सृष्टिनिर्मितीनंतर काही काळाने भूतलावर सर्वत्र अराजक माजले. त्यावेळी भूदेवीने त्रस्त होऊन देवांचा प्रमुख इंद्र यास मदतीची याचना केली. तेव्हा इंद्राने सर्व देवांची सभा बोलाविली आणि सर्वांच्या मतानुसार भगवान विष्णूंना विनंती करण्यात आली की त्यांनी भूदेवीचे संकट दूर करावे. परंतु त्यासाठी पृथ्वीवर मनुष्यजन्म घेणे अनिवार्य होते. तसेच केवळ एकदा जन्म घेऊन अराजकाचे संकट कायमचे संपणारे नव्हते तर ती गरज पुनःपुनः निर्माण होणारी आहे. त्याप्रमाणे विष्णूंनी भूदेवीला वचन दिले की ते प्रत्येक वेळेस अवतार घेऊन तिचे दुःख नाहीसे करतील. अशा प्रकारे अवतारांचे चक्र सुरू झाले. या उपपत्तीनुसार अवतारांची संख्या जरी अगणित असली तरी कोणत्याही दोन सलग प्रलयांमधील काळात दहा अवतार होतातच होतात.

नेमकी संख्या
भूतलावरील अराजक
दुसरी सूची
उपकथा