स्तूप या वास्तूप्रकाराचे स्वरूप मृतदेहाच्या दफनावर उभारलेला मातीचा ढिगारा एवढे साधे होते.याला विशेष महत्त्व मिळाले ते गौतम बुद्धामुळे .त्याचा महापरिनिर्वाणानंतर त्याच्या अनुयायांनी त्याच्या अस्थी, केस ,दात अशा विविध अवशेषांवर स्तूप बांधले. सांचीचा स्तूप  हे याचे जुने उदाहरण म्हणून सांगता येईल.अंड, पेटी, हर्मिका, छत्रावली,कठडा,वेदिका,प्रवेशद्वारावर तोरण हे स्तूपाचे मुख्य भाग असतात.

मौर्यकालीन
स्तूप -
यक्ष
हीनयान गिरीशिल्पे