కళ్యాణీచాళుక్యులు <MASK> (ఉప) రాజధానిగా క్రీ.శ.973 నుండి రెండవతైలపుని నుండి క్రీ.శ.1156 రెండవ జగదేకమల్లుని వరకు పరిపాలించారు.ఆ తర్వాత కూడా కళ్యాణీచాళుక్యులు కొంతకాలం పాలకులుగా వున్నప్పటికీ అది గణనీయం కాదు.కళ్యాణీచాళుక్య చక్రవర్తి త్రిభువనమల్లుడు (1076-1126) ఇప్పటి భువనగిరిపై గొప్పదుర్గాన్ని నిర్మింప జేసాడు. అతని తర్వాత కుమారసోమేశ్వరుడు లేదా భూలోకమల్లుడు (1126-1138), రెండవ జగదేకమల్లుడు (1138-1156) చక్రవర్తులైనారు. భువనగిరిలో త్రిభువనమల్లుని కాలంలో మహాప్రధాన, దండనాయకులుగా తొలుత మల్లచమూపతి తర్వాత అతని కొడుకు విద్ధమయ్య భువనగిరి దుర్గాధిపతులైనారు. విద్ధమయ్య లేదా విద్ధమరసరు భువనగిరికి సమీపంలోని చందుపట్లగ్రామంలో విద్దేశ్వరస్వామిపేర శైవాలయాన్ని నిర్మించాడు. దేవాలయం వెనక కోనేరు తవ్వించి దానికి ‘విద్యాధరతీర్థమ’ని పేరుపెట్టాడు.శాసనం (క్రీ.శ.1115) వేయించాడు. తర్వాత కాలంతో విద్దేశ్వరాలయ సేవలకు చేసిన భూదానం చేసినట్లు రెండవ చందుపట్ల శాసనం (కాలం తెలియదు) తెలియజేస్తున్నది. ఆ శాసనంలో కళ్యాణీచాళుక్యులు హారీతిపుత్రులని, మానవ్యసగోత్రులని తెలుపుతూ వారి వంశవృక్షం పేర్కొనబడ్డది.ఇటీవల పదిరోజులక్రితం భువనగిరికి వాయవ్యంలో 6కి.మీ.
చందుపట్ల (భువనగిరి మండలం)
కంది కొలనుపాక వడపర్తి భువనగిరి