ಸಮಾನವಾದ ಹಾಗೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ ಜನರ ಸಂಘಟನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂದು ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಮಾನವಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯೇ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವಲ್ಲದ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಈ ಪೌರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಅರ್ನಸ್ಟ್ ರೆನನ್ ತಮ್ಮ 1882 ರ "ವಾಟ್ ಇಸ್ ಅ ನೇಷನ್?" ಎಂಬ ಉಪಾವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು "ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿ ಬಾಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರತಿದಿನದ ಜನಮತ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು (ಅಥವಾ ಪೌರತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ರಾಜಕೀಯ ತರ್ಕ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು "ಜನರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು" ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾಗರೀಕರ ಸಕ್ರೀಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದ ಜೀನ್-ಜಾಕಸ್ ರೊಸಿಯು ಅವರಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ 1762ರ ಪುಸ್ತಕ ದಿ ಸೊಶೀಯಲ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್‌ ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವಿಚಾರವಾದ ಹಾಗೂ ಉದಾರಶೀಲತೆಯ ಪರಂಪರೆಗಳೊಳಗೆ ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಜನಾಂಗೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾಂನ್ಸ್ ನಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಪೌರ-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪೂಜೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ
ಪೌರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ
ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ
ಇತಿಹಾಸ