પ્રાર્થના સમાજના સ્થાનિક સેક્રેટરી હરગોવિંદ દાસ દ્વારકા દાસના નિમંત્રણ પર સ્વામી દયાનંદે ગુજરાતનારાજકોટનો પ્રવાસ કરવાનું નક્કી કર્યું અને તેઓ 31 ડિસેમ્બર, 1874ના દિવસે અહી પહોચ્યાં. જોકે, પોતાના નક્કી કરેલા ભાષણનો પ્રોગ્રામ આપવાની જગ્યાએ તેમણે દર્શકગણોને તેઓ જેના વિશે જાણવા માંગતા હોય તે વિષયો પસંદ કરવાનું કહ્યું હતું. કુલ આઠ વિષયો પસંદ કરવામાં આવ્યા અને દયાનંદે તેના પર શીઘ્ર ભાષણો આપ્યા તેમજ તે દરેક ભાષણથી હાજર રહેલા દરેક વ્યક્તિને ઘણો સંતોષ થયો હતો. સ્વામીએ આપેલા વિદ્વતાપૂર્ણ ભાષણના સંભારણા રૂપે તેમના પર ભેટની વર્ષા થઇ હતી, અને એવી જાહેરાત થઇ હતી રાજકોટ પ્રાર્થના સમાજ હવે પછી બરખાસ્ત થઇ જશે અને સ્વામી દયાનંદના આશિર્વાદ હેઠળ એક નવા સમાજ તરીકે ઓળખ પામશે. ઘણાં વિચાર વિમર્શ બાદ સ્વામીએ ‘આર્ય સમાજ’ અથવા ‘સોસાયટી ઓફ નોબલ્સ’નું નામ પસંદ કર્યું હતું. સ્વામી દયાનંદે રાજકોટ આર્ય સમાજ માટે 28 નિયમોની યાદી પોતે બનાવી હતી અને ત્યારબાદ તેને વહેચવા માટે મુદ્રણ કરાવવામાં આવ્યું હતું.

રાજકોટમાં પ્રારંભિક સફળતા
અમદાવાદમાં બીજો પ્રયાસ
આર્ય સમાજ અને થિયોસોફિકલ સોસાયટી
આર્ય સમાજના સિદ્ધાંતો