मानव वंशशास्त्रदृष्ट्या वन्यजाती हा भारतीय लोकसमाजाचा प्राचीनतम् विभाग आहे. भारतीत प्राचीन काळी प्रोटो-ऑस्ट्रालॉईज, मंगोलाईड व नेग्रिटो हे भिन्न वंश राहत होत.सांप्रत आपण ज्यांना आदिवासी म्हणतो त्यांची उत्पत्ती वरीलपैकी कोणत्यातरी मानव वंशापासून झाली असली पाहिजे, हे मत आता दृढ झाले आहे. आदिवासी हे लोक भारतातील आद्य वसाहतकार होत. ते आत्मसंरक्षणास तितकेसे समर्थ नव्हते. जेव्हा भादेरून आर्य आणि द्रविड लोक आले, तेव्हा त्यांच्यापुढे आदिवासींचा टिकाव लागला नाही. आणि आदिवासी डोंगर, दऱ्या-खोऱ्यात तथा जंगलाचा आश्रय घेऊन राहू लागले. तसेच आजही ते अशाच जागी कायमची वस्ती करून राहिलेले दिसतात.
माहुर्तादेवी
जयतूर देव अथवा पांढरा सेवर
नांदेड जिल्ह्यातील आदिवासी जमाती
आदिवासींच्या मर्तिकांचा विधी