सन १९४७ ते२०२० पर्यन्त एकूण १४ पदाधिकार्यांनी पन्तप्रधानपदावर काम केले आहे. आणि जर गुलजारीलाल नन्दा यांनाही मोजणीत समाविष्ट केले गेले, ज्यांनी दोनदा पन्तप्रधान म्हणून अल्प कालावधीसाठी काम केले, तर ही संख्या १५ वर पोहोचते. १९४७ च्या नन्तर, काही दशकांकरिता. भारतीय राजकीय नकाशावर, कॉंग्रेस पक्षाकडे जवळजवळ आव्हानमुक्त, अविरत सत्ता होती. या काळात, कॉंग्रेसच्या नेतृत्वात अनेक मज़बूत सरकारांचे शासन भारताला दिसले, ज्यांचे नेतृत्व अनेक सामर्थ्यवान व्यक्तींनी केले. भारताचे 'पहिले पन्तप्रधान, जवाहरलाल नेहरू १५ ऑगस्ट १९४७, भारताच्या "स्वाधीनतासमारोहा मधे", पन्तप्रधान म्हणून शपथ घेतली होती. त्यांनी सतत १८ वर्षे सेवा भारताला सेवा दिली. ते या पदावर 3 पूर्ण आणि विभाजित मुदतीसाठी बसले. मे मध्ये त्यांच्या निधनाने त्यांचा कार्यकाळ सम्पला. ते आत्तापर्यन्त प्रदीर्घ काळ सेवा देणारे पन्तप्रधान होते. जवाहरलाल नेहरू यांच्या निधनानन्तर त्यांच्या पक्षाचे लाल बहादूर शास्त्री हे कार्यभार साम्भाळत होते. त्यांच्या या १९ महिन्यांच्या कार्यकाळात भारताने १९६५ चे काश्मीर युद्ध आणि त्यात पाकिस्तानचा पराभव पाहिला. ताश्कन्द शान्तता करारावर स्वाक्षर्र्या झाल्यानन्तर, युद्धानन्तर ताश्कन्द येथे त्यांचा अव अकारण आणि अपघाती मृत्यू झाला. शास्त्री नन्तर पन्तप्रधानपदी जवाहरलाल नेहरू यांच्या कन्या इन्दिरा गान्धी यांची देशाच्या पहिल्या महिला पन्तप्रधानपदी निवड झाली. इन्दिराजींचे पहिले दोन कार्यकाळ ११ वर्षे चालले, ज्यात त्यांनी बॅंकांचे राष्ट्रीयीकरण आणि पूर्वीच्या राजपरिवरांना शाहि भत्ते आणि राज पदवी रद्द करणे यासारख्या कठोर उपाययोजना केल्या. याबरोबरच १९७१च्या पाकिस्तानशी युद्ध , बांगलादेशची स्थापना, जनमत करून सिक्कीमचा भारत प्रवेश करणे, पोखरणमधील भारताची पहिली अणुचाचणी इन्दिरा गान्धींच्या कारकीर्दीतही यासारख्या ऐतिहासिक घटना घडल्या. परन्तु या सर्व कामगिरी असूनही इन्दिरा गान्धीनी १९७५ ते १९७९ पर्यंत कुप्रसिद्ध आणीबाणी लागू केली. अन्तर्गत गडबड आणि अराजक्यावर नियन्त्रण ठेवण्यासाठी सरकारने लोकशाही नागरी अधिकारांंचे उच्चाटन केले. 'राजकीय विरोधाचे दमन केल्यामुळे 

हा काळ कुविख्यत् राहिला 
आणिबाणी कोणत्याही लोकशाही असलेल्या राष्ट्रास लाजवेल अशी घटना होती.

या आणीबाणीमुळे इन्दिराजींच्या विरोधात जनमत बनले. विरोधाच्या लहरीमुळे आणीबाणीच्या समाप्तीनन्तर १९७७ च्या निवडणुकीत विरोधी पक्षाच्या सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन कॉंग्रेसविरोधात जनता पक्षाच्या नेतृत्वामधे लढा दिला आणि कॉंग्रेसला पराभवी करण्यात ते यशस्वी झाले. जनता पक्ष युतीच्या वतीने मोरारजी देसाई हे देशातील पहिले - अकांग्रेसी पन्तप्रधान झाले. पन्तप्रधान मोरारजी देसाई यांच्या सरकार मधे बर्‍यापैकी परस्परविरोधी मताचे राजकीय होते. विविध राजकीय निर्णयांवर समन्वय साधणे, ऐक्य करणे आणि एकसन्ध करणे फारच अवघड होते. अडीच वर्षांच्या राजवटीनन्तर त्यांचे शासन २६ जुलै १९७९ रोजी मोरारजींच्या राजीनाम्याने पडले. त्यानन्तर, थोड्या काळासाठी मोरारजींच्या सरकारमधील उपपन्तप्रधान असलेले चौधरी चरण सिंह यांनी कॉंग्रेसच्या पाठिम्ब्याने बहुमत सिद्ध केले व आणि पन्तप्रधानांची शपथ घेतली.पण या सरकारमधेही परस्परविरोधी मतांमुळे अवघ्या ५ महिन्यांनी ( ५ जुलै 1979) शासन पडले, त्यांनादेखील घटकांसमवेत समन्वय साधणे अवघड झाले आणि शेवटी कॉंग्रेसने पाठिम्बा काढून घेतल्याने बहुमत गमावले गेले आणि त्यांना राजीनामा द्यावा लागला. ३ वर्ष कॉंग्रेस सत्तेतुन बाहेर होती व् पुन्हा पूर्ण बहुमताने पुन्हा सत्तेत आलीआणि इन्दिरा गान्धी त्यांच्या दुसर्‍या कार्यकाळात निवडून आल्या . त्यांनी घेतलेला सर्वात कठोर आणि विवादास्पद निर्णय म्हणजे ऑपरेशन ब्लू स्टार, जो अमृतसरच्या हरिमन्दिर साहिबमध्ये लपलेल्या खलिस्तानी दहशतवाद्यांविरूद्ध घेतला गेला. दरम्यान सुवर्णमन्दीरात बरेच नागरिकही उपस्थित होते. त्यांचाही यात मृत्यु झाला. याचमुळे शिखांचे सर्वोच्य धार्मिक स्थळ सुवर्णमन्दीरातील ही कारवाई वादग्रस्त ठरली, हिंसाचाराची मालिका येथेच न सम्पता याचीच परिणिती पुढे पन्तप्रधान इन्दिरा गान्धींची त्यांच्याच शीख सुरक्षारक्षकांकडुन झालेली हत्या व त्यानन्तर उसळलेल्या शीख विरोधी दंग्यांत झाले. त्याचा कार्यकाळ ३१ डिसेम्बर १९८९ रोजी त्याच्या हत्येनन्तर सम्पला.

१९८०-२०००
१९४७-८०
२०००-उपस्थित
कालखंडानुसार पंतप्रधानांचा इतिहास