[[चित्र:Logansapphire.jpg|thumb|right|150px|इंद्रनील]]
इंद्रलील किंवा नील हे [[खनिज]] षटकोनी स्फटिक प्रणालीचे असून याचा पारदर्शक, स्वच्छ, शुद्ध, गर्द निळसर रंग, मखमली चमक व पांढरट झाक असलेला खडा मौल्यवान समजला जातो. याचे [[रासायनिक सूत्र]] AlO आहे. हा कुरूंद या खनिजाचा एक प्रकार आहे. रासायनिकदृष्ट्या [[ॲल्युमिनियम]] ऑक्साइड असलेल्या या खनिजाचे स्फटिक निर्माण होत असताना त्यात [[लोखंड|लोह]] व [[टिटॅनियम]]चे अंश मिसळल्यामुळे या खड्याला निळसर रंग प्राप्त होतो. या रत्‍नाचा काठीण्‍यांक ९ इतका आहे. हे रत्‍न बायोटाइट व हॉर्नब्लेड शिस्ट जातीच्या खडकांमध्ये आढळते. तसेच काही वेळा स्फटिकयुक्त [[चुनखडक|चुनखडीमधील]] केओलिनाइज्ड मॅग्नेसाइट या जातीच्या खडकामध्ये देखील आढळते.

नेफ्राइट
लाझुलाइट
इंद्रनील
वैडूर्य