ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನವು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ಅರಿವಿನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರಿವಿನ ನಿರ್ಧಾರ-ತಳೆಯುವಿಕೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ, ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತರ್ಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆಲೋಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೇ, ಮತ್ತು ಇದರ ಕುರಿತಾಗಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಏನನ್ನು ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: ಟ್ಯೂರಿಂಗ್‌‌ ಪರೀಕ್ಷೆ.)

ಮಕ್ಕಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು
ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ
ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಾದಸರಣಿ
ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ