এমিল ক্ৰেপেলিনে প্ৰথমে মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ আৰম্ভণি কৰে। তেখেতে ইয়াৰ বাবে ৰোগৰ লক্ষণ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ (ৰোগবিধ কিমানদিনলৈ চলি থাকে) ওপৰত ভিত্তি কৰিছিল। তেওঁ মূলতে মানসিক ৰোগক দুটা ভাগত ভাগ কৰিছিল- 'ছাইক'ছিছ' আৰু 'নিউৰ'ছিছ'। যিবিলাক ৰোগত মানুহজনে নিজেই বুজি পাব যে তেখেতে কিবা এটা মানসিক অসুবিধাত ভূগিছে, সেইবিলাকক কোৱা হয়--'নিউৰ'ছিছ' আৰু যিবিলাক ৰোগত ৰোগীয়ে নিজৰ মানসিক অৱস্থাক বুজি নাপায়, সেইবিলাকক 'ছাইক'ছিছ' বোলে। উদাহৰণ স্বৰূপে 'মানসিক অশান্তি' (tension), 'বিষাদগ্ৰস্ততা' (Depression) একোটা 'নিউৰ'ছিছ'। কাৰণ এই দুয়োবিধত ভূক্তভোগীয়ে নিজেই বুজি পায় যে তেখেতৰ মানসিক জগতত এটা অসুবিধা হৈছে। আনহাতে 'স্কিজোফ্ৰেনিয়া' (Schizophrenia) ৰোগত মানুহজনে অদ্ভুত আচৰণ কৰে, কিন্তু তেওঁলোকে নিজে বুজি নাপায় যে তেওঁলোক কিবা অসুবিধাত ভূগিছে। এনে ৰোগসমূহক 'ছাইক'ছিছ' বোলা হয়। আজিকালি পাছে 'ছাইক'ছিছ' বা 'নিউৰ'ছিছ' বিভাজনক ইমান গুৰুত্ব দি লোৱা নহয়। কাৰণ দেখা গৈছে যে অকল মানসিক অৱস্থাক বুজি পোৱা নোপোৱাটো আন বহুতো কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যেনে সমাজ এখনত প্ৰচলিত নীতি-নিয়মৰ ভিত্তিত ৰোগ বিধক মানুহে অন্যান্য ধৰণেও বাখ্যা কৰিব পাৰে। যেনে অসম আৰু ভাৰতবৰ্ষত বহুতো মানসিক ৰোগক অপদেৱতাৰ কাণ্ড বুলি ভবা হয়। সেয়ে মানুহজনে নিজেও এনে হ'লে সেয়া মানসিক অসুবিধা নুবুলি বাহিৰা শক্তিৰ জৰিয়তে হোৱা বুলি ভাবি লয়।

--ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাগ--

মূল প্ৰবন্ধ: ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাগ

বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই প্ৰবৰ্তন কৰা 'ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজন'ৰ (ICD: International Classification of Diseases) দশম সংস্কৰণৰ নিয়মাৱলীত মানসিক ৰোগ সমূহক 'F' অধ্যায়ত ৰখা হৈছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ 'আমেৰিকান ছাইকিয়াট্ৰিষ্ট এছ'ছিয়েছন'-এ প্ৰবৰ্তন কৰা DSM (Diagnostic and Statistical Manual for classification of mental illness)-ৰ চতুৰ্দশ সংষ্কৰণ মানসিক ৰোগ শ্ৰেণী বিভাজনৰ অন্য এটা বহল ব্যৱহৃত শ্ৰেণী বিভাজনৰ নিয়ম। 

এই নিয়ম অনুসৰি মানসিক ৰোগসমূ্হক লক্ষণ আৰু 'দৈৰ্ঘ্য'ৰ (ৰোগবিধ কেনেকৈ আগবাঢ়ে) ওপৰত ভিত্তি কৰি ভগোৱা হৈছে।

--'ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজন'ৰ (ICD: International Classification of Diseases) দশম সংস্কৰণ অনুসৰি মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণী বিভাজন--

এই সংষ্কৰণত মানসিক ৰোগ সমূহক পঞ্চম অধ্যায়, 'F'-ৰ অধীনত ৰখা হৈছে।


কেতিয়াবা * এই চিনটো দি কিছুমান ৰোগক বিশেষ শ্ৰেণীত ৰখা হৈছে। যেনে:
F00* -- আলঝেইমাৰ ৰোগত হোৱা স্মৃতিবিলোপ ( Dementia in Alzheimer's disease)
F02* -- অন্য অধ্যায়ত উল্লেখিত ৰোগৰ ফলত হোৱা স্মৃতিবিলোপ (Dementia in other diseases classified elsewhere)

মানসিক ৰোগসমূহৰ ব্যাপ্তি
মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণী বিভাগ
বিংশ শতিকা
মানসিক ৰোগৰপৰা হোৱা ক্ষতি