रामायणात ध्वजाचे स्वरूप पताकेप्रमाणे असावे, असा संकेत रामाने त्याची घडी करून डोक्याखाली घेतलेल्या त्याच्या भुजाच्या वर्णनावरून मिळतो. कालिदासाच्या रघुवंशावर ‘शिशुहितैषिणी‘ नामक टीका लिहिणार्‍या चरित्रवर्धनाने ध्वजस्तंभ हत्तीच्या आकाराप्रमाणे (म्हणजेच भव्य) चौकोनी स्तंभ असल्याचे सूचित केले आहे. तो म्हणतो ""गजाकारं चतुःस्तंभं पुरद्वारे प्रतिष्ठितं। पौराः कुर्वन्ति शरदि पुरुहूत महोत्सवं॥"". इंद्रध्वजाच्या सहाव्या शतकातील स्वरूपाची माहिती मुख्यत्वे वराहमिहिराच्या बृहत्संहितेतून येते. प्राचीन भारतातील इंद्रध्वज महोत्सव लेखाच्या लेखिका नीला कोर्डे यांच्या उद्‌धृतांनुसार मम्मटाच्या ‘काव्यप्रकाश‘ या काव्यशास्त्रविषयक ग्रंथातील द्वितीय उल्लासात ‘‘इन्द्रार्था स्थूणा इन्द्रः‘‘ (इंद्रारासाठी असलेला स्तंभ म्हणजेच इंद्र) असा उल्लेख आहे. नगरद्वारात किंवा राजद्वारात हा ध्वजदंड उभारला जाई. तो शत्रूच्या दिशेने झुकविण्यात येत असे, ध्वज उभारताना त्याला आधार देण्यासाठी आठ दिशांना आठ दोर्‍या बांधण्यात येत. या ध्वजाला सात छोट्या ध्वजा बांधण्यात येत. त्या नंदा, उपननंदा, जया, विजया, दोन वसुंधरा व शक्रमाता अश्या एकूण सात असत. वराहमिहिरानुसार हा ध्वज इंद्रास विष्णूकडून प्राप्त झाला; तो इंद्राने त्या ध्वजाला माळा, घुंगरू, घंटा, छत्र व रत्‍नादी आभूषणांनी सुशोभित करून तो युद्धात त्याच्या ८ चाकांच्या रथावर उभारला, त्याचा ध्वज तेजस्वी, सूर्याप्रमाणे देदीप्यमान दिसत होता.

इंद्रध्वजासाठी लागणारा वृक्ष अरण्यातून आणावा लागे. वराहमिहिर म्हणतो - उद्यान देवतालय पितृवन वल्मीकमार्ग चितिजाताः।कुब्जोर्ध्वशुष्क कण्टकिवल्लीवन्दाक युक्ताश्च ॥१३॥ बहुविहगालय कोटरपवनानल पीडिताश्च ये तरवः। ये च स्युः स्त्रीसंज्ञा न ते शुभाः शक्रकेत्वर्थे ॥१४॥ वराहमिहिरानुसार उद्यान, मंदिर, श्मशान (पितृवन), मातीचा ढिगारा (वल्मीक), रस्ता (मार्ग), यज्ञभूमी (चिति) येथे उत्पन्न झालेले, ठेंगणे (कुब्ज), वर सुकलेले (ऊर्ध्वशुष्क) काटेरी वेलींनी (कण्टकिवल्ली) वेढलेले, ज्या वृक्षांच्या ताण्यातून स्वतंत्र वृक्षाचा अंकुर फुटला आहे (वन्दाक) असे, अनेक पक्ष्यांचे निवासस्थान (बहु विहग + आलय) व घरटी (कोटर) असलेले, वारा व अग्नीने पीडित (पवन + अनलपीडिताः) तसेच स्त्रीलिंगी नावे (स्त्रीसंज्ञा- उदा. कदली बदरी) असलेले वृक्ष शक्रकेतु म्हणजे इंद्रध्वज बनविण्यास अशुभ आहेत. 

आधुनिक काळातील उत्सव
स्वरूप आणि रचना
शक्रोत्सव
जैन आणि बौद्ध धर्मातील इंद्रध्वज आणि उत्सव उल्लेख