James Dean

James Byron Dean (8. februar 1931 - 30. september 1955) var ein amerikanskur sjónleikari. Hann er eitt kultur ikon í USA og kring heimin, serliga eftir filmin Rebel without a Cause (1955) har hann spældi rebelska tannáringin "Jim Stark". Tveir aðrir leiklutir vóru við til at gera James kendan. Tað vóru "Cal Trask" í East of Eden (1955), og Jett Rink í Giant (1956). James náddi bert  at verða krediteraður í hesum trimum filmum, áðrenn hann doyði í eini bilvanlukku sum 24 ára gamal í 1955.

James var heimsins fyrsti sjónleikari at fáa eina Oscar tilnevning eftir deyða sín, og er enn tann dag í dag (2015) tann einasti, ið  hevur fingið  tvær slíkar tilnevningar. Í 1999 varð hann valdur av American Film Institute, sum átjandi besti mannligi sjónleikari á lista teirra 100 ár...100 stjørnur. Í 2005 var hann nummar 69 á sama lista.

Lívsleið
James Dean var føddur tann 8. februar 1931 í Indiana í USA. Hann hevði eitt øgiliga tætt samband við mammu sína. Michael DeAngelis fortaldi seinni at "hon var tann einasta sum skilti hann". Í 1938 bleiv mamman knappliga sjúk, og byrjaði skjótt at missa vekt. Hon doyði stutt aftaná av krabbameini tá James var bert 9 ára gamal.

Pápi James sá seg ikki føran fyri at taka sær av soni sínum, og sendi hann tá til fastir James og mann hennara. Tá James varð tannáringur, gjørdist hann vinur Methodist prestin James DeWeerd. DeWeerd hevði stóra ávirkan á framtíðar áhugamál James, sum vóru tarvabardagi  (bull fighting), rasarakoyring og drama. Billy J. Harbin vil vera við at James hevði havt eitt "intimt samband" við presti sínum, sum byrjaði á síðsta ári hansara í miðnámskúla, og vardi í fleiri ár.  Kynsliga samband teirra varð seinni, tosað um í bókini Boulevard of Broken Dreams: The Life, Times, and Legend of James Dean, sum Paul Alexander skrivaði og útgav í 1994. Í 2011 kom fram at James einaferð hevði fortalt Elizabeth Taylor í trúnaði, at hann hevði verð kynsliga misnýttur av einum presti, umleið 2 ár aftaná at mamma hansara doyði. Aðrar greinar og rannsóknir um lív James Dean, vilja vera við at James antin varð misbrúktur av James DeWaard, ella at teir høvdu eitt kynsligt samband tá James var síðst í tannárunum.

James var ein miðal næmingur í miðnámskúla sínum Fairmount High School. Hann var tó ein vælumtóktur næmingur, sum spældi bæði baseball og kurvabólt, las drama, og kappaðist í tosa almennt við the Indiana High School Forensic Association. Aftaná at útskrivast frá miðnámsskúlanum í 1949, flutti James til Kalifornia við hundi sínum Max, at búgva saman við pápa sínum og konu hansara. Hann byrjaði í Santa Monica Collage har hann las løgfrøði, men skifti síðani skúla til The University of California, Los Angeles (UCLA) og skifti lærugrein til drama. Nakað sum pápa hansara dámdi lítið. Meðan James gekk í UCLA, varð hann valdur útav 350 sjónleikarum at leika Malcolm í leikinum Macbeth. Í januar 1951 gavst James í UCLA, og valdi heldur at royna eydnuna sum fulltíðar sjónleikari.

Leikritshøvundurin William Bast var ein av tættastu vinum James. Í fylgi fyrstu bókarinnar um lív James í 1956, deildu James og William kamar á UCLA, og seinni í New York, og hann kendi William James tey síðstu fimm árini av lívi hansara. 50 ár eftir deyða James, viðurkendi William at vinskap teirra hevði innihaldið nakað av kynsligum intimiteti.

Ímeðan James gekk á UCLA, gekk hann saman við CBS sjónleikarinnuni Beverly Wills, og einum floksfelaga, Jeanette Lewis. James og William fóru ofta á "double date" við teimum báðum. Beverly Wills gekk síðani einsamøll við James, og fortaldi fyri William at hon og James vóru forelskaði. Samband teirra endaði, aftaná at James bleiv illur inná ein annan mann, ið bjóðaði Beverly upp til dans. "Jimmy sá reytt. Hann tók í hálsmálið á dreinginum, og hótti at geva honum tvey blá eygu," segði hon. James hevði eisini hildið sambandið við eina damu, Barbaru Glenn, sum hann hevði gingið saman við í New York í 2 ár. Kærleiksbrøv teirra seldust á auktión í London í 2011 fyri 36.000 dollarar.

Mest kenda kærleiksamband James, var við italiensku sjónleikarinnuni Pier Angeli. James møtti Pier í Warner Bros. filmstudioinum, har tey arbeiddu í ymiskum leikhølum. Tey plagdu at deilast um smúkkur sum kærleikstekn.

Í bók síni um lív sítt, ið kallaðist East of Eden, noktaði leikstjórin Elia Kazan, at James hevði nakra serliga eydnu við kvinnum, men mintist tó afturá, at hava hoyrt James og Angeli elskast í skiftirúmi James. Elia segði "James altíð hava eitt ósikkurt samband við damur sínar."

Tey, ið halda at James og Pier vórðu djúpt forelskaði, vilja vera við at fleiri faktorar vóru við til at samband teirra slitnaði. Mamma Pier dámdi ikki klædnaburð og atburð James: T-skjúrtur, seinar avtalur, skjótir bilar, og at hann ikki var katolikkur. Mamma Pier meinti, at slíkur atburður ikki kundi viðgangast í Italia. Warner Bros., har James arbeiddi, royndu at tosa hann frá at giftast, fyri ikki at missa ímyndina av honum sum einum ungkarli, og sjálvur fortaldi hann Pier at hann ikki vildi giftast. Richard Davalos, ið leikti saman við James í East of Eden, segði tó at James gjarna vildi giftast við Pier, entá lata børn teirra uppdragast í katólsku trúnni.

Eftir at hava innspælt leiklut sín í East of Eden, fór James í eina stutta ferð til New York í oktober 1954. Ímeðan hann var burtur, almanna kunngjørdi Pier knappliga trúlovan sína til italiensk-amerikanska sangaran Vic Damone. Fjølmiðlarnir vóru tiknir av bóli, og James vísti sína irritatión yvir fyri teimum. Pier Angeli og Vic Damone giftust mánaðin eftir. Slaturbløð hildu tí fram, at James hevði fylgt við vígsluni hinumegin vegin á motorsúklu síni, og entá reist motorin undir vígsluni í protest. James svaraði teimum aftur, og noktaði at finna uppá nakað so "býtt".

Onnur, harímillum William Bast og Paul Alexander, vilja vera við at samband James og Pier, bert var eitt stunt fyri almenningsins skyld. Esmee Chandlee, ið starvaðist sum miðlaskrivari í studio Pier hjá Metro-Goldwyn-Mayer, hevði havt úr at gera, at goyma samband Pier og sjónleikarans Kirk Douglas. Hon vildi meina at Pier var nógv meira "smittað av Kirk enn Jimmy Dean".

Pier Angeli tosaði bert einaferð almennt, um samband sítt við James Dean, í eini samrøðu, har hon gav lýsingar av romantiskum ástarfundum á strondini. John Howlett, ið skrivaði lívsøgu James, segði hetta vera ynskifullar fantasiur, og William Bast var einigur. Joe Hyams, sum kendi James, segði í lívsøgu James sum hann útgav í 1992, at hann hevði vitjað James, júst sum Pier yvirgav heim hansara, stutt aftaná at hon hevði gift seg við Vic Damone. James hevði grátið og fortalt Joe, at Pier hevði fortalt sær at hon var við barn, og at James trúði at barnið var hansara.

Pier varð skild við Vic Damone, og giftist seinni uppaftur og varð skild aftur við seinna manni sínum, italienska film tónaskaldinum Armando Trovajoli. Hon er søgd at hava fortalt vinum sínum at James var hennara lívs kærleiki. Pier doyði av egnari hond (sjálvmorð) í 1971 39 ára gomul. Í 1997 varð sjónvarpsfilmurin Race with Destiny útgivin, ið vísti tí røttu myndina av kærleiksambandi Pier og James. Filmurin varð upptikin á staðnum "har hann livdi og elskaði" upptil deyða sín.

Sjónleikarinnan Liz Sheridan, vildi eisini vera við, at hon og James høvdu havt eitt stutt kærleiks samband í New York í 1952. Tá hon tosaði um meinta samband í 1996, greiddi hon soleiðis frá: "Tað var gandakent, og fyrsti kærleikin hjá okkum báðum." Aftur her var William Bast skeptiskur um hendan sanna kærleikan, og segði at James og Liz, høvdu ikki brúkt nógva tíð saman. Liz endurgav minningar sínar í bók síni Dizzy & Jimmy: My Life with James Dean; A Love Story í 2000.

James gekk eisini saman við sveisitsku sjónleikarinnuni Ursulu Andress í eitt tíðarskeið. "Hon varð sædd koyrandi um aftanfyri á motorsúklu James runt um Hollywood" skrivar Darwin Porter, ið eisini hevur skrivað lívsøgu James. "Hon varð eisini sædd saman við James í sportbilum hansara, og var saman við honum dagin sum hann keypti bilin, ið hann seinni læt lív í." Somu tíð var Ursula eisini involverað við Marlon Brando. Ursula minnist soleiðis aftur á tíðina saman við James: "Hon kom seint heim til mín. Hann kom inn sum eitt villt djór, og luktaði av øllum, ið mær ikki dámdi. Vit fóru út og lurtaðu eftir jazz musikki, og hann fór frá borðinum. Segðist fara at spæla trummur, men hann kom ikki aftur. Mær dámdi ikki at vera einsamøll, so eg fór heim. Hann kom heim til mín seinni og bað orsaka." Hon legði afturat at Marlon Brando var "sera áhugaður í at fáa at vita frá Ursulu, hvør var betri elskari. Hann ella James Dean. Tað gjørdi hann svakan ikki at fáa tað at vita".

Søgur gingu um at James hevði sloppið undan hertænastu við at skráseta seg sum samkyndan. Onki hald er í hesum søgum. James var sera nærsýntur, og brúkti brillur. Hann var eisini ein "Quaker", sum hevði verið ein góðkend orsøk at sleppa undan hertænastu.

Deyði

Rasarakoyring sum áhugamál
Í 1954 varð James áhugaður i eini rasarakoyring karrieru. Hann keypti fleiri akfør, aftaná at innspælingar av East of Eden endaðu. Ímillum annað keypti hann ein Triumph Tiger T110, og ein Porche 365. Beint áðrenn innspælingarnar av Rebel Without a Cause, gjøgnumførdi hann sína fyrstu kappkoyring í Palm Spring Road Races, sum varð hildin í Palm Springs í Kalifornia tann 26. - 27. mars 1955. James rakk fyrsta pláss í kappingini fyri nýbyrjarar, og eitt annað pláss í almennu kappingini. Ein mánað seinni kappaðist hann í Bakersfield, har hann endaði sum nummar eitt í sínum flokki, og nummar trý sum heild. James vónaðist eftir at kunna kappast í Indianapolis 500 kappingini, men tann upptikna arbeiðsætlanin, forðaði honum frá tí at verða veruleika.

Síðsta kapping James var í Santa Barbara tann 30. mai 1955. Hann kom upp á fjórða pláss, men náddi ikki í mál, vegna trupuleikar við bili sínum. James kappaðist ikki eftir hetta tí Warner Bros., bannaði alla kappkoyring, ímeðan innspæling av filminum Giant var í gongd. James hevði innspælt allan sín leiklut, og filmurin var blivin sendur til viðgerðar, tá hann avgjørdi at fara at kappast aftur.

Vanlukka
James ynskti at sleppa at koyra kapp aftur, og skuldi eftir ætlan, koyra í Salinas í Kalifornia tann 30. september 1955. James hevði verið viðmælt av týska bilmekanikaranum Rolf Wütherich, at koyra bil sín, Porsche 550 Spyder "Little Bastard", frá Los Angeles til Salinas, til at venjast bilinum. Í bilinum vóru James og Rolf, og í einum bili aftanfyri koyrdu Bill Hickman, ein stunt kordinator, og myndamaðurin Sanford Roth. Teir báðir seinnu skuldu fylgja Dean í kappingini. Klokkan 15.30 fingu báðir bilførarnir, James og Bill, eina bót fyri at koyra ov skjótt.

Tá ferðaliðið var ávegis til kappingarstaðið á vegnum U.S. Route 466, klokkan umleið 17.15, royndi ein Ford Tudor frá 1950 at venda av vegnum og inn á eina avkoyring, men endaði mitt á vegnum. James kom koyrandi júst í tí løtu, náddi ikki at steðga, og koyrdi beint inn í bilin. Bilførarin á Ford bilinum slapp við minni skaðum. Rolf Wütherich kastaðist út úr bili James og yvirlivdi, ímeðan James sjálvur, kleimdist fastur og fekk fleiri deyðiligar løstir, ímillum annað ein brotnan nakka. Ein kvinna við royndum innan sjúkrahúsverkið, var á staðnum og føldi ein veikan puls, men "deyðin sá út til a hava rakt eygablikkiligt". James var roknaður deyður við komu á Paso Robles War Memorial Hospital klokkan 18.20.

Tíðindini um deyða James, tóku eina tíð at røkka dagbløðini í eystari parti av USA, men ferðaðust skjótt ígjøgnum útvørp og sjónvørp. Tann 2. oktober høvdu eitt ótal av amerikanskum og útlendskum miðlum umtalað deyða James.Jarðarferð hansara varð hildin tann 8. oktober 1955 í Fairmount Friends Church í Indiana. Kistan varð afturlatin fyri at verja um tað illa løstaða líkið. Umleið 600 syrgjarir vóru til jarðaferðina, ímeðan 2400 fjepparar møttust uttan fyri bygningin at syrgja.

Ein rannsókn varð sett í verk tríggjar dagar eftir vanlukkuna í borgarskrivstovuni Paso Robles City Hall, har tað var mett, at orsøkin til vanlukkuna líkligast var, at koyrt var ov skjótt, og bilførarin av Ford akfarinum var gjørdur ósekur av nakrari brotsgerð. Tó var tosað við ein politimann, sum kom á vanlukkustaðið, í Los Angels Times í 2005. Politimaðurin segði, at metti hann útfrá vrakinum, og staðseting av líki James, hevði bilurin ikki kunnað koyrt skjótari enn 88 km um tíman (55 mph). Sjálvt um nógv hava viljað verið við at James koyrdi ov skjótt er hetta aldrin vorðið sannað, av øðrum enn teimum, ið vóru á vanlukkustaðnum hendan dag.

Lívsleið innan sjónleik
Fyrsta sjónleikarastarv James fekk í sjónvarpi, var ein lýsing fyri Pepsi Cola. Aftaná Pepsi lýsingina fekk James sín fyrsta tosandi leiklut, sum John the Beloved, í páskasendingini Hill Number One, sum handlaðu um endurreisn Jesus.

Aftaná hetta fekk James leiklutir í trimum ymiskum filmum sum eykaleikari: sum ein hermaður í Fixed Bayonets!, sum ein boksing venjari í Sailor Beware, sum var ein Paramount framleiddur skemtifilmur við Dean Martin og Jerry Lewis í høvuðsleiklutunum, og sum ein unglingur í Has Anybody Seen My Gal? Samstundis sum James stríddist við at fáa eina karrieru innan sjónleikara yrkið, arbeiddi hann sum parkeringsvaktur á parkeringsøkinum hjá CBS Studios, har hann møtti Rogers Brackett. Rogers Brackett var ein útvarpsstjóri á eini lýsingarfyritøku, og bjóðaði James professionella hjálp í sjónleikarayrkinum og eitt stað at búgva.

Í oktober 1951 flutti James, eftir uppfordring frá sjónleikaranum James Whitmore og mentor sínum Roger Brackett, til New York City. Har arbeiddi hann sum "stunt testari" fyri game show sendinginga Beat the Clock. Hann var samstundis við í fleiri pørtum av CBS sjónvarpsendingunum The Web, Studio One, og Lux Video Theatre. James slapp síðani uppí tað legenderiska Actors Studio, har hann vandi sjónleikara metodur undir Lee Strasberg.

Stoltur av sínum upplivingum í Actors Studio, skrivaði James eitt bræv til familju sína í 1952, har hann nevndi skúlan og segði: "Hetta er tann besti skúlin innan fyri sjónleik. Hann húsar fleiri stórum fólkum, sum Marlon Brando, Julie Harris, Arthur Kennedy, Mildred Dunnock. ...Øgiliga fá sleppa inn í skúlan. ...Tað er tað besta, ið kann henda fyri ein sjónleikara. Eg eri tann yngsti sum hevur hoyrt her til."

James byrjaði at fáa fleiri arbeiðstilboð, og leikti í fleiri pørtum av sjónvarpsrøðum frá fyrst í 1950-árunum, sum Kraft Television Theatre, Robert Montgomery Presents, Danger, and General Electric Theater. Ein av tíðligu leiklutunum sum James leikti, var í CBS sjónvarpsrøðini Omnibus, og partinum "Glory in the Flower", har hann leikti ein truplan tannáring. Ein leiklut, ið seinni gjørdi hann ódeyðiligan í filminum Rebel Without a Cause. Jaligu ummælini av leikluti James í sjónleikinum "Bachir", har hann leikti ein Norðurafrikanskan húskall, í eini dramatisering av bókini The Immoralist hjá André Gide høvdu við sær arbeiðstilboð frá Hollywood.

East of Eden
Í 1953 leitaði filmsleikstjórin Elia Kazan eftir einum sjónleikara at leika kensluríka og trupla leiklutin "Cal Trask". Hetta var fyri dramatiseringina av bókini East of Eden hjá John Steinbeck frá 1952. Bókin er ein long stuttsøga, ið handlar um samband Trask og Hamilton familjunar, yvir trý ættarlið, og fokuserar serliga á lív, tvey tey seinnu ættarliðini í Salinas Valley í Kalifornia frá mittuni av 1850-árunum til 1910-árini.

Áðrenn Elia Kazan byrjaði at leita eftir sjónleikarum, hevði hann sagt at hann vildi hava ein "Brando sjónleikara" og leikritshøvundurin Paul Osborn viðmælti unga og ókenda sjónleikaran James Dean. John Steinbeck, rithøvundur bókarinnar, møtti James, og dámdi lítið tann unga og innviklaða mannin persónliga, men helt hann vera fulkomnan til leiklutin. James fekk leiklutin í apríl 1954, flutti frá New York City til Los Angeles, og filmsupptøkurnar byrjaðu.

Ein stórur partur av leiki James er óskrivaður,  harímillum dansur hansara í bønargarðinum, og hvussu hann liggur tá ferðast í tokbásinum (aftaná at hava leitað eftir mammu síní tætt við Monterey). Tann mest kenda improvisatiónin í filminum, er tá pápi Cal noktar at taka í móti teimum 5.000 dollarunum, sum Cal hevur tjenað í bønargarðinum. Ístaðin fyri at renna burtur frá pápa sínum, sum stóð í leikritinum, tekur Cal og fevnir kensluborið um hann, og grætur. Leikstjórin valdi at halda hesa kensluríku løtu, og tað kløkka andlitstrekkið á mótspælara James í filminum, fram um tað sum skrivað var frammanundan. Hesin leiklutur var við til at geva honum leiklutin í filminum Rebel Without a Cause. Báðir leiklutir fevna um ungar, miskiltar menn við ótta (angist),  og sum leita viðurkenning frá einum faðirfiguri.

Fyri sín leiklut í East of Eden, fekk James eina Oscar tilnevning, sum besti sjónleikari í høvuðsleikluti, í 1955 aftaná deyða sín, sum tann fyrsti nakrantíð. East of Eden var eisini einasti filmur James leikti, í sum hann sá útgivnan í síni livitíð.

Rebel Without a Cause
Stutt aftaná leiklut sín í East of Eden, fekk James leiklut í filminum Rebel Without a Cause, sum "Jim Stark". Filmurin kom at verða sera væl umtóktur ímillum tannáringar. Filmurin er sagdur at vísa eina sera rætta mynd av tannáringa ótta (angist).Í filminum leiktu afturat James, Natalie Wood, Sal Mineo, og Dennis Hopper. Filmurin varð leikstýrdur av Nicholas Ray.

Giant
Giant varð útgivin í 1956 aftaná deyða James, og leikti hann ein eykaleiklut í filminum. Elizabeth Taylor og Rock Hudson høvdu høvuðsleiklutirnar. Hann tók av leiklutinum fyri ikki at enda fastur í leiklutum sum "Cal Trask" og "Jim Stark". Í hesum filminum leikti hann "Jett Rink", ein húskall á einum Texanskum garði, ið rakar olju og gerst ríkur. Fyri at kunna leika ein eldri mann, í seinni brotum av filminum, litaði James hár sítt grátt, og rakaði nakað av tí av, fyri at fáa tað at síggja út sum eina hvørvandi hárgreinsu.

Giant kom at verða síðsti filmur James. Í endanum av filminum var meiningin at James skuldi halda eina fullra manna talu til eitt gildi. Hetta brotið er síðani vorðið kallað "The Last Supper" ella Síðsta Kvøldmáltíðin á føroyskum, tí hetta var síðsta brot James innspældi áðrenn knappliga deyða sín. James mumblaði nógv, fyri at gera brotið meira veruligt, og var sjálvur ávirkaður av rúsdrekka. So mikið nógv, at leikstjórin George Stevens avgjørdi, at fáa ein annan sjónleikara, Nick Adams, at tosa yvir brotið, so ein kundi skilja taluna. Nick Adams varð nýttur, tí James doyði ímeðan filmurin enn var í viðgerð.

Í 1956 fekk James sína aðru Oscar tilnevning, sum sjónleikari í høvuðsleikluti eftir deyða sín.

Sjónleikur á palli

Broadway
 See the Jaguar (1952)
 The Immoralist (1954) – Bygt á bók André Gide

Off - Broadway
 The Metamorphosis (1952) – Bygt á stuttsøgu Franz Kafka
 The Scarecrow (1954)
 Women of Trachis (1954) – translation by Ezra Pound

Filmografi

Filmar

Sjónvarp

Víðari lesnaður
 Alexander, Paul: Boulevard of Broken Dreams: The Life, Times, and Legend of James Dean. Viking, 1994. ISBN 0-670-84951-0
 Bast, William: James Dean: A Biography. Ballantine Books, 1956.
 Bast, William (2006). Surviving James Dean. New Jersey: Barricade Books. ISBN 1-56980-298-X.
 Beath, Warren: Death of James Dean. Grove Press, 1986. ISBN 0-394-55758-1
 Beath, Warren, with Wheeldon, Paula; James Dean in Death: A Popular Encyclopedia of a Celebrity Phenomenon, McFarland & Co.,Inc., 2005. ISBN 0-7864-2000-6
 Dalton, David: James Dean-The Mutant King: A Biography. Chicago Review Press, 2001. ISBN 1-55652-398-X
 DeAngelis, Michael (2001). Gay Fandom anf Crossover Stardom: James Dean, Mel Gibson, and Keanu Reeves. Durham: Duke University Press. ISBN 0-8223-2728-7.
 Frascella, Lawrence and Weisel, Al: Live Fast, Die Young: The Wild Ride of Making Rebel Without a Cause. Touchstone, 2005. ISBN 0-7432-6082-1
 Gilmore, John : Live Fast-Die Young: Remembering the Short Life of James Dean. Thunder's Mouth Press, 1998. ISBN 1-56025-169-7
 Gilmore, John: The Real James Dean. Pyramid Books, 1975. ISBN 0-515-03814-8
 Heinrichs, Steve; Marinello, Marco; Perrin, Jim; Raskin, Lee; Stoddard, Charles A; Zigg, Donald; Porsche Speedster TYP540: Quintessential Sports Car, 2004, Big Lake Media, Inc.,ISBN 0-9746468-0-6
 Holley, Val: James Dean: The Biography. St. Martin's Griffin, 1996. ISBN 0-312-15156-X
 Hopper, Hedda and Brough, James: "James Dean Was a Rebel With a Cause" in The Whole Truth and Nothing But. Doubleday. 1963.
 Howell, John: James Dean: A Biography. Plexus Publishing, 1997. Second Revised Edition. ISBN 0-85965-243-2
 Hyams, Joe; Hyams, Jay: James Dean: Little Boy Lost. Time Warner Publishing, 1992. ISBN 0-446-51643-0
 Martinetti, Ronald: The James Dean Story, Pinnacle Books, 1975. ISBN 0-523-00633-0
 Morrissey (1983). James Dean is Not Dead. Manchester: Babylon Books. ISBN 0907188060.
 Perry, George: James Dean. DK Publishing, 2005. ISBN 1-4053-0525-8
 Riese, Randall: The Unabridged James Dean: His Life from A to Z. Contemporary Books, 1991. ISBN 0-8092-4061-0
 Raskin, Lee: James Dean: At Speed. David Bull Publishing, 2005. ISBN 1-893618-49-8
 Sheridan, Liz: Dizzy & Jimmy: My Life With James Dean : A Love Story. HarperCollins Canada / Harper Trade, 2000. ISBN 0-06-039383-1
 Spoto, Donald: Rebel: The Life and Legend of James Dean. HarperCollins, 1996. ISBN 0-06-017656-3

Biografiskir filmar
 James Dean: Portrait of a Friend aka James Dean (1976) við Stephen McHattie sum James Dean
 James Dean: The First American Teenager (1976), ein sjónvarps biografi, inniheldur samrøður við Sal Mineo, Natalie Wood og Nicholas Ray.
 Sense Memories (PBS American Masters television biography) (2005)
 Forever James Dean (1988), Warner Home Video (1995)
 James Dean (2001) við James Franco sum James Dean.
 James Dean – Kleiner Prinz, Little Bastard aka James Dean – Little Prince, Little Bastard, týsk sjónvarps biografi, inniheldur samrøður við William Bast, Marcus Winslow Jr, og Robert Heller (2005)
 James Dean: The Final Day, inniheldur samrøður við William Bast, Liz Sheridan og Maila Nurmi. Bisexualitetur James verður opið umtalaður. Partur av Naked Hollywood television miniseries framleitt av The Oxford Film Company í samstarvi við BBC, víst í USA á the A&E Network, 1991.
 James Dean: Race with Destiny (1997) Leikstjórnað av Mardi Rustam, við Casper Van Dien sum James Dean.
 Living Famously: James Dean, Avstralsk sjónvarps biografi, inniheldur samrøður við Martin Landau, Betsy Palmer, William Bast, and Bob Hinkle (2003, 2006).
 James Dean – Mit Vollgas durchs Leben, eysturrísk sjónvarps biografi, innheldur samrøður við Rolf Wütherich og William Bast (2005).
 James Dean – Outside the Lines (2002), partur av Biography, amerikonsk sjónvarps dokumentar, inniheldur samrøður við Rod Steiger, William Bast, and Martin Landau (2002).
 Two Friendly Ghosts (2012)
 Life (2015). Leikstjórnað av Anton Corbijn, við Dane DeHaan sum James Dean.

Ávisingar úteftir
 James Dean á Internet Broadway Database
 James Dean á Intenet Off-Broadway Database

Føðingar í 1931
Andlát í 1955
Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir kappkoyrarir


George Clooney

George Timothy Clooney (føddur 6. mai 1961 í Lexington) er ein amerikanskur sjónleikari, leikrithøvundur, framleiðari, leikstjóri og aktivistur. Hann hevur vunnið tríggjar Golden Globe-virðislønir fyri sítt arbeiði sum sjónleikari og tvær Oscar-virðislønir, eina fyri at spæla og eina fyri at framleiða.

Clooney spældi fyri fyrstu ferð sum sjónleikari í sjónvarpinum í 1978, og seinni gjørdist hann kendur víða um fyri sín leiklut sum Dr. Doug Ross í tí longu lækna-sjónvarpsdramarøðini ER frá 1994 til 1999, sum hann móttók tvær tilnevningar til Emmy-virðislønina. Meðan hann arbeiddi í sjónvarpsrøðini ER, byrjaði hann at fáa fleiri tilboð um høvuðsleiklutir í filmum, eitt nú í Batman & Robin (1997) og Out of Sight (1998), har hann arbeiddi saman við samstarvsfelaga sínum gjøgnum langa tíð, Steven Soderbergh. Í 1999 spældi Clooney høvuðsleiklutin í Three Kings, ið var ein vælmóttikin satira ið fór fram undir Golf-krígnum.

Hann hevur leikstjórnað filmarnir Good Night, and Good Luck (2005), Leatherheads (2008), The Ides of March (2011), og The Monuments Men (2014).

Filmar í úrvali
From Dusk till Dawn (1996)
One Fine Day (1996)
Batman & Robin (1997)
Out of Sight (1998)
Three Kings (1999)
The Perfect Storm (2000)
O Brother, Where Art Thou? (2000)
Ocean's Eleven (2001)
Solaris (2002)
Intolerable Cruelty (2003)
Ocean's Twelve (2004)
Good Night, and Good Luck (2005)
Syriana (2005)
The Good German (2006)
Michael Clayton (2007)
Ocean's Thirteen (2007)
Leatherheads (2008)
Fantastic Mr. Fox (2009)
The Men Who Stare At Goats (2009)
The American (2010)
The Ides of March (2011)
The Descendants (2011)
Gravity (2013)
The Monuments Men (2014)

Keldur

Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir leikstjórar
Føðingar í 1961


Julia Roberts

Julia Fiona Roberts (fødd 28. oktober 1967 í Smyrna, Georgia, USA) er ein amerikonsk sjónleikarinna og framleiðari. Hon gjørdist Hollywood-stjørna eftir at hon spældi ein av høvuðsleiklutunum í tí romantiska skemtifilminum Pretty Woman (1990). Eftir at hon vann tvær Golden Globe-virðislønir og móttók Oscar tilnevningar fyri Steel Magnolias (1989) og Pretty Woman, so vann hon eina Oscar-virðisløn fyri besta kvinnuliga høvuðsleiklutin fyri hennara framførslu í Erin Brockovich (2000).

Filmar hennara Mystic Pizza (1988), The Pelican Brief (1993), My Best Friend's Wedding (1997), Conspiracy Theory (1997), Notting Hill (1999), Runaway Bride (1999), Ocean's Eleven (2001), Ocean's Twelve (2004), Charlie Wilson's War (2007), Valentine's Day (2010), Eat Pray Love (2010), og Mirror Mirror (2012) hava tilsamans givið inntøkur fyri billetsølu fyri meira enn $2.6 milliardir, ið ger hana til eina av heimsins mest sukseríku sjónleikarinnum, tá ið hugt verður at inntøkum fyri billettsølu.  Í 2013 spældi hon við í filminum August: Osage County, ið hon móttók sína fjórðu Oscar tilnevning.

Julia Roberts er av enskum, skotskum, walisiskum, týskum og svenskum uppruna.

Privatlív
Hin 25. juni 1993 giftist hon country-sangaranum Lyle Lovett; tey giftust í St. James Lutheran Church í Marion, Indiana. Tey fóru frá hvørjum øðrum í mars 1995 og vóru síðan skild. Frá 1998 til 2001 gekk hon saman við sjónleikaranum Benjamin Bratt.

Roberts og núverandi maður hennara, kameramaðurin Daniel Moder, møttust undir upptøkunum til film hennara The Mexican í 2000, meðan hon enn gekk saman við Bratt. Moder var giftur tá við Vera Steimberg. Hann søkti um hjúnaskilnað gott eitt ár seinni, og eftir at tey vóru skild, giftist hann og Roberts hin 4. juli 2002, at her ranch in Taos, New Mexico. Saman eiga tey trý børn: tvíburðarnir Hazel Patricia og Phinnaeus "Finn" Walter Moder (fødd 28. november 2004) og Henry Daniel Moder (føddur 18. juni 2007).

Keldur

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1967
Modellir


Asta Nielsen

Asta Nielsen  (fødd 11. september 1881 í Keypmannahavn, deyð 24. mai 1972 á Frederiksberg), var ein donsk stumfilm-sjónleikarinna, ið var ein av teimum best umtóktu sjónleikarinnunum í 1910-árunum og ein av teimum fyrstu altjóða filmsstjørnunum. 70 av hennara 74 filmum vóru gjørdir í Týsklandi, har hon var kend sum  Die Asta. Hon var kend fyri sínu stóru myrku eygu, maskulíknandi andliti og dreingjaliga kroppi, og hon spældi sum oftast kvinnur ið høvdu ein sterkan vilja og vóru passioneraðar. Orsakað av hennara erotisku framførslum, vóru filmar hennara nógv sensureraðir í USA. Sagt verður um hana, at hon broytti tað at spæla í filmi frá at vera teaturlíkandi til at vera meira í meira náttúrligum stíli. Hon stovnaði sítt egna filmstudio í Berlin í 1920-árunum, men flutti heimaftur til Danmarkar í 1937, eftir at nazistarnir komu til valdið í Týsklandi. Seinni gjørdist hon listakvinna og rithøvundur.

Asta varð fødd á Vesterbro í Keypmannahavn, faðir hennara var arbeiðsmaður, mamman var vaskikona. Faðir hennara var Jens Christian Nielsen (1847-1895), móðir hennara var Ida Frederikke Petersen (1843-1912). Asta varð útbúgvin á Det kongelige Teaters elevskole og spældi sjónleik á palli fyri fyrstu ferð í 1902 í Dagmarteatret, har ið hon starvaðist til 1905, og í Det Ny Teater (1908-10). Sama tíðarskeið ferðist hon eisini runt bæði í Noregi og Svøríki, men gjørdist ikki rættiliga kend, meðan hon spældi í sjónleikarhúsum.

Keldur

Danskir sjónleikarar
Danskir rithøvundar
Kvinnuligir rithøvundar
Føðingar í 1881
Andlát í 1972


346 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr.

Árstal: 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. - 346 f.Kr. - 345 f.Kr. 344 f.Kr. 343 f.Kr. 342 f.Kr. 341 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


347 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr.

Árstal: 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. - 347 f.Kr. - 346 f.Kr. 345 f.Kr. 344 f.Kr. 343 f.Kr. 342 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


348 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr.

Árstal: 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. - 348 f.Kr. - 347 f.Kr. 346 f.Kr. 345 f.Kr. 344 f.Kr. 343 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


349 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr.

Árstal: 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. - 349 f.Kr. - 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr. 345 f.Kr. 344 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


350 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. - 350 f.Kr. - 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr. 345 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


351 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. - 351 f.Kr. - 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


352 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. - 352 f.Kr. - 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


353 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. - 353 f.Kr. - 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


354 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. - 354 f.Kr. - 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


355 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. - 355 f.Kr. - 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


356 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. - 356 f.Kr. - 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr.

Hendingar

Føðingar
 juli - Aleksandur Mikli (deyður 323 f.Kr.)

Andlát

4. øld f.Kr.


357 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. - 357 f.Kr. - 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


358 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. - 358 f.Kr. - 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


359 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Árstal: 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. - 359 f.Kr. - 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


360 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. - 360 f.Kr. - 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


330-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. - 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. 280-árini f.Kr.

Ár: 339 f.Kr. 338 f.Kr. 337 f.Kr. 336 f.Kr. 335 f.Kr. 334 f.Kr. 333 f.Kr. 332 f.Kr. 331 f.Kr. 330 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 323 f.Kr. - Aleksandur Mikli (føddur 356 f.Kr.)
 322 f.Kr. - Aristoteles, grikskur heimspekingur og vísindamaður (føddur 384 f.Kr.)

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


340-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. - 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. 280-árini f.Kr.

Ár: 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr. 345 f.Kr. 344 f.Kr. 343 f.Kr. 342 f.Kr. 341 f.Kr. 340 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


350-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr.

Ár: 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


361 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. - 361 f.Kr. - 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


362 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. - 362 f.Kr. - 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


363 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. - 363 f.Kr. - 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


364 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. - 364 f.Kr. - 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


360-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.

Ár: 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


365 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. - 365 f.Kr. - 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


366 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. - 366 f.Kr. - 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


367 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr. - 367 f.Kr. - 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


368 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr. - 368 f.Kr. - 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


369 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.

Árstal: 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr. - 369 f.Kr. - 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr. 364 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


370-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Ár: 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


370 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. - 370 f.Kr. - 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr. 365 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


371 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. - 371 f.Kr. - 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr. 366 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


372 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. - 372 f.Kr. - 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr. 367 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


380-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Ár: 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


373 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. - 373 f.Kr. - 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr. 368 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


374 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. - 374 f.Kr. - 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr. 369 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


375 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. - 375 f.Kr. - 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr. 370 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


376 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. - 376 f.Kr. - 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


377 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. - 377 f.Kr. - 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


378 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. - 378 f.Kr. - 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


379 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.

Árstal: 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. - 379 f.Kr. - 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


Vigdís Finnbogadóttir

Vigdís Finnbogadóttir, fødd 15. apríl 1930 í Reykjavík, Íslandi, er íslendskur UNESCO sendiharri og fjórði forseti Íslands. Hon var forseti frá 1980 til 1996 og var fyrsta kvinna í heimunum at verða vald forseti í fólkaræðisvalskipan. Hon eigur eisini metið at vera tann kvinnan, sum hevur sitið longst í einum samanhangandi tíðarskeiði.

Lívsleið
Vigdís var fødd í Reykjavík tann 15. apríl 1930. Pápi hennara var Finnbogi Rútur Þorvaldsson, professari við Háskúla Íslands, og mamma hennara var Sigríður Eiríksdóttir, sjúkrasystir. Vigdís vaks upp í húsi saman við beiggja sínum, foreldrum og ommu og abba.

Vigdís fekk prógv frá miðnámskúlanum Menntaskólinn í Reykjavík í 1949. Aftaná miðnámskúlaprógvið fór hon til Fraklands undir víðari lesnað, og las hon franskt og franskan litturatur, bæði í Sorbonne  háskúlanum og í Grenoble frá 1949 til 1953. Síðani fór Vigdís til Keypmannahavnar, har hon las teatur við háskúlan í Keypmannahavn. Aftaná at hava vent nøsini aftur til Íslands, las hon uppaftur víðari og gjørdist BA í fronskum og enskum í Háskúla Íslands.

Í 1960-árunum og 1970-árunum var Vigdís ein dyggur mótstandari av amerikansku herbasuni í Keflavík, og luttók hon í fleiri mótmælisgongum og tiltøkum. Hvørt ár gingu fleiri hundrað, og onkuntíð túsund fólk, tann 50 km langa teinin frá Reykjavík til Keflavíkar, ímeðan tey róptu: "Ísland úr NATO - Herin burt".

Vigdís giftist einum lækna í 1954, men hjúnarbandið helt ikki, og tey vórðu skild í 1963. Vigdís hevði altíð havt ynski um at fingið børn, og bleiv tann dreymurin til veruleika, tá hon, sum 41 ára gomul, tann 18. oktober 1972 fekk eitt vakurt gentubarn í favnin. Vigdis var tann fyrsta einliga kvinna í Íslandi, ið fekk loyvi at adoptera barn, og gleðin var stór.

Forseti Íslands
Javnstøðubardagin hevði verið ein langur kampur hjá kvinnum í Íslandi. Altjóða kvinnuárið 1975 fingu íslenskar kvinnur øll eygu á seg, tá 90% av kvinnum á arbeiðsmarknaðinum fóru í verkfall fyri at vísa, at tær vóru líka nógv verdar sum menninir, og mótmæla at tær ikki vóru virðismettar á arbeiðsmarknaðinum.

So tá tað nærkaðist forsetavali í 1980, vóru kvinnurnar sera fokuseraðar uppá at fáa eina kvinnu valda. Eftir nógva yvirtaling, valdi Vigdís at stilla upp ímóti trimum mannligum valevnum. Nógv vildu vera við, at ein ein kona, og ikki minst ein skild, einlig mamma, onki hevði at gera í forsetaembæti. Hetta brúktu mótstandarar hennara nógv í móti Vigdís í kjaksendingum. Hon vann tó valið við 33,6% av atkvøðunum, við bert einum og einum hálvum prosenti meir enn nummar tvey, ið fekk 32,1%. Íslendingar vóru, og eru enn, sera stoltir av hesum vali, og hevði tað við sær at fleiri kvinnur fingu styrkina til at stilla upp í politikki,

Vigdís stillaði uppaftur 3 ferðir. Fyrstu ferð í 1984, tá ongin stillaði upp ímóti henni. Í 1988, tá ein onnur kvinna stillaði upp ímótir henni. Vigdís vann tað valið við 92% av atkvøðunum. Vigdís stillaði upp fyri síðstu ferð í 1992, og var tá aftur ongin mótstøða, og hon endurvald. Í nýggjársrøðu síni í januar 1996 boðaði Vigdís frá, at hon ikki stillaði uppaftur til forsetaval.

Hon var sera væl umtókt sum forseti, og vóru hjartamál hennara støðan hjá kvinnum í samfelagnum, at verja íslendskt mál og røkta land og tjóð.

Sum forseti vildi Vigdís ikki bert vera ein kransakakufigurur. Hon tók ein aktivan part í umhvørvismálum, bardist fyri at verja um íslenska málið og mentanina, og virkaði sum ein mentanarambassadørur, ið var betri enn nøkur lýsingarherferð  fyri íslendsku tjóðina. Hon tosaði ofta um týdningin, smáar tjóðir hava, og var vertur fyri kritiska fundin ímillum Ronald Reagan og Mikhail Gorbachev í 1986. Ein týdningarmikil fundur, ið var byrjanin til endan á kalda krígnum.

Vigdís legði stóran dent á, at ungar kvinnur skulu útbúgva seg, og hon var ein stór fyrimynd hjá ungum gentum og kvinnum.

Lívið aftaná forsetasessin
Vigdís gavst sum forseti í 1996, eftir 16 ár í starvinum. Skilnaðurin ímillum hana og tjóðina gekk væl, og var íslenska tjóðin sera takksom fyri størv hennara og kærleika.

Vigdís hevur síðani 1998 verið UNESCO ambassadørur, og hevur hon starvast nógv bæði í Íslandi og uttanlands, fyri at verja um móðurmál. Í dag er Vigdís vorðin ein eldri dama, men tað forðar henni ikki, og áhugamálini ið fylla mest í dagligdegnum eru: konsertir, bøkur, biograftúrar og serliga at fara ein túr í sjónleikarahús. Hon er glað fyri tað lívið hevur givið henni, og roynir at liva lívið livandi, og nýta tað so longi hon kann.

Viðurkenningar

Íslenskar viðurkenningar
 Grand Cross with Collar of the Order of the Falcon

Altjóða viðurkenningar
 Denmark: Knight of the Order of the Elephant (25. februar 1981)
 Noreg: Knight Grand Cross with Collar of the Order of St. Olav
 Svøríki: Knight of the Royal Order of the Seraphim (8. oktober 1981)
 Finnland: Knight Grand Cross with Collar of the Order of the White Rose
 Italia: Knight Grand Cross with Grand Cordon of the Order of Merit of the Italian Republic (5. oktober 1987)
 Niðurlond: Knight Grand Cross of the Order of the Netherlands Lion (juni 1994)

Heiðurs gradur
Vigdís hevur fingið heiðursgradur frá hesum háskúlum (universitetum):
 University of Grenoble, Frakland (1985)
 University of Bordeaux, Frakland (1987)
 Smith College, U.S.A (1988)
 Luther College, U.S.A.(1989)
 University of Manitoba, Kanada (1989)
 University of Nottingham, England (1990)
 University of Tampere, Finnland (1990)
 University of Gothenburg, Svøríki (1990)
 The Gakushuin University in Tokyo, Japan (1991)
 University of Miami, U.S.A (1993)
 University of Trondeim, Noreg (1993)
 St. Mary's University in Halifax, Kanada (1996)
 University of Leeds, England (1996)
 Memorial University of Newfoundland, Kanada (1997)
 University of Guelph, Kanada (1998)
 Háskúli Íslands, Ísland (2000)
Vigdís er eisini limur í Club of Madrid, ein non-profit felagskapur, samansettur av 81 fyrrverandi forsetum og forsætisráðharrum frá 57 ymiskum londum.

Útvortis leinkjur
Vigdís Finnbogadóttir á forseti.is (enskt)

Aðrar keldur nýttar í greinini
 Gunnar Karlsson og Sigurður Ragnarsson. 2006. Nýir tímar. Saga Íslands og umheimsins frá lokum 18. aldar til árþúsundamóta. Mál og menning, Reykjavík.
 Páll Valsson. 2009. Vigdís. Kona verður forseti. JPV útgáfa, Reykjavík.
 Pálmi Jónasson. 1994. Æviágrip Vigdísar Finnbogadóttur. Pressan 12:6.
 Vigdís Finnbogadóttir á forseti.is (íslenskt)
 Heimasíða Vigdísar  (íslenskt)

Keldur

Íslendskir politikarar
Íslendskir forsetar
Føðingar í 1930
UNESCO ambassadørar
Kvinnuligir statsleiðarar
Mánaðargrein


Giorgio Napolitano

Giorgio Napolitano (føddur 29. juni 1925 í Napoli í Campania, Italia) er ein italskur politikari (Democratici di Sinistra). Hann varð valdur til forseta í Italia hin 10. mai 2006 og tók sæti hin 15. mai sama árið. Hin 14. januar 2015 varð tað kunngjørt, at hann tók seg úr embætinum sum forseti av heilsuávum.

Lívsleið
Í 1942 fór hann at lesa á universitetinum í Napoli og gjørdist limur í fasistabólkinum á fróðskaparsetrinum, Gruppo Universitario Fascista. Har fann hann útav, at fleiri onnur lesandi vóru kritisk yvirfyri fasistastýrinum í landinum. Seinni stovnaði hann ein kommunistiskan partisanbólk, ið stríddist móti fasistunum.

Í 1945 gjørdist Napolitano limur í kommunistaflokkinum í Italia, Partito Comunista Italiano, (PCI). Hann varð útbúgvin løgfrøðingur í 1947 og varð valdur inn í parlamentið í 1953.

Í 1956 gjørdist hann limur landsnevnd floksins. Sama árið tá ið tann ungarski uppreisturin varð bardur niður av sovjetiskum herdeildum, og tann italski kommunistaflokkurin kallaði ungarar fyri »kontrarevolutionerar«, »undirgravarar«, valdi Napolitani at stuðla linjuni hjá flokki sínum. Seinni hevur hann tikið frástøðu frá tí og hevur biðið um orsakað fyri at hann hevði ta meiningina tá.

Mátin ið flokkurin tók sær av tí ungarska uppreistrinum førdi til, at flokkuri fór í tvíningar í 1956, tá ið tað størsta fakfelagið tók frástøðu frá linjuni hjá kommunistaflokkinum og stuðlaði uppreistrinum. Mong hildu, at vegurin hjá Italiu móti sosialismu mátti grundast á demokrati. Giorgio Amendola stuðlaði sjónarmið teirra.

Napolitano stóð Amendolana nær og gjørist hereftir ein av teimum týdningarmiklastu politikarunum og leiðandi umboð fyri tann moderata-sosialdemokratiska vongin í flokkinum, tann sonevndi Miglioristi. Napolitani gekk aktivt inn fyri, at flokkurin tók navnabroyting til Democratici di Sinistra (vinstrademokratarnir). Í sínum egna flokki varð hann fyri atfinningum fyri at vera ov USA-vinarligur.

Frá 1992 til 1994 var Napolitano formaður fyri tað italska parlamentið og frá 1996 til 1998 var hann innlendismálaráðharri. Han var limur í Evroparáðnum frá 1999 til 2004. Í oktober 2005 varð hann útnevndur til senator fyri lívið av táverandi forsetanum Carlo Azeglio Ciampi saman við Sergio Pininfarina.

7. mai 2006 skeyt Romano Prodi hann upp sum kompromiskandidat sum italienskur forseti, og hann varð valdur við fjórðu atkvøðugreiðslu hin 10. mai.

Hin 20. apríl 2013 varð hann endurvaldur fyri eitt 7 ára skeið sum forseti Italiu og svór fyri aðru ferð eið sum landsins forseti hin 22. apríl sama ár.

Hann er giftur við Clio Maria Bittoni og hevur tveir synir.

Keldur

Italskir forsetar
Italskir politikarar
Føðingar í 1925


380 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. - 380 f.Kr. - 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


381 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. - 381 f.Kr. - 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. 376 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


382 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. - 382 f.Kr. - 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


383 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. - 383 f.Kr. - 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


384 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. - 384 f.Kr. - 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


385 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. - 385 f.Kr. - 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


386 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. - 386 f.Kr. - 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


387 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. - 387 f.Kr. - 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr. 382 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


388 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. - 388 f.Kr. - 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr. 383 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


389 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr.

Árstal: 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. - 389 f.Kr. - 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr. 384 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


Sandra Kim

Sandra Caldarone, fødd 15. oktober 1972, betri kend sum Sandra Kim, er ein belgisk songkvinna av italskum uppruna. Sandra er kend fyri at vinna Eurovision Song Contest í 1986 við sanginum  "J'aime la vie", tá hon var bert 13 ára gomul. Kappingin varð hildin í Bergen í Noregi.

Lívs- og starvsleið
Sandra var fødd í Montegnée, nær Liège í Belgia tann 15. oktober 1972, og byrjaði at syngja sum 7 ára gomul. Tá hon vann Eurovision, var hon bert 13 ára gomul, sjálvt um teksturin í sangi hennara "J'aime la vie" (Eg elski lívið) segði hana vera 15 ár. Nakað sum Sveis insendi eina klagu til EBU (European Broadcasting Union) um, og kravdi at hon bleiv diskvalifiserað, eftir at sannleikin kom fram í ljósið. Onki varð tó gjørt við hesa klagu, og er Sandra Kim enn yngsti Eurovision vinnari nakrantíð. Reglarnir í Eurovision vóru seinni broyttir soleiðis, at ein skuldi hava fylt 16 ár  fyri at luttaka, og børn og ung kundu ístaðin luttaka í Junior Eurovison Song Contest.

Sandra var gift Olivier Gerard frá 1994 till 1995. Hon hevur síðani 2001 verið gift Jurgen Delanghe.

Kim framførdi á Yamaha Music Festival í Tokyo í Japan heystið 1986, har hon sang tittull sangin hjá fronsku teknimyndarøðini Il était une fois... la vie. Í 2011 gav hon út fløguna "Make Up". Fløgan inniheldur sangir, ið eru skrivaðir av fleiri kendum belgiskum listafólki, sum Salvatore Adamo, Dani Klein (Vaya Con dios), Ozark Henry, Anthony Sinatra (Piano Club), Jacques Duval and David Bartholomé (Sharko).

Diskografi

Útgávur
 J'aime la vie (1986, franskt)
 Bien dans ma peau (1988, franskt)
 Balance tout (1991, franskt) / Met open ogen (1991, hollendskt)
 Les Sixties (1993, franskt) / Sixties (1993, hollendskt)
 Onvergetelijk (1997, hollendskt)
 Heel diep in mijn hart (1998, hollendskt, 2-track single)
 Make Up (2011, enskt & franskt)

Stakfløgur
 "Tokyo Boy" (French-language)
 "Bel me, schrijf me" (duet with Flemish Belgian singer Luc Steeno, Dutch-language)
 "Anyway the Wind Blows" (2010, English-language)

Keldur

Føðingar í 1972
Belgiskar songkvinnur
Vinnarar av Eurovision Song Contest


Ísland í Eurovision Song Contest

Ísland hevur luttikið í Eurovision Song Contest 27 ferðir. Tey vóru við fyrstu ferð í 1986, og hava verið við hvørt ár, burtursæð frá í 1998 og 2002, tá stigatal teirra var ov lágt at sleppa við.

Luttøka

Eurovision Song Contest
Íslendskur tónleikur


Maurizio Malvestiti

Maurizio Malvestiti (føddur 25. august 1953) er ein  italskur biskupur í tí katólsku kirkjuni í sóknini Lodi. Hann hevur verið biskupur har síðan 26. august  2014.  Undanmaður hansara var Giuseppe Merisi.

Hann varð føddur í Marne av Filago í 1953, og varð doyptur í Bartolomæus kirkjuni. Hann varð prestvígdur í 1977 og helt fram við teologiska lesnaðinum í Róm.

Frá 1994 til 2009 var hann í starvi hjá Kongresjónini hjá teimum Eysturlendsku Kirkjunum. Hin 19. juni 2009 gjørdist hann undir-skrivari hjá kongresjónini.

Hin 26. august 2014 útnevndi Frans pávi hann sum nýggjan biskup av Lodi. Leonardo Sandri vígdi hann hin 11. oktober 2014 í Pæturskirkjuni, og varð hann settur inn í Lodi hin 26. oktober.

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir

 Catholic Hierarchy: Profile of Mons. Malvestiti
 Official website of the Diocese of Lodi

Italskir prestar
Átrúnaður
Rómversk-katólska kirkjan
Føðingar í 1953


Lodi

Lodi (lombardeisiskt mál: Lòd) er ein býur og kommuna í Lombardia, í Norður-Italiu, sum liggur 35 kilometrar í ein landsynning av Milano. Tann 31. desember 2013 búðu 43.465 fólk har.

Størsti parturin av Lodi liggur við vestara áarbakka av Adda ánni.

Vørur frá Lodi

Ein av best dámdu vørunum frá Lodi er Granone Lodigiano, ið er ein ostur, ið minnir um Parmesan ostin. Granone Lodigiano verður skorin sum tunt pappír, tá ið hann verður serveraður og nevnist tá Raspadüra.

Ein onnur vetrarvøra frá Lodi er Filsòn, ið er valnøtir ið eru turkaðar og royktar og hanga saman í longum røðum. Tær verða seldar í vetrarferiuni, á San Bassiano degnum hvørt ár hin 19. januar.

Ein onnur vøra frá Lodi er ein turr valnøtukøka, ið nevnist Tortionata.

Myndir

Vinarbýir

  Konstanz (Týskland).
  Lodi (Kalifornia) (Sambandsríki Amerika).
  Omegna (Italia).
  Fontainebleau (Frakland).

Keldur

Býir og bygdir í Italia
Lombardia


390-árini f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr. - 3. øld

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Ár: 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

4. øld f.Kr.
Áratíggju


390 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. - 390 f.Kr. - 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


391 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. - 391 f.Kr. - 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


392 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. - 392 f.Kr. - 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


393 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. - 393 f.Kr. - 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


394 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. - 394 f.Kr. - 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


395 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. - 395 f.Kr. - 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


Václav Havel

Václav Havel ( føddur 5. oktober 1936 í Prag, deyður 18. desember 2011 í Hrádeček í Hradec Králové, var ein kekkiskur politikari, rithøvundur og dramatikari. Havel var forseti í Kekkoslovakia 1989-1992 og forseti í Kekkia 1993-2003, eftir at Kekkoslovakia fór í tvíningar. Hann var ein av teimum leiðandi persónunum í borgararættindarøsluni Charta 77. Havel fekk eina langa røð av heiðurslønum fyri sítt stríð fyri demokrati og mannarættindi. Eftir Floyalskollveltingina, ið markeraði fallið hjá kommunismuni í Tjekkoslovakínum í 1989, gjørdist hann leiðari av tí breiða, demokratiska flokkinum Borgaraforum (Občanské fórum).

Sum rithøvundur skrivaði hann eitt nú sjónleikir, yrkingar og ritroyndir. Hann fekk sítt gjøgnumbrot sum dramatikari í 1963 við sjónleikinum Havaveitslan (Zahradní slavnost). Síðan útgav hann Memorandum (Vyrozumění) í 1965, sum er ein av hansara kendastu sjónleikum.

Keldur

Kekkiskir rithøvundar
Kekkiskir politikarar
Forsetar
Føðingar í 1936
Andlát í 2011


400-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Ár: 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
406 f.Kr.
Euripides, grikskur tregediuyrkjari.
Sofokles, grikskur dramatiskari og politikari.
405 f.Kr.
 Filolaios, grikskur matematikari og heimspekingur.
404 f.Kr.
Alkibiades, athenskur politikari og generalur.
Kleofon, athenskur politikari och demagogur.
Dareios II, kongur av Persiska ríkinum.
400 f.Kr. – Thukydides, grikskur søguskrivari, politiskur heimspekingur og genaralur.

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


396 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. - 396 f.Kr. - 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


397 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr. - 397 f.Kr. - 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


398 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr. - 398 f.Kr. - 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


399 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.

Árstal: 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr. - 399 f.Kr. - 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

4. øld f.Kr.


400 f.Kr.

Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. - 400 f.Kr. - 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
Thukydides, grikskur søguskrivari, politiskur heimspekingur og genaralur.

4. øld f.Kr.


401 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. - 401 f.Kr. - 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


402 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal:407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. - 402 f.Kr. - 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


403 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. - 403 f.Kr. - 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr. 398 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


404 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. - 404 f.Kr. - 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr. 399 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
Alkibiades, athenskur politikari og generalur.
Kleofon, athenskur politikari och demagogur.
Dareios II, kongur av Persiska ríkinum.

5. øld f.Kr.


405 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. - 405 f.Kr. - 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr. 400 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
 Filolaios, grikskur matematikari og heimspekingur.

5. øld f.Kr.


406 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. - 406 f.Kr. - 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr. 401 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
Euripides, grikskur tregediuyrkjari.
Sofokles, grikskur dramatiskari og politikari.

5. øld f.Kr.


407 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. - 407 f.Kr. - 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr. 402 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


408 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. - 408 f.Kr. - 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr. 403 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


409 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr.

Árstal: 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr. - 409 f.Kr. - 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr. 404 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


410-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Ár: 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr.

Hendingar

Føðingar
418 f.Kr. – Ifikrates, athenskur generalur.
412 f.Kr. – Diogenes, grikskur heimspekingur.

Andlát
413 f.Kr.
Demosthenes, athensk generalur.
Nikias, athenskur hermaður og statsmaður.
Perdikkas II, kongur av Makedónia.

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


410 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. - 410 f.Kr. - 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr. 405 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


411 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. - 411 f.Kr. - 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr. 406 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


412 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. - 412 f.Kr. - 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


413 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. - 413 f.Kr. - 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát
Demosthenes, athensk generalur.
Nikias, athenskur hermaður og statsmaður.
Perdikkas II, kongur av Makedónia.

5. øld f.Kr.


414 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. - 414 f.Kr. - 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


Magdalena Ogórek

Magdalena Agnieszka Ogórek (fødd 23. februar 1979 í Rybnik) er ein pólskur søgufrøðingur og politikari. Hon er gift við Piotr Mochnaczewski.

Ávisingar úteftir
 Magdalena Ogórek

Pólskir politikarar
Føðingar í 1979


415 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. - 415 f.Kr. - 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr. 410 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


416 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. - 416 f.Kr. - 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


417 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. - 417 f.Kr. - 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


418 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. - 418 f.Kr. - 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


419 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.

Árstal: 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr. - 419 f.Kr. - 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


420 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. - 420 f.Kr. - 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


421 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. - 421 f.Kr. - 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. 416 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


422 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. - 422 f.Kr. - 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


423 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. - 423 f.Kr. - 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


424 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. - 424 f.Kr. - 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


425 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. - 425 f.Kr. - 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


426 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. - 426 f.Kr. - 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


427 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr. - 427 f.Kr. - 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


428 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. - 428 f.Kr. - 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


429 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Árstal: 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. - 429 f.Kr. - 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


430 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. - 430 f.Kr. - 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


431 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. - 431 f.Kr. - 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


432 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. - 432 f.Kr. - 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


433 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. - 433 f.Kr. - 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


434 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. - 434 f.Kr. - 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


420-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.

Ár: 429 f.Kr. 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr. 423 f.Kr. 422 f.Kr. 421 f.Kr. 420 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


430-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Ár: 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


435 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. - 435 f.Kr. - 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


436 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. - 436 f.Kr. - 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


437 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr. - 437 f.Kr. - 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


438 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. - 438 f.Kr. - 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


439 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.

Árstal: 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. - 439 f.Kr. - 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


440 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. - 440 f.Kr. - 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


441 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. - 441 f.Kr. - 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


442 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. - 442 f.Kr. - 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


440-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 490-árini f.Kr.  480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Ár: 449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


450-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr.  480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr.

Ár: 459 f.Kr. 458 f.Kr. 457 f.Kr. 456 f.Kr. 455 f.Kr. 454 f.Kr. 453 f.Kr. 452 f.Kr. 451 f.Kr. 450 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


460-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr.  480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. - 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr.

Ár: 469 f.Kr. 468 f.Kr. 467 f.Kr. 466 f.Kr. 465 f.Kr. 464 f.Kr. 463 f.Kr. 462 f.Kr. 461 f.Kr. 460 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


470-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr.  480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. - 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr.

Ár: 479 f.Kr. 478 f.Kr. 477 f.Kr. 476 f.Kr. 475 f.Kr. 474 f.Kr. 473 f.Kr. 472 f.Kr. 471 f.Kr. 470 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


480-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr.  - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.

Ár: 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr. 481 f.Kr. 480 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


490-árini f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld

Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr.  - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.

Ár: 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

Slóðir úteftir

5. øld f.Kr.
Áratíggju


443 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. - 443 f.Kr. - 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. 438 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


Stephen King

Stephen Edwin King (føddur 21. september, 1947 í Portland Maine), er ein amerikanskur rithøvundur, ið er best kendur fyri sínar ræðusøgur. Kona hansara er rithøvundurin Tabitha King, tey búgva í Bangor, Maine í USA. Bøkurnar hjá Stephen King er sera væl dámdar og eru millum tær best seljandi bøkurnar nakrantíð. Hann hevur eisini skrivað handrit til filmar og sjónvarpsrøðir.

Høvuðspersónarnir í søgum Kings eru ofta vanlig miðalklassafamiljur, børn og ofta rithøvundar, ið koma út fyri ræðuligum hendingum. Hann hevur tó eisini skrivað søgur ið ikki snúgva seg um yvirnáttúrlig evni. Fyrsta skaldsøga hansara, Carrie, kom út í 1974.

Lívssøga
Stephen KIng er sonur Donald og Nellie Ruth Pillsbury King. Tá hann var tvey ára gamal, flutti pápi hansara frá teimum, og mamman var einsamøll um at uppala Stephen og tvey ár eldri adoptivbeiggja hansara, David. Stephen byrjaði at skriva longu meðan hann var smádrongur. Tá ið hann var 13-ára gamal fann hann ein kassa við bókum, ið pápi hansara hevði átt, og har vóru fleiri ræðuskaldsøgur og framtíðarsøgur, sum honum dámdi væl at lesa.

Frá 1966 til 1970 las hann enskt á University of Maine í Orono. Tey síðstu árini, meðan hann las, skrivaði hann eina klummu, "King's Garbage Truck" (skrellubilurin hjá King), í univeristetsblaðnum "THE MAINE CAMPUS”. Hann var eisini aktivur limur í næmingaráðnum. Hann møtti Tabitha Spruce á bókasavninum á univeristetinum, har ið tey bæði starvaðust, meðan tey vóru lesandi. Tey giftust í januar 1971. Hann skrivaði um sína lestrartíð í seinna parti av Hearts in Atlantis. Eftir at hann var liðugur sum bachelor í enskum, fór hann til sessión hjá militerinum, men tey mettu hann ikki vera egnaðan til hertænastu orsakað av ov høgum blóðtrýsti, brostnari trummuhindu, aðrar orsøkir vóru niðursett sjón og plattføtur.

Eftir at hann var liðugur við útbúgvingina, fekk hann ikki nakað arbeiði innan fyri tað ið hann hevði lisið, hann kundi eitt nú undirvísa á studentaskúlum, so í staðin fór hann at arbeiða ídnaðarvaskarí, hagani hann fekk íblástur til stuttsøguna The Mangler. Hann og familjan búðu tá í einum kampingvogni og livdu av hansara løn og hennara lestrarláni og uppsparing, og harafturat vann hann sær nakað av peningi við at skriva søgur fyri mannfólkatíðarrit. Fyrstu professionellu søgu sína, The Glass Floor, seldi hann til "Startling Mystery Stories " í 1967.

Keldur

Amerikanskir rithøvundar
Føðingar í 1947


444 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. - 444 f.Kr. - 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


445 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 450 f.Kr.  449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. - 445 f.Kr. - 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


446 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 451 f.Kr. 450 f.Kr.  449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. - 446 f.Kr. - 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


447 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 452 f.Kr. 451 f.Kr. 450 f.Kr.  449 f.Kr. 448 f.Kr. - 447 f.Kr. - 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


448 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 453 f.Kr. 452 f.Kr. 451 f.Kr. 450 f.Kr.  449 f.Kr. - 448 f.Kr. - 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


449 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.

Árstal: 454 f.Kr. 453 f.Kr. 452 f.Kr. 451 f.Kr. 450 f.Kr.  - 449 f.Kr. - 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr. 444 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


450 f.Kr.

Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.

Áratíggju: 500-árini f.Kr.  490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr.

Árstal: 455 f.Kr. 454 f.Kr. 453 f.Kr. 452 f.Kr. 451 f.Kr. - 450 f.Kr.  - 449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr.

Hendingar

Føðingar

Andlát

5. øld f.Kr.


Piacenza

Piacenza (emilianeisiskt mál: Piasëinsa) er ein býur og kommuna í regiónini Emilia-Romagna í Norðuritaliu, og er høvuðsstaður í landslutinum Piacenza. Býurin liggur 80 kilometrar í ein landsynning av Milano. Tann 30. april 2014 búðu 102 385 fólk har.

Piacenza liggur á háslættanum við ánna Po ánna hevur mark til kommunurnar Calendasco, Caorso, Caselle Landi, Corno Giovine, Gossolengo, Gragnano Trebbiense, Podenzano, Pontenure, Rottofreno, San Rocco al Porto og Santo Stefano Lodigiano.

Søga
Býurin Piacenza varð stovnaður í 218 f.Kr. sum eitt rómverskt hjáland, Colonia Placentia, og gjørdist eitt týðandi knútapunkt í tí rómversku vegaskipanini á Poslættuni. Býurin gjørdist partur av ríkinum hjá langobarnenum og frankunum og bleiv stýrdur av biskupum frá 997. Í 1100-talinum gjørdist Piacenza sjálvstøðug tjóð og blómaði í 1200-talinum orsakað av einum ríkum handilslívi. Piacenza hoyrdi til lombardiska statsforbundið og kom í 1512 undir húsið Visconti, sama ár vann pávin Julius II valdið á býnum, sum tíðarskeiðini 1545-1808 og 1814-1860 var partur av hertugadøminum Parma og Piacenza.

Vinarbýir

  Erfurt (Týskland).
  Plasencia (Spania).

Myndir

Keldur

Býir og bygdir í Italia