हरिद्वारपासून सुमारे ८०० किमी मैदानी प्रवास करून गंगा बिजनौर, गढ़मुक्तेश्वर, सोरोन, फर्रुखाबाद, कन्नौज, बिठूर, कानपूरमार्गे प्रयाग (प्रयागराज) येथे पोहोचते. येथे ती यमुना नदीला भेटते. हे संगम स्थळ हिंदूंचे महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थान आहे. तीर्थराज प्रयाग म्हणतात. यानंतर, गंगा हिंदू धर्मातील प्रमुख मोक्षदायिनी शहर काशी (वाराणसी) मध्ये वळते, येथून तिला उत्तरावाहिनी असे म्हणतात. येथून ते मिरजापूर, पाटणा, भागलपूर मार्गे पाकूरला पोहोचते. दरम्यान, सोन, गंडक, सरयू, कोसी इत्यादी अनेक उपनद्या त्यामध्ये मिळतात. हे भागलपूर मधील राजवाड्याच्या टेकड्यांपासून दक्षिण-पूर्वेस आहे. पश्चिम बंगालच्या मुर्शिदाबाद जिल्ह्याच्या गिरीया जागेजवळ, गंगा नदी भागिरथी आणि पद्मा अशा दोन शाखांमध्ये विभागली गेली आहे. भगीरथी नदी गिरीआपासून दक्षिणेकडे वाहण्यास सुरवात होते तर पद्मा नदी आग्नेय दिशेने वाहते आणि फरक्का बॅरेजमधून बांधलेले बांगलादेश देशात प्रवेश करते (बांधलेले १९७४.)). गंगेचा डेल्टा भाग येथून सुरू होतो. मुर्शिदाबाद शहरापासून हुगली शहरापर्यंत गंगाचे नाव भगीरथी नदी आणि हुगळी शहरापासून मूहाने शहरापर्यंत हुगली नदी असे आहे. हा गंगेचा मैदान म्हणजे मुळात एक भूगर्भीय खड्डा, मुख्यतः हिमालयीन रेंज बनण्याच्या प्रक्रियेच्या तिसर्‍या टप्प्यात सुमारे 3-4 करोड वर्षांपूर्वी बनला गेला.. तेव्हापासून हिमालय व द्वीपकल्पातून उद्भवणाऱ्या नद्या आपल्याबरोबर आणलेल्या गाळाने पुल केल्या आहेत. या मैदानातील गाळांची सरासरी खोली 1000 ते 2000 मीटर आहे. या मैदानामध्ये नदीची धूप आणि उपशास्त्रीय भूगोल, जसे वाळू-खडक, विझर्प, गोखूर तलाव आणि गुंफीत नद्या आढळतात. 

गंगेच्या या खोऱ्यात, एक संस्कृती उदयास आली आणि विकसित झाली, ज्याचा प्राचीन इतिहास खूप वैभवशाली आणि भव्य आहे. जेथे ज्ञान, धर्म, अध्यात्म आणि सभ्यता-संस्कृतीचा एक किरण उदयास आला ज्याने केवळ भारतच नाही तर संपूर्ण जगाला प्रकाशित केले. पाषाण युगाच्या जन्माच्या आणि विकासाचे बरेच पुरावे येथे सापडले आहेत. याच घाटीत रामायण आणि महाभारत काळाचा जन्म व अस्त झाला. शतपथ ब्राह्मण, पंचविश ब्राह्मण, गौपथ ब्राह्मण, ऐतरेय अरण्यक, कौशितकी अरण्यक, सांख्य अरण्यक, वाजसनेय संहिता आणि महाभारत, इत्यादींमधील घटना नंतरच्या वैदिक काळात गंगा घाटीबद्दल माहिती देतात. प्राचीन मगध महाजनपाडाचा उगम गंगा खोऱ्यातच झाला, तेथून प्रजासत्ताकांची परंपरा जगात प्रथमच सुरू झाली. येथेच जेव्हा मौर्य आणि गुप्त घराण्याचे राज्य केले तेव्हा भारताचा सुवर्णकाळ वाढला. 

हिंदू धर्मातील गंगेचे स्थान
गंगेसंबंधी काही पौराणिक समजुती
गंगेचा उगम
गंगेचे मैदान