कोलकाता हा साहित्यिक, क्रांतिकारक आणि कलात्मक वारसा म्हणून प्रदीर्घ काळापासून ओळखला जात आहे. भारताची पूर्वीची राजधानी असल्याने हे स्थान आधुनिक भारतातील साहित्यिक आणि कलात्मक विचारांचे जन्मस्थान बनले. कोलकातातील लोकांच्या मानसिकतेवर कला आणि साहित्यास नेहमीच खास स्थान आहे. येथे नेहमीच नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्याच्या क्षमतेमुळे हे शहर अफाट सर्जनशील उर्जाचे शहर बनले आहे. या कारणांमुळे कोलकाताला कधीकधी भारताची सांस्कृतिक राजधानी देखील म्हटले जाते. कोणतीही अतिशयोक्ती होणार नाही.

पॅरा हा कोलकाताचा एक विशेष भाग आहे, म्हणजेच शेजारचा भाग. त्यांच्यात समुदायाची तीव्र भावना आहे. प्रत्येक पारा एक समुदाय केंद्र, क्रीडा ठिकाण इ. अडावर सभांमध्ये चर्चा इत्यादी विषयांवर चर्चा करण्याची सवय लोकांना आहे. ही सवय विनामूल्य-शैलीतील बौद्धिक संभाषणास उत्तेजन देते.

कोलकाता मध्ये बर्‍याच इमारती गोथिक, बारोक, रोमन आणि इंडो-इस्लामिक स्थापत्य शैलीच्या आहेत. ब्रिटीश काळातील बर्‍याच इमारती चांगल्या प्रकारे जतन केल्या गेल्या आहेत आणि आता हेरिटेज म्हणून घोषित केल्या आहेत, तर बर्‍याच इमारतीही पाडण्याच्या मार्गावर आहेत. १८१४ मध्ये बांधलेले भारतीय संग्रहालय हे आशियामधील सर्वात प्राचीन संग्रहालय आहे. यात भारतीय इतिहास, नैसर्गिक इतिहास आणि भारतीय कला यांचा मोठा आणि आश्चर्यकारक संग्रह आहे. व्हिक्टोरिया मेमोरियल कोलकाता मधील एक प्रमुख पर्यटन स्थळ आहे. शहराचा इतिहास इथल्या संग्रहालयात नोंदविला गेला आहे. येथील भारतीय राष्ट्रीय लायब्ररी ही भारताची एक प्रमुख आणि मोठी लायब्ररी आहे. ललित कला अकादमी आणि इतर बर्‍याच आर्ट गॅलरी नियमित कला प्रदर्शन ठेवत असतात.

शहरातील नाटक इत्यादींची परंपरा जत्रा, नाट्य आणि सामूहिक नाट्य म्हणून टिकून आहे. येथे हिंदी चित्रपट देखील बांगला चित्रपट म्हणून लोकप्रिय आहे, ज्याचे नाव टॉलीवूड आहे. इथली फिल्म इंडस्ट्री टॉलीगंज येथे आहे. सत्यजीत राय, मृणाल सेन, तपन सिन्हा आणि wत्विक घटक या प्रसिद्ध चित्रपट दिग्दर्शकांचा परिणाम म्हणजे येथे दीर्घकाळ चित्रपट निर्मिती. अपर्णा सेन आणि itतुपर्नो घोष हे त्यांचे समकालीन प्रादेशिक संचालक आहेत.

कोलकाताच्या केटरिंगचे मुख्य घटक म्हणजे तांदूळ आणि माचर झोल, आणि रसोगुल्ला आणि मिष्टी डोई मिष्टान्न या स्वरूपात. लोकांच्या प्रमुख फिश बेस्ड डिशपैकी हिलसा डिश ही आवडते आहेत. स्नॅक्समधील बेगूनी (वांगी भाजा), काठी रोल, फुचका आणि चायना टाऊनमधील चिनी पाककृती शहराच्या पूर्वेकडील भागात अधिक लोकप्रिय आहेत.

बंगाली महिला सहसा साड्या परिधान करतात. त्यांच्याकडे घरगुती साडी नेसण्याची एक खास शैली आहे जी एक बंगाली ओळख आहे. इथल्या साड्यांपैकी बंगाली सुती आणि रेशीम जागतिक साड्या प्रसिद्ध आहेत, ज्याला तंत नाव आहे. पुरुष बहुतेक वेळा वेस्टर्न पेंट-शर्ट घालतात,परंतु सण, सलोखा इत्यादी प्रसंगी धोतीसह सूती आणि रेशीम-कुर्ते घालतात. धोतीचा शेवट हातात घेण्याचा पुरुषांमध्ये एक ट्रेंड आहे,जो एक खास बंगाली ओळख देतो. धोती बहुधा पांढर्‍या रंगाची असते.

दुर्गापूजा हा कोलकाताचा सर्वात महत्त्वाचा आणि चकाचक उत्सव आहे. हा उत्सव सहसा ऑक्टोबर महिन्यात येतो, परंतु दर चौथ्या वर्षी सप्टेंबरमध्येही येऊ शकतो. इतर उल्लेखनीय सणांमध्ये जगधत्री पूजा, पोला बैसाख, सरस्वती पूजा, रथयात्रा, पौष पोर्बो, दिवाळी, होळी, ख्रिसमस, ईद इत्यादींचा समावेश आहे. सांस्कृतिक उत्सवात कोलकाता पुस्तक फेअर, कोलकाता चित्रपट महोत्सव, डोव्हर लेन संगीत महोत्सव आणि राष्ट्रीय रंगमंच महोत्सव यांचा समावेश आहे.

भारतीय शास्त्रीय संगीत आणि बंगाली लोकसंगीताचेही शहरात कौतुक झाले. एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकापासून बंगाली साहित्याचे आधुनिककरण झाले आहे. हे बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय, मायकेल मधुसूदन दत्त, रवींद्रनाथ ठाकूर, काझी नझरुल इस्लाम आणि शरतचंद्र चट्टोपाध्याय इत्यादी आधुनिक लेखकांच्या लेखनात दिसून येते. या साहित्यिकांनी उभ्या केलेल्या उच्च-दर्जाच्या साहित्य परंपरेला जीवनानंददास, बिभूतीभूषण बंधोपाध्याय, ताराशंकर बन्धोपाध्याय, माणिक बंडोपाध्याय, आशापूर्णा देवी, शिशिरेंदू मुखोपाध्याय, बुद्धदेव गुहा, महाश्वेता देवी, समरेश मजूमध्या, संजीव गंगोपाध्याय आणि संजीव गंगोपाध्याय यांनी वाढविली आहे.

साठच्या दशकात हंगरी जनरेशन (हंगेरियन जनरेशन) नावाची साहित्य चळवळ आली ज्याच्या सदस्यांनी त्यांच्या युक्तीने आणि लेखनातून संपूर्ण कोलकाता शहर हादरवून टाकले. त्यांची चर्चा परदेशात पोहोचली. त्या चळवळीतील सदस्यांपैकी मुख्य म्हणजे मलय रायचौधुरी, सुबीमल बासाक. डेबी राय, समीर रायचौधरी, फाल्गुनी राय, अनिल करंजय, बासुदेव दशगुप्ता, त्रिदिब मित्र, शक्ती चट्टोपाध्याय या प्रमुख व्यक्ती आहेत.

१९९० च्या दशकापासूनच जाझ आणि रॉक म्युझिकची उत्पत्ती भारतात झाली. या शिल्लीशी ब याच बांगला बॅंड संबद्ध आहेत, ज्यास जिबोनमुखी गीत म्हणतात. या बॅंडपैकी चंद्रबिंदु, कॅक्टस, निद्रानाश, जीवाश्म आणि लकीचरा इ. त्यांच्याशी संबंधित कलाकारांमध्ये कबीर सुमन, नचिकेता, अंजना दत्त इ.

संस्कृती
स्वातंत्र्य चळवळीतील भूमिका
आधुनिक कोलकाता
हवामान