ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗಿವೆ.

ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಕಿರುಬಂಡವಾಳದ ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದಾನಿಗಳು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಕಿರುಸಾಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಿರುಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಉತ್ಪಾದಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕೆಂದು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ-ಕ್ಷೇತ್ರದವರು ಹಣವು ತತ್‌ಸ್ಥಾನೀಯವಾದುದರಿಂದಾಗಿ, ಆ ತರಹದ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಡವರು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲದಾತರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತ ಟೀಕೆಗಳಿವೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡವರು ಕಿರುಸಾಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಸಾಲದಾತರ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದೆಯೂ ಬೆಲೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸಾಲಗಾರರು ವೇಗದ ಸಾಲ ವಿತರಣೆ, ಗೋಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಂತಹಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರ ತೆರಲೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು, ತರಬೇತಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಲು ಆಗುವ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ವೇಗದ ಪಾವತಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ಸಾಲಗಳ ಮಾಸಿಕ ಪಾವತಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಭಾವಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ (ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ ಕಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲವೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ನಿರಂತರ ಸರಬರಾಜಿಗೆಂದು) ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭಕ್ಕೆಂಬ ಸುಳ್ಳು ನೆಪ ಹೇಳಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಡಿಸುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂತರ್ಗತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಾಗ ನೋಡಿ) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರುವುದರ ಪರವಾಗಿದ್ದು ಬಡಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗಾಗಿದೆ.

೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರವಾದ ದೃಢವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರೀ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಭಾರೀ ಸೋಲು ಕಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ (ಆಡಮ್ಸ್‌, ಗ್ರಹಾಂ & ವಾನ್‌ ಪಿಷ್ಕೆ ಅವರ ಸಂಪಾದನೆಯ ಸಂಗ್ರಹದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ). ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಹುಕಾಲದಿಂದ 'ಪೂರೈಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ/ಚಾಚುದೂರ' (ಬಹಳ ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಬಹಳ ದೂರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಹಾಗೂ ಅದರ 'ನಿರಂತರ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ'ಗಳ (ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯ ಆದಾಯದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ನಡುವಿನ ಅನುಕೂಲ-ಅನಾನುಕೂಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ತೀವ್ರತೆ/ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವೃತ್ತಿಪರರು ಈ ಎರಡೂ ಗುರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದರೂ, ಕನಿಷ್ಟತಾವಾದಿ ಲಾಭೋದ್ದೇಶ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಬಾನ್‌ಕೊಸಾಲ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸುಸಂಘಟಿತವಾದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶರಹಿತ BRACನವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಹಲವಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ತಜ್ಞರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿರಬೇಕು. ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಬಾಕಿದಾರರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ೨೦೦೬ರ ಉದ್ಯಮದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ೫೨ ದಶಲಕ್ಷ ಸಾಲಗಾರರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿರುವ ೭೦೪ MFIಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವರನ್ನು (೯೯.೩% ಮಹಿಳಾ ಗ್ರಾಹಕರು) ಹೊಂದಿದ್ದ MFIಗಳು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ(೫೧% ಮಹಿಳಾ ಗ್ರಾಹಕರು) ಸಾಲ ಪಡೆಯುವವರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ MFIಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಒಕ್ಕೂಟ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿದಾರ ದರವು ೩೦ ದಿನಗಳ ನಂತರ ೦.೯%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ—೩.೧%), ೦.೩%ರಷ್ಟು ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದೊಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ—೦.೯%). ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆಯಾದಷ್ಟೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಅಂತರಗಳು ಅಲ್ಪವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅನೇಕ MFIಗಳು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಡುವುದರಿಂದಾಗುವ ನಷ್ಟದ ಸಾಧ್ಯತೆ ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಿರುಉದ್ಯಮಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಪುರುಷ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಉದ್ಯ್ಯಮಗಳ (ಮಾದರಿಗಳ ಅರ್ಧದಷ್ಟು) ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲಿನ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳು ಸರಾಸರಿ ೧೧%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಮಹಿಳಾ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳದ್ದು, ೦% ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು.

ಕಿರು ಬಂಡವಾಳ ಸೇವೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತೀವ ಸ್ಪರ್ಧೆ,ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಾನಾ ವಿಧದ ಮಿಶ್ರಣವು, ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಒಕ್ಕೂಟ ಸಾಲದಂತಹಾ ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಕಂಡವು.

ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ
ಕಿರುಸಾಲ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌
ಸಾಲದ ಮಿತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು
ಕಿರುಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ/ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು