 63 frá 2020 og 3 frá 2021.

Yvirlit yvir hagtøl
Niðanfyri sæst yvirlit yvir tølini ið síggjast omanfyri.

</div>

Keldur

Føroya søga
Sjúkur
COVID-19 alheimsfarsóttin


Elektrisk mótstøða

Í elektronikki og elektromagnetismu, er elektriska mótstøðan á einum luti eitt mát yvir mongdina av forðing av elektriskum streymi yvir lutin. SI eindin fyri eletriska móttstøðu er ohm ()

Mótstandurin  á einum luti verður lýst sum elektriski spenningurin  tvørtur um lutin við streyminum  ígjøgnum hann.

Sjá eisini
Ohms lóg

Ávisingar úteftir

Keldur

Ravmagn


Diana Rigg

Enid Diana Elizabeth Rigg (fødd 20. juli 1938 í Doncaster, South Yorkshire, deyð 10. september 2020 í London) var ensk sjónleikarinna. Hon gjørdist serliga kend fyri sín leiklut sum Emma Peel í sjónvarpsrøðini The Avengers frá 1965-68.

Enska sjónleikarinnan Rachael Stirling er dóttir Diana Rigg.

Ávísingar úteftir
 Diana Rigg, imdb.com (á enskum)
 Diana Rigg, svenskfilmdatabas.se (á svenskum)

Keldur

Enskir sjónleikarar
Føðingar í 1938
Andlát í 2020


Universidade Federal de Goiás

Universidade Federal de Goiás er ein lærdur háskúli í Goiás, Brasil, sum varð settur á stovn í 1960.

Sí eisini

 Brasil

Keldur

Lærdir háskúlar í Brasil


Newark (New Jersey)

Newark  (úttala: /ˈnuːərk/) er stórbýur í norðara partinum av amerikanska stakríkinum New Jersey.
Newark er størsti býurin í New Jersey. Í 2018 búðu har uml. 282 túsund fólk.

Býurin liggur fram við víkini Newark Bay, tætt við markið til stakríki New York, og einans 13 km (8 míl) vestan fyri Manhattan í New York City.
Havnin Port Newark er størsta bingjuhavnin á amerikansku eysturstrondini.

Áin Passaic River rennur fram við býnum.

Myndir

Kend fólk
Paul Auster, rithøvundur (* 1947)
Connie Francis, sangarinna (*1937)
Gloria Gaynor, sangarinna (*1943)
Whitney Houston, sangarinna (1963-2012)
Jerry Lewis, sjónleikari (1926-2017)
Philip Roth, rithøvundur (1933-2018)
Paul Simon, tónleikari (*1941)
Queen Latifah, tónleikarinna  (* 1970)
 Sarah Vaughan, sangarinna (1924-1990)

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíða, newarknj.gov

Keldur

New Jersey
Býir í New Jersey


Kansas City (Missouri)

Kansas City (stytt KC ella KCMO) er stórbýur í amerikanska statinum Missouri.

Býurin liggur báðumegin Missouriá, á markinum millum Missouri og Kansas, í vestara parti av stakríkinum.
Ein býur við tí sama navninum liggur beint hinumegin markið í grannastatinum Kansas.
Saman mynda teir eitt stórt býarøki sum kallast Kansas City Metropolitan Area.

Søga
Kansas City varð grundlagdur í 1853 og er í dag størsti býur í staríkinum, framman fyri næststørsta býin St. Louis, sum liggur í eystara parti av Missouri.
Í 2019 búðu í Kansas City nærum 500 túsund fólk.

Kend fólk
 Burt Bacharach, klaverleikari og sangskrivari
 Count Basie, tónleikari
 Scott Corbett, rithøvundur
 Walt Disney, filmsframleiðari
 Ernest Hemingway, rithøvundur
 Richard B. Myers, generalur
 Charlie Parker, jazztónleikari

Sí eisini
Kansas City (Kansas)

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: kcmo.gov
 Kansas City, Missouri, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Missouri
Býir í Missouri


Badenweiler

Badenweiler er ein týsk kommuna (Gemeinde) i stakríkinum Baden-Württemberg í Suðurtýsklandi.

Badenweiler liggur í útsynningshorninum av vakra fjallalendinum Schwarzwald, um leið 30 km sunnan fyri býin Freiburg og tætt við markið til Frakland og Sveis.

Í 2018 búðu í kommununi 4442 fólk.

Russiski rithøvundurin Anton Tjekhov andaðist í Badenweiler 2. juli 1904.

Ávísingar úteftir
 Heimasíðan hjá kommuni: gemeinde-badenweiler.de
 Badenweiler, wikivoyage (á týskum)

Keldur

Baden-Württemberg


Shreveport

Shreveport er ein býur í amerikanska stakríkinum Louisiana.

Býurin liggur í útnyrðingsparti av lutstatinum, um leið 30 km eystan fyri markið til Texas.
Hann varð grundlagdur i 1836 og er í dag tríðstørsti býur í Louisiana, aftan fyri høvuðsstaðin Baton Rouge og størsta býin New Orleans. Í 2019 búðu í Shreveport fleiri enn 187 túsund fólk.

Áin Red River rennur fram við býnum. Hinumegin ánna liggur Bossier City, ið er sættstørsti býur í Louisiana.

Sí eisini
Louisiana
Sambandsríki Amerika

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan: shreveportla.gov
 Shreveport, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í Louisiana
S


Mangt er millum himmal og jørð

Mangt er millum himmal og jørð (1995) er ein antologi av innsavnaðum søgum um yvirnáttúruligar hendingar og pátrúgv í Føroyum.

Bókin varð skrivað og útgivin av systkinnabørnunum Erling Poulsen og Torkil Beder, sum teir savnaðu saman undanfarnu árini, og varð útgivin av Bókadeild Føroya Lærarafelags í 1995.

Søgurnar í bókini eru yvirnáttúruligar frásagnir frá fólki, sum hava sagt frá upplivdum hendingum, og aðrar frásagnir, sum hesi kenna frá øðrum. Tí kunnu hesar flokkast sum munnborin skaldskapur, eins og ævintýr og sagnir.

Í ár 2000 útgav Erling Poulsen ein eftirfylgjara til bókina, sum kallast Meiri er millum himmal og jørð. Eins og hendan bókin, er eftirfylgjarin eisini eitt savn av frásagnum um pátrúgv og yvirnáttúruligar hendingar.

Í Sosialinum dagfest 25. november 2000, skrivaði rithøvundur Carl Johan Jensen ummæli av bókini. Ummælið hevði heitið "Frá trølsligum dreymum og afturgingnari tíð".

Keldulisti


Fuglafjarðar Ellisakfør

Fuglafjarðar Ellisakfør er ein lokalur áhugafelagsskapur fyri ellisakfør í Fuglafirði.

Felagið
Felagið varð stovnað tann 11. februar 2012, og kom at húsast í bygninginum, har Føroya Timburhandil og Borg helt til ár frammanundan, beint niðanfyri Piddashandil.

Fuglafjarðar Ellisakfør var saman við Føroya Ellisakfør teir einastu áhugafelagsskapirnir fyri ellisakfør í Føroyum, sum merkti, at Fuglafjarðar Ellisakfør var einasta lokalfelag í landinum av sínum slag. Tann 8. decembur 2019 varð áhugafelagsskapurin Norðoyar Ellisakfør sett á stovn, sum merkir, at har í dag finnast tveir lokalir og ein landsfevnandi felagsskapir.

Limir í Fuglafjarðar Ellisakførum hava møguleika at tekna seg til at brúka hølir felagsins til at goyma bilar í, treytað av, at hesir eru búgvandi í Fuglafjarðar Kommunu og at pláss er fyri bilunum.

Felagið hevur tann gamla kommunala brandbilin í varðveitslu, sum stendur í hølum felagsins.

Ellisakfør

Bilar

 Ford Escort Cosworth RS (1993). Eigari, Pól Jákup Larsen.
 Ford Sierra (1985). Eigari, Pól Jákup Larsen.
 Ford Taunus (1971). Eigari, Jákup Frants Larsen.
 Jaguar xj6 (1978), Jákup Frans Larsen.
 Jaguar XJS12 (????). Eigari, Hans Futtrup.
 Mercedes SL, W107 (1976). Eigari, Erling Larsen.
 Toyota Crown (1971) Eigari, Petur við Gjónna.
 Toyota Crown (1971). Eigari, Samuel Jørmundsson.
 Toyota Crown (1976). Eigari, Niels Pauli Toftegaard.
 Toyota Landcruiser (1973). Eigari, Fuglafjarðar Sløkkilið.
 Triumph Spitfire (1969). Eigari, Jákup Frants Larsen.
 Volkswagen Golf Mk1 Cabriolet (1983). Eigari, Dagmar Beder.
 Volkswagen Golf G60 (1990). Eigari, Torkil Beder Thomsen.
 Volkswagen T3 Caravella Syncro (1990). Eigari, Dávur Beder.
 Volkswagen T3 Westfalia (????). Eigari, Hans Futtrup.
 Volkswagen T4 California (1993). Eigari, Samuel Jørmundsson.
 Volkswagen 1303 (1973). Eigari, Johan Beder.
 Volvo Amazon B18 (1967). Eigari, Marjun Larsen.
 Volvo 164 (1970). Eigari, Sonni á Horni.
 Volvo 740 Turbo (1986). Eigari, Sonni á Horni

Prutl

 Kreidler Florett (1975). Eigari, Haldur Nielsen.
 Kreidler Florett RMC (1977). Eigari, Johan Beder.
Puch Maxi (????). Eigari, Jackie Zachhau.
Puch R50 (1971). Eigari, Johan Beder.
SCO (1965). Eigari, Petur Martin Petersen. Knallertin hevur lægsta nummar av nækrari nummarplátu í Føroyum, FØ 6.
 Yamaha FS1 k1 (1994). Rógvi Beder

Motorsúkklur

 Java (194x). Eigari, Hans Futtrup.
Java (198X). Eigari, Hans David Joensen.
Nimbus (1937). Eigari, Atli Larsen.
 Triumph (1953). Eigari, Hans Futtrup.
 Yamaha (????). Andreas Reinert Zachhau.
 Yamaha XS 750 (1979). Eigari, Dávur Beder.

Traðkisúkklur

 4 traðkisúkklur frá 1930 - 1970

Slóðir úteftir
 Fuglafjarðar Ellisakfør á Facebook
Fuglafjarðar Ellisakfør, whatson.fo
Aðalfundur Fuglafjarðar Ellisakfør, fuglafjordur.com, 19.04.2013
Bil- og motorsúkklutreff í Fuglafirði, dagur.fo, 05.04.2019

Keldutilfar

Akfør
Fuglafjørður
Føroyskir felagsskapir


Kansas City (Kansas)

Kansas City (stytt KCK) er triðstørsti býur í amerikanska statinum Kansas.

Býurin liggur á markinum millum Kansas og Missouri, í eystara parti av stakríkinum, vestarumegin Kansasá og Missouriá.

Hann er forstaður til býin við tí sama navninum, beint hinumegin markið í grannastatinum Missouri.
Teir myndar saman eitt stórt býarøki sum kallast Kansas City Metropolitan Area.

Søga
Kansas City varð grundlagdur í 1868. Í dag er hann triðstørsti býur í Kansas, aftan fyri Tulsa og høvuðsstaðin Oklahoma City. Í 2019 búðu í Kansas City fleiri enn 152 túsund fólk.

Kend fólk
 Charlie Parker, jazztónleikari

Sí eisini
Kansas City (Missouri)

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: wycokck.org
 Kansas City, Kansas, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Kansas
Býir í Kansas


Overland Park

Overland Park er næststørsti býurin í amerikanska stakríkinum Kansas.

Býurin liggur í eystara parti av stakríkinum, á markinum millum Kansas og Missouri, sunnan fyri Kansas City og sunnarumegin Kansasá. Overland Park er partur av stóra býarøkinum sum kallast Kansas City Metropolitan Area.

Søga
Býurin varð grundlagdur í 1960. Í 2020 búðu í Overland Park fleiri enn 197 túsund fólk.

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: opkansas.org

Keldutilfar

Kansas
Býir í Kansas


Trælavatn

Trælavatn er eitt vatn á Eysturoynni, sum liggur millum Trælavatnaskarð og Skarðsbrúgv, nakað omanfyri Kambsdal. Onnur helvtin av vatninum er partur av Fuglafjarðar Kommunu, meðan hin helvtin hoyrir til Eysturkommunu.

Á Trælavatni er ein jolla, sum Miðnámsskúlin á Kambsdali eigur og brúkar til sítt skúlavirksemi. Jollan eitur Økotussi og varð borin niðan á Trælavatn tann 7. september 2017 av næmingum á skúlanum, í samband við árliga ítróttardagin.

Á landakortum hevur Trælavatn eisini verið nevnt í fleirtalsforminum Trælavøtn

Uppruni til navnið
Eins og við Trælanípu, er upprunin til navnið Trælavatn ókendur, hóast navnið er heilt gamalt. Tó var tað ikki ókent í víkingatíð, at trælir vóru offraðir til norrønu gudarnar, og tí lata nøvnini Trælanípa og Trælavatn upp fyri tankanum um, at trælir hava verið dripnir ella offraðir á staðnum.

Meðan Trælanípa hevur vælkenda søgn um trælir, sum vóru stoyttir útav, eru ongar sagnir um Trælavatn, hóast hildið verður, at trælir hava verið druknaðir har.

Frá Kambsdali til Skálabotn er ein varðagøta, sum gongur framvið Trælavatni og Valaknúkum, har Floksmenninir vóru kastaðir útav, eftir at hava fingið deyðadóm. Millum fjarða er staðarnavnið Stevnuválur, har fólk eru tikin av døgum, umframt at tað verður hildið, at Varmakelda eisini er brúkt sum offurstað.

Tað eru sostatt fleiri støð, rundanum Trælavatn, sum hava verið brúkt sum antin offurstað ella stað, har fólk er avrættað. Hetta er við til at undirbyggja gitingina um, at Trælavatn hevur verið brúkt til at drukna trælir.

Onnur staðarnøvn við orðinum trælur

 Trælavatnaskarð (Eysturoy)
 Trælanýpa (Vágar)
 Trælasteinar (Djúpidalur, Kallsoy)
 Trælafløttur (Viðoy)
 Trælagøta (Vágur)
 Trælmenni (Kallsoy)
 Trælatangi (Svínoy)
 Trælurð (Norðanfyri Sumba)

Keldulisti

Vøtn í Føroyum
Eysturoy


Ytridalur

Ytridalur liggur í Eysturoynni, og er navnið á dalinum, har bygdin Kambsdalur liggur.

Meira um Ytradal, sí Kambsdal

Eysturoy


Varmakelda (kelda)

Varmakelda er ein kelda, sum liggur undir Leirvíksfjalli (Ritafjall), við sjóvarmálan á Fuglafirði, fjørðinum.

Varmakelda er heit kelda, og er áleið 18 hitastig árið runt. Hon er fyrsta heita keldan, sum er funnin í Føroyum, og hevur verið vælkend í øldir. Hetta kann skjalførast við at fólk í útvið 4 øldir hava skrivað um Varmakeldu.

Søgnin sigur, at Varmakelda hevur lekjandi megi, og at megin er sterkast náttina millum 3. og 4. juli. Tí hevur siður verið at farið út á Varmakeldu hesa náttina, fyri at drekka av kelduni, og at bera vatn við heim, í so fall at onkur hevur verið sjúkur.

Hildið verður, at Varmakelda hevur verið offurstað í víkingatíð, eins og vanligt var á støðum, sum søgdust at hava lekjandi kreftir.

Keldulisti

Eysturoy


Fuglafjarðar kirkja

Fuglafjarðar kirkja er fólkakirkjan í Fuglafirði, á eystursíðuni á Eysturoynni. Kirkjan er tekna av danska arkitektinum Holger Jensen, sum hevur staðið fyri og tekna yvir 60 kirkjur. Hon hevur 380 sitipláss, umframt onnur 80 sitipláss á síðuskipi. Orglið er frá Marcussen & Søn frá 1989, og hevur 26 stemmur.

Hon varð vígd tann 10. juni 1984 av Ejvind Vilhelm, varabiskupi, og arbeiðið við at fáa nýggja kirkju varð ført av kirkjuráðnum og sóknarpresti Torkili Beder.

Kirkjan var bygd uppá tímaløn, og tað sigst at hava ligið nógvir arbeiðstímar, sum teir sum bygdu kirkjuna ikki vildu hava løn fyri.

Fuglafjarðar kirkja er partur av Fuglafjarðar Prestagjaldi, sum varð stovnsett í 1928, og fevndi um bygdirnar Fuglafjørð, Leirvík, Gøturnar, Hellurnar, Oyndafjørð, Elduvík, Funningsfjørð, Funning og Gjógv. Áðrenn prestagjaldið varð stovnsett, var Fuglafjørður partur av einum felags prestagjaldi fyri alla Eysturoynna, sum hevði sæti á Nesi. Prestagarðurin í Fuglafirði er bygdur á Mørkini í 1932.

Søgn og søga
Í Fuglafirði sigst at hava staðið 5 kirkjur. Tann elsta kirkjan hevur staðið á Kirkjuryggi, har húsatoftir, fjalar og beinagrindir eru funnar í samband við vegabygging norður á Ennið. Sambært søgnini skal kirkja hava staðið har, sum staðarnavnið eisini ber brá av. Søgnin sigur, at hendan kirkjan varð tikin út á sjógv av einum skriðulopi. Skrivligt tilfar finst ikki um kirkjuna, men søgnin er borin av mannamunni. Hóast hústoftir, brettir og beinagrindir undirbyggja søgnina, halda summi søgnina verða ósanna.

Seinna kirkjan er frá katólskari tíð, hevur staðið í Toftabønum, og kallaðist Jákups-kirkjan (ca. 1400).

Triðja kirkjan hevur staðið við Garð, har sum tann gamli kirkjugarðurin í dag stendur. Vit vita ikki nær hendan kirkjan er bygd, men hon verður tó umrødd í donskum skriftum frá 1709, har hon er nágreiniliga lýst. Kirkjan varð niðurtikin í 1871, tá ið nýggj kirkja bleiv bygd. Í hesari kirkjuni vóru tveir rúnasteinar, sum skuldu verja fyri skriðulopi. Annar var við altari, og hin í kirkjugarðinum. Rúnasteinarnir eru horvnir við tíðini, og óvist er hvar teir eru endaðir.

Fjórða kirkjan (1871) stóð áleið á sama staði, sum kirkjan í dag stendur. Tá hon varð bygd, blivu fleiri lutir úr tí gomlu kirkjuni tiknir yvir í tí nýggju kirkjuna. Kirkjan bleiv longd í 1945 við nýggjum torni, og longdum kirkjuskipi.

Fimta kirkja er tann kirkjan, sum vit kenna í dag.

Prestar, sum hava verið í Fuglafjarðar prestagjaldi

 Karl S. Hvas (1929 - 1934)
 Hans Ejgil Sand (1935 - 1947)
 Poul H. Haremst (1947 - 1956)
 Torkil Beder (1956 - 1989)
 Peter O. K. Olofson (1990 - 1999)
 Uni Næs (2000 - 2010)
 Anne Mette Greve Klemensen (2010 - 2020)
 Gerhard Jónsson Mikkelsen (2020 - )

Keldur

Kirkjur í Føroyum
Føroyska Fólkakirkjan
Fuglafjørður


Uni Næs

Uni Næs, er føddur 13. februar 1957 í Vági. Hann er prestvígdur í Vesturkirkjuni í Tórshavn í 1988, og er í dag Dómpróstur Føroya.

Hann bleiv studentur í Tórshavn í 1977 og Cand. theol á Aarhus Universiteti í 1986.

Uni hevur virka sum sóknarprestur og dómpróstur í fylgjandi prestagjøldum:

 Suðurstreymoyar vestara prestagjald (1988)
 Norðstreymoyar prestagjald við tænastuskyldu í Vága prestagjaldi (1992 - 2000)
 Fuglafjarðar prestagjald (200 - 2010)
 Suðurstreymoyar eystara prestagjald og Dómpróstur Føroya (2010 og fram)

Keldur

Prestar í Føroyum
Vágbingar
Føðingar í 1957


Alexander De Croo

Alexander De Croo (føddur 3. november 1975 í Vilvoorde, Vlaams-Brabant) er belgiskur politikari og núverandi forsætisráðharri í Belgia.

Hann hevur verið formaður fyri flamska flokkinum Open VLD frá desember 2009 til 2012.
Sama árið, 2012, varð hann útnevndur til varaforsætisráðharra í tí belgisku stjórnini.
Tann 1. oktober 2020 gjørdist hann forsætisráðharri í Belgia.

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan á fleiri málum: premier.be
 Ævisøga á niðurlendskum: Wie is Alexander?, alexanderdecroo.be
 Á sosialu miðlunum: alexanderdecroo, twitter.com

Keldur

Belgiskir politikarar
Føðingar í 1975


Betri Deildin 2017

Betri Deildin 2017 var tann 75. sesongin í ovastu fótbóltsdeildini í Føroyum hjá monnum. Deildin er uppkallað eftir Betri samtakinum av sponsorávum. Víkingur var forsvarandi meistari og endurvann meistaraheitið.

Støðan

Máltindurin

Keldur

Effodeildin
2017 í ítrótti
2017 í Føroyum


Maurizio Micheli

Maurizio Micheli (føddur 3. februar 1947 í Livorno) er sjónleikari, skemtari og rithøvundur úr Italia.

Í 1999 móttók hann heiðurin Officer of the Italian Republic.

Í 2002 útgav hann skaldsøguna Garibaldi amore mio, ið Baldini Castoldi Dalai ritstjórnaði.

Filmar
 Allegro Non Troppo (1976)
 Café Express (1980)
 Mani di fata (1982)
 Heads I Win, Tails You Lose (1982)
 I Am an ESP (1985)
 Il commissario Lo Gatto (1987)
 Roba da ricchi (1987)
 Rimini Rimini (1987)
 Rimini Rimini - Un anno dopo (1988)
 Cucciolo (1998)
 Commediasexi (2006)
 Valzer (2007)
 The Cézanne Affair (2009)
 Pinocchio (2012)
 Women Drive Me Crazy (2013)
 Quo vado? (2016)

Keldur

Slóðir

  Maurizio Micheli Portal

Italskir sjónleikarar
Føðingar í 1947


Ernest Hemingway

Ernest Miller Hemingway (føddur 21. juli 1899 í Oak Park, Illinois, deyður 2. juli 1961 í Ketchum, Idaho)
var amerikanskur blaðmaður og rithøvundur, sum í 1954 fekk Virðislønin Nobels í bókmentum.

Hann skrivaði skaldsøgur, stuttsøgur, frásagnir og greinir. Nógvar av skaldsøgum og stuttsøgum hansara eru amerikanskir bókmentaligir klassikarar, m.a. The Sun Also Rises frá 1926, A Farewell to Arms frá 1929, For Whom the Bell Tolls frá 1940 og The Old Man and the Sea frá 1952.

Hann tók lívið av sær sjálvum við einari høglbyrsu í 1961.

Ritverk (úrval)

Skaldsøgur
 The Sun Also Rises (1926)
 A Farewell to Arms (1929)
 To Have and Have Not (1938)
 For Whom the Bell Tolls (1940)
 Across the River and Into the Trees (1950)
 The Old Man and the Sea (1952)
 Islands in the Stream (1970)
 The Nick Adams Stories (1972)
 The Garden of Eden (1986)

Stuttsøgur
 Three Stories and Ten Poems (1923)
 In Our Time (1925)
 Men Without Women (1927)
 Winner Take Nothing (1933)
 The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories (1938)
 The Nick Adams Stories (1972)

Frásagnir
 Death in the Afternoon (1932)
 Green Hills of Africa (1935)
 The Dangerous Summer (1960)
 A Moveable Feast (1964)
 By-line: Ernest Hemingway (1967)
 Ernest Hemingway Selected Letters 1917-1961 (2003)

Keldur

Ávísingar úteftir
Ernest Hemingway, snl.no (á norskum)
Where Hemingway's Story Begins, hemingwaybirthplace,com (á enskum)
Virtual Hemingway, hemingwaysociety.org (á enskum)
Ernest Hemingway’s Idaho house listed on national register of historic places, ocregister.com (á enskum)
 Ernest Hemingway  Wikiquote Eitt savn av endurgevingum (á enskum)
 Ernest Hemingway  Wikisource Eitt savn av opnum greinum/skjølum  (á enskum)

Føðingar í 1899
Andlát í 1961
Amerikanskir rithøvundar


Viljormur Davidsen

Viljormur í Heiðunum Davidsen (føddur 19. juli 1991) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir sum verjuleikari fyri danska felagið Vejle Boldklub í pr. 2020 spælir í Superliguni í Danmark.

Fótbóltsyrkisleið

Yrkisleið í feløgum
Viljormur byrjaði sína fótbólts yrkisleið í Darmkark í 2010, tá hann spældi við FC Fyn, har spældi hann til 2012 og hjálpti felagnum at flyta upp í 1. deild úr 2. deild. Síðan skifti hann tll NSÍ, har hann var eitt stutt skifti og leikti 3 dystir. Síðan spældi hann restina av 2012 við norska felagnum FK Jerv. Hann flutti so aftur til Danmarkar, har hann leikti við FC Fredericia tað ið eftir var av kappingarárinum 2012-13. Tá ið nýggja kappingarárið byrjaði, spældi hann við Vejle Boldklub, har hann gjørdist ein av stuðulsleikarunum. Felagið flutti upp í Superliguna eftir kappingarárið 2019-20.

Landsliðsmál
Mál og úrslit hjá Føroyum verða víst fyrst.

Heiður
Danska 1. deild: 2019–20 við Vejle.
Danska 1. deild: 2017–18 við Vejle.
Danska 2. deild: 2011–12 við FC Fyn.

Keldur

Føðingar í 1991
Føroyskir landsliðsleikarar
NSÍ leikarar


Rannvá Holm Mortensen

Rannvá Holm Mortensen (fødd 1950), uppvaksin á Tvøroyri, er føroysk myndlistakvinna og yrkjari. Hon hevur verið virkin innan føroyska málningalist og graﬁkk tey seinastu 20 árini og hevur sýnt fram ymsa staðni í Føroyum, í Danmark, Íslandi, Onglandi, Fraklandi, Spania og Bulgaria.

Í 2018 gav hon yrkingasavnið Sólsmakkur út, sum er hennara fyrsta bókaútgáva.

Heiður
Í 2018 fekk hon Mentanarvirðislønina M. A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir fyri langyrkingabókina ’Sólsmakkur’, sum er ein long yrking.

Slóðir
Rannvá Holm Mortensen, mynd.fo
 Rannvá Mortensen í Focus , listinblog
Færøske betragtninger og drømme, kunsten.nu

Keldur

Føroysk listafólk
Føroyskir yrkjarar
Føðingar í 1950


Lív Maria Róadóttir Jæger

Lív Maria Róadóttir Jæger (fødd 1981) er føroyskur rithøvundur og yrkjari.
Hon er útbúgvin mag. art. í heimspeki frá universitetinum í Keypmannahavn.

Yrkingar
Hon gav í 2014 LP-platuna 'Mítt navn við hondskrift' út, ein verkætlan, sum umfataði upplestur, tónleik og myndlist.
Árið eftir kom yrkingasavnið 'Hvít sól' út.

Í august mánaði í 2020 kom annað yrkingasavnið hjá henni út, við heitinum 'Eg skrivi á vátt pappír'.
Fyri hesa bókina fekk hon í oktober mánaði hetta árið Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Útgávur

Tekstir, útgivnir í Vencili
 Sjey stuttprosatekstir (stuttprosa). Nr. 14/2013, s. 25-31.
 Fimm stuttprosatekstir (stuttprosa). Nr. 15/2015, s. 41-45.

LP-plátuútgáva
 Mítt navn við hondskrift - 2014  (saman við Lasse Thorning Jæger og Hanni Bjartalíð)

Yrkingasøvn
 Hvít sól (Prosayrkingar) - Mentunargrunnur Studentafelagsins 2015
 Eg skrivi á vátt pappír (bókaútgáva í átta pørtum) - Forlagið Eksil 2020

Heiðurslønir
 2020 - Mentanarvirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Familja
Lív Maria Róadóttir Jæger er dóttir Sólrun og Róa Patursson.
Eldra systir Lív Mariu, Unn Patursson, hevur fingist við tónleik av ymsum slag í mong ár.
Undanfarnu árini gjørdi hon eisini onkuntíð tónleikin til tekstir hjá yngru systir síni.

Lív Maria er gift við ljóðlistamanninum og tónleikaranum Lasse Thorning Jæger, sum gjørdi tónleikin til LP-plátuna 'Mítt navn við hondskrift' frá 2014.

Keldur

Ávísingar úteftir
 Ummæli: Eg skrivi á vátt pappír, mentanarrit.fo, 26. august 2020
Omman bindur yrkingarnar hjá Lív saman, kvf.fo, 28. august 2020
Hon skrivar so at tað hoyrist, listaportal.com, 4. september 2020
Ummæli: “Tann skrivandi er ein onnur”, dimma.fo, 4. september 2020
Sum stóð hon mitt á gólvinum her í stovuni, in.fo, 05.09.2020
Tá ið omman verður poesi, kvf.fo, 09-10-2020

Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Føroyskir yrkjarar
Føðingar í 1981


Ursula Andress

Ursula Andress (fødd 19. mars 1936 í Ostermundigen, uttan fyri høvuðsstaðin Bern í Sveis) er sveisisk sjónleikarinna.

Hon er best kend fyri sín leiklut í James Bond filminum Dr. No frá 1962. Hon gjørdist tann fyrsta sokallað bond girl.

Ávísingar úteftir
 Ursula Andress, imdb.com (á enskum)
 Ursula Andress, svenskfilmdatabas.se (á svenskum)

Keldur

Sveisiskir sjónleikarar
Føðingar í 1936


Greg Abbott

Gregory Wayne "Greg" Abbott (føddur 17. november 1957 í Wichita Falls, Texas) er amerikanskur løgfrøðingur og politikari.
Abbott er sitandi guvernørur í Texas sum tók við embætinum í januar mánaði í 2015. Hann er limur í Republikanska flokkinum.

Útbúgving
ì 1981 tók hann bachelor prógv í virkisbúskapi við University of Texas í Austin og hann gjørdist Doktari í løgfrøði á Vanderbilt University Law School í Nashville, Tennessee í 1984.

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan hjá stjórnini í Texas: Governor Greg Abbott, texas.gov (á enskum)
 Heimasíðan hjá herferðini: Greg Abbott, gregabbott.com (á enskum)
 Ævisøga (á enskum)

Keldur

Amerikanskir politikarar
Føðingar í 1957


Nóllywood

Nóllywood er ein filmsskúli fyri ung í Føroyum millum 14 og 18 ár, sum Klippfisk skipar fyri hvørt summar. Navnið er ein samanrenning av Nólsoy og Hollywood.

Søgan
Nóllywood filmsskúlin varð fyrstu ferð hildin í Nólsoy á sumri í 2010. Filmsskúlin verður vanliga hildin um summarið í Nólsoy, tó er tað eisini komið fyri, at hann hevur verið hildin í Tórshavn. Tað er Klippfisk, ið skipar fyri Nóllywood. Tað er sum oftast fyrstu vikuna í juli, at filmsskúlin verður hildin. Í 2020 bleiv summarskúlin Nóllywood avlýstur vegna COVID-19. Men seinni sama árið varð avgjørt at hava filmsskúlan í heystferiuni í staðin. Vanliga verða filmnarnir, ið tey ungu framleiða, frumsýndir í Royndarhúsinum í Nólsoy. Hetta bar ikki til í 2020, fyri at taka atlit til smittuvanda. Í staðin bleiv filmurin frumsýndur á internetinum, á Facebook, og varð lagdur á YouTube og Instagram. Tað árið varð bert ein filmur framleiddur, tað var ein fiktiónsfilmur við heitinum Kall.

Nóllywood filmar
Tey ungu ið luttaka á Nóllywood filmsskúlanum fáa undirvísing frá føroyskum filmsfólkum, og síðan framleiða tey í felag stuttfilmar. Talan kann vera um ymisk sløg av stuttfilmum, t.d. fiktiónsfilm, heimildarfilm ella teknifilm. Nakrir av teimum framleiddu filmunum liggja á YouTube. Fleiri av filmunum hava verið tilnevndir Geyta-virðislønina. Í 2019, tá ið Nóllywood varð fyriskipað fyri 10. ferð, blivu tríggir filmar framleiddir umframt ein "Behind the Scenes". Filmarnir vóru ein fiktiónsfilmur, "Ósøgd orð", ein heimildarfilmur, "Vit/kenslur" og ein teknifilmur, "Smoothie Baby". Allir tríggir filmar vórðu tilnevndir føroysku filmsvirðislønina Geytan árið eftir.

Nóllywood-skeltið
Í juli 2018 var eitt stórt Nóllywood skeltið sett upp í Nólsoyarbygd. Hetta skeltið minnir um Hollywood skeltið. Tað vóru Nikolaj Falck og Beinir Poulsen, ið tóku stig til at gera Nóllywood-skeltið. Tað er vanligt, at tey ungu saman við vegleiðarum og nólsoyingum seta upp hesi stóru bókstavaskelti við bókstavunum N Ó L L Y W O O D, tá ið filmsskúlin byrjar, og tað stendur so uppi alt tíðarskeiðið, meðan filmsskúlin er í gongd og møguliga longri. Skeltið er 3 metrar høgt og 26 metrar breitt.

Keldur

Slóðir úteftir
Klippfisk.fo - Nóllywood

Skúlar í Føroyum
Filmur


Betri Deildin kvinnur 2020

Betri Deildin kvinnur 2020 var tann 36. sesongin av bestu kvinnudeildini í føroyskum fótbólti. KÍ var forsvarandi meistari, tá tær vunnu sín 19. tittul í undanafarna kappingarári. Sesongin byrjaði hin 24. mai, seinkað vegna COVID-19 heimsfarsóttina, og endaði hin 17. oktober. KÍ endurvann føroyameistaraheitið og vann harvið sítt 20. meistaraheiti. NSÍ ið var nýtt felag í deildini, gjørdist nummar tvey.

Lið

Í 2020 vóru tað seks lið, ið kappaðust um føroyameistaraheitið, tað eru líka nógv lið sum í 2018. Í 2019 vóru bert fimm lið. NSÍ hevði aftur nú fingið lið í bestu kvinnudeildina.

Støðan

Venjarar

Máltindurin

Source: fsf.fo - Fótbóltssamband Føroya

Keldur

Kvinnufótbóltur í Føroyum
2020 í ítrótti


Hans Ejgil Sand

Hans Ejgil Sand var danskur prestur í Fuglafjarðar prestagjaldi í árunum 1935 - 1947.

Hann tók embætisprógv í teologi í 1935, og søkti um og fekk embæti í føroyum longu sama ár.

Karen Sand, mamma prestin, útgav í 1980 bók, sum er ein frágreiðing um eina ferð til føroya, sum hon og maður hennara vóru á, stutt eftir at prestahjúnini vóru flutt til Fuglafjarðar. Í bókini eru eisini eygleiðingar av gerandisviðurskiftum, so sum lýsingar av grindadrápi, tí føroyska gerandisdegnum, bilviðurskiftum, lýsingar av roykstovum, konfirmatiónum, bindimentanini o.ø. Eisini eru lýsingar av einstøkum bygdum og kirkjum. Umframt hesar frágreiðingarnar, eru eisini brot úr egnum frágreiðingum hjá H. E. Sand, um hvussu tað upplivdist at koma til Føroyar, v.m.

Hans Ejgil Sand var sóknarprestur í Blistrup frá 1947 til 1955.

Keldur

Sand, Hans Ejgil
Sand, Hans Ejgil
Danskir prestar


Oxford

Oxford er ein býur í Onglandi. Høvuðssætið hjá greivadøminum Oxfordshire er har í býnum.
Býurin er 90 km í útnyrðing vestan av London, nakað miðskeiðis millum London og Gloucester.

Oxford hevði í 2018 yvir 154 túsund íbúgvar.

Hygg eisini at
University of Oxford

Ávísingar úteftir
Heimasíða: oxford.gov.uk

Keldur

Býir í Onglandi


Leeds United F.C.

Leeds United Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag frá býnum Leeds - millum manna verður liðið mangan bert kallað Leeds.

Liðið leikar í Premier League.

Hópurin

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Leeds United: leedsunited.com

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Leeds

Leeds er ein enskur stórbýur, ið liggur í Yorkshire og Humber.

Hygg eisini at
 Leeds United F.C.

Ávísingar úteftir
Heimasíða: leeds.gov.uk

Keldur

Býir í Onglandi


Yorkshire og Humber

Yorkshire og Humber er ein región í Onglandi, har størsti býurin er Leeds.

Ongland


Typhoo

Typhoo (onkuntíð stílað Ty•Phoo) er eitt enskt temerki, sum varð stovnað í Birmingham ár 1903 av William Sumner.
Í 1978 bleiv framleiðslan flutt til Moreton á Wirral hálvoynni.

Vørumerki


Lipton

Lipton er eitt bretskt temerki, ið varð stovnað av skotanum Thomas Lipton í 1890.

Vørumerki


Fort Worth

Fort Worth er ein stórbýur í amerikanska stakríkinum Texas.

Býurin liggur á leið 30 míl vestan fyri Dallas. Í býnum búgva næstan 910 túsund fólk; hetta fólkatalið ger Fort Worth til tann fimtstørsta býin í Texas. Hann er partur av stórbýarøkinum Dallas-Fort Worth Metroplex; har búgva um leið 6 milliónir fólk.

Áin Trinity River rennur ígjøgnum býin.

Søga
Fort Worth varð stovnaður sum ein amerikonsk hernaðarlega í 1849.

Kend fólk
 Patricia Highsmith (1921-1995), rithøvundur
 Larry Hagman (1931-2012), sjónleikari
 Townes Van Zandt (1944-1997), sangari og sangskrivari
 Bill Paxton (1955–2017), sjónleikari og leikstjóri
 Kelly Clarkson (*1982), sangarinna

Slóðir úteftir
 Heimasíða: www.fortworthtexas.gov
Fort Worth, Texas, wikivoyage.org

Keldur

Býir í Texas


Townes Van Zandt

Townes Van Zandt (føddur 7. mars 1944 í Fort Worth, Texas, deyður 1. januar 1997 í Smyrna, Tennessee) var ein amerikanskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Tónleikurin hjá honum flytur seg millum ymsar sjangrur, so sum country, folk, og blues.

Slóðir úteftir
 townesvanzandt.com (á enskum)
 Townes Van Zandt Central (á enskum)
 Townes Van Zandt, allmusic.com (á enskum)

Keldur

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sangarar
Føðingar í 1944
Andlát í 1997
Country sangarar
Country tónleikarar


Fargo

Fargo er størsti býurin í North Dakota í USA.
Býurin liggur eystarlaga í North Dakota, á markinum til grannastatin Minnesota.

Í sjálvum býnum búgva um leið 124 túsund fólk (2019); tó fleiri enn 246 túsund fólk íroknað forstaðir og útjaðaran av býnum ("metropolitan area").

Søga
Býurin varð grundlagdur í 1871.

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: ci.fargo.nd.us
 Fargo, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í North Dakota


Sct. Peders Bageri

Sct. Peders Bageri er eitt bakarí í Keypmannahavn. Bakaríið bleiv stovnað í 1652 og er sostatt elsta bakarí í Danmark, sum enn er virkið.

Keypmannahavn
Danmark


Grand Forks

Grand Forks er ein býur eystarlaga í amerikanska stakríkinum North Dakota.

Hann er triðstørsti býurin í statinum, aftan á høvuðsstaðin Bismarck og størsta býin Fargo,
sum liggur sunnan fyri Grand Forks.

Í sjálvum býnum búgva um leið 55 túsund fólk; tó búgva har fleiri enn 100 túsund fólk íroknað forstaðir og útjaðaran av býnum ("metropolitan area"). Áin Red River of the North rennur beint fram við miðbýnum. Hinumegin ánna liggur grannabýurin East Grand Forks, sum er staddur í stakríkinum Minnesota.

Lærdi háskúlin University of North Dakota (stytt UND) er staddur í Grand Forks. Hann er elsta lærdi háskúlin í stakríkinum.

Søga

Bretski skinn-handilsmaðurin Alexander Henry the younger búsettist har í økinum í 1808.
Niðursetingin varð grundlagdur Í 1870, tá posthúsið læt upp. Plássið fekk enska heitið Grand Forks. Niðursetingin vaks skjótt og gjørdist býur longu í 1881. Fyrsta jarnbreytarstøðin kom stutt eftir,

Í 1997 hevur verið stór vatnflóð, sum oyðilegði miðbýnum. Minnisvarði til minnis um søguliga hendingin varð reistur á vestara áarbakkanum.

Myndir

Kend fólk
 Lynn Anderson (1947-2015), country-sangarinna

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíðan: grandforksgov.com (á enskum)
 Grand Forks, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í North Dakota


Kansas City (fleiri týdningar)

Heitið Kansas City hevur fleiri týdningar:

 Kansas City, ein býur í Missouri
 Kansas City, ein býur í Kansas


Cambridge

Cambridge er ein býur í Onglandi. Høvuðssætið hjá greivadøminum Cambridgeshire er har í býnum.

Cambridge liggur um leið 80 km í ein landnyrðing norðan úr enska høvuðsstaðnum London. Í 2018 búðu næstan 125 túsund fólk í býnum.

Hygg eisini at
University of Cambridge

Ávísingar úteftir
Heimasíða: cambridge.gov.uk

Keldur

Býir í Onglandi


Lincoln (Nebraska)

Lincoln er høvuðsstaðurin í amerikanska stakríkinum Nebraska.

Býurin liggur í eystara parti av stakríkinum, um leið 50 míl í ein útsynning av Omaha, ið er størsti býurin í Nebraska.
Í 2019 hevði Lincoln 289 102 íbúgvar og harvið er hann næststørsti býur í statinum, aftan fyri Omaha.

Søga
Lincoln varð grundlagdur í 1856 undir heitinum Lancaster.
Býurin gjørdist høvuðsstaðurin í Nebraska í 1869 og fekk hann tá núverandi navnið.

Kend fólk
Johnny Carson (1925-2005), sjónvarpsmaður
Dick Cavett (*1936), sjónvarpsmaður
Dick Cheney (*1941), politikari
Hilary Swank (*1974), sjónleikarinna

Ávísingar úteftir
Heimasíða: lincoln.ne.gov

Keldur

Nebraska
Býir í Nebraska


University of Cambridge

University of Cambridge er ein lærdur háskúli í Cambridge, Cambridgeshire, Ongland.

Í 1209 varð háskúlin settur á stovn í enska býnum.
Harvið er hann næstelsti lærdi háskúlin í enskttalandi heiminum eftir University of Oxford.

Ávísingar úteftir
Heimasíða: cam.ac.uk

Keldur

Lærdir háskúlar í Stóra Bretlandi


Fólkatrúgv

Fólkatrúgv (Sí pátrúgv) eru yvirnatúruligar ímyndir og heimsáskoðanir, sum eru varðveittar við manna munni.

Í føroyskari fólkatrúgv, hevur man trúð ymiskum yvirnattúrligum, so sum gandi, evnum at leggja niður sjógv, v.m. Eisini hevur verið trúð uppá yvirnatúrligar skapningar og verur, sum í stóran mun er knýtt at staðarnøvnum og er í søgnum. Pátrúgvin hevur verið tætt knýtt at kristnu trúnni, sum gerst sjónligt í søgnini um Sjódreygilin ella Marmennilin, sum krossur var ristur í, ella blivu signaðir. Eisini er kristnatrúgvin væl kend í frásøgnum um huldufólk, sum m.a. ikki kundu koma inn á kirkjugarðar ella trøll, sum ikki toldu at síggja kirkjuna.

Eisini hava spøkilsissøgur verið sagdar, har fólk hava havt fráboðanir frá fólki í hamferð. Summar familjur søgdust serliga at hava serlig evnir til at síggja og hoyra ymiskt yvirnatúrligt, sum var fjalt fyri øðrum.

Yvirnatúruligar verur
 Álvar
 Dvørgar
 Fjørðutrøllið
 Havfrúgv
 Huldufólk
 Klappus
 Kópakonan
 Marmennilin
 Nykurin
 Sjódreygilin
 Trøll

Staðarnøvn knýtt at yvirnatúrligum verum og sagnum (úrval)

 Mikkjalssteinur, eisini kendur sum Huldusteinur og Trøllasteinur (Oyggjarvegurin)
Hulduryggur (Kollafjørður)
 Hulduvíkin (Kollafjørður)
 Huldulágin (Millum Funning og Funningsbotn)
 Huldustøðin (Funningur)
 Huldustøðin (Sandvík)
 Huldugil (Innan glyvur)
 Hulduheyggjar (Millum Fuglafjørð og Hellurnar)
 Huldusteinaklettur (Mikladalur)
 Huldugjógv, heimara (Viðoy)
 Huldugjógv (Viðoy)
 Trøllasteinur (Fuglafjørður)
Trøllasteinur (Trøllanes)
 Trøllasker (Sunnanfyri Kolbeinargjógv)
 Trøllaklettur (Tjørnuvík)
Trøllanes

Keldur


Sjódreygil

Sjódreygil er ein yvirnattúrulig vera í føroyskari fólkatrúgv.

Sjódreygilin er morðreyður, líkist manni, men hevur bert ein fót ella sporl. Hann er sterkur, og rør fyri tveir menn, men sum dimmi lættir, minkar hann í megi og stødd, og hvørvir í einki, tá ið sólin rísir. Tá ið sjódreygilin er á landi, rýkur eldur úr honum.

Eftir sólsetur sæst hann á skerum, og biður útróðrarmenn lova sær umborð. Hann hoyrist væl og tútar og ýlir, um at sleppa umborð. Hann roynir stundum at toga menn úr bátinum út á sjógv, og tí hava menn rist kross yvir hann, so hann ikki skal verða vandamikil.

Keldur


Hilary Swank

Hilary Ann Swank (fødd 30. juli 1974 í Lincoln, Nebraska)
er amerikonsk sjónleikarinna.

Hon byrjaði sína yrkisleið sum sjónleikari í 1992, tá hon spældi ein hjáleiklut í filminum 'Buffy the Vampire Slayer' og árið eftir í sjónvarpsrøðini 'Camp Wilder'. Gjøgnumbrotið kom longu í 1994 við sínum leikluti í filminum 'The Next Karate Kid'.
Síðan tá hevur hon spælt nógvar leiklutir og hevur verið við bæði í filmum og sjónvarpsrøðum.

Gjøgnum árini hevur hon verið tilnevnd eitt ótal av heiðurslønum og virðislønum fyri sítt arbeiðið sum sjónleikari,
Hon hevur vunnið fleiri, m.a. tvær Oscar-virðislønir og tvær Golden Globe-virðislønir fyri besta kvinnuliga høvuðsleiklut.
Í 2007 varð hon heiðrað við einari stjørnu á Walk of Fame í Hollywood.

Ávísingar úteftir
 Hilary Swank, imdb.com (á enskum)
 Hilary Swank, svenskfilmdatabas.se (á svenskum)

Keldur

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1974


Nassau (Bahamas)

Nassau er høvuðsstaðurin í Bahamaoyggjunum.

Býurin, sum liggur á oynni New Providence, er eisini hin størsti í oyggjabólkinum Bahamaoyggjarnar.
Í 2010 var fólkatalið 246.329.

Býurin er handils- og samferðslumiðdepilin í landinum og har búgva um leið 70 % av øllum fólkinum í Bahamaoyggjunum.

Søga
Bretsk niðursetufólk búsettu seg har í 1670. Tey bygdu skansavirki og niðursetubygdina, sum kallaðist Charles Town. Men nøkur ár seinni, 1695, gav enski guvernørurin, Nicholas Trott, bygdini navnið Nassau, Vilhjálmi kongi til heiðurs, sum var av Orania-Nassau-ættini.

Sí eisini
 Bahamaoyggjar
 Karibia

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: bahamas.gov.bs
Nassau, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur

Bahamaoyggjar
Høvuðsstaðir í Karibia


Madison (Wisconsin)

Madison er høvuðsstaðurin og næststørsti býurin í amerikanska stakríkinum Wisconsin.

Býurin liggur í syðra partinum av stakríkinum, um leið 120 km vestan fyri Milwaukee, sum er størsti býurin í lutstatinum Wisconsin.
Miðbýurin í Madison er bygdur á einum 1-2 km breiðum eiði millum tey bæði stóru vøtnini, Lake Mendota og Lake Monona.

Søga
Madison varð grundlagdur í 1836 og gjørdist høvuðsstaður í lutstatinum sama ár.
Býurin bleiv uppkallaður eftir James Madison, sum var fjórði forsetin í USA.
Hann andaðist í juni mánaði í 1836.

Madison hevði í 2019 um leið 260 túsund íbúgvar.

Myndir

Kend fólk
 Frank Lloyd Wright, amerikanskur arkitektur (1867-1959)
 Thornton Wilder, amerikanskur rithøvundur (1897-1975)
 Gena Rowlands, amerikonsk sjónleikarinna  (*1930)

Sí eisini

 Wisconsin
 Sambandsríki Amerika

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: cityofmadison.com
 Madison, Wisconsin, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í Wisconsin


Des Moines

Des Moines (ensk úttala: /dɪˈmɔɪn/) er høvuðsstaðurin og størsti býurin í  amerikanska lutstatinum Iowa.

Býurin liggur næstan mitt í lutstatinum og samstundis nærum miðskeiðis millum býirnar Kansas City í Missouri og Minneapolis í Minnesota.

Søga
Des Moines varð grundlagdur í 1843.
Býurin er uppkallaður eftir ánni Des Moines River, sum rennur ígjøgnum býin.
Í 2018 búðu um leið 214 túsund fólk í býnum.

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíða, dmgov.org
 Des Moines, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Iowa
Býir í Iowa


Cedar Rapids

Cedar Rapids er næststørsti býurin í  amerikanska lutstatinum Iowa.

Býurin liggur eystarlaga í lutstatinum, um 100 míl í ein landnyrðing eystan úr høvuðsstaðnum Des Moines.

Søga
Cedar Rapids varð grundlagdur miðskeiðis í 19. øld.
Býurin er uppkallaður eftir ánni Cedar River, sum rennur ígjøgnum býin.
Í 2018 búðu um leið 133 túsund fólk í býnum.

Kend fólk
Ashton Kutcher, sjónleikari og framleiðari
Elijah Wood, sjónleikari

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíða, cedar-rapids.org
 Cedar Rapids, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Iowa
Býir í Iowa


Tampa

Tampa er triðstørsti býurin í amerikanska stakríkinum Florida.  Í 2019 búðu har næstan 400 túsund fólk.

Býurin liggur í Tampa-víkini, tætt við Meksikoflógva, á vesturstrondini í Florida.
Tampa er størsti býur í stórbýarøkinum Tampa Bay Area. Aðrir stórir býir í økinum eru St. Petersburg og Clearwater.

Sí eisini
 Florida
 Sambandsríkið Amerika

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan: tampagov.net
 Tampa Bay Online
 Tampa, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í Florida


Sioux Falls

Sioux Falls (ensk úttala: /ˌsuː ˈfɔːlz/) er størsti býurin  í amerikanska lutstatinum Suðurdakota.

Býurin liggur í landsynningshorni av lutstatinum. Í 2019 búðu um 183 túsund fólk í býnum.

Søga
Sioux Falls varð grundlagdur í 1883. Búsetingin varð uppkallað eftir teimum fossunum í ánni Big Sioux River, sum rennur ígjøgnum býin.

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíðan, siouxfalls.org
Sioux Falls, wikivoyage.org  (á enskum)

Keldur

Býir í South Dakota


Charleston (South Carolina)

Charleston er størsti býurin í South Carolina, USA.

Býurin liggur á amerikonsku eysturstrondini, í landsynningshorni av Suðurcarolina.
Í sjálvum býnum búgva um 137 túsund fólk.
Tá bæði Charleston og býirnir i økinum rundanum verða lagdir saman (metropolitan area), so eru tað tó meiri enn 800 túsund fólk.

Fleiri áir renna ígjøgnum býin.

Søga
Býurin bleiv grundlagdur í 1670, undir heitinum Charles Town.
Hann varð uppkallaður eftir táverandi konginum í Onglandi, Karl II.

Myndir

Sí eisini
Charleston, West Virginia
 Sambandsríki Amerika

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: www.charleston-sc.gov
 Charleston, South Carolina, wikivoyage (á enskum)

Keldur

Býir í South Carolina


Rock Springs (Wyoming)

Rock Springs er ein býur í amerikanska stakríkinum Wyoming.

Rock Springs liggur í útsynningshorni av lutstatinum, eystan fyri ánna Green River í 2064 metra hædd.

Søga
Býurin varð stovnaður í einum kolanámsøki í seinna helmingi av 19. øld.
Í dag búgva har fleiri enn 22 túsund fólk. Harvið er Rock Springs fimtstørsti býur í stakríkinum.

Ávísing úteftir
 Heimasíða: www.rswy.net

Keldur

Býir í Wyoming


Green River (Wyoming)

Green River er ein býur í amerikanska stakríkinum Wyoming.

Green River liggur fram við ánni við sama navni, vestan fyri býin Rock Springs í útsynningshorni av lutstatinum. Býurin er staddur í 1864 metra hædd.

Søga
Fyrsta búseting í Green River hevur verið í seinna helmingi av 19. øld. Í 1891 fekk henda búseting býarstatus.
Í dag búgva har nærum 12 túsund fólk. Harvið er Green River sjeyndstørsti býur í stakríkinum.
Hann er uppkallaður eftir ánni, sum rennur gjøgnum býin.

Ávísing úteftir
 Heimasíða: www.cityofgreenriver.org

Keldur

Býir í Wyoming


Billings (Montana)

Billings er størsti býurin í  amerikanska stakríkinum Montana.

Billings liggur beint fram við  Yellowstone-ánni, í syðra parti av lutstatinum.
Býurin hevur um leið 110 túsund íbugvar. Hann er uppkallaður eftir Frederick H. Billings, sum var stjóri hjá jarnbreytarfelagnum Northern Pacific Railroad.

Sí eisini
 Montana
 Sambandsríki Amerika

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan:  www.cityofbillings.net

Keldur

Býir í Montana


Jákup Dintil

Í Syðrugøtu búði einaferð ein bóndi, sum æt Jákup. Hann bleiv kallaður fyri Jákup Dintil, tí hann rann so skjótt, at man sá bara dintilin á honum. Dintil merkir rumpa. Eingin í Gøtu dámdi Jákup, tí at hann var so skrappur og tímdi væl at reypa sær. Henda søgan var ein av reypinum hjá honum.

Einaferð ímeðan Jákup var úti hjá seyðinum hjá sær, fór hann inn í fjósið, at gera sær døgurða. Í fjósinum var ein stór grýta, grýtan var so stór, at man kundi kóka eitt heilt krov í henni, men Jákup kókaði bara greyt í grýtuni. Meðan hann ger greytin, telgir hann ein træ-figur. So er greyturin liðugur, hann setir seg niður, og byrjar at eta. Tá hann er liðugur, ruddar hann alt upp, men knappliga hoyrir hann, eitt lamb jarma uttanfyri. Hann gongur ímóti hurðini, og ætlar at lata upp, men so hoyrir hann tveir menn snakka. Jákup er kvikur, at hoppa upp á bjálkarnir á loftinum, ballar seg inn í eitt teppi, og goymir seg har. Tjóvarnir koma inn, teir fletta lambið, og koyra lambið í tí stóru grýtuna. Teir koyra so nógv kryddarí í grýtuna, sum teir finna, og so byrjar tað at lukta, og tað luktar ræðuligt, so ræðuligt at Jákup fór at njósa. Tjóvarnir hoyra tað harða njósi hjá Jákupi, og ætla at drepa hann, men Jákup var kvikur at hoppa á ein av teimum, og so rann hann út, og tjóvarnir aftaná. Ein av tjóvinum tekur ein knív fram, og kastar eftir Jákupi. Jákup sær knívin, og hann lýpir undan. So tekur Jákup knívin, og kastar eftir tjóvinum, og rakar hann í beini, síðani rennur Jákup vekk, og tað sísta tjóvarnir síggja, er dintilin hjá Jákupi.

Slóðir
Sagnir - Seyðatjóðasøgur - Jákup Dintil, snar.fo

Gøta
Føroyskar sagnir


Ken Hensley

Kenneth William David "Ken" Hensley (føddur 24. august 1945 í London, deyður 4. november 2020 í Spania)
var bretskur sangari, sangskrivari og tónleikari.

Hann er best kendur frá tíðini sum sangskrivari, sangari, gittar- og tangentleikari í Uriah Heep, tá hann í árunum 1970–1980 var limur í bretska bólkinum.

Kendasti sangurin, sum hann hevur skrivað og sungið, man vera "Lady In Black" frá 1970/71.

Ávísingar úteftir
 Heimasíða: ken-hensley.com
Ken Hensley, allmusic.com
uriah-heep.com
Lady In Black, youtube.com

Keldur

Enskir sangarar
Bretskir tónleikarar
Føðingar í 1945
Andlát í 2020


Helena (Montana)

Helena er høvuðsstaðurin í amerikanska stakríkinum Montana.

Býurin liggur vestarlaga í lutstatinum,  153 kilometrar (95 míl) eystan fyri Missoula, ið er næststørsti býur í Montana,
og 284 kilometrar (177 míl) í útnyrðing vestan úr Billings, ið er størsti býur í stakríkinum.

Søga
Ein búseting varð grundlagd í 1864, tá ið gull varð funnið har í økinum (Montana gold rush).
Fyrst varð hon nevnd Crabtown, men seinni fekk búsetingin navnið Saint Helena. Fólk hildu tó, at orðið "Saint" var óneyðugt og síðan kallast býurin bara Helena. Longu í 1888 búðu 12 túsund fólk í peningaríka býnum, herímillum 50 millióningar.

Helena gjørdist høvuðsstaður í Montana-økinum (Montana territory) í 1875 og høvuðsstaður í stakríkinum í 1889.

Í dag búgva har fleiri enn 33 túsund fólk. Harvið er hann sættstørsti býur í Montana.

Myndir

Kend fólk
 Gary Cooper, sjónleikari  (1901-1961)

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíðan: www.ci.helena.mt.us
Helena, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur

Býir í Montana


Eirikur XIV av Svøríki

Eirikur XIV av Svøríki (føddur 13. desember 1533, deyður 26. februar 1577 á slottinum Örbyhus í Upplandi)
var kongur Svøríkis frá 1560 til 1568.

Hann var sonur Gustav Vasa og konu hansara Katarina av Sachsen-Lauenburg.

Eirikur varð krýndur kongur Svøríkis tann 29. juli 1561.
Í juli mánaði 1567 giftist hann við Karin Månsdotter, ættað úr Birkalandi í Finnlandi.

Ávísingar úteftir
 Erik XIV, riksarkivet.se (á svenskum)

Kongalig úr Svøríki
16. øld
Føðingar í 1533
Andlát í 1577


Gustav II Adolf av Svøríki

Gustav II Adolf av Svøríki (føddur 9. desember 1594  á Tre Kronor slottinum í Stokkhólmi, deyður 6. november 1632 í Lützen) var kongur Svøríkis frá 1611 til 1632.

Hann var sonur Karl IX úr Vasa-ættini og konu hansara Kristina av Holstein-Gottorp.

Gustav II Adolf tók við trúnuni tann 26. desember 1611 og varð krýndur kongur Svøríkis í Uppsala tann 12. oktober 1617. Trý ár seinni, í 1620, giftist hann við Mariu Eleonoru av Brandenburg, systrini hjá kurfúrstanum í Brandenburg. Hon var av Hohenzollern-ættini. Tey bæði fingu dóttrina Kristinu í 1626. Tá pápin knappliga doyði í 1632, gjørdist Kristina drotning Svøríkis, bert 6 ára gomul.

Ávísingar úteftir
Gustav II Adolf, riksarkivet.se (á svenskum)

Kongalig úr Svøríki
16. øld
17. øld
Føðingar í 1594
Andlát í 1632


John Konesky

John S. Konesky (føddur 19. november 1980) er amerikanskur sjónleikari, framleiðari, tónleikari, rithøvundur.

Keldur

Slóðir úteftir

 John Konesky Online

Føðingar í 1980
Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir rithøvundar
Amerikanskir tónleikarar


Anna Malan Jógvansdóttir

Anna Malan Jógvansdóttir (f. 8. apríl 1995) er rithøvundur. Hon er útbúgvin á Rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn (2016 - 2018), har einans fýra føroyingar undan henni hava gingið. Hennara yrkingar eru merktar av hugvísindaligum samtíðarlýsingum, sum vísa eitt tilvit um egnan leiklut í tilveruni.

Sum 21 ára gomul, fekk hon sína fyrstu virðisløn, Mentanarviðisløn Landsins, fyri ungt listafólk, sum verður latin fyri at stuðla ungum í teirra listaliga arbeiði. Virðislønin varð latin fyri hennara fyrsta yrkingasavn Undirfloyma frá 2015, sum hon hevði skrivað og listprýtt.

Í 2020 fekk hon eisini handað Ebbu-virðislønina, fyri skaldsøguna Psykosudrotningin sigur frá. Ebbu-virðislønin verður latin ungum rithøvundi, sum hevur sýnt serligar gávur, og verður latin av Rithøvundafelagi Føroya.

Útgávur

 2015 - Undirfloyma, Mentanargrunnur Studentafelagsins (yrkingasavn)
 2017 - Korallbruni, Forlagið Eksil (yrkingasavn)
 2019 - Psykosudrotningin sigur frá, Forlagið Eksil (skaldsøga)
 2020 - Yrking, Varðin 87, Varðin Mentanarrit (yrking)
2021 - Yrking Varðin 88, Varðin Mentanarrit (yrking)

Virðislønir og gávugóðs

 2016 - Mentanarvirðisløn landsins, fyri ungt listafólk
 2020 - Ebbu-virðisløn
2020 - Gávugóðs úr grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
2020- Ársins sálarheilsuvirðisløn frá Sinnisbata

Keldulisti

Jógvansdóttir,  Anna Malan
Føðingar í 1995


Heðin Kambsdal

Heðin Kambsdal (14. mars 1951) er virkin listamaður og útbúgving organistur og lærari. Hann er fuglfirðingur, býr í Fuglafirði, og er best kendur fyri sína málningalist, har ljósið við sínum nógvu síðum er í fokus.

Sum listamaður hevur hann havt framsýningar kring alt landið, men hevur eisini havt sýningar uttanlands. Í Danmark er hann umboðaður av Gallarí Sct. Gertrud í Keypmannahavn, sum mong onnur føroysk myndlistafólk eisini eru.

Undir lestrartíðini plagdi Heðin at spæla orgul í kirkjunum, sum lóðu tætt at Nr. Nissum í Vesturjyllandi, í økinum har hann las til lærara. Eisini var hann avloysari sum organistur í Fuglafjarðar Kirkju í mong ár, áðrenn hann bleiv settur við føstum starvi í kirkjuni í 1997.

Hjá Heðini fyllir tónleikurin nógv, tí umframt orgulspælið, hevur hann eisini fleiri ferðir verið kórleiðari, umframt at hann eisini er tilknýttur musikskúlaskipanini.

Myndprýddar útgávur

 1983 - Søgur, Hans Andrias Djurhuus. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 1981 - Mortensen, Elin. Jólaferðin hjá Anniku. Mín jólabók. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 1989 - Kirk, Hans. Barnadópurin í Mín jólabók. Týðing: 4. fl.á Føroya Læraraskúla. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 1989 - Mortensen, Elin. Janus og Sivar í Mín jólabók. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 1989 - Campbell, Effie. Guð flutti fjallið í Mín jólabók. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 1989 - Troldrelund-Hansen, Ingrid. Myrkaræddur, Mín jólabók. Týðing: Erling Poulsen. Bókadeild Føroya Lærarafelag
 2007 - Mótljós - into the light. Heðin Kambsdal. Egið forlag.

Tónleikaútgávur sum organistur

 2016 - Andanna Andi, Stíg Nú Frá Tí Høga. Syng mín sál. Kringvarp Føroya
 2016 - Dagur Aftnar, Ver Okkum Hjá. Syng mín sál. Kringvarp Føroya
 2016 - Dagur Seinkar, Setur Sól. Syng mín sál. Kringvarp Føroya
 2016 - Haldi Fram Í Fylking, Syng mín sál. Kringvarp Føroya
 2016 - Harra guð títt dýra navn og æra. Syng mín sál. Kringvarp Føroya

Keldulisti

Føroyskir listamálarar
Føðingar í 1951


Tigre

Tigre er ein býur í Provincia de Buenos Aires í Argentina. Býurin liggur 28 km norðanfyri høvuðsstaðin Buenos Aires. Býurin liggur á einari oyggj og varð stovnaður í 1820.

Heimskendi fótbóltleikarin Diego Maradona búði í Tigre, tá hann andaðist 25. november 2020.

Slóðir úteftir
 Heimasíða: tigre.gov.ar (á sponskum)
Tigre, wikivoyage.org (á enskum)

Argentina
Býir í Argentina


Mr. Bean

Mr. Bean var ein bretsk sendirøð (1989–1995), gjørd av Rowan Atkinson og Richard Curtis, framleitt av Tiger Aspect og spælt av Rowan Atkinson sum høvuðspersónurin.

Sí eisini
 Mr. Bean's Holiday

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan hjá sendirøðini: www.mrbean.com (á enskum)
Mr. Bean, imdb.com

Enskar sjónvarpsrøðir


Rabat (Marokko)

Rabat (arabiskt: الرِّبَاط al-ribāṭ; berberiskt: ⴰⵕⴱⴰⵟ Aṛṛbaṭ) er høvuðsstaðurin og sjeyndstørsti býur í Marokko.

Býurin liggur við Atlantshav í útnyrðingspartinum av landinum, á staðnum, har áin Bou Regregs rennur út í havið.

Fólkatalið í 2014 var á leið 580 túsund. Tað vóru tó íalt fleiri enn 1,2 mió fólk, íroknað forstaðin Salé og aðrir forstaðir.
Flogvøllurin Rabat-Salé Airport liggur í ein landnyrðing norðan úr miðbýnum, hinumegin ánna í forstaðinum Salé.

Í býnum Rabat er eisini høvuðssætið hjá økinum í Útnyrðingsmarokko sum kallast Rabat Salé Kenitra. Tað er eitt av teimum 12 fyrisitingarligu økjunum í Marokko.

Søga
Rabat varð grundlagdur sum hernaðarstøð í 12. øld.

Ávísingar úteftir
Heimasíðan hjá Visit Rabat: visitrabat.com (á enskum)
Region: Rabat Salé Kenitra, infostourismemaroc.com  (á enskum)

Keldur

Býir í Marokko
Marokko
Høvuðsstaðir í Afrika


William Henry Monk

William Henry Monk (føddur 16. mars 1823, andaðist 1. mars 1889)
var enskur orgulspælari, kórleiðari, kirkjutónleikari, tónleikaritstjóri og -útgevari.

Hann var eisini íðið sálmaskald sum gjørdi eina rúgvu av kendum sálmaløgum,
t.d. tað kenda lagið sum verður brúkt til sálmin "Abide with Me" - "Ver tú mær hjá" á føroyskum. Lagið fekk upprunaliga heitið "Eventide".

Monk gav kenda sálmabókin 'Hymns Ancient and Modern' út fyri fyrstu ferð í 1861.

Keldutilfar
Monk, William Henry , Dictionary of National Biography, 1885-1900, Volume 38

Tónaskøld
Onglendingar
Føðingar í 1823
Andlát í 1889


Valéry Giscard d'Estaing

Valéry Marie René Georges Giscard d'Estaing (føddur 2. februar 1926, deyður 2. desember 2020) var franskur politikari. Giscard d'Estaing hevur verið forsetin í Fraklandi frá 1974 til 1981. Tá hann sum 48 ára gamal tók við í 1974, gjørdist hann yngsti forseti í søgu Fraklands.

Keldur

Forsetar Fraklands
Føðingar í 1926
Andlát í 2020
Franskir politikarar


Salvador Allende

Salvador Guillermo Allende Gossens (føddur 26. juni 1908 í Santiago de Chile, deyður 11. september 1973 sama stað) var kilenskur politikari.

Hann var forseti í Kili frá november 1970 til hann doyði undir einum hernaðarkvetti í Kili á heysti 1973. Herovastin, ið stóð á odda fyri kvettinum, var Augusto Pinochet, hernaðarleiðari. Hann tók við valdinum og gjørdist einaræðisharri í Kili.

Sí eisini
Isabel Allende

Ávísing úteftir

Keldutilfar

Kili
Kilenarar
Politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1908
Andlát í 1973


Shakira

Shakira Isabel Mebarak Ripoll, fødd 2. februar 1977 í Barranquilla, Kolumbia)
er ein kolumbiansk sangarinna, dansarinna og sangskrivari.

Útgávur (úrval)
 1991 Magia
 1993 Peligro
 1996 Pies Descalzos]]
 1998 ¿Dónde Están Los Ladrones? 2001 Laundry Service / Servicio de Lavandería 2005 Fijación Oral Vol. 1 2005 Oral Fixation Vol. 2 2006 Hips Don't Lie 2007 TBA Shakira 2009 She Wolf (Loba) 2010 Sale El Sol (The Sun Comes Out) 2014 Shakira 2016 Try Everything 2017 El Dorado''

Slóðir úteftir
  Almenna heimasíðan shakira.com

Keldur

Føðingar í 1977
Kolumbianskar songkvinnur
Kolumbia


Johan Halvorsen

Johan August Halvorsen (føddur 15. mars 1864 í Drammen, deyður 4. desember 1935 í Oslo) var norskt tónaskáld, orkesturleiðari og tónleikari.

Verk (úrval)
 1893 Bojarernes Indtogsmarsch
 1896 Norske Danser nr. 1 og 2 (Norwegian Dances No. 1 and 2) fyri violin og orkestur
 1896 Air norvégien (også for fiolin og piano)
 1896 Vasantasena svita fyri orkestur
 1898 Festmarsch (Festival March)
 1898 Lied van Veslemøy fyri violin og orkestur
 1899 Norsk Festouverture for orkester - Norwegian Festival Overture, opus 16
 1903 Andante Religioso fyri violin og orkestur
 1905 Fossegrimen-suite (Dramatisk suite nr. 4), opus 21
 1909 Violinkonsert, opus 28
 1910 Norway's greeting to Theodore Roosevelt, opus 31
 1911 Suite Ancienne a la memoire de Ludvig Holberg, opus 31
 1913 Bergensiana Rococo Varations on an Old Melody from Bergen Jeg tog min nystemte Cithar i Hænde - (I Took Up My Newly Tuned Zither)
 1901/1913 Norwegische Weise – Lied des alten Fischers (Norwegian Song - "Old Fisherman's Song"), opus 31, fyri violin og strúkarar
 1912/1914 Bryllupsmarsch (Wedding March) fyri violin og orkestur
 1919-1920 Rhapsodie norvégienne nr. 1 in A-gr.t. fyri stórt orkestur

Slóðir úteftir
 Johan Halvorsen, snl.no

Norsk tónaskøld
Norðmenn
Føðingar í 1864
Andlát í 1935


Gustav V av Svøríki

Gustav V (Oscar Gustaf Adolf Bernadotte; føddur 16. juni 1858, deyður 29. oktober 1950)
var kongur Svøríkis frá 8. desember 1907 til deyða sín í 1950.

Gustav V var tann fimti kongurin av Bernadotte-ættini.
Hann var sonur Oscar II kong og Sofiu drotning.
Núverandi kongurin í Svøríki, Carl XVI Gustav, er langabbasonur Gustav V.

Gustav V var giftur við Viktoriu av Baden (1862-1930). Tey áttu trý børn, Gustav VI Adolf av Svøríki, Erik og Wilhelm.

Kongurin hevði sitið á svensku trúnuni í næstan 43 ár; eitt metlangt tíðarskeið, tí bert tveir aðrir svenskir kongar hava sitið longri enn hann, Magnus Eriksson í 44 ár frá 1319 til 1364 og sitandi kongurin, Carl XVI Gustav, ið tók við trónuni fyri 47 árum síðan, í 1973.

Ávísingar úteftir
Gustaf V, riksarkivet.se (á svenskum)

Kongalig úr Svøríki
19. øld
20. øld
Føðingar í 1858
Andlát í 1950


Newcastle United F.C.

Newcastle United Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag frá býnum Newcastle upon Tyne - millum manna verður liðið eisini kallað The Magpies ella The Toon.

Felagið varð sett á stovn hin 9. desember 1892. Núverandi besta liðið leikar í Premier League og heimavøllurin hjá Newcastle United er St James' Park í Newcastle. Venjarin síðan 2019 er Steve Bruce.

Hópurin

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Newcastle United: nufc.co.uk

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Premier League 2019-20

Premier League 2019-20 var tann 28. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. Sesongin byrjaði 9. august 2019 og vardi til 26. juli 2020.

Liverpool vann sín fyrsta Premier League tittul og sín 19. enska meistaraheitið. Liðið úr Liverpool vann hin 25. juni meistaraheitið fyri fyrstu ferð í 30 ár, tá ið Manchester City tapti 2-1 móti Chelsea. Liðið úr Manchester, ið var forsvarandi meistari, misti harvið møguleikan at endurvinna meistaraheitið. Manchester City endaði á 2. plássi.

Norwich City, Sheffield United og Aston Villa vóru nýggj lið í deildini, eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2018-19.

Niðurflytarar gjørdust Bournemouth, Watford og Norwich City

Lið
Tilsamans luttóku 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2018–19 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2018–19.

Stadion og býir

Endaúrslitið

Stigatalva

Talva við úrslitum

Hagtøl

Skoring

Toppskorarar

Slóðir úteftir
Premier League fixtures for 2019/20, premierleague.com
 English Premier League Performance Stats – 2019–20, espn.com

Keldur

2019 í ítrótti
2020 í ítrótti
Premier League


Halgimenni

Halgimenni eru kristin fólk, sum hava liðið í blóðvitnisdeyða, ella tey eru eftir sítt kristna lív tikin upp í Guds ríki.

”Halgimenni er ein og hvør, sum við lívi sínum prógvar, at Gud er til!” segði svenski biskupurin Nathan Søderblom.

Sambært Katólsku Kirkjuni, er eitt halgimenni, ein og hvør, ið er í Himmiríki, annaðhvørt viðkomandi er viðurkendur á jørð ella ikki, og er partur av "stóra skýnum av vitnum uttan um okkum" (Hebr.12,1).

Tá Kirkjan – eftir áheitan – hevur kannað lívið hjá einum menniskja, sum á serligan hátt hevur boðað Jesus Krist, kann Kirkjan lýsa hetta menniskjað halgimenni at vera. Tá kann ein biðja hann/hana um forbøn. Fremst av halgimennum er Maria moy.

Sí eisini
 Ólavur Heilagi
 Syftunsøka
 Sankta Lusia
 Sankta Pátrikur
 Santa Nikolaus frá Myra
 Sankta Georg
 Allahalgannaaftan

Keldur

Slóðir úteftir
Hvør er halgimenni?, trubodin.fo
Halgimenni sum veðurmerki - Fólkakirkjan
Sankta Lusia, snar.fo

Halgimenni


Calvin Coolidge

John Calvin Coolidge (føddur 4. juli 1872, deyður 5. januar 1933)
var 30. forseti í USA frá 2. august 1923 til 4. mars 1929.
Hann var limur í Republikanska flokkinum.

Coolidge var amerikanski varaforsetin í forsetatíðarskeiðnum hjá Warren G. Harding og tók við sum forseti, tá hesin andaðist í embætistíð síni í 1923.

Calvin Coolidge vann forsetavalið 4. november 1924 og varð endurvaldur til forseta USA.
Í embætistíðin hjá honum fingu upprunaamerikanarar fullan ríkisborgararætt.

Ávísingar úteftir
 Ævisøga: Calvin Coolidge, millercenter.org (á enskum)
 Calvin Coolidge, anb.org (á enskum)

Keldur

Føðingar í 1872
Andlát í 1933
Amerikanskir politikarar
Forsetar í USA


Skúla Scam

Skúla Scam er ein føroysk teknifilmsrøð, ið varir umleið ein tíma tilsamans. Tóki Jansson úr Havn hevur teknað, animerað, klipt, leikstjórnað, skrivað handrit og lagt røddir til fleiri av figurunum í Skúla Scam. Jónas í Dali Wagner hevur framleitt filmin. Dina Poulsen úr Miðvági hevur skrivað 3 partar av røðini og hevur lagt rødd til gentuna Sólskin. Bergur Jensen leggur rødd til Pætur og Haakon Joensen leggur rødd til læraran.

Tað er tann fyrsta føroyska teknifilmsrøðin, ið er gjørt av einum skúlanæmingi og tað fyrsta føroyska tilfari, ið er víst á danska undirvísingarportalinum fyri børn, Buster.dk, tað varð víst á Buster Filmfestival í september 2020. Filmsrøðin og tað, at ein umsókn um stuðul bleiv noktaður, tí landsstýrismaðurin í mentamálum, Jenis av Rana, ikki dámdi, at tað bleiv bannað í teknifilmsrøðini, førdi í desember 2020 til eitt kjak um armslongdar prinsippið, um talufrælsi og listarliga frælsi, og um politikarar skulu stýra listini og bara játta stuðul til tað, ið teimum persónliga dáma og vraka tað list, ið teimum persónliga ikki dáma. Kjakið rakk eisini út um landoddarnar.

Um Skúla Scam
Tóki Jansson fór sum 15-ára gamal í gongd við at gera sína egnu teknifilmsrøð við heitinum Skúla Scam. Røðin varir umleið ein tíma, tey tosa føroyskt. Teknifilmsrøðin snýr seg um tríggir skúlanæmingar, Pætur, Sólskin og Bob, ið møtast, tá ið tey skulu byrja á einum nýggjum skúla. Skúlin vísir seg at vera sera løgin og ræðandi, alt er annarleiðis enn tey vóru von við. Tímarnir eru stuttir og fríkorterini eru long. Tey seta sær fyri at kanna, hvat ið tað er ið gongur fyri seg á skúlanum.  Jónas í Dali Wagner frá Filmshúsinum hevur verið vegleiðari hjá Tóka, meðan hann hevur gjørt Skúla Scam. Jónas í Dali Wagner er fyrrverandi leiðari av fiktionsinstruktør-útbúgvingini á Den Danske Filmskole.

Tóki bleiv liðugur við Skúla Scam á heysti í 2020, tá var hann blivin 17-ára gamal, tað mesta gjørdi hann sum 15-16 ára gamal. Teknifilmsrøðin hevði forpremieru í Havnar Bio fyri innbodnum skúlaungdómum og øðrum hin 16. september 2020. Eftir tað fóru Tóki Jansson og Dina Poulsen, ið leggur rødd til gentuna Sólskin í røðini, saman við øðrum umboðum úr Føroyum til Danmarkar, har teknifilmsrøðin hevði heimspremieru og varð víst alment á Buster Filmfestival í september 2020 fyri donskum skúlanæmingum úr miðdeild og hádeild.

Umsókn um stuðul tilmælt men vrakað
Tóki Jansson hevur gjørt filmsrøðina í síni frítíð uttan peningaligan stuðul. Vegleiðari hansara Jonas í Dali Wagner valdi at søkja um stuðul á 40.000 krónur til Skúla Scam fyri at gera hana heilt lidna. Mentamálaráðið innstillaði filmsrøðina til at fáa henda stuðul, ið søkt varð um, men landsstýrismaðurin í mentamálum Jenis av Rana vildi ikki skriva undir, og noktaði harvið at lata stuðulin. Dagur og Vika hevði eina samrøðu við landsstýrismannin um hetta málið, og har segði hann, at honum dámdi ikki tað hann sá, og at hann ikki kundi seta sína undirskrift, tí at tey bannaðu so illa. Í noktandi svarinum úr Mentamálaráðnum til filmsframleiðaran stendur, at “landsstýrismaðurin metir seg ikki kunna viðmæla stuðli vegna málbrúkið í filminum”. Jenis av Rana er endurgivin úr Degi og Viku fyri at siga:

Mær dámdi als ikki tað, eg sá. Tá eg seti mína undirskrift á, so góðkenni eg, at hetta er fantastiskt, og tað kundi eg ikki gera við hetta uppskotið til film, segði Jenis av Rana við Dag og viku. Mær dámar ikki at fólk bannast, og tað gera vanlig fólk ikki, og tað gera ung yvirhøvur heldur ikki. Í hesum føri snýr tað seg um, at eg skal geva loyvi til, at man fer í landskassan eftir pengum fyri at premiera honum fyri málbrúkið. Og tað kann eg yvirhøvur ikki, segði Jenis av Rana.

Hetta skapti øsing og kjak í føroysku miðlunum og á sosialu miðlunum. Eisini danskir miðlar sum t.d. Berlingske, DR, og Politiken skrivaðu um málið. Felagið Føroysk Filmsfólk sendu eina áheitan til landsstýrismannin í lesarabrævið, har tey m.a. skrivaðu:

"Fyri fyrstu ferð síðani filmsjáttanin kom á fíggjarlógina í 2014, hevur ein landsstýrismaður ikki fylgt tilmælunum frá ráðgevarum um hvør skal hava stuðul. Ein fyrisitingarlig siðvenja er brotin, og prinsipið um, at listin ikki skal stýrast politiskt er ikki longur galdandi. Eins og talu- og trúarfrælsi, er frælsa listin grundleggjandi í einum fólkaræði. Teir partar av veruleikanum sum ein filmur endurspeglar, mugu ikki verða stýrdir av persónligum meiningum hjá skiftandi ráðharrum. Tí er tað so umráðandi, at vit ikki gloyma og fara lætt um, at vit hava armslongd í fyristingini, og virða hesa armslongd."

Keldur

Føroyskir filmar
2020
Animatiónsfilmar


Tóki Jansson

Tóki Jansson (føddur 2003) er ein føroyskur filmslistamaður úr Tórshavn. Hann hevur gjørt teknifilmsrøðina Skúla Scam, ið fekk nógva umrøðu í føroyskum og donskum miðlum í desember 2020, eftir at Jenis av Rana, mentamálaráðharri, valdi ikki at fylgja tilmælinum frá Mentamálaráðnum, um at lata stuðul á 40.000 krónur til røðina. Grundgevingin fyri at nokta at lata stuðul var tann, at Jenis av Rana dámdi ikki tað hann sá, hann segði í Degi og Viku, at tey bannaðu ov illa. Tóki Jansson hevur fleiri ferðir verið á filmsskúlanum Nóllywood í Nólsoy, og tað var eisini har, hann møtti Jonas í Dali Wagner, og Jonas lærdi Tóka at animera. Á Nóllywood 2019 gjørdi Tóki Jansson saman við Haakon Joensen stutta teknifilmin Smoothie Baby, ið bleiv tilnevndur Geytan 2020.

Skúla Scam
Tóki fór sum 15-ára gamal í gongd við at gera sína egnu teknifilmsrøð við heitinum Skúla Scam. Røðin varir umleið ein tíma, tey tosa føroyskt. Teknifilmsrøðin snýr seg um tríggir skúlanæmingar, Pætur, Sólskin og Bob, ið møtast, tá ið tey skulu byrja á einum nýggjum skúla. Skúlin vísir seg at vera sera løgin og ræðandi, alt er annarleiðis enn tey vóru von við. Tímarnir eru stuttir og fríkorterini eru long. Tey seta sær fyri at kanna, hvat ið tað er ið gongur fyri seg á skúlanum.  Jónas í Dali Wagner frá Filmshúsinum hevur verið vegleiðari hjá Tóka, meðan hann hevur gjørt Skúla Scam. Jónas í Dali Wagner er fyrrverandi leiðari av fiktionsinstruktør-útbúgvingini á Den Danske Filmskole.

Tóki bleiv liðugur við Skúla Scam á heysti í 2020, tá var hann blivin 17-ára gamal, tað mesta gjørdi hann sum 15-16 ára gamal. Teknifilmsrøðin hevði forpremieru í Havnar Bio fyri innbodnum skúlaungdómum og øðrum hin 16. september 2020. Eftir tað fóru Tóki Jansson og Dina Poulsen, ið leggur rødd til gentuna Sólskin í røðini, saman við øðrum umboðum úr Føroyum til Danmarkar, har teknifilmsrøðin hevði heimspremieru og varð víst alment á Buster Filmfestival í september 2020 fyri donskum skúlanæmingum úr miðdeild og hádeild.

Tóki Jansson hevur gjørt filmsrøðina í síni frítíð uttan peningaligan stuðul. Vegleiðari hansara Jonas í Dali Wagner valdi at søkja um stuðul á 40.000 krónur til Skúla Scam fyri at gera hana heilt lidna. Mentamálaráðið innstillaði filmsrøðina til at fáa henda stuðul, ið søkt varð um, men landsstýrismaðurin í mentamálum Jenis av Rana vildi ikki skriva undir, og noktaði harvið at lata stuðulin. Dagur og Vika hevði eina samrøðu við landsstýrismannin um hetta málið, og har segði hann, at honum dámdi ikki tað hann sá, og at hann ikki kundi seta sína undirskrift, tí at tey bannaðu so illa. Í noktandi svarinum úr Mentamálaráðnum til filmsframleiðaran stendur, at “landsstýrismaðurin metir seg ikki kunna viðmæla stuðli vegna málbrúkið í filminum”. Hetta skapti øsing og kjak í føroysku miðlunum og á sosialu miðlunum. Eisini danskir miðlar sum Berlingske Tidende skrivaði um málið.

Keldur

Filmsleikstjórar úr Føroyum
Føðingar í 2003


Chuck Yeager

Charles Elwood "Chuck" Yeager (føddur 13. februar 1923 í Myra, West Virginia, deyður 7. desember 2020 í Los Angeles, Kalifornia) var amerikanskur generalur og royndarflogskipari.

Yeager var tann fyrsti flogskiparin, sum breyt ljóðmúrin. Tað hendi hin 14. oktober 1947, meðan hann fleyg í serliga flogfarinum Bell X-1.

Yeager náddi við flogfarinum eina toppferð á 1,06 Mach. Hetta svaraði til meira enn 1.000 kilometrar um tíman.

Fyri avrik sítt fekk hann í 1985 heiðurin "Presidential Medal of Freedom", sum táverandi amerikanski forsetin, Ronald Reagan, honum handaði.

Ávísingar úteftir
Heimasíða: chuckyeager.com
Stutt ævisøga: Chuck Yeager, imdb.com (á enskum)
 Óræddi flogskiparin Chuck Yeager deyður, dagur.fo, 8. desember 2020

Keldur

Føðingar í 1923
Andlát í 2020
Amerikanarar
Hermenn


Rúnakvæði

Rúnakvæði eru trý kvæði frá miðøldini, ið greiða frá nøvnunum hjá rúnunum á fornenskum, norskum og íslenskum.

Tey íslensku og norsku rúnakvæðini innihalda 16 rúnir frá teimum yngri rúnarøðunum og fornenska rúnakvæðið inneheldur 26 rúnir frá tí fornenska rúnaraðnum. Fornenska kvæðið er sannlíkt skrivað í 10. øld men kan vera eldri. Norska kvæðið er sannlíkt frá 13. øld og tað íslenska frá 15. øld. Kvæðini eru ólík, men í øllum kvæðunum eru bæði heiðnar og kristnar kenningar. Umframt hesi trý kvæðini er rúnalisti skrivaður í 9. øld, ið er nevndur Abecedarium Nordmannicum.

Lutverkið hjá rúnakvæðunum er óvisst, men trúliga vóru tey áminningarramsur fyri att kunna minnast raðið og nøvnini hjá rúnunum.

Íslenska rúnakvæðið


Poul Schlüter

Poul Holmskov Schlüter (føddur 3. apríl 1929 í Tønder, deyður 27. mai 2021 á Frederiksberg í Keypmannahavn) var danskur politikari (KF). Hann var forsætisráðharri i Danmark í tíðarskeiðnum frá 1982 til 1993. Eftirmaður hansara sum forsætisráðharri var Poul Nyrup Rasmussen.

Schlüter var útbúgvin løgfrøðingur. Hann byrjaði sína yrkisleið sum politikari fyrst í 1950-árunum, tá hann gjørdist formaður fyri Konservativ Ungdom. Hann var limur í danska Fólkatinginum frá 1964 til 1994
og leiðari av Konservativa fólkaflokkinum í tveimum skeiðum, 1974-1977 og 1981-1993.
Afturat hesum var hann limur í Evroparáðnum 1971–1974 og í ES-parlamentinum 1994–1999.

Hygg eisini at
Stjórnin hjá Poul Schlüter I
Stjórnin hjá Poul Schlüter II
Stjórnin hjá Poul Schlüter III
Stjórnin hjá Poul Schlüter IV

Ávísingar úteftir
 Stutt ævisøga: Poul Schlüter, snl.no (á norskum)
 Sikken et liv, saxo.com

Keldur

Føðingar í 1929
Andlát í 2021
Danskir politikarar
Fólkatingslimir
Forsætisráðharrar í Danmark


Kiel

Kiel er havnarbýur í Norðurtýsklandi. Hann liggur báðumegin Kielarfjørðin við Eystrasaltið.

Býurin er høvuðsstaðurin og størsti býur í týska stakríkinum Schleswig-Holstein.
Hann er týdningarmesta herflotahavnin í Týsklandi.

Í 2018 búðu í Kiel uml. 247.500 fólk.

Kiel er universitetsbýur. "Christian-Albrechts-Universität" varð sett á stovn í 1665
og var um hetta mundið norðasta universitetið í tí Heilaga rómverska ríkinum.

Søga
Kiel varð grundlagdur í 13. øld.
Upprunaliga navnið á miðlágtýskum var Holstenstadt tom Kyle
Í 1242 fekk Kiel býarrættindi.
Í 1283 gjørdist býurin limur í Hansa-samgonguni.
Í 1518 varð býurin útihýstur frá samgonguni.
Í 1665 varð lærdi háskúlin settur á stovn.
Í 1773 gjørdist Kiel danskur býur.
Í 1813 hersetti Svøríki býin.
Í 1864 hersettu Eysturríki og Prussland býin.
Í 1866 verður Schleswig-Holstein landslut í Prusslandi og Kiel gerst høvuðsstaðurin.
Í 1946 gerst Schleswig-Holstein stakríki við Kiel sum høvuðsstaður

Kielarfriðurin
Friðarsáttmálin millum Danmarkar og Svøríkis: Eftir samráðingar í fýra dagar varð friðarsáttmáli undirskrivaður
í Kiel í Holsteini 14.-15. januar 1814 - á tí sonevndu Kielar-náttini.

Myndir

Sí eisini
 Listi yvir størstu býir í Týsklandi

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíða, kiel.de
Kiel, wikivoyage.org (á týskum)
Kiel, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur

Schleswig-Holstein
Týskland
Býir í Týsklandi


Wolverhampton Wanderers F.C.

Wolverhampton Wanderers Football Club er eitt fótbóltsfelag úr enska býnum Wolverhampton. Felagið varð sett á stovn í 1876 .

Besta liðið, við kelinavninum "The Wolves", spælir í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.
Liðið flutti upp í ovastu deildini á fyrsta sinni í 2003, á oðrum sinni í 2009 og á triðjum sinni í 2018.

Venjarin hjá besta liðinum er Julen Lopetegui og heimadystir verða spældir á Molineux Stadium í býnum Wolverhampton.
Býurin liggur í enska økinum West-Midlands, um leið 25 km í ein útnyrðing av Birmingham.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
Almenna heimasíðan: wolves.co.uk

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Premier League 2020-21

Premier League 2020-21 var tann 29. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992.
Sesongin byrjaði 12. september 2020 og vardi til 23. mai 2021.

Liverpool var forsvarandi meistari, meðan Leeds United, West Bromwich Albion og Fulham vóru nýggj lið í deildini, eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2019-20.

Manchester City vann sín fimta Premier League tittul og sín 7. enska meistaraheitið.

Niðurflytarar gjørdust Fulham F.C., West Bromwich Albion og Sheffield United.

Lið
Tilsamans luttóku 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2019–20 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2019–20.

Stadion og býir

Venjarar og liðskiparar

Venjaraskift

Úrslit

Stigatalva

Talva við úrslitum

Hagtøl

Toppskorarar

Slóðir úteftir
 Heimasíðan hjá Premier League: premierleague.com
 "Premier League Handbook 2020/21", premierleague.com

Keldur

2020 í ítrótti
2021 í ítrótti
Premier League


Pranab Mukherjee

Pranab Mukherjee (føddur 11. desember 1935, deyður 31. august 2020)
var indiskur løgfrøðingur og politikari. Hann var forseti í India frá 2012 til 2017.

Slóðir úteftir
 Heimasíða: pranabmukherjee.nic.in (á enskum)

Keldur

Indarar
Politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1935
Andlát í 2020


Pervez Musharraf

Pervez Musharraf (føddur 11. august 1943 í Delhi í Bretska India)
er fyrrverandi pakistanskur herovasti og politikari. Hann var forseti í Pakistan frá 2001 til 2008.

Í 1999 framdi stýrið í pakistanska herinum, við Musharraf herovasta á odda, eitt hernaðarkvett ímóti tásitandi stjórnini í Pakistan. Musharraf koyrdi stjórnina hjá forsætisráðharranum, Nawaz Sharif, frá og tók valdið.
Í 2001 útnevndi Musharraf seg sjálvan til forseta í Pakistan. Árið eftir útskrivaði hann tjóðartingsval fyri at rættvísgera embæti sítt sum forseti. Á valinum í oktober 2002 fekk flokkurin hjá Musharraf meirilutan.

Nøkur ár seinni, í oktober 2007, eydnaðist tað Musharraf at vinna forsetavalið í Pakistan enn einaferð, men hægstirættur hevði ta áskoðan, at vinnarin av pakistanska forsetavalinum ikki kundi staðfestast, áðrenn hægstirættur hevði tikið avgerð í málinum, hvørt Musharraf kundi vera ovasti av pakistanska herinum og samstundis forseti í Pakistan.
Nakrar vikur seinni, tíðliga í november 2007, lýsti Musharraf undantaksstøðu í Pakistan. Stjórnarskipanin í landinum varð sett úr gildi, hægstarættarforsetin og tjóðartingið vórðu koyrd til hús. Undantaksstøðan vardi í seks vikur.
Árið eftir, tann 7. august 2008, kunngjørdu andstøðuflokkarnir, at teir ætlaðu sær at reisa eitt ríkisrættarmál móti Musharraf, orsakað av valdsmisnýtslu undir undantaksstøðuni. Tíggju dagar seinni, tann 18. august, legði Musharraf frá sær sum forseti.
Hann rýmdi úr landinum í november mánaði í 2008 og fór at búgva í útlegd, fyrst í London, seinni í Dubai.

Bæði í 2013 og 2018 royndi hann at stilla upp til forsetavali, men ein dómstólur í Pakistan noktaði honum at taka lut í valinum.

Í 2019 varð Musharaf ákærdur fyri at hava misnýtt vald sítt og dømdur til deyða fyri hásvikagerð.
Málið snúði seg um, hvussu hann handfór støðuna í landinum, tá hann setti undtaksstøðu í gildi.

Musharaf er fyrsti forseti í Pakistan, sum varð dømdur fyri at hava sett seg sjálvan oman fyri lógina.
Hann býr í løtuni í útlegd í Dubai fyri at sleppa undan revsing.

Ávísingar úteftir
 Pervez Musharaf á heimasíðuni hjá pakistanska herinum: General Pervez Musharraf, pakistanarmy.gov.pk

Keldur

Pakistanarar
Politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1943


Aston Villa F.C.

Aston Villa Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Birmingham.
Besta liðið leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Felagið varð stovnað í 1874. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, ið settu á stovn The Football League í 1888.
Besta liðið, við kelinavninum "The Villans", spælir sínar heimadystir á Villa Park-vølli í Birmingham. Venjarin hjá liðinum er Steven Gerrard.

Birmingham er næststørsti býurin í Onglandi. Hann liggur í økinum West-Midlands, um leið 120 míl í ein útnyrðing av enska høvuðsstaðnum London og miðskeiðis millum London og Liverpool.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: avfc.co.uk
Aston Villa, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Burnley F.C.

Burnley Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag úr býnum Burnley,
sum leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Felagið varð sett á stovn í 1882. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, sum stovnaðu The Football League í 1888.
Besta liðið, við kelinavninum "The Clarets", spælir sínar heimadystir á Turf Moor-vølli í Burnley.
Venjarin hjá besta liðinum var Sean Dyche frá 2012 til apríl 2022. Avloysarin hjá honum gjørdist fyrrverandi belgiski fótbóltsleikarin Vincent Kompany, sum tók við í juni 2022.

Býurin Burnley liggur í Lancashire, í Útnyrðingsonglandi, 21 míl norðan fyri Manchester.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: burnleyfootballclub.com
Burnley, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Brighton & Hove Albion F.C.

Brighton & Hove Albion Football Club er eitt fótbóltsfelag úr strandarbýnum Brighton í Landsynningsonglandi. Býurin liggur ein tíma sunnan fyri London.

Felagið varð stovnað í 1901. Besta liðið, við kelinavninum "The Seagulls", spælir í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.
Liðið flutti upp í ovastu deildini í 2017/18.
Heimadystir verða spældir á Amex Stadium í smábýinum Falmer, sum liggur 8 km í ein landnyrðing av Brighton.
Venjarin hjá besta liðinum er Graham Potter. Hann tók við í 2019.

Leikarar

Núverandi hópur

 |no=72|nat=spa|pos=MF|name=fabrizio romano}}

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: brightonandhovealbion.com/
Brighton and Hove Albion, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Sheffield United F.C.

Sheffield United Football Club er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Sheffield.
Besta liðið leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Felagið varð stovnað í 1889 og limaði seg inn í Football League í 1892.
Besta liðið flutti upp í Premier League á fyrsta sinni í 1992, á oðrum sinni í 2006 og á triðjum sinni í 2019.
Sheffield United, sum millum manna eisini verður kallað "The Blades", spælir heimadystir á Bramall Lane Stadium í Sheffield,
sum rúmar fleiri enn 32.000 áskoðarum.
Venjarin hjá besta liðinum er Chris Wilder, sum tók við í 2016.

Býurin Sheffield liggur í enska økinum Yorkshire og Humber, sunnan fyri Leeds og eystan fyri Manchester.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: sufc.co.uk
 Sheffield United, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


West Bromwich Albion F.C.

West Bromwich Albion Football Club er eitt fótbóltsfelag úr enska býinum West Bromwich.
Besta liðið, ið millum manna verður kallað The Baggies, kappast í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Fótbóltfelagið varð sett á stovn í 1878. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, ið stovnaðu The Football League í 1888.
Felagið spælir sínar heimadystir á The Hawthorns í West Bromwich, sum rúmar 26.688 fólkum.
Venjarin hjá besta liðinum er Sam Allardyce. Hann tók við í desember mánaði 2020.

West Bromwich liggur í ein útnyrðing av enska stórbýnum Birmingham, í einum øki sum kallast West-Midlands, nakað miðskeiðis millum London og Liverpool.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: wba.co.uk
West Bromwich Albion, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Lincoln (Ongland)

Lincoln er ein býur í Onglandi, 253 km norðan fyri London. Har í Lincoln búðu í 2018 fleiri enn 99 túsund fólk.
Býurin liggur í greivadøminum Lincolnshire, sum er partur av East-Midlands økinum.
Høvuðssætið hjá greivadøminum er í Lincoln.

Mest stórsligni bygningurin í býinum er dómkirkjan "Lincoln Cathedral" ið varð reist í 1072.
Áin Witham rennur ígjøgnum býin.

Kend fólk
 George Boole (1815–1864), støddfrøðingur og heimspekingur
 Neville Marriner (1924–2016), dirigentur
 John Smyth  (1566–1612), prædikumaður og baptistprestur

Ávísingar úteftir
Almenna heimasíðan: lincoln.gov.uk/

Keldur

Býir í Onglandi


Pål Sverre Valheim Hagen

Pål Sverre Valheim Hagen (føddur í tann 6. november 1980  Stavanger) er ein norskur sjónleikari, ið hevur spælt við í filmum sum t.d. Kon Tiki, Ragnarok, Amundsen, Kraftidioten og Buzz Aldrin, hvar bleivst tú av í ruðuleikanum?. Hann spældi eisini við í sjónvarpsrøðini Exit frá 2019.  Hann er nokk best kendur altjóða fyri at spæla Thor Heyerdahl í filminum Kon-Tiki, ið varð tilnevndur Oscar og Golden Globe viðr. Hann hevur eisini vunnið norska Amandaprisen fyri leiklutin sum Thor Heyerdal í Kontiki.

Keldur

Norskir sjónleikarar
Føðingar í 1980


Crystal Palace F.C.

Crystal Palace Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag, heimahoyrandi í býlinginum South Norwood, sum liggur í býarpartinum Croydon, í sunnaru helvt av enska høvuðsstaðinum London.

Felagið varð sett á stovn í 1905. Upprunaliga spældi felagið heimadystir sínar á Crystal Palace-vølli.
Undir Fyrra heimsbardaga mátti felagið tó flyta tvær ferðir, fyrst í 1915 til Herne Hill, og seinni, í 1918, til The Nest.

Síðan 1924 hevur felagið spælt sínar heimadystir á Selhurst Park, sum rúmar fleiri enn 25 túsund fólkum.

Fyrsta liðið, við kelinøvnunum "The Eagles" og "The Glaziers", kappast í løtuni í Premier League, sum er besta enska fótbóltsdeildin.
Síðan 2017 er Roy Hodgson venjari hjá fyrsta liðinum.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: cpfc.co.uk
 Crystal Palace Football Club, premierleague.com

Keldur

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League


Carlo Ancelotti

Carlo Ancelotti (føddur 10. juni 1959) er italskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Hann hevur verið venjari hjá enska Premier League liðinum Everton F.C. frá desember 2019 til mai 2021.
Tann 1. juni 2021 gjørdist hann høvuðsvenjari hjá spanska liðinum Real Madrid, hann tók við eftir Zinedine Zidane.

Slóðir úteftir
 Almenna heimasíðan: carloancelotti.it (á enskum)

Keldur

Italskir fótbóltsvenjarar
Italiarar
Føðingar í 1959


Frank Lampard

Frank James Lampard (føddur 20. juni 1978) er enskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Frá juli 2019 til januar 2021 var hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Chelsea F.C. úr London.

Tann 31. januar 2022 tók hann við sum høvuðsvenjari hjá Premier League liðinum Everton F.C. úr Liverpool.

Slóðir úteftir
 Frank Lampard, uefa.com

Keldur

Enskir fótbóltsvenjarar
Onglendingar
Føðingar í 1978


Brendan Rodgers

Brendan Rodgers (føddur 26. januar 1973) er nórðurírskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.
Síðan februar 2019 er hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Leicester City F.C..

Slóðir úteftir
 Brendan Rodgers, leaguemanagers.com
 Brendan Rodgers, lfchistory.net

Keldur

Fótbóltsvenjarar
Onglendingar
Føðingar í 1973