ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಇತಿಹಾಸ ಐಬೀರಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಗ್ರೀಕರ ದಾಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು. ಅನಂತರ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದವರು ರೋಮನ್ನರು. ಟೇಗಸ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಲೂಸಿಟಾನಿಯ ಎಂಬುದು ರೋಮನ್ನರ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 4ನೆಯ ಮತ್ತು 8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅನೇಕ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಗೆಲೀಶಿಯದ ದೊರೆಯಾದ 2ನೆಯ ಬೆರ್ಮುದಾನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. 997ರಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಕಲೀಫನಿಂದ ಓಟೋರ್ಫೋವನ್ನೂ ಡೋರೋ ಮತ್ತು ಮೀನ್ಯೂ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ಮುಂದೆ 1064 ರಲ್ಲಿ ಲಿಯಾನ್, ಕಾಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಗೆಲೀಕ್ಷಿಯಗಳ ರಾಜ 1 ನೆಯ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಎಂಬುವನು ಕುಯಿಂಬ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ಕೌಂಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಫರ್ಡಿನಾಂಡನ ಮಗ 6 ನೆಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ಎಂಬುವನು ಸಾಂತ ರೆಮ್, ಲಿಸ್ಬನ್‍ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನಾದರೂ ಅವು ಮತ್ತು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋದವು. ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಬರ್ಗಂಡಿಯ ಕೌಂಟ್ ಹೆವ್ರಿ ಒಬ್ಬ. ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಟೆರೆಸಾಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನಲ್ಲಿದೆ ಓಪೋರ್ಟೊ ಮತ್ತು ಕುಯಿಂಬ್ರ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನೂ ಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ಪೋರ್ಚುಕೇಲ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನೂ ನೀಡಿದ. ಆ ಕೌಂಟನ ಮಗ ಆಫಾನ್ಸೋ ಹೆನ್ರಿಕ್ಸ್ 1128 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೋರ್ಚುಕೇಲ್‍ನ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. 1130 ರಿಂದ 1139 ರವರೆಗೆ ಅವನು ಲಿಯಾನ್ - ಕಾಸ್ಟೀಲ್ ದೊರೆ 7 ನೆಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋನೊಡನೆ ನಾಲ್ಕು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪೋರ್ಚುಕೇಲನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿ 1 ನೆಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ತರಿಸಿ ಆಳತೊಡಗಿದ. 1139 ರಿಂದ 1182 ವರೆಗಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕುಯಿಂಬ್ರ ಮತ್ತು ಟೇಗಸ್ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೆ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. 1147 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯೋಧರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಲಿಸ್ಬನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥನಾದ.

ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ರಾಜರು ಟೇಗಸ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. 3 ನೆಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (1248-1279) ಆಲ್ಗಾರ್ವೇ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅವನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ತನ್ನ ಈಗಿನ ಮೇರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಡಿನೀಷನ ದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1279-1325) ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಬಹಳ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದುವು. ಕಾಸ್ಟೀಲಿನೊಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಯಿತು. 1385 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14 ರಂದು ಕಾಸ್ಟೀಲಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದ ಜಯದಿಂದ ಅದರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು. ಈ ಗೆಲವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಅವರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹುಮ್ಮಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಬಂದರುಗಳಾದ ಲಿಸ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಓಪೋರ್ಟೋಗಳ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕತೆ ಮೂಡಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಮೂರರ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದ ಜಯಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾದ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವು. ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರಥಮ ಸಾಗರಾಂತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದುವು.

1ನೆಯ ಜಾನ್ (1385-1433) ಮತ್ತು 5ನೆಯ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ (1438-1481) ಇವರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸೇಯೂಟ (1415), ಟಾಂಜಿಯರ್ (1417) ಇವನ್ನು ಮೂರರಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪೋರ್ಟೋಸ್ಯಾನ್ಟೋ ಮತ್ತು ಮಡಿರ. (1420), ಕೆನರಿ ಮತ್ತು ಏಜೋರ್ಸ ದ್ವೀಪಗಳ ಶೋಧವಾಯಿತು. 1445 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಗಿನಿ ತೀರವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು. ಮುಂದೆ ನೀಗ್ರೋ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಸ್ವದೇಶದ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇವರು ಮೂರರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. 2ನೆಯ ಜಾನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (1481-1495) ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1486 ರರೊಳಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಗಳು ಗುಡ್ ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರದವರಗೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ತೀರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದುವು. 1492 ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಸ್ ವೆಸ್ಟ್‍ಇಂಡೀಸ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. 1497-1498 ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋಡ ಗಾಮಾ ಆಫ್ರಿಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ.

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನದು ಸುವರ್ಣಯುಗ. 1500 ರ ರಲ್ಲಿ ಕೆಬ್ರಾಲ್ ಎಂಬುವನು ಬ್ರಜಿಲ್‍ನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ. 1513 ರಲ್ಲಿ ಮಲಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಶವಾದುವು. 1517 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚೀನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು. 1 ನೆಯ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಭಾವ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳು ಶಿಖರ ಮುಟ್ಟಿದುವು. ಅವನು ಯೂರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ. ಲಿಸ್ಬನ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನ ನಗರವೆನಿಸಿತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಬೆಳೆದುವು. ಮಲಯಾರ್ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಠಾಣೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. 1505 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ವೈಸ್‍ರಾಯನ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಠಾಣೆ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1509 ರಲ್ಲಿ ದೀವ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಮುಂದೆ ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲ ಹಿಂದೂ ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪ್ರಭುತ್ವವಿತ್ತು. ಮೊದಲನೆಯ ವೈಸ್‍ರಾಯ್ ಅಲ್ಮೇದನ ಅನಂತರ ಬಂದ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ. ಅವನು ವೈಸ್‍ರಾಯನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗೋವೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ಮಲಕ್ಕ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಅನಂತರ ಬಂದವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಯೋಕೋಹಾಮದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಕೋಠಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (1548). ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಬ್ರಜಿóಲ್ ಒಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ವಸಾಹತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಜಿóಲ್ ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕೋಠಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೀರಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದುವು.

16 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇಳಿಯತೊಡಗಿತು. 1557 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ದೊರೆ ಡಾಮ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬಲ ಕುಂದುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೊರೆ ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕನಾದ ಮೇಲೆ ಮೊರಾಕೋವನ್ನು ಗೆಲ್ಲವು ಹುಚ್ಚು ಸಾಹಸಕ್ಕಿಳಿದ. 1578 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ. 1580 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನಿನ 2 ನೆಯ ಫಿಲಿಪ್ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುದಾರನಾದ. 1581 ರಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ರಾಜನೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ 60 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸ್ಪೇನಿನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಪೇನಿನ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದ ಡಚ್ಚರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷರಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ದೂರ ಪೂರ್ವದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. 60 ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದಂಗೆಯುಂಟಾಯಿತು. 1640 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಬ್ರಗಾನ್ಜಾ ಡ್ಯೂಕನನ್ನು 4 ನೆಯ ಜಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜನೆಂದು ಸಾರಲಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಅಧಿಕಾರ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.

ಮುಂದಿನ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಳಿದುಳಿದ ಸಾಗರಾಂತರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷರ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1669 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳು ಡಚ್ಚರ ವಶವಾಗಿದ್ದುವು. ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ ತೀರಗಳಿಂದ ಹೊರದೂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಜಿಲ್ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿತ್ತು. 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಶ್ರಿತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾದುವು. ಇದರಿಂದ 1755 ರ ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನ ಭಯಂಕರ ಭೂಕಂಪದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿ ಹಾಗೂ ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿಗೆ ದುರ್ದಶೆ ಒದಗಿತು. 1807 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದ ಸ್ಪೇನ್ ಪಡೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ ಮನೆತನ ಬ್ರಜಿóಲ್ಲಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿತು. ಅದು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಗಳು ಐಬೀರಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟೋಡಿದವು.

1815 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಜಿóಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. 1822 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿನ ದೊರೆ 6 ನೆಯ ಜಾನನ (1816-1826) ಹಿರಿಯ ಮಗ ಡಾಮ್ ಪೇದ್ರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ರಜಿಲ್ಲಿನ ರಾಜನಾದ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಉದಾರವಾದಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿತು. ಅವರನ್ನು ರಾಜ ವಿರೋಧಿಸಿದ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವಾದಿಗಳ ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ತ್ವದ ಬೆಂಬಲಿಗರ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದುವು. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಕಲಹಗಳೂ ಮುಂದುವರಿದುವು. 1847 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷರು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಹಾಕುವವರೆಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆ ಇತ್ತು. 5 ನೆಯ ಪೇದ್ರೂ (1853-1861) ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸ್ (1861-1889) ದೊರೆಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಇತ್ತಾದರೂ ರಾಜರ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ಬೆಳೆಯಿತು. 1875 ರ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಉಮೇದುವಾರರು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಲಿಸ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಓಪೋರ್ಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ರಾಜಸತ್ತ ಕ್ರಮೇಣ ಸಡಿಲವಾಗತೊಡಗಿತು. 1906 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಫ್ರಾಂಕೋ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದ. 1908 ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ರಂದು ದೊರೆ ಡಾಮ್ ಕಾರ್ಲೋಸನ ಮತ್ತು ಯುವರಾಜನ ಹತ್ಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟಾಗಿ 1911 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.

ಮುಂದಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಸತ್ತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದುವು. 1 ನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಗಣರಾಜ್ಯವಾದಾಗಿನಿಂದ 1926ರ ವರೆಗೆ ಎಂಟು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿಹೋದರು. ಸುಮರು 43 ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲಗಳು ಬಂದುಹೋದುವು. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. 1932 ರಲ್ಲಿ ಕುಯಿಂಬ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಸಾಲಾಜಾರ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ. 1933ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅವನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ. ಅದು ಅವನಿಗೆ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. 2ನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ತಾಟಸ್ಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. 1955ರಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ದೇಶವಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಗೋವಾ, ದಿಯೂ, ದಮನ್‍ಗಳನ್ನು 4 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದರು. 1961 ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೈನ್ಯ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು.

ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಈಗ ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಸಾಲಾಜಾರನ ಅನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಡಳಿತದ ಬಿಗಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸೆನ್ಸಾರ್ ವಿಧಿಗಳು ಸಡಿಲಗೊಂಡುವು. ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. (ಜಿ.ಕೆ.ಯು.)

ಶಿಕ್ಷಣ
ಇತಿಹಾಸ
ಕೃಷಿ
ಕೈಗಾರಿಕೆ