ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರವರೆಗಿನಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಪ್ರಶಸ್ತ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಪ್ರಶಸ್ತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಬಗೆಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳು ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ, ಮಾಣಿಕ್ಯ, ಪಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ನೀಲಮಣಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅರೆ-ಪ್ರಶಸ್ತ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಲ್ಲುಗಳ ವಿರಳತೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ: ಬಣ್ಣರಹಿತ ವಜ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ತಮ್ಮ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೊಹ್ಸ್‌ ಮಾಪಕದ ಮೇಲೆ 8-10ರವರೆಗಿನ ಗಡಸುತನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಗಡಸು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇತರ ಕಲ್ಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣ, ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಗಡಸುತನದಿಂದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವು ಆಧುನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪದ್ಮರಾಗಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಗ್ಗದ್ದಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ, ಟ್ಸಾವೊರೈಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಹಸಿರು ಪದ್ಮರಾಗವು ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಚ್ಚೆಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅರೆ-ಪ್ರಶಸ್ತ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಡಸು ಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಪದವು ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಶಸ್ತ' ಮತ್ತು 'ಅರೆ-ಪ್ರಶಸ್ತ' ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಕಲ್ಲುಗಳು ಇತರ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವರೂಪಗತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇದು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವಂತಿದ್ದು, ಇದು ನಿಜವಾದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ.

ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ರತ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ರತ್ನದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಓರ್ವ ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಬಳಸುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಜ್ರಗಳು ಇಂಗಾಲದಿಂದ (C) ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‌‌ನಿಂದ (AlO) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಂತರ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳು ಹರಳುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಘನಾಕೃತಿಯ ಅಥವಾ ತ್ರಿಕೋನೀಯ ಅಥವಾ ಏಕನತವಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಹರಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅವು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ವಭಾವ ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರತ್ನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಘನಾಕೃತಿಯ ಹರಳು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಜ್ರಗಳು ಅಷ್ಟಮುಖಿಗಳಾಗಿ ಹಲವುಬಾರಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಬಗೆಬಗೆಯ "ಗುಂಪುಗಳು" , "ಜಾತಿಗಳು" , ಮತ್ತು "ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ" ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಣಿಕ್ಯವು ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಯ ಕೆಂಪು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಬೇರಾವುದೇ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಚ್ಚೆ (ಹಸಿರು), ಕಡಲು ನೀಲಿ (ನೀಲಿ), ಬಿಕ್ಸ್‌ಬೈಟ್‌ (ಕೆಂಪು), ಗೋಶೆನೈಟ್‌ (ಬಣ್ಣರಹಿತ), ಹೀಲಿಯೋಡಾರ್‌ (ಹಳದಿ), ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗನೈಟ್‌ (ನಸುಗೆಂಪು) ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಬೆರಿಲ್‌ ಖನಿಜ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿವೆ.

ವಕ್ರೀಕರಣ ಸೂಚಿ, ಹರಡಿಕೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತ್ವ, ಗಡಸುತನ, ಛೇದನ ವಿಧಾನ, ಭಂಜಿತ ಮುಖ, ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪರಿಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ಸ್ವಭಾವ-ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಬಹುವರ್ಣಕತೆ ಅಥವಾ ಜೋಡಿ ವಕ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಅವು ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೀರಿಕೆಯ ರೋಹಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಕಲ್ಲೊಂದರೊಳಗಡೆ ಇರುವ ಮೂಲದ್ರವ್ಯ ಅಥವಾ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಒಳಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ರತ್ನದ ಕಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣ
ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ
ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆ
ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ನೀಡುವಿಕೆ