ఆంధ్ర ఉద్యమం మొదలవ్వకముందే తెలుగు భాషాభిమానులు <MASK> లో శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం (1901), హనుమకొండలో రాజరాజ నరేంద్ర ఆంధ్ర భాషానిలయం (1904) లను స్థాపించారు. ఆప్పటినుంచి వివిధ జిల్లా తాలూకా, ముఖ్య గ్రామ కేంద్రాల్లో గ్రంథాలయాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. వీటికి రాజుల, మహారాజుల పేర్ల పెట్టటమేగాక ఆనాటి జమీందారులు, సంస్థానాధీశులు, జాగీర్దారులు ఆర్థికసాయం చేశారు.
నిజాం పాలనలో విద్య-విజ్ఞానం-సంస్కృతి
హైదరాబాదు ఇనుగుర్తి మానుకోట మహబూబాబాద్‌