ಅನೇಕ ಮಟ್ಟಗಳ ಕುರುಹುಗಳು ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯು ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸಿದರೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ (i.e. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆ)ಗಳು ಅನೇಕ ರೋಗಗಳ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಕ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯು ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳು ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಉರಿಯೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವು ಅಪಧಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತಗರಣೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (i.e. ಹೃದಯ ರೋಗ) ಹಾಗೂ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕೋಶಗಳ ವಿಭಜನೆ (i.e. ಅರ್ಬುದ)ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳಲ್ಲಿ (ಚಯಾಪಚಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಏರಿಕೆ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಟ್ರೈಗ್ಲಿಸರೈಡ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ HDL ಕೊಬ್ಬುಗಳ ಇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್‌ನ PGE1/PGE2ಗಳ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬೊಜ್ಜಿನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಧುಮೇಹದ 2ನೆಯ ವಿಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬೊಜ್ಜಿರುವ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಮಧುಮೇಹದ 2ನೆಯ ವಿಧದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕತೂಕ ಹಾಗೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದ್ದರೂ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಗೆ ಖಚಿತ (ಸಂಭವನೀಯ ಬಹುವಿಧಗಳು) ಕಾರಣವು ಇನ್ನೂ ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಸರತ್ತು, ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ ಅಧಿಕ್ಯತೆಯ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) ಇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಧಿಕ ತೂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನೇ ತಿರುವುಮುರುವು ಮಾಡಬಲ್ಲವೆಂಬುದು (ಅದರಿಂದಾಗಿ 2ನೆಯ ವಿಧದ ಮಧುಮೇಹ ಇದ್ದವರಿಗೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಇಳಿಸುವುದೆಂದು) ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.
ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನಿಗೆ ನಿರೋಧಕತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಹಾಗೂ ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ/ಬೊಜ್ಜುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆವರ್ತನೆಯು ಆರಂಭವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆವರ್ತನೆಯು ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯಗಳ ವಿಪರೀತ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ಉದ್ದೀಪನ ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳೆರಡೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಪೋಥೆಲಾಮಸ್‌ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌/ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆಯು ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಆಹಾರಸೇವನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಮೆದುಳಿಗೆ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವಿಕೆಯ ಇಳಿತವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕರಿತ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ಗಳು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌‌, ಕೊಬ್ಬು, ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ ಸೇವನೆ, ಸಂತೃಪ್ತ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಮಿತ ನೆಣಾಮ್ಲಗಳ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳು/ಖನಿಜಗಳ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆಗಳಂತಹಾ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ಅಂಶಗಳು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಿನ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು ನಿರೋಧಕತೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ-ಕೃತ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪರಿಸರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಫೋಟಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯು (ಚಯಾಪಚಯಿಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಹಾಗೆ) ಮಾನವ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಬಲ್ಲದು.
ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು
ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಚಯಾಪಚಯಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು