ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ವೇಗವರ್ಧನೆ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಆನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮಾನರ್ಹವಾದವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಬನಿಕ-ಲೌಹಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿವೆ. ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಗತವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೋಟಾರು ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಗವರ್ಧನಾ ಪರಿವರ್ತಕ ಹಾಗು ಒಜೋನ್ ರಂಧ್ರದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ. ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಸಿರು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ರಸಗಣೀತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ರಸಗಣೀತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣವಾದ ವೇಗವರ್ಧಕವೆಂದರೆ ಪ್ರೋಟಾನ್ (H). ಹಲವು ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹಗಳು ಹಾಗು ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹದ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಣ್ವಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವು, ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಿಯಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ರಿಯಕರಣ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನೀರು ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಷಮ ಪ್ರಮಾಣ ದ ಕ್ರಿಯೆಯು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:
ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲ ಹೊಂದಿದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಆರಂಭಿಕ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಭಜನೆಯು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ದ್ರಾವಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ಸಮೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉಕ್ಕುವಿಕೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆ ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ "ವೇಗವರ್ಧನೆ" ಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು
ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು, ನಂಜುಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರವರ್ತಕಗಳು
ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮಾದರಿಗಳು
ಹಿನ್ನೆಲೆ