वाद, जल्प, वितण्डा या तीन पदार्थांनी मिळून वादविवाद ही संकल्पना बनते. ही चर्चेची प्राचीन भारतीय रीत आहे. वाद, जल्प, वितण्डा यांना वादाचे प्रकार मानले जाते. वाद शास्त्रोक्त पद्धतीने, नियमाप्रमाणे न होता त्यात बाचाबाची होते किंवा दुसर्‍याच्या वर्मावर बोट ठेवण्यात येते तेंव्हा त्यास 'वितंडवाद' म्हंटले जाते.वादप्रक्रियेचे स्वरूप वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. ती वाद, जल्प, वितण्डा या तीन घटकांनी बनते. 
हिंदू तत्त्वज्ञानातील विविध वाद
वादसभा
वादविवाद
जल्प