யாழ்ப்பாணத்தில் வாந்திபேதி (1866-1867) என்பது, 1866 ஆம் ஆண்டில் தொடங்கி 1867 மார்ச் மாதம் வரை <MASK> பெரும் உயிர்ச்சேதங்களை விளைவித்த வாந்திபேதி நோய்ப் பரவலைக் குறிக்கும். யாழ்ப்பாணக் குடாநாட்டில் உள்ள ஏறத்தாழ எல்லா ஊர்களிலும் பரவி ஆயிரக்கணக்கான பெரியவர்களையும், குழந்தைகளையும் இந்நோய் காவு கொண்டது. இந்தியாவின், தமிழ்நாட்டில் இருந்து இலங்கையின் மலைநாட்டுப் பகுதிகளில் இருந்த கோப்பித் தோட்டங்களில் வேலை செய்வதற்காக அழைத்து வரப்பட்ட தொழிலாளர்கள் ஊடாகவே இது யாழ்ப்பாணத்தில் பரவியதாகக் கண்டறியப்பட்டது. அதேவேளை யாழ்ப்பாணத்தின் பௌதீகச் சூழல், மக்களின் வாழ்க்கை முறை என்பன நோய் பரவுவதற்கு வாய்ப்பாக இருந்ததாகவும் சொல்லப்பட்டது.
யாழ்ப்பாணத்தில் வாந்திபேதி (1866 - 1867)
இடுகாடு தென்மராட்சி ஊர்காவற்றுறை யாழ்ப்பாணத்தில்