ಶಂಕರನಾರಾಯಣನೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರಾದರೂ ನಂದಾವರ ಅನ್ನುವಾಗ ಅಯಾಚಿತವಾಗಿಯೇ ಅದರ ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಬರುವಂತಹ ಹೆಸರು ಗಣಪತಿ; ಅದರ ಜತೆಯಲ್ಲೇ ತಕ್ಷಣ ಬರುವ ಹೆಸರು ನಂದಾವರದ ಅಪ್ಪ, ಹಾಗೆಂತಲೇ ಈ ಮಾಗಣೆಯ, ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ ಇಡೀ ತಾಲೂಕಿನ ಭಕ್ತ ಜನರ ಅನಿಸಿಕೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಗೆಲುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆಯೇ ಇರಬಹುದು, ನಂದಾವರ ಮಹಾಗಣಪತಿಗೆ ಅಪ್ಪದ ಪೂಜೆ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಕೆಲಸ ಆಯಿತೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಆರಾಮವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತೇ ಇಲ್ಲ; ಮಾನಸಿಕ ದೃಢತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಸೂತ್ರ.
ಒಂದು ಸೇರು ಬೆಳ್ತಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ, ಒಂದು ಪಾವು ಗೋಧಿ, ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ಬೆಲ್ಲ, ಒಂದು ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ, ಒಂದು ಕುಡ್ತೆ ತುಪ್ಪ, ಐದು ಗ್ರಾಂ ಏಲಕ್ಕಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಮಂದಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿಯಿರುವ ಕಂಚಿನ ಕಾವಲಿಯನ್ನಿಟ್ಟು, ಕುಳಿಗೆ ದನದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೊಯಿದು, ತತ್ಸಂಬಂಧಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಕುಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ತುಪ್ಪದ ಮೇಲೆ ಹೊಯಿದು ಅಡಿ ಭಾಗ ಕಾಯುತ್ತಾ ಬಂತು ಅನ್ನುವಾಗ ಮಗದೊಂದು ಸಲ ತುಪ್ಪ ಹೊಯಿದು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಗುಚಿ ಹಾಕಿ ಕಾಯಿಸಬೇಕು; ಎದುರು ಭಾಗವೂ ಕಾಯುತ್ತಾ ಬಂತು ಅನ್ನುವಾಗ ಒಂದೊಂದನ್ನೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯೊಳಿಗಿಟ್ಟು ಶೇಖರಿಸಿ, ಗಣಪತಿಗೆ ಅಷ್ಟನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಬಾಡಿಸಿದ ಬಾಳೆಯೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಪ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬಾಳೆಯ ನಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಹರಕೆ ಹೊತ್ತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಭಕ್ತರು ನಿವೇದನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಂತೆಯೇ ಗಣಪತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೂಜೆಯವರು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ; ಆಗ ಭಕ್ತನಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದ ಕಂಪನ ಯಾರಿಂದಲೂ ವರ್ಣಿಸಲು ಅಸದಳ. ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಘಮಘಮಿಸುವ ಅಪ್ಪದ ಪರಿಮಳ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಒಂದು ಅರೆ ಘಳಿಗೆಯಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೇ ಬಿಡಲಾರದು. ಹರಕೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಅಪ್ಪವನ್ನು ತರುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ವೃತದಂದು ಅನ್ನದ ಬದಲು ಅಪ್ಪವನ್ನೇ ತಿಂದು ವ್ರತಾಚರಣೆ ಮಾಡುವವರು ಇಂದಿಗೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಮದುವೆ, ಬ್ರಹ್ಮೋದೇಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಊಟದ ಎಲೆಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಪ್ಪವನ್ನು ತರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಅಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಷ್ಟು ಇದರ ಗಾತ್ರವಿದೆ. ‘ಅಪ್ಪ ಅಂದರೆ ಅದು ನಂದಾವರದ ಗಣಪತಿ ಬೊಪ್ಪನದ್ದೆ’ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಂತೂ ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯ. ಕೆಲವು ಸಲ ಅಪ್ಪವನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಅಪ್ಪದ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಂತ ಒಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಕಾವಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಪ್ಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಭಕ್ತರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವಹಾಗಿಲ್ಲ; ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ, ವಿನಾಯಕನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದು ಮೊದಲಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡು ಕುಳಿಯ ಕಂಚಿನ ಕಾವಲಿಯಂತೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾವಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಕೃತ ಇಂತಹ ಮೂರು ಕಾವಲಿಗಳಿವೆ. ಸುಖ ದುಃಖಗಳೆರಡರ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ನಂದಾವರವೇ ಆಶ್ರಯ ಅನ್ನುವುದು ಭಕ್ತ ಜನರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ, ಅದಕ್ಕಾಗೆ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಸುಗ್ಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಲ ಊರಿಗೆಲ್ಲ ಮಳೆ ಬಂದು ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತೆಂದು ಮಾಗಣೆಯ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೀಯಾಳ (ಎಳನೀರು) ವನ್ನು ಹೊರೆಯಾಗಿ ತಂದು ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಸಾದ ‘ಅಪ್ಪ’ವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರೂಢಿ ಇಂದಿಗೂ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ.

ನಂದಾವರದ ಅಪ್ಪ
ನಂದಾವರದ ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಚತುಷ್ಟಯರು
ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ಸನ್ನಿಧಿ
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ