Nuuk

Nuuk (Danska navnið er Godthåb. Fyrr eisini skrivað: Nûk) er høvuðsstaður í Grønlandi og hevur umleið 16 túsund íbúgvar (í 2014). Tilsamans búgva 22.673 fólk í høvuðsstaðarkommununi Sermersooq. Eins og allir grønlendskir býir liggur Nuuk fram við sjónum. Nuuk er størsti býur í Grønlandi og høvuðsstaður landsins. Her eru landsstýrisskrivstovurnar og fyrisitingin, og her kemur Landstingið saman. Nuuk er nútíðarbýur í menning. Nógv fólk flytur av bygd til býin og vónar at fáa lut í vælferðini.

Norski presturin, Hans Egede, grundaði býin í 1728. Bert 50 ár seinni var íbúgvaratalið rokkið upp um 1000. Nuuk hevur bæði flogvøll og tyrlupall. Flogvøllurin liggur bert eitt sindur uttan fyri býin, á einum øki, har heimsins elstu fjøll standa. Hildið verður, at tey ery meira enn 3500 milliónir ára gomul. Tann gamli býarparturin er niðri við sjógvin. Her eru fleiri gomul, vøkur hús, og í einum teirra Forngripasavn Grønlands innivist. Á savninum fæst ein góð mynd av, hvussu tey baldust í forðum í hesum ísbarda landinum. Skamt frá teimum gomlu húsunum stendur standmynd av Hans Egede. Hann lítur oman yvir ta gomlu bygdina, har hann kendi hvørja steinpirru í túnunum. Hann varnast eisini alt tað nýggja, ið bygt verður millum dag og ár.

Her eru bankar, útvarp, skrivstovur, kirkjur, kykmyndahallir, grillbarrir, gistingarhús, steikarhús, sjúkrahús og handlar. Nógvastaðni í býnum síggjast stórir kranar, ið nýttir verða í stórhúsabyggingini. Nuuk er í støðugum vøkstri. Vøksturin er bráðari, enn nakar hevði gjøtlað um fyri einum 20 árum síðani. Tað er drúgført at ganga úr enda í enda á býnum. Ávegis gjøgnum býin síggjast mong sera vøkur sethús og fleiri stór raðhús. Í so mongum er Nuuk líkur einum lítlum stórbýi. Og hann hevur sum allir aðrir stórbýir sínar ringu og góðu síður.

Tey flestu, tú hittir ella sært í býnum, eru grønlendingar. Men har er hópur av dønum og øðrum, ið hagar er komin at leita sær arbeiði.

Vinabýir

  Cuxhaven, Týskland
  Aalborg, Danmark
  Vantaa, Finnland
  Barrow, Alaska, USA
  Askim, Noreg
  Changchun, Kina
  Huddinge, Svøríki
  Illoqqortoormiut, Grønland
  Lyngby-Tårbæk, Danmark
  Pangnirtung, Kanada
  Seyðisfjörður, Ísland
  Amasya, Turkaland

Myndasavn

Býir og bygdir í Grønlandi
Grønland


Helgi Breiner

Helgi Breiner (f. 1971) er urguleikari í Frederikssund og er búsitandi í Keypmannahavn. Hann er diplomorganistur frá Kgl. Danska Musikkonservatoriinum í Keypmannahavn og hevur 2 børn. Helgi skrivar eisnini í donsku bløðunum um kirkju, átrúnað og politikk¹.

Slóðir

 HelgiBreiner.dk

Breiner, Helgi
Breiner, Helgi


Sjúrður

Sjúrður hevur fleiri týdningar
Sjúrður er eitt mansnavn. Sí Sjúrður (navn)
Sjúrður er eitt forrit til føroyska talusyntesu. Sí Sjúrður (forrit)


Talusyntesa

Talusyntesa er eitt máltøkniligt forrit, sum umsetir skrivaðan tekst til ljóð. Føroyska forritið Sjúrður er eitt dømi um talusyntesuforrit.

Talusyntesa verður millum annað nýtt av blindum, sjónveikum og lesiveikum til at lesa tekstir. Til dømis kann talusyntesan lesa upp innihaldið á heimasíðum.

Teldufrøði
Mál


Sjúrður (forrit)

Sjúrður er eitt føroyskt ment talusyntesuforrit. Aftan fyri forritið stendur millum annað Sjúrður Gullbein.

Keldur

 Smith, Tórfinn: Øll eru glað fyri Sjúrð. Í: MBF blaðið nr. 1, 2006

Slóðir úteftir

Greinir
 Smith, Tórfinn: Øll eru glað fyri Sjúrð. Í: MBF blaðið nr. 1, 2006

Teldufrøði


Sada Abu Khader

Sada Khader (f. 1944) er mamma danska politikaran Naser Khader. Kona Naser Khaders Bente Dalsbæk hevur skrivað eina bók um vermammuna, bókin kallast Med underkop.

Slóðir úteftir

Bøkur
 Dalsbæk, Bente: Med underkop. Livet med min muslimske svigermor. Ekstrabladet 2006.

Khader, Sada Abu


Bente Dalsbæk

Bente Dalsbæk (f. 1966) er ein danskur løgfrøðingur, rithøvundur og blaðkvinna.  Hin 5. apríl 2007 helt hon fyrilestur í Miðlahúsinum í Havn um lív sítt. Hon hevur skrivað eina bók um nú fyrrverandi vermammu sína Sadu Khader og eina bók um umskering av dreingjum. Hon hevur arbeitt hjá DSB og í Ferðslumálaráðnum (Trafikministeriet) og sum skrivari í Fólkatinginum (udvalgssekretær). Hon búði saman við Naser Khader til 2010.

Eftir Muhammed-kreppuna skrivaði hon bókina Med underkop - Livet med min muslimiske svigermor, har hon fortelur um tá hon møtti mammu Naser Khader og um lívið sum donsk-arabisk familja.

Dalsbæk arbeiðir í dag sum freelance blaðkvinna og fyrilestrahaldari.

Verk
 2006 - Med underkop - Livet med min muslimiske svigermor. Ekstra Bladets forlag, København. ISBN 87-7731-276-7
 2009 - Med eller uden skræl: en debatbog om drengeomskæring. ISBN 978-87-92336-11-8

Slóðir úteftir
 Framløga hjá ARTE booking
 Danmarks Radio (sending frá 20. november 2006)

Føðingar í 1966
Danskir rithøvundar
Løgfrøðingar
Tíðindafólk
Kvinnuligir rithøvundar


Føroya Fólkaháskúli

Føroya Fólkaháskúli byrjaði sítt virksemi í leigaðum hølum á Stongunum í Klaksvík 5. november 1899. Árið eftir varð flutt í nýbygd hús í Føgrulíð vestanfyri Klakk - út móti Leirvíksfirði. Í 1909 vórðu bæði bygningurin og háskúlavirksemið flutt út í Hornabø í Havn, og har heldur Føroya Fólkaháskúli til enn.

Føroya Fólkaháskúli er ein grein av háskúlarørsluni, sum tók seg upp í Danmark um miðja 19. øld.  Háskúlarørslan legði alstóran dent á "tað livandi orðið", ella um vit brúka eina nútíðarliga orðing: persónliga menning og almenna upplýsing. Stovnararnir, Rasmus Rasmussen úr Miðvági 1871 - 1962) og Símun av Skarði, ættaður av Skarði í Kunoy, (1872 - 1942), høvdu báðir verið á Askov Højskole skúlaárini 1896/1897 og 1897/1898. Símun var frammanundan útbúgvin lærari, og Rasmus var húsasmiður. Í 1898 fór Rasmus so á Danmarks Lærerhøjskole at fáa sær hægri útbúgving. Um summarið 1899 komu teir báðir heim til Føroya og fóru undir at fyrireika fyrsta háskúlaskeiðið, sum so byrjaði um heystið 1899 við 16 næmingum.

Stjórar á Føroya Fólkaháskúla
 Hedvig Westerlund-Kapnas 2019-
 Annfinnur Heinesen 2014-2019
 Rói Patursson 1988-2014
 Thorben Johannesen 1980-1988
 Steinbjørn B. Jacobsen 1970–1980
 Marius Johannesen 1953–1970
 Jóhannes av Skarði 1942–1953
 Símun av Skarði 1889–1942

Keldur

Árni Dahl: Bókmentasøga II, s. 48ff

Slóðir úteftir

Føroya Fólkaháskúli

Skúlar í Føroyum


Moldova

Moldova er lýðveldi í Eysturevropa. Í norðri, eystri og suðri hevur Moldova mark við Ukraina, og í vestri við Rumenia. Landið er fruktagott, og væl fæst av fruktum, víni og grønmeti. Moldova er tó fátækasta landið í Evropa . Tað almenna málið er rumenskt, men tó eru tað mong, ið tosa russiskt. Høvuðsstaðurin eitur Chisinau.

Søga

Moldova er gamalt rumenskt fúrstadømi; hetta lítla lanbúnaðarlandið var partur av Rumenia, áðrenn tað varð tikið og lagt undir Sovjetsamveldið í 1940. Hóast tað var fjølbygdasta lýðveldið í gamla Sovjetsamveldinum, eru færri enn tveir triðingar av fólkinum moldavar. Ófriðarligt hevur verið í landinum, síðan tað fekk sjálvstýri í 1991. Ukreinar og russarar, ið eru hin triðingurin, vilja loysa frá Moldava, og víðgongdir moldaviskir tjóðskaparmenn vilja, at Moldava aftur gerst partur í Rumenia.

Politikkur

Mentan

Landafrøði

Moldova liggur millum Ukreina og Rumenia í Eysturevropa. Tað er ógvuliga stórur munur á hitanum um veturin og summarið í Rumenia.

Býir

 Chişinău
 Tiraspol
 Bălţi
 Tighina
 Rîbniţa
 Cahul
 Ungheni
 Soroca

Búskapur

Moldova er tað fátækasta landið í Evropa .

Keldur

Hygg eisini at

Ávísingar úteftir

Evropa


Chişinău

Chişinău (russiskt; Кишинёв) er høvuðsstaður Moldovu. Býurin hevur umleið 594 000 íbúgvar.

Moldova
Høvuðsstaðir í Evropa


1. deild

1. deild er heitið á næstbestu deildini í føroyskum mansfótbólti.

Frá 1976 til 2004 varð besta deildin rópt 1. deild, men av tí at hendan í 2005 broytti navn til Formuladeildin og seinni til Vodafonedeildin, varð avgjørt at næstbesta deildin frá 2006 skuldi vera kallað 1. deild.

Vinnarar av 1. deild

Høvuðs málskjúttar í 1. deild hjá monnum

Fótbóltur


Stiðin

Stiðin er eitt bókaforlag við heimstaði í Hoyvík. Forlagið Stiðin hevur serliga givið út týðingar av klassiskum bókmentum, her uppií týðingar eftir Axel Tórgarð, og orðabøkur. Høvuðsmaðurin handan forlagið er Zakarias Wang, samfelagsfrøðingur.

Ávísingar úteftir
 www.stidin.fo

Føroysk forløg
Streymoy


Fuglar í Føroyum

Yvirlit yvir Føroya fuglar.

Anseriformes

Galliformes

Gaviiformes

Podicipediformes

Procellariiformes

Pelecaniformes

Ciconiiformes

Accipitriformes / Falconiformes

Gruiformes

Charadriiformes

Columbiformes

Cuculiformes

Strigiformes

Caprimulgiformes

Apodiformes

Coraciiformes

Piciformes

Passeriformes

Kelda
 Fuglar í Føroyum
 Fuglalistin 2005
 GOOGLE BOOKS: Fuglar í Norðurhøvum, Søren Sørensen og Dorete Bloch, 1990
 SU-listen for Færøerne, Opdateret pr. 1.1 2010
 SU-listen for Færøerne maj 2003
Avibase

de:Färöer#Tierwelt


Leirvíksfjørður

Leirvíksfjørður kallast sundið millum Eysturoynna og suðurendan á Kalsoy. Eysturoyarmegin liggur bygdin Leirvík og Kalsoyarmegin var avtoftaða bygdin Blankskáli. Sera streymhart er í Leirvíksfirði.

Firðir í Føroyum
Eysturoy
Kalsoy


Blankskáli

Blankskáli eisini nevd Blankaskáli æt bygd á suðurendanum á Kalsoy, út móti Leirvíksfirði, sum nú er avtoftað. Eftir herviligt skalvalop í 1809 flutti fólkið av Blankskála og búsettist á Syðradali, sunnast á eystursíðuni á Kalsoy. Bygdin varð avtoftað í 1816.

Sagnir
Har eru eisini nakran sagnir frá Blankaskáli. Her eru tær.

Frá Blankaskála
Úr Mittstovuni á Blankaskála fór ein maður ein dagin eini ørindi til Húsa. Ætlanin var hjá honum at verða aftur um kvøldið. Men hann kom ikki.

Leitað varð bæði leingi og væl av blankaskálamonnum og húsamonnum, men alt var til onga nyttu.

Eina tíð eftir, at maðurin var horvin, førdu blankaskálamenn prest frá bygd teirra og til Oyndarfjarðar. Tá ið teir komu norður fyri Líðarmunna, helt prestur fyri: “Her ganger et af vore Faar!”

Manningin spurdi tá prest, um tann, hann nevndi, og sum teir grunaðu mundi vera tann burturblivni blankaskálamaðurin, ikki kundi bjargast aftur. Jú, tað helt hann, men hann hevði nú verið so leingi burtur, at eingin gleði mundi vera at fáa hann aftur - best mundi vera, sum var.

Gamli oyrarbóndin
Ein morgun, tá ið avtektsmaður Jógvan á Oyri vaknaði, spurdi hann, hvar mannfólkið var farið; tað var so kvirt inni, har annars plagdi at vera stórur gleimur. Kona son hansara, sum mist hevði mannin, og sum nú var uppafturgift við einum av Blankaskála, sum æt Jákup, svaraði honum, at teir vóru farnir til Tórshavnar tíðliga á morgni.

Jógvan grunaði við tað sama, hvørji ørindi tann tilkomandi festarin mundi hava í Tórshavn, og hann gjørdist í døpurhuga um, hvussu gangast skuldi sonarsoninum, um hann einki fekk av garðinum.

Einastu ráðini fyri at fyribyrgja hetta vóru at fara til Havnar alt í einum, so skjótt at Jákup ikki áðrenn hevði fingið útrættað síni ørindi hjá fútanum um festið. Men torført var at fylgja hesum ráðum, tí ikki var meira á Oyri av mannfólki enn til eina bátsskipan, og hon var øll á hesum morgni farin við Jákupi til Tórshavnar.

Hann mátti royna at fáa fatur í hvalvíkingar, so teir í bræði kundu koma honum til hjálpar.

Upp við liðina av tí staði, hvar oyrarmenn plagdu at glaða fyri grind í sundinum, kyndi hann bál.

Tá ið hvalvíkingar sóu, at glaðað varð á Oyri, fóru teir at skifta orð saman. Glaðan var ikki rættiliga har, hvar hon plagdi at vera, og vóru menn tí av ymiskum hugsanum um, antin tað var fyri grind ella ikki. Størsti parturin helt tó, at grindaboð mundu tað vera. So fóru átta væl útgjørdir menn avstað við báti yvir á Oyrar at frætta, hvar grindin var.

Jógvan stóð fyri teimum, tá ið teir komu til lands, segði teimum frá skilinum og spurdi, um teir ikki vildu gera so væl at flyta seg suður til Tórshavnar. Hann hevði altíð verið væl við hvalvíkingar, og teir játtaðu alt fyri eitt. Hann slapp sær so beinanvegin í bátin og bað teir rógva, so skjótt sum teir kundu.

Tá ið Jógvan kom til Havnar og hevði latið bátsskipanina fingið ein góðan dramm, fór hann beinanvegin niðan til fútans. Har uppi fann hann teir, Jákup og menn hansara, og festibrævið var nærum skrivað liðugt. - Jógvan segði so ørindi síni.

Fútin stóð og ivaðist eina stund, og blankaskála-Jákup byrjaði at siga ímóti orðum Jógvans.

Jú, segði fútin at enda (hann visti, at Jógvan var ríkur maður), um Jógvan vildi rinda 600 rbd. umframt festiútreiðslurnar, skuldi sonarsonurin fáa hálvan garðin.

600 rbd. var stórur peningur í teirri tíðini. Og Jógvan helt eitt sindur ímóti; helvtin av hesum peningi, helt hann fyri, mundi kortini vera góð dagløn fyri fútan. Men fútin helt upp á sítt, og Jógvan mátti ganga undir fútaboðini og gjalda honum teir 600 rbd.

Tá ið Jógvan bóndi fór út, var øðin komin í hann. Hann klamsaði hurðina aftur eftir sær og rópaði: “Fáur syrgir fútadeyða!”

“Ikki er fútin so bíligur sum tit," segði hann við hvalvíkingarnar, tá ið hann aftur fór til báts. Tá ið Jógvan kom aftur til Oyrar, stóð abbasonurin fyri honum á sleipistøðini at hjálpa abbanum úr bátinum.

“Gott, abbasonurin,” segði tann gamli. “Til løn fyri hetta havi eg eisini bæði fest og keypt tær hálvar Oyrar.” Soleiðis fór Oyragarður í helvt.

Kambsrisin
Kambsrisin búði í Kaldbakshaga. Hann gjørdi seg einaferð til at fara í Norðuroyggjar. Av Gøtunestindi ætlaði hann at leypa yvir á Kalsoyargalv; annar fóturin kom á helluna vestan fyri Foringaklett við Galvsrætt, sporið eftir honum stendur har enn tann dag í dag og skal vera so stórt sum leggstaðið eftir einum seyð. So illa bar til, at hann var um at fara bakleiðis á sjógvin. Fyri at handa sær, tók hann í hvørjumegin fjallið oman fyri Galvin. Har er nú ein klettur, sum verður kallaður Risahøvdið.

Men hvat hendi ikki! Kalsoyggin rivnaði, tá ið hann best hevði fingið hendurnar fyri seg - ein riva kom á hvørjumegin fjallið og gekk líka niður ígjøgnum og er blivin til tvær gjáir. Gjógvin eystanfyri kallast Nesgjógv, og hin vestanfyri verður nevnd Rættargrøv.

Tá ið Kalsoyggin sveik og tók á at rivna, misti kambsrisin tak í hana, og hann fór eftir rygginum í Leirvíksfjørð. Andøvsíðan, ið gongur í útnyrðing fram við Kalsoynni, fekk tá fatur í hann og beindi fyri honum.

Tað var missur í einum slíkum menni!

Keldur

Bygdir í Føroyum
Føroya søga


Veðurmerki

Veðurmerki er tekin ella merki, ið kann eygleiðast í náttúruni, og sum var hildið at geva ábending um veðurlagið. Tað kundi vera at eygleiða, hvussu kríatúr bóru seg at, t.d. at seyður stoytir uppundir kulda, ella tað kundi vera at meta um komandi árstíð eftir hvussu veðrið roynist ein ávísan dag, t.d. at sum fyrsti hundadagur er, soleiðis fer summarið at vera.

Veðurmerki knýtt at døgum:
 sum fyrsti hundadagur er, soleiðis fer summarið at vera.

Veðurmerki knýtt at djórum:
 Tá seyður stoytir, er kuldi væntandi.
 Tá ketta vaskar sær upp um oyruni, er regn væntandi

Fólkaminni
Veðurfrøði


Hundadagar

Hundadagar kallast tíðarskeiðið frá 23. juli (fyrsti hundadagur) til 23. august (hundadagar enda). Sum veðrið er, tann dagin hundadagarnir byrja, soleiðis skal summarið vera, var eitt gamalt veðurmerki.

Tíðarskeið


Julian Johnsson

Julian Schantz Johnsson (24. februar 1975) er fyrrverandi føroyskur fótbóltslandsliðsleikari. Leikari sum fyri tað mesta spældið mitt á miðjuni. Hann hevur spælt 62 landsdystir og skotið 4 mál fyri Føroyar (1995-2006). Hevur harumframt spælt fleiri U-landsdystir. Julian hevur eisini roynt seg sum fótbóltsvenjara, hann var venjari hjá B68 í 2005 (22 dystir, leikandi venjari) og 2006 (2 dystir, leikandi hjálparvenjari).

Feløg
 1993-1995 :  HB
 1996-1997 :  B36
 1998-1999 :  Kongsvinger IL
 1999-2001 :  Sogndal IL
 2001-2002 :  Hull City
 2002-2003 :  B36
 2003-2004 :  ÍA Akranes
 2005 :  B68 (leikandi venjari)
 2006 :  B68 (leikandi hjálparvenjari)
 2006-2010 :  Svendborg FB

Útgávur
Gav í 2006 út bókina "Føroyingurin úr Danmark", um lív sítt sum fótbóltsleikari.

Keldur

Ávísingar
 Vangamynd á B68.fo
 National Football Teams
 FaroeSoccer.com, Julian S. Johnsson

Føroyskir fótbóltsspælarar
Føroyskir landsliðsleikarar
HB leikarar
B36 leikarar
B68 leikarar
Føroyskir rithøvundar


Gráfelli

Gráfelli er næsthægsta fjall í Føroyum. Tað er norðast í Eysturoynni millum Eiði, Funning og Gjáar, beint norðanfyri Slættaratind, sum er Føroya hægsta fjall. Gráfelli er 857 m høgt. Vestur úr Gráfelli er ein lítil tindur, ið kallast Krákan. Skarðið millum Slættaratind og Gráfelli kallast Bláaberg og er í 640 metra hædd.

Eysturoy
Fjøll í Føroyum


Menningarlæran

Menningarlæran, eisini nevnd evolutión, fyrr darwinisma ella darwinslæra, er í lívfrøði læran um eina menning, ið lýsir stigvísa broyting í lívverum orsakað av arvi, afturskapan og úrveljing. Menningarlæran er eitt vísindaligt ástøði, t.e. er prógvað við vísindaligum grundreglum, reglubundið og skipað, ið greiðir frá lívfrøðiliga fjølbroytninum á jørð, og hvussu nýggj djórasløg og lívverur verða til vegna broyting í m.a. umhvørvi og rándjórum.

Meginparturin av vísindafólkum eru samd í, at menningarlæran er frágreiðingin, hví lívfrøðiliga fjølbroytnið er vorðið til. Tó er ósemja ímillum átrúnaðarligir bólkar. Til dømis hava fleiri pávar viðurkent menningarlæru, ímeðan aðrir trúarbólkar hava avnoktað menningarlæru. Tað eru serliga protestantar í USA, ið avnokta menningarlæru í vesturheiminum. Hinvegin, góðtaka flestu fólk í protestantiskum londum í Evropa menningarlæru sum sannleiki.

Í 19 amerikanskum statum hava rættarmál verið um hetta evnið í lívfrøðiundirvísingini . Spurningurin hevur verið uppi at venda í fleiri føroyskum skúlum, men okkum kunnnugt er eingin vegleiðing um, hvussu lærarar í lívfrøði skulu fyrihalda seg . Í bæði USA og Stóra Bretlandi trúgva ikki meir enn helvtin av fólkinum uppá, at menningarlæran er sonn .

Buddhistar er tann bólkurin, sum góðtekur menningarlæruna í størsta mun, meðan Jehova vitnir eru tann, sum góðtekur hana minst .

Kjak í USA

Kjakið um menningarlæru og skapanarlæru tók seg av álvara upp á vetri 1999 í USA, tá ið eitt skúlaráð í einum landsluti í Kansas ynskti at víðka undirvísingarskránna, soleiðis at næmingar eisini, umframt menningarlæruna, fingu at hoyra frágreiðingar, har ein máttur uttanífrá kundi havt eina ávirkan á upprunan til alheimin og menniskjuna. Næmingarnir kundu so sjálvir gera sína meting . Í báðum undirvísingarskráunum skuldu frágreiðingarnar byggja á eygleiðingar, kanningar við royndum og logiskari grundgeving, ið staðiliga halda fast við fyrisetingar og eitt sunt skeptiskt sjónarmið . Rættuligur uppreistur varð í USA, tí man metti hetta verða eina samanblanding av religión og vísindi. Seinastu árini hevur eisini verið rættuligt kjak í Norðanlondum, tí ávísir frískúlar hava ynskt at læra næmingar onnur alternativ til menningarlæruna .

Lívfrøði


Galatasaray

Galatasaray Spor Kulübü ella GS er eitt fótbóltsfelag úr Istanbul í Turkalandi. Felagið varð stovnað í 1905. Umframt at vera eitt fótbóltsfelag er Galatasarey eisini eitt ítróttarfelag við fleiri ítróttargreinum. Felagið hevur flogbólt fyri menn og kvinnur, kurvabólt fyri menn og kvinnur og fyri fólk við breki, frælsan ítrótt, bridge, judo, rógving, sigling, svimjing, vatnpolo fyri menn og kvinnur, tennis, hondbólt, ríðing og rasarakoyring.

Heiður

Altjóða fótbóltskappingar
 UEFA Super Cup:
 Vinnari (1): 2000

 UEFA Champions League:
 Semifinalir (1): 1988–1989
 Kvartfinalur (5): 1962–1963, 1969–1970, 1993–1994, 2000–2001, 2012–2013

 UEFA Europa League:
 Vinnari (1): 1999–2000

 UEFA Cup Winners' Cup:
 Kvartfinalur (1): 1991–1992

Fótbóltskappingar í Turkalandi
 Süper Lig:
 Vinnari (22): (deilt met) 1961–62, 1962–63, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73,  1986–87, 1987–88, 1992–93, 1993–94, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2005–06, 2007–08, 2011–2012, 2012/13, 2014/15, 2017/18, 2018/19
 Nummar tvey (9): 1959, 1960–61, 1965–66, 1974–75, 1978–79, 1985–86, 1990–91, 2000–01, 2002–03

 Türkiye Kupası: (met)
 Vinnari (14): 1963, 1964, 1965, 1966, 1973, 1976, 1982, 1985, 1991, 1993, 1996, 1999, 2000, 2005
 Nummar tvey (5): 1969, 1980, 1994, 1995, 1998

 Süper Kupa: (met)
 Vinnari (14): 1966, 1969, 1972, 1982, 1987, 1988, 1991, 1993, 1996, 1997, 2008, 2012, 2013, 2015
 Nummar tvey (8): 1971, 1973, 1976, 1985, 1994, 1998, 2006, 2014

Keldur

Slóðir
 heimasíðan hjá Galatasaray Spor Kulübü

Turkisk fótbóltsfeløg


Lavrasmessa

Lavrasmessa er 10. august. Lavrasmessa er til minnis um Santa Laurentius, kirkjutænara í Rom, sum 10. august 258 leið blóðvitnisdeyðan. Av navninum Laurentius fáa vit nøvnini Laurits, Lars og Laars.

Merkisdagar


Argja Bóltfelag

Argja Bóltfelag (stytt AB) er eitt føroyskt fótbóltsfelag, sum varð stovnað 15. august 1973.

Søga
Tað var danin Johnny Nyby saman við øðrum ítróttaráhugaðum á Argjum, sum breyt slóð fyri AB.

Á vári 1974 fekk AB sína fyrstu nevnd. Í henni sótu: Johnny Nyby, formaður, Fróði Olsen, næstformaður, Sonja á Argjaboða, kassameistari og Kristian Arge, skrivari. Hinir stjórnarlimirnir vóru: Erling Olsen, Sæmundur Mortenen og Jens Hansen. Sama árið luttók felagið í teimum regluligu kappingunum.

Vánaligar venjingarumstøður vóru at byrja við - bert ein trongligur skúlagarður. Seinni fekst eitt stykki niðan fyri skúlan at íðka á, sum var 20 x 40 fermetrar til støddar.

Eingin vøllur var á Argjum tá, men við vælvild frá fótbóltsfeløgunum í Havn og Tórshavnar Býráð, kundi AB læna vøllin í Gundadali at venja og leika dyst á, og soleiðis var gjørligt at halda lív í felagnum.

Í 1983 varð fótbóltsvøllur gjørdur á Argjum. Hetta betraði munandi um umstøðurna hjá felagnumr. Í 1985 bleiv AB húsið bygt. Hetta varð gjørt tí innrættað hølistrupuleikar vóru í skúlanum. Ovara hæddin í húsinum varð gjørt til tvær skúlastovur. AB húsast soleiðis í neðra í húsinum. Nú í nøkur ár hevur frítíðarskúlin húsast í ovaru hæddini.

Í 1998 varð graslíkið lagt á vøllin, og felagið fekk somu umstøður sum flest øll feløg í landinum.

Í 2010 varð aftur nýtt graslíki lagt á fótbóltsvøllin á Argjum og harumframt var eitt áskoðaraskýli bygt. Bæði graslíkisvøllurin og nýggja áskoðaraskýlið vóru tikin í nýtslu á Ólavsøku.

Keldur

Ávisingar úteftir

AB.fo, heimasíðan hjá AB

Føroyskt fótbóltsfelag
Argir
AB


B71

B71 (stytting fyri Bóltfelagið 1971) er eitt fótbóltsfelag úr Sandoy sum var stovnað 1. januar 1970. Heimavøllurin hjá B71 er Inni í Dal.

Fótbóltshópur

Venjarar

Fyrrverandi leikarar

 Eli Hentze
 Torbjørn Jensen
 Kári Nielsen
 Páll á Reynatúgvu
 Piotr Krakowski
 Waldemar Nowicki
 Kári Reynheim
 Brandur Sandoy
 Símin Hansen

Keldur

Ávisingar úteftir

 B71-Sandoy.com

Føroyskt fótbóltsfelag
Sandoy


EB/Streymur

EB/Streymur er eitt fótbóltsfelag í Sundalagnum, sum var stovnað í 1993 við at Eiðis Bóltfelag (EB) av Eiði (stovnað 1913) og Ítróttarfelagið Streymur (stovnað 1976) løgdu saman. Heimavøllurin var fyrstu árini á Mølini á Eiði, men frá 2006 til 2017 vóru heimadystirnir leiktir frammi við Margáir í Streymnesi. Í 2017 stóð snotiliga stadionøkið klárt í Hólmanum á Eiði, og fyrstalið leikti sínar heimadystir har í 2018 og 2019, meðan ítróttarøkið við Margáir varð umvælt. Í 2020 vóru heimadystirnir við Margáir og í 2021 aftur í Hólmanum.

EB/Streymur var fyrstu ferð í bestu deildini í 1994, men endaði niðast, og flutti niður. Í 2001 vóru teir aftur í bestu deildini hjá monnum, og har hildu teir sær í fleiri ár, men í 2015 endaði liðið á aftasta plássi í Effodeildini og flutti niður í 1. deild. Í 2016 vann EB/Streymur 1. deild við 67 stigum og flutti upp aftur í bestu deildina.

Sigrar

Effodeildin: 2
 2008, 2012
Løgmanssteypið: 4
 2007, 2008, 2010, 2011
Stórsteypadystur: 3
 2011, 2012, 2013
1. deild: 1
 2000

UEFA Cup, UEFA Champions League og Europa League
EB/Streymur hevur fleiri ferðir luttikið í UEFA Europa League. Í 2013 komu teir víðari eftir 1. innleiðandi rundu (1. kvalifikasjónsrunda).

Q= Kvalifikatión (Qualification)

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá EB/Streymi

Føroyskt fótbóltsfelag
EB/Streymur


Gøtu Ítróttarfelag

Gøtu Ítróttarfelag var eitt fótbóltsfelag úr Gøtu sum var stovnað í 1926. Felagið er ikki til longur sum fótbóltsfelag, tað legði saman við LÍF í 2008 og bleiv til nýggja felagið Víkingur.

Føroyskt fótbóltsfelag


Klaksvíkar Ítróttarfelag

{{Infobox football club
| clubname = KÍ
| image    =
| fullname = Klaksvíkar Ítróttarfelag
| short_name = KÍ
| founded =
| ground   = Djúpumýra Stadium
| capacity = 530 (2600)
| chairman = Tummas Lervig
| manager  = Mikkjal Thomassen | assistant manager =
| league   = Effodeildin
| season   = 2022
| position = 1.
| website  = http://www.ki.fo/
| pattern_la1   = _schalke1415h
| pattern_b1    = _schalke1416h
| pattern_ra1   = _schalke1415h
| pattern_sh1   = _adidasblue
| socks1 = 113ED7
| leftarm1      = FFFFFF
| body1         = FFFFFF
| rightarm1     = FFFFFF
 pattern_la2=
| pattern_b2= _fsvmainz1516a
| pattern_ra2=
| pattern_sh2=
| leftarm2=FFFFFF
| body2=FFFFFF
| rightarm2=FFFFFF
| shorts2=FFFFFF
| socks2=FFFFFF
}}Klaksvíkar Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Klaksvík, sum varð stovnað í 1904. Felagið hevur bæði mansfótbólt og kvinnufótbólt. KÍ kvinnurnar hava vunnið 14 FM heiti á rað og so hava tær vunnið steypakappingina 10 ferðir. KÍ menninir hava fyri tað mesta spælt í bestu mansdeildini, burtursæð frá 2010, tá teir spældu í 1. deild.

 Heiður

Hesi tølini eru fyri mansfótbóltin í Klaksvík, fyri at síggja úrslitini hjá KÍ kvinnunum, sí KÍ (kvinnur).

 Effodeildin (besta mandsdeildin)
 Vinnarar (20): 1942, 1945, 1952, 1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1961, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1972, 1991, 1999, 2019, 2021, 2022
 Løgmanssteypið Vinnarar (5): 1966, 1967, 1990, 1994, 1999, 2016
 Finalistar (7): 1955, 1957, 1973, 1979, 1992, 1998, 2001

 Fótbóltshópurin hjá liðnum í Effodeildini

 Brot úr søguni hjá Klaksvíkar Ítróttarfelag1

Í 1904 - áðrenn Klaksvíkar kommuna varð sett á stovn - varð Klaksvíkar Ítróttarfelag, í dagligari talu nevnt KÍ, stovnað og tvey ár eftir stovnsetanina av kommununi, í 1910, varð fótbóltsvøllur gjørdur. Bæði í 1932 og í 1950 vóru stórar umvælingar gjørdar av vøllinum og í 1951 var hondbóltsvøllur gjørdur við síðuna av fótbóltsvøllinum. Fimm ár seinni var felagshús gjørt til KÍ. Hetta var gjørt í samráð við Klaksvíkar kommunu, sum samtykti stadionætlan í 1949. Eftir hetta – í 1960-unum - fekk KÍ nøkur góð ár og vann fleiri føroyameistaraheiti á rað.

Í 1968 varð stór ítróttarhøll bygd í Klaksvík. Høllin fekk stórar umvælingar í 1980-unum og hon varð eisini útbygd. Samstundis fekk fótbóltsvøllurin stórar umvælingar og í 1988 var graslíki lagt á vøllin. Nýliga er nýtt skýlið bygt við fótbóltsvøllin.

Harvið vóru ikki einans umstøðurnar hjá fótbóltinum gjørdar nógv betri, men eisini hondbólturin og innandura ítróttargreinar sum heild fingu nógv betri kor. Tey seinastu árini hava bæði flogbólturin, kvinnufótbólturin og kvinnuhondbólturin havt góð úrslit at víst á.

 Úrslit úr evropeiskum kappingum
 Dystir

Viðmerkingar
 PR: Undanumfar
 QR: Innleiðandi umfar
 1QR: Fyrsta innleiðandi umfar
 2QR: Annað innleiðandi umfar
 3QR: Triðja innleiðandi umfar
 PO''': Playoff umfar

Sí eisini
KÍ (kvinnur)

Keldur

Slóðir úteftir

Heimasíðan hjá KÍ

Føroyskt fótbóltsfelag
Klaksvík
KÍ


Skála Ítróttarfelag

Skála Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Skála sum var stovnað í 1965. Skála leikti í bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum frá 2003 til 2008, tá liðið flutti niður í 1. deild. Tað eru kvinnurnar, sum hava fingið bestu úrslitini hjá Skála Ítróttarfelag. Tær vunnu FM í 1990 og 1992. Í 1992 vunnu tær eisini steypakappingina.

Skála megnaði í 2005 annað plássið í bestu deildini, og var hettar teirra besta avrik nakrantíð. Skála spældi hervið í UEFA CUP 2006-07.

Myndir

Keldur

Slóðir úteftir
Heimasíðan hjá Skála Ítróttarfelag

Føroyskt fótbóltsfelag


ÍF

Ítróttarfelag Fuglafjarðar er eitt ítróttarfelag úr Fuglafirði sum varð stovnað 25. mars 1946. ÍF var tað fyrsta felagið úr Eysturoynni, sum vann føroyameistaraheitið í fótbólti, tað var í 1979. Í 2010 gjørdist ÍF nummar 2 í steypakappingini og nummar 4 í Effodeildini (sum tá nevndist Vodafonedeildin), og vann sær harvið atgongd út í Evropa at spæla fyri fyrstu ferð. ÍF hevur eisini fevnt um aðrar ítróttargreinar - flogbólt, kappróður og badminton. Men fyri nøkrum árum síðani blivi feløgini skild sundur so tey eita ávikavist ÍF (sum framvegis tekur sær av fótbóltinum), ÍF-Flogbóltur, ÍF-Kappróður og ÍF-Badminton.

Litirnir hjá ÍF eru reyðir og hvítir.

Fótbóltshópurin hjá besta mansliðnum
Dagført 09. august 2022

Keldur

Slóðir úteftir

Heimasíðan hjá ÍF
ÍF hagtalssíða

Føroyskt fótbóltsfelag
Føroysk flogbóltsfeløg
ÍF


VB

VB, Vágs Bóltfelag varð stovnað í 5. juni 1905 í Vági. Felagið hevur verið bæði fótbóltsfelag og hondbóltsfelag. Eitt skifti í 1980'unum og 90'unum var eisini eitt flogbóltsfelag sum nýtti navnið VB. Badminton hevur eisini verið íðkað við navninum VB. Einasta ítróttargrein sum í dag brúkar navnið VB er hondbólturin. VB er sostatt eitt hondbóltsfelag í Suðuroynni. VB hevur havt eitt lið við í bestu deildini hjá kvinnum í mong ár.

VB kvinnur í Sunsetdeildini 2012/13
Plássini í talvuni niðanfyri eru bert vegleiðandi.
{|
|valign="top" width=50%|

Fótbóltsfelagið eitur nú FC Suðuroy
VB fótbóltur er ikki til longur. Felagið broytti navn nakrar ferðir í samband við samanlegging við Sumbiar Ítróttarfelag. Í 1995 nevndist felagsliðið Sumba/VB. Tað samstarvið vardi bert eitt ár, so fóru tey sundur aftur. Men 10 ár seinni løgdu VB og Sumbiar Ítróttarfelag aftur saman. Fótbóltsfelagið kom tá at eita VB/Sumba árini 2005-2009. Sumba var eitt fótbóltsfelag úr Sumba, sum varð stovnað í 1949. VB og Sumba hava sum nevnt lagt liðini saman til eitt felagslið sum nevndist VB/Sumba fram til 31. desember 2009. Frá 1. januar 2010 skiftið felagsliðið hjá VB/Sumba navn til FC Suðuroy. FC Suðuroy spældi í bestu deildini, Effodeildini, í 2010 og 2012, í 2013 og 2014 hevur felagið leikt í næstbestu deildini. Kvinnurnar hjá FC Suðuroy spæla heldur ikki í bestu deildini í løtuni (2014).

VB Føroyameistari í fótbólti

VB hevur einaferð vunnið føroyameistarheitið í fótbólti, tað var í 2000.

VB føroyameistari í hondbólti
Kvinnuliðið hjá VB hondbólti hevur tríggjar ferðir verið føroyameistari:

 1950
 2003
 2005

VB steypavinnari í hondbólti
VB kvinnurnar hava tvær ferðir vunnið steypakappingina í hondbólti:
 1993
 2003

Keldur

 HSF.fo, Hondbóltsamband Føroya
 HSF.fo

Ávísingar úteftir

 Heimasíðan hjá FC Suðuroy

Vágur
Føroysk hondbóltsfeløg
Føroyskt fótbóltsfelag


Nes Sóknar Ítróttarfelag

Nes Sóknar Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Runavík sum var stovnað í 24. mars 1957.
NSÍ vann 21. oktober 2007 fyri fyrstu ferð í søgu felagsins føroyska meistaraheitið í fótbólti, hóast seinasta umfarið ikki varð leikt fyrr enn 27. oktober.

Fótbóltshópurin
Dagført 9. mai 2020

Evropeisk luttøka

Viðmerkingar
 1R: Fyrsta umfar
 QR: Innleiðandi umfar
 1Q: Fyrsta innleiðandi umfar

Í 2011 spældu teir 0-0 móti 2009-10 finalistunum Fulham men taptu samlað 0-3.

Keldur

Slóðir úteftir

Heimasíðan hjá NSÍ

Føroyskt fótbóltsfelag
Eysturoy
NSÍ


Víkingur 2008

Víkingur er eitt fótbóltsfelag í Eysturoy, sum varð stovnað í 2008, sum ein samanlegging av Gøtu Ítróttarfelag (stovnað í 1926) og Leirvíkar Ítróttarfelag (stovnað í 1928).

24. juli skrivaði Víkingur føroyska og evropiska fótbóltssøgu, tá liðið vann seinna dystin í øðrum undanumfari í Europa League 2-1 móti Tromsø IL á útivølli og gjørdist harvið fyrsta føroyska liðið nakrantíð, ið megnaði at leika seg í triðja undanumfar til Europa League kappingina. Málini hjá Víkingi gjørdu Bárður Hansen og Hallur Hansson.

Víkingur vann sítt fyrsta føroyameistaraheiti í mansfótbótli hin 22. oktober 2016 við 61 stigum, eitt stig frammanfyri KÍ, ið fekk 60 stig. Árið eftir, í 2017, endurvann felagið føroyameistaraheitið.

Fótbóltshópurin hjá besta liðnum

Dagført 28. juni 2017

Víkingur í Evropa

Heiður

Effodeildin, føroyameistarar: 2
 2016, 2017

Løgmanssteypið: 6
 2009, 2012, 2013, 2014, 2015, 2022

Stórsteypakappingin í fótbólti: 5
 2014, 2015, 2016, 2017, 2018

Ávisingar úteftir

 Vikingur.fo, heimasíðan hjá felagnum.
 Víkingur á Faroesoccer.com

Føroyskt fótbóltsfelag


Miðvágs Bóltfelag

Miðvágs Bóltfelagið er eitt fótbóltsfelag úr Miðvági, sum varð stovnað í 1905.

Føroyskt fótbóltsfelag


1892

1892 (MDCCCXCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

 Føroysk skipatrygging verður stovnað, og bíligari verður at tryggja skip.
 13. mai - Fyrsta føroyska fótbóltsfelagið, Tvøroyrar Bóltfelag (TB), verður stovnað. Í 1904 koma HB og KÍ afturat.

Føðingar
 3. januar - J.R.R. Tolkien, bretskur rithøvundur (d. 1973)
 10. mars - Arthur Honegger, sveisiskt tónaskald (d. 1955)
 7. mai - Josip Broz Tito, jugoslaviskur einaræðisharri (d. 1980)
 23. juli - Haile Selassie, etiopiskur keisari (d. 1975)
 4. september - Darius Milhaud, franskt tónaskald (d. 1974)
 10. september - Arthur Compton, amerikanskur alisfrøðingur (d. 1962)
 4. desember - Francisco Franco, spanskur einaræðisharri (d. 1975)

Andlát
 12. februar - Jens Hendrik Djurhuus, føroyskur bóndi og politikari (f. 1799)
 24. februar - Niels Christopher Winther, føroyskur sakførari, politikari og ritstjóri (f. 1822)
 26. mars - Walt Whitman, amerikanskur rithøvundur (f. 1819)
 27. september - Peter Holten, amtmaður í Føroyum 1861-1871.
 6. oktober - Alfred Tennyson, bretskur yrkjari (f. 1809)
 18. november - Hannes Finsen, fúti í Føroyum 1858-71 og amtmaður 1871-84 (f. 1828)
 6. desember - Werner von Siemens, týskur uppfinnari og ídnaðarmaður (f. 1816)


Keisari

Keisari kallast ríkisleiðarin í summum londum. Orðið keisari kemur úr latíni. Vit kenna tað eisini sum navnið Cæsar. Umframt í rómverjaríkinum hava eisini ríkisleiðarar í fleiri evropeiskum londum rópt seg keisara, m.a. Russlandi (russakeisari ella sarur), Fraklandi (Napoleon Bonaparte), í Eysturríki og í Týsklandi. Fleiri lond uttanfyri Evropa høvdu eisini einaferð ein keisara sum ríkisleiðara, m.a. Etiopia, Persia, Kina, Japan, India, Brasil og Meksiko.

Rómverskir keisarar

 31 f.Kr - 14. e.Kr: Augustus (Gajus Julius Cæsar Octavianus)
 14 - 37 e.Kr: Tiberius, stjúksonur Augustus.
 37 - 41 e.Kr: Galigula
 41 - 54 e.Kr: Klaudius
 54 - 68 e.Kr: Nero. Umfatandi atsóknir vóru móti teimum kristnu undir Nero keisara, og hildið verður, at Paulus ápostul møguliga er dripin undir Nero.
 68 - 69 e.Kr: Galba
 69 e.Kr: Otho
 69 e.Kr: Vitellius
 69 - 79 e.Kr: Vespasianus
 70 - 81: Titus. Tað var undir Titusi, at Jerusalem var lagt í oyði í sambandi við jødiska uppreisturin ár 70 - 74 e.Kr., og Titusbogin í Rom er reistur til minnis um sigurin á Jerúsalem.
 81 - 96 e.Kr.: Domitianus

Ríkisstjórn
Søga
Listar


Kirkjuár

Kirkjuárið byrjar við adventini 4. sunnudagin undan jólum og gongur til næsta adventin byrjar. Til kirkjuárið hoyrir ein tekstarøð, sum prædika verður úr í fólkakirkjuni. Fyrra tekstarrøð verður nýtt tey árini, tá meginparturin av kirkjuárinum er eitt árstal, sum er staktal (ólíkatal), td. 2001, 2003, 2005, 2007), og seinna tekstarrøð verður nýtt tey árini, tá meginparturin av kirkjuárinum er eitt árstal, sum er makatal (líkatal), td. 2002, 2004, 2006, 2008.

Kristindómur


Berøa

Berøa kallast samkomuhúsið hjá brøðrasamkomuni í Saltangará. Navnið er bíbilskt staðarnavn. Tað kemur úr grikskum og sipar til bý í Makedónia.

Møtir
Undómsmøti: Hvønn leygardag klokkan 20:00. Skráin á ungdómsmøtinum er: 2 tímar spæl, 20 minuttir tala og so er tað drekkamun. Seinni fer ungdómurin at fylgjast á vegnum.

Hatta er eitt gott og stuttlingt møti, til kristlig børn.

Brøðrasamkoman


El Salvador

El Salvador (spanskt: República de El Salvador) er eitt land í Miðamerika við marki móti Guatemala og Honduras. Høvuðsmálið í El Salvador er spanskt. Høvuðsstaðurin í El Salvador eitur San Salvador.

Frá 1979 til 1991 var blóðugt borgarakríggj ímillum stjórnarherin, sum USA stuðlaði, og vinstrasinnaðar uppreistrardeildir. Eini 75 000 fólk doyðu. 16. januar í 1992 kom friðaravtala í gildi.

Søga

Í øldir áttu nakrar fáar ríkar ættir alla jørðina í landinum, og mesta fólkið leið hungur og hall.

Í 1970-árunum kravdu fólk í El Salvador jørð og arbeiði til tey fátæku; katólska kirkjan við Óscar Romero (15. august 1917 – 24. mars 1980) erkibiskuppi á odda stuðlaði hesum. Í 1979 tóku nakrir herovastar valdið. Teir lovaðu at bøta um viðurskiftini, men kúgaðu alla andstøðu við harðari hond. Romero varð myrdur í 1980. Borgarakríggj brast á ímillum stjórnarherin, ið fekk stuðul úr USA, og uppreistrardeildir. 75 000 fólk lótu lív. Friðaravtala varð undirritað í 1992.

Landafrøði

Ein fjallaryggur við nógvum gosfjøllum eyðkennir landslagið.

Skógirnir, har nógvur setrisviður, mahogni og eik vuksu, eru ruddaðir til landbúnaðarjørð.

Sí eisini

 Miðamerika

Miðamerika


Miðamerika

Miðamerika er smalt eiði ímillum Meksiko fyri norðan og Suðuramerika fyri sunnan. Meginparturin er fjallalendi suður ígjøgnum landið, og har eru nógv gosfjøll. Í Karibiahavi úti fyri eysturstrondini eru nógvar vakrar, pálmavaksnar oyggjar. Málið, søgan og mentan í Miðamerika hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Bahamaoyggjar, búðu bara indiánar í Miðamerika.

Lond í Miðamerika

Miðamerika


Guatemala

Lýðveldið Guatemala er eitt land í Miðamerika. Í norðri hevur Guatemala mark við Meksiko og Belis , í eystri við Honduras, og í suðri við El Salvador. Høvuðsmálið í Guatemala spanskt. Høvuðsstaðurin í Guatemala eitur Guatemalabýur. Avtoftaðir býir úr stórtíð Mayaríkisins og katólskar kirkjur í sponskum sniði bera boð um, at mentanin í Guatemala er fjølbroytt. Helmingurin av fólkinum nú á døgum er ættaður frá mayaindiánunum, og flestu teirra búgva í bygdum í hálendinum. Hin helmingurin er lutvíst indiánskur, lutvíst spanskur. Mangir mayaindiánar arbeiða hjá ríkum góðseigarum, sum dyrka kaffi, sukur og bananir, sum er týdningarmesta útflutningsvøra í landinum. Guatemala flytur eisini út nýhentaðar blómur, mest rósur, ið verða dyrkaðar í dølunum við Antigua. Flestu fólk í Guatemala eru rómversk katólsk, ið var átrúnaðurin, sum spaniamenn bóru við sær, tá ið teir komu hagar í 15. øld. Alt fleiri fólk taka nú við protestantiskari trúgv, men fólkið hevur eisini aðra gudsdýrkan, ið hevur røtur aftur í gamla mayaindiánska trúgv. Skrúðgongan í Antigua er eitt av hátíðarhaldunum í halgu vikuni. Í Sankta Tomaskirkju verður biðið bæði til katólsk halgimenni og gamlar indiánskar gudar.

Ferðavinnan er tann vinna, sum veksur skjótast í Guatemala. Á hvørjum ári koma stívliga hálv millión fólk til landið at síggja gomlu mayabýirnar. Tempultoftirnar av mikla mayabýnum Tikal eru í einum stórum tropuskógi. Enn veit eingin, hví fólkið brádliga fór úr býnum fyri um 1000 árum síðan. Mangir mayaindiánar í Guatemala eiga smáar jarðarteigar, har teir dyrka mais, bønir, grasker og frukt. Tey, ið búgva avsíðis, ganga langan veg at selja grøði sína. Á marknaðinum verða eisini seldar blómur og handgjørdar vørur og ymsir lutir, ið handvei karar hava gjørt, t.d. leirvørur og kurvar. Liljur og rósur, nelikar og gladiólir verða dyrkaðar í dølunum. Tað mesta verður selt til USA. Konurnar á bygd ganga í øklasíðum skjúrti, sum tær sjálvar veva. Mynstrini eru fleiri hundrað ára gomul. Veving er gamalt handverk. Vovið verður við litføgrum tógvi og tráði, og somu mynstur eru gingin í arv ætt eftir ætt. Fleiri enn 300 ymisk mynstur eru, sum øll hava sína serligu søgu. Vevkonurnar nýta einfaldar vevar, sum eru lættir at taka við sær, tá ið tær flyta úr einum staði í annan. Mayafólkið má alsamt stríðast til tess at lívbjargað sær, og mong hava tolt nógv og eru dripin, tá ið tey hava roynt at hildið fast um sín gamla lívshátt. Ringast var fyrst í 1980-árunum, tá ið hernaðarstýrið, sum tá var, setti sær fyri at týna mayafólkið. Eini 60.000 fólk flýddu til Meksiko og hava livað har í flóttafólkalegum. Nú flyta tey heim aftur til Guatemala, men viðurskifti teirra eru óviss, og mesta jørðin er tikin frá teimum.

Í Guatemalabýi gerast alt fleiri gøtubørn. Tað eru børn, sum eru farin heiman undan neyð og fátækadømi. Á gøtunum lívbjarga tey sær; tey stjala, bidda og selja tað, tey finna á ruskdungum. Mannarættindafelagsskapir, t.d. Amnesty International, eru nú farnir at arbeiða fyri at bøta um viðurskftini hjá hesum børnum.

Miðamerika


Barnabókaheiðursløn Tórshavnar býráðs  er bókmentaheiðursløn, sum Tórshavnar býráð letur fyri barnabøkur. Heiðurslønin verður latin sama dag sum Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens, 17. september, ella ein av døgunum beint áðrenn ella beint eftir føðingardag Mads Andreas Jacobsens, í 2011 vóru virðislønirnar latnar 22. september og í 2012 vóru tær latnar hin 20. september. Tvær virðislønir kunnu latast, men nevndin hevur eisini heimild til bert at lata eina ella onga. Virðislønirnar eru 20 000 kr. hvør. Í nevndini fyri heiðurslønina eru fimm limir, sum umboða býráðið, Býarbókasavnið í Havn og skúlabókavørðarnir í kommunalu skúlunum. Barnabókaheiðursløn Tórshavnar býráðs varð latin fyrstu ferð í 1976. Í 2010 varð reglugerðin nakað víðkað og broytt, og heitið Barnabókaheiðursløn varð broytt til Barnamentanarheiðursløn.

Higartil hava hesi fingið heiðurslønina
 2022 Jákup Veyhe fyri útvarpsleikrøðina Tey í Mórugøtu
 2022 Annika Øyrabø Jacobsen og Dánial Hoydal fyri bókina Abbi og eg og abbi
 2020 Marjun Syderbø Kjelnæs fyri bókina “Sum rótskot” og Rakel Helmsdal fyri myndabókina “Loftar tú mær“
 2019 Bergur Rasmussen
 2018 Vár Berghamar Jacobsen
 2017 Hjálmar Dam og Hanna Flóvinsdóttir
 2016 Joan Sørinardóttir fyri Hvannpoppkorn og summardáafruktsalat, sum er ein bók við søgum og upplýsandi tilfari um notu, várhagasólju, summardáa, hvonn, smæru og sýru kryddað við uppskriftum.
 2016 Beinta Johannesen fyri sítt áhaldandi arbeiði at skapa børnum áhugavert tilfar á Bókadeild Føroya Lærarafelags.
 2015 Eingin
 2014 Elin á Rógvi
 2013 Rakel Helmsdal fyri Veiða vind og bøkurnar um Skrímslini
 2013 Hilmar Joensen
 2012 Hjørdis Johansen, nevndin segði m.a.: Fjølbroytta og virkna leiklistakvinnan er íbirtari og stigtakari til Dramaverkstaðið, ið hevur mong ár á baki.
 2011  Føroya Symfoniorkestur, tað varð m.a. lagt til grund at: Okkara symfoniorkestur hevur við konsertum fyri barnagørðum og skúlum og sínum beinrakna tónleikaúrvali loftað teimum yngstu áhoyrarunum kring alt landið.
 2010 Jensina Olsen fyri tað serliga, hon hevur givið børnunum í tónleiki og sjónleiki.
 2010 Janus á Húsagarði fyri m.a. bøkurnar um Mosamolis og Mosalisu.
2009 Dánjal á Neystabø
2009 Búi Dam
 2008 Marjun Syderbø Kjelnæs
 2008 Hanni Bjartalíð
 2007 Bárður Oskarsson
 2006 Steintór Rasmussen
 2005 Theodor Hansen
 2005 Grafik Studio við Inga Joensen
 2004 Eingin
 2003 Alexandur Kristiansen
 2002 Sólrún Michelsen
 2001 Maud Heinesen fyri barnaskaldskap sín
2000 Effie Campbell
1999 Eli Smith
1998 Lydia Didriksen
1998 Knút Olsen
1997 Gríma
 1996 Rakul Helmsdal fyri bókina Tey kalla meg bara Hugo.
1995 Edward Fuglø
1994 Ella Smith Clementsen
1994 Niels Jákup Thomsen Sum ábyrgdarstjóri á Barnablaðnum hevur Niels Jákup Thomsen í fleiri ár staðið fyri einum forvitnisligum, fjølbroyttum og dygdargóðum blaði og hevur hann dugað væl at fylgt tíðini.
1993 Jóhannus á Rógvu Joensen hevur sýnt serstaka gott hegni og hug at gera løg til føroyskar barnarímur og -yrkingar.
1993 Dansifelagið í Havn v/ Sonju Danielsen og Tórhild Justinussen - Í samfull tíggju ár hava tær báðar uttan íhald borið undir barnadansin í høvuðsstaðnum.
1992 Eingin
1991 Bjørg Matras Jensen
1990     Olivur við Neyst
1990     Elin Mortensen fyri bókina Barn undir krígnum og fyri arbeiði hennara at skriva til børn yvirhøvur.
1989     Óli Petersen fyri tekningar hansara í Grindavísuni og Jákup á Møn
1989     Jákup Berg fyri at hava givið út Barnatíðindi so at siga uttan slit í næstan fimti ár.
1988     Oddvør Johansen fyri bókina Skip í eygsjón
1987     Pauli Nielsen fyri týðingar hansara av bókunum Abbi er sjórænari, Søgan um blóðreyða súrepli, Gummi-Tarzan, Hodja úr Pjort og Albert.
1986     Dropin - forlag við Ingrið Sondum, Bjørg Matras Jensen og Niels Nattestad.
1986     Nýlendi - forlag við Jákupi í Skemmuni.
1985     Marius Johannesen fyri bøkurnar Føroysk barnaspøl, Jólabókin og týðingar av ævintýrum.
1985     Steinbjørn B. Jacobsen fyri bøkurnar Hin reyða ryssan (1979), Maria og rossið (1980) Lív og dýrini (1981), Mia og Eyð (1981), Reyða (1983)og Si og Sú (1985)
1984     Ebba Hentze fyri bøkurnar Antonia og Morgunstjørnan, Antonia mitt í verðini og Mamman eigur meg.
1984     Elin Súsanna Jacobsen fyri týðingar hennara av bókunum Antonia mitt í verðini og Mamman eigur meg
1984     William Heinesen
1983     Guðrun Gaard
1983     Alexandur Kristiansen
1982     Petur Andreassen
1982 Christian Høj
1981 Martin Næs og Martin Joensen
1980 Heðin Brú
1979 Óli Dahl
1979 Andreas Andreasen
 1978 Marianna Debes Dahl fyri bókina Burtur á heiði
 1977 Sigurð Joensen fyri bøkurnar Gráa dunna, Kálvamuan, Lambamæið
 1976 Steinbjørn B. Jacobsen

Nevndin fyri Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs
Í nevndini fyri Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs eru Jógvan Arge, formaður í mentamálanevndini og fastur limur, Malan Hilmarsdóttir, barnabókavørður á Býarbókasavninum, skrivari og fastur limur, Poulina Slættanes og Irdi Danielsen, valdar av býráðnum og Hansina Huusgaard, vald av skúlabókavørðunum við kommunalu skúlarnar í Tórshavnar kommunu.

Keldur

Børn
Tórshavn
Listar
Føroyskar bókmentaheiðurslønir
Bókmenta virðis- og heiðurslønir
Føroyskar mentanarvirðislønir


Haraldur Hárfagri

Haraldur Hárfagri (uml. 850–933) (Haraldr hárfagri) var Noregs kongur umleið ár 872–933, eftir at hava verið kongur yvir pørtum av landinum síðani 860/865. Summi rokna tí kongstíð hansara frá hesum árum. Hesi árstøl eru tó ásett við stórari óvissu. Eyknevni Hárfagri fekk hann, tí hann svór ikki at klippa sær hárið fyrr enn Noreg var savnað í eitt ríki. Tað sigst, at ungur bar fram bønarorð til Gyðju, dóttir Eirik kong í Hordalandi, men hon vildi ikki hava ein so "lítlan" kong. Øðrvísi varð, um hann hevði verið kongur yvir øllum Noregi.

Norskir kongar
Noregs søga
Víkingatíðin


Vogar

Vogar er ein lítil bygd, sum liggur á Reykjanes hálvoynni í Íslandi. Har búgva umleið 1000 íbúgvar.

Kommunur í Íslandi
Býir og bygdir í Íslandi


Kristnastova

Kristnastova kallast samkomuhús hjá Brøðrasamkomuni í Keypmannahavn. Hjúnini Susan og Øssur Berghamar byrjaðu virksemið millum føroyingar í Keypmannahavn í eini íbúð á Oxford Allé í 1973, men skjótt gjørdust hølini ov smá, og á sumri 1979 vóru eini stór sethús keypt á Birmavej 36 á Amager; har hevur virksemið hildið til síðani.

Slóðir úteftir

 Kristnastova

Brøðrasamkoman
Kirkjur


Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin verður eisini kallað 2. trúarjáttan (latín: symbolum Nicaenum). Hon er ein av teimum 5 játtanarritunum í føroysku fólkakirkjuni.

Heitið sipar til, at orðaljóðið er eitt úrslit av kirkjufundunum í Nicea í 325 og í Konstantinopel í 381. Hon er soleiðis ein fornkirkjulig trúarjáttan. Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin verður stundum brúkt í guðstænastuni í føroysku fólkakirkjuni, hóast apostólska trúarjáttanin er tann vanligara.

Stundum verður byrjað við at avnokta alt tað ónda, men tað er ikki partur av sjálvari trúarjáttanini.

Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin greinar læruna eitt sindur gjøllari enn apostólska trúarjáttanin. Ein týðandi munur er tó, at hon aftur at teimum trimum liðunum, ið samsvara við tríeindina, hevur fingið ein fjórða lið um dópin.

 Eg trúgvi á ein Gud, hin alvalda Faðir, sum hevur skapað himmal og jørð, allar sjónligar og ósjónligar lutir.

 Og á ein Harra, Jesus Krist, Guds einborna son, sum er føddur av Faðirinum fyri upphav tíðarinnar, Gud av Gudi, ljós av ljósi, sannur Gud av sonnum Gudi, føddur, ikki skapaður, av somu veru sum Faðirin, ið alt hevur skapað, sum fyri okkum menniskju og frelsu okkara er komin niður av himni og er vorðin hold við Heilagum Anda av Mariu moy, sum eisini okkara vegna er krossfestur undir Pontiusi Pilatusi, píndur og jarðaður. Triðja dagin risin upp samsvarandi Skriftunum og farin til himmals, situr við Faðirsins høgru hond og skal koma aftur í dýrd at døma livandi og deyð, og á ríki hansara skal eingin endi vera.

 Og á Heilagan Anda, Harran og lívgevaran, sum gongur út frá Faðirinum og Soninum, sum saman við Faðir og Soni verður tilbiðin og dýrmettur, og sum hevur talað við profetunum. Og á eina heilaga almenna og ápostólska kirkju.

 Eg játti ein dóp til fyrigevingar syndanna og vænti uppreisn teirra deyðu og lívið í komandi heimi. Amen.

Kelda

Trúarjáttan føroysku fólkakirkjunnar, Føroyskt kirkjumál, 2000

Kristindómur
Fólkakirkjan


Undirhús

Undirhús ella Undirhúsið hevur fleiri týdningar:

 Tilhaldsstað hjá (eldri) monnum í Føroyum.
 Undirhúsið í Vágsbotni
 Undirhúsið á Argjum
 Undirhúsið í Vági
 Undirhúsið á Tvøroyri
 Undirhúsið í Vestmanna
 Undirhúsið í Miðvági
 Undirhúsið í Gøtu
 Undirhúsið á Eiði
 Niðara deild í bretska tinginum (House of Commons), sí Undirhúsið (Bretland).
 Á Wikipedia verður síðan við heitinum Wikipedia:Undirhúsið nýtt sum stað har spurningar kunnu setas um Wikipedia.


Undirhúsið í Vágsbotni

Undirhúsið í Vágsbotni hevur síðan 1936 verið eitt savningarstaði hjá monnum úr Havn.

Tórshavn


Undirhúsið á Argjum

Undirhúsið á Argjum læt upp í 1994 í Andrassarstovu á Argjum. Tórshavnar kommuna læt hølini ókeypis.

Tórshavn


Bartalsmessa

Bartalsmessa, eisini kallað bartalsøka, er 24. august. Bartalsmessa er minningardagur fyri lærusvein Jesusar Bartolomeus (grikskt: Bartolomaios), ið vanliga verður hildin at vera tann sami, sum eisini kallast Natanael, vinmaður Filip (Jóh. 1:45-51).

Í Bíbliuni verður Bartolomeus bara nevndur saman við hinum lærisveinunum, og sambært kristnari traditión var hann trúboðari í India og Mesopotamia, áðrenn hann leið blóðvitnisdeyðan í Armenia við at vera skrædlaður livandi.

Bartalsmessunáttin í 1572 er kend fyri fólkamorðið á umleið 20.000 reformertum hugenottum í religiónsstríði í Fraklandi eftir siðaskiftið.

Merkisdagar


Líramariumessa

Líramariumessa er ein av mongu mariumessunum. Hon er 26. august, og við tað at dagurin eisini kallast líradagur, eru nøvnini samanrunnin til navnið líramariumessu.

Merkisdagar


Dilkadagur

Dilkadagur er høgtíðardagur um heystið, tá okkurt serliga gott varð havt til matna. Tríggir dagar um heystið bera hetta heitið: mariumessa 8. september, mikkjalsmessa 29. september og allahalgannadagur 1. november.

Navnið dilkadagur kemur av orðinum dilkur, sum hevur ymsa merking ymsastaðni í oyggjunum, men fyri tað mesta merkir gott lamb ella góður matur av lambi, eitt nú blóðmørur og lambskjøt, ið man sipa til, at hesir dagar hava verið hildnir sum høgtíðardagar.

Merkisdagar
Matur og drekka


Mikkjalsmessa

Mikkjalsmessa er 29. september. Dagurin verður eisini róptur dilkadagur.

Lekkje
 Bibelsk gjennomgang av Mikkelsmess (og høsttakkefest) - (norsk språk - bokmål) Det Norske Bibelselskap

Merkisdagar

de:Michael (Erzengel)#Festtag


PADI

PADI (Professional Association of Diving Instructors), er eitt yrkisfelag fyri kavara lærarar og tað er heimsins størsti frítíðarkavara limafelag og útbúgvari av frítíðarkavarum stovna í 1966 av John Cronin og Ralph Erikson.

PADI limir, (kavaramiðstøðir, kavarafrítíðarstøð, kavaraskúlar, kavvenjarir, kavfrøðingar) útbúgva størsta partin av frítíðarkavarum í heiminum (uml. 65 %). PADI hevur skrivstovur í Avstralia, Kanada, Sveis, Japan, Svøríki, Stóra Bretland og Sameindu Statunum USA. Høvuðsskrivstovan, PADI Worldwide, er í Kaliforniu, USA. PADI skrivstovur avgreiða meira enn 130.000 yrkis limir og meira enn 5.300 kavarasentru og kavarskúlar í meira enn 180 londum pg økjum. PADI útbúgvingar tilfarð er tøkt í meira enn 26 ymsum málum.

Útvortis ávísing

 PADI

Kaving


Luciano Pavarotti

Luciano Pavarotti (12. oktober 1935 - 6. september 2007) var italskur tenorsangari, doyði av krabbameini eftir fleiri ára sjúkralegu. Fram um nakran annan megnaði Pavarotti at gera operuna fólksliga, og hann hevði fleiri stórar konsertir saman við kendum popptónleikarum.

Italiarar
Italskir sangarar
Føðingar í 1935
Andlát í 2007


Tangafjørður

Tangafjørður er sunnasti og breiðari parturin av sundinum millum Eysturoy og Streymoy - norðanífrá millum Veðranes vestanfyri Selatrað og Hósvík, og suður millum Eystnes og Hvítanes. Dýpið í Tangafirði eru um 60 - 70 metrar. Sunnarlaga í Tangafirði eru Flesjarnar.

Sund í Føroyum
Eysturoy
Streymoy


Flesjarnar (Eysturoy)

Flesjarnar eru  ein stór grynna við fleiri flesjum í sunnan úr Raktanga og lágan eystan úr Kaldbaksnesi, umleið miðskeiðis millum Eysturoy og Streymoy. Fleiri skip eru farin á Flesjunum, har dýpi um eitt stórt øki bert er heilt fáar metrar.

 Uml. 1957 fórst skipið Goðanes (?) á flesjunum.
 10. januar 1984 fer farmaskipið Ólavur Gregersen úr Gøtu á Flesjarnar og verður vrak.
 2. august 2007 siglir russiski trolarin Olshana á Flesjarnar og stendur fastur. Tá hann verður togaður av aftur um náttina, søkkur skipið vestanfyri Flesjarnar á 70 metra dýpi.
2. august 2021 rennur línuskipið Eivind á flesjarnar. Hann bleiv sleipaður av, og sleipaður til Havnar

Keldur

Eysturoy
Streymoy
Hólmar og sker í Føroyum


Niðursetubygd

Niðursetubygdir kallast tær bygdir, sum eru bygdar seinastu øldirnar, serliga í 19. øld, við at menn fingu traðir burturav kongsjørðini burturi í óbygdum, og so bygdu sær hús á trøðni, veltu hana og búsettust har. Niðursetubygdir eru tí ikki gamlar bygdir, og har er í flestu førum ongin kongsgarður. Í summum førum er bygdin tó bygd við at bóndi hevur búsett seg í sínum hagaparti, og tá er eisini uttangarðs jørð til bygdina.

Nakrar niðursetubygdir:
 Hvítanes, bygd í 1830unum
 Rituvík, bygd í 1873
 Æðuvík, bygd í 1897
 Langasandur, bygd í 1839
 Nesvík (útdeyð sum bygd, men Leguhúsið í Nesvík er har nú.
 Oyrarbakki
 Ljósá
 Lopra, bygd í 1834
 Akrar
 Víkarbyrgi, (endur)bygd í 1830unum. Víkarbyrgi er helst landnámsbygd, ið avtoftast eftir Svartadeyða 1349
 Hamrabyrgi
 Slættanes, bygd í 1835, avtoftað í 1964
 Norðdepil, bygd í 1866
 Fossá, bygd í 1867, avtoftað uml. 1945
Kambsdalur, bygd 1985. Hetta er ikki traðarbygd men útstykking frá Fuglafirði.

Føroyar


Trøð

Ein trøð er jarðarlutur, td. einir 10 000 m2, ið verður latin til leigu ella sølu burtur av kongsjørð. Tann, ið fekk trøðna, kundi vanliga keypa hana, tá hann hevði velt ávísan part av trøðni. Vanliga bygdu fólk á trøðni, høvdu kúgv, høsn og kanska seyð, og lívbjargaðu sær soleiðis av jørðini og av tí, sum fekst úr sjónum. Í dag eru flestu traðir í miðøkjunum lutaðar sundur til grundstykki og bygdar, og tær, ið eftir eru, verða havdar til seyðahald sum ítriv, at hava nakrar traðarseyðir.

Fleiri nýggjar bygdir eru bygdar við at traðir eru lutaðar út. Hesar bygdir kallast niðursetubygdir.

Føroyar


Tríeindin

Heilaga tríeindin (enskt: trinity) vísir til Guð Faðir, Sonin og Heilaga andan. Tá ið Maria fann Jesus í templinum í Jerúsalem, talar hann um templið sum "hús faðirs míns". Og tá ið Jesus varð doyptur, segði Guð: "Hesin er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi góðan tokka til". Heilagi andin vitjaði Mariu og greiddi henni frá, at hon skuldi eiga Jesus, og at hon skuldi vera við til dóp hansara.

Kristindómur


Gyllin

Gyllin hevur ymsar merkingar:
 gomul mynteind
 jarðarein
 stødd á grindahvali.

Sum jarðareind er ein gyllin 1/16  av eini mørk. Gyllinin verður býttur í 20 skinn. 1 mørk = 16 gyllin á 20 skinn.
Ymiskt er, hvussu nógvur seyður gongur á gyllinin í Føroyum, men nógvastaðni er tað um 2 seyðir á gyllinin.


OpenOffice

OpenOffice er telduforrit, ið er givið út undir sonevnda open source license. Hetta forrit byggir á somu grundhugsjón sum wikipedia, at serkøn á ymsum økjum um allan heim samstarva um eina felags vøru, sum fjøldin kann brúka ókeypis ella sera bíliga.

Forritið, ið er ókeypis og væl egnað til skúlabrúks, hevur á leið somu møguleikar sum forritapakkin Microsoft Office. OpenOffice fæst bæði til Windows, Linux og Mac. Føroyskur stavari fæst eisini ókeypis til OpenOffice.

Til Mac / Apple teldur fæst sama forritið í eitt sindur broyttari útgávu, ið kallast NeoOffice.

Slóðir úteftir

 OpenOffice
 NeoOffice

Forrit


Nýsæland

Nýsæland (enskt; New Zealand; maoriskt: Aotearoa, úttala: [aɔˈtɛaɾɔa]), er eitt stórt land í Oseania.
Landið er um 1600 km í ein landsynning úr Avstralia.

Nýsæland er mest sum bara tvær stórar oyggjar – Norðuroy og Suðuroy, men eisini eru fleiri smáar oyggjar. Wellington er høvuðsstaður, og størsta ídnaðarøkið er í Auckland, sum liggur í norðara parti landinum.

Um leið 5 milliónir fólk búgva í Nýsælandi; nógv minni enn í New York ella London.
Næstan tríggir fjórðingar búgva í Norðuroynni, flestu teirra í býum. Umframt Wellington og Auckland eru aðrir stórir býir Christchurch, Hamilton, Dunedin og Palmertson North.

Nýsæland gjørdist bretskt hjáland í 1820. Waitanisáttmálin í 1840 tryggjaði bretum valdið á oynni. Í 1907 fekk Nýsæland støðu sum ríki, og í 1947 fekk tað fullveldi. Í Nýsælandi eru 20 ferðir so nógvir seyðir sum fólk.

Søga

Um 1280 sigldu nakrir polynesar mangar hundrað fjórðingar í opnum bátum og búsettu seg á báðum teimum stóru oyggjunum í Nýsælandi, Norðuroynni og Suðuroynni. Við sær høvdu teir plantur, sum teir høvdu dyrkað, har teir búðu frammanundan til dømis søtepli, jamsrót, taro og grasker. Bara søteplini vuksu, men í Nýsælandi funnu teir annað etandi, til dømis moafuglin, skeljar og átuligar trøllakampar. Hildið verður, at fólkið í Suðuroynni livdi sum útróðrarmenn og savnarar, til bretski rannsóknarfarin James Cook kom hagar í 1769. Í Norðuroynni bar væl til at velta epli, men hvørt ár kom spilla í grøðina, tá ið nakað leið frá. Tí gróvu maoriar stór hol niður í jørðina, so at eplini kundu goymast í jøvnum hita, so at tey ikki spiltust. Soleiðis gjørdist bøndurnir sjálvbjargnir við mati.

Evropeiskar handilsmenn komu til Nýsælands í 1790-árunum. Maoriar, sum høvdu búð har í øldir, góvu sær ikki stórvegis far um teir í fyrstuni, men um 1800 fóru teir at handla við teir. Í 1840 settu fyrstu bretarnir seg niður í Nýsælandi og grundaðu býin Wellington í einum øki, teir høvdu keypt frá maoriarum. Stóra Bretland kravdi yvirvaldsrætt yvir Nýsælandi og sendi ein landshøvding, William Hobson, kapteyn, hagar. Hann gjørdi semju við maorihøvdingarnar, nevnd Waitangiavtalan, sum vissaði teimum ognarrætt at eiga jørð og beyð teimum bretskan ríkisborgararætt. Avtalan varð ikki hildin út í æsir, og tað elvdi til kríggj. Frá 1840 til 1907 var Nýsæland bretskt hjáland, men landið gjørdist sjálvstøðug tjóð í 1947. Upprunafólkið – maoriar – eru enn um tíggjundaparturin av fólkinum. Nýsæland er framburðssinnað land og varð fyrsta land í heiminum, sum veitti konufólkið valrætt og setti vælferðarskipan í gildi.

Meðan ein afturhaldsstjórn, sum lívgaði ríku góðseigararnar, hevði valdið, var stór fíggjarkreppa í Nýsælandi næstan øll árini frá 1870 til 1890. Eftir hart stríð fyri at fleiri skuldu fáa valrætt, játtaði stjórnin í 1889 umsíðir øllum monnum yvir 21 ár valrætt. Árið eftir var tjóðartingsval og meiriluti var fyri einari frílyntari stjórn, sum alt fyry eitt setti í gildi sosialar ábøtur. Ímillum teirra vóru ídnaðarlógir, sum høvdu eftirlit við arbeiðsumstøðum og arbeiðstíð, stigvaksandi skattaskipan, gerðardómstólar í ídnaðinum, ellisrentu og 19. september í 1893 valrætt fyri konufólk. Tað var fyrstu ferð í søguni, at eitt land hevði givið konufólki valrætt.

Bretska hjálandið Nýsæland fekk stýrisskipanarlóg í 1852 og varð býtt í seks landslutir. Í 1856 varð stjórn stovnað, sum fekk myndugleika yvir øllum landslutunum, og Nýsæland var enn verandi sjálvstýrandi hjáland í hálva øld. Hesa tíðina førdi landið ein samfelagspolitikk, sum mundi vera ein hin mest framtakssinnaði í heiminum. Í 1901 noktaði Nýsæland at fara upp í nýstovnaða Avstraliasamveldið, og í 1907 gjørdist landið sjálvstýrandi partur í Bretska Heimsveldinum.

Heimskreppan síðst í 1920-árunum, elvdi til stóra afturgongd í nýsælendska búskapinum. Prísurin á útflutningsvørum fór niður í helvt, landið fekk ikki lán, og arbeiðsloysið vaks ógvuliga skjótt. Stjórnin, sum hevði valdið, tóktist ikki at verða før fyri at vinna á kreppuni, og tí vann arbeiðaraflokkurin í Nýsælandi tjóðartingsvalið í 1935 á fyrsta sinni. Flokkurin vann stórsigur, tí hann í valstríðnum hevði hann lovað at loysa trupulleikarnar í landinum. Ríkið tók beinan vegin stór lán, tjóðartingið ásetti fastan prís á landbúnaðarvørur, og arbeiðsvikan varð stytt niður í 40 tímar. Í 1938 viðtók tingið lóg um almannaveitingar til øll, sum ikki høvdu nóg mikið til lívsins uppihald.

Fólkið

Nýsæland var eitt av seinastu londum í heiminum, sum varð ónomið. Fyrstu fólk at seta seg niður her vórðu maoriar, ið komu higar úr Polynesia um ár 950. Hóast flestu maoriar nú á døgum hava lagað seg til at liva sum fólkið í vesturheiminum, hava teir goymt mentan sína - málið, listina og stórhúskið. Maoriar hava umboð í tinginum, og stig eru tikin til at tryggja teimum somu rættindi og møguleikar sum onnur, tá ið talað verður um heilsurøkt, útbúgving og arbeiði - rættindi, teir ikki hava havt áður.

Í juni 2008 búðu 4.268.000 fólk í Nýsælandi. Um 9 % vóru maorar (heimafólkið), 80 % vóru av evropeiskari ætt, og hini vóru úr Asia og ymiskum oyggjabólkum í Kyrrahavi. Meginparturin av fólkinum er protestantar, og eini 15 % eru katolikkar. Heili 80 % av fólkinum búgva í býum, og Nýsæland verður eisini mett at vera tað mest urbaniseraða landið í heiminum.

Lýtt veður og vøkur, stórfingin náttúra gera, at fólk eru nógv úti, og at nógv frítíðarvirksemi eisini er uttandura í Nýsælandi. Nýsælendingum dámar væl alla ítrótt, til dømis at ganga og klíva í fjøllunum, sigla í kano, sigla við seglbáti og at spæla rugby.

Búskapur

Stórar albeittar fløtur og lýtt og vátligt veðurlag gera, at Nýsæland er gott landbúnaðarland; helst til dýrahald, neyt og seyð. Seyðaskipanin er 60 milliónir (um 20 til hvørt fólk) og 8 milliónir neyt. Tríggir fjórðingar av nýsælendska útflutninginum eru búnaðarvørur. Nýsæland er ímillum tey lond í heiminum, sum flytur mest út av ull, frystum kjøti, osti og smøri. Ein onnur týdningarmikil vinna er fiskiskapur. Av tí at Nýsæland er á suðurhálvu, kunnu bøndurnir har dyrka frukt, meðan vetur er í keyparalondunum á norðurhálvu. Mong ferðafólk koma til Nýsælands, helst at njóta náttúruna og sunna uttanduralívið.

Politikkur

Nýsæland er kongsveldi við parlamentariskari stjórn í The Commonwealth, og viðurkennir bretsku drotninga sum ovasta myndugleika í landinum. Kongshúsið er umboðað av einum generalguvernøri, sum hevur sæti í høvuðsstaðnum Wellington.

Lóggevandi valdið hevur tingið (The New Zealand House of Representatives), sum hevur 120 limir. Val er triðja hvørt ár. Størstu politisku flokkarnir eru Labour og National Party. Tveir aðrir smærri flokkar eru eisini, The Allice og New Zealand First. National Party tók við stjórnarleiðsluni í 1990, eftir at Labour hevði sitið við valdinum síðan 1984.

Landafrøði

Nýsæland liggur í útsynningspartinum av Kyrrahavi, um 1600 km úr Avstralia. Nýsæland er tvær stórar oyggjar, Norðoy og Suðuroy. Í Norðuroy er veðurlagið lýtt og milt, og har eru mong gosfjøll. Í Suðuroy er kaldari, og har eru jølar, høg fjøll og stórir skógir. Aftur at hesum koma nakrar smærri oyggjar. Millum tær smæstu er hjálandið Cooksoyggjar. Til samans er Nýsæland 270.000 ferkilometrar. Helvtin av landinum er graslendi, bert lítil partur veltur, og ein fjórðingur er skógur. Veðurlagið er lýtt, og tí hava góðir møguleikar verið at ment landbúnaðarvinnu og skógarvinnu. So langt suðuri er sjálvandi summar, tá vetur er hjá okkum, og Nýsæland kann tí selja Evropa góðar landbúnaðarvørur um veturin.

Landslutir

Keldur

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíðan: govt.nz  (á enskum )
 Nýsæland, snar.fo
 BERT 100 KILO ERU EFTIR AV HEIMSINS TYNGSTA PAPAGEYKI, jenskjeld.info
 New Zealand, wikivoyage.org (á enskum)

Nýsæland
Polynesia
Kyrrahavsoyggjarnar


Olshana

Olshana æt russiskur trolari, sum í dýrdarveðri um kvøldið 2. august 2007 sigldi á Flesjarnar. Tá trolarin var togaður av aftur flesjunum móti morgni, sakk hann vestanfyri Flesjarnar við 270 tonsum av dieselolju umborð. Hetta mál førdi til nógv politiskt kjak um ábyrgd.

Ávisingar úteftir

Olshana Shipwreck, youtube.com
Olshana hard aground. Flesjarnar, Faroe Islands, pbase.com
OLSHANA - IMO 8422864, shipspotting.com
Assistance til trawleren Olshana, forsvaret.dk

Keldur

Skip
Burturgingin skip og bátar


Friðarbogin

Friðarbogin er felag, ið tekst við evni viðvíkjandi samkyndum og tvíkyndum í Føroyum. Friðarbogin var settur á stovn 17. oktober 2003 við aðalendamálum at arbeiða fyri politiskari, mentanarligari og sosialari javnvág fyri sam- og tvíkynd í Føroyum. Upprunanavnið hjá felagnum var Ælabogin, men var seinni broytt til Friðarbogin á fyrsta aðalfundi hjá felagnum í januar 2004.

Í november 2004 var Friðarbogin við til at stovna ANSO  - sum er felagsskapurin hjá STT studentafeløgum í Norðurlondum, Póllandi og Baltisku londunum.

Tiltøk
 2005 22-27. august var fyrsta ráðstevnan hjá ANSO, Canaries in the Coal Mines, hildin í Tórshavn. Henda norðurlendska LGBT ráðstevnan var fyriskipað av ANSO, Friðarboganum og felagnum Bogin. Ráðstevnan endaði við fyrstu skrúðgonguni fyri STT (sam-, tví- og transkynd) í Føroyum. Røðarar til ráðstevnuna vóru millum annað: Judith Halberstam (US) , Jens Rydström (SE) , David Megathlin (US) , Arthur Thiry  (SE) , Britta Swenson (SE) og Don Kulic (SE).
 2005 22. august - ráðstevnan "Canaries in the Coal Mines" sett
 2005 27. august - Fyrsta Føroya Pride skrúðgonga.
 2007 17-19. august  fekk Friðarbogin vitjan av ANSO, STT ráðstevnan (sam-, tví- og transkynd) var fyriskipað undir heitinum "Hevur kærleiki kyn?" Tað er Friðarbogin saman við ANSO, ið skipar fyri festivalinum.
 2007 15. desember - §266b
 2007 17. august - ráðstevnan "Hevur kærleiki kyn?" sett
 2007 18. august - Onnur Føroya Pride skrúðgonga.
 2008 19. juli - Triðja Føroya Pride skrúðgonga.

Keldur

Felagskapur
Feløg


Sjóvinnubankin

Sjóvinnubankin varð stovnaður 6. oktober 1932 fyri at bøta um fíggingarmøguleikarnar í fiskivinnuni. Stigtakari var Føroya Skipara- og Navigatørfelag.  Bankin læt fyrstu ferð upp 15. desember 1932, við Thorstein Petersen sum stjóra. Sjóvinnubankin kom í fíggjarliga kreppu í 1951, men varð hann tó endurreistur. Kreppan í 1951 kostaði Thorstein Petersen starvið sum stjóri í bankanum.

6. oktober 1992 - 60 ára stovningardagin - var Sjóvinnubankin aftur um at fara á húsagang, men varð bjargaður við at Fíggingargrunnurin frá 1992 - við fígging frá Føroya Landsstýri við hjálp frá donsku stjórnin - setti nýggjan partapening í bankan. 11. apríl 1994 avgjørdu nevndirnar í Sjóvinnubankanum og Føroya Banka, at bankarnir skuldu leggja saman frá 1. januar 1994 at rokna. Sjóvinnubankin varð framhaldandi partafelag, og samanlagdi bankin tók navnið hjá Føroya Banka og búmerkið hjá Sjóvinnubankanum.

Sí eisini
Grein um Føroya Banka.

Keldur:
 N.J. Arge og Jógvan Arge: Bankabókin - Sjóvinnubankin 50 ár; Sjóvinnubankin, Tórshavn 1983
 Jørn Astrup Hansen og Jóan Pauli Joensen: Føroyar og bankarnir í 100 ár; Føroya Banki, Tórshavn 2006

Føroyskar fyritøkur
Føroyskir peningastovnar


BankNordik

BankNordik er eitt sterkt fíggjarsamtak við bankavirksemi í Føroyum, Danmark og Grønlandi umframt tryggingarvirksemi og ognarmeklaravirksemi í Føroyum. Í 2018 starvast umleið 400 starvsfólk í BankNordik samtakinum spjadd yvir 5 deildir í Føroyum, 14 í Danmark og 1 í Grønlandi. BankNordik hevur høvuðssæti í Tórshavn og er børsskrásett á Nasdaq Copenhagen. dab

BankNordik (Føroya Banki) varð stovnaður í 1906. Frammanundan var ein annar peningastovnur í Føroyum, Føroya Sparikassi (nú Betri Banki). Í sambandi við bankakreppuna vóru Sjóvinnubankin og Føroya Banki lagdir saman í ein banka undir navninum Føroya Banki frá 1. januar 1994 at rokna. Nýggi bankin tók búmerkið hjá Sjóvinnubankanum og navnið hjá Føroya Banka. dab

Í 2007 varð grafiski samleiki bankans endurskoðaður, og Føroya Banki gjørdi av at lata seg í nýggjan búna við nútímans grafiskari útsjónd. Búmerkið við gamla sjómanninum fór í søguna, men navnið Føroya Banki varð varðveitt. Høvuðsliturin gjørdist bláur, og navnið varð nú skrivað við hvítum á eina svarta tíðarlinju. dab

Á ársaðalfundi bankans tann 29. mars 2010 varð avgerð tikin um at broyta navn bankans til BankNordik. Sjálvt navnaskiftið fór fram tann 1. september 2010. Nevnd og stjórn mettu navnabroytingina vera ein natúrligan og týdningarmiklan lið í menningini av bankanum, og við nýggja navninum varð landafrøðiliga og strategiska víðkanin av virkisøki bankans endurspeglað. Felags navn og samleiki á øllum marknaðum styðjar uppundir strategi bankans um at vera ein sterkur viðleikari í útnorðri og Danmark. dab

Stjóri í BankNordik er Árni Ellefsen og nevndarforkvinna er Stine Bosse. dab

Børsskráseting

Tann 2. mai 2006 samtykti Løgtingið uppskot frá táverandi fíggjarmálaráðharra um at einskilja Føroya Banka. Fíggingargrunnurin frá 1992 átti undan børsskrásetingini 99,4% av bankanum. Aftan á søluna eigur Fíggingargrunnurin 33,4%. Føroya Banki kom á tann danska (Københavns Fondsbørs) og íslendska (ICEX) virðisbrævamarknaðin tann 26. juni 2007.dfsdf

Bankakreppan í 90'unum og bankamálið

Búskaparkreppan í Føroyum fyrst í 90'unum hevði við sær, at bæði Sjóvinnubankin og Føroya Banki vóru fyri stórum bakkøstum og komu tí í fíggjarligar trupulleikar. Tann 6. oktober 1992 verður kunngjørt, at landstýrið saman við donsku stjórnuni vildi bjarga Sjóvinnubankanum undan húsagangi. Allur partapeningurin í Sjóvinnubankanum var um at vera horvin, so fíggingin varð veitt við, at Fíggingargrunnurin frá 1992 sprændi pening í Sjóvinnubankan. Fíggingargrunnurin gjørdist tískil størsti eigarin í Sjóvinnubankanum.

Trupulleikarnir í Føroya Banka førdu eisini við sær, at nýggjur partapeningur mátti teknast. Her var tað størsti partaeigarin í Føroya Banka - Danske Bank - sum teknaði partapeningin. Danske Bank átti nú 82% av partapeninginum.

Ein býtishandil millum Fíggingargrunnin og Danske Bank bleiv gjørdur 22. mars 1993, har Danske Bank "seldi" 52% av partabrøvunum í Føroya Banka til Fíggingargrunnin, sum rindaði við at geva Danske Bank 30% av partapeninginum í Sjóvinnubankanum og 3,12 mió. kr í reiðum peningi. Avtalan bleiv góðkend bæði av landstýrinum og donsku stjórnini. Fíggingargrunnurin frá 1992 og Danske Bank býttu soleiðis váðan sínámillum. Hesin býtishandilin gjørdist seinni til tiltiknað bankamálið.

Fíggingargrunnurin kundi ikki eiga tveir bankar, sum kappaðust ímóti hvørjum øðrum, og tí vórðu bankarnir lagdir saman í 1994.

Sí eisini
Stjórar í BankNordik (og Føroya Banka og Sjóvinnubankanum) frá 1906 til d.d.

Keldur

 Jørn Astrup Hansen og Jóan Pauli Joensen: Føroyar og bankarnir í 100 ár; Føroya Banki, Tórshavn 2006

Slóðir

 Heimasíðan hjá BankNordik

Føroyskar fyritøkur
Føroyskir peningastovnar


Kommunur í Íslandi

Kommunur í Íslandi eru 72 (15. júní 2018.).

Samband íslenskra sveitarfélaga
Kommunur í Íslandi


Lied der Deutschen

Síðan 1991 hevur týski tjóðsangurin bert verið triðja ørindið í yrkingini Deutschlandlied, eisini kend sum Das Lied der Deutschen, eftir August Heinrich Hoffmann von Fallersleben.

Tekstur

Einigkeit und Recht und Freiheit
für das deutsche Vaterland!
Danach lasst uns alle streben
brüderlich mit Herz und Hand!
Einigkeit und Recht und Freiheit
sind des Glückes Unterpfand;
|:Blüh im Glanze dieses Glückes,
blühe, deutsches Vaterland!:|

Tjóðarsangur
Týsk mentan


Suðurvesturvaldømi

Suðurvesturvaldømi (íslendskt: Suðvesturkjördæmi) er eitt valdømi á útsynningshorni Íslands. Tað eru 7 kommunur í Suðurvesturvaldøminum. Hetta valdømið er næst Reykjavík, høvuðsstaði Íslendska lýðveldisins. Íbúgvatalið í valdøminum eru umleið 80.000. Ísland er býtt upp í 6 valdømi, Suðurvesturvaldømi er eitt teirra.

Kommunur í valdøminum
Garðabær
Hafnarfjarðarkaupstaður
Kjósarhreppur
Kópavogsbær
Mosfellsbær
Seltjarnarneskaupstaður
Sveitarfélagið Álftanes

Valdømir í Íslandi


Suðurvaldømi

Suðurvaldømi (íslendskt: Suðurkjördæmi) er valdømi á Suðurlandi Íslands. Tað eru 20 kommunur í Suðurvaldøminum og íbúgvaratalið var 47.810 í 2009. Størsti býur í Suðurvaldøminum er Keflavík.

Kommunur í valdøminum
Ásahreppur
Bláskógabyggð
Flóahreppur
Grímsnes- og Grafningshreppur
Grindavíkurkaupstaður
Hrunamannahreppur
Hveragerðisbær
Mýrdalshreppur
Rangárþing eystra
Rangárþing ytra
Reykjanesbær
Sandgerðisbær
Skaftárhreppur
Skeiða- og Gnúpverjahreppur
Sveitarfélagið Árborg
Sveitarfélagið Garður
Sveitarfélagið Hornafjörður
Sveitarfélagið Ölfus
Sveitarfélagið Vogar
Vestmannaeyjabær

Valdømir í Íslandi


Norðeysturvaldømið

Norðeysturvaldømið (íslendskt: Norðausturkjördæmi) er eitt valdømi í landnyrðings Íslandi. Tað eru 24 kommunur í Norðeysturvaldøminum. Fólkatalið í valdøminum er 42.147.

Kommunur í valdøminum
Aðaldælahreppur
Akureyrarkaupstaður
Arnarneshreppur
Borgarfjarðarhreppur
Breiðdalshreppur
Dalvíkurbyggð
Djúpavogshreppur
Eyjafjarðarsveit
Fjallabyggð
Fjarðabyggð
Fljótsdalshérað
Fljótsdalshreppur
Grímseyjarhreppur
Grýtubakkahreppur
Hörgárbyggð
Langanesbyggð
Norðurþing
Seyðisfjarðarkaupstaður
Skútustaðahreppur
Svalbarðshreppur
Svalbarðsstrandarhreppur
Tjörneshreppur
Vopnafjarðarhreppur
Þingeyjarsveit

Valdømir í Íslandi


Norðvesturvaldømið

Norðvesturvaldømið (íslendskt: Norðvesturkjördæmi) er eitt valdømi í útnyrðings Íslandi. Tað eru 27 kommunur í Norðvesturvaldøminum. Fólkatalið í valdøminum er 30.025.

Kommunur í valdøminum
Akrahreppur
Akraneskaupstaður
Árneshreppur
Blönduósbær
Bolungarvíkurkaupstaður
Borgarbyggð
Bæjarhreppur
Dalabyggð
Eyja- og Miklaholtshreppur
Grundarfjarðarbær
Helgafellssveit
Húnaþing vestra
Hvalfjarðarsveit
Húnavatnshreppur
Höfðahreppur
Ísafjarðarbær
Kaldrananeshreppur
Reykhólahreppur
Skagabyggð
Skagafjörður
Skorradalshreppur
Snæfellsbær
Strandabyggð
Stykkishólmsbær
Súðavíkurhreppur
Sveitarfélagið
Tálknafjarðarhreppur
Vesturbyggð

Valdømir í Íslandi


Reykjavíkurvaldømi suður

Reykjavíkurvaldømi suður (íslendskt: Reykjavíkurkjördæmi suður) er valdømi í Reykjavík, høvuðsstaðurin Íslands. Íbúgvar í valdøminu er 117.800.

Kommunur í valdøminu
Reykjavík

Valdømir í Íslandi


Reykjavíkurvaldømi norður

Reykjavíkurvaldømi norður (íslendskt: Reykjavíkurkjördæmi norður) er valdømi í Reykjavík, høvuðsstaðurin Íslands. Íbúgvar í Reykjavíkurvaldøminu, norðri og suðri, er 117.800.

Kommunur í valdøminum
Reykjavík

Valdømir í Íslandi


Valdømi

Orðið valdømi er nakað ið verður sett í samband við politisk val. Eitt land kann hava fleiri valdømi ella bara eitt valdømi. Tá talan er um eitt land, sum hevur fleiri valdømi, so er talan um eina kvotuskipan, har eitt ávíst øki í landinum hevur rætt til so og so nógvar tinglimir frá teirra øki. Fólkini ið búgva í valdøminum kunnu tá bert velja eitt av valevnunum, sum er uppstilla í teirra valdømi.  Føroyar plagdi at hava fleiri valdømir, hesi vóru: Suðuroyar, Sandoyar, Suðurstreymoyar, Norðstreymoyar, Eysturoyar, Norðoyar og Vága valdømi. Tá átti Sandoyggin t.d. rætt til tveir tinglimir. Henda skipan varð broytt 25. oktobur 2007, tá Føroya Løgting samtykti, at Føroyar framyvir skuldi vera eitt valdømi. Atkvøðubýti var soleiðis, at 19 tinglimir atkvøddu fyri at gera Føroyar til eitt valdømi og 13 atkvøddu ímóti.

Sí eisini

 Føroyar sum eitt valdømi

Valskipan
Tjóðardeildir


Sýslur í Íslandi

Ísland


Tjóðveldi

Tjóðveldi varð stovnað á fundi 22. og 23. mai 1948 við navninum Tjóðveldisflokkurin. Flokkurin varð stovnaður av tí at føroyska tjóðveldið ikki varð stovnsett eftir fólkaatkvøðuna 14. september 1946. Hugsjónin er at fólkaræði skal galda í øllum viðurskiftum í føroyska samfelagnum, "politiska, vinnuliga, sosiala og mentanarliga lívi landsins". Flokkurin vil at Føroyar skulu taka lut í altjóða samfelagnum sum sjálvstøðug tjóð við bæði rættindum og skyldum sum aðrar sjálvstøðugar tjóðir. Tjóðveldisflokkurin kom fyrstu ferð á ting í 1950 og hevur verið á tingi síðani. 14. september 2007 broytti flokkurin navn til Tjóðveldi.

Tjóðveldi er ein sosialistiskur flokkur. Tjóðveldi er limur í norðurlendska felagsskapinum NGLA, sum stendur fyri Nordic Green Left Alliance. Síðan fimmtiárini hevur flokkurin støðugt verið millum fýra teir stóru flokkarnar í Føroyum og hevur oftast fingið millum 20 og 24 % av atkvøðunum til løgtingsval.

Tjóðveldisflokkurin varð stovnaður í 1948 sum eitt beinleiðis úrslit av fólkaatkvøðuni í 1946.

Søga

Fólkaatkvøðan í 1946

Tá ið fólkaatkvøða varð útskrivað í 1946, var eingin politiskur flokkur fegin um hetta. Fólkaflokkurin, sum tá vildi hava føroyskt fullveldi, vildi ikki hava ein fólkaatkvøðu um antin loysing ella heimastýrisskipan. Hann vildi hava fleiri valmøguleikar – har ein møguleiki var ein skipan, har Føroyar høvdu fullveldi, men vóru í ríkisfelagsskapi við Danmark. Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin vildu tó saman við donsku stjórnini hava fólkaatkvøðuna at snúgva seg um eitt danskt stjórnaruppskot sum líktist heimastýrisskipanini. Sostatt var eingin politiskur flokkur, sum beinleiðis arbeiddi fyri, at føroyingar skuldu velja loysing á fólkaatkvøðuni 14. september 1946. Javnaðartingmaðurin Jákup í Jákupsstovu var tó fyri loysing. Tí atkvøddi hann fyri øllum uppskotum í tinginum, sum miðaðu eftir at skipa Føroyar sum sjálvstøðugt land.

Flokkurin stovnaður

Tjóðveldisflokkurin varð stovnað á fundi 22. og 23. mai í 1948. Flokkurin skuldi hava sum endamál at fremja úrslitið av fólkaatkvøðuni í 1946 og virka fyri, at veruligt fólkaræði kom at galda í Føroyum í einum sosialt rættvísum samfelag. Teirra hugsjón var, at eingin stætt skuldi hava nakran framíhjárætt. Tey vildu stovnseta føroyska tjóðveldið, so at farast kundi undir at endurreisa og menna samfelagið á egnum grundarlagi, við javnbjóðis samstarvi við aðrar tjóðir. Navnið Tjóðveldisflokkurin merkir í orðsins týdningi, at tjóðin skal hava valdið í egnum landi. Í floksins stevnu varð gjørt greitt, at tjóðarfrælsið er amboðið til at skipa eitt samhaldsfast samfelag, har korini hjá verkafólki og fiskimonnum skuldu betrast.

Á ting í 1950

Tjóðveldisflokkurin bjóðaði seg fram á løgtingsvali fyrstu ferð í 1950 og fekk tvey umboð vald í Løgtingið. Flokkurin vaks á valinum í 1954 og fekk seks umboð á ting. Í 1958 vann Tjóðveldisflokkurin sjey umboð. Fyrstu umboð floksins á tingi vóru Hanus við Høgadalsá og D.P. Danielsen. Samstundis vóru oddafólk í flokkinum sera virkin í fakfelagsarbeiði, mentanararbeiði og vinnulívsmenning. Nevnast kunnu fólk sum D.P. Danielsen, Frederik Hansen, Erlendur Patursson, Jákup í Jákupsstovu, Andrea Árting, Andreas Ziska, Hanus við Høgadalsá, Hans Debes Joensen, Jóhan Simonsen, Karsten Hoydal, Sigurð Joensen og onnur.

Flokkurin í samgongu

Fyrstu 12 árini var Tjóðveldisflokkurin ikki í samgongu um at skipa landsstýri, men eftir valið í 1962 skipaði flokkurin samgongu saman við Fólkaflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum. Hetta landsstýrið varð nevnt sjálvstýrislandsstýrið og setti sær fyri at taka yvir fleiri mál frá Danmark. Kortini var, tá samanum kom, ikki semja í samgonguni til at fremja ætlaðu yvirtøkurnar.

Síðan hevur flokkurin verið í samgongu fleiri ferðir saman við skiftandi flokkum.

Politikkur

Loysing

Høvuðsmál í politikki floksins á tingi hava verið at skipa Føroyar sum sjálvstøðuga tjóð og at tryggja øll rættindi hjá føroysku tjóðini. Tjóðveldi vil stovnseta føroyska tjóðveldið sum eitt fólkaræði við egnum forseta sum ríkisovasta. Fólkaræðið verður tryggjað við frælsari stjórnarskipan og við fólkaatkvøðum um mál, ið hava týdning fyri sjálvræðið í landinum. Tjóðarfrælsi er fortreytin fyri at tryggja javnstøðu millum heimsins tjóðir.

Umhvørvismál

Umhvørvisskrivstova verður sett á stovn til tess at samskipa umhvørvispolitikkin. Royndir við alternativum orkukeldum, eitt nú vind-, aldu- og streymorku, skulu fremjast, so at orkutørvurin kann nøktast varandi, og so at dieselorkuverkini verða avloyst. Almennar byggisamtyktir skulu áseta krøv um orkusparing. Upplýsing um orkusparandi tiltøk og umleggingar av orkunýtslu skulu gerast. Krøv skulu setast um at allir almennir nýbyggningar eru orkuvinarligir. Seta tiltøk í verk at forða fyri jarðlopi í landslagnum og týning av plantuvøkstri og djóralívi. Gjøld skulu latast fyri vinnuligari nýtslu av almennum tilfeingi. Krøv skulu eisini setast um at gagnnýta alt tilfeingi í vinnuligari nýtslu. Harðar revsitreytir skulu eisini setast fyri dálking hjá bæði fyritøkum og einstaklingum. Eggjað skal verða til lokal tiltøk viðvíkjandi orkusparing, umhvørvisundirvísing og fríðkan; avgjaldspolitikkur eigur at geva fyrimun fyri orkusparing og minkandi nýtslu, ikki avsláttur fyri stóra nýtslu.

Útbúgving

Tjóðveldi virkar fyri munandi øktum íløgum í útbúgving og gransking og miðvísari endurskoðan og samskipan av undirvísingar- og granskingarverkinum. Hetta verða gjørt við útbúgvingarskipan, sum er ókeypis fyri øll, og við eftirútbúgvingum og granskingarframtøkum í samstarvi millum vinnulívið og tað almenna.

Mentanarpolitikkur

Eitt óheft Mentanarráð Føroya verður sett á stovn við fjølbroyttari umboðan úr mentanarlívinum – frá ítrótti og frítíðarfeløgum til rithøvundar, tónleika- og málningalist o.s.fr. Mentanarráð Føroya skal gera árligar metingar og tilráðingar um føroyskan mentanarpolitikk, á sama hátt sum Búskaparráðið ger um búskap. Farið verður at byggja og skipa Tjóðleikpall Føroya, sum skal gerast karmur um bæði leiklist og tónleik á professionellum stigi, og sum samstundis skal stuðla áhugaleiki. Til pallin skulu knýtast fólk við neyðugum tekniskum og listarligum førleikum. Lista- og tónleikaskúli verður eisini settur á stovn.

Sjónvarp Føroya og Útvarp Føroya verða skipað sum sjálvstøðugir stovnar, ikki sum KvF, og stuðlaðir fíggjarliga til burturav at framleiða føroyskt og føroyskað tilfar og at goyma mynda- og ljóðsøvnini fyri tjóðina. Stovnarnir eiga at virka sum miðlahús, har royndir við margmiðlum og samstarv við privatar framleiðarar verða skipað. Stuðul til føroyska bókaútgávu og útgávu av elektroniskum tilfari á føroyskum verður styrkt munandi. Fyriskipanir fyri bókaútgávu skulu gerast liðiligari, og stuðulsskipanirnar skulu eisini fevna um týðing av bókmentum, filmum, spølum, telduforritum o.s.fr. Harafturat skal stuðulin til orðabókagerð økjast.

Fornminnapolitikkurin verður styrktur, soleiðis at fornminni kunnu friðast og varðveitast, men samstundis verða partur av eini livandi mentan í lokaløkjunum, eitt nú við at stuðla lokalt fornminnisarbeiði. Samsvarandi hesum endamáli skal friðingarlóggávan endurskoðast og neyðuga arbeiðið at skráseta øll fornminni í Føroyum gerast sum skjótast.

Uttanríkismál

Føroyar skulu menna beinleiðis samstarv við so nógvar tjóðir sum gjørligt mentanarliga, politiskt og búskaparliga. Føroyar skulu leggja dent á at tryggja mannarættindi og rættindi hjá føroysku tjóðini og øðrum smátjóðum í heiminum. Føroyar skulu virka miðvíst fyri altjóða reglum og samstarvi um havumhvørvisvernd og burðardygga tilfeingisnýtslu. Føroyar stovna sendistovur í útvaldum londum og samstarva annars við Norðurlond um uttanlandsumboðan. Konslar verða settir í øðrum londum. Føroyar gerast sjálvstøðugur limur í Sameindu Tjóðum (ST). Samstarvið millum londini í útnorðri verður styrkt, og øll londini og økini kring Norðuratlantshav samstarva um havumhvørvisvernd og tilfeingisumsiting. Føroyar fáa sjálvstøðugan limaskap í Norðurlandaráðnum og í norðurlendskum sáttmálum, sum hava við sær javnbjóðis rættindi til útbúgving, arbeiði og sosialar skipanir og rættindi til at hava frítt at fara. Føroyar taka lut í samstarvi við aðrar smátjóðir kring allan heim.

Føroyar skulu virka fyri at fáa limaskap og virka í altjóða felagsskapum, og at norðurlendskt samstarv verður víðkað til eisini at fevna um grannalond okkara vestanfyri og sunnanfyri (Kanadisku økini, Skotland, Írland, Hetland, Orknoyggjar o.s.fr.). Vit gerast sjálvstøðugur limur í Sameindu Tjóðum.

Evropasamveldið

Tjóðveldi er ímóti limaskapi í ES. Føroyar skulu saman við hinum londunum í útnorðri miða eftir at økja um samstarvið í londini útnorðri, soleiðis at tey kunnu gerast ein mótvekt og samstarvsfelagi hjá ES. Vit gerast limur í EFTA og fáa harvið fría atgongd til ES-marknaðin og til útbúgvingar-, granskingar, og mentanarsamstarvið í Evropasamveldinum. Vit fara undir at brúka Evro sum gjaldoyra.

Hernaðarmál

Møguligar bindingar í verjupolitiskum spurningum skulu avgerast við fólkaatkvøðu; Føroyar skulu taka upp beinleiðis samband við síni grannalond og við NATO til tess at gera avtalu um skipanina av verjumálum. Føroyar virka fyri friði og hernaðarligari avdubbing í heiminum. Føroyar skulu vera kjarnorkufrítt øki. Føroyar skulu taka lut í altjóða samstarvi viðvíkjandi sivilari tilbúgving.

Formenn

 1948–1971 Erlendur Patursson
 1994–2000 Heini O. Heinesen
 2000–í dag Høgni Hoydal

Umboð á Løgtingið

2019-2023
Á løgtingsvalinum 31. august 2019 fekk Tjóðveldi 6 tingfólk vald.
 Høgni Hoydal
 Sirið Stenberg
 Bjørt Samuelsen
 Kristina Háfoss
 Beinta Løwe
 Hervør Pálsdóttir

2015-2019
 Høgni Hoydal (Bjørt Samuelsen)
 Sirið Stenberg (Óluva Klettskarð)
 Kristina Háfoss (Pauli Trond Petersen)
 Magni Arge (Ingolf S. Olsen)
 Annita á Fríðriksmørk
 Katrin Kallsberg
 Páll á Reynatúgvu

2011-2015

Sí eisini
 Vinstrahallur politikkur

Slóðir

 Tjóðveldi
 Unga Tjóðveldið

Tjóðveldi
Tjóðveldi


Ichirou Mizuki

Ichirou Mizuki (水木一郎, Mizuki Ichirou), føddur Toshio Hayakawa (早川俊夫, Hayakawa Toshio), er ein japanskur anison-popsangari, tónaskald, sjónleikari og limur í tónleikabólkinum JAM Project. Hann er føddur 7. januar 1948 í Tokyo, Japan.

Útgávur

1989: OTAKEBI Sanjou! Hoeru Otoko Ichiro Mizuki Best (OTAKEBI参上!吠える男 水木一郎ベスト)
1990: Ichiro Mizuki OTAKEBI 2 (水木一郎 OTAKEBI2)
1990: Ichiro Mizuki All Hits Vol.1 (水木一郎 大全集Vol.1)
1991: Ichiro Mizuki All Hits Vol.2 (水木一郎 大全集Vol.2)
1991: Ichiro Mizuki Ballade Collection ~SASAYAKI~ Vol.1 (水木一郎バラード・コレクション～SASAYAKI～Vol.1)
1991: Ichiro Mizuki All Hits Vol.3 (水木一郎 大全集Vol.3)
1992: Ichiro Mizuki All Hits Vol.4 (水木一郎 大全集Vol.4)
1992: Ichiro Mizuki All Hits Vol.5 (水木一郎 大全集Vol.5)
1993: Dear Friend
1994: Ichiro Mizuki no Tanoshii Asobi Uta (水木一郎のたのしいあそびうた)
1995: Ichiro Mizuki Best & Best (水木一郎 ベスト&ベスト)
1997: ROBONATION Ichiro Mizuki Super Robot Complete (ROBONATION 水木一郎スーパーロボットコンプリート)
1998: Neppuu Densetsu (熱風伝説)
1999: Neppuu Gaiden -Romantic Master Pieces- (熱風外伝-Romantic Master Pieces-)
2001: Aniki Jishin ~30th Anniversary BEST~ (アニキ自身~30th Anniversary BEST~)
2004: Ichiro Mizuki Best of Aniking -Red Spirits- (水木一郎 ベスト・オブ・アニキング -赤の魂-)
2004: Ichiro Mizuki Best of Aniking -Blue Spirits- (水木一郎 ベスト・オブ・アニキング -青の魂-)

Listi yvir sangir frá sjónvarpi

Anime

Genshi Shounen Ryuu ga Yuku (原始少年リュウが行く) (Geshi Shounen Ryuu OP)
Mazinger Z (マジンガーZ) (Mazinger Z OP)
Bokura no Mazinger Z (ぼくらのマジンガーZ) (Mazinger Z ED)
Babel Nisei (バビル2世) (Babel II OP)
Seigi no Chou Nouryoku Shounen (正義の超能力少年) (Babel II ED)
Ore wa Great Mazinger (おれはグレートマジンガー) (Great Mazinger OP)
Yuusha wa Mazinger (勇者はマジンガー) (Great Mazinger ED)
Tekkaman no Uta (テッカマンの歌) (Tekkaman: The Space Knight OP)
Space Knights no Uta (スペースナイツの歌) (Tekkaman: The Space Knight ED)
Koutetsu Jeeg no Uta (鋼鉄ジーグのうた) (Steel Jeeg OP)
Hiroshi no Theme (ひろしのテーマ) (Steel Jeeg ED)
Combattler V no Theme (コン・バトラーVのテーマ) (Combattler V OP)
Yuke! Combattler V (行け!コン・バトラーV) (Combattler V ED)
Tatakae! Gakeen (たたかえ!ガ・キーン) (Magne Robo Gakeen OP, við Mitsuko Horie)
Takeru to Mai no Uta (猛と舞のうた) (Magne Robo Gakeen ED, viđ Mitsuko Horie)
Try Attack! Mechander Robo (トライアタック!メカンダーロボ) (Mechander Robo OP)
Sasurai no Hoshi Jimmy Orion (さすらいの星 ジミーオリオン) (Mechander Robo ED)
Hyouga Senshi Guyslugger (氷河戦士ガイスラッガー) (Hyouga Senshi Guyslugger OP)
Chichi wo Motomete (父をもとめて) (Voltes V ED)
Choujin Sentai Baratack (超人戦隊バラタック) (Baratack OP)
Grand Prix no Taka (グランプリの鷹) (Arrow Emblem Grand Prix no Taka OP)
Laser Blues (レーサーブルース) (Arrow Emblem Grand Prix no Taka ED)
Captain Harlock (キャプテンハーロック) (Captain Harlock OP)
Warera no Tabidachi (われらの旅立ち) (Captain Harlock ED)
Lupin Sansei Ai no Theme (ルパン三世愛のテーマ) (Lupin III ED)
Tatakae! Golion (斗え!ゴライオン) (Golion OP)
Gonin de Hitotsu (五人でひとつ) (Golion ED)
Game Center Arashi (ゲームセンターあらし) (Game Center Arashi OP)
Mawari Himawari Hero Hero-kun (まわりひまわりへろへろくん) (Hero Hero-kun OP)
SOULTAKER (The SoulTaker OP, við JAM Project)
Sangou no Hitsugi (塹壕の棺) (Godannar ED og OP (episode 13), við Mitsuko Horie)
ENGAGE!!! Godannar (ENGAGE!!!ゴーダンナー) (Godannar OP, við Mitsuko Horie)
STORMBRINGER (Koutetsushin Jeeg OP, eisini partur av JAM Project)

Videospøl

Double Impact (ダブル・インパクト) (Ganbare Goemon ~Neo Momoyama Bakufu no Odori~ heitissangur)
Ara buru Damashii (荒ぶる魂+α) (Super Robot Wars Alpha imagesangur)
STEEL SOUL FOR YOU (Super Robot Wars Alpha imagesang, viđ Hironobu Kageyama)
Tomo yo ~Super Robot Wars Alpha~ (戦友よ。~SUPER ROBOT WARS α~) (Super Robot Wars Alpha imagesangur)
Wa ni Teki Nashi (我ニ敵ナシ) (Super Robot Wars Alpha imagesangur)
Denkou Sekka Volder (電光石火ヴォルダー) (Tatsunoko Fight evnissang)
Gattai! Donranger Robo (合体!ドンレンジャーロボ) (Taiko no Tatsujin: Tobikkiri! Anime Special insertsangur)
Kitto Motto Zutto (きっと もっと ずっと) (Taiko no Tatsujin: Tobikkiri! Anime Special insertsangur, við Mitsuko Horie og Hironobu Kageyama)
Hibike! Taiko no Tatsujin (響け!太鼓の達人) (Taiko no Tatsujin: Tobikkiri! Anime Special insertsang, við Mitsuko Horie og Hironobu Kageyama)

Tokusatsu

Bokura no Barom One (ぼくらのバロム1) (Choujin Barom One OP)
Yuujou no Barom Cross (友情のバロム・クロス) (Choujin Barom One ED)
Arashi yo Sakebe (嵐よ叫べ) (Henshin Ninja Arashi OP)
Warera wa Ninja (われらは忍者) (Henshin Ninja Arashi ED)
Hakaider no Uta (ハカイダーの歌) (Android Kikaider insertsang)
Saburou no Theme (三郎のテーマ) (Android Kikaider insertsang)
Shounen Kamen Rider Tai no Uta (少年仮面ライダー隊の歌) (Kamen Rider V3 ED1)
Robot Keiji (ロボット刑事) (Robot Keiji OP)
Susume Robot Keiji (進めロボット刑事) (Robot Keiji ED)
Shiro Shishi Kamen no Uta (白獅子仮面の歌) (Shiro Shishi Kamen OP)
Chest! Chest! Inazuman (チェスト!チェスト!イナズマン) (Inazuman ED)
Setup! Kamen Rider X (セタップ!仮面ライダーX) (Kamen Rider X OP)
Ore wa X Kaizorg (おれはXカイゾーグ) (Kamen Rider X ED)
Inazuman Action (イナズマン・アクション) (Inazuman F ED)
Ganbare Robocon (がんばれロボコン) (Ganbare!! Robocon OP1)
Oira Robocon Robot dai! (おいらロボコンロボットだい!) (Ganbare!! Robocon OP2)
Oira Robocon Sekai Ichi (おいらロボコン世界一) (Ganbare!! Robocon ED1)
Robocon Ondou (ロボコン音頭) (Ganbare!! Robocon ED2)
Hashire!! Robcon Undoukai (走れ!!ロボコン運動会) (Ganbare!! Robocon ED3)
Robocon Gattsuracon (ロボコン ガッツラコン) (Ganbare!! Robocon ED4)
Bouken Rockbat (冒険ロックバット) (Bouken Rockbat OP)
Tetsu no Prince Blazer (鉄のプリンス・ブレイザー) (Bouken Rockbat ED)
Kamen Rider Stronger no Uta (仮面ライダーストロンガーのうた) (Kamen Rider Stronger OP)
Kyou mo Tatakau Stronger (きょうもたたかうストロンガー) (Kamen Rider Stronger ED2, viđ Mitsuko Horie)
Stronger Action (ストロンガーアクション) (Kamen Rider Stronger ED3, viđ Mitsuko Horie)
Yukuzo! BD7 (行くぞ!BD7) (Shounen Tantei Dan OP)
Shounen Tantei Dan no Uta (少年探偵団のうた) (Shounen Tantei Dan ED)
Shouri da! Akumaizer 3 (勝利だ!アクマイザー3) (Akumaizer 3 OP)
Susume Zaiderbeck (すすめザイダベック) (Akumaizer 3 ED)
Kagayaku Taiyou Kagestar (輝く太陽カゲスター) (The Kagestar OP)
Star! Star! Kagestar (スター!スター!カゲスター) (The Kagestar ED)
Tatakae! Ninja Captor (斗え!忍者キャプター) (Ninja Captor OP, viđ Mitsuko Horie)
Oozora no Captor (大空のキャプター) (Ninja Captor ED, viđ Mitsuko Horie)
Jigoku no Zubat (地獄のズバット) (Kaiketsu Zubat OP)
Otoko wa Hitori Michi wo Yuku (男はひとり道をゆく) (Kaiketsu Zubat ED)
Oh!! Daitetsujin One Seven (オー!!大鉄人ワンセブン) (Daitetsujin 17 OP)
One Seven Sanka (ワンセブン讃歌) (Daitetsujin 17 ED)
Kyouryuu Sentai Koseidon (恐竜戦隊コセイドン) (Kyouryuu Sentai Koseidon OP)
Koseidon March (コセイドンマーチ) (Kyouryuu Sentai Koseidon ED)
Battle Fever Sanka (バトルフィーバー讃歌) (Battle Fever J insertsang)
Battle Fever Dai Shutsugeki (バトルフィーバー大出撃) (Battle Fever J insertsang)
Yuke! Yuke! Megaloman (行け!行け!メガロマン) (Megaloman OP)
Waga Kokoro no Rozetta Hoshi (我が心のロゼッタ星) (Megaloman ED)
Moero! Kamen Rider (燃えろ!仮面ライダー) (Kamen Rider (Skyrider) OP1)
Otoko no Na wa Kamen Rider (男の名は仮面ライダー) (Kamen Rider (Skyrider) OP2)
Haruka naru Ai ni Kakete (はるかなる愛にかけて) (Kamen Rider (Skyrider) ED1)
Kagayake! 8-Nin Rider (輝け!8人ライダー) (Kamen Rider (Skyrider) ED2)
Junior Rider Tai no Uta (ジュニアライダー隊の歌) (Kamen Rider Super 1 ED2)
Ashita ga Arusa (あしたがあるさ) (Taiyou Sentai Sun Vulcan insertsang)
Umi ga Yondeiru (海が呼んでいる) (Taiyou Sentai Sun Vulcan insertsang)
Kagayake! Sun Vulcan (輝け!サンバルカン) (Taiyou Sentai Sun Vulcan insertsang)
Kimi wa Panther (君はパンサー) (Taiyou Sentai Sun Vulcan insertsang)
Taiyou March (太陽マーチ) (Taiyou Sentai Sun Vulcan insertsang)
Andro Melos (アンドロメロス) (Andro Melos OP)
Kaette Koiyo Andro Melos (帰ってこいよアンドロメロス) (Andro Melos ED)
Jikuu Senshi Spielvan (時空戦士スピルバン) (Jikuu Senshi Spielvan OP)
Kimi on Nakama da Spielvan (君の仲間だスピルバン) (Jikuu Senshi Spielvan ED1)
Kesshou da! Spielvan (結晶だ!スピルバン) (Jikuu Senshi Spielvan ED2)
Time Limit (タイムリミット) (Choujinki Metalder ED)
Eien no Tameni Kimi no Tameni (永遠のために君のために) (Kamen Rider BLACK RX insertsang)
Just Gigastreamer (ジャスト・ギガストリーマー) (Tokkei Winspector insertsang)
Yuusha Winspector (勇者ウインスペクター) (Tokkei Winspector insertsang)
Yume mo Hitotsu no Nakama-Tachi (夢もひとつの仲間たち) (Tokkei Winspector insertsang)
Hoero! Voicelugger (ほえろ!ボイスラッガー) (Voicelugger OP)
Samba de Gaoren (サンバ de ガオレン) (Hyakujuu Sentai Gaoranger insertsang)
Hyakujuu Gattai! Gaoking (百獣合体!ガオキング) (Hyakujuu Sentai Gaoranger insertsang)
Tao (道) (Juuken Sentai Gekiranger ED)

Víðagitnir leiklutir
Anime
 1979:Koraru no Tanken - Rat Hector
 1979:Space Carrier Blue Noah - Bólkakommandørur
 1987:Dangaioh (OVA) - Yoldo
 2007:Happy Lucky Bikkuriman - La☆Keen
Tokusatsu
 1986:Jikuu Senshi Spielvan - Dr. Ben
 1999:Voicelugger - Voicelugger Gold
 2007:Chou Ninja Tai Inazuma!! SPARK - Shouryuusai Mizuki
Videospæl
 ????:Super Robot Wars Alpha 3 - Keisar Ephes

Bókmentir
 Hitoshi Hasebe: Anison - Kashu Ichiro Mizuki Sanjuu Shuunen Kinen Nekketsu Shashinshuu (兄尊(アニソン)―歌手水木一郎三十周年記念熱血写真集) (1999, Oakla Publishing) ISBN 4-87278-461-8
 Ichiro Mizuki & Project Ichiro: Aniki Damashii ~Anime Song no Teiou / Mizuki Ichirou no Sho~ (アニキ魂~アニメソングの帝王・水木一郎の書~) (2000, Aspect) ISBN 4-7572-0719-0

Ávísingar úteftir

 Ichirou Mizuki Almenn heimasíða
 Ichirou Mizuki - Anison Database
 evden eve nakliyat
 Ichirou Mizuki - Anime News Network
 Ichirou Mizuki - Henshin Hall of Fame

Japanskir tónleikarar
Føðingar í 1948


Kekkiskt mál

Kekkiskt (kekkiskt: čeština) er Indo-evropeisk mál. Málið verður talað í ES, Kekkia og Slovakia. Í Kekkia tosa 10.300.000 fólk kekkiskt.

Persónur og sagnorð vera

 já jsem (eg eri)
 ty jsi (tú ert)
 on je (hann er)
 ona je (hon er)
 ono je (tað er)
 my jsme (vit eru)
 vy jste (tit eru)
 oni jsou (teir eru)
 ony jsou (tær eru)
 ona jsou (tey eru)

Stavraðið

A a, Á á, B b, C c, Č č, D d, Ď ď, E e, É é, Ě ě, F f, G g, H h, CH ch, I i, Í í, J j, K k, L l, M m, N n, Ň ň, O o, Ó ó, P p, Q q, R r, Ř ř, S s, Š š, T t, Ť ť, U u, Ú ú, Ů ů, V v, W w, X x, Y y, Ý ý, Z z, Ž ž

Talorð

 jeden, jedna; jedno (ein; eitt)
 dva, dvě (tveir)
 tři (tríggir)
 čtyři (fýra)
 pět (fimm)
 šest (seks)
 sedm (sjey)
 osm (átta)
 devět (níggju)
 deset (tíggju)

Slavisk mál
Mál í Evropa


Brno

Brno (týskt: Brünn) er ein býur í Kekkia. Býurin hevur umleið 377.508 íbúgvar. (49°12' norðurbreidd, 16°37' eysturlongd)

Býir í Kekkia


Bălţi

Bălţi (russiskt; Бельцы) er ein býur í Moldova, sum hevur umleið 102 457 íbúgvar (2014). Býurin er triðstørsti býur í Moldova næst eftir Chișinău og Tiraspol. Hann varð stovnaður í 1620 og fekk býarrættindi í 1818.

Moldova


Hafnarfjarðarkaupstaður

Hafnarfjarðarkaupstaður (ella Hafnarfjörður) er ein keypstaður í Íslandi som liggur í Suðvesturvaldøminum í Íslandi, og hevur umleið 25.800 íbúgvar. Borgarstjóri er Lúðvík Geirsson.

Kommunur í Íslandi


Garðabær

Garðabær er ein býur og kommuna í Reykjavíkarøkinum í Íslandi. Kommunan er í Suðurvesturvaldøminum, sum er eitt av seks valdømum. Í januar 2011 var fólkatalið 10.909, býurin er sættstørsti býur í Íslandi. Borgarstjóri er Gunnar Einarsson. Kenda filmsrøðin fyri børn, Lazytown, var tikin upp í Garðabær kommunu á einum 5,067 m² stórum filmsstudio. Í býnum er eitt fótbóltsfelag sum eitur Stjarnan. Liðið hjá monnunum rykti upp úr 1. deild til bestu deildina, sum nevnist Úrvalsdeildin (og Pepsideildin) í 2008. Besta kvinnuliðið hjá felagnum vann Íslendska meistaraheitið í 2011. Garðabær er vinarbýur við Tórshavn.

Kommunur í Íslandi
Býir og bygdir í Íslandi


Ostrava

Ostrava (týskt: Ostrau, Pólskt mál: Ostrawa) er ein bygd i Kekkia. (49°50' norðurbreidd, 18°17' eysturlongd) Býurin hevur umleið 297.400 íbúgvar.

Býir í Kekkia


Føroya Arbeiðarafelag

Føroya Arbeiðarafelag er felag fyri arbeiðsmannafeløg og arbeiðskvinnufeløg í Føroyum. Føroya Arbeiðarafelag umboðar limafeløgini, tá tey skulu samráðast um lønarviðurskifti við Føroya Arbeiðsgevarafelag og onnur vinnufeløg. Føroya Arbeiðarafelag er limur í Samtak. Hini arbeiðarafeløgini sum eru limir í Samtak eru: Havnar Arbeiðsmannafelag, Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag og Føroya Fiskimannafelag. Samtak umboðar knappar 8000 lønmóttakarar í Føroyum.

Formenn

Limafeløg
Arbeiðsmannafelagið Beinisvørð, Sumba
Arbeiðsmannafelagið Framtíðin, Vágur
Fámjins Arbeiðarafelag, Fámjin
Haldórsvíkar Sóknar Arbeiðarafelag, Haldórsvík
Hvannasunds Sóknar Arbeiðarafelag, Norðdepil
Skopunar Arbeiðsmannafelag, Skopun
Sandavágs Arbeiðarafelag, Sandavágur
Arbeiðarafelagið Hæddin, Saltangará
Vestmanna Arbeiðarafelag, Vestmanna
Tofta Arbeiðarafelag, Toftir
Sunda Sóknar Arbeiðarafelag, Oyrarbakki
Sørvágs Arbeiðarafelag, Sørvágur
Sjóar Sóknar Arbeiðarafelag
Sands Arbeiðarafelag, Sandur
Arbeiðarafelagið Rubbishella, Porkeri
Oyndafjarðar Arbeiðarafelag, Oyndarfjørður
Miðvágs Arbeiðarafelag, Miðvágur
Leirvíkar Arbeiðarafelag, Leirvík
Kollafjarðar Arbeiðarafelag, Kollafjørður
Kalsoyar Arbeiðarafelag, Húsar
Hósvíkar Arbeiðarafelag, Hósvík
Gøtu Arbeiðarafelag, Gøta
Fuglafjarðar Arbeiðsmannafelag, Fuglafjørður
Fuglafjarðar Arbeiðskvinnufelag, Fuglafjørður
Fiskepigernes Fagforening, Tvøroyri
Eiðis Arbeiðsmannafelag, Eiði
Arbeiðsmannafelagið Roynd, Hvalba
Arbeiðsmannafelagið Klettur, Søldarfjørður
Arbeiðsmannafelagið Hov, Hov
Arbeiðskvinnufelagið Vónin, Skopun
Arbeiðskvinnufelagið Roynd, Hvalba
Arbeiðskvinnufelagið Fjallbrúður, Vágur
Arbeiðskvinnufelagið Drósan, Øravík
Arbeiðarafelagið Lýsing, Skála

Keldur

 Halga stund, ber signing og frið. Í: Jólaboð 2005

Útvortis ávísingar
Heimasíðan hjá Føroya Arbeiðarafelag
Samtak.fo

Yrkisfelag
Føroysk fakfeløg
Arbeiðsmarknaður


Jóhannes Olsen

Jóhannes Olsen (15. desember 1914 - 2002) búði í Sandavági. Hann var pápi tónaskaldið Knút Olsen.
Hann var limur í nógvum feløgum, m.a. Sandavágs Arbeiðsmannafelagi (seinni Sandavágs Arbeiðafelag), Sandavágs Sjúkrakassa (seinni Vága Sjúkrakassi), barnaverndarnevnd og skúlanevnd, Blákrossi, kirkjuráði og Føroya Arbeiðarafelagi. Eisini stjórnaði hann eina tíð Sandavágs sangkóri.

Keldur

 Halga stund, ber signing og frið. Í: Jólaboð 2005

Føroyskir politikarar
Føroyskur kórsangur
Føðingar í 1914
Andlát í 2002


Mount Everest

Mount Everest (tibetanskt: ཇོ་མོ་གླང་མ Qomolangma, nepalskt: सगरमाथा Sagarmatha) er hægsta fjall á jørðini. Fjallið er 8.848 m høgt og er mark millum Nepal og Tibet (Kina). Edmund Hillary úr Nýsælandi og Tenzing Norgay úr Nepal vóru fyrstir upp á toppin á Mt. Everest, tað hendi hin 29. mai í 1953.

Leirvíkingurin Arne Vatnhamar klintraði upp á Mount Everest í 2014 og náddi toppin hin 25. mai 2014 sum tann fyrsti føroyingurin nakrantíð.

Keldur

Fjøll