ಬಾಲಕ ರಂಗನಾಥನು ಅತಿಶಯಕಾಂತಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ನೋಡಿದವರ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯಾವಾಗಲೂ ನಗುತ್ತಾ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಆಟವಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದನು. ಊಟ ತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ "ಶಿವರಾತ್ರಿ"ಯಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿ ಅವನನ್ನು ಅಣಜಿ (ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ)ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಜ್ಜಿ ಅಂದರೆ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರ ತಾಯಿ "ಚಿದಂಬರಮ್ಮ" ನವರು ಇದ್ದರು. ಶಿವಚಿದಂಬರನ ವರಪುತ್ರಿಯಾದ ಅವರು ಆ ದಿನ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದ ಬಳಿ ಬರಲು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿದ ನಂತರ ರಂಗನಾಥನನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನ ತಾಯಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು "ನಿನ್ನ ಮಗ ಲೋಕರೀತಿಯಮಗನಲ್ಲ. ಇವನು ಶಿವಚಿದಂಬರ. ಮೈಮರೆಯದೆ ಇವನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು. ಆ ಮಹಾಮಾತೆಯು ತದ ನಂತರ ಇನ್ದು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ. ನಾನು ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ರಂಗನಾಥನ ಜನನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಧನಿಕರಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲಾ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳಗಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಬರಗಾಲ ಹೋದ ನಂತರ ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊಳಗಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳು ಮೂಡಿ ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ವಿಭಾಗವಾದರು. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರಿಗೆ ಆರ್. ನುಲೇನೂರು ಹಾಗು ಬಸಾಪುರದ ಶ್ಯಾನುಭೊಗಿಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆ, ತೋಟ ,ಜಮೀನುಗಳು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಿತು. ಅಣಜಿಯಿಂದ ಬಂದಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಜಮೀನುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚೇನು ಆದಾಯ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲೂ ರೈತರಲ್ಲೂ ವರ್ಚಸ್ವಿಗಳಾದ ರ್ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರು ಮೂಲೆ ಗುಂಪಾದರು. ನಾನು ನನದು ಎಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಸ್ವಾನುಭವದಿಂದ ಮನಗಂಡು ದುಡಿಯುವ ಹಂಬಲವನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟರು. ಮನೆಯ ಭಾರ ಸುಬ್ಬಮ್ಮನವರ ಮೇಲೇ ಬಿದ್ದಿತು. ಅವರು ಯಾರನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆತೂಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಡತನ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾಯಿದ್ದಿತು. ಕಡೆಗೆ ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ಇರದಂತಾಯಿತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರಿನಿಂದಲೇ ಸ್ನಾನ. ಯಾರಾದರೂ ಎಣ್ಣೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಡತನ ಎಂದು ಬಂಧುಗಳು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥನ ಮಹಿಮೆ ಹರಡಿತು. ರಂಗನಾಥನು ದೈವಾಂಶಸಂಭೂತನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ.

ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ ರಂಗನಾಥನು ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಟಾ ಅಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಾರೋ ಮರಕೊರೆಯುವವರು ಮರವನ್ನು ಅಲುಗಾಡದಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಗರಗಸ ರಂಗನಾಥನ ಕೈ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಎಡಗೈ ಬೆರಳು ತುಂಡಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಆದರೂ ನೋವಿನಿಂದ ಚೀರದೆ ಸುಮ್ಮನೇ ಕುಳಿತ ಹುಡುಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಗರಗಸದವರು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ಶಂಕರಲಿಂಗ ಭಗವಾನರು ಆ ಬೆರಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕಾಳಿಯು ಈ ಬೆರಳನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಉಪನಯನ ಮಾಡಲು ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಅಣಜಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಪ್ಪಜ್ಜನೆಂಬ ಸಾಧುಗಳಿದ್ದರು. ಅವರು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಂಕರಂತೆ, ಮೂಢರಂತೆ, ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದವರಂತೆ ಕಂಡರೂ ಎಂಥಹ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ವಾದದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸುವ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಇದ್ದಿತು. ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಗುರುಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದರು ಮೊದಲೇ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. "ನಿಮ್ಮ ಬಂಧುವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಪುರುಷನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಹಜ ಸಿದ್ಧ, ಅವತಾರ ಪುರುಷ. ಅವನ ಉಪನಯನವು ಅಣಜಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನಾರೆಂದು ನಮ್ಮಿಂದ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ನೀವು ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು." ಯಲ್ಲಪ್ಪನವರು ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಉಪನಯನವಾದ ಮೇಲೆ ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ಗುರುಸೇವೆ, ಗುರು ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೊಧಿಸಿ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕ, ವಿಚಾರ, ಶ್ರದ್ಧೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಣಜಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥನು ಮಹಾಭಾರತ (ಗದುಗಿನ ಭಾರತ)ವನ್ನು ರಾಗವಾಗಿ ಓದುವುದು ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತನು. ಅಣಜಿಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬಡತನದ ಕಾರಣ ರಂಗನಾಥನಿಗೆಂದೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನವನ್ನು ಆತನ ತಾಯಿಯು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೇ ಅದನ್ನು ತಿನ್ನದೆ ರಂಗನಾಥನು ತಂದೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ಮುದ್ದೆಯನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ತಂದೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅಂಜದೇ ತಾಯಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.

ಗುರುವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು
ಉದ್ಧವ ಚಿದ್ಘನರು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದದ್ದು
ಪ್ರೀತಿ
ಬಾಲ್ಯ