১৮৪২ চনত চাৰ্লচ ডিকেঞ্চৰ দ্বাৰা ৰচিত চাৰিখন মহত্‌ কালজয়ী গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হৈ ওলাই ঠিক একে সময়তে। এই বিখ্যাত গ্ৰন্থ কেইখন হ’ল- সৰ্বজনবিদিত ’অলিভাৰ টুইষ্ট’ (Oliver Twist), ‘নিকলাচ নিকেলবী’ (Necholas Neckleby), ’দি অল্ড কিউৰচিটি ছপ’ (The Old Curiosity shop), আৰু ’বাৰ্নবি ৰজ’ (Barnaby Rudge)। অৱশ্যে ইয়াৰ আগতেই তেওঁৰ পূৰ্বৱৰ্তী ৰচনা ’পিক‌উইক পেপাৰচ’ (Pickweek Papers) আৰু ’স্কেট্‌চেজ বৈ বজ’ (Sketches by Boz) গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশ হৈ ওলায়। কিন্তু ’অলিভাৰ টুইষ্ট’ আৰু ’নিকেলবী’ৰ প্ৰকাশে তেওঁ যি অতুলনীয় যশ, খ্যাতি প্ৰদান কৰে তেনে যশস্যা বহু কমসংখ্যক লিখকৰ ভাগ্যতহে মিলিছে। এই দুই গ্ৰন্থত তেওঁ ইংল্যণ্ডৰ সমাজখনত বিৰাজমান বৈষমতা আৰু সেই সময়ৰ শিক্ষানুষ্ঠান সমূহৰ ভিতৰত থকা ঘৃণনীয় বিধি-ব্যৱস্থাৰ লগতে কিছুমান সামাজিক কদৰ্য্যতাৰ ৰূপ জনসাধাৰণৰ চকুৰ আগত সুস্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰে। সেই কালৰ বৃটিছ সাম্ৰাজ্যখনৰ ফোপোলা ৰূপটোও তেওঁৰ এই কেইখন গ্ৰন্থত সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পায়।

ইয়াৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ত প্ৰকাশিত চাৰ্লচ ডিকেঞ্চৰ ৰচনাসমূহ হ’ল-মাৰ্টিন চাজলউইট (Martin Huzzlewit), ডম্বে এণ্ড চনচ্‌ (Dombay and Sons), ডেভিদ কোপাৰফিল (David Copperfield), খ্ৰীষ্টমাচ ষ্টৰিজ‌ (Christmas Stories), ব্লীকহাউচ্‌ (Blead House), হাৰ্ডটাইমচ (Hard Times), আৰু লিটিল ডৰিট (Little Dorrit), এই সমূহ গ্ৰন্থৰ ৰচনা কাল হ’ল ১৮৪২/৪৩ ৰ পৰা ১৮৬২/৬৩ চন। ইয়াৰ মাজতে তেওঁৰ জীৱনত ঘটা দুটা উল্লেখযোগ্য ঘটনা হ’ল তেওঁ স্ত্ৰীৰে সৈতে বিবাহ-বিচ্ছেদ আৰু আমেৰিকা, পেৰিচ আৰু ইটালী ভ্ৰমণ।

চাৰ্লচ ডিকেঞ্চৰ জীৱনৰ শেষৰ কেইবছৰত ৰচিত আন তিনিখন মহত্‌ গ্ৰন্থ হ’ল-’এ টেল অৱ টু চিটিজ’ (A Tale of Two Cities), ’গ্ৰেট এক্সপেকটেচন (Great Expectations), আৰু আওৱাৰ মিউচুৱেল ফ্ৰেণ্ডচ্‌ (Our Mutual Friends)। ইয়াৰ উপৰিও অৰ্ধ সমাপ্ত হৈ থাকি যায় ’এড্‌উইন ড্ৰদ’ (Edwin Drood) নামৰ এখন কিতাপ।

সৃষ্টিৰাজী
বৈবাহিক জীৱন
সাহিত্যিক জীৱন
কৰ্মজীৱন