मूल न होणाऱ्या आणि तसेच मुलगा न होणाऱ्या स्त्रियांना बऱ्याचदा मानवी समुहात मानहानी सहन करावी लागे, प्रत्यक्षात मूल/मुलगा होण्यास पुरुषसुद्धा बरोबरीने जबाबदार असू शकतात. आजच्या काळात वैज्ञानिक प्रगतीने आधुनिक वैद्यकशास्त्र जवळपास प्रत्येक दांपत्यास अपत्यप्राप्ती करून देऊ शकते.

पूर्वीच्या काळी योनी मार्गातील पातळ पापुद्रा हा कौमार्याचे लक्षण मानले जात असे. समागमाच्या क्रियेत हा पडदा फाटला तर सौम्य रक्तस्राव होत असे, पण रक्तस्राव झाला नाही तर विवाहोत्तर पहिल्या समागमानंतर कित्येक विवाहित जोडप्यांचे संसार सुरू होण्याआधीच मोडत. पण आधुनिक वैद्यकशास्त्रानुसार अतिश्रम, पोहणे, पळणे सायकल चालवणे अशा व्यायाम प्रकारांतही हा पडदा फाटतो. याचा अर्थ या पडदा नसणे हे कौमार्य नसल्याचे लक्षण समजू नये.

वैज्ञानिक दृष्ट्या, कुटुंबकल्याण शस्त्रक्रिया किंवा निरोधाच्या वापरानंतर देखील क्वचित संतति संभवते. पण यास व्यभिचार असे समजण्याची चूक असंख्य पुरुष करत असतात.

पुरूषांच्या कुटुंबकल्याण शस्त्रक्रियेने बलहानी होते असा समज काही काळ भारतीय समाजात पसरला होता, या गैर समजाचा राजकीय परिणाम देखील आणीबाणीच्या आणि त्यानंतरच्या काळात अनुभवला गेला. हा गैरसमज दूर करण्याकरता प्रचंड प्रमाणात जाहिरातबाजी करावी लागली. 

शाळेंत 'लैंगिक शिक्षण' हा वेगळा विषय असावा काय? यावर अनुकूल आणि विरुद्ध दृष्टिकोण असतात.
"लैंगिक शिक्षणात केवळ शरीराची आणि त्याच्या क्रियांची माहिती देता उपयोगी नाही, तर मुळात स्त्रीला "नाही' कधी म्हणायचे हे शिकवले गेले पाहिजे."..."मुलाला लैंगिक शिक्षण कधी देण्यात यावे", हा नेहमीच विचारला जाणारा प्रश्‍न. मूल स्वतःच्या शरीराबद्दल, जन्माबद्दल पहिला प्रश्‍न विचारते की "मी कुठून आलो?" या प्रश्‍नाचे आईच्या गर्भातून, हे अगदी योग्य उत्तर द्यायला अनेक पालक धजावत नाहीत, कारण त्यापुढील प्रश्‍न हा गर्भाशय म्हणजे काय? असा असतो; पण आपल्याला त्याचे उत्तर देता येत नाही. आणि त्याहीपेक्षा ते कसे द्यावे हेच कधी सांगितले गेलेले नाही." 
डॉ. विठ्ठल प्रभू

लैंगिक शिक्षणाच्या बाजूने दृष्टिकोण
लैंगिक शिक्षणाची सोय
प्रास्ताविक
कुटुंबकल्याण