ইতিহাসে কয় যে, বৰ্তমানৰ ফাঁচি বজাৰতেই একালত আহোম ৰাজত্ব কালত বৰফুকনৰ হাউলী বা ধোপদৰ আছিল। পিছৰ পৰ্যায়ত এই ধোপদৰ পাণবজাৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল। ‘ইতিহাসৰ ছাঁ-পোহৰত গুৱাহাটী’ গ্ৰন্থত কুমুদেশ্বৰ হাজৰিকাই লিখিছে যে, আহোম ৰজাৰ দিনত সেই অঞ্চলটোতেই ‘দলংঘাট’ নামৰ এখন বজাৰ আছিল। সেই গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে যে, ব্ৰিটিছ শাসনৰ আৰম্ভণিতে গুৱাহাটীত চাৰিখন বজাৰ আছিল আৰু সেইকেইখন হ’ল পল্টন বজাৰ, দলংঘাট বজাৰ, লতাশিলৰ চক্‌ বজাৰ আৰু সদৰ বজাৰ। সদৰ বজাৰ আছিল ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ পাছত ব্ৰিটিছে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত পতা গুৱাহাটীৰ প্ৰথমখন বজাৰ। বৰ্তমানৰ চেম্বাৰ ৰ’ডৰ পশ্চিমৰ আলিটোত ফেৰীঘাটৰ সন্মুখত এই সদৰ বজাৰ আছিল। এইখনক পিছত বৰ্তমানৰ পৌৰ নিগমে নিৰ্মাণ কৰা ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু তেতিয়াৰ পৰাই ইয়াৰ নাম ফাঁচি বজাৰ হয়। সেই সময়ত ব্ৰিটিছে বৰ্তমানৰ বিজুলী ভৱন আৰু এ এছ টি চি ৰ মাজত পল্টন বজাৰখন পাতিছিল। প্ৰধানৈ ব্ৰিটিছ সেনা বাহিনীৰ লোকসকলৰ বাবেই এই বজাৰখন পতা হৈছিল বাবেই এইখন বজাৰৰ নাম পল্টন বজাৰ হয়। ফাঁচি বজাৰলৈ সদৰ বজাৰখন স্থানন্তৰ হোৱাৰ পাছত ভৰলু দলঙৰ ওচৰৰ দলংঘাট বজাৰখনো ইয়াৰ লগতে যুক্ত হৈ পৰে।

প্ৰাক্তন বিধায়ক অজয় দত্তৰ মতে, বৰ্তমানৰ মিউনিচিপাল মাৰ্কেট থকা ঠাইতেই এখন সুন্দৰ বজাৰ আছিল। কালীচৰণ বুকছেলাৰ্ছ বা ভঁৰালীৰ দোকান এইখন বজাৰৰ পুৰণি আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ দোকান আছিল।
বুৰঞ্জীয়ে কয় ফাঁচি বজাৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি তথা স্থায়ী দোকানখন হ’ল বৰগোলা। ১৮২৮ চনত বৰগোলা স্থাপন কৰিছিল মাইচিং ৰায় মেঘৰাজ বাহাদুৰ। বৰগোলা থকা ঠাইখনৰ নাম পূৰ্বতে কেঞাপট্টী আছিল। গুৱাহাটীৰ ইতিহাসৰ ধাৰাভাষ্যকাৰস্বৰূপ কুমুদেশ্বৰ হাজৰিকাই প্ৰকাশ কৰা মতে অসমৰ্থিত তথ্য অনুসৰি বৰগোলা স্থাপন কৰা ঠাইখিনি আছিল ভগনীয়া ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ। পুৰণি ফাঁচি বজাৰৰ আন এখন পুৰণি দোকান আছিল হাতীগোলা। দোকানৰ নাম হাতীগোলা নাছিল যদিও পৰিয়ালটোৱে হাতীৰ ব্যৱসায় কৰাৰ বাবেই দোকানখনৰ নাম হৈছিল হাতীগোলা।

বৰ্তমানৰ ফাঁচি বজাৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হ’ল লাখটকীয়া। যাৰ পুৰণি নাম হ’ল পাৰ্ছীপঢ়ীয়া গাঁও। এইখন গাঁৱৰ বাসিন্দাসকলো অসমীয়ালৈ পাৰ্ছী অনুবাদ কৰিছিল। পাণবজাৰৰ অ’ভাৰ ব্ৰীজৰ পৰা শিখ মন্দিৰলৈকে অঞ্চলটোৰ নাম পাৰ্ছীপঢ়ীয়া গাঁৱৰ পৰা কেনেকৈ লাখটকীয়া হ’ল সেই সম্পৰ্কে সঠিক তথ্য নাই যদিও কুমেদেশ্বৰ হাজৰিকাৰ মতে এই পুৰণি চুবুৰিটোতেই এসময়ত এজন বৰ চহকী ইছলামধৰ্মী লোকে বসবাস কৰিছিল। তেতিয়াৰ দিনতে তেওঁৰ লাখটকাৰ ওপৰত নগদ ধন ওলোৱাৰ বাবেই প্ৰকাণ্ড খেৰৰ চালৰ, চূণ চুৰুকীৰে নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোক ৰাইজে লাখটকীয়াৰ ঘৰ বুলিছিল। পিছত ঘৰটো জুইত পুৰি ভূস্মীভূত হয় যদিও চুবুৰিটোৰ নাম লাখটকীয়া হৈয়েই থাকি যায়। হাজৰিকাৰ মতে কালৰ সোঁতত হেৰাই যোৱা এই অনামী লাখটকীয়াজন গুৱাহাটীৰ এসময়ৰ মৌজাদাৰ খচনুৰ আলীৰ উপৰিপুৰুষ আছিল। অন্যহাতে, লটাৰীত লাখ টকাৰ পুৰস্কাৰ এই অঞ্চলৰ এজন মানুহে পোৱাৰ পৰাই অঞ্চলটোৰ নাম লাখটকীয়া হোৱা বুলিও গুৱাহাটীৰ পুৰণি বাসিন্দাসকলৰ মাজত জনশ্ৰুতি আছে।
বৰ্তমান শিখ মন্দিৰৰ পৰা জে’লৰ কাষলৈকে এজন মোগল ফৌজদাৰে পতা গাঁও আছিল যাৰ নাম আছিল ফৈদৰ গাঁও বা ফৌজদাৰৰ গাঁও। বৰ্তমানৰ এছ আৰ চি বি ৰ’ডটোও এই ফৌজদাৰৰ গাঁৱৰ অন্তৰ্ভূক্ত আছিল। মান ভগনৰ সময়ত অবিভক্ত শিৱসাগৰ জিলাৰ পৰা বহু ইছলামধৰ্মী লোক গুৱাহাটীলৈ পলাই গৈ মাছখোৱাৰ পৰা লাখটকীয়াকৈ বসতি কৰিবলৈ লয়। সেইবাবেই এতিয়াও লাখটকীয়াৰ ৭৫ শতাংশ আৰু ফাঁচি বজাৰৰ এক বুজন পৰিয়ালৰ স্বত্ব খিলঞ্জীয়া মুছলমানৰ হাঁততেই আছে।

বৰ্তমান ফাঁচিবজাৰৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হ’ল কমাৰপট্টী। শিখ মন্দিৰৰ পৰা পাণবজাৰৰ গীৰ্জালৈকে এই ঠাইডোখৰত এসময়ত সৰু হিলৈ, বৰহিলৈ, দা, কুঠাৰ আদি গঢ়া কমাৰ সকলে বাস কৰিছিল বাবেই এই ঠাইখনৰ নাম কমাৰপট্টী। কমাৰপট্টীত এসময়ত থকা পুখুৰীটো গুৱাহাটীৰ পুৰণি পুখুৰীকেইটাৰ অন্যতম আছিল যদিও বৰ্তমান এইটো পুতি পেলোৱা হয়।

ফাঁচি বজাৰৰ এটা পুৰণি ভৱন হ’ল অৰিয়েণ্টেল বিল্ডিং আৰু এইটো আছিল অৰিয়েণ্টেল ইন্সুৰেঞ্চ কোম্পানীৰ অসমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। কুমুদেশ্বৰ হাজৰিকাৰ মতে, ১৮৯৭ চনৰ বৰভূঁইকপৰ পিছত সজা আৰু ১৯৩৭ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হোৱা আহল বহল চৌহদৰ এই ঘৰটো পুৰণি গুৱাহাটীৰ এটা লেখত ল’বলগীয়া ঘৰ আছিল। বৰ্তমান এইটোৱেই জীৱন বীমা নিগমৰ কাৰ্যালয়।

হকাৰ অঞ্চল
ভূগোলিক অৱস্থান
ফাঁচি বজাৰৰ গুৰুদ্বাৰ
ইতিহাস