 सोरटी सोमनाथ - सौराष्ट्र , २श्रीशैल - श्रीशैल पर्वतावर , ३ महांकाळेश्वर - उज्जयिनी ,४ ओंकारमांधाता - मध्यप्रदेश , ५ परळी वैजनाथ - परभणीजवळ , ६ भीमाशंकर - पुणें जिल्ह्मांत , ७ काशी विश्वेश्वर - वाराणशी , ८ त्र्यंबकेश्वर - नासिकजवळ , ९ सेतुबंध - रामेश्वर , १० औंढया नागनाथ - मराठवाडयांत आणि ११ केदार - हिमालयांत व १२ घृष्णेश्वर - वेरूळजवळ .सौराष्ट्रे सोमनाथं च श्रीशैल्ये मल्लिकार्जुनम् ‌ ।उज्जयिन्यां महाकालमोंकारममलेश्वरम् ‌ ॥१॥परल्यां वैजनाथं च डाकिन्यां भीमशंकरम् ‌ ।सेतुबंधे तु रामेशं नागेशं दारुकावने ॥२॥वाराणस्थां तु विश्वेशं त्र्यंबकं गौतमीतटे ।हिमालये तु केदारं घृष्णेशं तु शिवालये ॥४॥ ( द्वा . ज्योतिर्लिंगस्तोत्र )

( अ ) शिवपुराणांत " वैद्यनांथ चिताभूमौ नागेशं दारुकावने । " असा निराळा पाठ आहे . हीं दोन ठिकाणें मराठवाडयाव्यतिरिक्त भारतांत अन्यत्र असल्याचीं मानलीं आहेत . ( शिव . पु . कोटी रुद्र १ - २१ ) 

 १ ब्रह्म , २ माया , ३ जीव , ४ मन , ५ बुद्धि , ६ चित्त , ७ अहंकार , ८ आकार , ९ वायु , १० अग्नि , ११ जल व १२ पृथ्वी . यांसहि तैत्तिरीयांत बारा ज्योतिर्लिंगेंच म्हटलें आहे . ( शिवलिंगोपासना )

द्वादश ज्योतिर्लिगें -( अ )
बारा वृत्ति ( मनोव्यापार )
बारा महाल ( शिवकालीन )
बारा काव्याचीं उत्पत्तिस्थानें