ಆನಂತರ ಬಂದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ವಿ.ಒ. ಕ್ವೀನ್‌ ಮುಂತಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ನಿಜದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದದ ಬಗೆಗೆ ಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಯು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಬಂದದ್ದು. ಬರ್ಟ್‌ರಂಡ್‌ ರಸೆಲ್‌ರವರು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಪೇಕ್ಷಾವಾದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲು ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ ಎಂದು ತಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ನಿಂದಕ ಟೀಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವಾದಿ (realist) ಚಿಂತಕರು ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಾಸ್ತವಾದಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದದ ಮಾರುವೇಷ ಎಂದೇ ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. (ಹಿಲ್ಡ್‌ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ 2003)

ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವು, ವಾಸ್ತವಿಕವಾದವು "ಅಮೂರ್ತತೆಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕೆಂದು" ಬಯಸುವುದರಿಂದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಅಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೂಯಿಸ್‌ ಮೆನಾಂಡ್‌{0/} ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. 

ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೋರ್ಟಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ನವವಾಸ್ತವಿಕವಾದವನ್ನು ಸಾಪೇಕ್ಷಿಕ ಎಂದು ಸೂಸನ್‌ ಹ್ಯಾಕ್‌ (ಹ್ಯಾಕ್‌ 1997) ಮುಂತಾದ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾಸ್ತವತಾವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ವಿಶ್ಲೇಷಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು (ಡೆನೆಟ್‌ 1998) ಇಬ್ಬರೂ ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೋರ್ಟಿಯ ಮೊದಮೊದಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಆತನ ಅನಂತರದ ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ರೋರ್ಟಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವರು ಆ ಕೃತಿಗಳು ತತ್ತ್ವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ - ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ರೋರ್ಟಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದ ಮೇಲೇಯೆ ಬಂದಿರುವವು.



ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ, ಆಧುನಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ
ಇತರ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳು
ಟೀಕೆ
ಸಂದೇಹವಾದ-ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಲಿಬಿಲಿಸಮ್‌ಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯ