ইতিহাসৰ বিভিন্ন যুগত ধুবুৰী অঞ্চলত আক্ৰমণকাৰী, প্ৰব্ৰজনকাৰী আদি নানা ৰূপত বিভিন্ন জাতি-গোষ্ঠীৰ আগমন হৈছে। তাৰেই ফলস্বৰূপে এই অঞ্চলত এক সংমিশ্ৰিত সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছে।

১৬৬৯ খৃষ্টাব্দত মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেৱে অম্বৰৰাজ ৰাম সিংহক আহোম স্বৰ্গদেউ চক্ৰধ্বজ সিংহৰ বিৰুদ্ধে ৰণ কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল। কিন্তু অসম আছিল এখন দুৰ্গম দেশ, যাক জয় কৰা সহজসাধ্য নাছিল। সেয়েহে ৰাম সিংহই শিখ গুৰু তেগ বাহাদুৰক (পাঞ্জাবী: ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦੁਰ, হিন্দী: गुरू तेग़ बहादुर) তেওঁৰ সৈতে আহিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল। ১৬৬৯ খৃষ্টাব্দৰ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী মাহত ৰাম সিংহৰ সেনাবাহিনী অসম আহি পালেহি। ৰাম সিংহই ৰঙামাটিত শিৱিৰ পাতিলে আৰু শিখ গুৰুজনা ধুবুৰীতে ৰ'ল।
১৯৬৬ খ্ৰিষ্টাব্দৰ প্ৰথমভাগত কামৰূপত উপস্থিত হৈ গুৰু টেগ বাহাদুৰ ধুবুৰীত শিবিৰ পাতিছিল আৰু ৰজা ৰাম সিংহ তেওঁৰ সেনাবাহিনী লৈ "ৰাঙ্গামাটি" দূৰ্গত শিবিৰ স্থাপন কৰিছিল। যদিও ইম্পেৰিয়াল সেনাবাহিনী আত্মবিশ্বাসী আছিল কিন্তু এতিয়াও তেওঁলকৰ লগত পবিত্ৰ মানুহ অসমীয়াসকলৰ যাদু আৰু যাদুবিদ্যাৰ বেয়া প্ৰভাববোৰ ধ্বংস কৰিবলৈ সক্ষম হব নে নাই সেয়া এতিয়াও নিশ্চিত নহয়। কেৱল নদীৰ কাষত অসমীয়া ইম্পেৰিয়াল সেনাবাহিনীৰ উচ্চতৰ সংখ্যাৰ দ্বাৰা স্বীকৃত নাছিল কিন্তু তেওঁলোক আত্মবিশ্বাসী আছিল যে তেওঁলকক যাদু্কাৰীৰ অতিপ্ৰাকৃত শক্তি আক্ৰমণকাৰীসকলক উপশম কৰি দিব।

অসমীয়া মহিলা যাদুকাৰীসকল তেওঁলকৰ তান্ত্ৰিক পেৰাফাৰ্নালিয়া দি গুৰু টেগ বাহাদুৰৰ শিবিৰত নদীৰ পাৰত পোনে পোনে তেওঁলোকৰ শিবিৰত ধ্বংসৰ মন্ত্ৰবোৰ আবৃত্তি কৰিবলৈ লৈছিল। কিন্তু তেওঁলোকৰ সকলো ইন্দ্ৰজালিক প্ৰভাব গুৰুক ক্ষতি কৰিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছিল। যাদুকাৰীসকলে যি কোনো মানুহক ধ্বংস কৰাৰ ক্ষমতা সম্পৰ্কত যথেষ্ট আত্মবিশ্বাসী আছিল। নদীৰ সিপাৰৰ পৰা তেওঁলোক এটা ২ ফুট দীৰ্ঘ শিল দলিয়াই পঠাইছিল, যিটো এখন ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ নিচিনা আকাশত আহি গুৰুৰ শিবিৰৰ ওচৰৰ ভূমিত আঘাত কৰিছিল, যাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ প্ৰায় আধাখিনি মাটিত এমবেড কৰা আছিল। এইটো এতিয়াও একে অৱস্থানত দেখিবলৈ পোৱা যায়। বৃটিছসকলে যেতিয়া চহৰৰ মাজভাগত থকা শিলটো ভাঙি দিয়াৰ চেষ্টা কৰিছিল তেতিয়া এটা ঐতিহাসিক পিতলৰ টেবলেট স্থাপন কৰিছিল।

তেওঁলোকৰ শিলৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ যেতিয়া গুৰুক ক্ষতি কৰোঁতে বিফল হৈছিল, তেতিয়া যাদুকাৰী এটা গছ প্ৰসাৰণ কৰিলে, যিটো কোনোবাৰ কোনোধৰণৰ ক্ষতি নকৰিয়েই গুৰু শিবিৰৰ বৰ ওচৰত গৈ পৰিছইল। পিছত, গুৰু টেগ বাহাদুৰ ধনুটো হাতত তুলি লয় আৰু যাদুকাৰীৰ বেদীত কাৰচিহ্ন টনাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ সকলো যাদু আৰু যাদুবিদ্যা হঠাৎ শেষ হৈ গ’ল। যাদুকাৰীসকলে বুজি পাইছিল যে উচ্চতৰ শক্তি তেওঁলোকৰ ইন্দ্ৰজালিক শক্তিতকৈ সম্পূৰ্ণ বঞ্চিত কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ ইচ্ছাশক্তিক অবৰুদ্ধ কৰিছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোক নদী পাৰ হৈ গুৰুৰ শিবিৰলৈ গ’ল আৰু তেওঁক প্ৰহাৰ কৰাৰ বাবে ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰিলে। তেওঁলক তেওঁক কৈছিল যে তেওঁলক কেৱল বিদেশীসকলক দমন কৰিবৰ বাবে ৰণ কৰিছিল যিসকল তেওঁলকক দাস বনাবলৈ আহিছিল।

গুৰু টেগ বাহাদুৰ যাদুকাৰীসকলক আশা দিছিল যে তেখেত ৰজা ৰাম সিংহ আৰু আহোম ৰজাৰ মাজত শান্তি উভতাই আনিবলৈ কাম কৰিব, যাৰ বাবে উভয় পক্ষই হৃদয় পৰিবৰ্তনৰ প্ৰয়োজন আছিল। ফলস্বৰূপ, তেখেত ৰজা ৰাম সিংহক শান্ত আলোচনাৰ মাধ্যমৰে তেওঁৰ শাসকসকলৰ উদ্দেশ্য অৰ্জন আৰু পৰামৰ্শ নিদি ৰণ নকৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল।

গুৰু টেগ বাহাদুৰৰ প্ৰচেষ্টাত যি শান্তি নিষ্পত্তি হৈছিল সেয়া মোগল আৰু আহোম সেনাবাহিনী উভয় গুৰু নানকৰ মাজাৰত সম্মিলিতভাবে শ্ৰদ্ধাৰে উৎযাপন হৈছিল। উভয় সেনাৰ সৈন্যসকলে তেওঁলকৰ ৰক্ষাকবজ লৈ ৰঙা মাটি দি ধবুৰীৰ শান্তিৰ থাপনা স্থাপন কৰিছিল। গুৰু টেগ বাহাদুৰৰ এটা সফল শান্তিৰ প্ৰচেষ্টাৰ এই স্থায়ী স্মৃতিস্তম্ভটো আজিও ধুবুৰীত থিয় দি আছে। গুৰুভাৰত দমদমা চাহেবৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনাবলৈ গোটেই ভাৰতৰ পৰা তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ধুবুৰীলৈ যায়। তেওঁলক দুটা সেনাবাহিনীৰ হিন্দু তথা মুছলমান সৈন্যসকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত শান্তিৰ থাপনা পৰিদৰ্শন কৰে।

তাত পাঁচপীৰ দৰগাহও আছে, পাঁচটা চুফী সন্তৰ মাজাৰ শৰীফ যিয়ে মগল জেনাৰেল ৰজা ৰাম সিংহৰ লগত মগোল যুদ্ধৰ সময়ত অসমৰ আহোম ৰেজিমৰ লগত যুদ্ধ কৰিছিল।

মহামায়া থান
দৰ্শনীয় স্থান
ধুবুৰী নগৰৰ গুৰুদ্বাৰ
ইতিহাস