ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜನರು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಜನರು ಏಕೆ "ಅಪರಾಧಿಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಟ್ರಾವಿಸ್ ಹಿರ್ಸ್ಚಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವುದು", "ನಿಯಮಗಳ ನೈತಿಕ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು", "ಸಾಧನೆಗೈಯಲು ಕಟ್ಟುಬೀಳುವುದು" ಮತ್ತು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು". ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿದಂತೆ ಜನರು ರೂಢಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ರೀತಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ (ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಿಗಳಾಗುವ) ಸಂಭವವು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆ ಅಂಶಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಹಿರ್ಸ್ಚಿ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮಸಂಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೊಡ್ಡ ಓಡುದೋಣಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಒಂದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೆ, ಆ ಓಡುದೋಣಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು; ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾನ ವಯಸ್ಕರು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಕಡಿಮೆ ಆತ್ಮ-ಸಂಯಮದ ಮೇಲೆ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಿಕರು ತೋರಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಾಟ್ಜ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು, ಅಪರಾಧಿಗಳು ನಿಷ್ಪರಿಣಾಗೊಳಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಆಂತರಿಕ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೋಗಗಳು
ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಉಪ-ವಿಷಯಗಳು