ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ (ದೇವನಾಗರಿ : , "" ) ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಂಯೋಜನಾ ಶಬ್ದ .

ವಿ . ಎಸ್ . ಆಪ್ಟೆ ಯವರು "ಪ್ರಾಣ " ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ೧೪ ವಿಧದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. (ದೇವನಾಗರಿ : , "" ) ಇವುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ :

ಈ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ , "ಮಹತ್ವದ ಗಾಳಿ/ಉಸಿರು " ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತೆ, ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಥಾಮಸ್ ಮಕ್ ಈವಿಲ್ಲೆಯ್ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಂತೆ, "ಪ್ರಾಣ " ವನ್ನು "ಚೈತನ್ಯ-ಶಕ್ತಿ " ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೌತಿಕ ರೀತಿ ಎಂದರೆ "ಉಸಿರು ",ಆದರೆ ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ 'ವೀರ್ಯ' ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ 'ಯೋನಿನಾಳದ ದ್ರವ'.

ಮೋನಿಯರ್ -ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್ ಈ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ' ಹೇಳುತ್ತಾ (ಎಂ . ಪಿ ಎಲ್ ಕೂಡ . "ಎನ್).೩ ರೀತಿಯ 'ಉಸಿರಾಟದ -ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ("ನೋಡಿ " ' , ' , '). ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂರು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ: ' (ಉಸಿರನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ), ' (ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ), ಮತ್ತು "" (ಉಸಿರನ್ನು ಹೊರಬಿಡಲು ). ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಗಳೂ ಸಹ ಇದ್ದು,ಈ ಮೂರು-ವಿಧದ ಮಾದರಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಕ್ ಡೋನೆಲ್ ತಮ್ಮ ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ' + "ಆಯಾಮ " ವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕು "ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ( ಎಸ್ ಟಿ ಎಸ್ . ಪಿ ಎಲ್ ." )".

ಆಪ್ಟೆ ಯವರ ವಿವರಣೆಯು ' ಬರುವುದು ' + ' ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಲವಾರು ನಾನಾವಿಧದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು, ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಅರ್ಥಗಳು "ಉದ್ದ ", "ವಿಸ್ತರಣೆ , ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ", ಮತ್ತು "ಹಿಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ , ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳು ", ಆದರೆ ಈ ಶಬ್ದದ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ' ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, " ಅರ್ಥೈಸಿದಂತೆ,"ನಿಗ್ರಹಿಸು,ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡು , ನಿಲ್ಲಿಸು "ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಬದಲಾದ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಮಿಶ್ರ , ಹೇಳುತ್ತಾ :

"ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವಿಕೆ ' (' , ಶಕ್ತಿ + " , ವಿಸ್ತರಣೆ )ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ."

"ಯಾಮ " ಶಬ್ದದ (ದೇವನಾಗರಿ : , "" ) ಅರ್ಥವೆಂದರೆ "ನಿಲುಗಡೆ " ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹತೋಟಿ " ಅಥವಾ "ನಿಗ್ರಹಿಸು ".

ಪದಮೂಲ/ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಹಠಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜ ಯೋಗದ ವಿಧಗಳು
ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಗಳು