'प्रणय` या शब्दाचा अर्थ 'जवळ नेणे` असा आहे. 'प्रणय` या शब्दांत मूळ धातू 'नी` आहे. त्याचा अर्थ 'नेणे` असा आहे.
'नी` पासून 'नय` एक धातुसाधित होते.

'प्र` या उपपदाचे अर्थ अतिशयित्व, आधिक्य, उत्कटत्व असे अर्थ आहेत. उदा० प्र + मत्त (अतिशयित्व), प्र + वाद (आधिक्य), प्र + गूढ (उत्कटत्व) प्र + गति (पुढे).
'प्रणय` हा शब्दातील 'प्र` या उपसर्गाचे सर्व अर्थ, (अतीशयित्व, आधिक्य, उत्कटता, पुढे) समन्वित करणारा आहे.

प्रणयास (मीलनास) आतुर किंवा उत्सुक स्त्री/पुरुष प्राण्यास अथवा मानवास प्रणयातुर असा शब्द वापरला जातो.

व्युत्पत्ती आणि अर्थ छटा
संस्कृती
विविध कला आणि प्रणय
बंधने