"हे सुद्धा पहा: मायक्रोसॉफ्ट विंडोजचा इतिहास"

विंडोज २००० ही संचालन प्रणाली मायक्रोसॉफ्टच्या विंडोज एनटी या संचालन प्रणाल्यांच्या मालिकेतील एक संचालन प्रणाली आहे. तिची पूर्वक्रमिक विंडोज एनटी ४.० आहे. विंडोज २००० साठी प्रथम विंडोज एनटी ५.० हे नाव ठरवण्यात आले होते. विंडोज एनटी ५.० ची पहिली बीटा आवृत्ती सप्टेंबर १९९७ मध्ये प्रकाशित झाली तर दुसरी बीटा आवृत्ती ऑगस्ट १९९८ मध्ये प्रकाशित झाली. ऑक्टोबर २७, १९९८ रोजी मायक्रोसॉफ्टने या संचालन प्रणालीचे अंतिम नाव "विंडोज २०००" असेल असे घोषित केले. हे नाव या प्रणालीच्या प्रकाशन दिनांक दर्शवत होते. जानेवारी १९९९ मध्ये विंडोज २००० ची तिसरी बीटा आवृत्ती प्रकाशित झाली. विंडोज २००० ची सांकेतिक नावे विंडोज एनटी ५.० व मेम्फिसएनटी (MemphisNT) ही आहेत. विंडोज २००० सेवा पॅक १ चे सांकेतिक नाव "ॲस्टेरॉइड" असे ठरवण्यात आले होते तर विंडोज २००० ६४-बिट प्रणालीचे सांकेतिक नाव "जानस" ठेवण्यात आले होते. विकासाच्या काळात डीईसी अल्फा संगणकासाठी एक आवृत्ती तयार करण्यात आली होती. प्रकाशन उमेदवाराच्या प्रकाशनानंतर कॉम्पॅक या कंपनीने डीईसी अल्फासाठीचे विंडोज एनटीचे समर्थन काढून घेतल्यावर ही आवृत्ती तशीच सोडून देण्यात आली होती. येथून मग पुढे मायक्रोसॉफ्टने जुलै १९९९ ते नोव्हेंबर १९९९ या काळात तीन प्रकाशन उमेदवार प्रकाशित केले आणि अखेरीस डिसेंबर १२, १९९९ रोजी विंडोज २००० ही मायक्रोसॉफ्टच्या भागीदारांसाठी प्रकाशित झाली. लोकांसाठी विंडोज २००० ची संपूर्ण आवृत्ती फेब्रुवारी १७, २००० रोजी प्रकाशित झाली. या घटनेच्या तीन दिवस आधी मायक्रोसॉफ्टने विंडोज २००० ची जाहिरात "विश्वाससार्हतेतील एक मानक" म्हणून केली. याच दिवशी मेरी जो फोले यांच्याकडून मायक्रोसॉफ्टने सादर केले एक स्मृतिपत्र फुटले व त्यात विंडोज २००० मध्ये "६३,००० हून अधिक ज्ञात त्रुटी" असल्याचे सांगण्यात आले होते. यानंतर मायक्रोसॉफ्टने मेरी जो फोले यांना काही काळासाठी ब्लॅकलिस्टमध्ये टाकले. तरीही, अब्राहम सिल्बर्टचात्झ आणि इतरांनी "विंडोज २००० ही मायक्रोसॉफ्टने त्यावेळी प्रकाशित केलेली सर्वांत जास्त विश्वासार्ह व स्थिर संचालन प्रणाली होती. ह्यातील विश्वासार्हता ही परिपक्व स्रोत संहितेतून, प्रणालीचा बाह्य ताण तपासणे व चालकांतील अनेक महत्त्वाच्या चुका स्वयंचलितरीत्या ओळखणे यातून येते." असे विधान त्यांच्या संगणक विज्ञानाच्या पाठ्यपुस्तकातून केले. इन्फर्मेशनवीक या साप्ताहिकाने विंडोज २००० च्या परीक्षणाचा सारांश "आमची परीक्षणे सांगतात की विंडोज एनटी ४.० च्या अनुक्रमिकामध्ये आम्हाला जे अपेक्षित होते ते सर्व आहे. अर्थातच, विंडोज २००० परिपूर्ण नाही." अशा शब्दात सांगितला. वायर्ड न्यूजने नंतर विंडोज २००० या संचालन प्रणालीचे "सुमार" म्हणून वर्णन केले. नोवेल या कंपनीने मायक्रॉसॉफ्टच्या ॲक्टिव्ह डिरेक्टरीची चिकित्सा केली आणि असे प्रतिपादन केले की मायक्रोसॉफ्टची ॲक्टिव्ह डिरेक्टरी ही नोवेलच्या स्वतःच्या नोवेल डिरेक्टरी सर्व्हिसेस पेक्षा कमी विश्वासार्ह आहे.

विंडोज २००० ही आधी ठरवल्याप्रमाणे विंडोज ९८ व विंडोज एनटी ४.० या दोन्ही प्रणाल्यांची अनुक्रमिक ठरणार होती. परंतु, यात बदल होऊन विंडोज ९८ ची एक अद्ययावत केलेली आवृत्ती विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्ती १९९९ मध्ये प्रकाशित झाली तर विंडोज एमई ही संचालन प्रणाली २००० च्या उत्तरार्धात प्रकाशित झाली. विंडोज २००० सेवा पॅक १ च्या प्रकाशित होण्याच्या काळातच मायक्रोसॉफ्टने विंडोज २००० डेटासेन्टर सर्व्हर आवृत्ती प्रकाशित केली. सप्टेंबर २९, २००० रोजी प्रकाशित झालेल्या विंडोज २००० डेटासेन्टर सर्व्हर आवृत्तीमध्ये ३२ प्रक्रियकांना समर्थन होते.

फेब्रुवारी २४, २००४ रोजी किंवा त्याच्या थोडा काळ आधी मायक्रोसॉफ्ट विंडोज २००० व विंडोज एनटी ४.० यांच्या स्रोत संहितांचा काही भाग आंतरजालावर बेकायदेशीररित्या उपलब्ध झाला. स्रोत संहिता बेकायदेशीररित्या प्रकाशित करणारा मात्र अघोषित आहे. या घटनेस प्रत्त्युत्तर म्हणून मायक्रोसॉफ्टने खालील निवेदन प्रसारित केले:

मायक्रोसॉफ्टच्या या इशाऱ्याचा काहीही परिणाम झाला नाही. फुटलेली स्रोत संहिता असलेला संग्रह संचिका आदानप्रदान जालावर मोठ्या प्रमाणात पसरला.

दृश्य खेळ
संचिका प्रणालीमधील कूटबद्धता
आवृत्त्या
इतिहास