ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವಯಂ ಗುರುತ್ವಬಲವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಒತ್ತಡವು ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗುರುತ್ವ ಕುಸಿತವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರ ಬೀಜಕಣಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮೂಲಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕಿದ್ದ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೌತವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮುಖ್ಯಉಷ್ಣಾಂಶವು ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನಕ್ಷತ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಭಾರದಿಂದ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರ್ಶ ಅನಿಲ ನಿಯಮವು ಒತ್ತಡ, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಘನಅಳತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಕ್ಷತ್ರದ ಭಾಗಗಳ ಶಿಥಿಲತೆಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಬೌತವಸ್ತುವನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವು ಸಾಂದ್ರ ನಕ್ಷತ್ರದ ವಿವಿಧ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವ ವಿಧದ ಸಾಂದ್ರ ನಕ್ಷತ್ರ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಲ್ಪಾವಶೇಷದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ-ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಉಳಿದ ಬೌತವಸ್ತು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ ಅಥವಾ ಗ್ರಹನೀಹಾರಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಂಪನಗಳು)ಹೊರ ಪದರಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೂಲ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ೫ ಸೌರದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ೨೦ ಸೌರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಮೂಲ ನಕ್ಷತ್ರವು ಅತೀ ಬಾರವಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅವಶೇಷವು ಬೌತದ್ರವ್ಯ ಸಂಚಯದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವಶೇಷದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ೩ -೪ಸೌರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ( ಟೋಲ್ಮಾನ್–ಓಪ್ಪೆನ್‌ಹೈಮರ್–ವೋಲ್ಕೋಫ್ ಮಿತಿ) ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಶಿಥಿಲತೆಯ ಒತ್ತಡ ಕೂಡ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಾದ ನಂತರ,ಯಾವುದೇ ಗೊತ್ತಾದ ವಿಧಾನವು(ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಶಿಥಿಲತೆ ಒತ್ತಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನೋಡಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ನಕ್ಷತ್ರ) ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯುವಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವು ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಯಾಗಿ ಕುಸಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಈ ಭಾರೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುರುತ್ವ ಕುಸಿತವು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಕಪ್ಪು ಕುಳಿ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಳೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ರಚನೆಯಿಂದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಕುಸಿತದಿಂದ ೧೦ ಸೌರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳ ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿರಬಹುದು. ಈ ಭಾರವಾದ ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಗಳು ಅನೇಕ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಬೃಹತ್ ಕಪ್ಪುಕುಳಿಗಳ ಬೀಜಗಳಾಗಿರಬಹುದು.

ಗುರುತ್ವ ಕುಸಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಶಕ್ತಿಯು ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವೀಕ್ಷಕ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಸಿತವು ಒಳಗೆ ಬೀಳುವ ವಸ್ತುವಿನ ಉಲ್ಲೇಖದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದಪರಿಮಿತ ಮೊತ್ತದ ಕಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೂರದ ವೀಕ್ಷಕ ಒಳಬೀಳುವ ವಸ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗುರುತ್ವ ಕಾಲ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈವೆಂಟ್ ಹಾರಿಜಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಕುಸಿಯುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಬೆಳಕು ವೀಕ್ಷಕನನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈವೆಂಟ್ ಹಾರಿಜಾನ್‌ ರಚನೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುವ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಅನಂತ ಕಾಲದ ಮೊತ್ತ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಹ್ಯ ವೀಕ್ಷಕ ಈವೆಂಟ್ ಹಾರಿಜಾನ್ ರಚನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕುಸಿಯುವ ವಸ್ತು ಮಬ್ಬಾಗುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದು, ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕೆಂಪು-ಪಲ್ಲಟವಾಗಿ ತರುವಾಯ ಕಳೆಗುಂದುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ತೆರೆದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜಡೋಷ್ಣ(ಎಂಟ್ರಪಿ) ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಬಲ ವಿಜ್ಞಾನ
ಗುರುತ್ವ ಕುಸಿತ (Gravitational collapse)