আছলতে ক'লা মুদ্ৰা বুলি বেলেগ মুদ্ৰা নাই।যি কোনো মুদ্ৰাই ক'লা মুদ্ৰা হ'ব পাৰে।অৰ্থনৈতিক অপবাধৰ ফলতে 'ক'লা মুদ্ৰা'ৰ সৃষ্টি হয়।কৰ ফাকি(Tax Evasion)ৰ জৰিয়তে বহুলোকে নিজৰ আয়ৰ বহু অংশ চৰকাৰক নিদিয়াকৈ থাকে।ইয়াৰ ফলত চৰকাৰে পাবলগা আয়ৰ অংশটো কৰদাতাৰ হাতত থাকি যায়।এই অংশটোৱেই হিছাপবিহিন মুদ্ৰা বা ক'লা মুদ্ৰা।ক'লা মুদ্ৰাই দেশত এক সমান্তৰাল অৰ্থনীতি(Parallel Economy) বা ক'লা বজাৰৰ সৃষ্টি কৰে।

মুদ্ৰাৰ ক্ৰমবিকাশৰ ইতিহাস
প্ৰতীক মুদ্ৰা(Token Money)
ক'লা মুদ্ৰা (Black Money)
বিহিত আৰু অবিহিত মুদ্ৰা(Legal Tender & Non-Legal Tender Money)