বৰষুণ লগত ধুমাহ সাধাৰণতে বৰ্ষা ঋতুতেই হয়। বছৰৰ প্ৰায় ৫,৬ মাহ মান বৰষুণ হয়। বাহগ বিহুৰ আগে আগে হোৱা প্ৰচণ্ড ধুমুহাক কাল্পনিক এক কাহিনীৰে সুন্দৰ ৰূপ দি কোৱা হয়---বৰদৈচিলা আৰু সৰুদৈচিলা নামৰ দুজনী বাই-ভনী বিহু খাবলৈ উধাতু খাই মাকৰ ঘৰলৈ যায় আৰু হিল-দল ভাঙি যোৱাৰ বেগতে গছ-গছনি সকলো উভালি পৰা ধুমুহা হয়। সেই ধুমুহা শান্ত কৰিবলৈ অসমীয়া মানুহে নিজৰ ঘৰৰ চোতালত পীৰা পাৰি, তাৰ ওপৰত আৰ্চী, ফণি দি থয় আৰু বৰদৈচিলা তাতে বহি শান্ত হৈ মূৰ ফণিয়াই ধীৰে-সুস্থিৰে যাত্ৰা কৰে মাকৰ ঘৰৰ অভিমুখে। তৰোপৰি ধুমুহা প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ কোনো কোনো লোকে মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। সেই মন্ত্ৰ (দেৱ দেৱ মহাদেৱ নীলগ্ৰীৱ জঁটাধৰ, বাতবৃষ্টি হৰং দেৱ মাহাদেৱ নমত্তুতে) নাহৰ গছৰ পাতত লিখি ঘৰৰ মূধচত চত-বহাগৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা খুঁচি থলে ধুমুহাই সন্তুষ্ট হৈ অনিষ্ট নকৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

গো-পূজা
লখিমী সবাহ
টোকা
ধুমুহা পূজা