Süper Lig

Süper Lig (, Super League) er ein turkisk professionel deild fyri fótbóltsfeløg. Tað er besta fótbóltsdeildin í turkiskum fótbólti. Tað er ein av bestu deildunum í evropeiskum fótbólti hjá UEFA samgonguni, og vinnarin av Süper Lig kvalifiserar seg til bólkaspælið í UEFA Champions League. Átjan feløg kappast hvørt ár í deildini, ein meistari verður funnin og trý lið flyta upp og niður í deildina frá og til 1. Lig. Sesongin er frá august til mai, og hvørt felag spælir 34 dystir. Dystirnir verða leiktir fríggjad til mánadag. Deildin er sponsorerað av Spor Toto og tí verður hon alment nevnd Spor Toto Süper Lig.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Niðanfyri er eitt yvirlit yvir gull, silvur og bronsuheiðursmerkjavinnarar í Süper Lig.

1957: Beşiktaş*, Galatasaray, Altay
1958: Beşiktaş*, Galatasaray, Vefaspor
1959: Fenerbahçe, Galatasaray, Vefaspor
1959/1960: Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray
1960/1961: Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş
1961/1962: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş
1962/1963: Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe
1963/1964: Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray
1964/1965: Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray
1965/1966: Beşiktaş, Galatasaray, Gençlerbirliği
1966/1967: Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray
1967/1968: Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray
1968/1969: Galatasaray, Eskişehirspor, Beşiktaş
1969/1970: Fenerbahçe, Eskişehirspor, Altay
1970/1971: Galatasaray, Fenerbahçe, Göztepe
1971/1972: Galatasaray, Eskişehirspor, Fenerbahçe
1972/1973: Galatasaray, Fenerbahçe, Eskişehirspor
1973/1974: Fenerbahçe, Beşiktaş, Boluspor
1974/1975: Fenerbahçe, Galatasaray, Eskişehirspor
1975/1976: Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray
1976/1977: Trabzonspor, Fenerbahçe, Altay
1977/1978: Fenerbahçe, Trabzonspor, Galatasaray
1978/1979: Trabzonspor, Galatasaray, Fenerbahçe
1979/1980: Trabzonspor, Fenerbahçe, Zonguldakspor
1980/1981: Trabzonspor, Adanaspor, Galatasaray
1981/1982: Beşiktaş, Trabzonspor, Fenerbahçe
1982/1983: Fenerbahçe, Trabzonspor, Galatasaray
1983/1984: Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray
1984/1985: Fenerbahçe, Beşiktaş, Trabzonspor
1985/1986: Beşiktaş, Galatasaray, Samsunspor
1986/1987: Galatasaray, Beşiktaş, Samsunspor
1987/1988: Galatasaray, Beşiktaş, Malatyaspor
1988/1989: Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray
1989/1990: Beşiktaş, Fenerbahçe, Trabzonspor
1990/1991: Beşiktaş, Galatasaray, Trabzonspor
1991/1992: Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray
1992/1993: Galatasaray, Beşiktaş, Trabzonspor
1983/1994: Galatasaray, Fenerbahçe, Trabzonspor
1994/1995: Beşiktaş, Trabzonspor, Galatasaray
1995/1996: Fenerbahçe, Trabzonspor, Beşiktaş
1996/1997: Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe
1997/1998: Galatasaray, Fenerbahçe, Trabzonspor
1988/1999: Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe
1999/2000: Galatasaray, Beşiktaş, Gaziantepspor
2000/2001: Fenerbahçe, Galatasaray, Gaziantepspor
2001/2002: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş
2002/2003: Beşiktaş JK, Galatasaray, Gençlerbirliği
2003/2004: Fenerbahçe, Trabzonspor, Beşiktaş
2004/2005: Fenerbahçe, Trabzonspor, Galatasaray
2005/2006: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş
2006/2007: Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray
2007/2008: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş
2008/2009: Beşiktaş, Sivasspor, Trabzonspor
2009/2010: Bursaspor, Fenerbahçe, Galatasaray
2010/2011: Fenerbahçe, Trabzonspor, Bursaspor
2011/2012: Galatasaray, Fenerbahçe, Trabzonspor
2012/2013: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş
2013/2014: Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş
2014/2015: Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş

Leikarahagtøl

Toppskorarar

Pr. 26. januar 2015

Flestir dystir

Pr. 18. mai 2015

Notur:
 Feit skrift vísir, at leikarar enn spæla í deildini.
 Allir leikarar eru turkarar, um ikki annað er frámerkt.

Keldur

Fótbóltur í Turkalandi
Meistaradeildir í fótbólti


Jannik Vestergaard

Jannik Vestergaard (føddur 3. august 1992) er ein danskur fótbóltsleikari, ið spælur fyri týska Bundesliga liðið Borussia Mönchengladbach og Danska fótbóltslandsliðið. Hann er 199 cm høgur og hevur verið hægsti leikari í Bundesliga í nøkur ár.

Fótbóltsleikarar úr Danmark
Føðingar í 1992


Poul Nielsen

Niels Poul "Tist" Nielsen (føddur 25. desember 1891 — deyður 9. august 1962) var ein danskur fótbóltsleikari. Nielsen er toppskorari hjá Danska fótbóltslandsliðinum við Jon Dahl Tomasson, teir báðir hava 52 mál, men Nielsen spældi bara 38 dystir á landsliðinum. Nielsen spældi bara við danska liðnum Kjøbenhavns Boldklub í sínari karrieru.

Fótbóltsleikarar úr Danmark
Føðingar í 1891
Andlát í 1962


John Arne Riise

John Arne Semundseth Riise (føddur 24. september 1980) er ein fyrrverandi norskur fótbóltsleikari. Hann hevur spælt mest dystir fyri Norska fótbóltslandsliðið við 110 dystum.

Heiður

Feløg
Monaco
 Ligue 1: 1999-00
 Trophée des Champions: 2000
Liverpool
 FA Cup: 2005-06
 Football League Cup: 2002-03
 FA Community Shield: 2001, 2006
 UEFA Champions League: 2004-05
 UEFA Super Cup: 2001, 2005
APOEL
 Cypriot First Division: 2014-15
 Cypriot Cup: 2014-15

Hagtøl fyri dystir og mál á norska landsliðnum
John Arne Riise spældi í alt 110 landsdystir og skoraði 16 mál fyri Noreg.

Norskir fótbóltsleikarar
Føðingar í 1980


Eliteserien

Eliteserien er ein norsk professionel fótbóltsdeild fyri feløg og tann hægsta deildin í Noregi. Áðrenn 1937 var tað ongin landskapping í fótbólti í Noregi, bert regionalar kappingar og Norska steypakappingin.

Lið

Hesi sekstan feløg kappast í Eliteserien í 2017 sesongini.

Heiðursmerkjavinnarar eftir ári

Note: 1 First season when North Norwegian teams was allowed to play in the Top Division.

Keldur

Meistaradeildir í fótbólti
Fótbóltur í Noregi


Molde FK

Molde Fotballklubb er eitt fótbóltsfelag úr Molde, Noreg, ið spælir í bestu fótbóltsdeildini í Noregi, Eliteserien. Molde FK varð stovnað 19. juni 1911, og var í fyrstani kent sum International. Molde hevur tríggjar ferðir vunnið norska meistaraheitið (2011, 2012, 2014, 2019) og fýra ferðir hevur felagið vunnið norsku steypakappingina (1994, 2005, 2013, 2014). Molde er tað eina av tveimum feløgum, ið hevur luttikið í UEFA Champions League.

Keldur

Slóðir

Norsk fótbóltsfeløg


Malmö FF

Malmö Fotbollförening, eisini kent sum Malmö FF, Malmö, ella (serliga lokalt) MFF, er eitt svenskt professionelt fótbóltsfelag í Malmö. Felagið er tað mest vinnandi í Svøríki, og tað einasta norðurlendska felagið, ið er komið í Europa-Cup finaluna. Felagið varð stovnað 24. februar 1910 og spælir sínar heimadystir á Swedbank Stadion. Litirnir hjá felagnum eru hvítt og himmalblátt.

Notur

Keldur

Svensk fótbóltsfeløg


SK Brann

Sportsklubben Brann (sum oftast nevnt Brann ella SK Brann  altjóða) er eitt norskt professionelt fótbóltslið úr Bergen, ið varð stovnað 26. september 1908. Brann hevur spælt í bestu norsku deildini, Tippeligaen, síðan 1987. Lið spælir sínar heimadystir á Brann Stadion. Í oktober 2007 vann Brann norska meistaraskapin fyri fyrstu ferð síðan 1963.

Hópurin

Keldur

Norsk fótbóltsfeløg


Allsvenskan 2017

Allsvenskan 2017 er partur av 2017 fótbóltsárinum í svenskum fótbólti og er tann 93. sesongin av Allsvenskan, síðan deildin varð stovnað í 1924. Sesongin byrjar fyrsta vikuskifti í apríl 2017 og endar hin 5. november 2017.

Lið

Tilsamans sekstan lið kappast í deildini, teirra millum eru trettan av liðunum frá undanfarnu sesong, tvey lið fluttu upp frá Superettan 2016 og eitt lið kom frá Allsvenskan play-off kampunum í 2016.

Gefle IF og Falkenbergs FF fluttu niður í Superettan eftir at fótbóltsárið 2016 var liðugt. Í staðin fluttu vinnarin og nummar tvey úr Superettan 2016 IK Sirius og AFC United upp í bestu deildina. IK Sirius er komið aftur í Allsvenskan eftir at hava spælt í lægri deildum í 42 ár, eftir at teir fluttu niður í 1974. Hetta er fjórða sesongin, at IK Sirius spælir í Allsvenskan. AFC United luttaka fyri fyrstu ferð í bestu deildini í søgu felagsins. Síðsta plássið verður tikið av play-off vinnaranum frá Allsvenskan 2016, Halmstads BK, ið endaði á triðjaplássið í Superettan í 2016, men vann play-off dystin.

Stadia and locations

 1 According to each club information page at the Swedish Football Association website for Allsvenskan.

Keldur

Allsvenskan


AS Roma

Associazione Sportiva Roma (, ; Rome Sport Association), sum oftast nevnt Roma , er eitt professionelt italskt fótbóltsfelag í Rom. Felagið varð stovnað í 1927 eftir eina samanlegging og hevur spælt í bestu italsku fótbóltsdeildini hjá monnum líka síðan, tó undantikið sesongina í 1951–52. Felagið hevur vunnið Serie A tríggjar ferðir, fyrstu ferð var í 1941–42, síðan vunnu teir í 1982–83 og aftur í 2000–01.

Hópurin

.

Keldur

Italsk fótbóltsfeløg


Tour de Normandie 2017

Tour de Normandie 2017 er tann 37. útgávan av tí fronsku landavegssúkklukappingini í num. Kappingin byrjar 20. mars og endar 26. mars 2017. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour 2017 og er flokkað sum 2.2 av UCI.

Lið og súkklarar

Danskir og føroyskir súkklarar

Teinarnir

1. teinur

2. teinur

3. teinur

4. teinur

5. teinur

6. teinur

7. teinur

Úrslit

Slóðir

Súkklukappingar í Fraklandi
Súkklukappingar í 2017


Riwal Securitas Cycling Team

Riwal Platform Cycling Team er eitt danskt kontinentalt súkklulið við heimstaði í Aalestrup í Himmerland.

Liðið varð stovnað í 2009 við navninum Team Concordia Forsikring-Himmerland, har Concordia Forsikring var høvuðsstuðul. Í 2010 broytti liðið navn til Team Concordia Forsikring-Himmerland, eftir at Himmerland Forsikring gjørdist navnasponsor. Í 2015 varð navnið broytt til Riwal Platform Cycling Team, har aðrir stuðlar sum Platform A/S, Riwal og TOGT komu við.

Liðið

2020

Keldur

Súkklulið


Trofeo Alfredo Binda-Comune di Cittiglio er ein professionel súkklukapping fyri kvinnur, ið verður fyriskipað hvørt ár í Cittiglio og kommunum har um leiðir, ið liggja í Varese landslutinum í italsku regiónini Lombardínum. Kappingin varð stovnað í 1974.

Frá 2008 til 2015 var kappinging ein partur av UCI World Cup í vegsúkkling fyri kvinnur. Síðan 2016 har hon verið partur av UCI Women's World Tour.

Vinnarar

Kelda:

Keldur

Súkklukappingar fyri kvinnur
Súkklukappingar í Italia


Súni Fríði Barbá

Súni Fríði Barbá (føddur Súni Fríði Johannesen; 20. oktober 1972) er ein fyrrverandi føroyskur fótbóltsleikari. Hann spældi sum álopsleikari fyri B68, NSÍ og HB. Í Effodeildini hevur Súni Fríði spælt 244 dystir og skora 140 mál. Hann hevur spælt fýra landsdystir fyri Føroyar, ein vinadyst í 1993 og ein í 1995.

Keldur

Føroyskir landsliðsleikarar
HB leikarar
NSÍ leikarar
B68 leikarar
Føroyskir fótbóltsspælarar
Føðingar í 1972


Presidential Medal of Freedom

Presidential Medal of Freedom er størsti heiður ein sivilur persónur í USA kann fáa.

Móttakarar (úrvalg)

Muhammad Ali
Lucille Ball
Joe Biden
Tony Blair
Marlene Dietrich
Walt Disney
Bob Dylan
Betty Ford
Gerald Ford
Václav Havel
Nelson Mandela
George McGovern
Rosa Parks
Colin Powell
Nancy Reagan
Ronald Reagan
Aung San Suu Kyi
Margaret Thatcher
John Wayne

USA


Serie A 2016-17

Serie A 2016-17 (kend sum Serie A TIM av sponsororsøkum) er tann 115. sesongin í ovastu fótbóltsdeildini hjá monnum í italskum fótbólti. Juventus er forsvarandi meistari. Kappingin varir frá 20. august 2016 til 28. mai 2017.

Serie A limir í 2016–17

Keldur

Serie A


David Rockefeller

David Rockefeller (f. 12. juni 1915 í New York – d. 20. mars 2017 í New York) var tann seinasti av sínum ættarliði og hann var abbasonur stovnaran av Standard Oil, John D. Rockefeller Jr. Hann var yngstur av fimm synum. Eins og so mangir ungir menn hasa tíðina, so luttók David eisini í Øðrum heimskríggi. Eftir kríggið arbeiddi hann í Chase Bank, sum seinni fekk navnið JP Morgan Chase. Undir hansara leiðslu varð Chase Bank tann fyrsti amerikanski bankin sum opnaði deildir í Fólkalýðveldinum Kina og Sovjetsamveldinum, og eisini í Egyptalandi, eftir Suez-kreppuna í 1956. Rockefeller fór frá í 1981, tá hann var blivin 65 ára gamal. Rockefeller fekk seks børn við konuni Margaret. Margaret doyði í 1996. Rockefeller gekk á Harvard University, og var liðugur har í 1936. Hann hevði búskap sum høvuðsevni, og í 1940 bleiv hann doktari í búskapi við University of Chicago. Í 1998 fekk hann Presidential Medal of Freedom, fyri alt sítt vælgerandi arbeiði.

Hóast hann ongantíð sjálvur gjørdi nakra roynd í politikki, so royndu tveir brøður hansara seg. Nelson Rockefeller var eitt skyfti guvernørur í New York og eisini so høgt sum varaforseti, tá Winthrop Rockefeller var guvernørur í Arkansas.

Amerikanarar
Vinnulívsfólk úr USA
Fólk úr New York
Føðingar í 1915
Andlát í 2017


Allan Simonsen

Allan Rodenkam Simonsen (føddur 15. desember 1952) er ein fyrrverandi danskur fótbóltsleikari. Hann var venjari hjá føroyska fótbóltsmanslandsliðinum frá 1994 til 2001. Hann vann Ballon d'Or í 1977.

Fótbóltsleikarar úr Danmark
Fótbóltsvenjarar
Føðingar í 1952


Dave Grohl

David Eric Grohl (føddur 14. januar 1969 í Warren, Ohio) er ein amerikanskur tónleikari, ið er forsangari og gittarspælari hjá Foo Fighters. Hann hevur áður spælt trummur við Nirvana, Queens of the Stong Age og Them Crooked Vultures.

Útgávur
við Nirvana
 Bleach (1989)
 Nevermind (1991)
 In Utero (1993)
við Foo Fighters
 Foo Fighters (1995)
 The Colour and the Shape (1997)
 There Is Nothing Left to Lose (1999)
 One by One (2002)
 In Your Honor (2005)
 Echoes, Silence, Patience & Grace (2007)
 Wasting Light (2011)
 Sonic Highways (2014)
 Concrete and Gold (2017)
við Queens of the Stone Age
 Songs For the Deaf (2002)
 ...Like Clockwork (2013)
við Them Crooked Vultures
 Them Crooked Vultures (2009)

Føðingar í 1969
Amerikanskir tónleikarar


Kirk Hammett

Kirk Lee Hammett (føddur 18. november 1962 í San Francisco, Kalifornia) er ein amerikanskur tónleikari, ið spælur gittar við bólkinum Metallica. Hann hevur verið í bólkinum síðani 1983.

Amerikanskir tónleikarar
Føðingar í 1962
Metallica


Cliff Burton

Clifford Lee "Cliff" Burton (føddur 10. februar 1962 - andaðist 27. september 1986) var ein amerikanskur tónleikari, ið spældi bass við bólkinum Metallica frá desember 1982 til hann doyði í september 1986.

Amerikanskir tónleikarar
Føðingar í 1962
Andlát í 1986
Metallica


Tour de Romandie 2017

Tour de Romandie 2017 er tann 71. útgávan av súkklukappingini Tour de Romandie. Henda teinakapping er tann 20. kappingin í World Tour-kalendaranum hjá UCI í 2017 og verður fyriskipað í Sveis frá 25. til 30. apríl 2017.

Lið og súkklarar

Teinarnir

Prologur

1. teinur

2. teinur

3. teinur

4. teinur

5. teinur

Úrslit

Slóðir

UCI World Tour 2017
Sveis


Liège-Bastogne-Liège 2017

Liège-Bastogne-Liège 2017 er tann 103. útgávan av súkklukappingini Liège-Bastogne-Liège. Tað er tann 19. kappingin hjá UCI í World Tour-kalendaranum í 2017 og verður hildin 23. apríl 2017.

Lið og súkklarar

Úrslit

Liège-Bastogne-Liège
UCI World Tour 2017


Tour of California 2017

Tour of California 2017 er tann 12. útgávan av súkklukappingini Tour of California. Tann amerikanska teinakappingin er tann 23. kappingin hjá UCI í World Tour-kalendaranum í 2017 og verður fyriskipað frá 14. til 20. mai 2017.

Lið og súkklarar

Teinarnir

1. teinur

2. teinur

3. teinur

4. teinur

5. teinur

6. teinur

7. teinur

Úrslit

Slóðir

Tour of California
UCI World Tour 2017


Clásica de San Sebastián 2017

Clásica de San Sebastián 2017 er tann 37. útgávan av súkklukappingini Clásica de San Sebastián. Tað er tann 28. kappingin hjá UCI í World Tour-kalendaranum í 2017 og verður fyriskipað 29. juli 2017.

Lið og súkklarar

Úrslit

Clásica de San Sebastián
UCI World Tour 2017


Il Lombardia 2017

Il Lombardia 2017 er tann 111. útgávan av súkklukappingini Giro di Lombardia (Il Lombardia). Tað er tann 36. og síðsta kappingin á World Tour-kalendaranum hjá UCI í 2017 og verður hildin 30. september 2017.

Lið og súkklarar

Úrslit

UCI World Tour 2017


Dmitry Medvedev

Dmitrij Anatoljevitj Medvedev (russiskt: Дми́трий Анато́льевич Медве́дев) (føddur 14. september 1965 í Leningrad) er russiskur politikari og statsleiðari.
Hann er forsætisráðharrin í Russlandi síðan 2012. Áðrenn tað hevur hann verið forsetin frá 2008 til 2012.

Keldur

Slóðir úteftir

Føðingar í 1965
Russiskir politikarar
Forsetar Russlands


Karpatafjøll

Karpatafjøll eru ein stór evropeisk fjallaketa. Tær røkka frá Slovakia og Pólland, gjøgnum Ukraina; til Rumenias.

Hægstu Fjøllini

 Gerlachovský štít  (Slovakia, 2,655 m)
 Gerlachovská veža  (Slovakia, 2,642 m)

Keldur

Fjøll


Šiprage

Šiprage (bosniskt og kroatiskt: Šiprage, serbiskt: Шипраге)  er ein býur í Bosnia og Hersegovinai. Fólkatalið er 788 í 2013. Býurin liggur við Vrbanja. Býurin er  í Banja Luka regiónini.

Veðurlag

Fólkatal

Keldur

Slóðir

http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
http://www.udaljenosti.com/bosna/- Distances in B&H

Bosnia og Hersegovina


Philippe Gilbert

Philippe Gilbert (føddur 5. juli 1982) er ein belgiskur professionellur súkklari, ið koyrir fyri UCI ProTour liðið . Gilbert er best kendur fyri at vinna HM í vegsúkkling í 2012, og fyri at vera annar av tveimum sukklarum, saman við Davide Rebellin, ið hava megnað at vinna tær tríggjar Ardennu-várklassikararnar Ardennes classics – Amstel Gold Race, La Flèche Wallonne og Liège-Bastogne-Liège – í einari sesong, hetta kláraði hann í 2011.

Keldur

Belgiskir súkklarar
Føðingar í 1982


Grand Prix Cycliste de Québec

Grand Prix Cycliste de Québec er ein professionel eindags súkklukapping innan vegsúkkling, ið verður hildin í Québec City, Quebec, Kanada. Tann fyrsta útgávan var fyriskipað 10. september 2010. Saman við Grand Prix Cycliste de Montréal, ið er tveir dagar seinni, eru hesar tær einastu World Tour-kappingar í Norðuramerika.

Vinnarar

Slóðir

 Grand Prix Cycliste de Québecs almenn heimasíða

Súkklukappingar


TB/FC Suðuroy/Royn

TB/FC Suðuroy/Royn er eitt føroyskt fótbóltsfelag, ið varð stovnað í desember 2016. Liðið er ein samanlegging av teimum trimum fótbóltsfeløgunum í Suðuroynni: Tvøroyrar Bóltfelag (TB), FC Suðuroy og Royn. Besta liðið hjá felagnum spælir í bestu deildini, Effodeildini, í 2017, og harumframt eisini í 1. og 2. deild hjá monnum. Árið 2017 er at síggja sum eitt royndarár og hetta árið er navnið TB/FC Suðuroy/Royn, men í miðlum og annað verður liðið ofta nevnt Suðuroyarliðið og fjepparar eru blivnir samdir um at rópa Suðringar, tá ið liðið spælir, tí TB/FC Suðuroy/Royn ið hevur átta stavilsir er alt ov langt at rópa. Liðið spælir í myrkagrønum búna.

Hópurin
Pr. 4. apríl 2017:

Keldur

Føroyskt fótbóltsfelag
Suðuroy


CPAP Pro

CPAP Pro er eitt ventilatiónssystem, sum tryggjar positivt lufttrýst í lungunum. Tað økir hvílivolumen í lungunum soleiðis, at luftbløðrurnar eru útfoldaðar. Hetta betrar um luftskiftið frá lungabløðrunum til blóðrenslið, og hetta lættir um andadráttsarbeiði.

Sí eisini

 Svøvnkøva

Slóðir
 Almenn heimasíða

Heilivágur


Arnold Vegghamar

Arnold Vegghamar er føroyskur listamaður. Hann er føddur og uppvaksin á Viðareiði, og hevur síðani hann var heilt ungur, málað. Tá hann var 24 ára gamal, fór hann til Danmarkar at læra til silvur- og gullsmið. Í Føroyum hevur Vegghamar m.a. havt stakframsýningar við málningum í Listaskálanum, í Gallerie Focus og verið við á Várframsýningum. Í Danmark hevur hann m.a. sýnt fram í Sønderborg, Hirtshals og í Galleri Sct. Gertrud í Keypmannahavn.

Keldur

Føroysk listafólk


Ungu Føroyar

Bókaforlagið Ungu Føroyar varð stovnað 1949. Sigrið av Skarði Joensen (1908-75) fór tá undir at geva bøkur út undir hesum forlagsnavninum. Hetta navnið er eftir tí fyrsta føroyska barnablaðnum, Ungu Føroyum 1907-10, 1914-15, sum Símun av Skarði gav út.

Tvær bøkur komu út tað fyrsta árið: Søgubókin og Víkingarnir á Hálogalandi.

Søgubókin er eitt savn av føroyskum og týddum stuttsøgum, m.a. “Dreymurin” eftir Andreu Reinert” og “Vit krýna teg til kong” eftir indiska nobelskaldið Tagore.

Víkingarnir á Hálogalandi er tann fyrsti Ibsen-leikurin, sum kom út á føroyskum. Týtt hevði Símun av Skarði.

Janus Kamban gjørdi permumynd til báðar hesar bøkurnar.

Síðan komu barnabøkurnar eftir Sigurð Joensen og við myndum eftir Fridu Zachariassen: Gráa dunna 1958, Kálvamuuan 1959 og Lambamæið 1960. Hetta eru umframt Í skýmingini (1949) eftir Sofíu Petersen og Elinborg Lützen, fyrstu føroysku barnabøkur. Her gjørdi forlagið Ungu Føroyar slóðbrótandi arbeiði.

Forlagið gav í 1960 sjónleikin Vár eftir Símun av Skarði út í 2. útgávu (1. útg. 1904).

Seinni góvu Ungu Føroyar ymsar smáar bøkur út, upprunaligar og týddar.

Í 1984 kom íslendingasøgan Bárðar søga út. Sjúrður Joensen (1947-95) umsetti. Myndir gjørdu Astrid Andreasen og Olna Joensen.

Seinni hevur Turið Sigurðardóttir havt forlagið Ungu Føroyar og givið út bæði upprunaligar og týddar bøkur.

Frá 1991 kunnu vit nevna endurútgávu av trimum og nýútgávu av fýra barnabókum eftir Sigurð Joensen við myndum eftir føroysk listafólk: Kálvamuan, myndir: Zacharias Heinesen, Gráa dunna, myndir: Zacharias Heinesen, Lambamæið, myndir: Zacharias Heinesen, Heinmalambið, myndir: Astrid Andreasen, Smálombini, myndir: Astrid Andreasen, Hvíti tarvur, myndir: Janus Kamban og Lítli Sjúrður á látrinum, myndir: Óli Petersen.

Í 1991 gav forlagið eisini út ljóðband, har Sigurð Joensen, Bergljót av Skarði og Frida Sofía Johannessen lósu Kálvamuuna og Sigurð las týðing sína av “Stjørnueyga” eftir Z. Topelius. Sigurð Joensen: Tekstir 1940 – 1992 í prosa og bundnum máli, sum kom út í 1998, er framhald av Eg stoyti heitt 1 og 2, Studentafelagið gav út 1987.

Í 1998 kom eisini út Kjørbreyt, Sjónleikur í trimum pørtum frá 1941 eftir Sigurð Joensen.

Bókin hjá Sigert Patursson um ferðir hansara í Sibiria (1901) kom út hjá Ungu Føroyum í 1994 í týðingini hjá Sigrið av Skarði Joensen undir heitinum Á ferð í Sibiriu. Frásagnir um mentanarsøgu og hendingar á seks ára ferð í norðaru og sunnaru pørtunum av Vestursibiriu og við Kariahav.

Ein bók um Sigert Patursson, ein stutt ævisøga, kom eisini út í 1994, Sigert eftir Turið Sigurðardóttur.

Salman Rushdie kom út á Ungu Føroyum í 1996 við stuttsøgusavninum Eystur, vestur. Lív Joensen umsetti tær níggju søgurnar, bara tvey ár eftir at tann upprunaliga bókin kom út.

Ungu Føroyar hava givið út týðingar av tveimum skaldsøgum eftir Halldór Laxness, Íslandsklokkuna, 1996, Sigurð Joensen týddi, og Salku Valku, 2005, 2. útg. (1. útg. 1972, 1978), Turið Sigurðardóttir týddi.

Eftir Halldór Laxness kom harumframt eitt savn av føroyskum týðingum av stuttsøgum, Veitsla hjá nornafaðir, 2007 (Týðarar: Per Mohr, Oskar Hermannsson, Chr. Matras, Ulf Zachariasen, Hjalmar P. Petersen og Turið Sigurðardóttir). Í 2007 kom eisini føroysk týðing av skaldsøguni Systrarnar undir Steinum (De zusjes Kriegel), sum er ætlað ellivu ára gomlum og eldri, eftir tann kenda belgiska barnabókahøvundin Marc de Bel (f. 1954). Bókin kom upprunaliga út í 1992. Frida Sofía Johannessen týddi úr flamskum.

Slóðir
 Ungu Føroyar

Forløg


Palm Springs

Palm Springs er ein týdningarmikil ferðavinnubýur í Suður-Kalifornia. Palm Springs liggur niðarlaga í dalinum nevndur Coachella Valley í Colorado Desert.
Dalurin er umgyrdur av Little San Bernardino- og San Jacinto fjøllum.
Býurin hevur oyðimarkarveðurlag; hitin kann koma upp í 40-50 stig, men liggur í vetrarmánaðunum um tey 30 stigini.

Sí eisini
 Saltonvatn
 Death Valley

Býir í Kalifornia


HM í fótbólti fyri kvinnur 2019

HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 verður tann áttanda útgávan av HM í fótbólti fyri kvinnur, ið tann altjóða meistaraskapurin fyri fótbólt hjá kvinnum, har ið limalondini í FIFA kappast. Í mars 2015, vann Frakland rættin til at vera vertur fyri kappingini. Tað er fyrstu ferð at Frakland er vertur fyri meistaraskapinum, og triðju ferð, at hann verður hildin í Evropa. Dystir skulu eftir ætlan vera í ellivu býum í Fraklandi. Tað eru 24 lond ið skulu kappast í endaspælinum, teirra millum er vertstjóðin. USA er forsvarandi meistari.

Sí eisini
 Undankapping til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 (UEFA)

Keldur

HM í fótbólti fyri kvinnur


Undankapping til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 (UEFA)

Tann evropeiska undankappingin til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 er ein kapping, ið skal avgerða, hvør ið saman við vertstjóðini Fraklandi sleppur at luttaka í eindaspælinum.

Tilsamans 46 UEFA limalond luttaka í innleiðandi kappingini, har Andorra fær er við til sína fyrstu HM undankapping, og Kosovo eru við í teirra fyrstu kapping yvirhøvur.

Luttakandi lond
Liðini vórðu rangeraði sambært teirra coefficient ranking, ið varð útroknað sambært fylgjandi reglum:
EM í fótbólti fyri kvinnur 2013 endaspæl og undankapping (20%)
HM í fótbólti fyri kvinnur 2015 endaspæl og undankapping (40%)
EM í fótbólti fyri kvinnur 2017 undankapping (40%)

Tey 30 hægst mettu liðini komu í innleiðandi bólkaspælið, meðan tey 16 lægst mettu liðini komu í eitt innleiðandi undankappingarumfar (prekvalifikatión).

{|
|-
|+Lið ið komu í innleiðandi undankappingarumfar
|- valign=top
|

|

|

|

|}

Notur
Lið ið vórðu útvald frammanundan sum vertir fyri innleiðandi undankappingarumfarinum verða merkt við (H).
Lið ið verða víst við feitari skrift''' eru komin víðari til bólkaspælið.

Innleiðandi undanumfar

Bólkar

Bólkur 1

Bólkur 2

Bólkur 3

Bólkur 4

Innleiðandi bólkaspæl

Lutakast
Lutakastið til tað innleiðandi bólkaspælið varð hildið 25. apríl 2017, 13:30 CEST (UTC+2), í UEFA høvuðsskrivstovuni í Nyon, Sveis.

Bólkar

Bólkur 1

Bólkur 2

Bólkur 3

Bólkur 4

Bólkur 5

Bólkur 6

Bólkur 7

Keldur

HM í fótbólti fyri kvinnur


Lív Arge

Lív Finnbogadóttir Arge (fødd 20. mars 1997) er ein føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, ið spælir fyri Havnar Bóltfelag og Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti.

Heiður
Havnar Bóltfelag
Nr. tvey
 Steypakappingin kvinnur: 2014

Altjóða mál
Mál og úrslit hjá Føroyum síggjast fyrst.

Slóðir

HB leikarar
Føðingar í 1997
Føroyskir landsliðsleikarar


Eyðvør Klakstein

Eyðvør Klakstein (fødd 5. september 1995) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri spanska felagið Mislata CF. Frá august 2015 til mai 2016 spældi hon fyri eitt annað spanskt felag, CD Marino, í tí næstbestu deildini í Spania.

Heiður
KÍ
Vinnari
 1. deild kvinnur (7): 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016
 Steypakappingin kvinnur (6): 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016

Altjóða mál
Skoringar og úrslit hjá Føroyum síggjast fyrst.

Keldur

KÍ leikarar
Føðingar í 1995
Føroyskir landsliðsleikarar
Klaksvíkingar


Olga Kristina Hansen

Olga Kristina Hansen (fødd 28. februar 1990) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri B36 og Føroyar. Hon hevur fyrr spælt fyri m.a. KÍ og AB. Olga Kristina spældi sín fyrst A-landsdyst fyri Føroyar hin 18. november 2006, tað var móti Wales. Hon hevur higartil (24. oktober 2020) spælt 56 landsdystir og skorað 5 mál fyri Føroyar.

Keldur

KÍ leikarar
AB leikarar
B36 leikarar
Føðingar í 1990
Føroyskir landsliðsleikarar


Blindskrift

Blindskrift er skriftmálið hjá blindum. Tað er ein føliskrift, sum verður lisin við fingrunum. Blind eru før fyri sjálvi at lesa ein tekst við blindskrift. Fraklendingurin Louis Braille fann upp á hesa skriftina síðst í 1820unum – altjóða heitið er tí Braille. Danska heitið "punktskrift" kemst av, at allir bókstavirnir, øll teknini og tølini verða gjørd úr einari grundmynd, sum er úr seks punktum, sum eru eitt sindur upp frá pappírinum. Blindskrift verður nýtt um allan heimin. Tað er altjóða avgjørt, hvør punktsamanseting umboðar bókstavir og tøl, men annars fylgir blindskriftin málinum í landinum. Ein blindur, sum ikki skilur og ikki dugir at lesa føroyskt, dugir heldur ikki at lesa og skilja føroyska blindskrift. Av tí at blindskrift fyllir nógv í mun til prentaðan tekst, verða ofta styttingar nýttar fyri ymisk orð og ymiskar setningar, og hetta er ymiskt frá einum landi til annað.

Mál


Skive-Løbet 2016

Tann 13. útgávan av Skive-Løbet varð hildin 1. mai 2016. Kappingin var ein partur av UCI Europe Tour 2016-kalendaranum og var flokkað sum 1.2. Vinnari gjørdist hollendarin Johim Ariesen, ið dagin fyri vann GP Viborg.

Úrslit

Keldur

Súkklukappingar í Danmark
Súkklukappingar í 2016


Himmerland Rundt 2017

Himmerland Rundt 2017 er tann 7. útgávan av súkklukappingini Himmerland Rundt. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour-kalenderaranum og verður fyriskipað 28. apríl 2017.

Lið og súkklarar

Úrslit

Slóðir

Himmerland Rundt
Súkklukappingar í 2017


Himmerland Rundt

Himmerland Rundt er ein eindags súkklukapping í Danmark fyri professionellar súkklarar. Kappingin verður fyriskipað sum ein partur av UCI Europe Tour í Himmerland í Danmark. Tann fyrsta útgávan av kappingini varð fyriskipað í 2011.

Vinnarar

Himmerland Rundt


Milja Simonsen

Milja Reinert Simonsen (fødd 11. januar 1997) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri Havnar Bóltfelag og fyri Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti.

Heiður
Havnar Bóltfelag
Nr. tvey
 Steypakappingin kvinnur: 2014

Altjóða mál
Mál og úrslit hjá Føroyum síggjast fyrst.

Keldur

HB leikarar
Føðingar í 1997
Føroyskir landsliðsleikarar


Ansy Sevdal

Anna Sofía "Ansy" Sevdal (fødd 20. desember 1993) er ein føroyskur fótbóltsleikari, sum higartil (14. apríl 2017) hevur spælt 29 altjóða skrásettar A-landsdystir fyri Føroyar. Síðan 2013 hevur hon spælt við EB/Streymi/Skála í 1. deild. Áðrenn tað spældi hon við B68/NSÍ frá 2008 til 2009 og við Víkingi frá 2010 til 2012.

Keldur

Føðingar í 1993
Víkinga leikarar
Føroyskir landsliðsleikarar


Robert Trujillo

Roberto Augustin "Robert" Trujillo (føddur 23. oktober 1964) er ein amerikanskur tónleikari, ið spælur bass við Metallica.

Føðingar í 1964
Amerikanskir tónleikarar
Metallica


Fríðrún Olsen

Fríðrún Olsen (fødd Danielsen, 29. apríl 1991) er ein føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, ið spælir fyri EB/Streymur/Skála og Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti.

Heiður
EB/Streymur/Skála
Tveyari
 1. deild kvinnur (2): 2013, 2014

Altjóða mál
Mál og úrslit hjá Føroyum síggjast fyrst.

Keldur

KÍ leikarar
Føðingar í 1991
Føroyskir landsliðsleikarar


Ragna Patawary

Ragna Biskopstø Patawary (fødd 10. november 1980) er ein føroyskur fótbólsleikari, ið spælir við KÍ. Hon hevur spælt 16 landsdystir á føroyska kvinnulandsliðnum. Hon er tvíburðarsystir Rannvá B. Andreasen.

Heiður
 17× Føroyameistari: 1997, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016
 12× Føroyskur steypavinnari: 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016

Keldur

Slóðir
 Ragna B. Patawary á Faroesoccer.com

KÍ leikarar
Føðingar í 1980
Føroyskir landsliðsleikarar
Klaksvíkingar


Íðunn Magnussen

Íðunn Magnussen (fødd 15. august 1993) er ein føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, ið spælir fyri EB/Streymur/Skála og Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti.

Heiður
EB/Streymur/Skála
Nr. 2
 1. deild kvinnur (2): 2013, 2014

Altjóða mál
Mál og úrslit hjá Føroyum síggjast fyrst.

Keldur

Føðingar í 1993
Føroyskir landsliðsleikarar
EB/Streymur leikarar


Jason Newsted

Jason Curtis Newsted (føddur 4. mars 1963) er ein amerikanskur tónleikari, ið spældi bass við Metallica frá October 1986 til January 2001. Hann kom í bólkin aftaná Cliff Burton andaðist í September 1986.

Amerikanskir tónleikarar
Føðingar í 1963
Metallica


Women's Baltic Cup

Women's Baltic Cup er ein altjóða fótbóltskapping fyri kvinnur. Eins og kappingin hjá monnunum við sama navni, so verður henda fyriskipað annað hvørt ár síðan 2012. Áðrenn tað, var kappingin fyriskipað hvørt ár frá 1997-98 og 2003 til 2008. Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti varð bjóðað við til kappingina í 2016 og gjørdist vinnari av kappingini.

Yvirlit yvir vinnarar

 1996
 1997
 1998
 2003
 2004
 2005
 2006
 2007
 2008

Keldur

Fótbóltskappingar fyri kvinnur


Tro Bro Leon 2017

Tro Bro Leon 2017 er tann 34. útgávan av súkklukappingini Tro Bro Leon. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour-kalendaranum og verður hildin 17. apríl 2017.

Lið og súkklarare

Danskir og føroydkir súkklarar
 Martin Mortensen koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Rune Almindsø koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Magnus Bak Klaris koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Dennis Herforth koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Christian Moberg koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Mathias Krigbaum koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Torkil Veyhe koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult
 Rasmus Bøgh Wallin koyrdi fyri Team ColoQuick-Cult

Úrslit

Slóðir

Súkklukappingar í Fraklandi
UCI Europe Tour 2017


Baja Kalifornia hálvoyggin

Baja Kalifornia hálvoyggin (Spanskt: Península de Baja California, Enskt: Lower California Peninsula) er ein hálvoyggj og landslutur í norður-vestur Meksiko. Baja Kalifornia liggur millum Kalifornia í norðan og Kaliforniaflógvan í sunnan. Meginparturin av Baja Kalifornia er oyðimørk. Nesið er umleið 143,390 km² til støddar og fólkatalið er umleið 4 mió. (2015). Nógv fólk liva av ferðavinnu, tí í Baja Kalifornia eru stórar og góðar strendur, sum draga ferðafólk. Heiti sjógvurin og stóru sandstrendurnar í m.a. frítíðarbýunum Cabo San Lucas og Ensenada draga mong ferðafólk til sín.

Meksiko
Hálvoyggjar


Tour of the Alps

Tour of the Alps (Giro del Trentino) er ein italsk súkklukapping fyri menn í landavegssúkkling. Kappingin verður vanliga hildin um hálvan ella síðst í apríl í fýra teinum í Trentino-Alto Adige/Südtirol regiónini í Italia, og er ein partur av UCI Europe Tour.

Vinnarar

Keldur

Súkklukappingar í Italia


La Flèche Wallonne Féminine 2017

Tann 20. útgávan av La Flèche Wallonne Féminine varð hildin hin 19. apríl 2017. Tað var tað sjeynda kappingin í UCI Women's World Tour 2017. Niðurlendska Anna van der Breggen frá Boels-Dolmans vann kappingina triðja árið á rað.

Lið og súkklarar

Danskir súkklarar
Cecilie Uttrup Ludwig koyrdi fyri Cervélo-Bigla Pro Cycling
Marie Vilmann koyrdi fyri Cervélo-Bigla Pro Cycling
Camilla Møllebro koyrdi fyri Team VéloCONCEPT Women

Úrslit

Súkklukappingar fyri kvinnur
Súkklukappingar í 2017


Tailendskt mál

Tailendskt ella tai er móðurmál hjá um 20 mió. fólkum. Tailendskt er tað málið, ið flest fólk tosa í Tailandi. Tað hoyrir til taikadai-málættina. Tailendskt verður eisini nevndur siamesiskt. Tailendskt er í ætt við fleiri onnur ásiatisk mál, m.a. við laoskt. Tailendskt er 7. størsta mál í Føroyum.

Kelduávísingar

Tailand
Mál í Asia


Skive-Løbet 2017

Skive-Løbet er tann 14. útgávan av súkklukappingini udgave Skive-Løbet. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour-kalendaranum og varð hildin 30. apríl 2017. Vinnari gjørdist  Martin Toft Madsen (BHS-Almeborg Bornholm), ið spurtaði frá tveimum øðrum, ið hann hevði verið í útbroti saman við, nevniliga  Troels Vinther (Riwal Platform), ið gjørdist nr. tvey og føroyska súkklaranum Torkil Veyhe (ColoQuick-Cult), ið gjørdist nummar trý.

Úrslit

Keldur

Slóðir

Súkklukappingar í Danmark
Súkklukappingar í 2017


Emmanuel Macron

Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (; føddur 21. desember 1977) er ein franskur politikari, ið hevur verið forseti Fraklands síðan 2017.

Hann er útbúgvin heimspekingur. Frá 2008 til 2012 arbeiddi hann sum bankaráðgevi hjá Rotschild & Cie. Hann var ráðgevi hjá sitandi forsetanum François Hollande frá 2012 til 2014 og fíggjarmálaráðharri frá 2014 til 2016.

Í 2007 giftist hann við Brigitte Trogneux, sum er lærari og 24 ár eldri enn hann.

Keldur

Forsetar Fraklands
Føðingar í 1977
Franskir politikarar


Oyrasund

Oyrasund er eitt sund millum Danmark og Svøríki. Oyrasundsbrúgvin bindir Svøríki saman við Danmark.

Sund


Oyrasundskollegiið

Oyrasundskollegiið í Amager er nógv tað størsta kollegium í Danmark við út ímóti 2,000 íbúgvum, og helst er tað mest kenda millum føroyingar. Ógreitt er, hvussu nógvar føroyingar tú kanst hitta har, hildið verður, at talið er um 900 - tað er uml. ein triðingur av íbúgvunum, og svarar til fólkatalið í Hvalbiar kommunu. Tá søkt verður um kollegiupláss hava føroyingar stóran fyrimun, orsakað av tí stóru fjarstøðuni frá Danmark. Tess longri burtur ein býr, tess fremri kemur ein í bíðirøðini.

Keldur

Keypmannahavn


Amager

Amager er ein oyggj í Danmark, sum liggur í Oyrasundi, sunnanfyri Keypmannahavn. Ein partur av Keypmannahavn er á Amager. Københavns Lufthavn liggur á Amager. Fleiri brúgvir knýta Amager saman við Sjælland.

Sí eisini
 Kastrup Flogvøllur

Oyggjar í Danmark


Arktisk Kommando

Arktisk Kommando, sum er samanleggingin av Færøernes Kommando og Grønlands Kommando hjá donsku Verjuni, hevur høvuðsstøð í Nuuk. Arktisk Kommando er eitt felags hernaðarvald, við beinleiðis tilvísing til donsku verjuleiðsluna. Høvuðssætið er í Nuuk, haðani ovastin fyri Arktisk Kommando kann búgva út og leiða herlið í Grønlandi og í Føroyum. Arktisk Kommando er eisini sambindingarlið og samskipari í samstarvinum millum Verjuna og staðbundnar myndugleikar í arktiska og norðuratlantiska økinum. Arktisk Kommando hevur umleið 85 starvsfólk, sum eru spjødd yvir eitt stórt landafrøðiligt øki, har tað røkir nógvar ymiskar uppgávur. Høvuðsuppgávan hjá Arktisk Kommando er hernaðarliga verjan av Grønlandi og Føroyum. Hóast ongin bráðfeingis ella ítøkilig hernaðarlig hóttan er móti Kongaríkinum, skal yvirvaldið tryggjast við eftirliti og varðhaldi í økinum. Afturat hernaðarligu uppgávunum verða ymsar aðrar samfelagsligar uppgávur eisini loystar, so sum fiskiveiðueftirlit, leiti- og bjargingartænasta, eftirlit við havumhvørvinum, dálkingarbasing og sjómátingar. Eftir tørvi verður stuðul eisini veittur til gransking og vísindaligar kanningar umframt hjálp og stuðul til lokalsamfelagið. Arktisk Kommando virkar sum bindilið í samstarvinum millum Verjuna og grønlendska sjálvstýrið, føroyska landsstýrið, Ríkisumboðsmannin í Grønlandi, Ríkisumboðsmannin í Føroyum umframt við fútan o.o.

 Høvuðssætið í Nuuk: Høvuðssætið hjá Arktisk Kommando er í Nuuk, haðani skipanarinnsetingin av eindunum verður stýrd og samskipað. Ein støðu- og samskiftismiðstøð er innrættað við samdøgursmanning at loysa uppgávuna. Samstundis verður samskipan av leitingar- og bjargingartænastuni røkt frá miðstøðini. Ymiskt umsitingarligt og ráðleggingarligt virksemi verður eisini røkt frá høvuðssætinum, og samlaða manningin er uml. 45 fólk, av hesum eru fleiri lokalt sett.

 Sambindingarlið Føroyar er í Tórshavn, har uppgávan er at fyriskipa og samskipa lokalu eftirlits- og fiskiveiðueftirlitstænastuna, fremja burturbeining av lóðri og varðveita sambandið við lokalar myndugleikar og samstarvsfelagar í Føroyum. Uml. fimm starvsfólk eru, av hesum eru nøkur lokalt sett.

Føroyar
Danmark
Grønland
Løgfrøði


Danska verjan

Danska verjan hevur sum sítt høvuðsendamál, at hevda yvirvald Kongsríki Danmarkar og tryggjað tilveruna, sjálvræðisrættin og trygdina hjá Danmark. Hernaðarliga verjan er undir verjumálaráðharranum og verjumálaráðnum. Ovasta hernaðarliga stýrið er verjuovastin og verjuyvirmannaráðið. Tey, ið starvast í verjuni, eru fólk í føstum starvi og verjuskyldug. Ovastarnir hava sersjantar undir sær. Danska verjan er í trimum deildum: herurin, sjóverjan og loftverjan. Harumframt er heimaverja.

Kríggið ímóti IS

Síðani 16. oktobur 2014 hevur danska verjan slept 356 bumbum tilsamans í 408 atgerðum móti IS. Donsku bumburnar eru neyvleikastýrdar. Hetta merkir, at tær vera stýrdar við GPS ella lasara. Donsku F-16 flogførini eru sjey í talið, og tilsamans eru 140 mans við í hernaðartiltakinum Operation Inherent Resolve.

Deildir

Hæren (Herurin) (HRN)
 Søværnet (Sjóverjan) (SVN)
 Flyvevåbnet (Flogvápnið) (FLV)
Hjemmeværnet (Heimaverjan) (HJV)

Sí eisini
 Arktisk Kommando
 Hernaðarliga verjan

Kelduávísingar

Danmark
Hernaðarsøga


Bartholomæus Kirkja

Bartholomæus Kirkja (italskt: chiesa di san Bartolomeo) er ein kirkja í Marne av Filago í Lombardia, Italia. Kirkjan er frá umleið 12. øld.

Kirkjan var umbygd og útbygd í 19. og 20. øld. Apsis frammi í kórinum varð umvælt millum 1984 og 1988.

Maurizio Malvestiti, biskupur, varð doyptur í hesi kirkju. Hann gjørdist seinni biskupur í í tí katólsku kirkjuni í sóknini Lodi.

Myndir

Bøkur

 Kubach, Hans Erich. Architettura romanica, Milano, Electa, 1978, ISBN 88-435-2474-7
 Labaa, Gian Maria. San Tomè in Almenno. Studi, ricerche, interventi per il restauro di una chiesa romanica. Bergamo, Lubrina, 2005, ISBN 88-7766-312-X
 Moris, Lorenzo and Alessandro Pellegrini. Sulle tracce del romanico in provincia di Bergamo, Bergamo, Prov. Bergamo, 2003
 Keller, Raffaella Poggiani; Filli Rossi; and Jim Bishop. Carta archeologica della Lombardia: carta archeologica del territorio di Bergamo. Modena, Panini, 1992. ISBN 88-7686-210-2
 Tosco, Carlo. Architetti e committenti nel romanico lombardo, Roma, Viella, 1997, ISBN 88-85669-54-9
 Labaa, Pino Capellini Giovan Maria. Itinerari dell'anno Mille, Bergamo, Sesab éditrice

Keldur

Slóðir úteftir

 Antenna Europea del Romanico

Kirkjur í Italia


Rassemblement National

Front National er ein høgra-víðgongdur flokkur í Fraklandi. Front National, sum er innflytarafíggindaligt og kritiskt mótvegis ES, hevur sambært Reuters millum annað økt sín stuðul vegna flóttafólkakreppuna, sum hevur plágað alt Evropa seinastu tíðina. Marine Le Pen er forkvinna fyri Front National. Faðir hennara, Jean-Marie le Pen stovnaði flokkin Front National í 1972. Marine Le Pen visti, at hon ongan kjans hevði at vinna, um hon og flokkur hennara vórðu skýrd víðgongd. Og m.a. tí valdi hon at koyra gamla pápa sín úr flokkinum í 2015, eftir at hann enn einaferð var komin við ógvuliga kontroversiellum útsøgnum.

Hóast eina vaksandi undirtøku seinastu árini, hevur Front National bara eitt umboð í tjóðartinginum sum er í 2017. Í 2017 fekk Front National 33.9 % prosent av atkvøðunum á forsetavalinum. Front National hevur einaferð fyrr vunnið seg víðari til annað umfar í forsetavalinum. Hetta var í 2002 og var tað pápi Marine Le Pen – Jean-Marie Le Pen – sum dystaðist móti Jacques Chirac tá. Í fyrra umfarinum gekk tað heilt væl hjá Jean-Marie. Hann bleiv nr. 2 við 16,9 % av atkvøðunum, meðan Jacques Chirac bleiv nr. 1 við 19,9 % av atkvøðunum.

Politiskir flokkar í Fraklandi
Politikkur í Fraklandi


ISO 8601

ISO 8601 er ein millumtjóða standardur fyri, hvussu tíðarfesting eigur at verða skrivað, so hon er eintýðug. Størri støddir koma altíð áðrenn smærri, og sum útgangsstøði verður dato skrivaður aaaa-mm-dd og klokkutíð hh:mm:ss. Dato og klokkutíð verða skild við T; loyvt er eisini at skilja við millumrúmi, um misskiljing ikki kann standast av hesum.

Danmark hevur sett standardin í gildi sum DS/ISO 8601-1:2019.

Sum dømi er 22. februar tann 53. dagurin í árinum. Og 22. februar 1966 var týsdagur (annar dagur) í áttandu viku av 1966. Dagurin kann tí eintýðugt verða skrivaður 1966-02-22, 1966-W08-2 og 1966-053. Er nóg mikið við viku, verður skrivað 1966-W08. Er nóg mikið við mánaði, verður skrivað 1966-02. Gongur árið fram av samanhanginum, kann vera nóg mikið at skriva datoin --02-22.

Klokkutíð verður skrivað við tímum, minuttum og møguliga sekundum. Tíðarsona eigur at verða upplýst, uttan so at misskiljing er útilokað.

Um veturin er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20Z ella bara 12:20, um ongin misskiljing kann standast av at koyra Z burtur.
Um summarið er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20+01, 11:20Z ella, um misskiljing er útilokað, bara kl. 12:20.

Ávisingar úteftir
 ISO 8601: Lond, sum hava sett ISO 8601 í gildi

Tíð
ISO-standardar


UEFA Europa League endaspæl 2016-17

UEFA Europa League endaspæl 2016-17 byrjaði hin 16. februar og endaði hin 24. mai 2017 við finaluni á Friends Arena í Solna, Svøríki har vinnarin av UEFA Europa League 2016-17 varð funnin. Tilsamans 32 lið luttóku í endaspælinum.

Dystaryvirlit

Keldur

UEFA Europa League


Vejle Boldklub

Vejle Boldklub, stovnað í 1891, er ein danskur professionelt fótbóltsfelag úr Vejle. Felagið hevur vunnið danska meistaraheitið fimm ferðir og DBU Pokalen tittulin seks ferðir.

Heimavøllurin hjá felagnum er í Vejle Stadion í Nørreskoven síðan 1922. Felagið hevur spælt í reyðum troyggjum síðan 1911.

Hópurin
Hópurin er dagførdur 11. mars 2017.

Keldur

Donsk fótbóltsfeløg


Oyggjar í Danmark

Danmark er eitt oyggjaland. Í Danmark eru einar 500 smáar og stórar oyggjar, og á 78 oyggjum búgva fólk. Tær størstu oyggjarnar eru Sæland, Fjón, Lolland, Falster og Bornhólmur.

Størri oyggjar

Danmark
Landafrøði Danmarkar


Altjóða sáttmáli

Ein altjóða (ella millumtjóða) sáttmáli er ein altjóðarættarligur sáttmáli millum fullveldisríki. Eisini altjóða semingur, altjóða sátt, altjóða sáttur, altjóða sætt, altjóða semja, altjóða sáttarmáli, altjóða sáttarmál og altjóða sáttargerð.

Heimspolitikkur


Fíggjarpolitikkur

Við fíggjarpolitikki ávirka politisku myndugleikarnir eftirspurningin í samfelagnum. Hetta kann annaðhvørt gerast við at broyta inntøkur ríkiskassans sum skatt og onnur avgjøld, ella við at broyta útreiðslurnar.

Politikkur


Fullveldi

Einkarrættur at skipa lóggevandi vald, útinnandi vald og dømandi vald í einum umveldi, og einkarrættur at umboða umveldið í altjóða høpi.

Politikkur
Ríkisstjórn


Fullveldisríki

Ríki við fullveldi. Altjóðarættarligur týdningur: rætturin at taka lut í altjóða samstarvi á jøvnum føti við onnur fullveldisríki.

Ríkisstjórn
Politikkur


Handilsjavni

Handilsjavnin er ein partur av gjaldsjavnanum, og vísir munin millum innflutning og útflutning av vørum og tænastum.

Búskapur
Fíggjarpolitikkur


Heimarættur

Sama sum ríkisborgararættur. Heimarættur hevur eisini í føroyska orðaskiftinum verið nýtt í sammerking við svenska orðið hembygdsrätt, ið er ein skipan, sum gevur serrættindi til ávísan minniluta í ríkinum.

Politikkur


Heimstaðarrættur

Serrættindi hjá borgarum í einum sjálvstýrandi ríkisluti. Dømi: Hembygdsrätt í Álandi.

Politikkur


Loysing

Tað, at ein ríkislutur fer úr einum ríki.

Politikkur


Løgdømi

Tað umveldið, har ein ávís lóggáva er galdandi.

Løgfrøði


Miðveldi

Høvuðslandið í ríki við fleiri londum ella høvuðslandið í ríki við atlondum. Hjálandaveldi, tá talan er um eina hjálandastøðu. Í danska kongsríkinum er Danmark miðveldi mótvegis Føroyum og Grønlandi.

Tjóðskapur
Stjórnmálafrøði
Ríkisstjórn


Pengapolitikkur

Pengapolitikkur snýr seg um at tryggja ein javnan og støðugan búskaparvøkstur við at skapa tryggleika í penga- og fíggjarviðurskiftum. Pengapolitikkur verður rikin av einum óheftum aðalbanka. Amboðini eru t.d. áseting av rentu og ymiskar reglugerðir fyri fíggingarvirksemi.

Politikkur


Tour des Fjords

Tour des Fjords (fyrr kent sum Rogaland Grand Prix fram til 2012) er ein vegsúkklukapping, ið verður fyriskipað hvørt ár í Noregi millum Stavanger og Bergen.

Vinnarar

Keldur

Súkklukappingar í Noregi


Tour des Fjords 2017

Tour des Fjords 2017 var tann 5. útgávan av norsku súkklukappingini. Kappingin fór fram frá 24. til 28. mai 2017. Kappingin var ein partur av UCI Europe Tour 2017 og var flokkað sum 2.1 av UCI. Samlaði vinnarin av kappingini gjørdist norðmaðurin Edvald Boasson Hagen frá , ið eisini vann 3 av teimum fimm teinunum.

Torkil Veyhe góð úrslit
Føroyski súkklarin Torkil Veyhe luttók eisini í kappingini og fekk sítt til tá størsta úrslit nakrantíð, tá talan er um UCI kappingar, tá ið hann var um reppið av vinna fjórða teinin, men endaði á 2. plássi, tá ið Boasson Hagen yvirhálaði hann stutt áðrenn málstrikuna. Torkil hevði verið í útbroti í fleiri tímar saman við Gijs Van Hoecke (LottoNL-Jumbo) og Kevin Van Melsen (Wanty-Groupe Gobert). Eftir 50 kilometrar høvdu teir 7 minuttir frástøðu til feltið, og Torkil var tá og ein stóran part av degnum virtuelt í føraratroyggjuni. Torkil vann eisini fleiri spurtir um fjallastigini. Torkil byrjaði eisini kappingina væl, tað eydnaðist honum at koma í eitt útbrot ið slapp avstað, og fýra av teimum hildu á heilt fram til málstrikuna. Torkil royndi at sleppa avstað frá hinum, tá ið 2 km vóru eftir, men tað eydnaðist ikki, og hann gjørdist nummar fýra. Torkil endaði samanlagt sum nummar 27 og sum nummar fýra í fjallakappingini og nummar fimm í stigkappingini.

Súkklarar og lið

Danskir og føroyskir súkklarar

Teinarnir

1. teinur

2. teinur

3. teinur

4. teinur

5. teinur

Úrslit

Samlaða støðan

Keldur

Slóðir

Tour des Fjords
Súkklukappingar í 2017


Tíðarfesting

Tíðarfesting kann vera dagfesting, klokkutíð ella bæði.

Dagfesting
Á føroyskum skriva vit oftast dagfesting í raðfylgjuni dagur, mánaður og ár eins og í flestu londum í Vesturevropa. Hetta kann gerast upp á nógvar ymiskar mátar við tølum og teknum og við at skriva navnið á mánaðinum ella nummarið. Lutfalsliga nýggja siðvenjan at skriva 0 framman fyri 1-siffraðar dagar og mánaðir er ikki røtt sambært Dansk Sprognævn; men hetta er blivið so vanligt, at tvey dømi við hesum eru víst í listanum til høgru.

Til ber eisini at skriva í raðfylgjuni ár, mánaður og dagur, og tá eigur hetta at vera við 4-siffraðum ári og 2-siffraðum mánaði og degi við bindistriku ímillum, aaaa-mm-dd, ella uttan tekn ímillum, sí stykkið um ISO 8601.

Aðrar raðfylgjur, sum t.d. tann amerikanska við mánaði, degi og ári, eiga ikki at verða brúktar.

Klokkutíð
Til ber at býta døgnið upp í 24 tímar ella 2 ferðir 12 tímar. Tað fyrra verður mest brúkt á skrift og í formellum máli; tað seinna mest í talumáli og óformellum máli.

Gerandisdagar eru tíðindini í Útvarpinum tíggju minuttir í hálvgum eitt (um middagsleiti). Fyrr bleiv hetta ofta skrivað 1220, í dag er standardurin sambært Dansk Sprognævn 12.20 og sambært Dansk Standard og ISO 12:20.

Tá vit lesa klokkutíð, sum er skrivað formelt eftir 24 tíma klokku, gera vit sjálvi av, um vit gera hana um til 12 tíma klokku. 19:10 kann verða lisið "nítjan tíggju", "tíggju minuttir yvir sjey" ella, um neyðugt, " tíggju minuttir yvir sjey á kvøldi".

Illa ber til at brúka óformelt mál um klokkutíð við bæði tímum, minuttum og sekundum. 19:10:25 verður vanliga lisið "nítjan tíggju fimm og tjúgu".

ISO 8601
Eftir millumtjóða standardinum ISO 8601 verða størri eindir altíð skrivaðar áðrenn smærri, og sum útgangsstøði verður dato skrivaður aaaa-mm-dd og klokkutíð hh:mm:ss. Dato og klokkutíð verða skild við T. Eftir klokkutíðina eigur tíðarsona at verða upplýst, uttan so, at misskiljing er útilokað.

Referansur

Tíð


Teknirøð

Ein teknirøð er sett saman av minst tveimum myndum, sum hanga saman og fortelja eina frameftirgangandandi søgu.

 Myndirnar kunnu vera við ella uttan rammu.

 Teknirøðin kann vera uttan tekst (t.d. Ferd'nand), hava tekst undir myndunum (t.d. Valiant prinsur) ella hava tekst í talubløðrum og frágreiðingar í tekstrammu; hetta seinasta er tað vanligasta, t.d. Asterix, Dunnaldur Dunna, Lucky Luke og Tintin.

Líknandi listagreinir
Teknirøðir hava nógv felags við skemtitekningar og við teknifilmar, og nógv listarfólk fáast við meir enn eina av hesum listagreinum. T.d. hevur kendi skemtiteknarin Óli Petersen eisini gjørt fleiri teknirøðir.

Kend listafólk
 Carl Barks
 J.M. Charlier
 Pierre Christin
 Robert Crumb
 Will Eisner
 André Franquin
 Jean Giraud
 René Goscinny
 Floyd Gottfredson
 Hergé
 Milo Manara
 Jean-Claude Mézières
 Morris
 Peyo
 Alfred Taliaferro
 Albert Uderzo

Bókmentir
 Dansk tegneseriebibliografi 1847-2005 – Den store komiklex, 5. udgave. Forlaget Pegasus, 2006. ISBN 87-987162-1-2 (ISBN 978-87-987162-1-1).
 Norsk tegneseriekatalog, 2013. ISBN 978-82-999390-0-3
 Seriekatalogen – serier i Sverige. Alvglans Förlags AB, 2008. ISBN 978-91-7556-124-0

Ávísingar úteftir
 Seriewikin (svensk)
 ComicWiki (donsk)
 Minetegneserier (skandinavisk / norsk)

Bókmentir
List
Teknirøðir


IHF Emerging Nations Championship

IHF Emerging Nations Championship er ein hondbóltskapping fyri menn, ið hevur verið fyriskipað av International Handball Federation síðan 2015. Kappingin er fyri tær lægst rataðu hondbóltstjóðirnar. Tann fyrsta útgávan varð hildin í Kosovo frá 20. til 26. juni 2015.

Londini ið luttaka eru partar av fýra ára ætlan hjá EHF og eru tey hægst rataðu londini, ið ikki megnaðu at kvalifisera seg til HM í hondbólti 2015. Leikarar í aldursbólkinum 16 til 30 kunnu luttaka í kappingini, tó kunnu bert 4 leikarar vera eldri enn 24 ár.

Føroyar hava vunnið báðar tær fyrstu kappingarnar, í 2015 og 2017.

Kappingar

Heiðursmerkjabýti

Keldur

Altjóða hondbóltskappingar
Hondbóltur í Føroyum


IHF Emerging Nations Championship 2017

Endaliga støðan

Keldur

2017 í ítrótti
Hondbóltur
Altjóða hondbóltskappingar


DM í vegsúkklukapping 2017

DM í vegsúkklukapping 2017 varð hildið frá 22. – 25 juni 2017, í Grindsted, Suðurjútland. Kappingarnar fyri U23 vórðu hildnar 13. og 14. mai í Kerteminde á Fyn.

Úrslit

Menn

Einkultstartur, elitu (39,5 km)

Vegsúkklukapping, elitu (219 km)

Einkultstartur, U23 (32 km)

Vegsúkklukapping, U23 (187 km)

Kvinnur

Einkultstartur, elitu (28 km)

Linjukapping, elitu (127,5 km)

Slóðir

Súkklukappingar í 2017
Súkklukappingar í Danmark


DM í vegsúkklukapping

DM í vegsúkklukapping varð stovnað í 1987 og verður fyriskipað í juni fyri tey vaksnu og í mai fyri juniorar og U23.

Menn

U23

Kvinnur

Sí eisini
DM í einkultstarti

Keldur

Súkklukappingar í Danmark


DM í einkultstarti

DM í einkultstarti ella danmarkarmeistaraskapurin í einkultstarti er ein súkklukapping í Danmark, har ið funnið verður fram til tey ið eru skjótast til at koyra einkultstart á súkklu, tvs. tíðarkoyring. DM í einkultstarti varð fyrstu ferð hildin í 1995 og hevur verið hildin hvørt ár síðan. Kappingin er ein partur av DM í vegsúkklukapping og verður hildin í juni fyri tey vaksnu.

Menn

U23

Kvinnur

Sí eisini
DM í vegsúkklukapping

Keldur

Súkklukappingar í Danmark


Súkkling á Oyggjaleikum 2013

Súkkling á Oyggjaleikum 2013 fóru fram á oynni Bermuda. Kappingarnar vóru fyriskipaðar frá 14. til 18. juli 2013.

Heiðursmerki

Yvirlit yvir heiðursmerki
Bermuda 2013 IG Cycling Medalists

Menn

Kvinnur

Keldur

Oyggjaleikir 2013


Oyggjaleikir 2017

XVII (17.) Oyggjaleikir vórðu hildnir á Gotland í døgunum 24. juni til 30. juni 2017. Omanfyri 3000 ítróttarfólk úr 23 oyggjasamfeløgum kappaðust í 14 ítróttargreinum.

Luttakandi oyggjar og oyggjalond
23 oyggjar og oyggjalond luttóku á Oyggjaleikum 2017. Oyggjarnar eru úr Evropa, Suðuratlantarhavinum og úr Karibiska havinum. Rhodos ætlaði upprunaliga at vera við, men hin 31. mai 2017 boðaðu tey frá, at tey ikki kundu luttaka orsakað av fíggjarstøðu Grikkalands..

Ítróttagreinar
Tølini í klombrum vísa tal av heiðursmerkjum fyri hvørja ítróttagrein.

Yvirlit yvir heiðursmerki
Dagført 30. juni 2017

Frágreiðing:

Sí eisini
 Føroyar á Oyggjaleikum 2017

Keldur

2017
2017 í ítrótti


Jana Bjartalíð Thomsen

Jana Bjartalíð Thomsen (fødd 2000 í Klaksvík) er ein føroyskur svimjari, ið svimur fyri Ægir og Føroyar. Hon hevur vunnið fleiri FM heitið og sett føroysk met í 200 metrar firvald á langgeil. Hon hevur vunnið gull á Oyggjaleikum 2017 í 100 m firvald.

Úrslit

Oyggjaleikir 2017
 Gull í 100 m firvald við tíðini 1:03.19.
Gull í 200 m firvald við tíðini 2:20.34

Keldur

Føroyskir svimjarar
Klaksvíkingar
Føðingar í 2000


Dávur Magnussen

Dávur Magnussen (føddur 28. februar 1995) er ein føroyskur súkklari, ið súkklar fyri danska DCU felagið Team O.B. Wiik - DanStillads og fyri Føroyar. Hann vann silvur í vegsúkklukappingini á Oyggjaleikum 2017 á Gotlandi, umframt at føroyska liðið vann bronsu í liðkappingunum í tíðarkoyring og í vegsúkklingini. Hann var eisini partur av liðnum, ið vann bronsuheiðursmerki á Oyggjaleikum 2015 í liðkappingini í tíðarkoyringini.

Úrslit

Oyggjaleikir

Oyggjaleikir 2017 á Gotlandi
Silvur í vegsúkklukappingini
Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
Bronsu í liðkappingini í vegsúkklukappingini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
Nr. 7 í tíðarkoyringini.

Oyggjaleikir 2015 á Jersey
Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Bogi Kristiansen, Jóanis Albert Nielsen.

Úrslit í A-kappingum í Danmark
2017
Nr. 7 í JEDK-løbet
Nr. 9 í Sparekassen Thy løbet
Nr. 11 í LOXAM-løbet
Nr. 12 í RCRs Åbne Løb

Onnur úrslit
2019

 Nr. 7 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2019 (1.2) UCI

2018

 Nr. 32 í Hansa Bygg Kalmar Grand Prix Road Race (1.2) UCI
 Nr. 40 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2018 (1.2) UCI

Keldur

Føroyskir súkklarar
Føðingar í 1995


Napoleon Mortensen

Napoleon Mortensen, eisini kendur sum Bassin, (føddur 22. februar 1908 í Vági), varð føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann gjørdi eitt nú orð og lag til sangin "Vágsbygd, Mín Heimbygd".
Bassin var eisini virkin innan ítrótt, hann var m.a. nevndarlimur í Vágs Bóltfelag í 1950-árunum.
Hann er pápi Jákup Mortensen, sum spældi við Red Boys.

Keldur

Føroyskir sangskrivarar
Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1908
Vágbingar


The Islanders

The Islanders varð ein føroyskur bólkur í 60'unum. Teir spældu við til fyrstu upptøkuna av sanginum "Rósan", sum Jákup Mortensen (Jákup hjá bassanum) hevði gjørt orð og lag til. Robert McBirnie innsang sangin og upptøkan fór fram í útvarpinum á Bryggjubakka, 1968.
Føroyskir tónleikabólkar


Føroyar á Oyggjaleikum 2017

Føroyar luttóku á fleiri ítróttagreinum á Oyggjaleikum 2017 og vunnu 87 heiðursmerki, harav vóru 30 gull, og endaðu á øðrumplássi, næst eftir Isle of Man.

Badminton

Kelda: islandgames2017results.com - Badminton

Bogaskjóting

Keldur: in.fo og
islandgames2017results.com

Borðtennis

Fimleikur

Flogbóltur
Kvinnulandsliðið í flogbólti luttók ikki á Oyggjaleikum 2017. Manslandsliðið luttók, teir gjørdist nummar trý og vunnu harvið bronsu.

Frælsur ítróttur

Golf
Føroyar luttóku í golf á Oyggjaleikunum á Gotlandi. Føroyingarnir vunnu onki heiðursmerki í golf.

Kurvabóltur
Føroyar luttóku við einum mansliðið í kurvabólti. Teir vunnu ikki nakað heiðursmerki.

Skjóting

Svimjing
Føroyar vunnu kappingina um flest gull heiðursmerki á Oyggjaleikum 2017. Føroyar fingu 15 gull, 10 silvur og 10 bronsuheiðursmerki.
Fyrsta dagin vóru føroyskir svimjarar við í 9 av 11 kappingum, og fingu heiðursmerki í øllum. Annan dagin vunnu føroysku svimjararnir níggju heiðursmerki í teimum 11 finalunum, harav vóru fýra gull.

Kelda: Islandgames2017results.com - Swimming

Súkkling

Tennis
Føroyar luttóku í tennis á Oygjaleikum 2017. Føroyar vunnu onki heiðursmerki í tennis.

Triatlon
Silvur Anna Karina Ottosen við tíðini 2:02:14.5

Keldur

Føroyar í ítróttakappingum
Oyggjaleikir 2017


Bogaskjóting á Oyggjaleikum 2017

Bogaskjóting á Oyggjaleikum 2017, varð hildið í Rävhagen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

Føroyar vunnu kappingina.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Lið

Blandað

Keldur

Oyggjaleikir 2017


Iman Meskini

Iman Meskini (fødd 8. mars 1997) er ein norskur sjónleikari. Hon er kend frá norsku sjónvarpsrøðini Skam.

Slóðir úteftir
 Internet Movie Database

Norskir sjónleikarar
Føðingar í 1997


Saint Brélade

Saint Brélade er ein kommuna í Jersey. Kommunan hevur 10 568 íbúgvar (2011).

Keldur

Jersey


Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum 2017

Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum 2017, varð hildið í Gutavallen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Keldur

Oyggjaleikir 2017


EM í vegsúkkling 2017

EM í vegsúkkling 2017 verður tann 23. evropeiski súkklumeistaraskapurin, ið verður hildin frá 2. til 6. august 2017 í Herning, Danmark. Føroyingurin Torkil Veyhe luttekur á danska elituliðnum hjá monnum í vegsúkkklukappingini.

Tíðarætlan

Tíðarkoyring

Vegsúkkling

References

EM í vegsúkkling
Súkklukappingar í Danmark
Súkklukappingar í 2017


Betty Faria

Elisabeth Maria Silva de Faria (fødd 8. mai 1941 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar
 1965 : O Beijo
 1967 : A Lei do Cão : Marta
 1968 : As Sete Faces de um Cafajeste : Gildinha
 1971 : Os Monstros de Babaloo
 1971 : Piranhas do Asfalto
 1972 : Som Amor e Curtição
 1974 : A Estrela Sobe : Leniza Mayer
 1975 : O Casal
 1976 : Dona Flor et ses deux maris : Leniza Mayer
 1978 : O Cortiço : Rita Baiana
 1979 : O Bom Burguês
 1980 : Bye Bye Brasil : Salomé
 1986 : Jubiabá : Mme Zaira
 1987 : Romance da Empregada : Fausta
 1987 : Anjos do Arrabalde : Dália
 1987 : Rio zone : Camila
 1988 : Lili, a Estrela do Crime : Lili Carabina
 1992 : Perfume de Gardênia : Odete Vargas
 1997 : For All - O Trampolim da Vitória : Lindalva
 2004 : Marlene de Sousa : Betty
 2004 : Sexo, Amor e Traição : Yara
 2004 : Bens Confiscados : Isabela Siqueira
 2007 : Tourbillons : Elza
 2013 : Casa da Mãe Joana 2: Dona Araci

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1941


Súkkling á Oyggjaleikum 2017

Súkkling, á Oyggjaleikum 2017, fór fram í Visby, har kappingar við fjallasúkklum vóru hildnar á Östergravar, Visby, Gotland, Svøríki í 2017.

Heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Keldur

Oyggjaleikir 2017


Mammoth Lakes

Mammoth Lakes er ein býur í Kalifornia, USA. Býurin liggur 2402 m oman fyri sjógvin, hægst liggjandi býur í Kalifornia. Í Mammoth Lakes búgva ikki nógv fólk, uml. 8000 eru skrásett, men nógvir turistar vitja býin, tí hann er søguligur. Serliga er hann kendur fyri sínar silvurminur. Í Mammoth Lakes eru fjøll sum eru 2743 m høg.

Keldur

Slóðir
visitmammoth.com

Býir í Kalifornia


First Hate

First Hate er ein danskur tónleikabólkur frá Keypmannahavn.

Limir
 Joakim Wei Bernild
 Anton Falck

Útgávur
 2014 - First Hate, EP
 2016 - The Mind of a Gemini, EP
 2017 - A Prayer for the Unemployed

Keldur

Danskir tónleikabólkar


Gramm (eind)

í meturskipanini og SI-skipanini er gramm er eind fyri massa, eisini nevnt nøgd; symbolið er g. Upprunaliga var 1 g definerað sum massin av 1 cm3 av vatni við 4 °C. Seinni er definitiónin broytt, men 1 cm3 av vatni við 4 °C hevur framvegis massan 1 g.

Í meturskipanini var gramm ikki bara ein vanlig eind, hetta var ein grundeind. I SI-skipanini er grundeindin fyr massa kilogramm, har 1 kg = 1000 g.

SI-mátieindir


Hummari

Hummara (frøðiheiti: Nephropidae) finnur tú inni í firðunum, har tað er mórubotnur og heldur djúpt. Hann grevur sær holur í mórubotnin og etur slangustjørnur, men eisini krabbadýr, skeljadýr, ormar og onnur smá botndýr. Størstu hummarar verða einar 60 cm langir og kunnu gerast 70 ára gamlir. Kalldýrið verður størri enn kvenndýrið. Á framkroppinum eru 5 pør av beinum. Trý tey fremstu pørini hava bitklógv. Afturkroppurin er í 7 liðum. Aftasti liður eitur sundbløkan. Tá ið hummarin svimur, slær hann sundbløkuna upp undir seg og fer so av stað aftureftir.

Hummari skiftir ham eins og krabbi. Tá ið hann er ungur, skiftir hummarin ham fleiri ferðir um árið. Seinni skiftir hann bara annaðhvørt ár. Fyrst skrædnar skelin á bakinum, og dýrið krýpur úr haminum. Fyrstu tíðina eftir hamskiftið er jomfrúhummarin illa fyri. Hann fær ikki staðið á beinunum og fær heldur ikki nýtt nakra klógv at verja seg við. Tí noyðist hann at krógva seg í móruni á havbotninum. Tað má hann gera í 5-7 vikur til hann hevur fingið nýggjan ham. Um jomfrúhummari missir ein lið ella lim, so vaksa teir aftur.

Krabbadýr


Taskukrabbi

Taskukrabbi (frøðiheiti: Cancer pagurus) er størsta krabbaslagið undir Føroyum. Taskukrabbin verður einar 40 cm breiður. Ryggskelin kann mála heili 30 cm, og taskukrabbin kann viga upp í 7 kilo. Hann verður nógv veiddur til matna. Taskukrabbi er eyðkendur við sínum svørtu bitklóm. Taskukrabbi livir á sandi og mórubotni av heilt grunnum vatni niður á 100 m dýpi. Taskukrabbi veiðir um náttina og brúkar millum annað hárini á beinunum at tevja seg fram til fongin. Hann etur onnur krabbadýr og skeljar. Skeljarnar knúsar hann lættliga við sterku bitklónum. Hjá okkum er lítið til av honum. Taskukrabbi er tó vorðin alt vanligari í Føroyum seinastu árini.

Krabbadýr


Fjørukrabbi

Fjørukrabbi (frøðiheiti: Carcinus maenas) er vanligasti krabbin í taraskóginum fram við landi. Um dagin situr hann oftast og krógvar seg undir steinum. Um náttina fer hann úr taraskóginum og upp í flóðar málan at leita sær føði. Hann etur næstan alt, sum hann fær fatur á og kann enntá fanga kombikk við bitklónum. Krabbi brúkar hárini á beinunum og bitklónum at tevja við og til at finna fram til fongin.

Fjørukrabbi verður 5-6 cm breiður um skelina og kann vera reydligur, brúnligur, grønligur ella gráligur á liti. Hann skiftir ham, tá ið hann veksur. Nýggja skelin er bleyt at byrja við. Hann krógvar seg, til nýggja skelin er vorðin hørð. Missir fjørukrabbi eina bitklógv, veksur hon aftur.

Keldur

Krabbadýr


Rækja

Rækja livir á botni og er at finna víða um bæði í feskum vatni og í sjógvi. Rækjur í feskum vatni kunnu gerast upp í 35 cm langar, og tær í sjónum verða heldur minni. Á liti eru rækjur eisini rættiliga ymiskar. Summar eru gjøgnumskygdar, aðrar grá-brúnar ella reyðar, og summar hava mynstur. Rækja hevur langan kropp og tveir stórar kampar á høvdinum. Hon hevur long og kløn bein at ganga á, og á afturkroppinum sterk bein at svimja við. Hon hevur tunna skel og ein tein í pannuni. Teinurin er oftast sag-tentur.

Grønlandsrækja er á 50-500 m dýpi í norðara parti í Atlantshavinum og Kyrrahavinum. Hon er reyð, hevur ein langan tein í pannuni og verður um 16 cm long. Grønlandsrækja hevur stóran vinnuligan týdning. Fleiri hundraðtúsund tons verða fiskað árliga. Undir Føroyum er eitt slag, sum er í ætt við grønlandsrækju. Hon eitur reyðrípurækja og sæst eisini inni á grunnum vatni inni við land.

Krabbadýr


Lúsakrabbi

Lúsakrabbi (Hyas araneus) livir á størri dýpi enn vanligi fjørukrabbin. Lúsakrabbi hylur seg við at pynta seg við tara. Hann tekur leys tara petti við bitklónum og setur tey upp á skelina. Á skelini eru smáar bustir við króki á, sum halda tarapettunum føstum. Tarin fer at vaksa og festir seg. Lúsakrabbi heldur til, har nógvur krossfiskur er.

Vilt tú vita kynið á krabba, skalt tú hyggja undir afturkroppin á honum. Er halin spískur, er tað eitt kalldýr. Er hann rundur, er tað eitt kvenndýr. Munurin kemst av, at honin ber eggini undir halanum. Breiðari halin er, jú fleiri egg fær hon bori.

Krabbadýr


Gággukrabbi

Gággukrabbin (Pagurus bernhardus) er tann vanligasti krabbagágga í Evropa. Framkroppurin á gággukrabba er sum á hummara. Afturkroppurin er bleytur og er altíð inni í gágguskelini. Sum krabbin veksur, verður gágguskelin ov lítil. So fer hann úr gágguskelini at leita sær eftir størri skel. Hesa tíðina er krabbin góður fongur hjá fiski og tí í stórum vanda. Á gággukrabba vaksa ofta nógvar margføtlur.

Krabbadýr


Fjaðragrúkur

Fjaðragrúkur (frøðiheiti: Coryphoblennius galerita) er í ætt við tarabrosmu og heldur vanliga til í taraskóginum út á umleið 20 m. dýpi. Hann verður umleið 20 cm langur og hevur eyðkendar reyðgular fjaðrar millum eyguni og aftur móti ryggfjøðurini. Eyðkendu fjaðrarnar verða eyka stórar um heystið, beint áðrenn fiskarnir gýta. Serliga hjá eldru kallfiskunum kunnu fjaðrarnir gerast so langar, at teir hanga niður við síðuna á fiskinum. Fjaðragrúkur heldur mest til millum steinar og í sprungum í klettum, har hann liggur og hvílur á botni. Fjaðragrúkur er staðfastur og ofta liva pør saman í somu klettasprungu í fleiri ár. Fjaðragrúkur etur ymisk ryggleys dýr t.d. smá krabbadýr, lindýr og bustmaðkar.

Fiskar


Hornabrosma

Hornabrosma (frøðiheiti: Ciliata mustela) er vanliga í fjøruni í taranum og sjáldan djúpri enn 20 m. Hon er vanliga um 25 cm long, men verður tó upp í 45 cm. 6 sløg av hornabrosmu eru undir Føroyum. Hornabrosmur eru langar og eitt sindur tjúkkar. Umframt finnuna á lippuni hava hornabrosmur horn á gronini, millum 2 til 4 horn. Tað eru hesi hornini, sum hava givið henni navnið.

Blettuta hornabrosma er størsta hornabrosman. Hon verður upp í 60 cm long, men tann størsta, sum er veidd undir Føroyum, var tó minni og var 45 cm long. Blettuta hornabrosman er eisini at finna í fjøruni og út á 130 m dýpi.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Hvítingur

Hvítingur (frøðiheiti: Merlangius merlangus) er mest á sjálvum landgrunninum. Hann gýtir eini 150.000-1.000.000 rognkorn. Fyrstu tíðina eru larvurnar nær botninum, men seinni fara tær longri upp í sjógvin. Hvítingur etur krabbadýr og fisk, eitt nú nebbasild, hvítingsbróður og sild. Hann hevur langan kjaft og fleiri tanngarðar við spískum tonnum, sum eru góðar at halda einum fiski, ið ger um seg. Hvítingur verður um 20 ára gamal.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Skøta

Skøtur (frøðiheiti: Dipturus batis) eru nær í ætt við háv, tí bæði eru bróskfiskar. Skøtur eru flatar, hava spíska gron og ein langan hala, sum er settur við píkum. Undir Føroyum eru skøtur bara í sjónum, men aðrastaðni eru nøkur sløg bæði í feskum vatni og í ósum. Naglaskøta verður 120 cm long. Hon er rættiliga sprøklut. Oman eftir bakinum og á halanum hevur hon stórar píkar. Píkarnir eru ikki eitrandi, men kunnu tó stinga og skaða.

Í Føroyum er skøta ikki vanligur matur.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Rognkelsi

Rognkelsi (frøðiheiti: Cyclopteridae) er ógvuliga klumput í útsjónd og líkist ikki øðrum fiski ið liva kring Føroyar. Í staðin fyri búkfjaðrar hevur rognkelsi eina soguskál undir búkinum. Í gýtingini í mars verður kallfiskurin næstan svartur um bakið og reyðbrúnur um búkin. Rognkelsi kemur inn á grunt vatn at gýta. Eins og hjá smáfiskinum í taranum, ansar kallfiskurin rognkorninum. Kvennfiskurin gýtir fleiri túsund egg í eina stóra rúgvu, sum kallfiskurin síðan verjir. Eggjarúgvan kann liggja so ovarlaga í sjónum, at hon flýtur upp í vatnskorpuna. Kortini heldur kallfiskurin vakt og endar tí mangan við at verða etin av fugli.

Rognkelsi verður innan alivinnuna í Føroyum nýttur til tess at minka um tali av lúsum á aldum laksi. Rognkelsi dámar væl lús og riggar tí væl at seta í aliringar saman við laksunum. Tað hevur víst seg, at ikki øll rognkelsi eta nógvar lýs, og tí verða royndir gjørdar við at ala fram rognkelsi ið eta nógvar laksalýs.

Keldur

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Carl Theodor Zahle

Carl Theodor Zahle (f. 19. januar 1866 í Roskilde, d. 3. februar 1946 i Keypmannahavn) var danskur løgfrøðingur og politikari. Hann var forsætisráðharri tíðarskeiðini 1909-10 og 1913-1920. Í 1890 arbeiddi hann sum ritstjóri á Aarhus Amtstidende og Politiken. Í 1895 fór han upp í politikk. Sama ár var hann við til at stovna Venstrereformpartiet, og í 1905 var hann ein av stovnarunum av Radikale Venstre.

Danskir politikarar
Føðingar í 1866
Andlát í 1946


Roger Casement

Roger David Casement (1. september 1864 – 3. august 1916) var írskur diplomatur, mannarættinda stríðsmaður, tjóðskaparmaður og yrkjari. Hann er serliga kendur fyri sínar kanningar av mannarættindum í m.a. Kongo. Frá 1891 til 1913 var hann bretskur konsul í ymsum afrikonskum londum og í Brasil. Í 1911 varð hann sligin til riddara og fekk tittulin sir knýttan at navninum. Hann misti hendan tittul eftir, at hann varð dømdur og avrættaður sum landasvíkjari, tí hann undir 1. heimsbardaga royndi at fáa týskarar at hjálpa írum at loysa frá Stóra Bretlandi.

Sí eisini

Daniel Jacob Danielsen

Írar
Føðingar í 1864
Andlát í 1916


Otto von Bismarck

Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen (føddur 1. apríl 1815 í Schönhausen, deyður 30. juli 1898 í Friedrichsruh)
var týskur aðalsmaður og konservativur poitikari.

Frá 1871 til 1890 var hann tann fyrsti ríkiskanslari í týska keisaraveldinum, og hevði hann avgerandi týdning fyri, at hetta gjørdist eitt sterkt veldið.

Ávísingar úteftir
Bismarck, Otto Fürst von (seit 1871), deutsche-biographie.de (á týskum)
Otto von Bismarck, britannica.com (á enskum)

Keldur

Týskarar


Marie Antoinette

Marie Antoinette, doypt Maria Antonia Josepha Johanna (f. 2. november 1755 – 16. oktober 1793), var av eysturríkskari aðalsætt. Í 1770 giftist hon franska trúnarvinginum, Louis-Auguste, sum í 1774 gjørdist franskur kongur undir navninum Ludvík 16.

Marie Antoinette var drotning í Fraklandi frá 1774 til 1792, tá ið Ludvík 16. varð koyrdur frá undir fronsku kollveltingini. Hon varð avrættað við falløks í 1793.

Marie Antoinette, var ung, vøkur og sjarmerandi, og tí var hon eisini væl dámd, tá ið hon kom til Fraklands, men tað broyttist skjótt. Hon gjørdist illa dámd og var millum annað skýrd at hava mong tilvildarlig kynslig sambond.

Myndir

Ávísingar úteftir

Keldur

Eysturríkarar
Fraklendingar
Kongalig
Føðingar í 1750-árunum
Andlát í 1793


Peter Christen Asbjørnsen

Peter Christen Asbjørnsen (f. 15. januar 1812 í Oslo, d. 5. januar 1885 í Oslo) var norskur rithøvundur, náttúrufrøðingur, fólkaminnissavnari og útgevari. Hann gav út Norske huldreeventyr og folkesagn i tveimum bindum, og samarbeiddi við Jørgen Moe um fólkaævintýrini.

Norskir rithøvundar


Jørgen Moe

Jørgen Engebretsen Moe (f. 22. apríl 1813, d. 27. mars 1882) var norskur prestur og rithøvundur. Eftir nøkur ár sum hjálparprestur arbeiddi hann sum sóknarprestur. Hann er best kendur sum onnur hálvan av Asbjørnsen og Moe. Saman savnaðu og góvu teir út nógv flest norsk ævintýr. Peter Christen Asbjørnsen dámdi best tey stuttu og stuttligu ævintýrini, meðan Jørgen Moe dámdi betur tey alvárligu ævintýrini og halgisøgur.

Norskir prestar
Norskir rithøvundar
Føðingar í 1813
Andlát í 1882


Andrew Johnson

Andrew Johnson (f. 29. desember 1808 í Raleigh, Norðurcarolina – d. 31. juli 1875 í Elizabethton, Tennessee) var 17. forseti í USA frá 1865 til 1869.

Hann stillaði upp sum varaforseti saman við Abraham Lincoln til forsetavalið í 1864. Lincoln, ið verður mettur sum stovnarin av Republikanska Flokkinum, valdi til forsetavalið í 1864 at biðja ein demokrat stilla upp saman við sær. Lincoln og Andrew Johnson vunnu forsetavalið, og byrjaði næsta forsetavalskeið hjá Abraham Lincoln tann 4. mars 1865. Men Lincoln fekk einans 42 dagar í forsetasessinum í øðrum valskeiði, tí hann bleiv myrdur longu tann 15. apríl hetta árið. Og hetta merkti samstundis, at demokraturin Andrew Johnson bleiv forseti restina av valskeiðinum.

Andrew Johnson bleiv við ríkisrættarmáli ákærdur fyri at bróta serligu lógina um uppsøgn av embætismonnum. Lógin skuldi tryggja, at Johnson ikki koyrdi sínar ráðharrar úr starvi, uttan at Senatið hevði góðkent uppsagnirnar fyrst. Lógin bleiv sett í gildi í 1867, og var hon beinleiðis gjørd fyri at verja tásitandi krígsmálaráðharran í USA, Edwin Stanton. Krígsmálaráðharrin var republikanari og var upprunaliga tilnevndur av Lincoln, sum eisini var republikanari. Men nú demokraturin Andrew Johnson hevði tikið yvir forsetaembætið eftir deyða Lincolns, metti Kongressin - sum hevði stóran republikanskan meiriluta - at serliga verja ráðharrarnar í stjórnini, sum Andrew Johnson hevði arvað frá Lincoln.

11 ymiskar ákærur blivu samtyktar í Umboðsmannatinginum og sendar til Senatið í ríkisrættarmálinum. Senatið tá í tíðini hevði 54 senatorar í alt, so 36 av teimum skuldu atkvøða fyri ákærunum. Tríggjar reisur bleiv atkvøtt, men hvørja ferð bleiv úrslitið 19 ósekur móti 35 sekur. Harvið bleiv Johnson ikki dømdur í ríkisrættarmálinum og kundi halda fram sum forseti.

Kelduávísingar

Forsetar í USA
Amerikanskir politikarar
Føðingar í 1808
Andlát í 1875


Longa

Longa (frøðiheiti, latín: Molva molva) verður upp í 2 m. long. Smáar longur eru mest á grunn um vatni, um 30 m. Tær stóru eru at finna niður á 600 m. Longa er toskafiskur og hevur grunn nøs eins og toskur og hýsa. Grunnnøsin er finnan, sum situr á lippuni á toskafiski. Hon er botnfiskur. Longa er virðismikil fiskur og verður nógv veidd.

Longa er kraddutur og glúpskur fiskur við stórum kjafti og sterkum tonnum. Føðin er serliga toskur, hýsa, sild, hvítings bróðir, svartkjaftur, men hon tekur eisini krossfisk, krabbadýr, hummara og høgguslokk.

Longa er bæði á landgrunninum og við bankarnar vestanfyri. Annars úr vestara parti av Barentshavinum, undir Íslandi, kring Bretsku Oyggjarnar, í Norðsjónum, Skagerrak og Kattegat til norðara arm á Biskeiavíkini.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Skrubba

Skrubba (frøðiheiti/latín: Limanda limanda) er á grunnum vatni og út á 150 m dýpi. Hon tekur lit eftir botninum, og kann vera alt frá ljósabrún til svørtgrá um bakið. Ofta hevur hon eisini gular blettir á bakinum. Skrubba leitar oftast eftir føði um náttina. Um dagin grevur hon seg niður í sandin. Skrubba og ósaskrubba minna nógv um hvør aðra. Skrubba hevur tó eina nógv bogaða striku og ongan beinkamb aftur frá eyganum. Skrubba verður upp í 42 cm long, sjáldan størri enn 35 cm.

Skrubba er høgravendur flatfiskur. Hon hevur eina langa ryggfjøður frá mitt yvir vinstra eyga aftur til klingruna, eina langa gotfjøður frá gotinum til klingruna. Hon hevur stóran stert, smáar búkfjaðrar og smáar uggafjaðrar og pík við gotið. Hon hevur lítið høvd og lítlan kjaft, smáar roðslur, eitt sindur hvøss at føla eftir bakinum. Strikan gongur í stóran boga uppi yvir uggafjøðurini.

Skrubba er undir Føroyum og Íslandi, í Hvítahavinum, vestur og suður við Noregsstrondini suður í syðra part av Eystarasalti. Hon er í Norðsjónum, kring Bretsku Oyggjarnar til Biskeia.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Strentingur

Strentingur (frøðiheiti/latín: Spinachia spinachia) verður upp í 22 cm langur. Undir Føroyum verður hann neyvan størri enn 16,5 cm. Strentingur er inni við land, í taranum. Eftir umstøðunum er hann brúnligur ella grønligur. Dimmar tvørstrikur eftir síðunum. Hann er grønhvítur undir búkinum. Strentingur hevur ikki vinnuligan týdning.

Strentingur er langur og klænur, tjúkkastur við gotið. Frá eygunum út í gronina er umleið tað sama sum hæddin á kroppinum, har hann er hægstur. Gotfjøðurin situr mest sum beint undir ryggfjøðurini, og fjaðrarnar eru nærum eins til støddar. Sporlið er heilt klænt og endar í einum lítlum, avrundaðum sterti. Á bakinum eru 14-17 týðiligir og spískir píkar frá ryggfjøðurini fram móti nakkanum. Ein píkur er beint framman fyri gotfjøðurina, og búkfjaðrarnar eru smáar og hava ein lítlan pík. Høvdið er langt og spískt. Kjafturin er lítil, upprendur. Hann hevur undirbit.

Bæði kombikk og strentingur lokka fleiri honir til reiðrið hjá sær at gýta, men hjá strentingi doyr kvennfiskurin tó eftir, at hon hevur gýtt. 24 vikur seinni, tá ið eggini eru klakt, doyr kallfiskurin eisini. Strentingur fær sostatt einans avkom eina ferð í sínum lívi.

Strentingur er frá Bretagne um Bretsku Oyggjarnar til Føroya. Frá Tromsø suður til Danmarkar og inn í Eystarasalt.

Keldur

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Tarabrosma

Tarabrosma (frøðiheiti, latín: Pholis gunnellus) livir, sum navnið sigur, í taranum. Hon hevur ymsar litir, alt eftir hvar hon livir, tó er hon oftast mynstrut brún og gul. Hon hevur 9-13 eyðkendar døkkar blettir við ljósum kanti aftur eftir bakinum. Sum onnur fiskasløg í taranum ansar tarabrosma væl eftir yngli sínum, og bæði kallfiskurin og kvennfiskurin ansar eftir tí. Tá ið tarabrosma er liðug at gýta, ringir honin seg saman um eggini at verja tey. Kallfiskurin hjálpir til. Síðan skiftast fiskarnir um at ringja seg um eggini og verja tey, til tey eru klakt. Tarabrosma verður upp í 30 cm long, men er sjáldan longri enn 20 cm.

Tarabrosma er vanlig undir Føroyum, er annars við eysturstrond Norðuramerika frá Massachusetts til Labrador. Hon er undir Suður- og Vesturgrønlandi, Íslandi, Jan Mayen, Svalbarði, í Hvítahavinum og suður við Noregsstrondini. Í Eystarasalti, donskum sjógvi, frá Norðsjónum til Biskeiavíkina, og kring Bretsku Oyggjarnar.

Fiskar undir Føroyum
Fiskar


Erla kongsdóttir

Erla kongsdóttir (frøðiheiti: Motacilla alba) er lítið spurvaslag við longum veli. Hon flýgur dandandi, og tá ið hon situr, nikkar hon við høvdinum og slettir alla tíðina velið upp og niður. Hon rennur skjótt og veiðir flugur bæði niðri í fjøruni og uppi í luftini. Erlur eru vanliga einsamallar ella í smáum flokkum. Tær halda mest til við áir og við sjóvarmálan, har tær eisini hava reiður. Bara eini 10-20 pør eiga í Føroyum. Erlur halda ofta til niðri í fjøruni, tá ið bútíðin er av. Um veturin eru tær í Afrika.

Erla kongsdóttir kemur um somu tíð sum steinstólpan, og hon hevur longri vegin, tí hon er sunnari í Afrika um veturin. Hon er vakur og snotiligur fuglur. Nakkin og velið eru svørt, pannan og vangarnir og búkurin hvít, kápan reinlitt grá; hálsurin og bringan og veingirnir eru svørt og hvít.

Sí eisini
Fuglar í Føroyum

Fuglar


Páfuglur

Páfuglur (frøðiheiti, latín: Pavo cristatus) livir villur í India; og haðani er hann førdur um alt Evropa, tí hann er so sjaldsama vakur, bláur á bringuni, grønur og reyður á bakinum; vakrast er tó hitt avbara stóra velið, sum hevur nógvar litir.

Fuglar


PostNord Danmark Rundt 2017

Danmark Rundt 2017 (ella PostNord Danmark Rundt 2017 vegna sponsornavn) var tann 27. útgávan av súkklukappingini Danmark Rundt, ið varð koyrd frá 12. - til 16. september 2017. Tann 760 km langa kappingin hevði fimm teinar, ið vórðu súkklaðir í fimm dagar, tó varð 2. teinur avlýstur vegna veður, eftir at súkkararnir høvdu súkkla umleið 100 km í nógvum regni og hørðum vindi. Kappingin byrjaði á Frederiksberg í Keypmannahavn og endaði í Aarhus. Kappingin plagdi annars at byrja í Jútlandi og enda á Frederiksberg, men eftirsum at Aarhus var mentanarhøvuðsstaður í Evropa í 2017, høvdu tey valt at venda kappingini, soleiðis at málið varð í Aarhus í staðin. Føroyski súkklarin Torkil Veyhe var ein av luttakarunum, hann gjørdist nummar 9 á 4. teini, ið var einkultstartur, og kom tá samanlagt á eitt 6. pláss, ið hann megnaði at varveita á síðsta teinum. Nummar eitt, tvey og trý vóru allir danir. Mads Pedersen frá Trek-Segafredo vann kappingina, nummar tvey gjørdist vinnarin frá árinum fyri, Michael Valgren frá Astana, nummar trý gjørdist Casper Pedersen frá Giant-Castelli. Nicolai Brøchner frá Riwal Platform vann fjallakappingina og Mads Pedersen vann ungdómskappingina.

Lið og súkklarar

Teinarnir

1. teinur

2. teinur
2. teinur varð avlýstur vegna vánaligt veður.

3. teinur

4. teinur

5. teinur

Býtið av troyggjunum undir kappingini

Úrslit

Keldur

Danmark Rundt
Súkklukappingar í 2017


Super Mario

Super Mario er ein kend røð av telduspølum frá Nintendo. Tann italski rørleggjarin varð fyrstu ferð sæddur í spælinum Donkey Kong í 1981. Men fýra ár aftaná Donkey Kong, í 1985, fóru Mario og beiggi hansara, Luigi, fyrsta ferð út at bjarga prinsessuni frá skálkinum Bowser, ella King Koopa, ið hann eisini verður nevndur. Spælið bleiv sera væl móttikið, og hevur selt meira enn eina hálva milliard eintøk. Ein rúgva av nýggjum Super Mario spølum eru komin síðani, og ikki minni enn trý koma bara í 2017.

Telduspøl


Tetris

Tetris bleiv til í Sovjetsamveldinum í 1964, og var tað fyrsta telduspælið, ið bleiv flutt úr Sovjetsamveldinum til Vesturheimin. Tað kom út til Commodore 64 og teldur, men tað var á Nintendo Game Boy, at Tetris veruliga bleiv eitt hitt. Telduspælið skal hava selt meira enn eina hálva milliard eintøk.

Telduspøl


Seyðabyrsa

Seyðabyrsa verður nýtt, tá seyður skal flettast. Við seyðabyrsuni fær seyðurin eitt slag í pannuna, so hann verður doyvdur.

Vápn


Lýsingarorð

Lýsingarorð, eru orð ið lýsa ein persón ella ein lut. Sum t.d. "hundurin er svartur", "húsið er blátt og hvítt".

Lýsingarorð bendast í tølum, føllum og kynum.

Hygg eisini at
 Føroyskt mál - Lýsingarorð

Slóðir úteftir
 Lýsingarorð á síðu 21 í bókini Stutt Mállæra (Anna Maria Reinert Jensen og Harry Davidsen), snar.fo
 Lýsingarorð á síðu 228 í bókini Mállæra (Paulivar Andreasen og Árni Dahl), Føroya Skúlabókagrunnur

Keldur

Málfrøði
Orðaflokkar


Ólavur Trygvason

Ólavur Trygvason (uml. 960 - 9. september 1000) var kongur av Noreg í tíðarskeiðnum 995 til 1000. Ólavur var sonur Trygva Ólavson, kongur av Viken, og langabbasonur Harald Hárfagra.

Ólavur Trygvason vaks upp í útlegd í Russlandi. Eftir nøkur ár í víkingi varð hann doyptur í Onglandi í 994, árið fyri, at hann kom til Noregs at gera krav upp á kongsvaldið. Tróndur tóku hann til kong á Oyrartingi, og seinni varð hann viðurkendur sum kongur í Víkini, á Vesturlandinum, á Hálogalandi, og við honum byrja norskar kongsroyndir, ymiskt eydnaðar, at leggja upprunaliga norsk niðursetursamfeløg fyri vestan undir norskt kongsvald.

Norskir kongar


Göran Lindström

Göran Lindström (føddur 1. mars 1943 í Lund) er ein svenskur filmframleiðari og stuntsamskipari. Saman við Anders Birkeland er Göran framleiðari av svenska filminum ”Fågelfångarens Son”, ið verður upptikin í Gásadali og aðra staðir í Vágunum í 2017.

Filmar í úrvali (framleiðari)
2015 - Så ock på jorden
2009 - Göta kanal 3 – Kanalkungens hemlighet
2008 - Rallybrudar
2006 - Frostbiten
2006 - Göta Kanal 2
2005 - Min frus förste älskare
2005 - Miraklet i Småland
2004 - Så som i himmelen
2002 - Hjortronstället
1999 - Där regnbåget slutar
2000 - Födelsedagen
1999 - Ögat sh title
1997 - Spring för livet
1995 - Glädjekällan
1995 - Höst i paradiset
1995 - Kristin Lavransdatter
1991 - Härlig är jorden
1990 - Från de döda
1989- Badhuset
1988 - Livsfarlig film
1987 - Svart gryning
1987 - Mio min Mio
1986 - Ormens väg på hälleberget
1986 - Älska mej
1986 - Bröderna Mozart
1984 - Mannen från Mallorca
1981 - Göta kanal
1980 - Prins Hatt under jorden
1977 - Ärliga blå ögon

Føðingar í 1943
Filmpersónar
Sviar


Stórtingsvalið 2017

Stórtingsvalið í Norra í 2017 fór fram í Noregi 11. september 2017. Teir borgarligu flokkarnir vunnu valið.

Fyri at hava meirlutan aftanfyri seg má ein stjórn hava 85 tinglimir.  Úrslitið av valinum mánadagin 11. september gjørdist, at flokkarnir sum komu inn, fingu hetta býtið av tinglimum:

Stórtingsval í Noregi
2017


Melania Trump

Melania Trump (f. Melanija Knavs 26. apríl 1970) er fyrrverandi forsetafrúa í USA. Í 2016 eydnaðist tað Donald Trump at blíva forseti í USA; Melania bleiv sostatt forsetafrúa í USA. Melania giftist við Donald Trump í 2005. Hon var fødd í Slovenia.

Hon fekk nógvar ákoyringar, eftir at hon helt eina røðu í 2016, har hon hevði lánt fleiri brot frá eini talu hjá Michelle Obama. Talan var um fyrstu taluna hjá Melaniu Trump í valstríðnum, og fólk vórðu skjót at vísa á, at talan líktiskt sera nógv taluni, ið Michelle Obama bar fram á Demokratiska flokstinginum í 2008. Seinni gjørdist tó greitt, at fleiri brot vóru tikin orðarætt frá taluni í 2008.

Kelduávisingar

Amerikanarar
Slovenar
Føðingar í 1970


Benjamin Rasmussen

Benjamin Rasmussen er ein føroyskur myndamaður. Hann hevur tikið forsíðumyndina fyri Time Magazine í mai 2017. Time Magazine er heimsins størsta vikublað og hevur 26 milliónir lesarar. Á forsíðuni sæst amerikanski forsetin, Donald Trump, ganga eftir gongini í Hvítu Húsunum móti lyftuni, sum skal flyta hann frá skrivstovuni til hæddina, har hann býr. Myndin á forsíðuni er tilvísing til eina frásøgn við myndum longur inni í blaðnum.

Benjamin Rasmussen býr í Denver í Kolorado, USA. Pápi Benjamin er føroyingur og mamman er amerikonsk. Hann er uppvaksin á Filipsoyggjunum, har foreldur hansara virkaðu sum trúboðarar í einum ættarbólki í syðra parti av landinum. Hann hevur búð í Føroyum í styttri tíðarskeiðum. Hann hevur lisið myndlist og journalistik á John Brown University í Arkansas og tikið yvirbygnaðin í foto-journalistikki á Filipsoyggjunum.

Hann hevur sum myndamaður vunnið fleiri viðurslønir og hevur tikið myndir fyri fleiri viðurkendar miðlar, harímillum Vogue Magazine og The New York Times. Í 2010 tók hann myndir av grindadrápi í Klaksvík, og tað er ein av hesum myndunum, ið vann fyrstapláss í virðismettu myndakappingini Pictures Of the Year International innan økið "Vísund/Náttúrusøga". Hann hevur áður havt verkstovur á G!-Festivalinum.

Keldur

Føroysk myndafólk


Baskiskt mál

Baskiskt er móðurmál hjá sløkum 751.500 fólkum, harav um 700.300 í Spania (Baskaralandið og Navarra) og um 51.200 í Fraklandi.

Spania
Mál í Fraklandi
Mál í Evropa


Kvalifkatión til HM í fótbólti 2018 - UEFA Bólkur E

Støðan

Dystir

Keldur

HM í fótbólti 2018


Anna Netrebko

Anna Netrebko er operasongkvinna (soprano) úr Russland. Hon hevur dupultan tjóðskap, russiskan og eysturríkskan. Hon býr í Wien, Eysturríki og í New York City.

Russiskir sangarar


Siv

Í norrønu ásatrúnni er Siv konan hjá Tóri. Hon hevur 3 børn, sum eita Modi, Ull og Trud. Tórur er ikki pápi Ull.
Hon eigur sonin Ull saman við einum øðrum manni frá einum fyrrverandi hjúnalagi.

Sif er gudinna yvir æsunum. Hon er gudinna yvir tað, sum verður sáað og ríkidóminum frá tí.
Tað verður sagt, at hon er tann vakrasta gudinnan, men hon er afturhaldin, og tað verður ikki skrivað nógv um hana.
Onkur sigur, at hon sær inn í framtíðina, men tað verður ikki nevnt í Eddakvæðnum.
Í nøkrum av teimum eldru germansku keldunum verður tað nevnt, at Sif er ein svana-gudinna, og at hon kann skifta skap til ein svana.

Hon hevur gullhár, tí Loki klipti hennara hár av. Tórur bleiv illur og hótti Loka við deyðanum, um hann ikki skaffaði gullhár, gjørt av teimum trimum dvørgunum. Nú veksur hárið altíð sum gull, og tað verður sagt, at hon vil brúka gullhárið til at fremja sína rúnarmegi.
Í einari veitslu, har Loki svínar allar gudarnir til, avdúkar hann at Sif var Tór ótrúgv við honum, men tað veit eingin við vissu. Vit fáa bara at vita, at hon er ein góð og álítandi kona.

Ull kallast eisini Uller og Oller. Sif gav honum navnið, tí hann skuldi blíva líka sterkur gudur sum Tórur. Ull sigst at vera vakur og ein góður stríðsmaður.

Sonurin Modi hevur arvað dirvi frá Tóri, og tí hevur hann navnið Modi, ið merkir dirvi.

Dóttirin Trud hevur arvað megi frá Tóri. Navnið merkir styrki.

Ásatrúgv
Norrøn gudalæra


Baldur

Baldur er ein gudur í tí norrønu gudalæruni. Hann er sonur til gudin Óðin og gudindina Frigg. Hann er giftur við Nannu og tey hava ein son, sum eitur Forseti. Baldur er gudurin av kærleika, friði og fyrigeving.
Hann hevur fleiri beiggjar so sum, tvíburan Hørður og Tórur.

Aftaná Óðin doyði fóru Baldur og Hørður aftur til Ásgarð.

Tá ið Baldur byrjaði at droyma um deyðan, fór Frigg runt um allan heimin at spyrja øll og allar lutir at lova, at tey ikki skulu drepa Bald, men plantan mistilteinur var ikki við upp á lyftið.

Loki gandaði seg sjálvan til eina gamla konu og spurdi Frigg, um tað var nakað, ið kundi drepa Bald.

Hørður var snýttur av Loka til at drepa beiggja sín Bald. Tað verður sagt, at Nanna doyði av sorg av tí, at Baldur doyði.

Loki fekk Hóður at drepa Baldur, tí at hann var ireteraður av at Baldur var tann perfekti gudurin.

Baldur hevði tað størsta og besta skipið nakrantíð bygt kallað Hringhorni.

Tann størsta hendingin, sum hendi í Ragnarok, var tað stóra kríggið, sum var ímillum teir góðu gudarnar og teir ringu gudarnar og risarnar. Kríggið skuldi vera heimsins undirgangur. Næstan allir gudarnir doyðu, t.d Óðin, Tórur, Týr og Loki. Bara nakrar fáa gudindur doyðu t.d Nanna(kona Baldur), Gna og Snotra.

Aftaná Ragnarök var heimurin oyðilagdur, men so varð heimurin gjørdur so at man kundi liva aftur á honum. Tað vóru bara tvey menniskju á jørðini, tey itu Lív og Lívthrasir.

Ásatrúgv


Sámoskt mál

Sámoskt er almenna málið í Sámoaoyggjunum. Móðurmál hjá um 370.000 fólkum, harav um 200.000 í Vestursámoa og um 57.000 í Amerikanskum Sámoa.

Mál í Kyrrahavsoyggjunum
Sámoa


Pago Pago

Pago Pago er høvuðsstaðurin í Ameri. Sámoaoyggjunum og liggur á oynni Tutuila, sum er tann størsta oyggin.

Sámoa
Høvuðsstaðir í Kyrrahavsoyggjunum
Býir í Osiania


Tutuila

Tutuila er størsta oyggin í Amerikonsku Sámoa

Oyggjar
Kyrrahavsoyggjarnar


Tahiti

Tahiti er ein kyrrahavsoyggj og størsta oyggin í Franska Polynesia.

Enski sjófarin Samuel Wallis uppdagaði oynna í 1767 og var fyrsti evropearin, sum vitjaði í oynni. Hann nevndi oynna "King George the Third island".

Ávísingar úteftir
Tahiti, wikivoyage.org (enskt)

Keldur

Kyrrahavsoyggjarnar
Oyggjar


Sperol

Sperol er ein føroyskur tónleikabólkur úr Havn. Bólkurin hevur tríggjar limir: Pætur F. Joensen (sangur & gittar), Brandan Dalsgarð (gittar) & Oddmar Hermansen (bass). Bólkurin varð stovnaður í mars 2017. Í november  2017 framførdu teir á tónleikastaðnum Whisky a Gogo í Los Angeles, Kalifornia, har t.d. Metallica, System of a Down, Led Zeppelin,  Motörhead, Mötley Crüe og onnur hava framført.

Manning

Manning
Pætur F. Joensen (sangur & gittar; 2017-)Brandan Dalsgarð (gittar; 2017-)Oddmar Hermansen (bass; 2017-)

Fyrrverandi manning
Jónatan Midjord (trummur; 2018-2019)Hallur Laksáfoss (gittar; 2017)

Keldur

Slóðir
 Facebooksíða hjá Sperol

Føroyskir tónleikabólkar
Metaltónleikabólkar
Rokktónleikabólkar


Mannafelsdalur

Søgnin um bardagan í Mannafelsdali

Í Akrabyrgi við Sumba høvdu nakrir Frísar bústað sunnast á Suðuroy. Tá ið sóttin svarta kom til  Suðuroyar, doyðu øll frísahúsini út; - tó slapp eitt undan sjúkuni, og kallast húsbóndin í tí “bóndin í Akrabyrgi”. Hann var viðgitin maður fyri styrki og átti átta prúðar og reystar synir.

Um somu tíð hesin bóndin livdi, er sagt, at grundvøllurin var lagdur til kirkjumúrin, sum stendur enn í Kirkjubø í Streymoy. Bispurin, sum tá sat í Kirkjubø, kallaðist Mús, sum tó mundi vera eyknevni. Hann píndi stórar skattir út av føroyingum at fáa kirkjuna bygda sum prýðiligast; - hetta líkaði øllum illa, og  allir, ið búðu fyri sunnan Hórisgótu  (í Suður-streymoy, Sandoy, Skúvoy og Suðuroy), synjaðu fyri at geva skattin og bundu felag sín ámillum at halda móti bispinum. Men bispurin fekk allar norðanmenninar at halda við sær ímóti hinum. Norðanmenninir skuldu koma saman í Norðstreymoy og samla lið fyri at herja á hinar og kúga teir undir biskupin; men tá ið sunnanmenn fingu njósn av hesum, tóku teir seg eisini saman í flokk og fóru sum skjótast norður í móti teimum.

Í Mannafelsdali, sum er norðan fyri Kalbaksbotn, møttust herirnir og ruku saman í bardagar. Sunnanmenninir vóru við undirlutan og máttu víkja; har varð stórt mannfall; í dalinum síggjast enn mangir heyggjar, hvar teir sigast at vera grivnir, sum fingu bana í hesum bardaganum; grasið  er reytt, og er tað sagt at vera komið av blóðinum, sum har fleyt. Fyri norðan dalin stendur ein stórur steinur, sum kallast “Brynjumannaborð”, og tað er søgn, at hann hevur fingið navn av tí, at norðanmenninir hildu sigursveitslu har, tá ið sunnanmenninir flýddu. Oman á hesum klettinum liggur ein steinur, sum norðanmenninir høvdu til hav; hann, ið ikki var mentur at hevja steinin upp frá undirlaginum, slapp ikki við hinum í bardagan.

Árið eftir komu sunnanmenninir aftur at hevna henda ósigur, teir høvdu havt. Tá stóð stríðið í dalinum við bygdina í Kollafirði, og nú fingu sunnanmenn sigur. Teir høvdu fingið bóndan í Akrabygi og synir hansara at vera oddamenn og ganga fremstir í bardaganum.

Tvey vikingaskip, sum høvdu verið fyri sunnan, høvdu teir fingið at hjálpa sær, og tey vóru komin norður at herja og ræna víða hvar í bygdunum fyri norðan; tí sluppu mangir av norðanmonnunum ikki heiman, av tí teir tordu ikki lata konufólkið vera einsamalt heima, meðan hesum hernaðinum var at kvíða fyri.

So bar til hesa ferðina,  at  sunnanmenn vunnu sigur av hinum partinum og drupu nógv fólk. Bispurin mátti flýggja undan og slapp heilbjargin til Kirkjubøar á bispasetrið, men sunnanmenninir vildu ikki skiljast sundur, fyrr enn teir høvdu fingið bispin dripnan, og fóru tí eftir honum. Tó tordi eingin at bróta dyr at fara inn at leggja hendur á hann, tí allir bóru  teir ótta fyri at verða settir í bann av pávanum, og tí fingu teir bóndan í Akrabyrgi, sum var heiðin, at drepa hann. Hann stóð úti og rópaði inn í stovuna: “Er hin rádni Mús við hús?” Bispurin svarar:

“Nú situr Mús at kvøldmáltíð við borði,
hann firraðist ei fyri mætari manni í norðri,
men viti tú Belsmaðurin reiði,
at Mús vil matnáðir eiga!”

Bispurin fór tá upp frá borði, læt seg í bispabúnaðin  og slapp upp á kirkjumúrin við øksi í hendi at  verja seg við har. Akrabyrgisbóndin og synir hansara tordu ikki at søkja at honum har, tí at hann hevði vápn, og múrurin var vígdur.  Tó lovaðu teir, at hann skuldi ikki sleppa og vóru tí standandi undir múrinum at forða honum at koma omanaftur av honum, fyrr enn hann gavst sjálvur.

Í tríggjar nætur og dagar helt so hetta við; men tá ið triði dagurin var liðin at kvøldi, fell bispurin í óvít av svongd og tosta og datt út av múrinum niður á jørðina; hann raknaði tó við av fallinum, men tá varð hann straks dripin av bóndanum.

Tá ið bóndin í Akrabyrgi var deyður, settu synir hansara búgv í Sumba og vóru kristnaðir.

Keldur
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


Bleona Qereti

Bleona Qereti er songkvinna og sjónleikari úr Albania.

Tónleikaútgávur
 1997 Kam Qejfin Tim
 1999 Nese Me Do Fort
 2001 S'me Behet Vone
 2002 Ik Meso Si Dashurohet
 2003 Ti Nuk Di As Me Ma Lyp
 2005 Greatest Hits
 2005 Boom Boom
 2007 Mandarin

Keldur

Tónleikarar


Amifólkið

Amifólkið (; eisini amis ella pangcah) er ein avstronesiskur tjóðbólkur úr Taivan. Tey tosa amimál, ið er eitt avstonesiskt mál. Amifólkið er ein av sekstan alment viðurkendum tjóðbólkum, ið hava taivanesiskan uppruna. Tað økið, har ið amifólkið býr, er tann langi smali dalurin millum Miðfjøllini og Strandafjøllini (Huatungdalurin), strandaøkið við Kyrrahavið eystanfyri Strandafjøllini og Hengchun hálvoynna.

Í 2014 varð amifólkið 200.604 fólk. Tað var umleið 37,1% av upprunafólkunum í Taivan, og tað her tey til tann størsta tjóðarbólkin av uppruna taivanesarum. Tey flestu av amifólkunum liva av útróðri, fiskivinnu, hetta tí at tey búgva við strendurnar. Tey vera bólkaði eftir kvinnulinjuni (móðurlinjuni), tá hugt verður eftir uppruna. Fyrr í tíðini búðu amifólkini í lutfalsliga stórum bygdum við millum 500 og 1000 íbúgvum. Í dagsins Taivan eru amifólkini tann tjóðbólkur av upprunafólkum, ið er tann størsti í størri bygdum og býum í Taivan. Tey hava upprættað fleiri býarsamfeløg kring alla oynna. Tey seinnu áratíggjuni hava amifólk eisini gift seg við han-taivanesarum eins væl og við fólkum ið hoyra til aðrar tjóðbólkar av upprunafólki Taivans.

Samleiki og flokking
Vanliga umrøða amifólk seg sum Pangcah, ið merkir "menniskja" ella "fólk av okkara slagi." Men í dagsins Taivan er orðið ami vorði meira og meira vanligt. Hetta orðið kemur frá orðinum amis, ið merkir "norður." Granskarar eru ikki á einum máli um, hvussu tað kann bera til, at "ami" bleiv brúkt um pangcah. Ein ákoðan er, at orðið av fyrstan tíð varð nýtt av Puyuma, tá ið tey umrøddu pangcah, av tí at pangcah búðu longri norðuri enn tey. Ein onnur áskoðan er, at tey ið búðu á Taitungslættuni, umrøddu seg sjálvi sum "ami", av tí at forfedrar teirra komu norðanífrá. Síðstnevnda frágreiðingin er tikin við í Banzoku Chōsa Hōkokusho, og vísir, at  hetta møguliga kemur frá Falangaw Amis, ið er tann amibólkurin, ið í dag býr í nútíðar Chenggong og á Taitung-slættanum. Nærmastu arvafrøðiligu ættarfólkini síggja út at vera filippinar.

Sambært Taiwanese Aboriginal History: Amis, verður amifólkið bólkað í fimm bólkar:

 Norðurbólkurin (bor på Chihlai/Hualien sletten)
 Mittbólkurin (býr vestanfyri Strandafjøllini)
 Strandarbólkurin (býr eystanfyri Strandafjøllini)
 Falangawbólkurin (býr í Chenggong og á Taitung-slættanum)
 Hengchunbólkurin (býr á Hengchun halvøen)

Ein slík flokking, hóast hon er rættiliga útbreidd og góðtikin, so er hon fyri tað mesta grundað á landafrøðiliga útbreiðslu og fólkaferð. Tað passar ikki saman við teir munir ið eru sæddir innan mentan, mál og kropsligari útsjónd.

Keldur

Taivan
Fólkasløg