बंडाळी माजवणाऱ्या आणि अशा सैनिकांबद्दल सहानुभूती बाळगणाऱ्या अनेक अधिकाऱ्यांना अलेक्झांडरने नव्याने वसवलेल्या शहरांत मागे राहण्याचे आदेश दिले. कोएनसचा अचानक मृत्यू झाला आणि स्वतः अलेक्झांडरने समुद्रमार्गे परतण्याचा निर्णय घेतला. नंतर सैन्यासह तो पश्चिमेला झेलम नदीच्या दिशेने गेला. समुद्रमार्गाने परतण्यासाठी जहाजे बांधणे आवश्यक होते. जहाजांचे बांधकाम होत असता अलेक्झांडरने तेथेच आपला तळ ठोकला होता.

पावसाळ्यानंतर नोव्हेंबर महिन्यात अलेक्झांडरने मुलतान प्रांतातून परतीचा प्रवास सुरू केला. येथे अलेक्झांडरच्या सैन्याची माळवा आणि क्षुद्रक या लहान राज्यांशी तुंबळ लढाई झाली. हेफेस्टियन आणि टोलेमी यांनी पूर्वेकडून हल्ला चढवला तर अलेक्झांडरने घोडदळाचे नेतृत्व केले. या युद्धात भारतीय राज्यांनी शरणागती पत्करली तरी ग्रीक सैन्याची बरीच हानी झाली. स्वतः अलेक्झांडर छातीला बाण लागून फुप्फुसाला इजा झाल्याने जबर जखमी झाला. ही गंभीर दुखापत त्याला आयुष्यभर पुरली. अलेक्झांडरने रॉक्सेनच्या वडिलांना या राज्यांचे क्षत्रप बनवले.

यानंतर सिंध प्रांतातून प्रवास करत असताना अलेक्झांडरच्या सैन्याची मूषिक आणि शंभू (सिंध प्रांतातील लहान राजे) या दोन राजांच्या सैन्याशी चकमक झडली. भारतीय ब्राह्मणांनी या युद्धाची ठिणगी सर्वदूर पसरवली असे इतिहास सांगतो. येथून अलेक्झांडरचे सैन्य पट्टाला या (पाताळ, आधुनिक पाकिस्तानातील हैदराबाद शहर) प्राचीन शहरात पोहोचले. भारतात आपले अनेक अधिकारी तैनात करून ग्रीक सैन्याने बलुचिस्तानमार्गे वाळवंटातून पर्शियाच्या दिशेने वाटचाल केली. हा प्रवास सुमारे ६० दिवस चालला. त्या प्रवासात पाणी व अन्नाच्या कमतरतेमुळे ग्रीक सैन्याला फार हाल काढावे लागले. जीवितहानीही मोठ्या प्रमाणात झाल्याचे सांगितले जाते. हे वाळवंट पार केल्यावर अलेक्झांडरच्या सैन्याने कार्मेनियातील पुरा या प्राचीन शहरात मुक्काम ठोकला. तोपर्यंत भारतातील लहानमोठ्या राज्यांनी उठाव करून ग्रीक शासनाला जेरीस आणले होते. येथे अलेक्झांडरची भेट समुद्रमार्गाने सैन्यासह आलेल्या निअर्कसशी झाली. इथला मुक्काम पुढे सुसाला हलवण्याचे ठरले.

परतीचा प्रवास
जन्म व बालपण
सैन्यात बंडाळी
शिक्षण