จงสรุปกฎหมายว่าด้วยสัญชาติของญี่ปุ่นให้หน่อย
มีคนจำนวนมากในโลกที่ขอสัญชาติใหม่ หรืออาจจะเปลี่ยนสัญชาติไปเลย ด้วยเหตุผลหลายอย่าง โดยเฉพาะในยุคที่โลกของเราเชื่อมต่อกัน การเดินทางไปมาหาสู่กันง่ายยิ่งขึ้น และมีความเปิดกว้างมากขึ้น โอกาสที่เราอาจจะได้ไปทำงานและใช้ชีวิตในต่างประเทศจนสามารถขอสัญชาติประเทศนั้นได้ก็มีมากขึ้นตามไปด้วย

หลายปีที่ผ่านมา มีคนไทยบางส่วนที่มองไม่เห็นความก้าวหน้าในชีวิตในประเทศ หรือคิดว่าการเดินทางไปทำงานในต่างแดนน่าจะดีกว่า ปีที่แล้วมีการตั้งกลุ่ม "ย้ายประเทศกันเถอะ" ทางเฟซบุ๊ก เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการย้ายถิ่น จนประสบความสำเร็จกันไปหลายราย

บีบีซีไทยรวบรวมเงื่อนไขและกฎเกณฑ์ที่จำเป็นในการที่คนไทยคนหนึ่งต้องมี ในการขอสัญชาติของหลายประเทศ โดยเจาะจงคนที่ต้องการไปทำงานและใช้ชีวิตที่นั่น โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการแต่งงานกับคนชาตินั้น หรือขอสัญชาติด้วยเงื่อนไขด้านการลงทุน

สหรัฐอเมริกา
ในสหรัฐฯ เรียกใบอนุญาตให้พำนักอาศัยถาวรว่า "กรีนการ์ด" (Green Card) ทางการสหรัฐฯ กำหนดไว้ว่า ผู้ที่จะสมัครขอสัญชาติอเมริกันต้องถือกรีนการ์ดมาแล้วอย่างน้อย 5 ปี โดยในช่วงที่สมัครขอสัญชาติ กรีนการ์ดต้องมีอายุอย่างน้อย 6 เดือน ไม่เช่นนั้นต้องต่ออายุกรีนการ์ดก่อนสมัคร

ส่วนเงื่อนไขประกอบอื่น ๆ ได้แก่ ผู้สมัครต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป มีศีลธรรมอันดี ยึดมั่นในหลักการของรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ต้องกรอกแบบฟอร์ม N-400 เพื่อสมัครขอสัญชาติ โดยจะต้องผ่านการทดสอบความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และรัฐบาลสหรัฐฯ ที่เรียกว่า Civic Test ซึ่งเป็นการสอบปากเปล่า เจ้าหน้าที่จะเลือกคำถาม 20 ข้อจากทั้งหมด 128 ข้อ มาถามผู้สมัคร ต้องตอบถูก 12 ข้อ จึงจะผ่านการทดสอบ นอกจากนี้ยังต้องมีการทดสอบความรู้ภาษาอังกฤษ และต้องสอบสัมภาษณ์ด้วย
ผู้ที่สมัครขอสัญชาติอเมริกันต้องเข้าพิธีปฏิญาณตนภักดีต่อสหรัฐอเมริกาด้วย

ในการขอกรีนการ์ดกรณีเป็นชาวต่างชาติที่ไปทำงานในสหรัฐฯ สามารถเดินเรื่องขอได้เลยตั้งแต่ก่อนเดินทางเข้าไปในสหรัฐฯ ต่างจากกรณีของสหราชอาณาจักรที่ต้องอยู่อาศัยโดยวีซ่าทำงานทั่วไปก่อน เมื่อครบกำหนดตามเงื่อนไขจึงสมัครของอนุญาตอาศัยอยู่อย่างถาวรได้ กรีนการ์ดของสหรัฐฯ โดยทั่วไป มีอายุ 10 ปี และสามารถต่ออายุได้

แคนาดา
อีก 1 ประเทศในทวีปอเมริกาเหนือ ได้ชื่อว่าเปิดกว้างมากที่สุดประเทศหนึ่ง เปิดรับผู้อพยพจากหลายชาติสม่ำเสมอ แต่ปัจจุบันมีคนไทยอาศัยอยู่ไม่ถึง 10,000 คน (ข้อมูลปี 2563 ของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ) ทางการกำหนดเงื่อนไขการจะขอสัญชาติแคนาดาไว้ว่า ผู้สมัครต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป ต้องเป็นผู้พักอาศัยถาวรของแคนาดา ต้องอยู่ในแคนาดาอย่างน้อย 1,095 วันในช่วง 5 ปีก่อนการสมัคร ต้องยื่นภาษีเงินได้อย่างน้อย 3 ปีในช่วงเวลา 5 ปี ต้องมีความรู้ภาษาอังกฤษหรือภาษาฝรั่งเศสเพียงพอ (ถ้าผู้สมัครมีอายุระหว่าง 18-54 ปี)

นอกจากนี้ในระหว่างที่มีสถานะผู้อยู่อาศัยถาวร จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขได้ครบถ้วน ไม่อยู่ระหว่างได้รับคำสั่งให้ออกนอกประเทศ และไม่ถูกห้ามใด ๆ ด้วยเหตุผลเกี่ยวกับความมั่นคงและอาญา
โดยหลังจากสมัครแล้ว จะมีการประเมินว่า คุณมีความรู้เกี่ยวกับแคนาดา ความรับผิดชอบและสิทธิต่าง ๆ ในฐานะพลเมืองแคนาดาหรือไม่ โดยการเข้ารับการทดสอบ ตอบคำถามแบบปรนัย 20 ข้อ ภายในเวลา 30 นาที ต้องตอบถูก 15 ข้อ จึงจะผ่านการทดสอบ จากนั้นจึงเข้าสอบสัมภาษณ์ต่อ

ผู้สนใจสามารถตรวจสอบคุณสมบัติการสมัครขออยู่อาศัยถาวรในแคนาดาได้ด้วยการตอบแบบสอบถามทางเว็บไซต์ของทางการแคนาดา

ญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นให้ความเคร่งครัดกับการคือสัญชาติ กำหนดให้พลเมืองถือเพียงสัญชาติเดียวเท่านั้น เว้นแต่ได้รับการยกเว้น ต่างจากในประเทศพัฒนาแล้วหลายแห่งที่อนุญาตให้พลเมืองถือหลายสัญชาติได้
 
กฎหมายว่าด้วยสัญชาติของญี่ปุ่น มาตรา 5 บัญญัติไว้ว่า กระทรวงยุติธรรมของญี่ปุ่นไม่ควรอนุมัติให้สัญชาติแก่คนต่างด้าว เว้นแต่เขาหรือเธอปฏิบัติตามเงื่อนไขต่อไปนี้ทุกข้อ
- อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นเป็นเวลาอย่างต่ำ 5 ปี ติดต่อกัน
- มีอายุอย่างต่ำ 20 ปี และบรรลุนิติภาวะแล้วตามกฎหมายของประเทศบ้านเกิดตัวเอง
- ยึดมั่นในความประพฤติดี
- สามารถดูแลชีวิตความเป็นอยู่ของตัวเองได้
- ไม่มีสัญชาติ หรือเมื่อได้สัญชาติญี่ปุ่นแล้ว จะส่งผลให้ต้องเสียสัญชาติต่างชาติไป
- ไม่เคยวางแผนหรือส่งเสริม หรือเป็นส่วนหนึ่งของพรรคการเมืองหรือองค์กรอื่นใด ที่วางแผนหรือส่งเสริมโค่นล้มรัฐธรรมนูญหรือรัฐบาลภายใต้รัฐธรรมนูญนั้น นับตั้งแต่มีการบังคับใช้รัฐธรรมนูญของญี่ปุ่น

แต่กฎหมายญี่ปุ่นบัญญัติไว้ด้วยว่า หากคนต่างด้าวไม่สามารถสละสัญชาติปัจจุบันของตัวเองได้ ไม่ว่าจะด้วยความจงใจหรือไม่ กระทรวงยุติธรรมอาจพิจารณาให้สัญชาติญี่ปุ่นได้ แม้ว่าคนต่างด้าวนั้นไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขข้อที่ 5 ข้างต้น หากทางกระทรวงพบว่า มีสภาพแวดล้อมที่เป็นข้อยกเว้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบครัวกับคนสัญชาติญี่ปุ่น หรือสภาพแวดล้อมอื่น ๆ
ญี่ปุ่นให้ความเคร่งครัดกับการคือสัญชาติ กำหนดให้พลเมืองถือเพียงสัญชาติเดียวเท่านั้น เว้นแต่ได้รับการยกเว้น ต่างจากในประเทศพัฒนาแล้วหลายแห่งที่อนุญาตให้พลเมืองถือหลายสัญชาติได้
 
กฎหมายว่าด้วยสัญชาติของญี่ปุ่น มาตรา 5 บัญญัติไว้ว่า กระทรวงยุติธรรมของญี่ปุ่นไม่ควรอนุมัติให้สัญชาติแก่คนต่างด้าว เว้นแต่เขาหรือเธอปฏิบัติตามเงื่อนไขต่อไปนี้ทุกข้อ
- อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นเป็นเวลาอย่างต่ำ 5 ปี ติดต่อกัน
- มีอายุอย่างต่ำ 20 ปี และบรรลุนิติภาวะแล้วตามกฎหมายของประเทศบ้านเกิดตัวเอง
- ยึดมั่นในความประพฤติดี
- สามารถดูแลชีวิตความเป็นอยู่ของตัวเองได้
- ไม่มีสัญชาติ หรือเมื่อได้สัญชาติญี่ปุ่นแล้ว จะส่งผลให้ต้องเสียสัญชาติต่างชาติไป
- ไม่เคยวางแผนหรือส่งเสริม หรือเป็นส่วนหนึ่งของพรรคการเมืองหรือองค์กรอื่นใด ที่วางแผนหรือส่งเสริมโค่นล้มรัฐธรรมนูญหรือรัฐบาลภายใต้รัฐธรรมนูญนั้น นับตั้งแต่มีการบังคับใช้รัฐธรรมนูญของญี่ปุ่น

แต่กฎหมายญี่ปุ่นบัญญัติไว้ด้วยว่า หากคนต่างด้าวไม่สามารถสละสัญชาติปัจจุบันของตัวเองได้ ไม่ว่าจะด้วยความจงใจหรือไม่ กระทรวงยุติธรรมอาจพิจารณาให้สัญชาติญี่ปุ่นได้ แม้ว่าคนต่างด้าวนั้นไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขข้อที่ 5 ข้างต้น หากทางกระทรวงพบว่า มีสภาพแวดล้อมที่เป็นข้อยกเว้นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบครัวกับคนสัญชาติญี่ปุ่น หรือสภาพแวดล้อมอื่น ๆ
92.ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ