ब्रिटीश सत्तेच्या काळात जेव्हा कोलकाता एकात्मिक भारताची राजधानी होती, तेव्हा कोलकाता हे लंडननंतर ब्रिटीश साम्राज्याचे दुसरे सर्वात मोठे शहर मानले जात असे. हे शहर राजवाडे, पूर्वेकडील मोती इ. म्हणून ओळखले गेले. याच काळात बंगालमध्ये आणि विशेषत: कोलकातामध्ये बाबू संस्कृतीची भरभराट झाली, जी ब्रिटिश उदारमतवाद आणि बंगाली समाजातील अंतर्गत उलथापालथीचा परिणाम होती, ज्यामध्ये बंगाली जमींदारी व्यवस्था हिंदू धर्माच्या सामाजिक, राजकीय आणि नैतिक मूल्यांमध्ये कार्यरत होती. या संघर्षाचा परिणाम म्हणजे ब्रिटिशांच्या आधुनिक शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिक्षण घेत असलेल्या काही लोकांनी बंगालच्या समाजात सुधारणावादी चर्चेला उधाण दिले. मुळात, "बाबू" असे म्हणतात जे पाश्चात्य मूल्ये शिकण्याच्या दृष्टीने भारतीय मूल्यांकडे पाहत असत आणि स्वतः ला शक्य तितक्या पाश्चात्य रंगांशी जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करतात. परंतु कोट्यावधी प्रयत्नानंतरही, जेव्हा त्यांची इंग्रजांमधील अस्वीकार्यता कायम राहिली, तेव्हा नंतर त्याचे सकारात्मक परिणामही समोर आले, त्याच वर्गातील काही लोकांनी बंगालचे पुनर्जागरण म्हणून ओळखले जाणारे नवीन वादविवाद सुरू केले. याअंतर्गत बंगालमध्ये सामाजिक, राजकीय आणि धार्मिक सुधारणांचे अनेक नाविन्यपूर्ण प्रयत्न झाले आणि बंगाली साहित्याने इतर भारतीय समुदायाद्वारे वेगाने स्वीकारल्या गेलेल्या नवीन उंचीला स्पर्श केला.

इतिहास
आधुनिक कोलकाता
बाबू संस्कृती आणि बंगाली नवनिर्मितीचा काळ
दळण वळण