ভাৰতত আৰু বিশ্বব্যাপী বাঙালী সম্প্ৰদায়ৰ কাষত সত্যজিৎ ৰায় এজন সাংস্কৃতিক প্ৰতিভূ। তেখেতৰ মৃত্যুৰ পাছত কলকাতাৰ জীৱনযাত্ৰা স্তব্ধ হৈ পৰে। হাজাৰ হাজাৰ লোকে শেষ শ্ৰদ্ধা জনাবলৈ তেখেতৰ ঘৰলৈ আহে। বাংলা চলচ্চিত্ৰ জগতত সত্যজিৎে গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। সত্যজিৎৰ চলচ্চিত্ৰ কৌশলে অপৰ্ণা সেন, ঋতুপৰ্ণ ঘোষ, গৌতম ঘোষ আৰু বাংলাদেশৰ তাৰেক মাচুদ আৰু তানভীৰ মোকাম্মেল-ক অনুপ্ৰাণিত কৰিছে। বুদ্ধদেব দাশগুপ্ত, মৃণাল সেন, আৰু আদুৰ গোপালকৃষ্ণন-ৰ দৰে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত সত্যজিৎৰ আসামান্য অবদান স্বীকাৰ কৰিছে। ভাৰতৰ বাহৰিত মাৰ্টিন স্কোৰচেজি, জেমচ আইভৰি, আব্বাচ কিয়াৰোস্তামি আৰু এলিয়া কাজান-ৰ দৰে চিত্ৰনিৰ্মাতাই তেখেতৰ কাম দেখি প্ৰভাৱিত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ইৰা চাক্‌চ-ৰ ২০০৫ চনত নিৰ্মিত "Forty Shades of Blue" আছিল "চাৰুলতা"-ৰ এক দুৰ্বলভাবে অনুসৃত পুনৰ্নিৰ্মাণ, আৰু ১৯৯৫ চনৰ "মাই ফ্যামিলি" ছবিৰ শেষ দৃশ্য "অপুৰ সংসাৰ"-ৰ শেষ দৃশ্যক অনুসৰণ কৰি তৈয়াৰ কৰা। তেতিয়াৰ দিনৰ কিছু ছবি, যেনে "স্যাক্ৰেড এভিল", দীপা মেহতাৰ "এলিমেন্ট্‌স ত্ৰয়ী", এনেকি জঁ-ল্যুক গদাৰ-ৰ চলচ্চিত্ৰতো সত্যজিৎৰ চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰতি নিৰ্দেশ বিচাৰি পোৱা যায়।

মাৰ্কিন এনিমেটেড টেলিভিছন ছিৰিজ দ্য চিম্পচন্‌চ-ৰ আপু নাহাচাপিমাপেটিলন চৰিত্ৰটোৰ নাম ৰায়ৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনায় নিৰ্বাচন কৰা হয়। মাধবী মুখোপাধ্যায়ৰ লগত সত্যজিৎৰ ছবিয়ে ডোমিনিকা-ৰ স্ট্যাম্পত স্থান পোৱা - কোনো ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ ব্যক্তিত্বৰ বাবে এই জাতীয় ঘটনা এইটোৱে প্ৰথম। বহু সাহিত্যকৰ্মত সত্যজিৎ কিংবা তেখেতৰ কামক নিৰ্দেশ কৰা হৈছে। চলমান ৰুছদিৰ লেখা "হাৰুন অ্যাণ্ড দ্য চি অফ স্টোৰিজ"-ত দুই মাছৰ নাম আছিল "গুপী"আৰুও "বাঘা" (সত্যজিৎৰ “গুপী গাইন” আৰু “বাঘা বাইন” চৰিত্ৰ দুটিৰ নামত)। বহু প্ৰতিষ্ঠানে সত্যজিৎক সম্মানসূচক ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। এইবোৰৰ মাজত অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ে মাত্ৰ দ্বিতীয় চলচ্চিত্ৰকাৰ হিচাপে (চেপ্‌লিনৰ পাছত) তেওঁকেই এই ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ১৯৮৭ চনত ফ্ৰান্সেৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে তেওঁক লেজিওঁ দনৰ পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰে। তেখেতৰ মৃত্যুৰ অলপ কিছু দিন আগেয়ে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক পদক ভাৰতৰত্ন প্ৰদান কৰে। ১৯৯৩ চনত ইউনিভাচিটি অফ ক্যালিফোৰ্নিয়া, চান্টা ক্ৰুজে সত্যজিৎ ৰায় ফিল্ম অ্যাণ্ড স্টাডি কালেকছন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৯৫ চনত ভাৰত চৰকাৰে চলচ্চিত্ৰ বিষয়ৰ গবেষণাৰ বাবে সত্যজিৎ ৰায় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন ইনস্টিটিউট প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

২০০৭ চনত ব্ৰিটিছ ব্ৰডক্যাস্টিং কৰ্পোৰেছন (বিবিচিয়ে) ঘোষণা কৰে যে, ফেলুদা ছিৰিজৰ দুটি গল্পক লৈ ৰেডিঅ’ অনুষ্ঠান নিৰ্মাণ কৰা হব। লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ উৎসৱৰ সময়ৰ পৰা "সত্যজিৎ ৰায় পুৰস্কাৰ" নামেৰে এটা নিয়মিত পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰা হয়। প্ৰথম শাৰীৰ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক যিসকলৰ চলচ্চিত্ৰৰ শিল্পগুণ, সহানুভূতি আৰু মানবতাৰ দিশটো সত্যজিৎৰ দৰে হ’লে তেওঁলোকক এই পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰা হয়। ওয়েচ অ্যাণ্ডাৰচনে দাবী কৰিছে যে তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰত সত্যজিৎৰ বিশেষ প্ৰভাৱ ৰৈছে। তেওঁৰ সাম্প্ৰতিক ছবি দ্য দাৰ্জিলিং লিমিটেড সত্যজিৎ ৰায়ক উৎসৰ্গা কৰিছে।

দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া
প্ৰাথমিক জীৱন
“অপু”-ৰ বছৰসমূহৰ (১৯৫০–৫৮)
কিংবদন্তিৰ কথা