การแปลงหนี้จากการเล่นแชร์มาเป็นสัญญาเงินกู้ มีผลอย่างไรต่อสถานะทางกฎหมายของหนี้?
การแปลงหนี้จากการเล่นแชร์มาเป็นสัญญาเงินกู้ มีผลดังต่อไปนี้:

1. หนี้เดิมระงับไป:

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 349 บัญญัติว่า “เมื่อคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้ทำสัญญาเปลี่ยนสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งหนี้ไซร้ ท่านว่าหนี้นั้นเป็นอันระงับสิ้นไปด้วยแปลงหนี้ใหม่” ดังนั้น เมื่อมีการแปลงหนี้จากการเล่นแชร์มาเป็นสัญญาเงินกู้ หนี้เดิมที่เกิดจากการเล่นแชร์ย่อมระงับไป คงเหลือแต่หนี้ตามหนังสือสัญญาเงินกู้

2. สัญญาเงินกู้ใหม่มีผลบังคับใช้:

หากสัญญาเงินกู้ใหม่มีรูปแบบครบถ้วนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 837 วรรคหนึ่ง  สัญญานั้นย่อมมีผลบังคับใช้  หมายความว่า  ลูกหนี้มีหน้าที่ต้องชำระหนี้ตามสัญญาเงินกู้ใหม่

3. ข้อยกเว้น:

อย่างไรก็ตาม  หากการเล่นแชร์นั้น  เข้าข่ายเป็นแชร์ต้องห้ามตามพระราชบัญญัติการเล่นแชร์ พ.ศ. 2534  มาตรา 6  เช่น

บุคคลธรรมดาเป็นนายวงแชร์หรือจัดให้มีการเล่นแชร์ที่มีจำนวนวงแชร์รวมกันมากกว่าสามวง
มีจำนวนสมาชิกวงแชร์รวมกันทุกวงมากกว่าสามสิบคน
มีทุนกองกลางต่อหนึ่งงวดรวมกันทุกวงเป็นมูลค่ามากกว่าจำนวนที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง
นายวงแชร์หรือผู้จัดให้มีการเล่นแชร์นั้นได้รับประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่จะได้รับทุนกองกลางในการร่วมเล่นแชร์ในงวดหนึ่งงวดใดได้โดยไม่ต้องเสียดอกเบี้ย
ในกรณีดังกล่าว  ลูกหนี้สามารถยกเป็นข้อต่อสู้ได้ว่า  ค่าแชร์ที่แปลงมาเป็นสัญญากู้นั้นเป็นแชร์ต้องห้าม  และสัญญาเงินกู้ใหม่นั้นตกเป็นโมฆะ

4. หลักฐาน:

สำหรับหนังสือสัญญาเงินกู้  หากไม่ติดอากรแสตมป์  จะไม่อาจรับฟังเป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118  มีผลเท่ากับว่าโจทก์ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืมเป็นสำคัญ  โจทก์จึงฟ้องร้องบังคับคดีไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่ง

5. สรุป:

การแปลงหนี้จากการเล่นแชร์มาเป็นสัญญาเงินกู้  มีผลทำให้หนี้เดิมระงับไป  คงเหลือแต่หนี้ตามสัญญาเงินกู้ใหม่  ซึ่งลูกหนี้มีหน้าที่ต้องชำระหนี้  แต่หากการเล่นแชร์นั้น  เข้าข่ายเป็นแชร์ต้องห้าม  ลูกหนี้สามารถยกเป็นข้อต่อสู้ได้ว่า  สัญญาเงินกู้ใหม่นั้นตกเป็นโมฆะ  และโจทก์จะฟ้องร้องบังคับคดีไม่ได้  หากไม่มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืมเป็นสำคัญ
3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,4.ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),37.กฎหมายลักษณะหนี้,38.กฎหมายนิติกรรม-สัญญา-ข้อสัญญาไม่เป็นธรรม