ಇದು ರಿಕೆಟ್ಸಿಯ ರಿಕೆತ್ಸಿ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರತರ: ಜ್ವರ. ಖಾಯಿಲಸ್ತನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ಉಣ್ಣಿಗಳ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಹರಡಿ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗ ತಗುಲಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 3-4 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೈ ಹರಡು ಕಾಲಿನ ಹರಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತರ ಅಂಗೈ ಅಂಗಾಲು ಮುಖ ಮೊದಲಾಗಿ ಶರೀರದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಂಪು ಗಂಧೆಗಳೇಳುತ್ತವೆ. ಚಳಿ, ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಮೈಕೈನೋವುಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣವೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. 14 ದಿವಸಗಳು ಕಳೆದರೆ ವಾಸಿ ಆಗುವ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚು. ಮೂರನೆಯ ವಾರದಿಂದ ಜ್ವರ ಇಳಿಯುತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಷಾಣುವಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ವಯಸ್ಸು ಇವು ರೋಗಿಯ ಮರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಣ 5%-80%ರ ವರಗೂ ಆಗಬಹುದು. ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತಲೂ 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ಸಾಯುವುದು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದಿಂದ 22%ರಷ್ಟು ಮರಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಇಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ರಾಕಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ರೋಗ ಇರುವುದೆಂದು ಮುಂದೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆನಡ, ಅಮೆರಿಕದ 42 ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೊಲಂಬಿಯ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರೋಗ ಇರುವುದೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಈ ರೋಗ ಉಣ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ದಂಶಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ ಹಳ್ಳಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಆದರೂ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳ ಮುಖೇನ ಉಣ್ಣಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರೋಗ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡಿದಿರುವ ಮೊಲಗಳ ರಕ್ತ ಸಾರವನ್ನು (ಹೈಪರ್‍ಇಮ್ಯೂನ್ ರ್ಯಾಬಿಟ್ ಸೀರಮ್) ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯೋಜನ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸತ್ತಿರುವ ರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳಿರುವ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಜನರಿಗೆ ಈ ರೋಗ ತಗಲದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಾಮುಲೆ ತಗುಲಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಉಪದ್ರವ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಯಾವುವು ಎಂದರೆ ಉಣ್ಣೆಗಳ ಕಡಿತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ; ನಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಇರುವ ಉಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವುದು, ಉಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಾದರೆ ಬರಿ ಕೈಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯದೆ ಇಕ್ಕಳ ಅಥವಾ ಕಾಗದದ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೋಡು ತೆಗೆಯುವುದು ; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಡಿ.ಡಿ.ಟಿ. ಮುಂತಾದ ಕೀಟನಾಶಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉಣ್ಣಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕು.
ವಿಷಜನಿತ ಜ್ವರ
ಮಾಲ್ಟ ಜ್ವರ
ರಾಕಿ ಪರ್ವತದ ರಕ್ತಗಂಧೆ ಜ್ವರ (ರಾಕಿ ಮೌಂತನ್ ಸ್ಪಾಟೆಡ್ ಫೀವರ್)
ನ್ಯೂಮೋನಿಯ