ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕಗಳು ಬಹುತೇಕ ಉಡಾವಣೆಯಾದಾಗ ಅಧಿಕ ಜ್ವಾಲೆಗಳು,ಕರ್ಕಶ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಹಾರಾಟ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಹಾಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಾರುವಾಗ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇದೆಯೇನೋ ಎಂದು ಅನುಮಾನ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯು ಕೇವಲ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸರ್ವಸಾಧಾರಣ ರಾಕೆಟ್ ನೋದಕ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲಂಟ್ ನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಅದರ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಇಂಧನದ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ.(ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಳಿತಾಯ)ಇಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸೈಡೈಸರ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಉಡಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲಿ ರಾಕೆಟ್ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಆಕ್ಸಿಡೈಸರ್ ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೋದಕದ ಶಕ್ತಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಅಥವಾಸಂಗ್ರಹಿತ ಶಕ್ತಿಯು ರಾಕೆಟ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವ ಸೆಳೆತ ದಿಂದ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದಾಗ ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ರಾಕೆಟ್ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಾಗಲು,ವೇಗ ಪಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಕಳೆದು ಹೋದ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯು ಹೊರನೂಕುವ ಗಾಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
೧೦೦% ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯೆಂದರೆ (ಎಂಜಿನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯformula_20) ಅದರೆ ದಹನಕೊಠರಿಯಿಂದ ದಹಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಜೆಟ್ ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಾರದು.ಅದರೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಅನುಪಾತದ ನಳಿಕೆಗಳು ರಾಕೆಟ್‌ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.ನಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅನಿಲವು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ತಂಪುಗೊಳಿಸಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಇಂಧನದ ೭೦% ರಷ್ಟು ದಕ್ಷತೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನುಳಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದ ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯು ರಾಕೆಟ್‌ನ ದಹನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದು.ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯೇ ಪೂರ್ಣಪಾಠವಲ್ಲ. ಇನ್ನುಳಿದ ಜೆಟ್ -ಮೂಲದ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಕೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇವು ಅಧಿಕ ವೇಗ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ವಾಹಕಗಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಪರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಎಂಜಿನ್ ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಬೇಡದ ಅನಿಲವು ಹೊರಬರುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಹೊರನೂಕಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ formula_21ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಗಾಳಿಯ ಅಥವಾ ಬೇಡದ ಅನಿಲದ ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಎಂಜಿನ್ ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ೧೦೦% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ಹೊರಬರುವ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವೇಗಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ವಾಹಕವು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಈ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಚಲಿಸುವ ವಾಹಕದಿಂದ ಇದು ಹೊರನೂಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಷ್ಟೇನೂ ಶಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯು ವಾಹಕದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಅತ್ಯಧಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇಳಿಮುಖವಾಗಬಹುದು,ಇದು ಮುಂದೆ ಚಲಿಸುವ ವಾಹಕದ ಹಿಂದೆ ತೂರಿ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಈ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೋದಕದ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ formula_21ಒಂದು ರಾಕೆಟ್‌ಗೆ ಯಾವ formula_23ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು formula_24ತೋರಿಸಬಹುದು.ಇಲ್ಲಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೊರದಬ್ಬುವ ಅನಿಲದ ವೇಗಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ:
ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶಕ್ತಿ formula_26ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈ ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ಒಂದು formula_28 ಇದರ ೦.೭ ಒಂದು ರಾಕೆಟ್ ಹಾರುವ ಮಾಯ್ ಪ್ರಮಾಣ ೦.೮೫ (ಇದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯುನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ)ಇಲ್ಲಿ ಮಾಯ್ ನ ಹೊರದೂಡುವ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ೫.೯ % ರ ಶಕ್ತಿ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಗುರಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ರಾಕೆಟ್ ೬x ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯ ತೋರುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ರಾಕೆಟ್‌ನ ನೋದಕದ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರೆ ಗಾಳಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೧೮x ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಮುಂದಿನ ಅದರ ಪಯಣವು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ರಾಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗದು.
ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಶಕ್ತಿಯು ಇಂಧನದ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತದೆ,ಆದ್ದರಿಂದ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೇಗ ಅಥವಾ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ರಾಕೆಟ್ ಗಳ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ICBMಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಹಕಕ್ಷೆಗೆ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಕೆಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ NASA ದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಾಹಕ ಶಟಲ್ ತನ್ನ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಸುಮಾರು ೮.೫ ನಿಮಿಷಗಳ ವರೆಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಟನ್ ಮೊತ್ತದ ನೋದಕ ಒತ್ತಡದ ದೃಢತೆ ಪಡೆಯಿತು.(ಇದರಲ್ಲಿ ೧೬% ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ )ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಕುವರಿ ೨,೦೦೦,೦೦೦ ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟು ದ್ರವ ಇಂಧನವಿತ್ತು.(೧೦೬,೨೬೧ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ದ್ರವ ಜಲಜನಕದ ಇಂಧನವಿತ್ತು)ಇದರಿಂದ ೧೦೦,೦೦೦ ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್ ವಾಹಕವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು (ಜೊತೆಗೆ ೨೫,೦೦೦ ಕಿಗ್ರಾಂ ಮುಂಭಾಗದ ತೂಕದ ನಳಿಕೆ)ಇದು ಒಟ್ಟು ೧೧೧ ಕಿಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೊಯ್ಯಲು ಮತ್ತು ೩೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ/ಗಂ ವೇಗವರ್ಧಿಸಲುಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉನ್ನತ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಹಕವು ಒಟ್ಟು ೩ TJನಷ್ಟು ಚಲನಶೀಲ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು.ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ೨೦೦ GJ.ಗಳಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಟಲ್ ೧೬% ರಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಉಡಾಯಿಸುವಾಗ ಪಡೆಯಿತು.
ಹೀಗೆ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ವೇಗ ಮತ್ತು ಜೆಟ್ ಹೊರಬಿಡುವ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟರ್ಬೊಫ್ಯಾನ್ಸ್ (ಅವುಗಳ ಕಳಪೆ ದಕ್ಷತೆ ತೋರಿದರೂformula_28)ಇವು ಉತ್ತಮ ವೇಗ ಪಡೆಯುವದರೊಂದಿಗೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ರಾಕೆಟ್ ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ರಾಕೆಟ್ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಅಂದರೆ "ಪೂರಕವಾಗಿ " ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇವುಗಳ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೇಗ ಮತ್ತು ಬಲ ಚಲನಶೀಲದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಕಾಶ ಬಾಣಗಳ ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಧನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ಮಿಲಿಟರಿ (ಸೇನೆ)
ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನ