ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસનપ્રક્રિયામાં ગેરવ્યવસ્થા અથવા તબીબી હતાશાના કારણે ઊંઘની ગુણવત્તા નબળી થઈ શકે છે. વ્યક્તિને રાહત આપનારી ચોથા તબક્કાની ઊંઘ અથવા ડેલ્ટા ઊંઘ ના મળી હોય ત્યારે ઊંઘની ગુણવત્તા નબળી બની શકે છે. આમ છતાં કેટલાક લોકો એવા પણ છે કે મગજને નુકસાન થયું હોય તેવા લોકો ચોથા તબક્કાની ઊંઘ મેળવી શકતા નથી, કે જે સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ જીવન તરફ દોરી જાય છે.

ઊંઘમાં શ્વસનમાં ગેરવ્યવસ્થાની સ્થિતિનું નિર્માણ થવા માટે ઊંઘ દરમિયાન વ્યક્તિની શ્વાસોચ્છવાસની પ્રક્રિયામાં દખલ જવાબદાર હોય છે અને આ રીતે તેની સામાન્ય ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચે છે. આવા સંજોગોની વિઘાતક અસરના ભાગરૂપે ઊંઘનાર વ્યક્તિના શ્વસનતંત્રના કેટલાક ભાગ પોતાની સક્રિયતા ગુમાવી દે છે અથવા અંશતઃ પતન પામે છે. શ્વસનપ્રક્રિયામાં ગેરવ્યવસ્થાના કારણે ખલેલયુક્ત ઊંઘ ધરાવતા લોકો ઘણી વાર જાગવાનું ભૂલી જાય છે અથવા શ્વાસોચ્છવાસમાં મુશ્કેલી અનુભવે છે, પરંતુ તેઓ દિવસ દરમિયાન વધારે પડતી ઊંઘની ફરિયાદ કરતા હોય છે. કેન્દ્રીય ઊંઘ શ્વસન ગેરવ્યવસ્થાના કારણે કેન્દ્રીય ચેતાતંત્રની સામાન્ય શ્વસન સંવેદનામાં વિક્ષેપ પડે છે અને શ્વાસોચ્છવાસને ફરીથી સામાન્ય બનાવવા માટે વ્યક્તિએ ફરજિયાતપણે ઊંઘમાંથી ઊઠવુ પડે છે. ઊંઘમાં અવ્યવસ્થાનું આ સ્વરૂપ ઘણીવાર મસ્તિષ્ક નાડી સ્થિતિ, હ્રદયની નિષ્ફળતા અને અકાળે વૃદ્ધત્વ સાથે સંકળાયેલુ હોય છે. 

મોટી હતાશા હાઈપોથેલેમિક-પિટ્યુઈટરી-એડ્રેનલ એક્સિસની કામગીરીમાં બદલાવ તરફ દોરી જાય છે, જેના કારણે વધારે માત્રામાં કોર્ટિસોલ છૂટે છે અને ઊંઘની ગુણવત્તા કથળે છે. 

નોક્ટરનલ પોલીયુરિયા, રાતના સમયે વધારે પડતી શૌચાલય જવાની સ્થિતિ, ઊંઘમાં ખૂબ જ ખલેલ ઉભી થઈ શકે છે.

નિદાન
અનિદ્રાની વિરુદ્ધ નબળી ઊંઘની ગુણવત્તા
દવાઓ
રોગચાળા