กรุณาสรุปบทความ ความรู้เกี่ยวกับกลุ่มโรคลำไส้เล็กอักเสบในทางการแพทย์
ลำไส้เล็กอักเสบ Enteritis คือโรคอะไร พบบ่อยไหม ลำไส้เล็กอักเสบมีสาเหตุจากอะไร ลำไส้เล็กอักเสบมีอาการอย่างไร เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ แพทย์วินิจฉัยลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร รักษาลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร ลำไส้เล็กอักเสบมีผลข้างเคียงอย่างไร ลำไส้เล็กอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร ดูแลตนเองอย่างไร ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่ ป้องกันลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร ลำไส้อักเสบ Enterocolitis กระเพาะอาหารอักเสบ Gastritis ลำไส้ใหญ่อักเสบ Colitis ลำไส้อักเสบเรื้อรัง โรคไอบีดี Inflammatory bowel disease IBD โรคโครห์น Crohns disease โรคซีลิแอก Celiac disease อาหารเป็นพิษ Food poisoning ลำไส้อุดตัน Intestinal obstruction ลำไส้ทะลุ Gastrointestinal perforation โรคบิดไม่มีตัว โรคบิดชิเกลลา Shigellosis โรคไทฟอยด์ ไข้ไทฟอยด์ Typhoid fever คือโรคอะไร พบบ่อยไหม ลำไส้เล็กอักเสบEnteritis คือ กลุ่มโรคภาวะที่เกิดจากการอักเสบของเนื้อเยื่อบุผิวหรือเนื้อเยื่อเมือกของผนังลำไส้เล็ก โดยอาจเกิดอย่างเฉียบพลัน คือ ประมาณ 1-2 สัปดาห์ หรือเกิดเรื้อรังเป็นเดือนหรือเป็นปี อาการที่พบบ่อย เช่น ท้องเสีย ปวดท้อง มักมีไข้ อาจเป็นไข้ต่ำ หรือไข้สูง ขึ้นกับสาเหตุ อ่อนเพลีย เกิดภาวะขาดน้ำ และมีภาวะทุพโภชนา ฯลฯ ลำไส้เล็กอักเสบอาจเกิดร่วมกับกระเพาะอาหารอักเสบก็ได้ เรียกว่า กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กอักเสบGastroenteritis และหรือเกิดร่วมกับลำไส้ใหญ่อักเสบ เรียกว่า ลำไส้อักเสบ Enterocolitis ลำไส้เล็กอักเสบ เป็นกลุ่มโรคที่ประกอบด้วยโรคที่มีสาเหตุหลากหลาย พบทุกเพศ และทุกอายุ ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ เป็นโรคพบบ่อย แต่ไม่มีรายงานสถิติเกิดในภาพรวมเนื่องจากมักรายงานสถิติแยกเป็นแต่ละสาเหตุๆไป ลำไส้เล็กอักเสบมีสาเหตุจากอะไร ลำไส้เล็กอักเสบ เกิดจากหลากหลายสาเหตุ ที่พบบ่อย เช่น ก. ลำไส้เล็กอักเสบจากติดเชื้อแบคทีเรีย เป็นสาเหตุพบบ่อยที่สุด เช่น โรคอาหารเป็นพิษจากติดเชื้อ อีโคไลcoliEscherichia coliหรือจากเชื้อ Staphylococcus aureus หรือเชื้อ Clostidium butulism โรคไทฟอยด์จากเชื้อ Salmonella โรคบิดไม่มีตัวจากเชื้อ Shigella ข. โรคออโตอิมมูนโรคภูมิต้านตนเอง เช่น โรคโครห์น ค. ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาในกลุ่มเอ็นเสด เช่น ยา Ibuprofen Naproxen ง. ผลข้างเคียงจากสารเสพติดบางชนิด เช่น โคเคน จ. ผลข้างเคียงจากการฉายรังสีรักษาบริเวณช่องท้องหรืออุ้งเชิงกรานท้องน้อย เช่นในโรค มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งปากมดลูก ฉ. ผลข้างเคียงจากยาเคมีบำบัดบางชนิด เช่นยา Irinothecan Methotrexate ช. อื่นๆ เช่น โรคซีลิแอก โรคผิดปกติทางพันธุกรรมที่พบน้อยที่ทำให้ผู้ป่วยแพ้โปรตีนชนิดที่เรียกว่า Glutenโปรตีนที่มักพบในธัญพืช ลำไส้เล็กอักเสบมีอาการอย่างไร อาการของลำไส้เล็กอักเสบ ที่พบบ่อย เช่น ท้องเสีย ร่วมกับ ปวดท้อง ถ้าท้องเสียรุนแรงจะมีภาวะขาดน้ำร่วมด้วย อาจมีคลื่นไส้อาเจียน มักมีไข้ พบได้ทั้งไข้สูง หรือไข้ต่ำ ทั้งนี้ขึ้นกับสาเหตุ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ผอมลง น้ำหนักลด และภาวะทุพโภชนา จากการขาดสารอาหารจากลำไส้เล็กดูดซึมอาหารได้น้อยลง เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ เมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆที่รวมถึงอาการที่กล่าวในหัวข้อ อาการฯ และอาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลตนเองใน 2-3 วัน ควรพบแพทย์ไปโรงพยาบาลเสมอ แต่หากอาการแย่ลง ควรรีบพบแพทย์ไปโรงพยาบาลโดยไม่ต้อรอถึง 2-3 วัน แพทย์วินิจฉัยลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร แพทย์วินิจฉัยลำไส้เล็กอักเสบ ได้จาก ประวัติทางการแพทย์ต่างๆของผู้ป่วย เช่น อาการ โรคที่เป็นอยู่ การใช้ยาต่างๆ การตรวจร่างกาย ตรวจเลือดดูการอักเสบ เช่น ซีบีซีCBC การตรวจอุจจาระ การเพาะเชื้อจากอุจจาระ การตรวจภาพช่องท้องลำไส้ ด้วย อัลตราซาวด์ เอกซแรย์กลืนแป้ง เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ซีทีสแกน การตรวจส่องกล้องตรวจ หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก อาจร่วมกับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ถ้ามีอาการลำไส้ใหญ่อักเสบร่วมด้วย ร่วมกับ การตรวจเชื้อและการเพาะเชื้อจากสารคัดหลั่งจากลำไส้เล็ก และการตัดชิ้นเนื้อที่รอยโรคเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยาและการตรวจเพาะเชื้อจากรอยโรค รักษาลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร แนวทางการรักษาลำไส้เล็กอักเสบประกอบด้วย การรักษาตามอาการ และ การรักษาสาเหตุ ก. การรักษาตามอาการการรักษาประคับประคองตามอาการ เป็นการรักษาคล้ายกันในผู้ป่วยลำไส้เล็กอักเสบทุกสาเหตุ เช่น ยาแก้ปวดท้อง เช่น ยา Hyoscine ยาลดการเคลื่อนไหวการบีบตัวของลำไส้ เช่น ยา Loperamide ยาลดไข้ เช่นยา Paracetamol การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำเมื่อมีภาวะขาดน้ำ ข. รักษาสาเหตุ จะแตกต่างกันในแต่ละบุคคลขึ้นกับสาเหตุ เช่น หยุดยาต่างๆที่เป็นสาเหตุถ้าสาเหตุเกิดจากผลข้างเคียงจากยา ให้ยาปฏิชีวนะเมื่อโรคเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย รักษาโรคโครห์น เมื่อสาเหตุเกิดจากโรคนี้แนะนำอ่านรายละเอียด โรคโครห์น เพิ่มเติมจากเว็บcom ลำไส้เล็กอักเสบมีผลข้างเคียงอย่างไร ผลข้างเคียงจากลำไส้เล็กอักเสบ ที่พบบ่อย คือ ภาวะทุพโภชนาจากลำไส้เล็กดูดซึมอาหารได้น้อย นอกนั้นที่อาจพบได้ เช่น ลำไส้อุดตันจากลำไส้เล็กเกิดพังผืดจากร่างกายซ่อมแซมการอักเสบจึงทำให้ช่องทางเดินอาหารตีบแคบลง ลำไส้เล็กทะลุลำไส้ทะลุ ถ้าการอักเสบรุนแรงจนลำไส้เล็กเกิดเป็นแผล ซึ่งจะส่งผลให้เกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ เสียคุณภาพชีวิต กรณีมีภาวะท้องเสียเรื้อรัง ลำไส้เล็กอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร การพยากรณ์โรคของลำไส้เล็กอักเสบขึ้นกับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ จึงแตกต่างกันเป็นกรณีไป แพทย์ผู้รักษาจึงเป็นผู้ให้การพยากรณ์โรคได้อย่างเหมาะสม โดยการพยากรณ์โรคมีได้ตั้งแต่ มีการพยากรณ์โรคที่ดี รักษาโรคให้หาย ไปจนถึงการพยากรณ์โรคแย่ ผู้ป่วยถึงตายได้โดยเฉพาะกรณีเกิดผลข้างเคียงจากลำไส้เล็กอักเสบร่วมด้วย ดูแลตนเองอย่างไร การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นลำไส้เล็กอักเสบ ได้แก่ ปฏิบัติตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ กินยาใช้ยาที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วน ถูกต้อง ไม่ขาดยา ไม่หยุดยาเอง รักษาสุขอนามัยพื้นฐานสุขบัญญัติแห่งชาติ ออกกำลังกายทุกวันตามควรกับสุขภาพ ดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียงกับน้ำที่เสียไปกับอุจจาระ อย่างน้อยวันละ 8-10แก้ว เมื่อไม่มีโรคที่แพทย์ให้จำกัดน้ำดื่ม หรือตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ รักษาความสะอาด อาหารและน้ำดื่ม หลีกเลี่ยงอาหาร เครื่องดื่มที่ก่อให้เกิด อาการท้องเสีย เช่น เครื่องดื่มที่มีสารคาเฟอีน เช่น กาแฟ ฯลฯ ไม่ซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษา แพทย์ เภสัชกร พบแพทย์ไปโรงพยาบาลตามนัดเสมอ ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่ เมื่อเป็นโรคลำไส้เล็กอักเสบ ควรพบแพทย์ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ อาการต่างๆไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง เช่น ท้องเสียบ่อยครั้งขึ้น อุจจาระเป็นเลือด ปวดท้องมากขึ้น อาการที่รักษาหายแล้ว กลับมามีอาการอีก เช่น มีไข้สูง ท้องเสีย อุจจาระเป็นเลือด มีอาการใหม่ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เช่น ปวดท้องรุนแรงโดยเฉพาะเมื่อร่วมกับปวดท้องมากและหรือไม่ผายลม เพราะเป็นอาการของลำไส้อุดตัน หรือลำไส้ทะลุ ที่ต้องรีบพบแพทย์ไปโรงพยาบาลฉุกเฉินทันที มีผลข้างเคียงต่อเนื่องจากยาที่แพทย์สั่งจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ท้องผูกมาก ฯลฯ เมื่อกังวลในอาการ ป้องกันลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร การป้องกันโรคลำไส้เล็กอักเสบ คือการป้องกันสาเหตุที่ป้องกันได้ ซึ่งคือ สาเหตุจากการติดเชื้อ ซึ่งการป้องกันที่สำคัญ คือ รักษาสุขอนามัยพื้นฐานสุขบัญญัติแห่งชาติ และรักษาความสะอาด อาหาร และน้ำดื่ม เช่น โรคไทฟอยด์ โรคอาหารเป็นพิษ โรคบิดไม่มีตัว อื่นๆ เช่น กินยาแต่เฉพาะกรณีจำเป็น ไม่ซื้อยาใช้เองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ซึ่งยาสำคัญที่เป็นสาเหตุลำไส้เล็กอักเสบบ่อยที่ไม่ควรซื้อกินเอง ต้องปรึกษา แพทย์เภสัชกรก่อนเสมอ เช่น ยาในกลุ่มยาปฏิชีวนะ และ ยาในกลุ่มยาเอ็นเสด
ลำไส้เล็กอักเสบ (Enteritis) จัดเป็นกลุ่มโรคหรือภาวะที่เกิดจากการอักเสบของเนื้อเยื่อบุผิว หรือเนื้อเยื่อเมือกของผนังลำไส้เล็ก โดยอาจเกิดอย่างเฉียบพลัน คือ ประมาณ 1-2 สัปดาห์ หรือเกิดเรื้อรังเป็นเดือนหรือเป็นปีก็ได้ โดยมีอาการที่พบบ่อย คือ ท้องเสีย ปวดท้อง มักมีไข้ อาจเป็นไข้ต่ำหรือไข้สูงขึ้นอยู่กับสาเหตุ อ่อนเพลีย เกิดภาวะขาดน้ำ และมีภาวะทุพโภชนา นอกจากนี้ลำไส้เล็กยังสามารถอักเสบร่วมกับกระเพาะอาหารอักเสบได้ด้วย ซึ่งหากมีอาการผิดปกติเหล่านี้และไม่ดีขึ้นหลังดูแลตัวเองใน 2-3 วัน หรืออาการแย่ลง ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เนื่องจากผลข้างเคียงของภาวะลำไส้เล็กอักเสบที่พบบ่อย นอกเหนือจากภาวะทุพโภชนาแล้ว คืออาจทำให้ลำไส้อุดตัน ลำไส้เล็กทะลุ ไปจนถึงเกิดแผลที่ลำไส้เล็กส่งผลให้เกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ

สำหรับสาเหตุของการเกิดกลุ่มโรคลำไส้เล็กอักเสบ มีดังนี้
1) ลำไส้เล็กอักเสบจากติดเชื้อแบคทีเรีย เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด เช่น โรคอาหารเป็นพิษจากติดเชื้ออีโคไล และเชื้อต่างๆ
2) โรคออโตอิมมูนโรคภูมิต้านตนเอง เช่น โรคโครห์น
3) ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น ยาในกลุ่มเอ็นเสดอย่าง Ibuprofen Naproxen
4) ผลข้างเคียงจากสารเสพติดบางชนิด เช่น โคเคน
5) ผลข้างเคียงจากการฉายรังสีรักษาบริเวณช่องท้องหรืออุ้งเชิงกรานท้องน้อย เช่น ในโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งปากมดลูก
6) ผลข้างเคียงจากยาเคมีบำบัดบางชนิด เช่น ยา Irinothecan Methotrexate
7) สาเหตุอื่นๆ เช่น โรคซีลิแอก โรคผิดปกติทางพันธุกรรมที่พบน้อยที่ทำให้ผู้ป่วยแพ้โปรตีนชนิดที่เรียกว่า Gluten

แนวทางการรักษาลำไส้เล็กอักเสบ
1) การรักษาตามอาการแบบประคับประคอง เช่น ให้ยาแก้ปวดท้อง ยาลดการเคลื่อนไหวการบีบตัวของลำไส้ ยาลดไข้ และการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำเมื่อมีภาวะขาดน้ำ
2) การรักษาที่ต้นเหตุ จะแตกต่างกันในแต่ละบุคคลขึ้นกับสาเหตุ เช่น หยุดยาต่างๆ ที่เป็นสาเหตุ ถ้าสาเหตุเกิดจากผลข้างเคียงจากยา หรือให้ยาปฏิชีวนะเมื่อโรคเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

การดูแลตัวเองเมื่อป่วยเป็นกลุ่มโรคลำไส้เล็กอักเสบ
1) ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และพยาบาล
2) กินยาหรือใช้ยาตามที่แพทย์สั่งให้ครบถ้วน ถูกต้อง ไม่ขาดยา ไม่หยุดยาเอง
3) รักษาสุขอนามัยพื้นฐานสุขบัญญัติแห่งชาติ ออกกำลังกายทุกวันตามควรกับสุขภาพ ดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียงกับน้ำที่เสียไปกับอุจจาระ อย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว เมื่อไม่มีโรคที่แพทย์ให้จำกัดน้ำดื่ม รักษาความสะอาด
4) หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่ก่อให้เกิดอาการท้องเสีย เช่น เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
5) ไม่ซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
6) พบแพทย์ตรงตามนัดเสมอ 
7) หากมีอาการท้องเสียบ่อยครั้งขึ้น อุจจาระเป็นเลือด ปวดท้องมากขึ้น หรืออาการที่รักษาหายแล้วกลับมาเป็นอีก เช่น มีไข้สูง ท้องเสีย อุจจาระเป็นเลือด หรือมีอาการใหม่ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เช่น ปวดท้องรุนแรงโดยเฉพาะเมื่อร่วมกับปวดท้องมากและหรือไม่ผายลม ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

การป้องกันการเกิดกลุ่มโรคลำไส้เล็กอักเสบ
1) รักษาสุขอนามัยพื้นฐานสุขบัญญัติแห่งชาติ 
2) รักษาความสะอาดของอาหารและน้ำดื่ม
3) กินยาแต่เฉพาะกรณีจำเป็น และไม่ซื้อยาใช้เองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน โดยเฉพาะยาในกลุ่มยาปฏิชีวนะ และยาแก้ปวดในกลุ่มยาเอ็นเสด
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine