शिवसूत्रे ही अष्टाध्यायीच्या भाषेची मुळाक्षरे आहेत. ही १४ सूत्रे पाणिनीने स्वतः रचली की त्याला परंपरेने लाभली ह्याविषयी मतभेद आहेत. ह्या सूत्रांत संस्कृत भाषेतील वर्ण हे विशिष्ट क्रमाने रचण्यात आले आहेत. हा क्रम परंपरेने आजही रूढ असलेल्या क्रमापेक्षा वेगळा आहे.
ही शिवसूत्रे(माहेश्वरी सूत्रे) पुढीलप्रमाणे आहेत.

०१. अइउण्
०२. ऋऌक्
०३. एओङ्
०४. ऐऔच्
०५. हयवरट्
०६. लण्
०७. ञमङणनम्
०८. झभञ्
०९. घढधष्
१०. जबगडदश्
११. खफछठथचटतव्
१२. कपय्
१३. शषसर्
१४. हल्
शिवसूत्रांतील प्रत्येक सूत्राच्या शेवटी एक व्यंजन जोडलेले आहे. त्याला इत् असे म्हणतात. त्याचा उपयोग प्रत्याहार तयार करण्यासाठी करण्यात येतो. हयवरट् ह्या सूत्रापासून व्यंजनांची सुरुवात होते. तिथे व्यंजनांत येणारा अकार हा उच्चारापुरता असतो. याला अपवाद म्हणजे, लण् ह्या सूत्रातील ल ह्यातील अकार. हा अकार मात्र इत् आहे. (ह्यामुळेच र = र, ल् + अ असा प्रत्याहार सिद्ध होतो.)
शिवसूत्रांना वर्णसमाम्नाय किंवा अक्षर समाम्नाय असेही म्हणतात. 
संज्ञासूत्रे
ग्रंथाचे स्थूल स्वरूप
शिवसूत्रे
परिभाषासूत्रे