मुक्त विद्यापीठ म्हणजे विद्यार्थ्यांना सोईनुसार पदवी शिक्षण घेण्याची सुविधा असलेले विद्यापीठ. मुक्त शिक्षणाची चळवळ खऱ्या अर्थाने १९८२ मध्ये हैदराबाद येथे स्थापन झालेल्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुक्त विद्यापीठाच्या माध्यमातून झाली. 
आता अशी एकूण १० मुक्त विद्यापीठे आज भारतात कार्यरत आहेत. 

ती अशी :-

भारतातील विदयापीठांचे प्रकार
अभिमत विदयापीठ
केंद्रीय विदयापीठ
मुक्त विद्यापीठ