मानव मृत्यु लोकात जन्माला आला की त्याला एक दिवस हे जग सोडून जावेच लागते हे त्रिकाल बाधित सत्य आहे. परन्तु तो केव्हा या जगातून जाईल हे कुणीही निश्चित पने सांगू शकत नाही. इतिहास पाहिला असता असे आढळून आले की, जे परमेश्वराची खरी कृपा प्राप्त करतात व् योगी असतात त्यानाच त्यांचा मृत्यु बद्दल चाहूल लागते, किंबहुना त्यांना मृत्यूची वेळ आणि दिवस कळतो त्या मुळे फक्त तेच त्यांचा शिष्याणां मृत्यु ची माहिती करून देवू शकतात.

१९८८ सालच्या जानेवारी महिन्याची घटना आहे. बाबा सायंकाळ चा सुमारास आपल्या आसनावर बसले होते त्यावेळी बाबांचे पुतने व् सेवक कोहाड जी उपस्थित होते.

त्या वेळी बाबा खुप जोराने रडायला सुरुवात केलि. कारण बाबांना त्यांचा मृत्यु बद्दल साक्षात्कार झाला होता. त्यांनी त्या दोन सेवकांना सांगू लागले की मी आता जास्त काळ नाही जगु शकणार.

विधिलिखित टळत नसते असे म्हणतात, त्या प्रमाणे काही दिवसानन्तर महानत्यागी बाबा जुमदेवजी वर संकट आले व् त्यांची प्रकृति बिघडली. त्यांचा छातीत दुःखाला लागले. गांधीबाग नागपुर मधील हृदयरोगतज्ञ डॉ तोलानी कड़े प्रथम उपचार करिता बाबा गेले व् डॉ तोलानी बाबा ला चेकअप करता क्षणी चकित झाले की या पॉइंटवर मानव जीवन्त राहत नाही व् तुम्ही कसे का जीवन्त आहात. मग डॉ ने बाबांना काही दिवस एडमिट केले .

मग डॉ तोलानी यांनी बाबाला म्हटले की,

बाबा ऐसी कृपा मुझे दो। मैं कभी नही भूलूंगा की इस पॉइंटपर कोई जीवित नही रहता, लेकिन आप जीवित रहे।आपके साथ सचमुच भगवान है। त्यावर बाबा उत्तरले डॉक्टर साहब आपकी बात हमने सुनली। इतके बोलून बाबा डॉ तोलानी चा हॉस्पिटल मधून बाहेर निघुन घरी आले. तेव्हा पासून डॉ तोलानी बाबांना परमेश्वर रूपी मानव मानतात.

बाबांची प्रकृति बरी नाही हे समजताच डॉ मनो (बाबांचा मुलगा ) बाबाला भेटन्यास नागपुर ला आले व् बाबांना अमेरिका ला इलाज करण्यास घेवुन गेले. नंतर चेक कप दरम्यान कळले की बाबां चा हृदया मधे काहीतरी त्रास आहे. सविस्तर तपासणी करिता मशीन चा सहाय्याने तपासणी व्हावी अस ठरले पण त्या वेळी तपासणी दरम्यान मशीन बन्द पडली. मग बाबा मशीन ठीक होत पर्यन्त नागपुर ला अमेरिका वरुण परत आले.

मग पुन्हा ०५ डिसेम्बर १९८९ रोजी बाबा व् आई डॉ मनो दादा यांचा निवस्थानि चार्लेटेस्व्हिला येथे पोहचले. त्या वेळ ला आई ची तबियत ठनठनित होती पण त्या मनाने खुप खंगलेल्या दिसत होत्या, त्यांचा मनात कुठे तरी भीति निर्माण झाली होती असे वाटत होते. बहुतेक त्यांना बाबांच्या प्रकृति विषयी काळजी वाटत असावी.

काही दिवस आराम केल्या नंतर २३ डिसेम्बर १९८९ रोजी बाबांचा छातीवर शस्त्रक्रिया, व्हर्जिनिया मेडिकल सेंटर, व्हर्जिनिया येथे करण्यात आली.

त्या दिवशी आई बाबांना बघण्या करिता दवाखान्यात गेल्या होत्या. बाबांना बेशुद्ध अवस्थेत बघुन त्या स्वतःच शुद्ध हरवून बसल्यात. (शस्त्रक्रिया झाल्यावर रुग्ण काही वेळ बेशुद्ध अवस्थेत असतो) मग आई ला प्रथम उपचार देवून घरी आणण्यात आले. व् बाबाला पण ३० डिसेम्बर १९८९ ला दवाखान्यातुन सुटी मिळाली. पण आई ची तबियत दिवसे दिवस खुप बिगडत होती व जवळ जवळ आई ५ महीने बेशुद्ध अवस्थेत राहिल्या. पण ३१ जुलै १९९० ला सकाळी ०६ वाजुन २० मिनिटांनी त्यांनी शेवटचा श्वास सोडला.

सर्व सेवकांचे हृद्याचे सर्व ठोके एका क्षणाला बन्द करुण निघुन गेल्यात, त्यांचा आत्मा परमेश्वरात विलीन झाला. सर्व सेवकांचा मनाला चटका देवून त्या सर्वा पासून दूर निघुन गेल्या . आई फार दयाळू होत्या .त्या प्रत्येक सेवकाची परस्पर चौकशी करत असत. सर्वांना आपुलकिचि भावनेने समजावत असत. सर्व सेवकांना आजही त्यांचा बद्दल नितांत आदर आहे.आई ने प्रत्येक सेवकाचा हृदयात त्याचा स्वत् चा आई पेक्षा जास्त जवळ चे स्थान निर्माण केले आहे. त्या गेल्या मुळे सर्वाचे हृदय उंचबलून येते.

आईचे आयुष्य पूर्ण झाले नव्हते. पण हा भगवंता ने घडविलेला योगा योग आहे. आई ने आपले उर्वरित आयुष्य बाबांना दिले यावरून सिद्ध होते.

महानत्यागी बाबा जुमदेवजी यांच्या स्मृतिप्रित्यर्थ स्मारक टपाल तिकिट जाहीर
महानत्यागी
जन्म
परिणीती