આ ધારાના મુખ્ય સર્જકોમાં નરસિંહ મહેતા અને <MASK> ગણાય છે. અખા ભગતને જ્ઞાની કવિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેના સર્જનોમાં સમકાલીન સમાજસ્થિતિ, તત્ત્વજ્ઞાન, વ્યવહાર, હાસ્યરસ વગેરે લક્ષણો મુખ્યત્ત્વે જોવા મળે છે. અખેગીતા, ચિત્તવિચાર સંવાદ અને અનુભવબિંદુ એ વેદાંતના ભારપૂર્વક ચિત્રણ કરતા સર્જનો ગણવામાં આવે છે. મંદનાએ પ્રબોધ બત્રીસી, રામાયણ અને રુપમંગળ કથા નામક સર્જનો આ ધારા હેઠળ કર્યા છે. આ ધારાના અન્ય યોગદાનકર્તાઓ કબીર પંથી કવિઓ, ધીરા ભગત, ભોજા ભગત, બાપુસાહેબ ગાયકવાડ અને પ્રીતમ છે.
ગુજરાતી સાહિત્ય
કલાપી હેમચંદ્રાચાર્યસુરિ અખો દલપતરામ