हैदराबाद राज्यतील दलित चळवळ डॉ बाबासाहेबां च्या विचारानुसार कार्यरत होती. १९३१ मध्येच राज्यातील दलित नेत्यांनी स्वतःला आदी हिंदू म्हणून घोषीत केले होते. याचवर्षी दलितांनी आमची गणना हिंदू धर्मात करण्यात येऊ नये असे एका निवेदनाद्वारे निजाम सरकारला कळविले होते. त्यामुळे निजाम सरकारने यावर्षी दलितांची जनगणना हिंदू धर्मात न करता स्वतंत्रपणे केली. अंजुमन मुसिलम लीग यासंघटनेने तर दलित हे हिंदू नसल्याचे १९१०मध्ये जाहीर केले होते. १९३९च्या जनगणनेनुसार राज्यतील आदी हिंदूची आचार्य दलितांची लोकसंख्या २४,७३,२३०होती. १९३८मध्ये हीच लोकसंख्या पंचवीस लाख आणि १९४१मध्ये २९,२८,०४०झाली. समाजप्रबोधनानंतर दलित समाज संघटित झाला. त्यांच्या अनेक संघटना उदया. या संघटनांच्या नेतृत्व खाली दलित चळवळ सुरु झाले. 

हैदराबाद मुक्तीसाठी स्टेट काँग्रेसचा अंतिम लढा: 

(१९४७-१९४८)-हैदराबाद स्टेट काँग्रेसने शेवटचा लढा देण्यासाठी झेंडावंदन, जंगल सत्याग्रह, धान्य गोदामांची लुट, शेतसारा न देणे, पोलिस स्टेशनवर हल्ले करणे, शाळा, महाविद्यालये, व कोर्टवर बहिष्कार टाकणे इत्यादी मागाँचा अवलंब केला. निझामाची अनियंत्रित सरंजामी सत्ता, रझाकारांच्या कारवाया व शांततामय आंदोलन दडपून टाकण्याचे निजामाचे धोरण यास उत्तर म्हणून स्वामीजींनी हैदराबाद संस्थानात सशस्त्र आंदोलन केले.कासीम रझवी व त्या च्या रझाकार संघटनेने निजामाची सत्ता टिकविण्यासाठी संस्था नात धुमाकूळ घातला होता. २लाख रझाकार लुट करणे, डाके घालणे ,बलात्कार, खून, जाळपोळ इत्यादी प्रकार करून दहशत निर्माण करीत. कासीम रझवी तर लाल किल्ल्यावर निजामाचा झेंडा फडकावणयाच्या आणि संस्थानातील एक कोटी ४०लक्ष हिंदूंची कत्तल करण्याची भाषा बोले. स्टेट काँग्रेसचे कार्यकर्ते गोविंदराव पानसरे यांचा खून रझाकारांनीच नांदेड जिल्ह्यातील अर्जपूरजवल केला होता. रझाकारांना विरोध करणारे शोएब -उला-खान यांचीही निघूण हत्या रझाकारंनी केली होती. 

हैदराबाद राज्यातील दलित चळवळ
डॉ [[अघोरनाथ चटोपाध्याय]]
[[केशवराव कोरटकर]]
हैदराबाद राज्यातील साम्यवादी चळवळ