 उपस्थितांनी मृतदेहावर चंदनकाष्ठ, अन्य लाकूड, उदबत्ती किंवा कापूर ठेवावा. ही कृती शास्त्रात नसून ती लौकिक पद्धत आहे.

 आणलेल्या अग्नीच्या साहाय्याने कर्त्याने चितेला अग्नी द्यावा.

 प्रथम मृतदेहाच्या (पुरुष असल्यास) डोक्याकडे किंवा (स्त्री असल्यास) पायाकडे आणि त्यानंतर अप्रदक्षिणेने (घड्याळाच्या काट्यांच्या उलट्या दिशेने) फिरत चारही अंगांनी (बाजूंनी) चिता प्रज्वलित करावी. त्यासाठी आणलेल्या अग्नीवर माडाची एखादी झावळ पेटवून घ्यावी.

 चितेमध्ये ‘टायर’सारख्या वस्तूंचा वापर टाळावा. रॉकेलचा वापर करावयाचा झाल्यास तो अत्यल्प करावा.

शक्यतो चितेचा धूर आपल्या अंगाला लागू देऊ नये.

मृतदेहाचा कपाळमोक्ष झाल्यानंतर (कवटी फुटल्याचा ध्वनी ऐकू आल्यानंतर) कर्त्याने खांद्यावर पाण्याचे मडके घेऊन मृत व्यक्तीच्या पायांकडे दक्षिण दिशेला तोंड करून उभे रहावे. दुसर्या कोणत्याही व्यक्तीने कर्त्याच्या मागे उभे राहून स्मशानातीलच लहान दगडाने (या दगडाला ‘अश्मा’ असे म्हणतात.) त्या मडक्याच्या गळ्याच्या खाली एक भोक पाडावे. कर्त्याने मडक्यातील पाणी सांडवित चितेभोवती घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने पहिली प्रदक्षिणा घालावी. दुसर्याने परत मडक्याला पहिल्या भोकाच्या खाली दुसरे भोक पाडावे. यानंतर कर्त्याने आधीसारखीच दुसरी प्रदक्षिणा घालावी. यानंतर दुसर्याने परत मडक्याला दुसऱ्या भोकाच्या खाली तिसरे भोक पाडावे. कर्त्याने आधीसारखीच तिसरी प्रदक्षिणा घालावी. तिसऱ्या प्रदक्षिणेनंतर मृत व्यक्ती पुरुष असल्यास त्याच्या डोक्याकडे मृतदेहाला पाठ करून आणि मृत व्यक्ती स्त्री असल्यास तिच्या पायांकडे मृतदेहाला पाठ करून कर्त्याने उभे रहावे अन् मागे न पहाता मडके खांद्यावरून मागच्या अंगाला टाकून फोडावे.

‘हल्लीच्या काळात अंत्यसंस्कार करतांना काही ठिकाणी चितेत लाकडांसोबतच टायर, रॉकेल, इत्यादी साधनांचा वापर केला जातो. धर्मशास्त्रानुसार अंत्यसंस्कारासाठी शक्यतो लाकूड, गोवर्यात, तूप, कापूर, उदबत्ती, धूप इत्यादी सात्त्विक वस्तू वापराव्यात. तुपाचा वापर करणे शक्य नसल्यास तेलाचा वापर करू शकतो. 

टायर लाकडापेक्षा जास्त वेळ जळते, कुठेही सहज उपलब्ध होते आणि आर्थिकदृष्ट्या परवडते. त्यामुळे सध्याच्या काळात अंत्यसंस्कार करतांना टायर, रॉकेल इत्यादी वस्तूंचा वापर केला जातो. टायर, रॉकेल इत्यादी वस्तू तमोगुणी आहेत. त्यांच्या ज्वलनामुळे वातावरण तमोगुणी होते.

टीप – सध्याच्या काळात चितेला अग्नी देऊन झाल्यावर लगेचच वरील कृती करतात.

 कर्त्याने मडक्याला भोक पाडण्यासाठी वापरलेला अश्मा सुरक्षितपणे घरी आणावा.

भाग १
अंत्ययात्रा
पिंडदान
दहनविधी