लिंगायत एक स्वतंत्र आणि अवैदिक धर्म आहे.

१) लिंगायत हा परिपूर्ण स्वतंत्र धर्म आहे. 
२) लिंगायत हा द्रविडीयन वंश आहे.
३) लिंगायत जैन, बौद्ध, शीख, ख्रिश्चन या प्रमाणे स्वतंत्र धर्म आहे. 
४) लिंगायत ही एक वैशिष्टयपूर्ण इष्टलिंग संस्कृती आणि समाज व्यवस्था आहे. 
५) लिंगायत ही इष्टलिंगधारी शरीरालाच मंदिर बनविणारी एक धर्म प्रकिया आहे. 
६) लिंगायत हे लिंगांगसमरस्याचे षडस्थल तत्वविज्ञान आहे. 
७) लिंगायत हा जीव शिव यांच्यामध्ये एकात्मता साधणारा शिवसंस्कार व शिवयोग आहे. 
८) लिंगायत हे अष्टवरणाला भक्तिमार्ग पंचाचराला कर्ममार्ग आणि षडस्थलाला ज्ञानमार्ग मानणारे आचारशास्त्र आहे. 
९) लिंगायत हे आचारशास्त्र हिंदुपेक्षा स्वतंत्र, पूर्णतः वेगळे , भिन्न आहे. 
१०) लिंगायत हा महाशरणांच्या आणि महाशरणीच्या वचनांद्वारे विश्वचैतन्याच्या निर्धाराचा एक बसवयोग आहे. 
११) लिंगायत हे कायकाकवे कैलास या स्वयंपूर्णतेचा संदेश देणारे एक अर्थशास्त्र आहे. 
१२) लिंगायत हे सदाचाराला स्वर्ग मानणारे एक नीतिशास्त्र आहे. 
१३) लिंगायत ही दासोह स्वरूपातील एक सामाजिक सहकारनीती आहे. 
१४) लिंगायत ही दयेलाच धर्म मानणारी एक मानवतावादी शिकवण आहे. 
१५) लिंगायत हे स्वतंत्र , समता, बंधुता, सामाजिक न्याय व गौरव जोपासणारे एक न्यायशास्त्र आहे. 
१६) लिंगायत हे स्त्री गौरवाचे व स्रीजगताच्या उद्धाराचे एक वैशिष्टयपूर्ण सूत्र आहे. 
१७) लिंगायत वेदाला नव्हे तर, अनुभवाला प्रमाण मानणारा एक सिद्धांत आहे. 
१८) लिंगायत एक विवेकवादी व वास्तववादी जीवनविषयक दृष्टिकोन आहे. 
२०) लिंगायत हा संपूर्ण शाकाहारी सात्विक आणि समृद्ध जीवनपद्धती आहे. 
२१) लिंगायत हा अवघ्या इष्टलिंगालाच आपले सर्वस्व मानणारा धर्म आहे. 
२२) लिंगायत हा बसवेश्वरप्रणित इष्टलिंगधारणा स्वरूपातील एकेश्वरवादी शिवपासक धर्म आहे. २३) लिंगायत निवृत्तीवादी नाही तर आशावादी आणि प्रवृत्तीवादी धर्म आहे. 
२४) लिंगायत हस्तरेषेला महत्व न देता मनगटाच्या शक्तीला महत्व देणारा धर्म आहे. 
२५) लिंगायत हा मरणवे महानवमी म्हणजे मृत्यूला मोठा सण मानणारा धर्म आहे. 
२६) लिंगायत हा एकूणच सुतकप्रथा मान्य नसणारा विज्ञानवादी धर्म आहे. 

श. सुर्यकांत घुगरे यांचे पेठवडगाव येथील दहाव्या शरण संस्कृती अध्ययन शिबिराचे अध्यक्षीय समालोचन


लिंगायत धर्म अल्पसंख्याक दर्जा मिळेल. लिंगायत धर्म अल्पसंख्याक शाळा काढण्याचा अधिकार मिळेल. तंत्र व व्यवसाय शिक्षणसाठी कमी व्याजदरात शासनाकडून कर्ज मिळेल. कलम २९ व ३० नुसार धर्म, लिपी, भाषा, संस्कृती याचे जतन केले जाईल. धार्मिक स्थळे, बसवकल्याण, कुडलसंगम, आळते, बसवन बागेवाडी या स्थळांच्या विकासासाठी केंद्र सरकारचा निधी मिळेल. लिंगायत संस्कृती आणि शरणांच्या स्थळांचे रक्षण केले जाईल. लिंगायत विद्यार्थी विध्यार्थीनिंना स्वतंत्र वसतिगृह मिळतील. संस्थांना धार्मिक आणि सामाजिक कार्यासाठी दिलेले दान करमुक्त असेल. धर्मपालन आणि धर्मप्रसाराचा मूलभूत हक्क प्राप्त होईल. स्वतंत्र शिक्षण संस्था स्थापन करण्याचा हक्क,( शाळा, महाविद्यालय, व्यवसायशिक्षण, प्रशिक्षण, कृषी, औद्योगिक, अभियांत्रिकी, वैद्यकीय महाविद्यालय यांना अनुदान मिळून आशा महाविद्यालयात लिंगायत धर्मासाठी ५० % जागा राखीव राहील. बेरोजगार तरुणांना विशेष अर्थसहाय्य मिळेल. ५ वी ते ७ वि वर्गात विद्यार्थीना उपस्थित राहिल्याबद्दल २ रु प्रोत्साहन भत्ता मिळेल. अल्पसंख्याक समूहातील विद्यार्थ्यांना दहावीपर्यंत आणि दहावीनंतर उच्चशिक्षण पूर्ण होईपर्यंत शिष्यवृत्ती मिळेल. आयटीआय शिक्षणसंस्थेत अल्पसंख्याक विद्यार्थ्यांना जागा राखीव ठेवण्यात येतात. अल्पसंख्याक मंत्रालयातर्फे स्वतंत्र योजना राबविल्या जातील. प्रधानमंत्री २० कलमी योजनांद्वारे अल्पसंख्याक असलेल्यांना भरपूर सुविधा मिळतील. महाराष्ट्र शासनाची अल्पसंख्याक संचालनालयाची निर्मिती व याद्वारे अल्पसंख्याक समाजाचा विकास.


लिंगायत स्वतंत्र धर्म असल्याचे निकष आणि लिंगायत धर्माला अल्पसंख्याक धर्ममान्यता मिळाल्यावर होणारे फायदे
लिंगायत धर्मगुरु गुरु बसव
लिंगायत धर्माचे वैशिष्ट्य:
इष्टलिंग