सदर विभागात मुख्यत: १९९० च्या अगॊदरच्या कालखंडाविषयी भाष्य आहे. यामध्ये स्त्रियांच्या इच्छा, स्त्रीवादी विद्वत्तेची सुरुवात, लोकप्रिय आणि अधिकृत न मानले गेलेले प्रकार जसे की, चित्रपट उद्योग किंवा पुनरुत्पादनाचे तंत्रज्ञान आणि वितरण, अभिजात साहित्य ज्यातून स्त्रियांना वर्जित करण्यात आले, तरीही विविध पातळीवर स्त्रियांनी पितृसत्ताक मानसिकतेला शह देउन प्रतिकाराची नवीन साधने वापरून सांस्कृतिक अभिव्यक्ती प्रकट केली. 

थारू आणि ललिता दाखवून देतात की, पितृसत्ताक राष्ट्रीय समाज सुधारक, मध्यम वर्ग व वासाहतिक प्रशासनाने स्त्रियांच्या (राधिका व नागरात्मा) आवाजाबाबत मौन पाळले. आधुनिक संस्कृती व भद्रलोकांचे तत्त्व, यांच्या प्रभावामुळे दलित, ब्राह्मणेतर, लोकप्रिय आणि लोकसाहित्याचे प्रकार जे लैंगिकतेवर भर देणारे आणि विशेषत: स्त्रियांनी निर्माण केलेले होते त्याला अनधिकृत ठरवून वर्जित करण्यात आले. उदाहरणार्य १९१० मध्ये राधिका साम्तावानम लिखित अभिजात साहित्य नगरात्नम्मा यांनी पुर्नप्रकाशित केले. या साहित्यात लैंगिक इच्छांचे प्रकटीकरण दिसते. परंतु १९८० पर्यत हे साहित्य दृश्य स्वरूपात पुढे आलेले दिसत नाही. 

अम्लम दास गुप्ता प्रतिपादन करतात की, स्त्री गायिका ह्या वेश्या संस्कृतीच्या भाग होत्या ज्यात त्यांनी कामुक भूमिका बजावल्या, नवीन ध्वनिमुद्रण तंत्रज्ञान स्वीकारले आणि भारतीय संगीत उद्योगात प्रतिष्ठित कलाकार म्हणून समोर आल्या. बॉलीवूड चित्रपट उद्योगामध्ये स्त्री कलाकार (नादिया) म्हणून पितृसत्तेतील उद्योगाला व संकल्पनेला छेद देऊन स्वत:चे अवकाश निर्माण करते. ही स्त्री उघडपणे लैंगिक वर्तणूक करते त्याचप्रमाणे स्त्रियांना नमुना घालून देणाऱ्या स्त्रीत्वाच्या संकल्पनेला छेद देऊन सार्वजनिक क्षेत्रात पाश्चिमात्य तंत्रज्ञान व पुरुषी पोषाख परिधान करून समाजात वावरते. 

प्रतिकाराच्या नवीन पद्धती म्हणून नाटक आणि विनोदबुद्धी यांच्याकडे बघण्यात आले विनोदबुद्धीबाबत भाष्य करताना स्त्रियांना नेहमी केंद्रस्थानी ठेवले जाते. विनोदबुद्धीचा उपहास करण्याऐवजी त्याला आधार देण्यासाठी स्त्रियांची गरज असते. जर विनोदबुद्धी हा स्त्रीवादी चळवळीमध्ये निषेधाचा एक भाग बनला तर त्यातून प्रतिकाराची नवीन आणि वेगळी पद्धत समोर येऊ शकते असे प्रतिपादन नबनिता देव सेन करतात. तर साबित्री द्रौपदी हा कलाविष्कार सादर करत असताना तिच्या लैंगिकतेच्या नवीन परिभाषा करून त्यावर हक्क दर्शवते. सत्तेच समीकरण स्त्री शरीराच्या भोवतीन उभ केल आहे आणि त्यावर ज्या मर्यादा आणल्या त्याला ती नाकारते. उमा चक्रवर्ती ह्या राजकीय प्रतिकार आणि सांस्कृतिक उत्पादन यामधील दुवे स्थापन करण्याचा प्रयत्न करताना साबित्रीच्या सादरीकरणाचा व मणिपुरी स्त्रियांच्या आंदोलनाचा संदर्भ घेतात.

सांस्कृतिक अभिव्यक्ती
योगदान
राजकीय संस्कृती आणि संस्कृतीच राजकारण
ग्रंथकोषाविषयी निबंध