ಚಂದ್ರಗ್ರಹವು ಹೇಗೆ 'ತನ್ನದೇ ಆದ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂಬುದನ್ನು ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶವು ಹೊರಗೆಡಹಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಒಂದು ಸ್ಪಂಜಿನಂತೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಿತ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಣಗಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ, ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿರುವ 'ಸಬ್‌ keV ಅಣು ಪ್ರತಿಫಲಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಕ'‌ ಅಥವಾ SARA ಎಂಬ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣವು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯೋಗ (ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ) (ESA) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌರ ವಾಯುಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಜಲಜನಕದ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರನ ರೆಗಲಿತ್‌ಗಳು(ಆಧಾರಶಿಲಾತಲದ ಮೇಲಿನ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಘನಪದಾರ್ಥ) ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜಲಜನಕದ ಬೀಜಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಳುಕಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ESA ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ SARAವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸೌರ ವಾಯು-ಮೇಲ್ಮೈ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಚಂದ್ರ ಖನಿಜ ಮಾಪಕ' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಕರಣವು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.

SARA ಹೊರಡಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಒಂದು ನಿಗೂಢ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು: ಜಲಜನಕದ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಐದು ಬೀಜಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪುಟಿದು, ಜಲಜನಕದ ಒಂದು ಅಣುವಾಗುತ್ತದೆ. 'ನಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತೇವೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಾಗೂ SARAದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕ ಸ್ಟಾಸ್‌ ಬಾರಾಬಾಷ್‌ ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.

ಚಂದ್ರನ ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ವಿಚಲನಕ್ಕೊಳಗಾಗದೆ ಜಲಜನಕವು ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 200 ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗದಲ್ಲಿ ಎಗರಿಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ತಂಡವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.

ಬುಧಗ್ರಹದತ್ತ ಕಳುಹಿಸಲು ESAದ ಬೆಪಿಕೊಲೊಂಬೊ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನವು ಸಮಯೋಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯಾನವು SARAವನ್ನು ಹೋಲುವ ಎರಡು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿರುವ ಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಟ್ಟು ಜಲಜನಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸೌರವಾಯುವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರ ಸ್ವಯಂ ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ-2
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ MIP ಪರಿಣಾಮ
ಭಾರತೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು