 कार्स्ट भूस्वरूपाच्या परिसरांशी विलयछिद्रांचा संबंध असतो. अशा प्रदेशांमध्ये छोट्या क्षेत्रातही शेकडो विलयछिद्रे असू शकतात, जेणेकरून वरून पाहिल्यावर पूर्ण क्षेत्र छिद्रांनी व्यापलेले दिसते. परिसरातील सर्व पाणी भूपृष्ठाखाली वाहत असल्यामुळे अशा प्रदेशात पृष्ठजल उद्भवत नाही. लाओस देशातील खांमोवान पर्वत आणि पापुआ न्यू गिनीतील मामो पठार ही अशा कार्स्ट भूप्रदेशाची उदाहरणे आहेत. तसेच व्हेनेझुएला देशातील सिमा हंबोल्ट आणि सिमा मार्टेल ही सँडस्टोन (गारगोटी) खडकात तयार झालेली जगातील सर्वात मोठी विलयछिद्रे आहेत. काही विलयछिद्रे एकजिनसी चुनखडकाच्या जाड थरांमध्ये निर्माण होतात. पुष्कळ पावसामुळे विपुल प्रमाणात असलेले भूजल त्यांच्या निर्मितीस अनुकूल ठरते. पापुआ न्यू गिनीतील न्यू ब्रिटन बेटावरील नाकानाई पर्वतांमध्ये अशी बरीच विलयछिद्रे आहेत. चुनखडकाचा त्याखालील अविद्राव्य खडकाशी संपर्क झाल्यास शक्तीशाली भूनद्या आकाराला येऊ शकतात आणि भूपृष्ठाखाली मोठ्या पोकळ्या तयार होऊ शकतात. चीनमधील 'श्याओचाय त्यांकंग' हे ६६२ मी. खोलीचे विलयछिद्र अशाच परिस्थितीत निर्माण झाले आहे. मेक्सिको देशातील क्वेरेटारो आणि सान लुइस पोतोसी राज्यांमध्येही अशीच मोठाली विलयछिद्रे आहेत. मेक्सिकोच्या तामौलिपास राज्यातील झाकाताॅन प्रणालीतील विलयछिद्रांची निर्मिती असामान्य प्रक्रियांमुळे झाली आहे. ज्वालामुखीमुळे उष्ण होणाऱ्या आम्लमय भूजलाची क्रिया येथील २० हून जास्त विलयछिद्रांच्या निर्मितीस कारणीभूत ठरली आहे. येथील झाकाताॅन हे पाण्याने भरलेले जगातील सर्वात मोठे विलयछिद्र आहे. काही विलयछिद्रांच्या वरच्या भागावर ट्रॅव्हर्टाईन खनिजाच्या गाळामुळे विलक्षण अशी 'झाकणे' तयार झाली आहेत. अमेरिकेतील फ्लोरिडा राज्याच्या मध्यभागात वारंवार भूपृष्ठाचा भाग कोसळल्यामुळे विलयछिद्रे तयार होतात. इटलीतील मुर्जे पठारावरही बरीच विलयछिद्रे आहेत. जलाशयात खूप पाऊस पडल्यामुळेही विलयछिद्र निर्माण होऊ शकते. 

स्थानिक नावे
कृत्रिम कार्स्ट
उद्भाव
अनैसर्गिक प्रक्रिया