กรณีภริยาของสามีมีเมียน้อย ภริยามีสิทธิเรียกร้องค่าทดแทนจากสามีและเมียน้อยได้หรือไม่?
สามีมีเมียน้อย ฟ้องเรียกค่าทดแทนจากสามีได้เท่าไหร่                   “ผัวเดียวเมียเดียว” แต่ทำไปทำมากลายเป็น “ผัวเดียวหลายเมีย” ไม่มีผู้หญิงคนไหนอยากให้ผัวมีเมียน้อย แอบมีชู้ หรือยกย่องหญิงอื่นออกนอกหน้า แล้วมาให้เราซึ่งเป็นเมียหรือภริยาถูกต้องตามกฎหมายต้องยอมหรอก เพราะแค่คิดจะนอกใจ หรือทั้งนอกใจนอกกาย เยื้อใยที่มีต่อกันมันถูกแทนที่ด้วยความไม่ซื่อสัตย์แล้ว ไม่มีอะไรเหมือนเดิมหรอก แล้วทำอย่างไรเมื่อสามีมีเมียน้อย                 ถ้าสามีหรือภริยายินยอม หรือรู้เห็นเป็นใจให้อีกฝ่ายกระทำตามมาตรา 1516 (1) “สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้” หรือ 1516 (2) สามีหรือภริยาประพฤติชั่ว ไม่ว่าความประพฤติชั่วนั้นจะเป็นความผิดอาญาหรือไม่… โดยตามมาตรา 1517 ฝ่ายที่รู้เห็นเป็นใจนั้นจะยกเป็นเหตุฟ้องหย่าไม่ได้ และสามีหรือภริยานั้นจะเรียกค่าทดแทนไม่ได้                   โดยมีอายุความ 1 ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง มิฉะนั้นคดีขาดอายุความ ตามมาตรา 1529 เว้นแต่จะเป็นการกระทำต่อเนื่องตลอดมา ส่วนในเรื่องภริยาเรียกค่าทดแทนจากสามี แม้ภริยาจะทราบว่าหญิงอื่นนั้นที่สามีอุปการะเลี้ยงดูฉันภริยาทำละเมิดต่อตนเกินหนึ่งปีก็ตามก็ยังไม่ขาดอายุความ เพราะเหตุแห่งการฟ้องหย่ามาจากเหตุสามียกย่องหญิงอื่น ดังนั้นภริยามีสิทธิฟ้องหย่าและเรียกค่าทดแทนจากบุคคลทั้งสองได้ ตามมาตรา 1523 วรรคแรก สามีมีเมียน้อย ฟ้องเรียกค่าทดแทนจากสามีได้เท่าไหร่                 การกำหนดเงินค่าทดแทน ว่าสามารถเรียกได้เท่าไหร่ ต้องดูหลายๆปัจจัย ตามสมควรแก่พฤติการณ์ โดยศาลจะสั่งให้ชำระครั้งเดียวหรือแบ่งชำระก็ได้ โดยคำนึงถึงจำนวนทรัพย์สินที่คู่สมรสนั้นได้รับไปจากการแบ่งสินสมรสเพราะการหย่าด้วย ฐานานุรูปของภริยา ภริยาเป็นบุคคลมีชื่อเสียงเพียงใด ได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรงหรือไม่ หรือได้รับความเสียหายหรือความเดือดร้อนเกินควรในเมื่อเอาสภาพฐานะและความเป็นอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยามาคำนึงประกอบ เหตุแห่งสามีอุปการะหญิงอื่น มีบุตรร่วมกันหรือไม่ จดทะเบียนสมรสกันมานานเท่าไหร่แล้ว หรือกรณีอื่นๆตามพฤติการณ์ โดยศาลมักนำมาวินิจฉัย ในการกำหนดค่าทดแทน คำพิพากษาศาลฏีกาที่ 2498/2552               ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1525 วรรคหนึ่ง การกำหนดค่าทดแทน กรณีศาลพิพากษาให้หย่ากัน เพราะเหตุสามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามีเป็นชู้ หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณตามมาตรา 1516 (1) ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาและจากหญิงอื่นหรือชู้ ตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่งนั้น ให้ศาลวินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์โดยศาลจะสั่งให้ชำระครั้งเดียวหรือแบ่งชำระเป็นงวดๆ มีกำหนดเวลาตามที่ศาลจะเห็นสมควรก็ได้ และวรรคสองบัญญัติว่า ในกรณีที่ผู้จะต้องชำระค่าทดแทนเป็นคู่สมรสของอีกฝ่ายหนึ่ง ให้ศาลคำนึงถึงจำนวนทรัพย์สินที่คู่สมรสนั้นได้รับไปจากการแบ่งสินสมรสเพราะการหย่านั้นด้วย เมื่อโจทก์เรียกค่าทดแทนจากจำเลยซึ่งเป็นคู่สมรสเป็นเงิน 5,000,000 บาท โดยมิได้แสดงพฤติการณ์พิเศษให้เห็นว่าเพราะเหตุใดโจทก์จึงควรได้ค่าทดแทนจำนวนดังกล่าว ศาลจึงต้องกำหนดโดยคำนึงถึงฐานานุรูปของโจทก์ จำเลยและพฤติการณ์แห่งคดี อีกทั้งทรัพย์สินที่โจทก์ได้รับจากการแบ่งสินสมรสตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองตามบทบัญญัติมาตรา 1525 ดังกล่าว ซึ่งเมื่อพิจารณาแล้วเห็นว่าที่ศาลล่างทั้งสองกำหนดค่าทดแทนเพราะเหตุจำเลยอุปการะเลี้ยงดูหญิงอื่นฉันภริยาเป็นเงิน 500,000 บาท นับว่าเหมาะสมตามควรแก่พฤติการณ์แล้วไม่มีเหตุที่ศาลฎีกาจะกำหนดค่าทดแทนให้มากไปกว่านี้  อ่านบทความเพิ่มเติม คดีครอบครัว คลิก! คลิก! ติดต่อ ปรึกษาทนายคดีครอบครัวหรือ จ้างทนายคดีครอบครัว คลิก!  คลิก! คลิก!
ภริยา มีสิทธิ เรียกร้องค่าทดแทนจากสามีและเมียน้อยได้ แต่ขึ้นอยู่กับเงื่อนไข ดังนี้:
1.  ภริยารู้หรือควรรู้ความจริง
ภริยาต้องรู้หรือควรรู้ความจริงว่าสามีมีเมียน้อย และเมียน้อยนั้นได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องจากสามีฉันภริยา
1.1  ระยะเวลา: ภริยามีสิทธิฟ้องหย่าและเรียกค่าทดแทนได้ภายใน 1 ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง มิฉะนั้นคดีขาดอายุความ
1.2  ข้อยกเว้น:
-  กรณีเป็นการกระทำต่อเนื่องตลอดมา ภริยายังมีสิทธิฟ้องหย่าและเรียกร้องค่าทดแทนได้ แม้จะเกิน 1 ปี
-  กรณีภริยาไม่ได้นิ่งนอนใจ แต่พยายามหาทางหยุดยั้งพฤติกรรมของสามี ภริยายังมีสิทธิฟ้องหย่าและเรียกร้องค่าทดแทนได้ แม้จะเกิน 1 ปี

2. สามีอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องเมียน้อยฉันภริยา
สามีต้องแสดงพฤติกรรมที่บ่งบอกถึงการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องเมียน้อยฉันภริยา
ตัวอย่าง:
-  ให้เงินทอง
-  ซื้อของขวัญ
-  พาไปเที่ยว
-  อาศัยอยู่ด้วยกัน
-  แนะนำให้ผู้อื่นรู้จักในฐานะภริยา

3. ภริยาได้รับความเสียหาย
ภริยาต้องได้รับความเสียหายจากพฤติกรรมของสามีและเมียน้อย
ตัวอย่าง:
-  เสียชื่อเสียง
-  เสียเกียรติ
-  เสียความรู้สึก
-  เสียทรัพย์สิน

4. ภริยาไม่ได้ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ
-  ภริยาต้องไม่ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจให้สามีมีเมียน้อย
-  หากภริยารู้เห็นเป็นใจ ภริยาจะไม่มีสิทธิฟ้องหย่าและเรียกร้องค่าทดแทน

5. หลักฐาน
ภริยาต้องมีหลักฐานที่เพียงพอเพื่อแสดงว่าสามีมีเมียน้อย และเมียน้อยนั้นได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องจากสามีฉันภริยา
ตัวอย่างหลักฐาน:
-  รูปถ่าย
-  ข้อความ
-  บันทึกเสียง
-  พยานบุคคล
-  จำนวนเงินค่าทดแทน

ศาลจะเป็นผู้กำหนดจำนวนเงินค่าทดแทน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ดังนี้:
1.  จำนวนทรัพย์สินที่คู่สมรสได้รับไปจากการแบ่งสินสมรสเพราะการหย่า
2.  ฐานานุรูปของภริยา
ภริยาเป็นบุคคลมีชื่อเสียงเพียงใด
-  ภริยาได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรงหรือไม่
-  ภริยาได้รับความเสียหายหรือความเดือดร้อนเกินควรหรือไม่
3.  เหตุแห่งสามีอุปการะหญิงอื่น
-  มีบุตรร่วมกันหรือไม่
-  จดทะเบียนสมรสกันมานานเท่าไหร่แล้ว

ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกา:
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2498/2552: ศาลพิพากษาให้สามีชำระค่าทดแทนแก่ภริยาเป็นเงิน 1,500,000 บาท โดยพิจารณาจากฐานะของคู่สมรส ระยะเวลาที่จดทะเบียนสมรสกัน พฤติกรรมของสามี และความเสียหายที่ภริยาได้รับ
3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์