‘গীতাঞ্জলি: চং অফাৰিংচ’ৰ প্ৰকাশ হোৱাৰ পাছত লণ্ডনৰ কাকত-আলোচনীত আলোচনা-সমালোচনা মুদ্ৰিত হয়। লণ্ডনত ৰটেনষ্টাইনৰ বাসগৃহত যিদিনা কবি ইয়েটচে বন্ধু বান্ধৱসকলক গীতাঞ্জলি পাঠ কৰি শুনাইছিল সেইদিনা তাত কবি মেচিনক্লেয়াৰো উপস্থিত আছিল। ৰবীন্দ্ৰনাথৰ কবিতাত অভিভূত হৈ তেওঁ নি:সংকোচে লিখিছিল-“ৰবীন্দ্ৰনাথৰ কবিতাত মানুহৰ সাধাৰণ আবেগমথিত নিবেদনৰ মিলন ঘটিছে এনেকুৱা এক সঙ্গীত অৰু ছন্দত যিটো চুইনবাৰ্নচুনবাৰ্নতকৈয়ো বেছি পৰিশীলীত। এনেকুৱা এক সঙ্গীত আৰু ছন্দ যিটো পশ্চিমীয়া শ্ৰোতাৰ বাবে অচিন্তনীয়। য’ত আছে শ্যেলীৰ অপাৰ্থিৱ চেতনা, অদ্ভুত সূক্ষ্মতা ও তীব্ৰতা আৰু সেইয়াও এনেকুৱা এক সহজ ৰীতিত যাক এই যাদুকৰী আবেশকো পৃথিৱীৰ সকলোতকৈ স্বভাৱিক ৰূপবন্ধ যেন ভাৱ হয়। মিল্টন নহয়, তেওঁ মানুহৰ হৃদয়ৰ তুলনাত বহুত বেছি নিৰ্মম; ওৱৰ্ডছ্‌ওৱৰ্থো নহয়, তেওঁ বেছি সূক্ষ্ম আৰু অন্তৰ্লীন...এনেকি দান্তেও নহয় যদিও তেওঁ বাংলাৰ এই মৰমিয়াল কবিৰ খুব ওচৰাওচৰি।

অনুবাদৰ ইতিহাস
প্ৰকাশৰ ইতিহাস
পাশ্চাত্যত সমালোচনা
ন'বেল পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্তি