गोपीनाथ मुण्डे यांचा जन्म बीड जिल्ह्यातील नाथ्रा या गावी ता. परळी, जि. बीड एका सामान्य शेतकरी कुटुम्बात १२ डिसेम्बर, इ.स. १९४९ रोजी वडील पाण्डुरंगराव आणि आई लिम्बाबाई मुण्डे यांच्या घरी झाला.
मुण्डे कुटुम्ब पण्ढरपूरच्या वारीत अनेक वर्षे सहभागी होते. अखण्ड वारी करणारे वडील पाण्डुरंगराव आणि आई लिम्बाबाई मुण्डेंच्या प्रभावाने गोपीनाथ मुण्डे यांनी वयाच्या १४ व्या वर्षी पण्ढरपूरची वारी चालत जाऊन केली. त्यानंतर सात वर्षे वारी केली. मराठवाड्यात त्या वेळी श्रीक्षेत्र भगवानगडचे महन्त श्री सन्त भगवानबाबा गडकर महाराज यांच्या आध्यात्म्याचा बोलबाला होता. आई-वडील भगवानबाबांचे कीर्तन ऐकण्यास गोपीनाथलाही घेऊन जात. हे सर्व ऐकून मुण्डेंच्या मनावर आध्यात्मिक परिणाम झाला.
त्यांच्या घरात बेताची परिस्थिती होती. इ.स. १९६९ मध्ये पाण्डुरंगरावांचे अकाली निधन झाले, पण त्यांच्या आई व गोपीनाथ मुण्डे यांचे थोरले बंधू पण्डितअण्णा मुण्डेने त्यांच्या शिक्षणाची जबाबदारी उचलली. भाऊ पण्डितअण्णा यांनी स्वतःचे शिक्षण सोडून गोपीनाथ मुण्डे यांचे शिक्षण पूर्ण केले.

गोपीनाथ मुण्डे यांचे धाकटे भाऊ व्यंकट मुण्डे हे आहेत.

२१ मे, इ.स. १९७८ला त्यांचे लग्न प्रमोद महाजनांच्या भगिनी प्रज्ञा महाजन यांच्याशी अम्बेजोगाईला झाले.

गोपीनाथ मुण्डे यांना पंकजा पालवे-मुण्डे, प्रीतम मते-मुण्डे आणि यशश्री मुण्डे या तीन मुली आहेत.

संघर्ष प्रतिमा
संक्षिप्त परिचय
व्यक्तिगत आयुष्य
राजकीय सिद्धांत