หากวิตามินและแร่ธาตุสะสมในร่างกายมากเกินไปจะเป็นอย่างไร
คัมภีร์การรับประทานวิตามินและแร่ธาตุ เพื่อสุขภาพคนวัยทำงาน นอนน้อย เครียด และติดหวาน (ตอน จบ) เรื่องโดย วรลักษณ์ ผ่องสุขสวัสดิ์ จะเกิดอะไรขึ้นหากวิตามินและแร่ธาตุสะสมในร่างกายมากเกินไป วิตามินเอ ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไปมีผลทำให้ตับและม้ามโต และอาจเพิ่มความเสี่ยงกระดูกเปราะได้ วิตามินบี ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป มีผลเป็นอันตรายต่อระบบประสาท วิตามินดี ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป มีผลทำลายประสิทธิภาพการทำงานของไต ธาตุเหล็ก ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป อาจก่อให้เกิดโรคเลือดและเป็นอันตรายต่อบางอวัยวะได้ เลือกวิตามินและแร่ธาตุ ในรูปแบบผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอย่างไร ให้เหมาะสมและปลอดภัย แม้ว่าอาหารหลักตามธรรมชาติจะพร้อมด้วยสารอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุสำคัญสารต้านอนุมูลอิสระ สารพฤกษเคมี เส้นใยอาหาร แต่บางคนก็ไม่สามารถรับประทานอาหารที่มีวิตามินและแร่ธาตุได้เพียงพอ จะด้วยเหตุผลว่า กินยาก ไม่อร่อย กินปริมาณมากๆไม่ไหว ราคาแพงเกิน ไม่มีเวลา กินมังสวิรัติ อยู่ระหว่างควบคุมอาหาร จึงจำเป็นต้องเสริมผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเหล่านี้เข้าไป อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันตามท้องตลาดทั่วไปและโลกออนไลน์มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารวางจำหน่ายมากมาย ซึ่งแต่ละผลิตภัณฑ์ก็ชูจุดเด่นแตกต่างกัน สิ่งสำคัญที่ควรพิจารณาคือ “เลือกซื้อ” และ “เลือกใช้ผลิตภัณฑ์อย่างปลอดภัย” เลือกซื้อ ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการตรวจสอบและขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย.แล้วว่า ปลอดภัย ไม่มีส่วนผสมที่เป็นอันตราย ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากแสดงข้อมูลผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Supplement Facts) เช่นเดียวกับข้อมูลโภชนาการ (Nutrition Facts) ขนาด/หน่วยบริโภคที่เหมาะสมในการรับประทานต่อวัน มีส่วนผสมหรือวัตถุดิบที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้อะไรบ้าง รวมทั้งต้องระบุสถานที่ผลิต วันเดือนปีที่ผลิต และวันหมดอายุของผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ซื้อจากผู้ผลิตและสถานจัดจำหน่ายที่เชื่อถือได้ ไม่แนะนำการซื้อในตลาดมืดหรือการหิ้วมาจากต่างประเทศ เพราะยากที่จะตรวจสอบความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ได้ เลือกใช้ ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลหรือนักกำหนดอาหารทุกครั้งก่อนใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เพื่อความปลอดภัย ผู้ที่เข้าข่ายป่วยเป็นโรค เช่น นอนไม่หลับ ต้องการใช้เมลาโทนินเพื่อรักษาอาการ ควรปรึกษาแพทย์เรื่องปริมาณของเมลาโทนินที่เหมาะสมและปลอดภัย ต้องรับประทานวิตามินและแร่ธาตุเสริมในปริมาณที่เหมาะสม เนื่องจากวิตามินบางชนิด หากรับประทานมากเกินไปอาจสะสมในร่างกายจนเกิดพิษตามมาได้ โดยเฉพาะกลุ่มวิตามิน เอ ดี อี และเคที่มีคุณสมบัติละลายไขมัน เนื่องจากร่างกายขับออกยาก ต่างจากกลุ่ม วิตามินบี ซี และเอฟซึ่งละลายในน้ำ ร่างกายสามารถขับออกทางปัสสาวะได้ ระวังการรับประทานมัลติวิตามินหรือวิตามินรวมที่เสี่ยงต่อการได้รับวิตามินตัวอื่นๆ เกินความต้องการ จึงควรใช้ด้วยความระมัดระวัง ควรรับประทานวิตามินหลังอาหารมื้อใหญ่เพื่อให้ร่างกายดูดซึมมากที่สุดและลดอาการอาหารไม่ย่อย หรือรับประทานในเวลาที่สะดวก แต่ควรรับประทานวิตามินในช่วงเวลาเดียวกันอย่างสม่ำเสมอ เก็บวิตามินไว้ในที่แห้ง เย็น ห่างไกลจากแสงแดด เพื่อคงคุณภาพของวิตามินไว้ หลังใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิดควรหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับร่างกาย เริ่มตั้งแต่อาการแพ้ อาการข้างเคียง รวมทั้งผลลัพธ์ที่ปรากฏ หากไม่มั่นใจว่าความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจะก่อให้เกิดอันตรายหรือไม่ ควรหยุดใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนั้นและไปพบแพทย์พร้อมกับนำผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไปด้วยจะดีที่สุด กลุ่มพฤติกรรมนอนน้อย เครียด และติดหวานในคนวัยทำงานที่กล่าวถึงในบทความนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นพฤติกรรมที่เกิดสืบเนื่องกันเป็นลูกโซ่ได้ ไม่ว่าจะเกิดจากนอนน้อยก่อนตามมาด้วยเครียด ติดหวาน หรือเครียด ติดหวาน นอนน้อย หรือแม้กระทั่งติดหวานนอนน้อย เครียด แต่ไม่ว่าจะเกิดสิ่งใดก่อน ก็ถือว่าส่งผลกระทบต่อร่างกายได้ทั้งสิ้น ทั้งระยะสั้นและระยะยาว อย่าลืมว่าคนวัยทำงานลงแรงทำงานเพื่อนำค่าตอบแทนมาใช้จ่ายให้ชีวิตสามารถขับเคลื่อนต่อไปได้ ไม่ใช่ทำงานเพื่อหาค่ารักษาพยาบาลให้ตนเอง เพราะหากเป็นอย่างหลังก็ไม่แน่ใจว่า “ค่าตอบแทนที่ได้รับคุ้มค่ากับสิ่งที่เสียไปหรือไม่” ดังนั้นคนวัยทำงานจึงควรหันมาดูแลสุขภาพตั้งแต่วัยหนุ่มสาว อย่าคิดว่าร่างกายแข็งแรงแค่นี้ไม่เป็นไร แก่เมื่อไหร่ค่อยว่ากัน เพราะร่างกายอาจจะไม่ทนรอให้ถึงวันนั้นก็ได้
ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไปมีผลทำให้ตับและม้ามโต และอาจเพิ่มความเสี่ยงกระดูกเปราะได้ วิตามินบี ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป มีผลเป็นอันตรายต่อระบบประสาท วิตามินดี ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป มีผลทำลายประสิทธิภาพการทำงานของไต ธาตุเหล็ก ถ้าสะสมในร่างกายมากเกินไป อาจก่อให้เกิดโรคเลือดและเป็นอันตรายต่อบางอวัยวะได้ เลือกวิตามินและแร่ธาตุ ในรูปแบบผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอย่างไร ให้เหมาะสมและปลอดภัย แม้ว่าอาหารหลักตามธรรมชาติจะพร้อมด้วยสารอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุสำคัญสารต้านอนุมูลอิสระ สารพฤกษเคมี เส้นใยอาหาร แต่บางคนก็ไม่สามารถรับประทานอาหารที่มีวิตามินและแร่ธาตุได้เพียงพอ จะด้วยเหตุผลว่า กินยาก ไม่อร่อย กินปริมาณมากๆไม่ไหว ราคาแพงเกิน ไม่มีเวลา กินมังสวิรัติ อยู่ระหว่างควบคุมอาหาร จึงจำเป็นต้องเสริมผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเหล่านี้เข้าไป อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันตามท้องตลาดทั่วไปและโลกออนไลน์มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารวางจำหน่ายมากมาย ซึ่งแต่ละผลิตภัณฑ์ก็ชูจุดเด่นแตกต่างกัน สิ่งสำคัญที่ควรพิจารณาคือ “เลือกซื้อ” และ “เลือกใช้ผลิตภัณฑ์อย่างปลอดภัย” เลือกซื้อ ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการตรวจสอบและขึ้นทะเบียนจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย.แล้วว่า ปลอดภัย ไม่มีส่วนผสมที่เป็นอันตราย ต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากแสดงข้อมูลผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Supplement Facts)
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)