ช่สรุปบทความ “เลิกจ้าง/ลดจำนวนการจ้าง” แบบกระทันหัน อีกหนึ่งผลกระทบจากโควิด-19 นายจ้าง ลูกจ้าง ต้องเตรียมรับมืออย่างไร ? ให้ถูกต้องตามกฎหมาย
สถิติการจดทะเบียนเลิกกิจการ ปี 2564
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่ต่อเนื่องมาถึงปี 64 ส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจอย่างรุนแรง มีหลายแห่งต้องปิดกิจการลง   ซึ่งจากข้อมูลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า มีรายงานตัวเลขยอดจดทะเบียนเลิกกิจการ (ในช่วง 4 เดือน แรก) ของปี 2564 สูงถึง 3,090 ราย
การปรับตัวในหลายธุรกิจ
มีประเด็นหนึ่งที่หลายธุรกิจหันมาโฟกัสกันมากขึ้น นั่นคือ ‘การบริหารจัดการกำลังคน’ เช่น การดูแลช่วยเหลือพนักงาน การรักษาจำนวนพนักงานไว้  การจ้างแรงงานเพิ่ม ยังรวมถึง การประกาศเลิกจ้าง  ซึ่งถือเป็นอีกเรื่องสำคัญที่กิจการต้องตัดสินใจท่ามกลางวิกฤตโควิดนี้
 

เลิกจ้างพนักงาน ต้องทำอย่างไรบ้าง ?
สิ่งที่นายจ้างต้องปฏิบัติเมื่อเลิกจ้าง ให้ถูกต้องตามกฎหมาย
ข้อ 1 :  บอกกล่าวให้พนักงานทราบล่วงหน้า
กรณีสัญญาจ้างไม่กำหนดเวลาจ้างไว้แน่นอน นายจ้างจะต้องบอกกล่าวให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าเมื่อถึงหรือก่อนจะถึง  งวดการจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง  ซึ่งอาจทำด้วยวาจาหรือ ทำเป็นหนังสือก็ได้ ในทางการจัดการที่ดีควรจัดทำเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อความชัดเจนไม่เกิดการโต้เถียงภายหลัง
ข้อ 2 :  จ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย
การนับอายุงานของลูกจ้าง นับตั้งแต่วันแรกที่เริ่มปฏิบัติงานจนถึงวันสุดท้ายของการทำงาน หากครบ 120 วันติดต่อกัน นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชย แต่ถ้าไม่ครบ 120 วัน หรือทำครบ 120 วันแต่ไม่ต่อเนื่องกัน นายจ้างจะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
 

กรณีดังนี้ นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
1. ลูกจ้างทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง

2. จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย

3. ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง

4. ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน  ระเบียบ  หรือคำสั่งของนายจ้าง อันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรมและนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว เว้นแต่กรณีที่ร้ายแรง นายจ้างไม่จำเป็นต้องตักเตือน (หนังสือเตือนให้มีผลบังคับได้ไม่เกิน 1 ปีนับแต่วันที่ลูกจ้างได้กระทำผิด)

5. ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร

6. ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก ในกรณีนี้ ถ้าเป็นความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ ต้องเป็นกรณีที่เป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
ปี 2564, สถิติจดทะเบียนเลิกกิจการแสดงให้เห็นถึงผลกระทบของโรคโควิด-19 ที่ทำให้ธุรกิจต้องปิดกิจการลง มีจำนวนรายการเลิกกิจการในช่วง 4 เดือนแรกของปีนี้ถึง 3,090 ราย
มีการปรับตัวในธุรกิจหลายแห่งโฟกัสที่การบริหารจัดการกำลังคน เช่น ดูแลช่วยเหลือพนักงาน, รักษาจำนวนพนักงาน, จ้างแรงงานเพิ่ม และประกาศเลิกจ้าง ซึ่งเป็นแนวโน้มที่สำคัญที่ธุรกิจต้องพิจารณาในช่วงวิกฤตโควิดนี้

เมื่อต้องเลิกจ้างพนักงานต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างถูกต้อง โดยมีขั้นตอนหลักดังนี้:
1.บอกกล่าวให้พนักงานทราบล่วงหน้า
นายจ้างต้องแจ้งให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าเมื่อถึงหรือก่อนจะถึงวันจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง โดยทำเป็นลายลักษณ์อักษรหรือในรูปแบบอื่นที่ชัดเจน
2.จ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย
นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยให้ลูกจ้างตามกฎหมาย หากลูกจ้างมีอายุงานครบ 120 วันติดต่อกัน. ถ้าไม่ครบ 120 วันหรือไม่ต่อเนื่องกัน นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

กรณีดังนี้ นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
1.ลูกจ้างกระทำทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนา
2.จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
3.ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
4.ลูกจ้างฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน, ระเบียบ, หรือคำสั่งของนายจ้าง ซึ่งมีการตักเตือนแล้ว 
5.ละทิ้งหน้าที่โดยไม่มีเหตุอันสมควรภายใน 3 วันทำงานติดต่อกัน
6.ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด ถ้ากระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ และได้เป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
8.กฎหมายคุ้มครองแรงงาน-แรงงานสัมพันธ์-เงินทดแทน