Elvis Presley

Elvis Aaron Presley (føddur 8. januar 1935, Mississippi, deyður 16. august 1977, Tennessee) varð borin í heim í Tupelo, Mississippi í USA. Hann seldi rock and rollplátur í millióntali og spældi í 33 filmum. Elvis doyði tann 16. august í 1977 og veruliga orsøkin er ongantíð komin fram - uttan almenna frágreiðingin um hjartastopp.

Elvis, ella eisini kallaður "The king of rock 'n' roll", var føddur 8. januar 1935, í Mississippi. Hann vaks upp sum einabarn, hansara tvillingabeiggi bleiv føddur deyður. Hann vaks upp í Tupelo, men í 1948 flutti hann og familja hansara til Memphis, Tennessee. Tá Elvis var liðugur í Humes High School í Memphis, tók hann smá arbeiðir, so sum lastbilasjafør og eisini arbeitti hann í einum biografi. Hann byrjaði so smátt at syngja runt í býinum og bleiv róptur ”The hillbilly cat”, og so skrivaði hann undir við plátufelagið Sun Records í býinum, men í 1955 bleiv kontraktin seld til RCA Victor. Hann gjørdi nógv fyri at skapa tíðiligan rock and roll, hálaði mýrkan blues sang inn í hvítan. Hann bleiv skjótt kendur og ein vælumtóktur sangari, í Memphis. Og í 1956 var hann longu blivin ein international sensatión.

Tað er blivi vurdera at Elvis hevur selt eina milliard eintøk verðina runt, meir enn nakar annar í søguni. 150 fløgur eru gull, platinum ella multiplatinum sertifiseraðar av Recording Industry Association of America. Elvis hevði ikki minni enn 149 løg á billboard popp listanum. 114 løg vóru á top 40, 40 løg á top 10 og 18 á endaðu nummar eitt. Øll tey 18 løg sum vóru nummar 1, vóru tilsamans í 80 vikur á billboard listanum. Og hetta var bara av hansara pop tónleiki og bara í Amerika. Hann hevur alt í alt givið 76 fløgur út. Elvis spældi við í 33 filmum, kendasti av teimum er filmurin "King Creole", har Elvis spældi høvuðsleiklutin, sum kom út í svørtum og hvítum í 1958. Hann skrivaði søgu við teimum ofta metsetandi konsertum. Hann bleiv nomineraður til 14 grammy awards, men bara tríggjar av teimum av National Academy of Recording Arts & Sciences.

Elvis varð sendur til Týsklands í 1958 fyri amerikanska herin. Men hann var bara í herinum tvey ár. Har møtir hann og verður forelskaður í tí 14 ára gomlu gentuni Priscilla Ann Wagner. Tey flyta í 1960 til Hollywood í Kalifornia, og í 1968 eiga tey sítt fyrsta og einasta barn. Av Elvis’sa stóru missnýtslu av rúsevnum, byrjaði hann eisini at fáa vekttrupuleikar. Men sjálvt um vektin og mongin av rúsevnum bleiv við at hækka, bleiv Elvis við at spæla góðar og  útseldar konsertir væl inní 1970'ini.

Men 16. august 1977, dagin áðrenn hann skuldi fara á eina konsertferð, bleiv hann funnin deyður á vesigólvinum, í heiminum Graceland í Memphis. Orsøkin til deyða hansara ikki ordiliga føst løgt enn, men læknar høvdu funni yvir tíggju forskellig sløg av rúsevnum og heilivági í blóðinum. Man heldur at cardiac arrhythmia er orsøkin. Tað fær hjarta til at pumpa ójavnt, og til endans steðga. Graceland er staðið har Elvis búði til sín síðsta dag. Hann keypti villaina 25. mars 1957 fyri bara $ 102.500. Í dag er Graceland eitt stórt savn, har møguligt er at síggja hvussu Elvis livdi o.a. Graceland hevur umleið 600.000 til 900.000 vitjandi ferðafólk hvørt ár. Elvis liggur gravaður í garðinum í Graceland.

Elvis verður áhaldandi heiðraður sum ein stjørna og legenda, líka nógv nú hann er deyður, sum tá hann var álívi. Elvis var sanniliga ein sensatión í sínari tíð, ikki bara í Amerika, men í øllum heiminum. Hann fullkomiliga broytti tónleikin. Hann hevur inspirerað nógv fólk í dag, og tað fer ikki at broytast.

Keldur

http://www.elvis.com/about-the-king/biography_.aspx
http://www.imdb.com/name/nm0000062/bio
http://wiki.answers.com/Q/How_many_albums_did_Elvis_have
http://memphis.about.com/od/elvis/f/elvisdeath.htm

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sangarar
Føðingar í 1935
Andlát í 1977


J. R. R. Tolkien

J. R. R. Tolkien (3. januar 1892 í Bloemfontein – 2. september 1973 í Bournemouth) var rithøvundur. Forbókstavirnir standa fyri nøvnunum John Ronald Reuel. Hann var eingilskmaður, men langt afturi í ættini var ein av forfedrum hansara komin úr Týsklandi, og eftirnavnið ber brá av tí. Hóast bæði foreldrini vóru ensk, so var hann føddur í Suðurafrika í 1892. Faðir hansara var ein av teimum mongu eingilskmonnunum, sum fór hagar at fáa eitt livibreyð, og konan kom eisini hagar. Men lítli John livdi bert í Suðurafrika til hann var trý ár. Pápin doyði, og mamman flutti aftur til Onglands. Mamman doyði eisini tíðliga, og hann kom til góð fólk at vera. Gávurnar hevði hann góðar, og fekk hann møguleika til at koma á bestu skúlar.

Tá hann var 22 ár brast Fyrri heimsbardagi á. Hann kom upp í bretska herin eins og flestu av teimum ungu, ið tá vóru, og hann var í skotgrøvunum á vesturhermótinum í Norðurfraklandi. Hetta var ikki nakað trygt stað at vera. Hann var við í einum bardaga, har 60.000 hermenn doyðu, so har breyt í bæði borð. Tá kríggið var av, hevði hann mist allar sínar bestu vinir, og av teimum, sum gingu í hansara klassa, var hann tann einasti sum livdi. Hetta var bert tí fyri at takka, at hann gjørdist sjúkur og kom burtur frá vígvøllunum.

Professarin í málfrøði

Heimafturkomin skuldi hann taka upp aftur sítt friðarliga lív við lestri og skriving, og gjørdist hann málfrøðingur. Sergrein hansara var tað málið, sum verður kallað angulsaksiskt. Tá Rómverjaríkið fall í fimtu øld tóku teir burtur teir hermenn, teir høvdu standandi í Onglandi til at verja fólkini móti álopum frá skotunum. Fyri at verja seg heittu táverandi onglendingar á nakrar fólkabólkar, sum búðu á teimum leiðum, har markið millum Týskland og Danmark er í dag. Jútar, anglar og saksar løgdust ikki á boðini og sigldu yvir um Norðsjógvin og tóku ræðið í landinum. Tað mál, teir tosaðu, gjørdist so almenna málið í Onglandi. Tað líktist avbera nógv norrønum, sum er upphavið til íslendskt, føroyskt, |norskt, svenskt og danskt. Tað, sum er varðveitt av angulsaksiskum, og tað er ikki lítið, er tí tað fyrsta, ið er skrivað á einum máli, sum líkist okkara, burtursæð frá nøkrum rúnum. Tað næsta, sum er varðveitt á hesum norðurlendsku málum er "Føroyingasøga" og aðrar fornsøgur.

Hobbin

Víðagitni høvundurin, J. R. R. Tolkien, gav bókina, The Hobbit, ella There and Back Again, út í 1937, og henda gandakenda og øðrvísi barnabókin varð so væl móttikin, at bókaútgevarin heitti á høvundan um at geva út eitt framhald av henni – hetta gjørdist byrjanin av eini av teimum best kendu bókunum, ið nakrantíð eru skrivaðar: Ringanna Harri. Fyri at vera ein góður lærari í angulsaksiskum mátti Tolkien tí lesa norrønt, og tað gjørdi hann saman við góðum vinum um 1930. So var tað ein dagin, hann sat og rættaði próvtøkuuppgávur, at hann sá eitt blankt ark inn ímillum. Á tað arkið skrivaði hann: "Í einari holu í jørðini búði ein hobbi". Burtur úr hesum kom bókin "Hobbin" út í 1937. Eftir øllum at døma er orðið hobbi avlagað av onkrum navni fyri huldumann, og tað hann ger, er tí at greiða frá, hvussu huldumenn eru, og hvat ið teir gera, og hvørjum teir eru saman við. Teir berjast ímóti illum verum, trøllum, eiturkoppum og øðrum ringum, men teir eru saman við álvum og eisini við monnum, sum teir mangan hjálpa.

Fremstur av hobbunum er Bilbo Pjøkin, sum av Gandálvi verður sendur við dvørgum út á eina ferð, ið tekur eitt ár, at vinna á orminum Smáki. Hetta eydnast, og hann kemur aftur í øllum góðum við miklum ríkidømi. Men á hesi ferð hevur hann funnið ein gandaring. Tann, sum setir henda ring á fingurin gerst ósjónligur. Bókin um hobban Bilbo Pjøkan gjørdist sera væl umtókt, og forlagið bað og bønaði professaran um at koma við einum framhaldi. Men hann gav sær góðar stundir, og ár gekk av ári, uttan at forlagið fekk nakra bók. Fimtan ár seinni kom hann so við einum handriti, og tað var framhaldið av søguni um ringin. Teir á forlagnum øtaðust við, tí bókin var so stór. Teir spurdu hann um hann ikki kundi minka hana, men tað kom ikki upp á tal, og at enda kom henda bók út í trimum pørtum. Fyrsti partur, »Ringliðið« kom út í 1954, og í 1955 komu teir báðir næstu partarnir, »Tey bæði tornini« og »Kongurin kemur aftur«.

Tjaldlega við húsini

Í fyrstuni var ikki nógv hóvasták gjørt burtur úr hesum bókum. Harraguð, tað komu so nógvar bøkur út, og hesar vóru stórar og dýrar. Men so hendi tað, at eitt forlag í Amerika fór at geva út eina piratútgávu, sum tað ikki ætlaði at Tolkien skuldi fáa nakað fyri, so hon kundi seljast bíliga.

Serliga í sekstiárunum gjørdist hon ein rættilig kultbók. Ung fólk lósu hana, og Tolkien gjørdist navnframur út um alt mark. Hann var jú 63 ár, tá ið bókin kom út, og tá hann var farin um tey sjúti hendi tað, at ein klassi úr einum studentaskúla í Kalifornia kom við flogfari til Onglands í summarfrítíð síni og gjørdi eina tjaldlegu uttan fyri húsini hjá honum fyri at vera í nánd av hesum mæta rithøvundi.

Filmarnir

Tolkien doyði í 1973, og giti hansara er bara vaksið sínani. Bøkurnar verða prentaðar umaftur og umaftur, ikki bert í teimum enskttalandi londunum, men eisini í týðingum aðrastaðni. Alt í alt er søgan um ringin prentað í meira enn 100 milliónum eintøkum, og sum kunnugt vórðu tríggir filmar gjørdir um hesa bók, og høvdu teir metstóra undirtøku. Tann fyrsti parturin kom í 2003, annar partur í 2004, og í 2005 er triði og seinasti partur komin.

Bretar
Enskir rithøvundar


Palestina

Palestina (hebráiskt: ארץ־ישראל, arábiskt: فلسطين) er sunnasti parturin av Sýria. Rómverjar róptu landið Palestina. Palestina er gr. snið av hebr. Peleschet, "Filistaralandið".

Ígjøgnum søguna hevur Palestina havt ein sentralan geostrategiskan týdning, tí økið bindur saman afrikanska, asiatiska og evropeiska kontinentið. Umframt hetta hevur økið havt ein átrúnaðarligan og mentanarligan týdning fyri bæði islam, kristindómin og jødadómin . Av hesum orsøkum hevur økið verið ein vígvøllur við alskyns kríggjum og innrásum ígjøgnum øldirnar og hevur støðugt skift hendur ímillum jødar, persar, grikkar og rómverjar.

Hundrað lond hava viðurkent palestinsku økini sum sjálvstøðugt ríki (í 2011) .

Landalæra

Palestina er lítið land. Tað er mest fjallaland, 700 til 1000 m. yvir havinum. Hetta hálendið gongur úr suðri og norðureftir gjøgnum Vesturjordanska landið. Fjøllini eru av kálksteini, sum er ógvuliga moyrur, og vatn lekur ígjøgnum. Har eru mongdir av holum og nógvar keldur. Ísrael er ein partur av tí gamla Palestina .

Politikkur

Stórur partur av arábiska fólkinum varð noyddur at fara úr Palestina og mátti liva sum flóttafólk í Jordan og Libanon. Tí er mikil og áhaldandi fíggindaskapur ímillum ísraelsmenn, palestinar og arábisku grannalondini. Ísrael hersetti bæði Eysturjerúsalem og Vestara Áarbakka í 1967, og Eysturjerúsalem er seinni lýstur ísraelskt øki. Altjóða samfelagið og palestinararnir hava fleiri ferðir funnist at Ísrael, tí landið heldur fram við at byggja bústaðir í einum hersettu økjunum .

Hamas tók valdið í Gaza í 2007. Teir hava sent rakettir í hópatali inn yvir ísraelskar bygdir og sært og dripið nógvar ísraelar hesi seinastu árini. Í 2008 vóru 3.200 rakettir og spreingivarparar send úr Gaza inn í Ísrael . Ísrael leyp á Gaza í 2008. Vápnaða deildin hjá Hamas segði í januar 2009, at hon misti "einans" 48 mans undir ísraelsku innrásini í Gaza. Ísrael sigur hinvegin, at herurin drap meira enn 500 Hamas-limir í krígnum, sum byrjaði 27. desember í 2008.

Tað er trupult at ferðast hjá teimum, ið búgva í Palestinskum øki. Tey fáa ikki loyvi at ferðast gjøgnum høvuðslufthavnina í Ísrael, Ben Gurion Airport. Ístaðin mugu tey fara til ein flogvøll í Jordan, og so flúgva haðani. Tað tekur teimum vanliga tveir dagar at ferðast frá Betlehem til flogvøllin í Jordan. Tað er eisini sera trupult við loyvum og tekur langa tíð at ferðast millum býir á palestinskum økjum. Næstan 200.000 palestinar í landbúnaðarøkum á Vestara Áarbakka hava onga atgongd til rennandi vatn. Í Gaza er millum 90 og 95 prosent av vatninum dálkað og óegnað til menniskju.

Sameindu Tjóðir

Frøin var stór á Vestara Áarbakka og í Gazageiranum, tá ST-aðalfundurin 29. nov. 2012 samtykti at geva Palestina eygleiðarastøðu í heimsfelagsskapinum . Hóast harða mótstøðu frá serliga USA og Ísrael atkvøddu 138 av teimum 193 limalondunum fyri. Teirra millum vóru eitt nú Noreg, Danmark og Ísland. Samtyktin gevur Palestina eygleiðarastøðu sum ikki-limaland, og tað er sama støða, sum Vatikanríkið hevur. Týskland, Stóra Bretland og Avstralia vóru millum londini, sum ikki atkvøddu. USA, Kanada, Ísrael, Kekkia, Panama, Palau, Nauru, Mikronesiasamveldið og Marshalloyggjar atkvøddu ímóti. Ísraelski ST-sendiharrin, Ron Prosor, segði at samtyktin er eitt afturstig fyri friðartilgongdina í Miðeystri. Tað sama segði amerikanski ST-sendiharrin, Susan Rice.

Fólkið

Ikki allir palestinar eru muslimar. Nakrir eru kristnir (umleið 1,1 - 2,4 % ). Hamas hevur ræðið á Palestinskum øki, og teir ynskja heldur at hava islam enn kristindóm . Nógv av teimum kristnu á teimum Palestinsku økjunum hava síðstu árini valt at flyta til onnur lond . Nógv flyta til USA ella lond í Vesturevropa sum Týskland og Svøríki, tí har hava tey tað nógv betri. Tey allarflestu av teimum, ið fara uttanlands at lesa, koma ongantíð aftur til Palestina. Bæði tí tað er trupult hjá teimum at fáa arbeiði, og tí at tey hava tað munandi betri í øðrum londum. Bara umleið 5 % koma aftur. Um 10 til 15 ár vera næstan eingi kristin eftir í Palestina, um henda gongdin heldur fram. Í Gaza eru bara 2.000 kristin av einum fólkatali, ið telur 1,3 millión . Á Vestara Áarbakka eru bara 1,1 % av fólkinum kristin. Og talið minkar .

Keldur

Asia
Palestina


Barain

Kongsríkið Barein er eitt lítið oyggjaland í Persaflógvanum. Barein var fyrsta oljulandið á Arábianesinum. Stórar oljukeldur hava gjørt Barein ovurríkt, og oljuídnaður er høvuðsvinna. Oljukeldur og reinsingarstøðir geva nógvum fólki arbeiði, men ferðavinnan kastar eisini nógv av sær. Nú eru oljukeldurnar skjótt tómar. Mesta av Barein er heit, turr og grýtut oyðimørk. Høvuðsstaðurin eitur Manama.

Í 1986 varð koyrandi eftir byrging til Saudiarábia. Nógvir saudar fara til Barein at stuttleika sær, tí á oynni halda tey ikki islamisku lógirnar sum í Saudiarábia. Islamisku lógirnar banna til dømis fólki at drekka alkohol.

Landalæra

Barein er lítil oyggj, ikki longri enn 48 km (nakað sum Streymoyggin). Veðurlagið er heitt og turt, og næstan alt landið er oyðimørk. Av tí at har regnar so lítið, ber bara til at dyrka, um vatn verður veitt á markirnar. Fast vegasamband – brýr og byrgingar – er ímillum høvuðsoynna Barein og grannaoyggjarnar Al Muharraq og Sitrah. Fast vegasamband er eisni inn á meginlandið til Saudi-Arabia, ið Barein hevur tætt samband við. Oyggin Barein er bara 48 km long, hinar oyggjarnar eru upp aftur smærri.

Búskapur

Oljuvinnan er høvuðsvinnan. Tey funnu olju og natúrgass í Flógvanum tíðliga. Meira enn helvtin av tí olju, sum er tøk í heiminum nú á døgum, er í Flógvanum. Úr boritornunum í oyðimørkini brennur natúrgassið, sum kemur upp saman við oljuni. Nú ið oljan er um at vera uppi, hevur perluveiða tikið seg upp aftur. Perlutíðin er frá juni til september. Perlukavararnir kava niður á botn við søkki uppi á sær; útgerð teirra er annars bara ein nasaklemma, knivur og kurv at leggja skeljarnar í. Dýrastu perlurnar eru fannhvítar og bera á ljósareytt.

Asia
Barein


John McCain

John Sidney McCain III (f. 29. august 1936 í Panama - 25. august 2018) var senatorur í Arizona. Hann stillaði upp, sum forsetavalevni, ímóti Barack Hussein Obama (D) í 2008. Hann er eisini senatorur í Arizona. Sarah Palin var varaforsetavalevni hjá John McCain, tá hann í 2008 var forsetavalevni hjá Republikanarunum.

John McCain var flogskipari í amerikanska herinum undir Vietnamkrígnum. Undir krígnum var hann skotin niður og tikin sum krígsfangi. Hann sat fangaður í Vietnam í fimm og eitt hálvt ár. McCain royndi tvær ferðir at gerast amerikanskur forseti. Í ár 2000 tapti hann uppstillingarvalið hjá republikanarunum til George W. Bush. Í 2008 eydnaðist tað honum at gerast republikanska forsetavalevnið, men hann tapti valið til demokratiska umboðið, Barack Obama.

Bæði dóttur hansara, Meghan McCain, og kona hansara, Cindy McCain, hava boðað amerikanska fólkinum frá at tær eru fyri at samkynd kunnu giftast. McCain sjálvur vil kortini enn vera við, at hann bara heldur, at kvinna og maður kunnu giftast við hvør øðrum. John McCain var ein av teimum, sum syrgdu fyri, at samkynd fólk ikki kunnu giftast í Arizona, og McCain familjan er ein hin best kenda republikanska familjan í Arizona.

Keldur og fótnotur

Amerikanskir politikarar
Føðingar í 1936
Andlát í 2018


Vestmannaoyggjarnar

Vestmannaoyggjarnar liggja 14 km suðurvestan fyri Ísland. Oyggjarnar eru 15 í talið og innihalda eisini 30 klettir og skerð. Oyggjarnar eru av vulkanskari upprunnaði og tað er yvir 10.000 ár síðani, tær risu upp úr havinum. Tað verður meint, at tær vóru búsettar árin Ísland bleiv í sínari tíð, men enn er hetta óvist. 2 prosent av fólkatalinum í Íslandi búgva á Heimaoy, sum eisini er tann størsta og einasta búsetta oyggin av vestmannaoyggjunum. Har búgva umleið 5.000 fólk og høvusframleislan er fiskur, tvs. toskur og turrfiskur. 12 prosent av samlaða útflutninum í Íslands kemur úr Vestmannoyggjunum (Heimeay). Tað er eisini eitt ógvuligani áhuganivert ferðamannaumráði, serligani aftaná vulkanútbróti í 1963, tá ið oyggin Surtoy rós upp úr havinum. Hetta fenomeni, vakti sera stóran áhuga fyri vísindafólk kring knøttin. Serligani fyri vísindafólk í kanna mál, sum tildømis, jarðarskorpuna, lava og havbotnin.

Slóðir

 Heimasíða

Ísland
Oyggjar


Norðurlandaráðið

Norðurlandaráðið er eitt samstarv millum fólkavaldu tingini í norðurlondum, og harvið ein týdningarmikil brikkur í almenna partinum av norðurlendska samstarvinum. Norðurlandaráðið er ein pendantur til Norðurlendska ráðharraráðið, sum er samstarv millum norðurlendsku stjórnarleiðararnar.

Norðurlandaráðið varð stovnað í 1952 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt tey trý sjálvstýrandi økini Føroyar, Grønland og Áland. Karmarnir fyri Norðurlandaráðið eru settir í Helsingforssáttmálanum frá 1962. Endamálið hjá ráðnum er at varðveita og menna norðurlendska samstarvið, tá tað kemur til rættarviðurskifti, mentan, samferðslu, umhvørvi, sosial og fíggjarlig viðurskifti.

Norðurlandaráðið handar hvørt ár hesar virðislønir:

 Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 Bókmentavirðislønina
 Filmvirðislønina
 Tónleikavirðislønina
 Umhvørvisvirðislønina

Virðislønirnar eru áljóðandi 350.000 DKK og verða handaðar í sambandi við árliga fundin hjá ráðnum.

Sí eisini
 Norðurlendska ráðharraráðið

Slóðir
 Norðurlandaráðið
 Hallo Norden

Keldur

Norðurlond
Norðurlendskt samstarv


Norðurlendska ráðharraráðið

Norðurlendska Ráðharraráðið er ein samstarvsbólkur hjá norðurlendsku stjórnunum. Grundarlagið fyri Norðurlendska ráðharraráðnum er skrivað í Helsingforssáttmálanum.

Norðurlendska Ráðharraráðið varð sett á stovn í 1971 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt landsstýrini í teimum trimum sjálvstýrandi økjunum Føroyar, Grønland og Áland.

Formansskapurin fyri ráðharraráðið varðir eitt ár og skift verður millum tey fimm norðurlendsku londini.

Sí eisini
 Norðurlandaráðið

Slóðir
 Norðurlendska Ráðharraráðið

Norðurlond
Norðurlendskt samstarv


Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins

Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins verður luta hvørt ár í samband við setanina av Norðurlandaráðinum. Fyrstu ferð virðislønin var luta var í 1995.

Móttakarar

Sí eisini
 Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
 Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
 Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins

Keldur

Norðurlond


Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins

Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri filmun úr norðurlondum. Virðislønin varð stovnað í 2002 og hevur frá 2005 verði latin hvørt ár.

Virðislønavinnarar og tilnevnd

Vinnarar

Sí eisini
 Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
 Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins

Slóðir
 www.norden.org
 Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins

Norðurlond
Filmur
Norðurlendskt samstarv
Filmsvirðislønir


Norrønt mál

Mál sum hava uppruna í norrønt : Íslenskt, Føroyskt, Norn, Norskt(Nynorskt), Danskt, Svenskt, Gutnish, og Álvdalska.

Norrønt, fornnorrønt ella bara vesturnorrønt, sum tað verður kalla í dag og donsk tunga vóru felagsnøvnini fyri Norrøna málið í landnámstíðini. Tá ið føroyinga søga bleiv skriva í (1200 e.kr) vóru munirnir ímillum tey norðurlensku málini so lítlir, at tað var næstan tala um "eitt" felags-norðurlenskt mál. Í dag verður norrøna málið helst kalla vesturnorrønt og hoyrir undir (forníslenskt og fornnorskt). Málið var tosa í tíðarskeinum uml. (7-800) og til miðjari 13.øld.

Norrønt mál er komið úr norðurgermanskum málið, sum er ætta úr indo-evropeiskum. Málið bleiv tosað í Skandinavia og í norðurlondum. Tað byrjaði við norðurgermanskum uml.(0-200 e.kr) og síðani fornnorrønt uml.(200-500). Aftaná tað skiftið tað til proto-Norrønt uml.(500-700) og var tað í hesum tíðarskeiði at tær størstu broytingarnar vóru framdar, t.d bleiv harawanaz til hrafn sum merkir ravnur. Í (700-800) vóru tær endaligu málsligu broytingarnar framdar, og málið bleiv til tað vit í dag kenna sum norrønt mál.

Nú á døgum hoyra íslendskt, føroyskt, norskt og tað útdeyða norn málið til vesturnorrønt greinina meðan, Danskt og Svenskt hoyrir til eysturnorrønt greinina. Tað danska málið hevur flutt seg nógv burtur frá tí upprunaliga norrøna málinum, og tað hevur svenskt fyri sovítt eisini, men tó ikki líka nógv sum tað danska. Danskt og svenskt hava verið ávirka av hvørjum øðrum gjøgnum tíðina, og danskt hevur verið nógv ávirka av tí norðurtýska málinum. Íslenskt, sum er tað málið í dag ið er tættast uppá norrøna málið, hevur næstan ikki broyt seg yvir árini, meðan føroyskt hinvegin hevur broytt seg eitt sindur, helst vegna sterkari ávirkan úr Danmark, t.d, domineraði tað danska skriftmálið bæði sum skúlamál og kirkjumál í yvir 300 ár(1538-1856). Tað sama hendi í Norra, men tó yvir eitt longri tíðarskeið, tískil hevur tað norska málið so tætt tilknýti til danskt nú á døgum.

Mállæra og samanberðingar av teimum forn-norðurlendsku málinum :

Faðirvár á norrønt : Faþer vár es ert í himenríki, verði nafn þitt hæilagt Til kome ríke þitt, værði vili þin sva a iarðu sem í himnum. Gef oss í dag brauð vort dagligt Ok fyr gefþu oss synþer órar, sem vér fyr gefom þeim er viþ oss hafa misgert Leiðd oss eigi í freistni, heldr leys þv oss frá öllu illu.

Faðirvár beinleiðis umsett til íslenskt : Faðir vor er ert í himinríki, verði nafn þitt heilagt Til komi ríki þitt, verði vilji þinn svo á jörðu sem á himnum. Gef oss í dag brauð vort daglegt Og fyrirgef þú oss syndir vorar, sem vér fyrirgefum þeim er við oss hafa misgert Leið oss eigi í freistni, heldur leys þú oss frá öllu illu.

Faðirvár á íslenskum : Faðir vor, þú sem ert á himnum. Helgist þitt nafn, til komi þitt ríki, verði þinn vilji, svo á jörðu sem á himni. Gef oss í dag vort daglegt brauð. Fyrirgef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum. Og eigi leið þú oss í freistni, heldur frelsa oss frá illu. Því að þitt er ríkið, mátturinn og dýrðin að eilífu, amen.

Forn-Gutnish í kemur úr Gotlandi(ein søgn) : Þissi þieluar hafþi ann sun sum hit hafþi. En hafþa cuna hit huita stierna þaun tu bygþu fyrsti agutlandi fyrstu nat sum þaun saman suafu þa droymdi hennj draumbr. So sum þrir ormar warin slungnir saman j barmj hennar Oc þytti hennj sum þair scriþin yr barmi hennar. þinna draum segþi han firi hasþa bonda sinum hann riaþ dravm þinna so. Alt ir baugum bundit bo land al þitta warþa oc faum þria syni aiga. þaim gaf hann namn allum o fydum. guti al gutland aigha graipr al annar haita Oc gunfiaun þriþi. þair sciptu siþan gutlandi i þria þriþiunga. So at graipr þann elzti laut norþasta þriþiung oc guti miþal þriþiung En gunfiaun þann yngsti laut sunnarsta. siþan af þissum þrim aucaþis fulc j gutlandi som mikit um langan tima at land elptj þaim ai alla fyþa þa lutaþu þair bort af landi huert þriþia þiauþ so at alt sculdu þair aiga oc miþ sir bort hafa sum þair vfan iorþar attu.

Umsett til Norrønt : Þissi Þjelvar hafði ann sun sum hít Hafði. En Hafða kuna hít Hvítastjerna. Þaun tú byggðu fyrsti á Gutlandi. Fyrstu nátt sum þaun saman sváfu þá droymdi henni draumr; só sum þrír ormar varin slungnir saman í barmi hennar, ok þýtti henni sum þair skriðin ýr barmi hennar. Þinna draum segði han firi Hafða bónda sínum. Hann raið draum þinna só: "Alt ir baugum bundit, bóland al þitta varða uk fáum þría syni aiga." Þaim gaf hann namn, allum ófýddum; Guti, al Gutland aiga; Graipr, al annar haita; ok Gunnfjaun þriði. Þair skiptu síðan Gutlandi í þría þriðjunga, só at Graipr þann eldsti laut norðasta þriðjung, ok Guti miðal þriðjung, en Gunnfjaun þann yngsti laut sunnarsta. Síðan, af þissum þrim aukaðis fulk í Gutlandi sum mikit um langan tíma at land elpti þaim ai alla fýða. Þá lutaðu þair bort af landi hvert þriðja þjauð só at alt skuldu þair aiga ok mið sír bort hafa sum þair ufan jorðar áttu.

Legg til merkis : Danska og Svenska málið var umleið tað sama á skrift, heilt upp til 11.øld.

Forn-Svenskt úr 900 e.kr : Reð Þjóðrikr hinn Þormóði, stillir flutna, strandu Hræiðmarar, hann sitir nú gorr á guta sinum, skjaldi um fatlaðr, skati Mæringa

Norrønt : Reð Þjóðrekr hinn Þormóði, stillir flotna, strondu Hreiðmarar. Hann sitr nú gorr á gota sinum, skjaldi of fatlaðr, skati Mæringa

Keldir : ymsar slóðir á netinum og fakta frá gomlum bókmentum.

Má gjarna umbøtast...


Heavy Metal

Heavy metal, á føroyskum ofta nevndur ”tungmálmur” er ein sjangra av rokk tónleiki, sum kom fram í 1960’unum og fyrst í 1970’unum, og hetta serstakliga í Onglandi og USA. Við grundstøði í blues-rokki og psykodeliskum rokki útviklaðu bólkarnir, sum skaptu tungmálmstónleikin, eitt tjúkt, massivt ljóð, sermerkt av forsterkaðum reingingum, longum guitar soloum, føstum rútmum, og sum heild eitt hart ljóð.

Á føroyska tónleikapallinum eru fleiri bólkar, sum hava markerað seg, sum heavy metal bólkar. Týr sá dagsins ljós í 1998. Sterkt inspireraður av føroyskum tónleiki og norðurlendskari mytologi, hava teir sera virknir givið 6 fløgur út og verið á mongum uttanlandsferðum ymsastaðni í heiminum.

Á altjóða pallinum hava bólkar sum t.d. Led Zeppelin, Black Sabbath og Deep Purple, verið undangongumenn innan tung málm. Teir drógu hópin av áskoðarum til sín, hóðast teir mangan vóru háðaðir, soleiðis sum sjangran mangan hevur verið móttikin upp ígjøgnum søguna.

Miðskeiðis í 1970’unum hjápti bólkurin Judas Priest menningini í sjangruni, við at sálda stórar partar av blues inspiratiónini frá; Motörhead presenteraði eitt punk rokk ovurviðkvæmi og teir løgdu ein hægri dent á skjótleika. Bólkar í New Wave of British Heavy Metal sjangruni, sum t.d. Iron Maiden fylgdu einum líknandi spori. Við endanum á 1970’unum, hevði tungmálmur hálað ein heimsumfatandi bólk av fjepparum til sín, á enskum róptir "metalheads" ella "headbangarar".

Í 1980’unum, bleiv glam metal ein stór vinnugrein við stórum avkasti við bólkum, sum t.d. Mötley Crüe. Underground pallurin skapti eina røð av meira ekstremum og ágangandi stílum: thrash metal bleiv mainstream við m.ø. Metallica, ímeðan t.d. death metal og black metal enn eru sermentunnar fyribrigdi. Í 1990’unum hava populerar sjangrur, sum t.d. nu metal, sum ofta tekur elementir av funk og Hip hop uppí; og metalcore, sum blandar extreme metal við hardcore punk, førka definitiónina av sjangruni enn einaferð.

Kelda

 Kelda til hesa grein er frá ensku síðuni á Wikipedia um ”Heavy metal music”.

Tónleikur
Tónleikasløg
Heavy Metal


ISO 3166-1

ISO 3166-1 er partur av standardinum ISO 3166 ásett av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization. ISO 3166-1 lýsur trýggjar kotur fyri øll heimsins lond. Koturnar eru:
 Alpha-2: kota við tveimun bókstavum.
 Alpha-3: kota við trimun bókstavum.
 Tal: kota við trimun siffrum.

Núverandi kotur

1 Manglar týðing.

Slóðir
 Føroyska málnevndin - Lond og tjóðir

ISO 3166

sv:ISO 3166#ISO 3166-1-koder


Mads Glæsner

Mads Glæsner (føddur 18. oktober 1988) er danskur elitu svimjari. Mads Glæsner svimur fyri Vestegnens Aqua Team (VAT), hann hevur fyrr svomið við Sigma. Glæsner hevur sett fleiri norðurlendsk met. Hann eigur metini á langbana (50 metra bana) í 400m og á stuttbana í 200, 400, 800 og 1500 metrum. Sí Norðurlendsk met í svimjing.

Lívsleiðin í altjóða svimjing

OL í Beijing 2008
Glæsner luttók fyri fyrstu ferð til Summar OL 2008 (Olympisku Leikirnar) í Beijing í greinunum 400 m frí og 1500 m frí fyri menn.

EM í svimjing á stuttbana 2008
Mads Glæsner luttók á evropameistara kappingini 2008 í Rijeka í Kroatiu 11.-14. desember 2008. Besta úrslit hansara til hesa kapping var bronsu merki í 400 m frí við tíðini 3:39.77.

World Cup 2009 í Moskva
Mads Glæsner vann silvur í 400m frí á stuttbana hjá monnum til World Cup stevnuna í Moskva í november 2009 við tíðini 4:40.10. Í kappingini 1500 frí á stuttbana hjá monnum vann Glæsner bronsu við tíðini 14:43.44. Ta kappingina vann føroyski Pál Joensen við tíðini 14:32.64. Vitaly Romanovich frá Russlandi vann silvur við tíðini 14:39.51.

World Cup 2009 í Stokkholmi
Glæsner vann gull í 400 frí á stuttbana hjá monnum á World Cup stevnuni í Stokkholmi í Svøríki í november 2009. Hann vann við tíðini 3:38.78. Føroyski Pál Joensen gjørdist nummar 5 til hesa kapping við tíðini 3:40.16. Mads Glæsner svam eisini teinin 1500 m frí hjá monnum á stuttbana. Hann vann bronsu við tíðini 14:39.88. Vinnarin av 1500 frí gjørdist Federico Colbertaldo úr Italiu við tíðini 14:28.35 og nummar tvey gjørdist Pál Joensen úr Føroyum við tíðini 14:32.59

World Cup 2009 í Berlin
Glæsner vann silvur í 400m frí á stuttbana hjá monnum á World Cup stevnuni í Berlin í november 2009. Mads Glæsner svam við tíðini 3:37.75.

Heimsmeistarakapping á stuttgeil í Dubai 2010
Glæsner luttók á heimsmeistarastevnuni í svimjing á stuttgeil, sum var í Dubai í desember 2010. Glæsner vann silvur í 1500 metrum frí við tíðini 14:29.52.

Heimsmeistarakapping á langgeil í Shanghai 2011
Mads Glæsner luttók á HM í svimjing 2011 í Shanghai. Hann luttók í 200 m frí, 400 m frí, 800 m frí og 1500 metrum frí. Hann svam seg ikki í finaluna á nøkrum av hesum teinunum. Hann gjørdist nummar 32 í 200 m frí, nummar 12 í 400 m frí við tíðini 3:48.41, nummar 11 í 800 m frí við tíðini 7:54.57.  og nummar 13 í 1500 m frí við tíðini 15:12.52. Vinnarin í 1500 m frí gjørdist kinverjin Sun Yang við tíðini 14:34.14, sum var nýtt heimsmet. Føroyski Pál Joensen gjørdist nummar fýra í finaluni við tíðini 14:46.33. Glæsner hevur kvalifisera seg til OL í 400 m frí. Tá HM var í Shanghai kláraði hann akkurát ikki at kvalifisera seg í 1500 m frí til HM, 800 m frí er ikki ein OL disiplin. Glæsner skal sostatt svimja fyri Danmark í 400 m frí til OL 2012 í London og Pál Joensen skal umboða Danmark í 1500 m frí. Glæsner kann tó náa at kvalifisera seg til 1500 m frí eisini. Tað kunnu í mesta lagi 2 svimjarir svimja í teimum einstøku kappingunum fyri hvørt landi.

EM 2011 á stuttbana í Stettin í Póllandi
Mads Glæsner luttók á EM á stuttbana í Stettin í Póllandi í døgunum 9. til 11. desember 2011. Hann vann silvur í 400 m frí og í 1500 m frí. Í 400 m frí svam hann við tíðini 3:39.30, meðan vinnarin Paul Biedermann svam við tíðini 3:68.65. Føroyski Pál Joensen gjørdist nummar fýra í hesi kappingini. Glæsner svam við tíðini 14:29.88 í 1500 m frí. Hann svam skjótast av teimum 10, sum svumu í finalu heatinum, men av tí at polakkin Mateusz Sawrymowicz svam skjótari í innleiðandi heatininum um morgunin við tíðini 14:29.81, so gjørdist hann vinnari. Teir sum hava bestu tilmeldingartíðirnar sleppa beinleiðis í finaluna, men hinir sum svimja í spakuligari heatunum kunnu tó vinna, um teir svimja skjótari enn teir sum svimja í finalu heatinum.

2012 OL í London
Mads Glæsner luttók á OL í London í 2012. Hann vann onki heiðursmerki.

2012 HM í svimjing á stuttgeil (25 m) í Istanbul
Mads Glæsner luttók á HM í svimjing á stuttgeil í Istanbul í Turkalandi í desember 2012. Hann vann upprunaliga gull fyri Danmark í 1500 m frí við tíðini 14:30.01, men í juni 2013 avdúkaðu dopingroyndir, sum vóru gjørdar undir kappingunum í Istanbul, at Mads hevði tikið eitt ólógligt evni, sum nevnist  levomethamphetamine, og orsakað av hesum varð avgjørt, at hann skuldu missa øll heiðursmerki, ið hann hevði vunnið á hesi svimjistevnuni. Í somu kapping vann fyrsti føroyingur nakrantíð eitt HM heiðursmerki, tá Pál Joensen gjørdist nummar trý við tíðini 14:36.93 og harvið vann bronsu, eftir at Mads misti sítt gull heiðursmerki, merkir tað samstundis, at bronsuheiðursmerkið hjá Pál verður broytt til eitt silvur heiðursmerki. Glæsner svam eisini 400 m frí og vann upprunaliga bronsu í tí kappingini við tíðini 3:40.09, men orsakað av positivu dopingroyndini misti hann eisini hetta heiðursmerkið.

Heiður
2014 - Dansk Svømmeunions pris ”SVØMs aktives æresbevis”.

Keldur

 dif.dk
 Omegatiming við tíðum frá World Cup í Moskva 2009 í 400 frí.
 Omegatiming við tíðum frá World Cup í Moskva 2009 í 1500 frí.
 Omegatiming við tíðum frá World Cup í Stokkholmi 2009 í 400 frí.
 Omegatiming við tíðum frá World Cup í Stokkholmi 2009 í 1500 frí.
 Omegatiming við tíðum frá World Cup í Berlin 2009 í 400 frí.

Føðingar í 1988
Danskir svimjarar
Svimjarar á Summar-OL 2008
Svimjarar á Summar-OL 2012


Pól Thorsteinsson

Pól Thorsteinsson føddur 1973 í Vági er ein føroyskur fótbóltsspælari og fyrrverandi landsliðsleikari. Pól starvast sum fíggjarleiðari í Vágs kommunu. Í 2009 spældi Pól Thorsteinsson við bestu deildini hjá VB/Sumba, sum gjørdist nummar eitt í 1. deild og rykti upp í Vodafonedeildina. Pól Thorsteinsson avgjørdi, at hetta var seinasta árið, at hann spældi fótbólt á høgum støði. Eftir 1. januar 2010 skiftið felagið navn frá VB/Sumba til FC Suðuroy. Pól Thorsteinsson var nevndarlimur og peningarøkil hjá FC Suðuroy í 2010 og 2011, hann bar seg undan afturvalið á aðalfundinum síðst í 2011.

Fótbóltslívsleið

Fótbólsfeløg í Føroyum og Íslandi

Pól Thorsteinsson hevur spælt við trimum føroyskum feløgum: VB (seinni VB/Sumba), B36 og NSÍ og einum íslendskum fótbóltsfelag Valur.

 VB 1991-1997
 B36 1998-99
 Valur, Ísland 2000
 B36 2001
 NSÍ 2002
 B36 2003-2005
 NSÍ 2006-2007
 VB/Sumba 2007-2009 (eftir 1. jan. 2010 eitur liðið FC Suðuroy).
 FC Suðuroy 2010-2012 hann spældi av og á við næstbesta liðnum, sum spælir í 2. deild

Løgmanssteypið

Pól Thorsteinsson hevur verið við til at vunni Løgmanssteypið tríggjar ferðir: 2001 við B36, 2002 við NSÍ og 2003 við B36. Løgmanssteypið æt fyrr Ísafjarðarsúlan.

Føroyameistari

Pól hevur harumframt vunnið Føroyameistaraheitið tríggjar ferðir: 2001 og 2005 við B36 og 2007 við NSÍ.

Ársins leikari og ársins lið

Pól Thorsteinsson varð kosin Ársins leikari í 2003, tá spældi hann við B36. Sama ár var hann eisini eitt av teimum 11 nøvnunum á "Ársins lið" hjá Dimmalætting. Í 2001 var Pól Thorsteinsson ein av teimum 11 leikarunum sum vóru valdir til "Ársins lið" hjá Sosialinum og hjá Sjónvarpi Føroya.

Føroyska Landsliðið

Pól Thorsteinsson spældi 37 landsdystir við føroyska A-landsliðnum í fótbólti í tíðarskeiðnum 1997-2004 . Pól spældi sum verjuleikari á A-landsliðnum.

1800 minuttir út í eitt á landsliðnum

Pól Thorsteinsson leikti yvir 1800 min út í eitt á landsliðnum uttan at verða skiftur út ella skaddur yvir 20 dystir á rað. Tað var met tá.

Keldur

 Suðuroyar Portalurin, grein um Pól Thorsteinsson.
 Fótbóltsamband Føroya.

Slóðir

 Heimasíðan hjá FC Suðuroy
 Heimasíðan hjá Vágs Kommunu

Thorsteinsson, Pól
Thorsteinsson, Pól
Thorsteinsson, Pól
FC Suðuroy leikarar
B36 leikarar
NSÍ leikarar
Vágbingar


Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir

Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir er føroysk listakvinna. Hon er fødd 1966 í Havn og býr nú á Argjum. Aggi hevur eisini búð í Danmark, har hon tók listarliga útbúgving og so búði hon nøkur ár suðuri í Vági, har hon hevði myndlistaverkstað í sama bygningi sum Ruth Smith Savnið heldur til. Í nøkur ár var Aggi forkvinna í felagnum, Skálin við Skálá, sum eigur Ruth Smith Savnið. Aggi fær íblástur ymsastaðni frá, eitt nú frá náttúruni. Fleiri av málningum hennara vísa smálutir av t.d. blómum.

Listaframsýningar

Aggi hevur luttikið í ymiskum listaframsýningum bæði í Føroyum og í øðrum londum. Eitt nú kann nevnast, at Aggi var gestaframsýnari á Heystframsýningini í Listahøllini á Tórshavnar Skipasmiðju, sum nú eitur MEST, og í Norðurlandshúsinum á heysti 2008. Ein av hennara málningum, sum nevnist Dilsea Carnosa/Kjøtblað (2007) og var við á framsýnigini, var nýttur sum kápumynd á bóklingi, sum var útgivin í sambandi við framsýningina. Aftur í 2009 var Aggi gestaframsýnari á Heystframsýningini.

Smyril M/S

Tá nýtt skip, Smyril, varð keypt til Suðuroyar leiðina í 2005, varð avgjørt, at ung føroysk listafólk skuldu sleppa at prýða skipið við teirra list. Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir er eitt av listarfólkunum, sum hava myndprýtt Smyril, tað gjørdi hon við myndarøðini "Carpe Diem".

Skapandi spírar og Ung í Føroyum

Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir hevur verið leiðari av fleiri verkætlanum fyri ung, eitt nú hevur hon tríggjar ferðir verið verksmiðjuleiðari av verkætlanini "Skapandi Spírar", seinast var suðuri í Vági, tá Vágs Kommuna fylti 100 ár. Børn sluppu at royna seg sum listafólk og so var framsýning við listarverkum teirra. Í dag hanga fleiri av hesum málningum á Heilsumiðstøðini í Vági og prýða veggirnar í læknahølunum har.

Aggi var leiðari av myndlista verksmiðju í verkætlanini "Ung í Føroyum Suður" í 2007.

Skúladepilin í Suðuroy

Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir er eitt av listafólkunum, sum fingu heiðurin at prýða stásiliga Skúladepilin í Suðuroy. Flestu av málningum hennara hanga í stóru kantinuni, har stór vindeygu venda eystureftir móti Hovsbygd.

Útbúgving

Aggi hevur nomið sær holla útbúgving í Danmark, hon tók 5 ára útbúgving á Det Fynske Kunstakademi í Odense (1990-95) og eitt ára útbúgving á Billedskolen á Jagtvej í Keypmannahavn (1989-90).

Leinkjur

 Ruth Smith Savnið
 Det Fynske Kunstakademi

Ásgeirsdóttir, Aggi Ásgerð
Ásgeirsdóttir, Aggi Ásgerð


Óli Johannesen

Óli Johannesen er føroyskur fótbóltspælari, verjuleikari og fyrrverandi landsliðsleikari,  føddur á Tvøroyri í mai 1972. Hann spælir við TB, men ikki í bestu deildini longur.

Fótbólsfeløg
Óli Johannesen hevur spælt við elsta føroyska fótbólsfelagnum TB og eitt skifti spældi hann fótbólt í Danmark við Hvidovre og AGF úr Århus.

Landsliðið
Óli Johannesen hevur spælt 83 dystir við føroyska A-landsliðnum. Fyrsti dysturin hann spældi við landsliðnum var ein vinardystur móti Ísrael í 1992. Óli Johannesen átti metið fyri flest spældar dystir á landsliðnum í fleiri ár, til Fróði Benjaminsen tók metið. Hann hevur skotið eitt mál fyri føroyska landsliðið, tað var í 1993 móti Estlandi. Óli spældi í verjuni.

Keldur

 Football.fo
 Football.fo
 Sudurras1.com

Slóðir

TB.fo TB heimasíðan.

Føroyskir fótbóltsspælarar
Føðingar í 1972
Johannesen, Óli
TB leikarar
Tvørafólk


Jim Brickman

Jim Brickman (føddur 1961) er ein amerikanskur sangskrivari og klaverspælari. Hann er kendur fyri síni klaverløg, og hevur arbeitt saman við artistum sum til dømis Michael W. Smith, Martina McBride, Donny Osmond, Mark Schultz, Olivia Newton-John og Lady Antebellum. Í 2003 varð hann Grammy tilnevndur til "Songwriter of the Year" og av Canadian Country Music Award tilnevndur til "Best Vocal/ Instrumental Collaboration". Afturat hesum bleiv hann tilnevndur til eina Dove Award sum varð kunngjørd av Gospel Music Association.

Síðan 1997 hevur hann verið vertur í egnari útvarpssending, Your Weekend with Jim Brickman, sum verður send í amerikanskum útvarpi. Brickman hevur eisini givið út tríggjar PBS, og er vertur á einum ferðaskipi fyri fjepparar. Afturat hesum hevur hann stovnað Brickhouse Direct - ein fyrtøka sum ráðgevur strategiska sølu og e-handil fyri kundar í ymsum starvsgreinum.

Lívsøga

Fyrstu árini

Brickman er føddur og uppvaksin í Cleveland, Ohio í USA. 5 ára gamal byrjaði hann at spæla klaver, og fór seinni at lesa composition and performance á Cleveland Institute of Music, samstundis sum hann tók vinnutímar á Case Western Reserve University. Í 1980 stovnaði hann egnu tónleika fyritøku, The Brickman Arrangement. Her skrivaði hann jinglur fyri fyritøkur um alt landið, har ímillum McDonald's, Pontiac, City of Cleveland, Ohio Lottery, and Isuzu.

Fløguskrá

Fløgur

Smáfløgur

Amerikanskir tónleikarar


Aalborg

Aalborg (Ålborg) er ein býur í Norðurjútlandi í Danmark. Í býnum búgva 109.092 fólk, um Nørresundby verður taldur við, so er íbúgvaratalið 126.556, hetta fólkatalið ger Aalborg til tann fjórðstørsta býin í Danmark. Í Aalborg kommunu búgva 201.142 (2012), hetta ger kommununa til ta trið størstu kommunu í Danmark, næst eftir Keypmannahavn og Århus. Hin 1. januar 2007 legði Aalborg kommuna saman við grannakommununum Hals, Nibe og Sejlflod.

Søga
Søgan hjá Aalborg býi fer meira enn 1000 ár aftur í tíðina. Alabu er tað fyrsta kenda navnið fyri Aalborg, tað er skrivað á pengamyntir sum eru frá 1040-árunum. Býurin fekk keypsrættindi í 1342.

Áðrenn Víkingatíð

Hildið verður, at býurin varð bygdur í Víkingatíðini, men prógv eru funnin um at fólk hava búð har í nógv longri tíð enn so. Orsøkin til at býurin er har ið hann er, er tann at staðið er eitt gott stað at ferðast yvir um Limfjørðin, sum er smalur á hesum staði, umframt at her vóru góðir havnamøguleikar har ið áin Eysturá (Østerå) rennur út í fjørðin. Í Jarnøldini lógu fleiri bygdir á fleiri av kritheyggjunum, har núverandi Aalborg er bygdur. Teir týdningarmesti av hesum heyggjum vóru Lindholm Høje, Tranders og Hasseris. Á Lindhólm Heyggjunum er eitt gravarstað, sum var í nýtslu tíðarskeiðið 400 e.Kr. til 1000 e.Kr. enn sjónligt.

Víkingatíðin
Hildið verður, at tann fyrsta staðsetingin á Aalborg var við munnan á Eysturánni við Limfjørðin, í tí økinum har ið gøturnar Algade og Boulevarden møtast í dag. Áin virkaði sum havn eins og áir gjørdu í øðrum býum á handilsstøðum í Danmark í Víkingaøldini. Undir teimum eldstu húsunum hevur man funnið spor eftir landbúnaði. Eftir øllum at døma hevur ein bygd verið her frá umleið ár 800 e.Kr.

Keldur

Slóðir

 Aalborg Kommuna
 Aalborg-portalurin við kunning um tað sum hendir í býnum (Nordjyske Medier)
 Aalborg Leksikon – Søgan hjá gøtunum
 Dansk Center for Byhistorie – Aalborg
 VisitAalborg (Aalborg Turistkontor)

Býir í Región Norðurjútlandi


Dominika

Dominika er eitt minni oyggjaland í Karibia, ið ikki skal blandast saman við tað størri Dominikanalýðveldið.

Oyggjar


Louis Pasteur

Louis Pasteur (27. desember 1822 – 28. september 1895) var ein franskur evnafrøðingur og mikrobiologur føddur í Dole í Fraklandi. Hann er mest kendur fyri sítt merkisverda gjøgnumbrot í orsøkum og fyribyrging av sjúkum. Hansara gransking og úrslit hava minka um deyðatíttleikan av barsilsfepuri, og hann framleiddi fyrstu koppsetingina (vaksinu) móti hundaøði (rabies). Hansara royndir stuðlaðu fatanini av at sjúkur eru elvdar av mikroorganismum. Vanlig fólk minnast best Pasteur fyri hansara uppfinning av einum máta at forða fyri, at mjólk og vín elva til sjúku, ein framleiðsluháttur, sum seinni varð nevndur pasteurisatión. Pasteur er mettur at vera ein av trimum, sum hava grundlagt mikrobiologiina. Hinir báðir eru Ferdinand Cohn og Robert Koch.

Útvortis ávísingar
 The Institut Pasteur
 The Pasteur Foundation
 Pasteur's Papers on the Germ Theory
 Pasteur's Work on Beer Brewing
 The Pasteur Galaxy
 Louis Pasteur featured on the 5 French Franc banknote from 1966.
 Germ Theory and Its Applications to Medicine and Surgery, 1878
 LIFE magazine's top 100 events of the millennium: Germ theory of disease and Pasteur
 Louis Pasteur (1822-1895) profile, AccessExcellence.org

Fraklendingar
Føðingar í 1822
Andlát í 1895
Evnafrøðingar
Lívfrøðingar


Kári á Rógvi

Kári á Rógvi (4. mai 1973 í Tórshavn - 14. februar 2015) var ein føroyskur politikari og løgfrøðingur. Hann var útbúgvin løgfrøðingur frá Københavns Universitet í 1998 og útbúgvin doktari (ph.d.) í løgfrøði, hann vardi ph.d. ritgerðina á Háskóla Íslands í 2009. Hin 1. mars 2014 varð hann settur í starv sum professari á Fróðskaparsetri Føroya, áðrenn tað hevði hann starvast á Fróðskaparsetrinum sum lektari á Søgu- og samfelagsdeildini frá 2008 til 28. februar 2014. Kári var giftur við Jóhonnu á Rógvi (fødd Kristiansen), tey fingu trý børn: Bragi, Brestir og Brindis. Kári og familjan búðu á Argjum. Hann var sonur Eyðun á Rógvi og Sunnevu Dalsgaard og bróðir Elin á Rógvi og Hera á Rógvi. Kári andaðist bert 41 ára gamal eftir stutta sjúkralegu.

Politisk lívsleið
Kári var løgtingsmaður fyri Sjálvstýrisflokkin frá 2008 til 2011. Hann var formaður Sjálvstýrisfloksins frá oktober 2010 til november 2011.

Kári á Rógvi stillaði fyrstu ferð upp til løgtingsval í januar 2008 og til fólkatingsval í 2007, hann stillaði upp fyri Sjálvstýrisflokkin. Hann var fyrstvaldur hjá Sjálvstýrisflokkinum í 2008 við 572 atkvøðum. Flokkurin fekk tá tvey umboð vald inn á Føroya Løgting. Kári stillaði eisini upp til Løgtingsvalið 2011, men var ikki afturvaldur.

Álitissessir á Løgtingi
2008-2011 Limur í Mentanarnevndini
2008-2011 Limur í Uttanlandsnevndini
2008-2011 Varalimur í Vinnunevndini

Serligar nevndir Løgtingsins
Limur í § 25 nevnd stjórnarskipan
Limur í § 25 nevnd tingskipanin lm.nr. 41/2008
Limur í § 25 nevnd tingskipanin lm.nr. 7/2008

Aðrir álitissessir
Formaður í næmingaráðnum í Hoydølum (1990)
Forseti í felagnum Føroysk Jura Lesandi (seinni heiðurslimur)
Hagaformaður Úti í Haga á Bjørgum (í hagastýrinum frá 1992)
Formaður í Føroya Óðalsfelag í umleið 5 ár (til 2007)
Næstformaður í Stjórnarskipanarnevndini
Formaður í Orðabókagrunninum í 8 ár
Nevndarformaður í Fasta Gerðarrættinum frá stovnanini 1. apríl 2006 til sín deyða í 2015
Formaður í Javnstøðunevndini í 2 ár
Skrivari í Grundlógarnevndini
Nevndarlimur í Norrøna Felagnum

Útbúgving
 Doktari í lóg (Ph.d.), varð liðugur við PhD ritgerð sína og vardi hana í 2009 við Háskóla Íslands í Íslandi, ritgerðin hevði heitið: ”West Nordic Constitutional Judicial Review”.
 Master of Laws (LL.M.) frá Aberdeen University í 1999.
 Cand.jur. frá Københavns Universitet í 1998.

Nevndararbeiði
Kári á Rógvi hevur verið skrivari í Grundlógarnevndini og næstformaður í Stýrisskipanarnevndini. Eisini hevur hann verið við í lógarfyrireikandi arbeiðinum, sum førdi til gerðarrættin í 2006. Hann eigur sín part í at vit hava fingið eitt føroyskt lógarrit og eitt grundskeið í lóg á Fróðskaparsetrinum.

Útgivið

Bøkur
2013 - West-Nordic Constitutional Judicial Review – A comparative Study of Scandinavian judisian review and judicial reasoning
2011 - Fyrisitingarlóg (meðhøvundur Bárður Larsen) 2011
2010 - Det færøske forfatningsudkast i forfatningsretlig belysning (meðhøvundur Bárður Larsen), Juristen 2010
2006 - Arbejdskonflikter på Færøerne, Arbejdsretligt tidsskrift 2006
2004 - The Land of Maybe, The Right to National Self-Determination Faroe Islands and Denmark 2004
2002 - Færøernes retspleje frem fra glemslen Lov & Ret 2002
1998 - Faroese Business Law, skrivað saman við Jóhannes Egholm Hansen.

Keldur

 Dimma.fo
 portal.fo
 Stjórnarskipanarnevndin
 Logting.fo Uttanlandsnevndin 2009
 loging.fo Kári á Rógvi

Slóðir
 Heimasíðan hjá Kára á Rógvu
 Sjalvstyri.fo
 YouTube.com
 Facebook.com

Føroyskir politikarar
Føroyskir løgfrøðingar
Føroyskir professarar
Føroyskir granskarar
Føðingar í 1973
Andlát í 2015
Løgtingslimir
Politikarar úr Sjálvstýrisflokkinum
Havnafólk


Metusalem

Metusalem er krimisøga eftur Jógvan Isaksen um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson. Hon er útgivin í 2008.

Samandráttur
Vælumtókti føroyski detektivurin Hannis Martinsson er aftur á ferð í krimibókini "Metusalem"

Heitið á bókini sipar til eina beinagrind, sum verður funnin í Hoyvíkstjørn. Menn meta leivdirnar at vera um túsund ára gamlar, men ein sandingur sigur, at beinagrindin er av beiggja sínum, sum hvarv í 1961.

Ein gátufør beinagrind er hesuferð orsøkin til, at detektivurin Hannis Martinsson verður fløktur inn í eitt óhugnaligt mál.
Frá hesum degi verður Hannis Martinsson fløktur inn í eina røð av hendingum, sum hava træðrir aftur til skotska trolaran »Red Crusader« og hernaðarstøðina í Mjørkadali.

Bókmentir
Skaldsøgur


Norðlýsi (krimiskaldsøga)

Norðlýsi er krimisøga eftir Jógvan Isaksen um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson. Hon er útgivin í 2009.

Samandráttur

"Norðlýsi" gongur fyri seg seinast í november og fyrst í december beint undan COP15 í Keypmannahavn.
Føroya nývaldi kvinnuligi løgmaður verður skotin, tá ið hon skal tendrað jólatræið á Vaglinum. Stutt seinni verða tvey fólk brend inni umborð á einum báti á Vestaruvág.
Aftrat drápinum á landsins fremstu kvinnu skal tað stutt eftir vera veðurlagsfundur í Norðurlandahúsinum, undanfundur til ta stóru stevnuna í Keypmannahavn, og her eru væntandi nógv stór altjóða nøvn.

Hannis Martinsson arbeiðir á Blaðnum, ið heldur til í Vágsbotni. Hann fer undir at kanna, um samband er í millum málini, og onkursvegna kemur spurningurin um Føroyar og tey samkyndu upp í leikin.

Bókmentir
Skaldsøgur


Dávur Juul Magnussen

Dávur Juul Magnussen er føroyskur trombonspælari úr Havn. Hann varð í 2008 settur í starv sum 1. trombon leikari í skotska symfoniorkestrinum "The Royal Scottish National Orchestra" (RSNO). Magnussen hevur spælt við tónleikabólkinum Lawetz, sum varð stovnaður í 2002. Lawetz var ein av bólkunum sum spældi til Prix Føroyar í 2003 og 2005. Hann gongur á "Royal Scottish Academy of Music and Drama" í Glasgow kelda. Í 2011 fekk Davur gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum.

Keldur

 Musikkskulin.fo.
 Classicalsource.com.

Útvortis ávísingar

 Myspace Profilur
 Dávur Juul Magnussen og RSNO á YouTube
 Dyfed Young Composers
 davidstark.me.uk

Føroyskir tónleikarar


Børkur Hanagleiv

Føroysk teknirøð, sum Bergur Dalsgaard skrivar og teknar.

Teknirøðin var fyrstu ferð at síggja í 1985, tá hon varð útgivin í tíðindablaðnum 14. september undir heitinum "Sigmar Hanagleiv og aðrir". Í 1986 kom teknirøðin í Barnablaðið, har hon helt fram við onkrum støðgi til 1994. Í 2000 fekk Børkur so pláss í Dimmu, har hann kundi lesast hvørja viku fram til 2008. Í 2004 kom hann aftur í Barnablaðið, har hann nú er at síggja í litum.

Útgivin eru tvey albumm við Børki Hanagleiv, eitt í 2007 og eitt í 2009.

Tey leikandi

 Børkur Hanagleiv
 Skræða, mamma Børks
 Gákur, pápi Børks
 Stavnur, vinmaður Børks
 Tyrilson, vinmaður Børks
 Sirma, lítlasystir Stavns
 Hýsan, systinabarn Børks

Ávísing úteftir

 bergur.net/hanagleiv

Teknirøðir


Corbin Bleu

Corbin Bleu Reivers (føddur 21. februar 1989 í New York City) er ein amerikanskur sjónleikari, sangari, dansari og modell. Hann er eitt nú kendur fyri at spæla við í Catch That Kid og Disney Channels filminum High School Musical (1, 2 og 3), og Jump In! og í sjónvarpsrøðini Flight 29 Down.

Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir sangarar
Afroamerikanarar


Mandy Moore

Amanda Leigh 'Mandy' Moore, fødd 10. apríl í 1984, er ein amerikonsk singer-songwriter, sjónleikari og mótaformgevi. Hon er uppvaksin í Florida, og bleiv kend sum tannáringur síðst í 1990'ini gjøgnum fløguútgávurnar So Real, I Wanna Be with You og Mandy Moore. Í 2002 greinaði Mandy seg út í filmsheimin tá hon spældi høvuðsleiklutin í filminum A Walk to Remember og seinni fleiri filmar, t.d. Chasing Liberty.

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sjónleikarar


Vadstena

Vadstena er ein býur í Vadstena kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 5 613 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir

Býir í Östergötlands län


Tollakur Tórhalsson

Tollakur Tórhalsson (á íslendskum: Þorlákur helgi Þórhallsson), borin í heim á Líðarenda í Íslandi í 1133, andaðist í 1193 hin 23. desember, var ein íslendskur bispur, og eftir hann er Tollaksmessudagur navngivin.
Hann var biskupur í Skálholti frá 1174 til deyða sín.

Tollakur var settur í skúla, og longu sum 15 ára gamal varð hann diakonur. Sum 19 ára gamal varð hann prestvígdur, og í tíðarskeiðnum 1153 til 1159 las hann í París í Frankaríki og Lincoln í Onglandi.  Í hesari studentatíðini varð Tollakur sterkt ávirkaður av augustinsku kirkjutuktini, sum m.a. umfataði ógiftu fyri kirkjumenn.

Tá ið Tollakur kom heimaftur til Íslands, varð hann settur sum prestur og rektari í kirkjuni í Kirkjubæri, og seinni gjørdist hann abbati í augustinarakleystrinum í Þykkvibæri.

3. februar í 1178 varð Tollakur vígdur til bisps. Stuðlaður av Eyðsteini erkibiskupi í Niðarósa, fór hann beinanvegin í holt við at broyta íslendsku kirkjuna. Hann tok yvir tær privatu kirkjurnar, bannaði prestum at gifta seg og royndi at steðga handlinum við kirkjuligum embætum.
Broytingarnar eydnaðust ikki heilt, og Tollakur gjørdist í staðin óvinur við flestu íslendsku høvdingarnar.

Longu stutta tíð eftir at hann var deyður, varð Tollakur mettur sum heilagur, og í 1199 lýsti íslendska altingið hann sum halgimenni.  Hann varð ongantíð gjørdur til halgimennis av pávasetrinum, men í 1985 staðfesti Jóhannes Páll II pávi, altingsviðtøkuna og lýsti Tollak sum verndarhalgimenni Íslands.  Tollakur er einasta katólska halgimenni, ið er halgaður av einum tingi.
Eftir hvat sigst, skulu leivdir av Tollaki liggja í halgiskríninum í Kirkjubømúrinum.

Slóðir úteftir
 Tollakur, Tjatsi (Postverk Føroya)
Ásdís Egilsdóttir: Sanctus Thorlacus Thorhallson, uib.no (á enskum)
 David Clark & Ármann Jakobsson (eds.).: The Saga of Bishop Thorlak. London 2013. (Viking Society for Northern Research Text Series XXI) (á enskum)

Keldur

Íslendskir prestar
Merkisdagar


Taliban

Talibanhermenn (arábiskt: طالبان) er ein muslimskur bólkur av monnum, sum hevur tað uppgávu at fremja álop á lond sum Sameindu Ríkir av Amerika, Stóra Bretland og mong onnur lond. Ein av teirra nógv víðagitnu í Talibanherinum, var Osama bin Laden, sum sigst at hava framt álop á World Trade Center í New York í Amerika.

Taliban bannaði gentum útbúgving, tá ið teir stjórnaðu Afghanistan í tíðarskeiðinum 1996-2001.

Islam
Heimspolitikkur
Bardagar


Jens Stoltenbergs 2. stjórn

Jens Stoltenbergs 2. stjórn er stjórn Noregs frá 17. oktober 2005 til 16. oktober 2013. Forsætisráðharri er Jens Stoltenberg (Ap), og aðrir flokkar í samgonguni vóru Miðflokkurin (Sp) og Sosialistiski Vinstriflokkurin (SV).

Núverandi ráðharrar

Norskur politikkur
Listar
2005
2013


Kjell Magne Bondevik

Kjell Magne Bondevik (føddur 3. september 1947 í Molde) er ein fyrrverandi norskur politikar (KrF). Kirkju- og undirvísingarráðharri 1983–1986, uttanríkisráðharri 1989–1990, og forsætisráðharri Noregs 1997–2000 og 2001–2005. Floksformaður 1983–1995, og eisini formaður floksins á Stórtingið 1986–1989, 1993–1997 og 2000–2001.

Bondevik hevur gudfrøðiprógv frá 1975.

Ávísngar úteftir
Stórtingið – Kjell Magne Bondevik

Norskir politikarar
Stórtingslimir
Stjórnarleiðarar


Svenskt

Svenskt hevur fleiri týdningar:
svenskt (lýsingarorð) merkir, at okkurt stavar úr Svøríki
svenskt (navnorð) er eitt mál, sí svenskt (mál)


Game

Game er onnur plátuútgávan hjá teknopop bólkinum Perfume, og hendan fløgan hevði bert nýtt tilfar, og ikki blandað tilfar frá ymsum stakfløgum, sum talan var um við útgávuni Perfume -Complete Best-. Útgávan kom á marknaðin sum bæði CD fløga og CD við DVD fløgu tann 16. apríl 2008. Game kom á #1 á sølulistanum Oricon.

Spælilisti

CD fløga

 "Polyrhythm (ポリリズム)"
 "Plastic smile"
 "Game"
 "Baby Cruising Love"
 "Chocolate Disco (チョコレイト・ディスコ)"
 "Macaroni (マカロニ)"
 "Ceramic Girl (セラミックガール)"
 "Take me Take me"
 "Secret Secret (シークレットシークレット)"
 "Butterfly"
 "Twinkle Snow Powdery Snow"
 "Puppy love"

DVD fløga

 "Polyrhythm" (Upptøka frá konsert í Liquidroom 8. nov. 2007)
 "Seventh Heaven" (Upptøka frá konsert í Liquidroom 8. nov. 2007)
 "Macaroni" -Upprunalig Versión-
 "Ceramic Girl" -Onnur Versión-
 "Macaroni" -A-chan Versión-
 "Macaroni" -Kashiyuka Versión-
 "Macaroni" -Nocchi Versión-

Fløgur


Yuka Kashino

Yuka Kashino (Japanskt: 樫野 有香, Yuka Kashino), verur rópt "Kashiyuka" (かしゆか). Er sangari í japanska elektropop tónleikabólkinum Perfume.

Kashiyuka var borin í heim og vaks upp í Hiroshima. Hon gekk á sjónleikara skúla í Hiroshima við vinum sínum og núverandi limunum í Perfume, Ayaka Nishiwaki og Ayano Ōmoto. Hon og  Nishiwaki vóru teir upprunaligu limirnir í Perfume.

Í 2001 stovnaðu Kashino og Nawasaki Perfume við fyrrverandi liminum Yūka Kawashima, sum fór út bólkinum stutta tíð eftir, fyri at brúka meiri tíð til sín lestur.

Slóðir

 Amuse Heimasíðan hjá bólkinum Perfume

Japanskir tónleikarar


Flensborg

Flensborg ella Flensburg (týskt: Flensburg, danskt og lágtýskt: Flensborg, frisiskt: Flansborj, mál av Suðurjútlandi: Flensborre) er ein gamal havnarbýur í Norðurtýsklandi. Mót norðri hevur býurin mark við Danmark. Flensborg er triðstørsti býur í Schleswig-Holstein (týskt: Schleswig-Holstein, íslendskt: Slésvík-Holtsetaland, danskt: Slesvig-Holsten) eftir Kiel og Lübeck. Býurin er 56,38 km² til víddar og hevur 88,486 íbúgvar (30. november 2009). Stóra Flensborgar økið hevur umleið 133,000 íbúgvar. Almennu málini eru tvey í tali, týskt og danskt.

Søga

Býurin er fyrst nevndur í heimildum í 1248. Flensborg fekk keypstaðarrættindi í 1284.

Politikkur

Borgmeistari er Simon Faber.

Arbeiði

Í november 2009 var arbeiðsloysið komið uppá 12,7 %, ið svarar til 5466 fulltíðar arbeiðsleys.

Vinarbýir

  Carlisle, Ongland/Stóra Bretland (1961)
  Neubrandenburg, Eysturtýskland/Týskland (1987)
  Słupsk (týskt: Stolp), Pólland (1988)

Myndasavn

Sí eisini

 Týskland
 Vesturtýskland
 Schleswig-Holstein

Útvortis ávísing
 flensburg.de - Heimasíða (danskt)
 flensburg-tourismus.de (danskt)
 Flensborg Avis er eitt danskt tíðindablað. (danskt)

Týskland
Býir í Týsklandi


Akademickie Radio Kampus

Akademickie Radio Kampus er ein útvarpsrás á Warszawa Universitet í Warszawa, í Póllandi. Radio Kampus er stovnað í 2005 og byrjaði regluligar sendingar 1. juni 2005. Rásin sendir á VHF 97,1 MHz og hoyrist umleið 30 km kring Warszawa.

Útvortis ávísing
 Akademickie Radio Kampus - Heimasíða (pólskt).

Pólland
Fjølmiðlar


1284

Øldir: 12. øld - 13. øld - 14. øld

Áratíggju: 1230-árini 1240-árini 1250-árini 1260-árini 1270-árini - 1280-árini - 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini

Árstal: 1279 1280 1281 1282 1283 - 1284 - 1285 1286 1287 1288 1289

Hendingar

Í 1284 fekk Flensborg í Schleswig-Holsteini, í Norðurtýsklandi keypstaðurrættindi.

Føðingar

Andlát

1280-árini


Schleswig-Holstein

Schleswig-Holstein (týskt: Schleswig-Holstein, íslendskt: Slésvík-Holtsetaland, danskt: Slesvig-Holsten, lágtýskt: Sleswig-Holsteen, frisiskt: Slaswik-Holstiinj) er ein av 16 týskum landslutum í samveldislýðveldinum Týsklandi. Høvuðsstaður er Kiel. Schleswig-Holstein er 15.799,38 km² til støddar og hevði 2.811.000 íbúgvar (30. september 2013).

Søga
Frá bronsuøldini til víkingatíðina mentist í  Slesvig-Holstein fýra mál- og fólkabólkar norðurgermanskir jydar og danir (í Slesvig ella Sønderjylland), frísarnir (í Norðurfrísalandi), teir vesturgermansku saksarnir (í Holstein) og teir slavisku obotrittearnir (í Eysturholstein ella Wagrien). Millum 768 og 811 var ofta stríð millum tann kristna keisaran Karl hin Stóra (Karlamagnus) og teir heidnu norðurgermanarnir (skandinavarnir). í 811 varð tað avgjørt í einari friðaravtalu, at Ejderen skuldi vera mark ímillum karolingarnir og danir. Seinni misti markið sín praktiska týdning, men var til juridiskt líka til tað Týsk-rómverska ríkið datt sundur í 1806 ella kanska líka til 1864. Frá 1111 øktist sjálvstøðan báðu megin Ejderen, og hertogadømini Slesvig (sum danskt len) og Holstein (sum týskt len) varð stovnað. Samstundis var ta tætt politiskt og búskaparligt samband millum økini. Tíðliga í 13. øld royndi danski kongurin at innlima Holstein í sítt ríki, men tað miseydnaðist orsakað av tapinum í bardaganum við Bornhøved, og orsakað av mótstøðu frá teimum norðurtýsku fúrstunum. Í 1386 vóru Slesvig og Holstein fyrstu ferð sameind við tí heraldiska vápninum. Í 1460 valdu aðalstættin og borgarskapurin, eftir at schauenburgarnir doyðu út á mannfólkasíðuni, kongin Kristian 1. av tí týska fúrstahúsinum Oldenburg til hertoga av Slesvig og Holstein. Personaluniónin við Danmark vardi til 1864, tá hertogadømini vóru vunnin av Preussen og Eysturríki og í 1866 innlimað í Preussen.

Landafrøði

 FL - Flensburg
 KI - Kiel
 NMS - Neumünster
 HL - Lübeck

Politikkur

Forsætisráðharrar (Ministerpräsident) í Schleswig-Holstein

 1945 - 1947: Theodor Steltzer (CDU)
 1947 - 1949: Hermann Lüdemann (SPD)
 1949 - 1950: Bruno Diekmann (SPD)
 1950 - 1951: Walter Bartram (CDU)
 1951 - 1954: Friedrich-Wilhelm Lübke (CDU)
 1954 - 1963: Kai-Uwe von Hassel (CDU)
 1963 - 1971: Helmut Lemke (CDU)
 1971 - 1982: Gerhard Stoltenberg (CDU)
 1982 - 1987: Uwe Barschel (CDU)
 1987 - 1988: Henning Schwarz (CDU)
 1988 - 1993: Björn Engholm (SPD)
 1993 - 2005: Heide Simonis (SPD)
 2005 - 2012: Peter Harry Carstensen (CDU)
 2012 - Torsten Albig

Fólkið

Mentan

Búskapur

Býir

Myndasavn

Sí eisini
 Týskland
 Vesturtýskland
 Listi yvir stakríki í Týsklandi

Ávísingar úteftir
 schleswig-holstein.de - Heimasíða (danskt)

Keldur

Schleswig-Holstein
Týskland


Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011

Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011.

Útvortis ávísing
Løgtingslimir
Valúrslit 2008, Kringvarp Føroya

Føroyskur politikkur
Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
2008
2009
2010
2011 í politikki


Mállæra

Mállæra er læran um tær reglur sum stýra nýtsluni av einum máli. Eitt hvørt natúrligt mál, so sum føroyskt, hevur sína egnu serstøku mállæru.


Pólalýsi

Suðurlýsi (latín: aurora australis) og norðlýsi (latín: aurora borealis) sæst, tá sólvindurin er sterkari enn normalt við stórum ravmagns úrløðingum, sum sleingja ravmagns løddum molum ímóti Jørðini.

Felagsheiti fyri suðurlýsi og norðlýsi er pólalýsi (aurora polaris).

Slóðir

 DMI: Hvad er Nordlys?
 Northern Lights Pictures

Sí eisini
Norðlýsið

Ljós
Veðurfrøði


Licitationen

Licitationen er danskt dagblað við undirheitinum Byggeriets Dagblad. Blaðið kom fyrstu ferð út í 1908 og er komið út regluliga síðan. Blaðið kemur út hvønn gerandisdag og hevur umleið 14.000 lesarar.

Danskir tíðindamiðlar


Viktor Jusjtjenko

Viktor Andrijovitj Jusjtjenko (føddur 23. februar í 1954) (á ukrainskum: Ві́ктор Андрі́йович Ю́щенко, umskr. Viktor Andrijovyč Juščenko) hevur verið forseti í Ukraina síðan hann vann umvalið í kjalarvørrinum á rósukollveltingini á heysti 2004. Síðan tá hava veljararnir vent honum bakið, og hann fekk bara 5,5 pst. av atkvøðunum á forsetavalinum 2010. Flestu atkvøðurnar fingu andstøðuleiðarin Viktor Janukovitj og forsætisráðharrin Julija Tymosjenko.

Viktor Jusjtjenko hevur útbúgving sum búskaparfrøðingur. Hann hevur áður starvast á deildum hjá sovjetbankanum í Ukraina. Í 1997 gjørdist hann stjóri í nýggja landsbankanum í Ukraina, sum varð stovnaður, eftir at Sovjetsamveldið fór sundur. Í desember 1999 útnevndi Leonid Kutjma, forseti í Ukreina, Viktor Jusjtjenko til forsætisráðharra. Tvey ár seinni noyddist hann at leggja frá sær, tá tjóðartingið reisti misálit ímóti honum í sambandi við ósmeju við stjórar í kolanáms- og gassídnaðinum.

Ukrainskir politikarar
Ukraina


Thousand Oaks

Thousand Oaks er ein býur í Kalifornia norðan fyri Los Angeles. Her búgva yvir 128.000 fólk. Hesin býurin liggur í lutstatspartinum Ventura County, og er einans á einum øki, ið er 142,5 km2. Miðalhitin í Thousand Oaks liggur á um 18 °C (64 °F), men kann koma líka niður á 10 °C (50 °F). Tom Glancy (R) er borgarstjóri í Thousand Oaks. Býurin liggur í syðra Kalifornia bert fáar kilometrar norðan fyri Los Angeles. 3,0 prosent av fólkinum livir í fátækradømi.

Býurin hevur eina ørgrynnu av mentunarligum tilboðum, so sum museum, parkir, vøkur øki og bygningar og eitt hugnaligt gongugøtuumhvørvi. Her ber til at síggja ta sermerktu Conejo Valley Botanical Garden og tað áhugaverda Thousand Oaks Civic Arts Plaza. Harumframt er at nevna t.d. Dawn's Peak. Býurin hevur sera nógvar matstovur, og tær borðreiða við mati úr øllum heiminum. Serliga ein av handilsmiðstøðunum, The Oaks Shopping Center, er risastór og kend um alt Suðurkalifornia.

Í 1964 var Thousand Oaks viðurkendur sum býur.

Býir í Kalifornia


Kenniorð

Kenniorð er lítið orð, sum verður brúkt saman við navnorði.

Føroyskt
Á føroyskum eru kenniorðini eru ein, eitt, hin og hitt (fyrr hið).

Kenniorðini bendast soleiðis:

Málfrøði


Jørgen Niclasen

Jørgen Niclasen (føddur 17. januar 1969 í Sørvági) er føroysk politikari og vinnulívsmaður. Hann var formaður Fólkafloksins frá 2007 til 2022 og hann hevur verið løgtingsmaður frá 1994 Jørgen Niclasen var landsstýrismaður í fiskivinnumálum 1998–2003, landsstýrismaður í uttanríkismálum (uttanríkisráðharri) frá 2008 og fíggjarmálaráðharri frá 2011.

Tollmálið
Í desember 2013, stutt fyri jól, varpaðu føroyskir fjølmiðlar ljós á Jørgen Niclasen, sum var fíggjarmálaráðharri, tey varpaðu ljós á tíðina frá 1989 og fyrst í 1990-árunum, meðan hann var stjóri í familjufyritøkuni P/F N. Niclasen. Sambært skjølum, ið miðlarnir løgdu fram, hevði virkið hjá Jørgeni Niclasen tikið vøru út úr einari tollgoymslu sum ikki var tollað og selt hana ótollaða og har við snýtt landskassan fyri fleiri hundraðtúsund krónur. Fyritøkan hevði havt ein tollkreditt sum varð uppsagdur, men helt tó fram við at selja ótollaðar vørur. Jørgen Niclasen vísti øllum ákærum aftur. Løgmaður Kaj Leo Holm Johannesen stuðlaði sínum fíggjarmálaráðharra og segði, at hann hevði fult álit á honum. Tað gjørdi hann eisini tann 28. mai 2014, tá ið andstøðan setti fram misálit á Jørgen Niclasen. Tá ið avtornaði vóru tað tríggir úr samgonguni ið atkvøddu fyri uppskotinum um misálit, tveir sambandstingmenn, Reimund Langgaard og Helgi Abrahamsen og Jenis av Rana, formaður Miðfloksins.

Rúsdrekkakoyring
10. februar 2022 kl. 11.26 var Jørgen Niclasen tikin fyri rúsdrekkakoyring í Vági. Jørgen Niclasen var á veg at keypa morgunbreyð, tá ið hann var steðgaður og biðin um at blása í alkoholmetrið. Alkoholmetrið vísti eina promillu á 1,26. Hægst loyvda promillan, tá ið ein skal føra bil er 0,2. Eina lítla viku seinni, kom málið undan kavið og Jørgen Niclasen bað Løgmann, Bárður á Steig Nielsen, loysa seg úr starvið.

Sí eisini
Tollmálið

Keldur

Úttanríkismálaráðið

Føroyskir politikarar
Varaløgmenn í Føroyum
Løgtingslimir
Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Uttanríkisráðharrar í Føroyum
Fiskimálaráðharrar í Føroyum
Politikarar úr Fólkaflokkinum


Tranuber

Tranuber (frøðiheiti - Vaccinium oxycoccus, Oxycoccus palustris) eru smá reyð ber, sum vaksa á grønum pinkurunnum við smáum, tunnum stelkum. Berini hava ein beiskan og súrligan smakk og verða ofta brúkt til at gera saft burturúr ella til at súlta. Tey innihalda benzoesýru, sum er eitt natúrligt haldevni.

Tranuber og vatnræsisinfektión

Vatnræsisinfektión er ein plága fyri nógvar kvinnur og kann vera ring at viðgera. Vanliga verður hon viðgjørd við antibiotika fyri at drepa bakteriurnar, men ofta kemur infektiónin aftur eftir stutta tíð. Aftaná fleiri viðgerðir verða bakteriurnar mótstøðusterkar, og tí eisini sera truplar at viðgerða.

Í undanfarnu øld funnu týskir granskarar útav, at mongdin av hippurinsýru í urininum økist um ein etur tranuber. Hippurinsýra er eitt bakteriutálmandi evni yvir fyri m.a. kolibakterium, sum eru orsøk til vatnræsisinfektión. Hetta varð seinni prógvað av amerikonsku granskarnir Blatherwick og Long.

Nýggari kanningar hava ikki verið eins sannførandi. Orsøkin til hetta er, at í nýggari kanningum verður oftast nýtt tranuberjasaft við sukur, og sukur er økir munandi um trivnaðin hjá kolibakterium.

Evnini í tranuberum forða bakteriunum í, at festa seg til kyknuveggin og nørast. Tískil kunna tranubertilskot minka munandi um sjúkuna. Annar fyrimunur við tranubertilskot er, at tranuber minkar um framleiðsluna av ammoniak. Hetta tálmar urinluktin.

Plantur
Ber
Alternativir viðgerðarhættir


Hotel Føroyar

Hotel Føroyar er eitt hotell í Tórshavn, sum læt upp í mai 1983 við sama navni. Fá ár seinni, miðskeiðis í 1980'árunum, keypti reiðarin Jákup Joensen (Jákup í Lopra) hotellið, sum fekk navnið Hotel Borg. Navnið minti harvið um nøvnini á skipum hansara, sum øll endaðu við borg, eitt nú Akraborg, Nýborg og Polarborg. Í 1991 keypti Smyril Line hotellið og rak tað til 2005, tá tað varð selt til ein bólk av starvsfólkum og aðrar íleggjarar. Hotellið liggur omanfyri Havnina við útsýni yvir býin, Viðalundina Kerjalon og Nólsoynna. Stutt frá hotellinum liggur Vallaraheimið Kerjalon.

Tá hotellið varð bygt var uppgávan hjá arkitektunum var at laga seg sum best til lendið og landslagið. Uttan er Hotel Føroyar eyðkent fyri sínar longu linjur í landslagnum. Húsið er ein partur av nátturini, líkasum skorið inn í lendið við hamrum, men hesir hamrar eru úr glasi, sum skyggja í ljósinum.  Hotellið hevur flagtak.

Kunning

 Bygt ár: 1983.
 Kømur: 106.
 Teknað hotellið hevur: Friis & Moltke A/S.
 Matstova: KOKS og GRAS.

Samband

 Adressa: Oyggjarvegur 45, 110 Tórshavn, Føroyar.
 Tel.: 317500.
 T-postur: hf@hotelforoyar.fo.

Keldur

Útvortis ávísing

 www.hotelforoyar.com.

Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Gistingarhús í Føroyum
Tórshavn
Matstovur og kaffistovur í Føroyum


Kalda kríggið

Síðan 16. øld og fram til Seinna heimsbardaga var Evropa maktmiðdepilin í heiminum. Mong evropeisk lond framdu hjálandsstjórnamál og tað gjørdi at Evropa í stóran mun gjørdi at tað grundarlagið undir búskaparligu menningini í Evropa treivst væl.

Heimurin var býttir ímillum Vesturheim og Eysturheim. Og tað vóru tvey lond ið bardust um oddasessin, megi og tað var USA og Sovjetsamveldið.

USA hevði stóra frammgongd við rúmdartøkni, men Sovjet sendu tann fyrsta fylgisvein í rúmdini, stutt aftaná tað kundi Sovjet ikki hava ráð at reka teirra rúmdartøkni, men nøkur ár aftaná tað vildu amerikanarar vera fyrstur at vera á mánanum og tað eydnaðist í árinum 1969.

Sambandsríki Amerika og Sovjetsamveldið hevði størsta herin í heiminum, tað kalda kríggið var ikki nakað beinleiðis kríggj við hvønn annan, men meira politist, hernaðaætlanir, kjarnorkubombur og við rúmdaratøknum. Sovjet megnaði at senda ein fylgisvein í rúmdina, fylgisveinurin kallaðist “Sputnik”, og seinni var tann fyrsti maðurin sendur í rúmdina, og hann var eisini ein russari.

Aftaná seinna heimsbardaga byrjaði tað Kalda kríggið at byggja seg upp við at tann berlinski múrurin bleiv bygdur, harvið bleiv vestur og eystur deilt upp. Vesturheimurin var í helium betri fíggjarligt enn Eysturheimurin, men í Vesturheiminum kundi fólk verða gjørd sek fyri at verða kommunist, meðan í Eysturheiminum kundi fólk verða gjørd sek fyri at verða kapitalistar ella heimsveldisligur (imperialistur).

Løgtingið hevði samtykt at Føroyar skuldi haldast uttanfyri allar hernaðarsamgongur, men Føroyar vóru lýstar sum limur í NATO í 1952. Í 1958 gav Landsstýrið NATO loyvi at byggja á Sornfelli og eina Loran C støð á Eiði.

Søga
Kalda kríggið


Jens Marni Hansen

Jens Marni Hansen er føddur 18. desember 1974 og býr í Kollafirði. Jens Marni er føroyskur rock sangari og tónleikari. Hann hevur verið virkin í føroyska tónleikalívinum síðan hann var heilt ungur. Jens Marni hevur m.a. spælt við tónleikabólkunum Kjølar, All That Rain, Showmenn og Faktor 4.

Lívsleið innan tónleik

Hitaði upp fyri Bon Jovi í 2013
Hin 6. juni 2013 hitaði Jens Marni upp fyri kenda tónleikaran Bon Jovi í Parkini í Keypmannahavn. Jens Marni vann eina kapping um at sleppa at hita upp fyri Bon Jovi. Ekstra Bladet sum í samstarvi við Bon Jovi, fyriskipararnar Live Nation og útvarpsstøðina FM100 útskrivaði hesa kappingina, 60 tónleikabólkar sendu inn tilfar, og Jens Marni vann kappingina.

Planet Awards - Besti sangari 2010 og 2008

Jens Marni vann heiðurin Besti sangari í føroysku tónleikakappingini "Planet Awards 2010". Hetta var tó ikki fyrstu ferð, at Jens Marni vann henda heiðurin. Jens Marni var eisini kosin "Besti sangari" í Planet Awards 2008.

Dansk Melodi Grand Prix 2010

Jens Marni var ein av 10 bólkum ella einstaklingum, sum luttóku í Dansk Melodi Grand Prix 2010, hann luttók við rock sanginum "Gloria" sum Svend Gudiksen, Johannes Jørgensen og Noah Halby hava skrivað og gjørt lag til. Fýra bólkar komu víðari í finaluna, sum var avgjørd sama kvøld, men Jens Marni var ikki millum tey fýra. Vinnarin gjørdust duo'in Chanée og N'evergreen við sanginum "In a Moment Like This". Jens Marni segði seinni við Sosialin, at hann fekk at vita frá DR aftaná at vinnarin varð funnin, at síggjararnir hjá DR, sum atkvøddu við at senda sms umvegis fartelefonina høvdu valt hann sum nummar eitt, men at dómararnir ikki hildu hansara sang verða tann besta. Chief 1 sum var ein av dómarunum hevði tó atkvøtt fyri Jens Marna sum nummar eitt. Atkvøðugreiðslan gekk soleiðis fyri seg, at atkvøðurnar hjá dómarunum taldi 50% og atkvøðurnar hjá hyggjarunum taldu 50%.

Útgávur

Egnar fløguútgávur

 Anywhere you wanna go, 2013
 The Right Way, CD, 2008

Útgávur saman við øðrum

 Lort í býin, barnafløga sum Strok gav út, 2007
 All That Rain, "The Naked Truth", 2001
 Prix Føroyar, 2001

Bólkurin All That Rain

 All That Rain varð stovnað í desember 1999 av Jens Tummas Næss, Henning Nicodemussen og Jens Marna Hansen. Allir tríggir vóru limir í bólkinum Kjølar áðrenn.
 Í Januar 2001 vann All That Rain innleiðandi umfarið av Prix Føroyum 2001 í Ítróttarhøllini í Klaksvík.
 Í Apríl 2001 gjørdist All That Rain nr. 2 í finaluni av Prix Føroyum 2001, í Norðurlandahúsinum. Vinnari gjørdist Clickhaze úr Gøtu.
 Í juni 2001 útgav All That Rain sína fyrstu útgávu "The Naked Truth". Sama dag kom onnur útgáva út "Prix Føroyar 2001", har All That Rain eisini er á, við lagnum Happy When You're gone, ið var tikið upp "live" til Prix Føroyar 2001 finaluna.
 Í August 2001 fór Jens Marni Hansen úr All That Rain, og spælt varð fyri síðstu ferð saman við Jens Marna í Ítróttarhøllini í Klaksvík.
 Í September 2001 kom Hans Ravnsfjall við í All That Rain, sum avloysari fyri Jens Marna.
 Í Januar 2003 kom Pól Arni Holm, fyrrverandi forsangari í bólkinum Týr, við í All That Rain sum forsangari. Pól Arni Holm varð við í All That Rain til mai 2004.

Keldulisti

  Dr.dk
  Nme.com
  Eurovisionary.com
  Escdaily.com
  Dr.dk
 Portal.fo
 Lydhoer.dk

Slóðir úteftir

 Myspace.com
 Last.fm
 CDbaby.com
 Sangtekstir.com

Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1974
Planet Awards vinnari
Føroyskir mannligir sangarar
Føroyskir sangskrivarar
Kollfirðingar


SNG

SNG er russisk stytting: Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv, sum á føroyskum er Ríkjasambandið Av Óheftum Ríkjum. 11 sovjettjóðveldi stovnaðu SNG í desember 1991, og høvuðssætið er í Minsk í Hvítarusslandi.

SNG-londini

Útvortis ávísing

 Sovjetsamveldið

Landafrøði


Baltisku londini

Baltisku londini eru trý í tali: Estland, Lettland og Litava og liggja fram við Eysturhavi frá Narva í útsynning av Leningrad og suður um Kaliningrad.

Landafrøði


Eros

Eros er sangur hjá Terji Rasmussen. Orð: Steintór Rasmussen & Terji Rasmussen.

Tekstur

Vilt tú ikki sita her
eina løtu nú hjá mær
,: so eg kann kína og kyssa teg
og vera tær so nær. :,:

Nú býurin skjótt sova skal
og myrkrið biður góða nátt
,: legg teg bara her so væl
fevn og kroyst mín kropp. :,:

Vit gloyma dagsins strev
í morgin er aftur frídagur
og Eros so loyndarfullur lær
bara hann okkum sær.

Nú sólin sendur geislar inn
í eina lítla lon so veik
,: har liggja tvey saman balla skinn
eftir ástarleik :,:

Um vit gloyma dagsins stríð
geva hvørjum øðrum tíð
kann Eros ikki halda frí
tað leggur hann einki í.

Tú mást ei fara heim í kvøld
verð nú her hjá mær, hjá mær
,: so eg kann merkja tín mjúka kropp
heilt nær at mær. :,:

Sangir


Get Heavy

Get Heavy (2002) er ein fløga hjá Lordi.

Løg

 Scarctic Circle Gathering – 01:02
 Get Heavy – 03:00
 Devil Is A Loser – 03:29
 Rock The Hell Outta You – 03:07
 Would You Love A Monsterman? – 03:04
 Icon Of Dominance – 04:35
 Not The Nicest Guy – 03:12
 Hellbender Turbulence – 02:46
 Biomechanic Man – 03:22
 Last Kiss Goodbye – 03:08
 Dynamite Tonite – 03:14
 Monster Monster – 03:23
 13. – 01:08

Fløgur


The Monsterican Dream

The Monsterican Dream (2004) er ein fløga hjá Lordi.

Løg

 Threatical Trailer – 01:09
 Bring It On (The Raging Hounds Return) – 04:35
 Blood Red Sandman – 04:03
 My Heaven Is Your Hell – 03:41
 Pet The Destroyer – 03:50
 The Children Of The Night – 03:45
 Wake The Snake – 03:46
 Shotgun Divorce – 04:42
 Forsaken Fashion Dolls – 03:43
 Haunted Town – 03:13
 Fire In The Hole – 03:27
 Magistra Nocte – 01:33
 Kalmageddon – 04:33

Fløgur


The Monster Show

The Monster Show (2005) er ein fløga hjá Lordi.

Løg

 Threatical Trailer
 Bring It On (The Raging Hounds Return)
 Blood Red Sandman
 My Heaven Is Your Hell
 Would You Love A Monsterman?
 Devil Is A Loser
 Icon Of Dominance
 The Children Of The Night
 Shotgun Divorce
 Forsaken Fashion Dolls
 Wake The Snake
 Rock The Hell Outta You

Fløgur


The Arockalypse

The Arockalypse (2006) er fløgu hjá Lordi.

Løg

 SCG3 Special Report
 Bringing Back The Balls To Rock
 The Deadite Girls Gone Wild
 The Kids Who Wanna Play With The Dead
 It Snows in Hell
 Who's Your Daddy?
 Hard Rock Hallelujah
 They Only Come Out At Night
 The Chainsaw Buffet
 Good To Be Bad
 The Night Of The Loving Dead
 Supermonstars (The Anthem Of The Phantoms)

Fløgur


Deadache

Deadache (2008) er fløgu hjá Lordi.

Løg

 SCG IV – 00:42
 Girls Go Chopping – 04:02
 Bite It Like a Bulldog – 03:29
 Monsters Keep Me Company – 05:28
 Man Skin Boots – 03:42
 Dr. Sin Is In – 03:47
 The Ghosts of the Heceta Head – 03:38
 Evilyn – 04:00
 The Rebirth of the Countess – 01:59
 Raise Hell in Heaven – 03:32
 Deadache – 03:28
 The Devil Hides Behind Her Smile – 04:12
 Missing Miss Charlene – 05:10

Fløgur


Zombilation - The Greatest Cuts

Zombilation – The Greatest Cuts' (2009) er fløgu hjá Lordi.

Løg

 Hard Rock Hallelujah
 Bite It Like a Bulldog
 Who's Your Daddy?
 Devil is a Loser
 Blood Red Sandman
 Get Heavy
 They Only Come Out At Night
 My Heaven Is Your Hell
 Beast Loose In Paradise
 Deadache
 Would You Love A Monsterman?
 Bringing Back The Balls To Rock
 Forsaken Fashion Dolls
 Supermonstars (The Anthem Of The Phantoms)
 The Children Of The Night
 Rock The Hell Outta You
 Pet The Destroyer
 Monster Monster
 It Snows In Hell

Fløgur


Westlife

Westlife er eitt heimskendur írskur tónleikabólkur. Sangir teirra hava ein fyri og annar eftir klatrað upp eftir hitlistunum; 14 ferðir hava teir havt ein sang ovast á almenna bretska hitlistanum. Allar 10 útgávurnar hjá bólkinum hava eisini verið í toppinum á hitlistunum. Westlife vóru upprunaliga fimm sangarar, men fyri fleiri árum síðani valdi Brian McFadden at taka seg úr bólkinum. Stutt eftir var hann á Summar Festivalinum og spældi eina framúr góða konsert. Hinir fýra sangararnir - Mark Feehily, Shane Filan, Kian Egan og Nicky Byrne – hildu fram, sum um einki var hent, og teir hava veruliga havt vind í seglunum síðani.

Seinastu 10 árini er Westlife tann tónleikabólkurin í heiminum, sum hevur selt flestar fløgur. Samlað hava írarnir selt 45 milliónir eintøk av sínum útgávum, og teir hava havt so nógv hitt í Bretlandi, at bert Elvis Presley og The Beatles hava havt fleiri. Westlife eru heimskendir, men tað er ikki minst í Bretlandi, at bólkurin hevur verið stórur. Allar 10 útgávurnar hjá bólkinum hava eisini verið í toppinum á hitlistunum.

Westlife framførdu á Summar Festivalinum í 2010.

Bólkurin varð stovnaður í juli 1999.

Keldur

Írskir tónleikabólkar
Popptónleikabólkar


Avatar

Avatar er ein 3D animeraður amerikanskur filmur frá 2009. James Cameron, ið hevur leikstjórnað filmin, hevur eisini leikstjórnað aðrar stórfilmar, til dømis tann mest seljandi filmin nakrantíð Titanic. James Cameron megnaði at gera dýrasta filmin nakrantíð í filmssøguni. Filmurin kostaði yvir tvær milliardir dollarar. Avatar hevur umframt Oscartilnevningina vunnið tvær Golden Globes og var tilnevndur til besta filmin eisini.

Filmurin er í stuttum um ein hermann, ið verður sendur út til eina gongustjørnu langt burturi at flyta tey inføddu Na'vi, ið eru í vegin fyri onkrum arbeiði. Hann gerst góður við hetta fólkið og endar sum ein leiðari hjá hesum bláu menniskjunum, sum í hesum filminum eru "tey óndu". Filmurin fyrigongur á uppspundu gongustjørnuni, Pandora, har fólkini "naviar" búgva.

Titanic hjá James Cameron er best seljandi filmurin nakrantíð. Hann seldi fyri 600 mió. dollars, og hann er eisini mest sæddur við 1843 mió. áskoðarum. Men tað varar allarhelst ikki leingi afturat, áðrenn Avatar yvirtekur fyrstaplássið sum heimsins best seljandi filmur. Avatar, sum eisini er framleiddur av Cameron, hevur higartil selt fyri 553 mío. dollars á heimamarknaðinum og hevur longu havt 1841 mió. áskoðarar, so her verður meint, at Cameron skjótt fer at sláa sítt egna met. So vantar bert at sláa metið hjá Titanic í Oscars. Fyri at megna tað, skal Avatar vinna meira enn 11 Oscars til handanina í mars 2010. Tað var nevniliga só nógvar Oscars, Titanic fekk í 1998.

Søgugongd

Jake Sully (Sam Worthington) er fyrrverandi soldátur í US Marine Corps (hann er lammaður) men tá tvíburði hansara, sum skuldi útsendast til mánan Pandora, verður myrdur, fær Sully tilboðið um at fullføra missjónina hjá bróðrinum, saman við einari heftigari løn. Eftir seks ár í cryo-svøvni, sum kann sigast at vera eitt slag av dvala, lendir Sully á Pandoru. Har verður hann informeraður um Avatar-programmið, sum loyvir menniskjum at liva gjøgnum ein Avatar, sum er ein Na’vi, sum er skapt í laboratoriinum. Leiðarin av programminum (Sigourney Weaver) dámar einki serligt henda nýggja soldátin, hon vil heldur hava ein vísindamann, sum bróður Sully var.

Jake fær so at vita at tey skulu royna at koma í samband við Na’vi-fólkið so tey kunnu læra tey at kenna og vice versa, men ein skurkur má eisini vera. Henda rolla verður útfylt av Col. Quaritch (Stephen Lang) sum er undir ordrum av einum stórum firma, sum vil sleppa at grava eftir ”unobtainium” (fø.: ikkitilatfáafaturíium). Hann roynir so at fáa Sully at yvirtala Na’vi-fólkið til at flyta.

Avatar 2

Fríggjadagin 15. januar 2009 avdúkaði leikstjórin James Cameron, at hann fer at gera Avatar 2. Og í februar skrivaði blaðið Herald Sun í Melbourne, at Sam Worthington hevur váttað, at hann enn einaferð skal leika høvuðsleiklutin sum Jake Sully. 33 ára gamli avstralski sjónleikarin, sum er blivin heimskendur fyri sín leiklut í Avatar, sigur seg gleða seg til nýggja filmin.

Slóðir úteftir

 Almenna heimasíðan hjá filminum er at finna her
 Sí filmsbrot

Amerikanskir filmar


Turið Sigurðardóttir

Turið Sigurðardóttir, fødd Joensen er fødd 12. august 1946 í Keypmannahavn. Turið tók B.A. prógv í íslendskum og almennari bókmentasøgu við Háskóla Íslands í 1976 og magistaraprógv í almennari bókmentafrøði við Københavns Universitet í 1987. Sigurðardóttir hevur starvast á Føroyamálsdeildini á  Fróðskaparsetri Føroya 1976-78 og síðan 1986.

Turið Sigurðardóttir hevur bókaforlagið Ungu Føroyar undir hond. Forlagið gevur út føroyskar bøkur, upprunaligar og týddar. Forlagið gevur út bæði nýggjar og gamlar bøkur og leggur serliga dent á børn og ung.

Útgávur

Bøkur

 Lærið íslendskt 1 (mállæra v./ bandi), Lærið íslendskt 2. Føroya Skúlabókagrunnur. 1987. (Tá Turið Joensen)
 Sigert. Ungu Føroyar. 1994.
 Hugtøk í bókmentafrøði. Sprotin. 1998.
 Bókmentasøgur. Greinasavn. Føroya Fróðskaparfelag. 2004.

Nakrar týðingar
 2009 Astrid Lindgren: "Pippi finnur ein spunk";
 2005 Astrid Lindgren: "Pippi Langsokkur á Kurrikurriduttoynni";
 2005 Halldór Laxness: "Salka Valka";
 2000 Amy Tan: "Eydnufelagið";
 2000 Astrid Lindgren: "Pippi heldur føðingardag";
 1999 Astrid Lindgren: "Pippi Langsokkur í Suðurhøvum";
 1997 Astrid Lindgren: "Kennir tú Pippi Langsokk?";
 1996 Maria Gripe: "Hugo og Josefina";
 1996 Maria Gripe: "Hugo";
 1995 Maria Gripe: "Josefina";
 1995 Astrid Lindgren: "Pippi fer um borð";
 1992 Þorgils Gjallandi: "Leidd í kirkju";
 1992 Gestur Pálsson: "Úr Trúlovanartíðini";

Heiður
2013 - Fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens í bólkinum Annað mentanaravrik fyri týðingar hennara til føroyskt.

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir týðarar
Føðingar í 1946
Føroyskir professarar
Føroyskir ritstjórar
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar


FC Suðuroy

FC Suðuroy er fótbóltsfelag í Suðuroynni, sum varð stovnað 1. januar 2010. Tað var fyrrverandi felagsliðið VB/Sumba, sum tók stig til at stovna FC Suðuroy, ætlanin var at savna øll liðini úr oynni í eitt felag, men tað eydnaðist ikki í 2010. FC Suðuroy spældi í Effodeildini (sum tá nevndist Vodafonedeildin) í 2010, men endaði sum nummar 9 og rykti tí niður í 1. deild. Teir vunnu 1. deild 2011 við 70 stigum og spældu aftur í bestu fótbóltsdeildini, Effodeildini, í 2012. Teir endaðu á niðasta plássi við 9 stigum, og spældu aftur í 1. deild í 2013 og 2014. Í 2014 endaðu teir á 2. plássi og fluttu upp í Effodeildina saman við hinum Suðuroyarliðnum TB.

Liðini hjá FC Suðuroy

FC Suðuroy hevur hesi lið hjá monnum: Í 1. deild, 2. deild og 3. deild. Í kvinnudeildini hevur FC Suðuroy lið í deildini sum spælir á hálvum vølli. Harumframt hevur FC Suðuroy hesi lið í barnadeildunum: Dreingir, smádreingir, piltar, smápiltar, smágentur 12-14 ár og gentur 10-12 ár (hetta kann broytast, sí heimasíðuna hjá felagnum).

Styrk út øðrum londum
Tá FC Suðuroy skuldi leika í bestu deildini í 2010 leitaði felagið sær styrk úr øðrum londum. Hesir útlendingarnir vóru við í hópinum hjá FC Suðuroy í 2010: Stanislav Kuzma, málverji úr Slovenia,  Obi Ikechukwu Charles, álopsleikari úr Nigeria, Mamuka Toronjadze, miðvallaleikari úr Georgia og Mustafa Adamu, verjuleikari úr Ghana. Eftir summarsteðgin var Obi Charles givin í felagnum, og avtalað varð gjørd við verjuleikaran Kasper Schultz úr Danmark. Mustafa Adamu spældi ongan dyst fyri bestu deildina hjá FC Suðuroy, og fór av landinum aftur áðrenn summarsteðgin. Í 2011 komu tveir leikarar úr Ghana at spæla við 1. deildar liðnum hjá FC Suðuroy, teir vóru David Asare og Kamil Yunus. David skoraði 20 mál fyri liðið og gjørdist nummar tvey á málskjýtta listanum hjá FC Suðuroy. Hann spælir eisini við í 2012, meðan avtalan við Kamil ikki varð endurnýggjað. Í 2011 spældu tveir danar við FC Suðuroy, Niklas Paulsen (álopsleikari) spældi við frá byrjan og fram til 13. umfar hin 18. juni. Hin danin, Jesper Fleckner, sum er verjuleikari, spældi við besta liðnum (1. deild) eftir summarsteðgin og til seinasta dystin. Stanislav Kuzma hevur verið málmaður hjá besta liðnum 2010, 2011 og 2012. Í 2012 er ein útlendskur leikari komin afturat, umframt David Asare og Stanislav Kuzma. Talan er um slovenska verjuleikaran Saša Kolman.

Høvuðs málskjúttar hjá FC Suðuroy, VB/Sumba og VB í nýggjari tíð

5 mans hava til nú skorað í minsta lagi 50 mál fyri besta liðið hjá FC Suðuroy, VB/Sumba ella VB í nýggjari tíð, 4 av hesum spælarunum eru givnir at spæla fótbólt á høgum støði, bert Jón Krosslá Poulsen er enn aktivur í bestu deildini av hesum 5. Næstur teimum er Dan Djurhuus, sum hevur skorað 40 mál fyri feløgini. Dan spælir enn við FC Suðuroy í Vodafonedeildini. Hesi hagtøl eru dagførd eftir 25. umfar í Vodafonedeildini 2. oktober 2010:

 Jón Krosslá Poulsen hevur skorað 59 mál til nú (22. sep. 2010)
 Egill Steintórsson hevur skorað 55 mál
 Jan Allan Müller hevur skorað 53 mál
 Birgir Jørgensen hevur skorað 53 mál
 Jón Pauli Olsen hevur skorað 52 mál
 Pól Thorsteinsson hevur skorað 51 mál
 Dan Djurhuus hevur skrorað 42 mál

Fótbóltsvøllir

FC Suðuroy hevur í løtuni tveir fótbóltsvøllir. Besta deildin hjá monnum, Vodafonedeildin, spælir á Eiðinum í Vági. Næstbesta deildin, 2. deild, spælir heimadystir á Krossi í Sumba. Hini liðini spæla eftir tørvi antin á Eiðinum ella á Krossi. Fótbóltsvøllurin á Eiðinum í Vági er einasti fótbóltsvøllur í Suðuroynni, sum lýkur krøvini fyri at spæla í Vodafonedeildini.

Fyrrverandi leikarar
Her verða nevndir nakrir av fyrrverandi leikarunum frá nýggjari tíð, eisini frá tíðini, tá felagið bar navnið VB og VB/Sumba. Summir av hesum spælarunum eru enn aktivir í lægri deildum, t.d. 2. deild hjá FC Suðuroy.

Pól Thorsteinsson
Símun Samuelsen
Heini Vatnsdal
Jóannes Jakobsen
Krzysztof Popczyński
Mamuka Toronjadze
Jan Allan Müller
Dan Djurhuus
Bjarni Johansen
Jón Pauli Olsen
Egill Steintórsson
Rúni Nolsøe
Henning Joensen
Martin Tausen
Obi Ikechukwu Charles
Evrard Blé
Milan Kuljić
Kasper Schultz

Keldur

 Sportal.fo Grein um nýggja málverjan.
 Kringvarp.fo VB/Sumba verður til FC Suðuroy
 Kringvarp.fo Grein um nýggja búmerki.
 Sudurras.fo Grein um útlendskir leikarar í FC Suðuroy.
 Dimmalætting, Fótfimi 2010, 19. mars 2010, síða 29.
 Suðurrás, Jón Krosslá Poulsen millum fimm bestu málskjúttarnir.
 Sportal.fo

Ávísingar úteftir

 Heimasíðan hjá FC Suðuroy.
 FC Suðuroy á Facebook.
 Sportal.fo, filmsklipp, brot úr dystinum millum NSÍ og FC Suðuroy 12. juni 2010. Úrslitið varð 2-1 til NSÍ.
 Flickriver.com, myndir frá Flickr, sum hava frámerki "FC Suðuroy".

Føroyskt fótbóltsfelag
Vágur
Suðuroy


Á Eiðinum, Vágur

Vesturi á Eiðinum í Vági er nógv virksemi innan ítróttin. Har er fótbóltsvøllur, ítróttarhøll og felagshús.

Fótbóltsvøllurin á Eiðinum
.
Suðuroyar fótbóltsliðið FC Suðuroy hevur heimavøll vesturi á Eiðinum í Vági og á Krossi í Sumba. Besta liðið sum spælir í Vodafonedeildini í 2010 hevur heimavøll vesturi á Eiðinum. Fótbóltsvøllurin vesturi á Eiðinum í Vági er í løtuni (feb. 2010) einasti fótbóltsvøllur í Suðuroynni, sum lýkur krøvini fyri at dystir kunnu spælast har í bestu deildini. Fyrsti fótbóltsvøllur sum var gjørdur vesturi á Eiðinum varð gjørdur í 1924, áðrenn tað spældu vágbingar fótbólt á Sandinum. Vágs Bóltfelag varð stovnað 5. juni 1905. Hondbóltsvøllur varð gjørdur á Eiðinum í 1948, hann er ikki til longur.

Ítróttarhøllin Vágshøll og VB-húsið
Vesturi á Eiðinum eru umframt fótbóltsvøllin eisini ein ítróttarhøll, Vágshøll, sum varð bygd í 1980 og eitt felagshús við skiftirúmum, sum nevnist VB-húsið, tað var bygt í 1978.

Vágseiði og Eggjarnar

Stutt frá fótbóltsvøllinum er tað sera náttúruvakra Vágseiði og beint sunnanfyri tað er Skúvanes, sum er eitt berg, umleið 200 metrar høgt. Beint sunnanfyri Skúvanes eru Eggjarnar, sum eru partur av Vágsbjørgunum. Bretar bygdu Loranstøð á Eggjunum undir seinna heimsbardaga, danir yvirtóku hana seinni. Loranstøðin varð virkin til 1977. Leivdirnar av bygningunum síggjast enn.

Vatnið
Beint eystanfyri fótbóltsvøllin á Eiðinum í Vági er Vatnið ella Vágsvatn, har gøta er gjørd rundanum. Fólk ganga ofta túr ella renna rundan um Vatnið. Eystanfyri Vatnið er bygdin Vágur.

Keldur
 Sudurras.com Arnfinnur Bjarkhamar hugleiðir um Vágsvatn.
 logting.fo Føroyar í kalda krígnum.

Útvortis ávísingar
 Heimasíðan hjá FC Suðuroy
 Heimasíðan hjá VB hondbólti
 Vágs Kommuna

Ítróttur í Føroyum
Vágur
Fótbóltsvøllir í Føroyum


.gov

.gov er økisnavn hjá USA, saman við .mil, .edu, .us og .um.

Økisnavn

sv:Toppdomän#Generiska toppdomäner


Star Wars

Star Wars (føroyskt Stjørnukríggj) er ein stórsligin science fiction søga skapað av George Lucas. Upprunaliga ætlaði George Lucas at framleiða níggju partar. Frá 1977 til 1983 blivu partarnir fýra til seks innspældir á film. Teir vórðu gjørdir á tann hátt, at einum ikki nýttist at kenna forsøguna fyri at síggja hvønn filmin sær; og prequelin (undansøgan) kom heldur ikki á filmsløriftið fyrr enn í tíðarskeiðnum frá 1999 til 2008.

Teir átta higartil gjørdu filmarnir hava fylgjandi heiti:

 Star Wars Episode I: Hulduhóttanin (The Phantom Menace) (1999)
 Star Wars Episode II: Álop klónanna (Attack of the Clones) (2002)
 Star Wars Episode III: Hevnd Sithanna (Revenge of the Sith) (2005)
 Star Wars Episode IV: Ein nýggj vón (A New Hope) (1977)
 Star Wars Episode V: Imperiið svarar aftur (The Empire Strikes Back) (1980)
 Star Wars Episode VI: Afturkoma Jediriddarans (Return of the Jedi) (1983)
 Star Wars: Klónukríggini (The Clone Wars) (2008)
 Star Wars: The Force Awakens (2015)

Seting
Hendingarnar í Star Wars miðlum koma fyri í eini fiktivari galaksu (stjørnubreyt). Nógv sløg av rúmdarverum (ofta humanoidar) eru lýstar. Robotskir droidar eru eisini vanligir og sum oftast bygdir at tæna teirra eigarum. Rúmdarferðing er vanlig og nógvar planetir (gongustjørnir) í galaksuni eru limir í eini Galaktiskari Republikk, seinni umskipað sum Galaktiska Imperiið.
Eitt eyðkent element í Star Wars er “Forsan”, ein altið hjástødd orka ið kann gagnnýtast av teimum ið hava slíkan eginleika. Hon er lýst í fyrst framleidda filminum sum ”eitt orkufelt, skapað av øllum livandi tingum, ið umringar okkum, gjøgnumtreingir okkum, og knýtir saman galaksuna.” Forsan loyvir brúkarum at framføra ymisk supernáttúrlig roysnisbrøgd, so sum telekinesis, crairvoyans, fyrivitan (precognition), og hugastýring (mind control) og hon kann styrkja serstakar fysiskar eginleikar, so sum skjótleika og refleksir; hesir eginleikar variera ímillum persónsmenskur og kunnu forbetrast ígjøgnum venjing. Hóast Forsan kann verða brúkt til góðgerðir, so hevur hon eisini eina myrka síðu ið, tá miðað verður eftir tí, gjøgnumsúrgar brúkarar við hatri, aggressión, og óndskapi. Leiklutir í teim seks filmunum hava Jedarnir ið brúka Forsuna til góðgerðir, og Sitharnir ið brúka ta myrku síðuna til óndskap í eini roynd at at yvirtaka galaksuna. Í viðkaða Star Wars Expanded Universe, eru nógvir brúkarar av tí myrku síðuni Myrkir Jedar heldur enn Sithar, serliga orsakað av “Regluna um Tvey” (Rule of Two), sí Sith Origin.

Star Wars


Bjarni Johansen

Bjarni Johansen, føddur 26. mai 1971 í Danmark, er formaður í fótbóltsfelagnum FC Suðuroy. FC Suðuroy varð stovnað 2010, og var tað felagsliðið VB/Sumba, sum tók stig til at broyta navnið. Vónin var, at øll fótbóltsfeløgini í Suðuroynni fóru at leggja saman við felagsliðnum. Bjarni Johansen er sonur Eyðun og Solveig Johansen úr Vági. Bjarni arbeiðir sum montørur hjá Føroya Tele.

Formaður í VB/Sumba, seinni FC Suðuroy

Bjarni Johansen gjørdist formaður í VB/Sumba á aðalfundinum 26. februar 2007 og hevur verið tað síðan. VB/Sumba skifti navn til FC Suðuroy 1. januar 2010.

Spælt flestar dystir á rað í føroyskum fótbólti

Í 2007 var Bjarni Johansen tann spælarin, sum hevði spælt flestar dystir á rað í føroysku landskappingini og kanska eisini í føroyskum fótbólti yvirhøvur.. Bjarni Johansen hevur spælt sum málmaður fyri VB síðan hann var heilt ungur og seinni fyri VB/Sumba, tá VB og Sumba løgdu saman. Bjarni gavst sum málmaður fyri VB/Sumba eftir fótbólsárið 2008 var farið.

Føroyska landsliðið

Bjarni Johansen hevur spælt nakrar vinadystir á føroyska landsliðnum í fótbólti sum málmaður. Í 2004 var Bjarni Johansen við í hópinum á A-landsliðnum.. Bjarni Johansen hevur spælt tveir FIFA skásettir landsdystir fyri Føroyar.

UEFA Champions League

Bjarni Johansen spældi sín fyrsta UEFA dyst 20. juni 1998 fyri VB. Dysturin var ímóti Brno og úrslitið var 3-0 til Brno. . Í 2009 var Bjarni Johansen eyka málmaður tveir dystir í UEFA Champions League fyri EB/Streymur. Talan var um tveir dystir móti Apoel FC úr Kýpros. EB/Streymur heitti á Bjarna um at vera eyka málmaður hjá teimum tí annar av teirra málmonnum var skaddur.. Bjarni Johansen hevur UEFA B venjaralisens.fsf.fo

Keldur

 Sportal.fo Bjarni er nýggjur VB-formaður.
 uefa.com Bjarni Johansen.
 sportal.fo. Bjarni Johansen til EB/Streym.
 Sudurras.com. Bjarni fer aftur í handskarnar.
 fsf.foA-landsliðið 01-10-2004 Hópurin.
 fsf.fo A-landsliðið - Leikarar 1988-2005.
 Kringvarp.fo

Útvortis ávísingar

 Heimasíðan hjá FC Suðuroy
 FC Suðuroy á Facebook

Johansen, Bjarni
Johansen, Bjarni


Bóghvítuhvalur

Bóghvítuhvalur (eisini nevndur rovhvalur, mastrarhvalur, mastrarfiskur, æðuhvalur og steyrhvalur) (frøðiheiti - Orcinus orca) er lættur at kenna á tí stóra horninum og teimum hvítu merkjunum aftanvert við hornið. Hornið á kallhvalinum er stórt (1,8 m) og tríhyrnt, men hornið á kvennhvalinum er minni (0,9 m) og meira árundað aftantil. Bóghvítuhvalur hevur 10-13 tenn hvørjumegin í kjaftinum. Tær eru eitt sindur bogaðar og 6-8 cm langar. Bóghvítuhvalur er alheimsslag, sum reikar víða um í Norðurhøvum, bæði við strendurnar og pelagiskt og úr heitum sjógvi niður í arktiskan sjógv. Serliga er nógvur bóghvítuhvalur úti fyri Lofot, millum Føroya og Íslands, eisini undir Íslandi.

40 ára gamla djóravenjarinnan Dawn Brancheau varð 25. februar 2010 dripin av einum 30 ára gomlum bóghvítuhvali. Tilburðurin var í kendu undirhaldsparkini Sea World í Orlando, Florida. Kvinnan var júst í holtur við at greiða fólki frá undirhaldinum, tá hon var áhaldsin og datt út í hylin. Bóghvítuhvalurin kom eftir henni og dró hana til botns. Hesin bóghvítuhvalurin er umleið 30 ára gomul hon og vigar umleið 6 tons. Hon eitur Tilikum, ið merkir vinur, og hon hevur verið í Sea World seinastu átjan árini. 40 ára gamla Dawn Brancheau var ein av mest royndu starvsfólkunum og von at vera um hesar hvalir. Sea World í Florida er sera kent fyri framførslur sínar við bóghvítuhvalum, delfinum og kópum, men tað er eftir øllum at døma ikki av ongum, at bóghvítuhvalur á enskum verður nevndur killer whale.

Súgdjór í Føroyum
Súgdjór


Indiska Havið

Indiska Havið, Indiahavið ella Indiahav er tað minsta av teimum trimum heimshøvunum. Tað er 74,9 milliónir km² í vídd, og har eru einar 5000 oyggjar, harav eru fleiri teirra korallriv. Indiahav líkist frá hinum báðum heimshøvunum, Atlantshavið og Kyrrahavið, tað gongur ikki so langt norður sum tey.
Indiahavið hevur mark móti norði til Suðurasia, móti vestri er mark til Arabisku Hálvoynna og Afrika, móti eystri er mark til Avstralia, og móti suðri er mark til Suðuríshavið og Antarktis.
Í Indiahavi er saltasti sjógvur í heiminum, nevniliga Reyðahavið, og eisini heitasti sjógvur í heiminum, Persaflógvin.

Indiahavið er í vanda fyri at verða dálkað, helst av tangaskipum úr Persaflógvanum. Norðast í Indiahavi kunnu tropuódnir og grovt monsunregn elva til ógvisligan uppgang og vatnflóð. Í Indiahavi eru nógvar koralloyggjar og óteljandi nógvar korallpollum, sum til dømis Maldivoyggjar og Seyskelloyggjar, ið eru ógvuliga væl umtókt ferðamannalond. Stóra ferðavinnan gevur væl av sær, men skaðar náttúruna. Aðrir vansar eru, at havið matar burtur av korallrivunum, og oyggjarnar liggja tí opnari fyri flóð og brimi.

Høv


Bøsdalafossur

Bøsdalafossur rennur úr Sørvágsvatni/Leitisvatni og er vatnríkasti fossur í Føroyum. Hann er um 30 metrar høgur og fellur í sjógv.

Fossar í Føroyum


Francesco Totti

Francesco Totti (f. 27. september 1976 í Róm) er italskur fótbóltsleikari, sum spælir við Roma og italska fótbóltslandsliðnum. Hann vann Golden Foot heiðurslønina í 2010. Hann var toppskorari í italsku Serie A fótbóltsárið 2006-07, tað árið vann hann eisini evropeiska gylta skógvin.

Keldur

Ávísingar úteftir
 Francesco Totti.

Fótbóltsleikarar úr Italia
Totti, Francesco
FIFA 100


Nýggja Testamenti

Nýggja Testamenti (grikskt: Καινὴ Διαθήκη ella Kainē Diathēkē. Latín: Novum Testamentum) er partur av Bíbliuni hjá teimum kristnu. Nýggja Testamenti er skrivað á grikskum máli.

Tað er í Nýggja Testamenti, vit lesa um Jesus. Tær týdningarmestu frásagnirnar um Jesus í Nýggja Testamenti eita Evangeliini. Í Nýggja Testamenti eru 4 evangeliir. Í Nýggja Testamenti er Jesus tann Messias, sum profetarnir í Gamla Testamenti spáddu fór at koma og loysað fólkið úr træladómskorum og endurreisa Ísrael. Í Nýggja Testamenti verður Messias nevndur Kristus.

Nýggja Testamenti er tilsamans 27 bøkur.

Kristindómur
Bíblian


Negro Spirituals

Í fleiri suðurríkjum í USA var lóg, at trælir skuldu ikki læra at lesa og skriva. Kortini skapaðu teir sína egnu mentan: sangur, negro spirituals, myndaði gerandisdag teirra.

Go down, Moses

Hesin sangur man vera hin kendasti.

Tekstur
1. When Israel was in Egypt’s land: Let my people go,
 Oppress’d so hard they could not stand, Let my People go.

 (Niðurlag)
Go down, Moses,
Way down in Egypt land,
Tell old Pharaoh,
Let my people go.

2. Thus saith the Lord old Moses said: Let my people go,
 If not I’ll smite your firstborn dead. Let my People go.

 (Niðurlag)
Go down, Moses,…

3. No more shall they in bondage toil. Let my people go,
 Let them come out with Egypt’s spoil! Let my People go.

 (Niðurlag)
Go down, Moses,…

4. O let us all from bondage flee. Let my people go,
 And let us all in Christ be free. Let my People go.

 (Niðurlag)
Go down, Moses,…

Tónleikur