देवरायांच्या अनेकविध कार्यांपैकी वन्य पशु-पक्ष्यांना आसरा देणे,त्यांचे अधिवास म्हणून काम करणे हे एक अत्यंत मूलभूत कार्य आहे.एखाद्या देवराईची प्राणी विविधता किती संपन्न असते हे पुढील घटकांवर अवलंबून असते.त्यातील काही प्रमुख घटक:

१. देवराईचे भौगोलिक स्थान<br>

२. देवराईचा आकार <br>
३.वनस्पतींची विविधता<br>

४.पंचक्रोशीतील वनांची अवस्था<br>

५.सद्यस्थिती व मानवी हस्तक्षेप<br>

राज्यानुसार देवराई परंपरांची नावे
भारतातील देवराया
रक्षणाचे प्रयत्न
देवराईचे कार्य