सुधा ही या कादंबरीतील प्रमुख पात्र आणि नायिका आहे. पेशाने शिक्षक असलेल्या वडिलांच्या कुटुंबातील ती मोठी मुलगी आहे. सनातनी वळणाच्या परंतु इनामदार असलेल्या शिरवळ येथील देशपांडे कुटुंबातील माधव हा धाकटा मुलगा रूपवान असलेल्या सुधाच्या सौंदर्यावर भाळतो. माधवच्या कुटुंबियांना मान्य नसताना माधव सुधाशी विवाह करण्याचे ठरवितो . इनामदार कुटुंबातील सर्व निर्णय माधवची धाकटी काकू घेत असते. संपूर्ण घरावर तिची सत्ता असते . माधवसाठी आपली भाची लग्न करून आणावी असे तिच्या मनात असते . माधव सुधाशी लग्न करायच्या निर्णयावर ठाम राहतो .माधवच्या या हट्टामुळे काकूला हा विवाह स्वीकारावा लागतो . माधव इनामदार कुटुंबातील असला तरीही त्याचे घरच्या व्यवहारात मन रमत नसते. तो शेतीतील बी- बियाणे यांच्या प्रयोगात रमलेला असतो. कलेची त्याला आवड असते.तो सौंदर्याचा विशेष भोक्ता असतो.कुरूपता त्याला सहन होणारी नसते. शिपुरली येथील धनगोंडा पाटील हे त्याला यासाठी कायम प्रोत्साहन देत असतात. लग्नाला दोन वर्ष झाल्यानंतर एके रात्री माधवला सुधाच्या अंगावरील कोडाचा डाग दिसतो. तो त्याबद्दल तिला उपेक्षित वागणूक देत तिने त्याला फसविले आहे असे म्हणतो. यामुळे दुःखी झालेल्या सुधाला पुढील संकटाची कल्पना येते . माधव तिचा सहानुभूतीने विचार करण्यापेक्षा माधव घरात सर्वांना ही गोष्ट सांगतो . घरातील धार्मिक कर्मठ वातावरण असल्याने माधवची काकू सुधाला दोषी ठरविते आणि तिला माहेरी पाठवली जाते.<br>या सर्व प्रकाराने भांबावलेला आणि माधव मुंबईत जातो. तिथे त्याची भेट योगायोगाने त्याचा मित्र पंडित यांच्याशी होते .पंडित हा चित्रकार असतो आणि चित्रपट सृष्टीतील महिलांशी त्याचा संपर्क असतो. पंडितच्या संपर्कांतील महिलांशी सौंदर्य भोक्ता असलेला माधवसुद्धा संपर्क वाढवितो . त्याच्या आयुष्याला वेगळे वळण मिळते. सुधा आपल्या माहेरी राहून नवस, देवाची पूजा करीत आपला संसार सुरु होण्याची वाट पाहत असते . तिची मोठी मावशी अनेक वर्षांनी तिच्या आईकडे रहायला येते. आर्थिकदृष्ट्या संपन्न मावशी आणि तिचे यजमान तीर्थयात्रा करायला जाणार असतात सुधाची आई तिला त्यांच्याबरोबर पाठवते. दिल्ली येथे सुधाला त्वचारोग निष्णात डॉक्टरांना दाखविले जाते पण ते आता हा रोग बरा होण्याची शक्यता नसल्याचे सांगतात . <br>
हरिद्वार येथे पोहोचल्यावर सुधा आजारी पडते .तेथे ती अचानक आजारी पडते त्यावेळी तिच्या धर्मशाळेच्या समोर असलेल्या राम मंदिरातील माताजी तिची काळजी घेतात . दुःखाने व्यथित सुधा त्यांच्या प्रेमाने भारावून जाते आणि कमला असे नाव घेऊन त्यांच्यासह मंदिरात रहायचे ठरवते . तिच्या माहेरी तिचा पत्राद्वारे संपर्क सुरु असतो .
या मंदिरात एक दिवस अचानक एक स्वामीजी त्यांनी सांभाळलेल्या अनाथ मुलांसह येतात. सुधा त्या मुलांचा आईप्रमाणे सांभाळ करते. दानशूर व्यापारी कुटूंबाकडून आर्थिक मदत मिळाल्याने या अनाथ मुलांसाठी एक आश्रम सुरु केला जातो आणि त्याची पूर्ण जबाबदारी स्वामीजी आणि सुधा घेतात.
कालांतराने स्वामीजी आणि सुधा यांच्यात आत्मीयता वाढू लागते. या दरम्यान माधवचा चित्रकार मित्र पंडित या परिसरात येतो आणि अत्यवस्थ होतो. सुधाच्या आश्रमात त्याला आणले जाते आणि तिथेच त्याला बरंही वाटू लागतं. सौंदर्यासक्त पंडित देखील कोड आलेल्या सुधाच्या मनाच्या सौंदर्याने भारावला जातो. मुंबईत परतल्यावर तो माधवला एका स्रीबद्दल म्हणजेच सुधाबद्दल सांगतो पण माधव किंवा पंडित यांना कल्पना नसते की ती स्री म्हणजे माधवची पत्नी सुधाच आहे.
मुंबईच्या गलक्यात कंटाळलेला माधव घरी परत येतो. त्याच्या काकूने आता त्याचा विवाह तिच्या भाचीशी करण्याचा खटाटोप सुरू केलेला असतो. पण याकाळात दिवाळीसाठी पंडित माधवसह त्याच्या घरी येतो.

कथावतू
विषयवस्तू
कथेचा शेवट
कथेतील अनपेक्षित वळण