संपूर्ण अस्तित्वात भरून राहिलेली चैतन्य संकल्पना (प्रोग्राम) एका विशिष्ट मर्यादेत वैयक्तिक जीवनासाठी उपलब्धता व स्वीकारण्याची व आत ओढण्याची क्षमता. प्राणवायूचे सर्वात महत्त्वाचे कार्य म्हणजे श्वास आत घेणे. जीवन श्वासनाद्वारे चैतन्य ठेवतो व प्रकर्षाने चैतन्यशक्तीला श्वासाबरोबर आत ओढतो. हृदय,इंद्रिये,बुद्धी,मन याना कार्यरत ठेवण्याचे व त्यांचे स्वास्थ कायम ठेवण्याचे कार्य प्राणवायूचे आहे खाल्लेल्या अन्नाचा स्वीकार करणे व ते पोटापर्यंत पोचवणे हेही काम प्राणवायू करत असतो.

१प्राण
४समान
मुद्रा
३व्यान