कोणत्याही समान क्रियांच्या साखळीतील वेळेचे समान अंतर म्हणजे लय. या लयीच्या माध्यमातून गायन, वादन, नर्तन क्रियेतील कालमापन करण्याच्या प्रमाणित क्रियेला ताल असे म्हणतात. ताल म्हणजे लययुक्त सांगीतिक चक्र. ‘ताल:काल क्रियमानम’ अशी तालाची व्याख्या केली जाते. तालचे विशिष्ट विभाग असतात आणि तो विशिष्ट क्रियांनी दाखवला जातो. तालाच्या दोन पद्धती भारतामध्ये प्रचलित आहेत.

या दोन्ही पद्धतीतील तालांची नावे आणि त्यांच्या मात्रासंख्या वेगवेगळ्या असल्या तरीही मूळ संकल्पना आणि व्याख्या एकच आहेत. दोन्हीकडे ताल हस्तक्रियांनी दाखवला जातो. हिंदुस्थानी पद्धतीत हव्या त्या मात्रांचे ताल निर्माण करता येतात पण कर्नाटक ताल पद्धतीत मात्र ठरावीक १७८ तालांव्यतिरिक्त आणखी वेगळे ताल निर्माण करता येत नाहीत.

कर्नाटक ताल पद्धती – यांस धृवादी ताल पद्धती असेही म्हणतात. भारताच्या दक्षिण भागात ही पद्धती प्रामुख्याने प्रचलित आहे. तालाचे विभाग म्हणजे तालाची अंगे. अनुधृत,द्रुत,लघु,गुरु,प्लुत आणि काकपाद अशी याची सहा प्रमुख अंगे आहेत. प्रत्येक अंग विशिष्ट खुणेने दर्शवतात आणि प्रत्येकाची मात्रा संख्या ठरलेली असते. 

सध्याच्या काळात पहिली तीन अंगे प्रचलित आहेत आणि नंतरची तीन मागे पडली आहेत.<br>

गतिभेद
जाती
ताल पद्धती
जातिभेद