ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಫೈಟೋ ಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪೋಷಿಕಾಹಾರಗಳು ತಿನ್ನಲಾರ್ಹವಾದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರಾಹಾರ,ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಅಣಬೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತಹ ಇತರೆ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯರಸಾಯನಿಕಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಕಠಿಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಸ್ಯರಸಾಯನಿಕಗಳು ಪೊಲಿಫೆನಾಲ್‌ ಆಂಟಿಯೊಕ್ಸೈಡ್ಸ್‌, ರಸಾಯನಿಕಗಳಾಗಿವೆ, ಅವು ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಡಿಯೊವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ತಿಳಿದಿವೆ. ಈ ರಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸ್ಪೈಸಿಸ್‌ ರಚನೆಯನ್ನು, ಕಾರ್ಡಿಯೊವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್‌ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕೀ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ-ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ತಿಳಿದಿವೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಸಸ್ಯರಸಾಯನಿಕವು ಜಿಯಾಕ್ಸಾಂಥಿನ್‌‌ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಅನೇಕ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಲೆ ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರಟೀನ್‌ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅರಿಶಿನ-ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಜಿಯಾಕ್ಸಾಂಥಿನ್‌ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಿಕೆಯ (AMD)ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಗಾಡ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ. ಝಿಯಾಕ್ಸಾಂಥಿನ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಪೊರೆಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಠಿಣವಾದ ವಿರಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ. AMD ಸಂಕುಚನೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಎರಡನೆಯ ಕ್ಯಾರೋಟಿನಾಯ್ಡ್‌, ಲ್ಯುಟೆಯಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡೂ ಸಂಯುಕ್ತಕಗಳನ್ನು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ರೆಟಿನಾದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು. ಇವು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಹಾಗೂ ಕೋನಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಕಾಪಾಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಂದಿವಾತದಂತಹ ತೀವ್ರವಾದ ಕೀಲು ಉರಿಯೂತ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಯಾರೋಟಿನಾಯ್ಡ್‌, ಬೆಟಾ-ಕ್ರಿಪ್ಟೊಕ್ಸಾಂತಿನ್‌‍ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಟಾ-ಕ್ರಿಪ್ಟೊಕ್ಸಾಂತಿನ್‌‍ನಿಂದ ರಕ್ತದ ತೆಳುಪಾರದರ್ಶಕ ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಕೀಲುನೋವು ವ್ಯಾಧಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಈ ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕವಾದಂತಹ ಯಾವುದೇ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಾರಣ-ಮತ್ತು-ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಈವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೆಂಪು ಫಿಟೋಕೆಮಿಕಲ್‌, ಲೈಕೊಪೇನ್‌ಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪ್ರೊಸ್ಟೇಟ್‌‍ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಂಬಲರ್ಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.ಕೆಲವು ಫೋಟೋಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮತ್ತು ರೋಗ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಾಗಲೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಅಂತಸ್ಪುರಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲ್ಯೂಟೈನ್‌‍ ಇದು ಕೆಲವು ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರುಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ಇದು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಜಿಯಾಕ್ಸಾಂತಿನ್‌ ಕಾಪಾಡಿದಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲಾರದು ಅಲ್ಲದೆ ರೆಟಿನಾದಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂಟೈನ್‌ ಇದ್ದರೆ, ಜಿಯಾಕ್ಸೈಂತನ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಲ್ಯೂಟೈನ್‌ ಅನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿಬಾಗದಿಂದ, ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ಲ್ಯೂಟೇನ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕರಗುವ ಕೊಬ್ಬು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ "ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಸೇವಿಸಬಹುದೇ ?" ಎಂಬುದು ನಿರಾಶವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹಲವಾರು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಪೂರಣಗೊಳಿಸಿದ ಕೊಬ್ಬು ಆಗಿದೆ.ಇನ್ನೊಂದ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಲೈಕೋಫಿನ್‌ ಇದು ಟೊಮೆಟೊನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. (ನಿಜವಾಗಿ ಇದೇ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಟೊಮೆಟೊಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.) ‍ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರವಾದುದಾಗಿದೆ, ಅದೇನೆ ಇದ್ದರು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಟೊಮೆಟೊವಿನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಪಾಸ್ತಾ ಸಾಸ್‌‍ ಅಥವಾ ಟೊಮೆಟೊ ಸೂಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾಜಾ ಹಾಗೂ "ಆರೋಗ್ಯಕರ" ಟೊಮೆಟೊನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ರೀತಿಯ ಸಾಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಯಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಫೋಟೊಕೆಮಿಕಲ್‌ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

"ಬೂದಿ" ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದೂ ಕೂಡ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಲೇಬಲ್‌ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು 600°Cನಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಾಸುಗಳ ಕಾಲ ಸುಟ್ಟಾಗ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇದರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಆಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರು, ನಾರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಖನಿಜಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೂದಿಯಂತಹ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮೂತ್ರನಾಳ ಸೋಂಕು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮನೆ ಬೆಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಉಪವಾಚಯ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಾವಳಿ
ಸಸ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು
ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನ
ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ