జముకుల కథ (బోనేల పాట) ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన అతి ప్రాచీనమైన జానపద కళారూపం. జముకుల కథలుగా అనాదిగా ఈ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధి పొందాయి. ఇది బుడబుడక్కమని మ్రోగే మనోహరమైన వాయిద్యం. శ్రీకాకుళం జిల్లా <MASK>, పలాస, మందస మండలాలలో దీనిని బోనెల పాట, బుడబుక్కల పాట అనికూడా అంటరు. ఈ జముకుల కథలో వీర, కరుణ, శృంగార రసాలు ప్రధాన పాత్ర వహిస్తాయి. ఈ నాటికీ ఈ కళ ఉత్తరాంధ్రలో సజీవంగానే ఉన్నప్పటికీ మరికొద్ది రోజులలో కనుమరుగవ్వడం ఖాయం. వృత్తిగా ఈ కళారూపాన్ని స్వీకరించిన అనేక మంది కళాకారులుగా జీవనం సాగిస్తున్నారు. దీనిని వృత్తిగా భావించిన వారు జముకుల కథను పవిత్రంగా భావిస్తారు. ఈ కళారూపంలో జముక వాయిద్యం గూర్చి కళాకారులు ఒక కథ చెబుతారు.
జముకుల కథలు
మందస సోంపేట పలాస శ్రీకాకుళం