संस्थानांत विचित्रगड तालुक्यांत रोहिडा, राजगडांत राजगड, प्रचंडगडांत प्रचंडगड (तोरणा), पौनमावळांत तुंग व तिकोना आणि सुधागडांत भोरप व सरसगड असे एकंदर ७ किल्ले आहेत. बहुतेक किल्ले इतिहासप्रसिद्धच आहेत. राजगडाची बांधणी प्रेक्षणीय आहे. प्रचंडगड हा सर्व किल्ल्यांत उंच आहे. भोरापासून दक्षिणेस सुमारें ८ मैलांवर भोर व वाई यांच्या दरम्यान अंबाडखिंड उर्फ विश्रामघाट येथें संस्थानची धर्मशाळा, वाडा व अन्नसत्र आहे. येथील हवा पांचगणीसारखी थंड आहे. भोरच्या आग्नेय दिशेस अंबवडे येथें शंकराजी नारायण (पंतसचीव घराण्याचा मूळपुरूष) यांची समाधि आहे. राजगड तालुक्यांत बनेश्वर, विचित्रगडांत रायरेश्वर व सुधागडांत उन्हाळें हीं स्थळें पहाण्यासारखीं आहेत.

...अर्धांगी सिनेमा पाहिल्‍यापासून ज्‍या वास्‍तुनं माझ्या मनात घर केलं होतं. जी वास्‍तू पाहाण्‍याची गेल्‍या तेहतीस चौतीस वर्षांपासून माझी इच्‍छा होती. त्‍या भोरच्‍या राजवाड्यासमोर मी उभा होतो. राजवाड्याच्‍या मुख्‍य प्रवेशद्वाराजवळ मी आलो. तो भव्‍य दरवाजा पाहून शनिवारवाड्याचा दिल्‍ली दरवाजा आठवला. दिंडी दरवाजा उघडा होता. त्‍यातून आत गेलो आणि उजव्‍या हाताला वळून समोर जाऊन पाहातो तर काय... बाहेरुन कल्‍पनाही येणार नाही असं अकल्पित दृष्‍य.. फरसबंदीचा विस्तिर्ण चौक आणि चारही बाजुला दगडी जोत्‍यावर मोठ्या तो-यात उभ्‍या असलेल्‍या भव्‍य इमारती..त्‍यांना दिलेला गेरुसारखा रंग...बंद केलेली खिडक्‍यांची पालं.. असा सगळा कडक आणि शिस्‍तीचा सरंजाम !
त्याच चौकाच्याप दुस-या टोकाला असलेला नजारा तर नुसता पाहात राहावा असा होता. दहाबारा पाय-या.. सातव्याद पायरीवर दोन्ही टोकांना उंच धिप्पा ड पहारेकरी उभे असावेत असें दोन उंच खांब.. त्यांजनी आपल्याप माथ्यावर वरच्या मजल्यापची कमानदार गॅलरी समर्थपणे तोलून धरलेली.. नवव्यां पायरीवर आणखी दोन खांब.. त्यांयनी छताला आधार दिलेला...दोन्हीम बाजुला ऐसपैस दगडी सुबक कट्टे..आणि सर्वात वरच्या. पायरीच्याय लगत आणखी एक भव्यय भक्कमम लाकडी दरवाजा.. सारं काही निशद्ब करणारं...काही बोलावं म्हयटलं तर शद्बांना तोंडातून बाहेर पडू न देणारं होतं. डोळे आणि मन फक्तक चहूबाजुला टकामका पाहाण्या चं काम करत होते. राजवाडा राजवाडा म्हतणतात तो हाच.. 

. आतला भाग खरोखर राजेशाही होता. चारही बाजुला तळमजला आणि त्यारवर एक मजला अशा झोकदार इमारती मोठ्या दिमाखात उभ्या होत्या. खालच्या मजल्या्वरच्या व्होरांड्यात असलेल्यार भक्काम लाकडी खांबांमुळे वाड्याचा रुबाब आणखी वाढत होता. संध्या काळ झाली होती. त्याडमुळं सगळीकडं धावती नजर टाकत डाव्याो बाजुने आम्हीम आत गेलो. काही अंतरावर एक दिवा तेवत असल्यांचं दिसलं. बहुदा ते देवघर असावं. वाड्यातली दालनं ओलांडत आम्हीच मागच्यां बाजुला आलो. तिथं पुन्हाज एक चौक लागला. हा वाड्यातला तिसरा चौक. तिथं तुळशी वृंदावन आहे. राजवाड्यातल्याच स्त्रीयांची धार्मिक कार्य बहुदा याठिकाणी होत असवीत. आजुबाजुला एक चक्कनर टाकत मी माघारी फिरलो. बरोबरची पोरं दिसेनात. मी तिथं एकटाच राहिलो असं वाटायला लागलं. तिन्हीसांजेची वेळ..भलामोठा राजवाडा..काहीशी भिती वाटली. चालत चालत दुस-या चौकात आलो. दिंडी दरवाजा बंद दिसला. वाटलं बाहेरुन लावून घेतला की काय..पण नाही. उघडाच होता. मी बाहेर आलो. काही वेळ तिथं रेंगाळलो. पण आता निघायला हवं होतं. अंधारुन आलं होतं. राजवाड्याचा निरोप घेत मी मुख्यत दरवाजातून बाहेर पडलो.

विभाग आठरावा : बडोदें ते मूर
किल्ले
सदाशिव चिमणाजी (१७५८-१७८७)
चिमणाजी नारायण (१७३७-१६५७)