पौगंडावस्था ही मुळात एक गुंतागुंतीची चेता-अंतःस्रावी प्रक्रिया आहे. तिचा उद्देश अपरिपक्व मुलाला परिपक्व आणि प्रजननक्षम तरुण बनवणे हा आहे. या प्रक्रियेत चेतासंस्थेतील मध्यवर्ती चेतासंस्था व अधश्चेतक (Hypothalamus) आणि अंतःस्रावी प्रजननसंस्थेतील पोष ग्रंथी/पीयूष ग्रंथी, प्रजनन ग्रंथी आणि अधिवृक्क ग्रंथी यांचा समावेश होतो. एका ग्रंथीतून स्रवणार्‍या अंतःस्रावांच्या संदेशांना प्रतिसाद म्हणून दुसर्‍या ग्रंथीतून अंतःस्राव निर्माण होतात आणि त्यांचे एकमेकांवर उत्तेजक किंवा प्रतिबंधक प्रभावाने नियंत्रण असते. शरीरातील इतर अंतःस्रावी ग्रंथी व संस्थांकडून मिळणारी माहिती आणि नियंत्रणावरही त्यांचा प्रतिसाद अवलंबून असतो.

बाह्य जननेंद्रिये
वृषण
मुलींवर होणारे परिणाम
चेता-अंतःस्रावी प्रक्रिया