अरागॉन आणि कॅस्तिलच्या एकत्रीकरणानंतर आधुनिक स्पेनचा उदय झाला व स्पॅनिश साम्राज्याची मुहुर्तमेढ रोवली गेली सोळाव्या आणि सतराव्या शतकात स्पेन युरोपमधील अग्रगण्य शक्ती होती. हे पद आपल्याला आधीन देश व प्रदेशांशी होणाऱ्या व्यापारातून व तेथून लुटून आणलेल्या संपत्तीमुळे स्पेनला प्राप्त झाले. सोळाव्या शतकात चार्ल्स पहिला व फिलिप दुसरा या राजांची कारकीर्दी स्पेनच्या सत्तेचा सर्वोच्च बिंदु समजला जातो. या काळातच स्पॅनिश-इटालियन युद्ध, कॉम्युनेरोसचा उठाव, डच उठाव, मॉरिस्को उठाव, ऑट्टोमन-हाब्सबर्ग युद्ध, ॲंग्लो-स्पॅनिश युद्ध आणि स्पेन-फ्रांस युद्ध यांत स्पेनने सरशी मिळवली.
या व यानंतरच्या काळात स्पॅनिश साम्राज्य दक्षिण अमेरिका, मध्य अमेरिका, मेक्सिको, सध्याच्या अमेरिकेचा दक्षिण व पश्चिम भाग, फिलिपाईन्स, गुआम, मेरियाना द्वीपसमूह, इटलीचा उत्तर भाग, बेल्जियम, लक्झेंबर्ग, नेदरलॅंड्स सह जगाच्या कानाकोपऱ्यांतून दूरवर पसरले. "या साम्राज्यावर कधी सूर्य अस्त होत नाही" असे म्हणले जायचे (हेच नंतर इंग्लिश साम्राज्याबद्दल म्हणले गेले.) या सुमारास स्पेनने अनेक धाडसी शोधकांना आश्रय देउन त्यांना जगाच्या पाठीवर नवनवीन प्रदेश शोधण्यास पाठवले. त्यांच्या पाठोपाठ स्पॅनिश व्यापारी व तद्नंतर सैन्य येउन पोचले व युरोपियन साम्राज्यवादाचा पाया घातला गेला. सोळाव्या शतकाअखेर स्पेनच्या मिळकतीचा पाचवा हिस्सा केवळ अमेरिकेतून येणारी चांदी होती. जवळजवळ फुकटात मिळवलेली ही चांदी स्पेन भारत, चीन व ऑट्टोमन साम्राज्यांत पाठवत असे व बदल्यात मसाले व इतर सामग्री विकत घेत असे. सतराव्या शतकाच्या मध्यापासून स्पॅनिश साम्राज्याच्या अस्तापर्यंत स्पेनने २.८ कोटी किलो चांदी फक्त चीनमध्ये पाठवल्याची नोंद आहे. हे सोने सुरुवातील स्पेनमधून रेशीममार्गे पाठवण्यात येई पण मनिला गॅलियनची सुरुवात झाल्यावर हा मार्ग जास्त सुकर व त्वरित झाला. संपत्तीबरोबरच स्पॅनिश शोधकांनी या नवीन जगातून विविध प्रकारच्या वनस्पती, प्राणी आणि विद्वत्ताही युरोपमध्ये नेली, ज्यामुळे युरोपच्या उरलेल्या जगाबद्दलचा दृष्टिकोन कायमचा बदलला. ही सांस्कृतिक प्रगती आता स्पॅनिश सुवर्णकाळ म्हणून ओळखली जाते.

सोळाव्या शतकाच्या अखेरीस व सतराव्या शतकाच्या सुरुवातीला स्पेनवर चहुबाजूंनी संकटे येऊ घातली होती. ऑट्टोमन साम्राज्याला धार्जिणे असलेल्या बार्बरी चाच्यांनी गुलाम पकडून नेण्यासाठी घातलेल्या धाडींनी किनारपट्टीवरील जीवन अवघड झाले होते तर त्याच वेळी इस्लामी साम्राज्यवाद स्पेनवर घाट घालत होता. याचवेळी स्पेनचे इटली व फ्रांसशी अधिकृत युद्ध चालूच होते. प्रोटेस्टंट सुधारणेमुळे ख्रिश्चन धर्मात पडलेल्या फुटीने स्पेन या युद्धांत खोलवर खेचले गेले. याचा परिणाम सततची युद्धे व त्यामुळे येणारी अस्थिरता ही होती.

शतकाच्या मध्यात स्पेनमध्ये प्लेगचा प्रादुर्भाव झाला आणि युद्धांनी जेरीस आलेल्या साम्राज्यावर अवकळा पसरली. आत्तापर्यंतच्या धर्मकारणावरुन केलेल्या युद्धात स्पेनने आपली संपत्ती पणाला लावली होती. ती आता तुटपुंजी वाटायला लागली व याचा प्रभाव एकंदर युरोपीय अर्थतंत्रावर झाला. स्पेनला जरी प्रोटेस्टंट सैन्याचे आक्रमण थोपवून धरण्यात यश आले असले तरी पोर्तुगाल आणि नेदरलॅंड्सला स्वातंत्र्य देणे भाग पडले. याशिवाय फ्रांसचा जिंकून घेतलेला प्रदेशही गमावला. युरोपमध्ये ही परिस्थिती असली तरी युरोपबाहेरील स्पेनचे प्रचंड साम्राज्य अबाधित राहिले. एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत त्याला कोणी हात लावण्याची हिंमत केली नाही.

या पडतीमुळे स्पेनच्या राज्याचा उत्तराधिकाऱ्यांत वाद सुरू झाले आणि अठराव्या शतकाच्या सुरुवातीला झालेल्या स्पॅनिश वॉर ऑफ सक्सेशन आणि नागरी युद्धात स्पेनने युरोपमधील आपल्या अनेक वसाहती गमावल्या आणि युरोपमधील अग्रगण्य सत्तास्थान सोडले. या दरम्यान बर्बन राजवंशाने सत्ता हस्तगत केली. पहिला बर्बन राजा फिलिप पाचव्याने परत कॅस्तिल आणि अरागॉनचे एकत्रीकरण केले, स्थानिक सरदार, दरखदारांची सत्ता काढून घेतली व परत एक स्पॅनिश राष्ट्र स्थापन केले.

अठराव्या शतकाअखेर व एकोणिसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला पुन्हा समृद्धी वाढायला लागली. बर्बन राजांनी फ्रांसच्या धर्तीवर राज्यकारभार व अर्थतंत्र चालवण्यास सुरुवात केली. एकोणिसाव्या शतकाअखेर पुन्हा एकदा व्यापारउदीम सुरू झाला. ब्रिटिश वसाहतींना व अमेरिकन स्वातंत्र्ययुद्धात अमेरिकेला सैनिकी मदत केल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय संबंध सुधारण्यास मदत झाली व स्पेन पुन्हा प्रगत राष्ट्रांत गणला जाऊ लागला.

स्पॅनिश साम्राज्याचा उदय
राजकारण
आधुनिक स्पेन
स्पेनचे एकत्रीकरण