पंडित आणि चाटें पोरें । येक कैसीं ॥ १३ ॥ </br> 

जातीच्या बेड्या तोडणे त्याकाळात सर्वांना शक्य नव्हते हे लक्षात घेतले तरी वारकरी, नाथ, महानुभाव या संप्रदायांत ब्राह्मणांनी दुसर्‍या जातीचा गुरू केला तरी चालत होता .

नवीन सुधारणा शक्य नसली तरी जुनी सुधारणा मोडण्याची रामदासांना गरज नव्हती, पण तरीही रामदासांनी आधी रूढ होत आलेली अन्य जातीचा गुरूु करण्याची पद्धत मोडण्याचे प्रयत्न केले आहेत

नीच यातीचा गुरु | तो हि कानकोंडा विचारू |
ब्राह्मसभेस जैसा चोरू | तैसा दडे ||

- ब्राह्मणाने कनिष्ठ वर्णाचा गुरु करू नये याला कारण काय तर -

गुरूला नमस्कार करावा लागतो व त्यामुळे नीच यातीला नमस्कार करावा लागेल आणि त्यामुळे भ्रष्टाचार होईल म्हणून ...

ऐसी साकडी दोहीकडे | तेथे प्रस्ताव घडे |
नीच यातीस गुरुत्व न घडे | याकारणे ||

आता असो हा विचारू | स्वयातीचा पाहिजे गुरु |
नाहीतरी भ्रष्टाकरू | नेमस्त घडे ||

अर्थात एखाद्याला नीच यातीचा गुरू खूप आवडलाच असेल तर त्याने स्वतः भ्रष्ट व्हावे पण इतरांना भ्रष्ट करू नये. ते दूषण ठरेल.

तथापि आवडी घेतली जीवे | तरी आपणाची भ्रष्टावे |
बहुत जनांसी भ्रष्टवावे | हे तो दुषणाची कि ||

( दशक ५ वा, समास २ रा , दासबोध ) 


समर्थ रामदासांचे साहित्य
जैनांबद्दल
अस्पृश्यतेची दु:खे मांडणारे लेखन
गौतम बुद्धांचा दृष्टिकोण