ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನ: ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದವೆಂದೂ ಲಂಬ ರೀತಿಯ ಭೂಚಿಪ್ಪಿನ ಚಲನೆಯು ಜಿಯೊಸಿಂಕ್ಲಿನಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಸಿಡಿತ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ದ್ರವಶಿಲೆಯು ಮೇಲ್ಬಂದು ಕಲ್ಲಾಗಿ ಮೇಲತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಬೆಟ್ಟಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಲಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂತಾಪಮಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೯೫ರ ವಿಕರಣಪಟುತ್ವದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಬಿಸಿಯಾದಾಗಿನ ಗುಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಯಿತು. ಭೂಮಿಯು ಕಪ್ಪುಕಾಯದಂತೆ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಸೂಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಊಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ತಣ್ಣಗಾಗುವ ದರದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಂದಾಜುಗಳು ಭೂಮಿಯು ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾದುದು ಎಂಬುದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಲೂ ಇಂದಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕೆಲವು ಕೋಟಿ ವರುಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹೊಸ ತಾಪಮಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ಆಕರಗಳ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸು ತೀರ ದೊಡ್ಡದೆಂತಲೂ ಮತ್ತು ಅದರ ತಿರುಳು ದ್ರವಾಗಿರವಷ್ಟು ತಾಪಮಾನ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತರು.

೧೦೧೨ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಅಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವೆಜೆನರ್ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ (ಕೊನೆಯ ಮರುಮುದ್ರಣ ೧೮೩೬) ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದ (ಈ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ವೆಜೆನರ್‌ಗೂ ಮುಂಚೆ ಮಂಡಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಬ್ರಹಾಮ್ ಆರ್ಟೆಲಿಯಸ್, ಆಂಟನಿಯೋ ಸ್ನಿಡೆರ್ ಪೆಲ್ಲಿಗ್ರಿನಿ, ಎಡುರ್ಡ್ ಸುಯೆಸ್. ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊಂಟಾವೊನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಕ್ ಬುರ್ಸೆಲಿ ಟೇಲರ್). ತನ್ನ ಸರಳ ಅವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು, ಸ್ಥಳದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ವೆಜೆನರ್ ಮೊದಲಿಗ. ಮುಂದೆ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಡು ಟಾಯಿಟ್ ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ಪುರಾವೆಯಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕೆನಡಾದ ನ್ಯೂಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಬ್ರನ್ಸ್‌ವಿಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಇಂದು ಅಳಿದ ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳೂ ಹಲವು ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದು ಅವುಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಗಡಿಯ ನಮೂನೆಗಳು
ಫಲಕಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಗಳು
ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ
ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು