काठमांडूच्या काही भागांमध्ये पुरातत्त्वीय उत्खननात प्राचीन संस्कृतींचा पुरावा आढळला आहे. यापैकी सर्वात जुने शोध हे मलिगांव येथे सापडलेलला एक पुतळा आहे, जे १८५ ए.डी. येथे समजले होते. पुरातत्वशास्त्रज्ञांचा विश्वास आहे की ते दोन हजार वर्षां पूर्वीचे आहे. पाषाण शिलालेख हे वारसा स्थानांवर सर्वव्यापी तत्व आहे आणि नेपाळच्या इतिहासात महत्त्वाचे स्रोत आहे. 

काठमांडूचा सर्वात जुना संदर्भ जेसुइट फादर्स जोहान ग्रुबर आणि अल्बर्ट डी ऑरव्हिल यांच्या खात्यात आढळतो. १६६१ मध्ये ते तिबेटवरून भारतात परत गेले आणि त्यांनी कळविले की नेपाळ साम्राज्याची राजधानी "कॅडमेंडू" गाठली. 

प्राचीन इतिहास

काठमांडूचा पुरातन इतिहास त्याच्या परंपरागत पौराणिक कथा व कल्पनेत वर्णन केला आहे. स्वयंभू पुराणानुसार वर्तमान काळात काठमांडू एकदा नागपूर नावाचा एक प्रचंड आणि खोल तलाव होता, कारण तो सर्पांनी भरलेला होता. बोधिसवत मांजुसरी यांनी तलावाची हद्द आपल्या तलवारीने काढून टाकली आणि तेथून पाणी बाहेर काढण्यात आले. त्यानंतर त्यांनी मांजपट्टन नावाचे एक शहर स्थापन केले आणि धर्माकरांना जमीन दिली. काही काळानंतर, बनसुर नावाच्या एका व्यक्तीने आउटलेट बंद केला आणि घाटी पुन्हा झीलमध्ये वळवली. मग भगवान कृष्ण नेपाळला आले, बानसुरला ठार केले आणि पुन्हा पाणी काढून टाकले. त्यानंतर ते  नेपाळचे राजा बनले. 

शिवपुराणाची कोटिद्र संहिता, अध्याय ११, श्लोक १८ असे स्थान आहे ज्याला नयपाल शहर असे संबोधले जाते जे आपल्या पशुपती शिवलिंगासाठी प्रसिध्द होते. नेपाळ हे नाव कदाचित नायपाला या शहरापासून उद्भवले.

लिच्छवी युग
भूगोल
मल्ला युग
इतिहास