ช่วยสรุปบทความเกี่ยวกับ อาการเจ็บคอปวดคอ
การตรวจรักษา อาการเจ็บคอปวดคอ ประชาชนทั่วไปสามารถที่จะเรียนรู้การเป็นหมอรักษาตนเองและญาติมิตรได้ โดยเฉพาะโรคภัยไข้เจ็บที่พบอยู่บ่อยๆ ส่วนใหญ่ ร้อยละ 70-80 จะรักษาได้ โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษพิสดารอะไร เรื่อง มาเป็นหมอกันเถิด จะนำเสนอท่านเป็นประจำเพื่อชี้แจงวิธีที่จะเรียนรู้การดูแลรักษาตนเองและผู้อื่น การตรวจรักษา อาการเจ็บคอปวดคอ อาการเจ็บคอ ปวดคอ เป็นอาการที่พบบ่อย และบางครั้งทำให้งงได้ง่าย จึงควรถามให้แน่ว่า อาการเจ็บคอ ปวดคอนั้น เป็นที่ส่วนไหนของคอ เช่น 1 ถ้าเจ็บข้างในคอ อาจจะเป็น 11 เจ็บในคอหอย ทำให้กลืนอาหาร หรือกลืนน้ำ กลืนน้ำลาย แล้วเจ็บบางทีอยู่เฉยๆ ก็เจ็บ แต่เมื่อกลืนอาหารหรือน้ำแล้วมักเจ็บมากขึ้นบางคนอยู่เฉยๆ แล้วเจ็บคอหรือกลืนน้ำลายแล้วเจ็บคอ แต่ถ้ากลืนน้ำแล้วอาการเจ็บคอดีขึ้น ในกรณีหลังนี้แสดงว่าคอแห้งมาก ถ้าหมั่นจิบน้ำหรือดื่มน้ำบ่อยๆ แล้วอาการเจ็บคอจะดีขึ้น 12 เจ็บในหลอดลม ทำให้มีอาการคันคอหรือระคายคอ หรือแสบคอลึกๆ มักร่วมด้วยอาการไอ เสียงแหบหรือเสียงผิดปกติ ถ้าเป็นมากๆ จะแสบลึกลงไปกลางอก และมีอาการไอมากหรือมีอาการหอบด้วย 13 จุดแน่นในคอบริเวณลูกกระเดือกหรือใต้ลูกกระเดือก แต่ไม่เจ็บเวลากลืนหรือดื่มน้ำ และไม่มีอาการไอหรือเสียงแหบ และไม่มีอาการกดเจ็บจากภายนอก และไม่มีอาการเจ็บเวลาเอี้ยวคอไปมาหรือเวลาก้มคอเงยคอ อาการเช่นนี้มักจะเป็นอาการจุกหรือแน่นในคอ หรือเป็นอาการคล้ายกลืนอาหารลงไปแล้วติดอยู่กลางคอ หรือเป็นอาการแน่นในคอคล้ายจะหายใจไม่ออก ควรนั่งพักและหายใจลึกๆ สัก 4-5 ครั้ง หรือดื่มน้ำอุ่นๆ สัก 2-3 อึก ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายใน ½ -1 ชั่วโมง ควรไปหาหมอ ถ้าอาการดีขึ้น ให้คอยสังเกตว่าอาการเช่นนี้เกิดขึ้นอีกไหม และเกิดหลังการออกกำลังกายหรือหลังอาการโกรธ ตื่นเต้น หรือเครียด และพอนั่งพักสักครู่ อาการก็หายไปหรือไม่ ถ้าใช่ ควรพกยาอมใต้ลิ้น ไนโตรกลีเซอรีน ติดตัวไว้สัก 4-5 เม็ด เวลามีอาการจุกแน่น หรือเจ็บในคอดงที่กล่าวไว้ในหัวข้อนี้ หัวข้อ 13 ควรลองเอายาไนโตรกลีเซอรีน 1 เม็ดใส่ไว้ที่ใต้ลิ้น แล้วอมไว้เฉยๆ ไม่ต้องดื่มน้ำ และไม่ต้องกลืน เมื่อยาละลายหมดแล้ว ถ้าอาการดีขึ้นและหายไปภายใน 2-3 นาที อาจจะเป็นอาการจุกแน่นหรือเจ็บในคอจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ให้พกยานี้ติดตัวไว้ เพื่อจะได้ใช้อมทุกครั้งที่มีอาการเจ็บหรือจุกแน่นในคอ ยาอมไนโตรกลีเซอรีน จะทำให้เผ็ดๆ ซ่าๆ ที่ใต้ลิ้นและอาจทำให้ปวดหัวมึนหัว เพราะฤทธิ์ขยายหลอดเลือดของมัน ซึ่งเป็นอยู่สักพักก็จะหายเอง ไม่ต้องกินยาแก้ 14 เจ็บในหลอดอาหาร ซึ่งอาจจะเป็นแบบเจ็บๆ แสบๆ หรือแสบร้อนมาก ตั้งแต่กลางคอลงไปถึงกลางอก ตรงตำแหน่งเดียวกับที่เราเกิดอาการแสบร้อนเวลากลืนอาหารหรือน้ำร้อนๆ ลงไป ซึ่งลักษณะอาการเช่นนี้ มักจะแสดงว่าหลอดอาหารอักเสบ อาการเจ็บในหลอดอาหาร อาจจะเป็นอาการจุกแน่นคล้ายหัวข้อ 13 แต่ต่างกันที่อาการจุกแน่นนี้มักจะเกิดหลังกินอาหาร และมักมีอาการกลืนไม่ค่อยลง ทำให้รู้สึกคล้ายติดคอ บางครั้งก็มีอาการอาเจียนเอาอาหารที่เพิ่งกินเข้าไปหรือกินเข้าไปนานแล้วออกมาด้วย ถ้าเป็นมาก จะกลืนอาหารไม่ได้เลย และอาจจะกลืนน้ำไม่ได้ด้วย แต่บางครั้งคนไข้อาจบอกประวัติว่ากลืนได้ แต่พอซักประวัติต่อ จะพบว่าหลังจากนั้นไม่นาน หรืออาจนานเป็นชั่วโมง คนไข้จะอาเจียนเป็นอาหารและน้ำที่ลงไปค้างอยู่ในหลอดอาหาร ไม่ได้ผ่านลงกระเพาะ กลับออกมา ซึ่งลักษณะอาการเช่นนี้ แสดงว่าหลอดอาการตีบหรือตัน ต้องไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจหาสาเหตุและรักษาให้ถูกต้อง 15 เจ็บในกล้ามเนื้อ ในข้อหรือในกระดูก ซึ่งอาจเป็นอาการเจ็บข้างในคอ คือ รู้สึกเจ็บลึกๆ อยู่ข้างใน หรืออาจเป็นอาการเจ็บแบบข้างนอกคอ คือ รู้สึกเจ็บเวลาเอามือไปจับไปกด แต่บางครั้งเวลาเอามือไปจับ ไปกด หรือไปบีบนวดแล้ว อาการกลับดีขึ้น อาการเจ็บในกล้ามเนื้อ ในข้อหรือในกระดูกนี้ มักจะมีอาการมากขึ้นเวลาเอี้ยวคอไปอยู่ในท่าหนึ่ง และมักจะมีอาการน้อยลงเมื่อเอี้ยวคอไปอยู่ในอีกท่าหนึ่ง คือไม่มีท่าที่สบายที่สุด และท่าที่ไม่สบายที่สุดได้ 16 เจ็บร้าวมาจากที่อื่น เช่น อาการปวดศีรษะแล้วร้าวมาที่คอ อาการเจ็บอกแล้วร้าวมาที่คอ หัวข้อ13 อาการปวดหูแล้วร้าวมาที่คอ เป็นต้น 2 ถ้าเจ็บข้างนอกคอ เช่น เจ็บที่ผิวหนัง อาจเป็นผื่นแดง ตุ่ม ตุ่ม พอง ฝี หรืออื่นๆ บริเวณผิวหนัง หรือเป็น ลูกหนู คือ เป็นก้อนที่คลำได้ใต้ผิวหนัง ซึ่งมักจะเป็นต่อมน้ำเหลืองที่โตขึ้น ซึ่งอาจจะเจ็บหรือไม่เจ็บก็ได้ หรือเป็นอาการเจ็บในกล้ามเนื้อในข้อหรือในกระดูก หัวข้อ 15 หรือร้าวมาจากที่อื่น ในหัวข้อ 16 เมื่อคนไข้มาหาหมอด้วยอาการเจ็บคอ-ปวดคอ ให้ตรวจรักษาคนไข้ตามขั้นตอน ดังนี้ 1 ให้แยกว่าคนไข้นั้นฉุกเฉินหรือมีอาการหนักหรือไม่ ลักษณะของคนไข้ฉุกเฉิน หรือมีอาหารหนักให้ดูในหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 64 คนไข้ที่ฉุกเฉินหรืออาการหนักนั้น ต้องรีบให้การปฐมพยาบาล จนคนไข้พอจะเคลื่อนย้ายได้แล้ว รีบเคลื่อนย้ายคนไข้ไปโรงพยาบาลทันที 2 สำหรับคนไข้ที่ไม่ฉุกเฉินและไม่เจ็บหนัก ให้แยกว่าคนไข้เจ็บคอ-ปวดคอ ที่ส่วนไหนแล้วให้การตรวจรักษาตามนั้น ดูแผนภูมิที่1
การเจ็บคอและปวดคอเป็นอาการที่พบบ่อยและส่วนใหญ่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีการตรวจรักษาตนเองและการดูแลรักษาตนเองได้ด้วยวิธีง่ายๆ ดังนี้

การสอบถามอาการ:

สอบถามให้ละเอียดเกี่ยวกับลักษณะของอาการ เช่น ที่เจ็บ, ลักษณะการเจ็บ, ลักษณะการกลืน, หรือการไอ
สังเกตว่าอาการเจ็บคอเกิดขึ้นที่ส่วนไหนของคอ

การตรวจดูอาการ:

สังเกตอาการเจ็บคอว่ามีอาการเจ็บแบบไหน เช่น ภาวะคอแห้งหรืออาการแสบร้อน
ตรวจดูการกลืนน้ำลายและอาหาร เพื่อดูว่ามีอาการกลืนที่เจ็บมากขึ้นหรือไม่

การตรวจสอบตนเอง:

สังเกตอาการเจ็บคอเมื่อกลืน, ควรดูว่ามีการเจ็บข้างในคอหรือเจ็บในหลอดลม
สังเกตอาการที่เจ็บในตำแหน่งบริเวณลูกกระเดือกหรือใต้ลูกกระเดือก

การดูแลตนเอง:

ดื่มน้ำอุ่นเป็นประจำ เพื่อช่วยลดอาการแห้งของคอ
พักผ่อนเพียงพอและหลีกเลี่ยงตัวเองจากสภาพที่ทำให้เจ็บคอมากขึ้น

การใช้ยา:

ใช้ยาประจำตัวเมื่อมีอาการเจ็บคอ เช่น ไนโตรกลีเซอรีน
ในกรณีอาการเจ็บคอหลังจากกำลังกายหรือเครียด ลองใช้ยาไนโตรกลีเซอรีน

การตรวจสอบความรุนแรง:

ถ้าอาการเจ็บคอไม่ดีขึ้นหรือมีความรุนแรง ควรไปพบหมอ
หากมีอาการหนักหรือเปลี่ยนแปลงที่อาการทุกครั้ง ควรไปพบหมอทันที

การดูแลตนเองสามารถทำได้โดยการรักษาอาการเบื้องต้นและตรวจสอบอาการเบื้องต้นของเจ็บคอ ปวดคอ โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษหรือการรักษาทางการแพทย์ทันที แต่ถ้ามีอาการที่ไม่ดีขึ้นหรือมีความรุนแรง ควรไปพบหมอเพื่อการตรวจรักษาและการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
13.โสต ศอ นาสิกวิทยา (โสต ศอ นาสิกวิทยา) - Otolaryngology,12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine