त्रिरश्मी बौद्ध लेणी ही सुमारे इ.स. पूर्व २०० च्या दरम्यान खोदलेल्या बौद्ध लेणी आहेत. भारत सरकारने या लेण्यांना महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून दिनांक ३ एप्रिल, इ.स. १९१६ रोजी घोषित केलेले आहे. सातवाहन राजांनी या लेणी खोदण्यासाठी वेळोवेळी दान दिले असा उल्लेख येथील शिलालेखात आढळून येतो. 
सातवाहन आणि क्षत्रप या राजवंशाने लेणी कोरण्यास अमूल्य योगदान दिलेले आहे. शिलालेख हे त्रिरश्मी लेण्यांचा इतिहास सांगणारा महत्त्वाचा स्रोत आहे. नाशिक या भूभागावर सातवाहन राजांचे अधिराज्य असल्याचे पुरावे पाहायला मिळतात. नाशिक चा उल्लेख शिलालेखातून पाहायला मिळतो. 

इतिहास
स्वरूप
अधिक माहिती
वाहतूक व्यवस्था