"ગ્રહણીય દ્વિસંગી તારાઓ" એ તારાઓ છે જેની ભ્રમણ કક્ષા બીજા તારાથી એટલી નજીક એક રેખામાં હોય છે કે નિરીક્ષણ કરનારને તે એકબીજાને છૂપાવતા કે ગ્રહણ કરતા જોવા મળે. આ ઘટનામાં દ્વિસંગી વર્ણપટદર્શક દ્વિસંગી પણ હોય છે અને તારાકીય લંબનમાં પણ ફેરફાર થતો જોવા મળે છે, આ દ્વિસંગી તારાઓનું વિશ્લેષણ કરનારા લોકો માટે વધુ મહત્વ ધરાવે છે. એલ્ગૉલ ગ્રહણીય દ્વિસંગીનું સૌથી સારામાં સારું ઉદાહરણ છે.

છેલ્લા દાયકામાં, ગ્રહણીય દ્વિસંગી તારાઓનું પ્રાથમિક માપન 8 મિટર ક્લાસ દૂરબીન દ્વારા શક્ય બન્યુ છે. જે તેને આદર્શ કેન્ડલ્સ (પ્રકાશ માપવાનું એકમ) બનાવવા શક્ય બનાવે છે. તાજેતરમાં એલએમસી (LMC), એસએમસી (SMC), એન્ડ્રોમેડા ગેલેક્સી અને ટ્રીએન્ગુલુમ ગેલેક્સીના સીધા અંતર માપવામાં તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ગ્રહણીય દ્વિસંગીઓ ગેલેક્સી સુધીનું નવું ચોક્કસાઇપૂર્વકનું 5% સ્તર જેટલું અંતરનું માપ આપવા માટેની યોગ્ય પદ્ધતિ પૂરી પાડે છે.

ઘટકોના વ્યક્તિગત પ્રકાશને કારણે નહિં પરંતુ ગ્રહણને કારણે ગ્રહણીય દ્વિસંગીઓ પરિવર્તનશીલ અથવા ચંચળ તારાઓ છે. ગ્રહણીય દ્વિસંગીમાં પ્રકાશની રેખા નિશ્ચિત પ્રકાશના સમયગાળાની લાક્ષણિકતા ધરાવે છે, સાથે તીવ્રતામાં નિયતકાલીન બિંદુઓ જોવા મળે છે. જો બંનેમાંથી કોઇ એક તારો બીજા કરતા મોટો હોય તો એક સંપૂર્ણપણે ગ્રહણની જેમ અંધકારમાં જતો રહે છે, જ્યારે બીજો સંપૂર્ણપણે કંકણાકૃતિ ગ્રહણની જેમ જોવા મળે છે.ક્યારેક પ્રકાશિત થતા દ્વિસંગીઓની ભ્રમણ કક્ષાનો સમયગાળો તેના પ્રકાશની આડી-ઉભી રેખા પરથી નક્કી કરવામાં આવે છે, જ્યારે પ્રત્યેક તારાનું માપ તેની ભ્રમણ કક્ષાની ત્રિજ્યા તથા તે કેટલું ઝડપથી તેની તેજસ્વિતામાં ફેરફાર લાવે છે, તેમજ નજીકના તારા કેવી રીતે અન્ય દૂરના તારા પર સરકે છે, તેના નિરીક્ષણ પરથી નક્કી કરવામાં આવે છે. જો તેઓ વર્ણપટદર્શક દ્વિસંગીઓ હોય તો પણ ભ્રમણ કક્ષાના તત્વોને ઓળખી શકાય છે, અને તારાના સમૂહને સાપેક્ષ રીતે સરળતાથી નક્કી કરી શકાય છે, જેનો અર્થ છે કે આવા કિસ્સાઓમાં તારઓની સાપેક્ષ ઘનતા પણ નક્કી કરી શકાય છે. 

ઉત્ક્રાંતિ
ગ્રહણીય દ્વિસંગીઓ
નિરીક્ષણની પદ્ધતિઓ
નક્ષત્ર પ્રકાશમાપક દ્વિસંગી