भारतातील प्राचीन काळातील ‘गुरूकुल’ परंपरेमध्ये वेद, ज्योतिष, खगोलशास्त्रांबरोबर भाषेच्या विकासाकडे विशेष लक्ष दिले जात होते. गुरूकुल पद्धतीत “सकल लिपी ज्ञान” या अभ्यासक्रमात देवनागरी, द्रविडी, इत्यादी भाषांचा विकास कसा होईल याची काळजी घेतली जायची. वेगवेगळ्या प्रांतांतील भाषांचाही अभ्यास केला जात असे, त्यामध्ये “ओड्र लिपी” चाही समावेश होता. ओड्र लिपीचा विकास व जतन ओड्र साम्राज्यातच झाला. कालप्रवाहात वडार (ओड्र) जमातीचे भारतभर स्थलांतर झाले.

आंध्रप्रदेश, कर्नाटक, महाराष्ट्र इत्यादी राज्ये दक्षिणेकडील द्रविड भाषासमूहामध्ये येतात तेथे वडर (वड्ड) जमातीची भाषा तेलगू आहे. जमातींच्या स्थलांतराच्या कालखंडात प्रादेशिक भाषांचा विकास झालेला असून तेलगु भाषेच्या प्रवाहात प्रादेशिक भाषेच्या अनुषंगाने वडारी भाषेचा विकास झालेला दिसुन येतो.

सिंध, हरियाणा, पंजाब, मध्यप्रदेश, दिल्ली आणि राजस्थान या प्रांतांमध्ये ओडकी (Oadki) भाषा प्रामुख्याने बोलली जाते. पंजाब, पाकिस्तान या भागातील वडर पंजाबी बोलतात तर हरियाणा मधील वडार हरयान्वी भाषेचा वापर करतात.

ओड्र-वडार
पुस्तके
मनुस्मृति
भाषा