ಸಂಭವನೀಯ ತೊಡಕು/ಜಟಿಲತೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗದ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗದ ವೈಫಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗದ ಸೋಂಕುರೋಗ ತಗಲುವಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವಾದರೂ, ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋದರೆ, ಮುಚ್ಚಿಹೋದರೆ (ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಸೋಂಕುಪೀಡಿತವಾದರೆ ಅಥವಾ ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದರೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದರೆ ಮಿದುಳುಬಳ್ಳಿಯ ದ್ರವವು ಮತ್ತೆ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭವಾಗಿ ವಿವಿಧ ದೈಹಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವಲ್ಲದೇ (ತಲೆನೋವುಗಳು, ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ, ವಾಂತಿ, ದ್ಯುತಿಭೀತಿ/ಬೆಳಕಿನ ಅತಿಸಂವೇದನೆ), ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು/ಮೂರ್ಛೆಗಳಂತಹಾ ಹಠಾತ್‌ ಆಘಾತಗಳಂತಹಾ ವಿಪರೀತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೈಫಲ್ಯದ ದರವು ಕೂಡಾ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು (ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಜಲಮಸ್ತಿಷ್ಕ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಕೈಗೊಂಡ 40,000 ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 30%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ರೋಗಿಯ ಪ್ರಥಮ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ರೋಗಪೀಡಿತರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದೂ ಕೂಡಾ ಸರ್ವೇಸಾಧಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಮಿದುಳುಬಳ್ಳಿಯ ದ್ರವದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ರೋಗನಿದಾನವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ತಜ್ಞರ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೆಂದರೆ ನಡುಪೊರೆಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ CSF ದ್ರವವು ಬರಿದಾದಾಗ - ಉದಾಸೀನತೆ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವುಗಳು, ಕಿರಿಕಿರಿ/ಸಿಡಿಮಿಡಿ, ಬೆಳಕಿನ ಅತಿಸಂವೇದನೆ, ಶ್ರವಣದ ಅತಿಸಂವೇದನೆ (ಶಬ್ದದ ಸಂವೇದನೆ), ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ, ವಾಂತಿ, ಸ್ಥಿಮಿತ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆ, ತೀವ್ರ ತಲೆಶೂಲೆಗಳು, ಹಠಾತ್‌ ಆಘಾತಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ, ಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ತೋಳುಗಳ ದುರ್ಬಲತೆ, ಮೆಳ್ಳೆಗಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಸ್ತು ಎರಡಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಯಂತಹಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು - ರೋಗಿಯು ಲಂಬ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯು ಮಲಗಿಕೊಂಡರೆ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ. CT ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌‌ ತಪಾಸಣೆಯು ಮಿದುಳುಗೂಡು/ಕುಹರದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಬಹುದು ಅಥವಾ ತೋರದಿರಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೋಗಿಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಸೀಳು-ಬಿಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಿದುಳುಗೂಡು/ಕುಹರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು. ದ್ರವದ ತ್ವರಿತ ಬರಿದಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ರೋಗನಿದಾನಿಸುವ/ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿನ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಗಳು ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಹತಾಶೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೋವುನಿವಾರಕ ಔಷಧೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಅವರೋಧವು ಕೂಡಾ ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗದ ದ್ರವದ ತ್ವರಿತ ಬರಿದಾಗುವಿಕೆಯ "ಅಥವಾ" ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗದ ವೈಫಲ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಕೂಡಾ ಆಗಿರಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ರೋಗನಿದಾನವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಅಂದರೆ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ರೋಗಿಯು ಲಂಬನಿಲುವಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಂಡುಬಂದವೋ ಅಥವಾ ತಲೆಯು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕಾಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವಂತಹಾ ಬೋರಲು ಮಲಗಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೋ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹಾಗು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು
ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಬದಲಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾರ್ಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತೊಡಕು/ಜಟಿಲತೆಗಳು
ಜಲಮಸ್ತಿಷ್ಕ ರೋಗಪೀಡಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು