शताब्दी एक्सप्रेस दोन महत्वाच्या शहरांमध्ये कमीतकमी थांबे घेउन जलद सेवा पुरवतात. या पूर्णतः वातानुकुलित असतात व आरक्षणाशिवाय यातून प्रवास करता येत नाही. काही शताब्दी एक्सप्रेसना गाडी निघायच्या दोन तास आधी काही आरक्षित तिकिटे विकली जातात. सकाळी निघून रात्री परत येणाऱ्या या गाड्यांत बर्थ/स्लीपर नसतात तर वातानुकुलित खुर्च्या असलेले डबेच असतात. शिवाय एकतरी डबा प्रथमवर्गीय खुर्च्या असलेला असतो. या डब्यातील खुर्च्यांमध्ये अधिक जागा असते आणि खाणेपिणे इतर डब्यांपेक्षा वेगळे असते

या गाड्यांच्या तिकिटातच चहा/कॉफी, नाश्ता, पाण्याची बाटली, फळांचा रस, दोन्ही वेळची जेवणे तसेच वरचे खाणे समाविष्ट असते. याशिवाय काही गाड्यांत सिनेमा/दूरचित्रवाणी उपग्रहीय प्रक्षेपणाद्वारे बघता येते. मुंबई-अहमदाबाद शताब्दी एक्सप्रेसमध्ये ही सुविधा सर्वप्रथम देण्यात आली होती.

१९८८मध्ये सुरू झालेल्या या गाड्या भारतीय रेल्वेच्या विकासातील महत्वपूर्ण टप्पा मानला जातो. त्यावेळी या गाडयांवर "गरीब देशात श्रीमंती मिरवणाऱ्या" गाड्या अशी टीका करण्यात आली होती. या गाड्या भारतीय रेल्वेच्या मानाने श्रीमंती व अतिजलद असल्या तरीही जागतिक मानकांप्रमाणे त्या कमीच पडतात.

तत्सम गाड्या
इतिहास
रेल्वे ट्रेन
सेवा