สรุป การนำสืบถึงที่มาของการทำสัญญาจำนอง ฎีกาที่ 8109/2555 
แม้โจทก์มีพยานเอกสารสัญญาจำนองที่ระบุให้ถือว่า เป็นหลักฐานการกู้ยืมด้วยมาแสดงต่อศาล อันเป็นกรณีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้นำสืบพยานบุคคลเพื่อเพิ่มเติมตัดทอนหรือเปลี่ยนแปลงแก้ไขข้อความในเอกสารตาม ป.วิ.พ. มาตรา 94 (ข) ก็ตาม แต่การที่จำเลยนำสืบพยานบุคคลให้เห็นว่าจำเลยนำที่ดินมาทำสัญญาและจดทะเบียนจำนองเป็นประกันหนี้ค่าบริการและค่าใช้จ่ายของ ส. ที่ไปทำงานต่างประเทศไว้แก่โจทก์ตามที่ตัวแทนบริษัทจัดหางานเป็นผู้แนะนำโดยจำเลยไม่ได้รับมอบเงิน 120,000 บาท เป็นการนำสืบถึงที่มาของการทำสัญญาจำนองและเป็นหนี้ที่ไม่สมบูรณ์ เนื่องจากจำเลยไม่ได้เป็นผู้กู้ยืมเงินไปจากโจทก์ จึงสามารถนำสืบได้ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 94วรรคท้าย
แม้โจทก์จะมีเอกสารสัญญาการจำนองที่ดินมาแสดงเป็นหลักฐานต่อศาล แต่จำเลยได้มีพยานบุคคลมานำสืบว่าจำเลยนำที่ดินมาทำสัญญาและจำทะเบียนจำนองเป็นประกันหนี้ค่าบริการและค่าใช้จ่ายของ ส.ที่ไปทำงานต่างประเทศ โดยจำเลยไม่ได้รับ มอบเงิน 120,000 บาท ทำให้สัญญาจำนองและเป็นหนี้ที่ไม่สมบูรณ์ สามารถนำสืบได้

ประเด็นที่น่าสนใจคือ 
(1)โจทก์สามารถนำสัญญาจำนองที่ระบุให้ถือว่าเป็นหลักฐานการกู้ยืมด้วยมาใช้เป็นหลักฐานการกู้ยืมเงินได้  ไม่จำต้องทำสัญญากู้กับสัญญาจำนองแยกกัน
(2)เมื่อโจทก์นำสัญญาจำนองมาฟ้องเป็นหลักฐานการกู้ยืม ก็ต้องดูด้วยว่าสัญญานั้นสมบูรณ์เป็นสัญญากู้ยืมเงินหรือไม่ โดยสัญญายืมจะสมบูรณ์ได้ก็ต่อเมื่อส่งมอบ การที่จำเลยจะนำพยานบุคคลเข้าสืบก็เพื่อจะชี้ให้เห็นว่าโจทย์ยังไม่ได้ส่งมอบเงินให้จำเลย จึงเป็นการนำพยานบุคคลเข้าสืบถึงความไม่สมบูณณ์ของเอกสาร สามารถนำสืบได้ตามมาตรา 94 วรรคท้าย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
 ป.วิ.พ. มาตรา 94, 142
4.ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง)