તમાકુ, ખાસ કરીને સિગારેટમાં રહેલા સક્રિય પદાર્થોનું નિયમન છોડના બળવાથી અને પરિણમતા વરાળયુક્ત ગેસને શ્વાસમાં લેવાથી થાય છે. આ ઝડપથી અને અસરકારક રીતે પદાર્થને રક્ત નસમાં ફેફસામાં રહેલા અલવિયોલી મારફતે ગ્રહણ કરીને મોકલે છે. ફેફસામાં આશરે 300 મિલીયન અલવિયોલીનો સમાવેશ થાય છે, જેનો સપાટી વિસ્તાર 70 એમથી વધુ હોય છે. (આશરે ટેનિસ કોર્ટના કદ જેટલો). મોટા ભાગનો ધુમાડો શ્વાસમાં જતો નહી હોવાથી આ પદ્ધતિ અપૂરતી છે અને કેટલીક માત્રાના સક્રિય પદાર્થો સળગવાની પાયરોલીસીસની ક્રિયા દરમિયાન ખોવાઇ જાય છે. પાઇપ અને સિગારના ઊંચા પ્રમાણમાં ક્ષારત્વ, કે જે શ્વાસનળી અને ફેફસામાં બળતરા કરાવે છે તેને કારણે તેનો ધુમાડો શ્વાસમાં જતો નથી. જોકે, સિગારેટના ધુમાડા (પીએચ 5.3)ની તુલનામાં તેના ઊંચા પ્રમાણમાં ક્ષારત્વ (પીએચ 8.5)ને કારણે બિનલોહ નિકોટીન મોઢામાં ચીકણા પદાર્થ દ્વારા ગ્રહણ કરે છે. સિગાર અને પાઇપ મારફતે નિકોટીનની ગ્રહણતા જોકે સિગારેટના ધુમાડા કરતા ઘણી જ ઓછી હોય છે. 

શ્વાસમાં ગયેલા પદાર્થો નસના અંત ભાગોમાં રસાયણ પ્રતિક્રિયા ઉત્તેજિત કરે છે. કુદરતી રીતે થતા ન્યુરોટ્રાન્સમીટર એસીટીકોલાઇન દ્વારા ઘણી વખત કોલીનર્જીક રિસેપ્ટર ઉત્તેજિત થાય છે. એસીટીકોલાઇન અને નિકોટીન રસાયણીક સમાનતા પ્રદર્શિત કરે છે, જે નિકોટીનને રિસેપ્ટર (સંવેદનાઓ જીલતો શરીરનો ભાગ) ઉત્તેજિત થવા માટે સહાયરૂપ થાય છે. આ નિકોટીનયુક્ત એસીટીકોલાઇન રિસેપ્ટર મધ્ય નસ સિસ્ટમ અને હાડપિંજરને લગતા સ્નાયુઓના મજ્જાતંતુ સ્નાયુ જંકશનમાં આવેલા હોય છે; જેમની કામગીરી હૃદયના ધબકારા, સતર્કતા, અને ઝડપી પ્રતિક્રિયા બનાવે છે. નિકોટીન એસીટીકોલાઇન સ્ટિમ્યુલાઇઝેશન સીધી રીે ઉમેરણ હોતું નથી. જોકે, નિકોટીન રિસેપ્ટોર પર ડોપામિન છૂટો કરતી કોશિકા વિપુલ પ્રમાણમાં હોવાથી ડોપામિન છૂટી કરવામાં આવે છે. આમ ડોપામિનને છૂટો કરવાની પ્રક્રિયા આનંદ સાથે સંકળાયેલી હોવાથી, દબાણયુક્ત હોય છે અને તેનાથી શક્યતઃ કામ કરવાની યાદશક્તિમાં પણ વધારો થાય છે. મિકોટીન અને કોકેન સમાન પ્રકારની કોશિકાને સક્રિય કરે છે, જે આ પ્રકારની દવાઓમાં સામાન્યતઃ સબસ્ટ્રેટ (પાચકરસ પરનો પદાર્થ) આવેલો હોય છે તેવા ખ્યાલને ટેકો આપે છે. 

જ્યારે તમાકુનુ ધૂમ્રપાન કરવામાં આવે છે ત્યારે મોટા ભાગનું નિકોટીન પાયરોલાઇઝ્ડ હોય છે. જોકે, આવો ડોઝ નજીવી શારીરિક નિર્ભરતા લાવવામાં અને મજબૂત માનસિક નિર્ભરતા લાવવા માટે પૂરતો છે. તદુપરાંત તમાકુ ધૂમ્રપાનમાં એસીટલડિહાઇડમાંથી હાર્મેન (એમએઓ ઇન્હીબીટર)ની પણ રચના થાય છે. આનાથી નિકોટીનના વ્યસની બનવામાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવે તેવું લાગે છે-નિકોટીન સ્ટિમ્યુલી તરફના પ્રતિભાવ તરીકે શક્યતઃ ન્યુક્લિયસ એક્યુમબેન્સમાં ડોપેમિનના છૂટા થવાથી થાય છે. ઉંદરો પરના અભ્યાસનો ઉપયોગ કરતા લાગુ પાડવા માટે ન્યુક્લિયસ એક્યુબેન્સ સેલ્સ જવાબદાર છે તેના પ્રત્યે નિકોટીનના ઉપયોગ બાદ વારંવાર દેખાવ માટે ઓછુ જવાબદાર છે, જે ગર્ભિત રીતે એવો ઇશારો કરે છે કે ઘણી ઘટનાઓ નિકોટીનને કારણે જ હોતી નથી, અલબત્ત ઓછા દબાણવાળી હોય છે. 

શરીર ક્રિયા વિજ્ઞાન
મનોવિજ્ઞાન
લોકપ્રિયતા
પદ્ધતિઓ