'শ্ৰীময়ূৰেশ্বৰৰ ৰূপত দুই স্ত্ৰী বুদ্ধি আৰু সিদ্ধিৰ লগত গণেশ, [[মোৰগাঁওৰ গণেশ মন্দিৰ]] (স্থানীয় [[আস্থাবিনায়ক]] চত্বৰৰ কেন্দ্ৰীয় মন্দিৰত) 

"গণপতি" আৰু "বিঘ্নেশ্বৰ" সহ গণেশৰ একাধিক নাম আৰু বিশেষণ আছে। হিন্দুসকলৰ সম্মানজনক "শ্ৰী" (সংস্কৃত: ; ) সম্বোধনটো প্ৰায়েই তেখেতৰ নামৰ আগত ব্যৱহৃত হয়। গণেশ পূজাৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় পন্থা হ’ল "গণেশ সহস্ৰনাম" স্তোত্ৰপাঠ। এই স্তোত্ৰ গণেশৰ এহাজাৰ নামৰ সংকলন। সহস্ৰনামৰ প্ৰত্যেকটো নামেই গণেশৰ বিভিন্ন ৰূপৰ প্ৰতীক আৰু প্ৰত্যেকটোৱেই ভিন ভিন অৰ্থ বহন কৰে। গণেশ সহস্ৰনামৰ দুটা ভিন্ন পাঠ পোৱা যায়। তাৰ মাজত এটা গণেশ সম্পৰ্কিত শাস্ত্ৰগ্ৰন্থ "গণেশ পুৰাণৰ" পৰা সংগৃহীত। 
"গণেশ" নামটোৰ উৎস সংস্কৃত "গণ" (; ', অৰ্থাৎ দল বা গোষ্ঠী) আৰু "ইশ" (; ', অৰ্থাৎ প্ৰভু) শব্দদ্বয়। এই "গণ" প্ৰকৃতপক্ষে শিৱৰ উপদেৱতা অনুচৰবৃন্দৰ নাম। সাধাৰণভাবে এই শব্দটোৰ অৰ্থ সমূহ, দল বা সমষ্টি। এই কাৰণে কোনো কোনো ব্যাখ্যাকাৰীয়ে "গণৰ অধিপতি" কথাষাৰৰ অৰ্থ উলিয়ায় "সমূহৰ দেৱতা " বা "সমষ্টিৰ দেৱতা "। "গণেশ" শব্দৰ আন এটা প্ৰতিশব্দ "গণপতি" (সংস্কৃত: गणपति; gaṇapati)। "গণপতি" শব্দটো "গণ" অৰ্থাৎ দল আৰু "পতি" অৰ্থাৎ প্ৰভু – এই দুই সংস্কৃত শব্দৰ দ্বাৰা গঠিত। প্ৰাচীন সংস্কৃত অভিধান "অমৰকোষ" গ্ৰন্থত "গণেশ" নামৰ আঠোটা প্ৰতিশব্দৰ তালিকা দিয়া হৈছে: "বিনায়ক", "বিঘ্নৰাজ" (আক্ষৰিক প্ৰতিশব্দত "বিঘ্নেশ"), "দ্বৈমাতুৰ" (দুই মাতৃৰ সন্তান) "গণাধিপ" (আক্ষৰিক প্ৰতিশব্দত "গণেশ" বা "গণপতি"), "একদন্ত" (যাৰ এটা দাঁত), "হেৰম্ব", "লম্বোদৰ" (বৃহৎ উদৰ বিশিষ্ট) আৰু "গজানন" (হস্তীমুণ্ডবিশিষ্ট)। 

পুৰাণ আৰু বৌদ্ধ তন্ত্ৰত গণেশক "বিনায়ক" (সংস্কৃত: विनायक; "vināyaka") নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছে। "অষ্টবিনায়ক" নামেৰে পৰিচিত মহাৰাষ্ট্ৰৰ আঠোটা বিখ্যাত গণেশ মন্দিৰতো গণেশ এই নামেৰেই পূজিত হয়। "বিঘ্নেশ" (সংস্কৃত: विघ्नेश; vighneśa) আৰু "বিঘ্নেশ্বৰ" (সংস্কৃত: विघ्नेश्वर; vighneśvara) নামদুটা হিন্দু পুৰাণত বৰ্ণিত গণেশৰ প্ৰাথমিক দায়িত্ব বিঘ্ন অপসাৰণকে নিৰ্দেশ কৰে। 

তামিল ভাষাত গণেশক সাধাৰণতে "পিল্লে" বা "পিল্লাইয়াৰ" (সৰু শিশু) নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছে। এ. কে. নাৰায়ণে এই দুই শব্দৰ পাৰ্থক্যক নিৰ্দেশ কৰি লিখিছে যে, "পিল্লে" শব্দৰ অৰ্থ শিশু, কিন্তু "পিল্লাইয়াৰ" শব্দৰ অৰ্থ মহান শিশু। তেওঁ আৰু লিখিছে যে দ্ৰাবিড় ভাষাগোষ্ঠীত "পাল্লু", "পেল্লা"আৰু "পেল" শব্দসমূহৰ মাধ্যমত গজদন্ত অথবা সাধাৰণভাবে হাতীক নিৰ্দেশ কৰা হয়। অনিতা ৰাইনা থাপানে ভাবে যে, "পিল্লাইয়াৰ" শব্দৰ মূল শব্দ "পিল্লে" ৰ অৰ্থ সম্ভৱত: হাতীৰ পোৱালি; কাৰণ পালি ভাষাত"পিল্লাকা" শব্দৰ অৰ্থ হস্তীশিশু বা হাতীৰ পোৱালি।

বুৎপত্তি আৰু অন্যান্য নাম
অৱতাৰ
শাস্ত্ৰ
পৌৰাণিক উপাখ্যান