धवळे जसे लौकिक विवाहप्रसंगी गायिले जात, तसेच ते भक्तांनी कौतुकाने साजर्‍या केलेल्या देवांच्या विवाहप्रसंगीही गायले जात. महदंबेने रचलेले धवळे स्त्रीसुलभ भावनांनी रंगलेले असून त्यांची रचनासुद्धा सुंदर वाटते. त्या धवळ्यातील सुरुवातीच्या काही ओळी अश्या आहेत – ‘‘श्री चक्रधराचे सीरी धरौनिया श्रीचरणां | मग धवळी गाइनु गोविंद राणा॥ जेणे रुकुमीणी हरीएली | जेणे जगी पवाडे केले अती बहुतु ॥ पाविजे परमा गती | भक्ती आइकीतां श्रीकृष्णचरित्रु ॥ याप्रमाणे महादंबेच्या धवळ्यांचे छंदविशेष आहेत. एकनाथांचे धवळे असे – ‘‘लग्ना येरे दिसी उटणे मांडले | धवळे आरंभिले संभ्रमेसी ॥ धवळामाजी गाणी गाईले रामनाम | एकोनिया प्रेम बरा आले ॥ दासोपंतांच्या धवळ्यांची रचना पुढीलप्रमाणे – ‘‘प्रकृतिपुरुषे दोन्ही बोवलां स्वस्थानी | चिन्मात्री निर्गुणी बैसविली ॥ तेथे आलीया वर्‍हाडिणी हरिद्रा घेऊनि | कुंकुमे मर्दुनी योग केला ॥ नाथांचे व दासोपंतांचे धवळे धनश्री रागातील रचले आहेत.

संदर्भ
समर्थ रामदास
शब्दाची व्युत्पत्ती
संत कवींनी रचलेले धवळे