ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ಸ್ಪೇನಿನವರು ಮತ್ತು ಅಪಾಚೆ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ ರೂಢಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುಂಪುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ಅವಧಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಗುಂಪು ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಾಮದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸ್ಪೇನಿನವರು ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕದನದ ಬಳಿಕ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು "ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ" ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು.
1821ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆಗೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರಿದವು. 1835ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅಪಾಚೆ ಶಿರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನದ ಮಳೆಗರೆಯಿತು. (ನೋಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ -scalping) ಆದರೆ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಮಗಳ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಮಿಂಬ್ರೆನೋ ಅಪಾಚೆಗಳ ನಾಯಕ ಜುಆನ್ ಜೋಸ್ ಕೊಂಪಾಸ್್ನ ಕೊಲೆಯಾದಾಗ ಮಂಗಾಸ್ ಕೋಲೋರಡಾಸ್ ಅಥವಾ ದಸೋಡಾ-ಹೇ (ರೆಡ್ ಸ್ಲೀವ್ಸ್) ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ನಾಯಕನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಯ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅನೇಕ ಅಪಾಚೆ ಗುಂಪುಗಳು ಯು.ಎಸ್. ಸೈನಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದವು. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ 1846ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಮಂಗಾಸ್ ಕೋಲೋರಡಾಸ್ ಒಂದು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದನು. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯಿಗಳು ಅವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಅಪಾಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರಿಕರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ 1850ರ ವರೆಗೆ ಉಳಿದುಬಂತು. ಸಂತಾ ರಿಟಾ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯವರ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿದು ಬಂದಾಗ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಾಚೆ ಯುದ್ಧಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೀಸಲು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸ್ಪೇನಿನವರು, ಮೆಕ್ಸಿಕೋದವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಾಚೆ ನೆರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ಮೊದಲು ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಬಲವಂತಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜನರನ್ನು ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಇರಿಸಲು ಬೇಲಿಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಮೀಸಲು ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆ ತೆರಳುವುದಕ್ಕೆ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇತರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತೆರಳಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಮಿಲಿಟರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದವರನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರುವ ಕೆಲಸ ಇದರದಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೀಸಲು ನೀತಿಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲು ಶತಮಾನದ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಅಪಾಚೆ ಗುಂಪುಗಳು (ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ) ಮೀಸಲು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. 
ಅಪಾಚೆ ಜನರು ಮತ್ತು ಯುರೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧ ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸದೆ ಅಪಾರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಅಪಾಚಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದವು ಎಂದು ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕೀಥ್ ಬಸ್ಸೋ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. 
"ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ನೂರಾರು ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸತತವಾಗಿ ಅರಿಝೋನಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಅಪಾಚಿಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಿಂದ ವೈಭವೀಕರಿಸಲಾದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗೊಳಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರಕರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಆಚೆಗೆ ಅಪಾರ್ಥಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ, ಅಪಾಚೆಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೆಂದರೆ- ಒಬ್ಬ ಮೃಗೀಯ, ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರದ ಸಾವು ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿದ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅರೆ ಮಾನವ- ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಇದೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣದ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವೈಭವೀಕರಣ. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಅಪಾಚೆ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಅಮೆರಿಕದವನು ಒಂದು ಅಮೆರಿಕದ ದಂತಕಥೆಯಾಗಿ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮತ್ತು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಇಂಡಿಯನ್ನೇತರ ಪೌರರಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಜನಾಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಡಿಯಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಹಾ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕತನ ತೋರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯು ಮಾತ್ರ ಸಾಟಿಯಾಗಬಲ್ಲುದು"
ಉಡುಪು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ
ಜಿಕಾರಿಲ್ಲಾ
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು