बोलल्या जाणाऱ्या भाषेचा अभ्यास म्हणजे वर्णनात्मक भाषाविज्ञान होय, ही भूमिका केंद्रस्थानी आल्यामुळे, स्वाभाविकच मानवी मुखावाटे केल्या जाणाऱ्या ध्वनींच्या अभ्यासाला महत्त्व प्राप्त झाले. त्यामुळे वर्णनात्मक भाषाविज्ञानाच्या अभ्यासाचा प्रारंभ ध्वनींच्या निर्मितीचा स्रोत असलेल्या मुखेंद्रियापासून होतो. मानवी मुखावाटे विविध ध्वनी निर्माण केले जातात, मात्र ते सर्वच ध्वनी भाषेत वापरल्या जात नाही. त्यामुळे मानवी भाषेत वापरल्या जाणाऱ्या ध्वनींना ‘ध्वनी’ असे न म्हणता, ‘स्वन’ (phone) अशी संज्ञा वापरण्यात आली आहे. यातूनच पुढे ‘स्वनविज्ञान’ या शाखेचा उगम झाला.

स्वनिमविचार
वर्णनात्मक भाषाविज्ञान : अभ्यासपद्धतीचे घटक
ध्वनी संकल्पना
अर्थविचार