समर्थांनी ११ मारुतींची स्थापना केली. गावोगाव मारुतीची देवळे बांधली. मारुती ही शक्तीची देवता असल्याने मारुतीच्या मंदिराच्या परिसरात ते तरुणांना संघटित करत आणि त्यांना व्यायामाची प्रेरणा देत.
सातारा, चाफळ, सज्जनगड या परिसरात समर्थांचे वास्तव्य अधिक काळ होते. समर्थांनी स्थापलेले राम मंदिर आणि अकरा मारुतींची देवळे याच परिसरात आहेत. ती पुढीलप्रमाणे: 
(४) प्रताप मारुती, माजगांव, चाफळ
(११) पारगांव मारुती (जि.कोल्हापूर).
ही ती गावे होत.

समर्थ रामदासांनी स्थापन केलेले मारुती
शिष्यमंडळ
तत्त्वज्ञान
जीवनकार्य