பாஞ்சாலம் (Panchala)  (சமஸ்கிருதம்: पञ्चाल}},  பண்டைய வட <MASK>வில் கங்கைச் சமவெளியில் அமைந்த பிந்தைய வேத காலமான கி மு 850 முதல் 500 முடிய இருந்த 16 மகாஜனபத நாடுகளில் ஒன்றாகும். பாஞ்சால நாடு, தற்கால தெற்கு உத்தராகண்ட் மற்றும் மேற்கு உத்தரப் பிரதேசத்தின் பகுதிகளைக் கொண்டது. பாஞ்சால நாடு தனதருகில் இருந்த குரு நாட்டுடன் நெருங்கியத்  தொடர்பு கொண்டிருந்தது. பாஞ்சால நாட்டின் தெற்கு பகுதிக்கு  காம்பில்யம்   நகரமும்; வடக்கு பகுதிக்கு  அகிசத்திரா   நகரமும் தலைநகராகங்களாக விளங்கியது.
பாஞ்சாலம்
இந்தியா உத்தராகண்ட் மகாஜனபதம் மகாஜனபத