বাংলাদেশৰ যৌতুক নিৰোধ আইনত যৌতুকৰ কোনো স্পষ্ট সংজ্ঞা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। উক্ত আইনৰ ২ নং ধাৰাটো ব্যাখ্যা কৰিলে যৌতুক শব্দটোৰ লগত সম্পৰ্ক যুক্ত কতিপয় সক্ৰিয় উপাদানৰ উপস্থিতি দেখা যায়। উক্ত ধাৰা অনুসৰি যৌতুক হব হলে পক্ষগণ দ্বাৰা প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষ ভাবে বিবাহৰ প্ৰতিদান স্বৰূপ যিকোন সম্পত্তি বা মুল্যৱান আমানত প্ৰদান কৰা বা প্ৰদানত সম্মত হোৱাকে যৌতুক বলা হৈছে। উক্ত আইনত বিবাহৰ প্ৰতিদান হিচাপে টকা দাবী কৰিলে এই টকা যৌতুকৰ ভিতৰত পৰিব নে নাই সেই সম্বদ্ধত কিছুমান উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। যৌতুক নিৰোধ আইন ১৯৮০, ৰ ২ নং ধাৰাত যৌতুকৰ সংজ্ঞা প্ৰদান কৰা হৈছে।

ধাৰা ২) সংজ্ঞা।– বিষয় বস্তু বা প্ৰসঙ্গৰ পৰিপন্থী নহলে এই আইনত যৌতুক বুলি প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষ ভাবে প্ৰদত্ত যি কোনো সম্পত্তি বা মুল্যৱান বস্তুক কে বুজায়।

ক) বিবাহৰ এক পক্ষ দ্বিতীয় পক্ষকক বা

খ) বিবাহৰ কোনো এক পক্ষৰ পিতা-মাতা বা অইন কোনো ব্যাক্তি বিবাহৰ যি কোনো পক্ষকক বা অইন কোনো ব্যক্তিকক বিবাহ অনুষ্ঠান বা বিবাহৰ আগত বা পিছত বিবাহৰ পনৰূপে প্ৰদান কৰে বা প্ৰদানে সম্মত হয়। তেন্তে দেনমোহৰ যৌতুকৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহব।

ব্যাখ্যা ১) বিবাহৰ লগত পোনে পোনে সম্পৰ্কিত নহয় এনে কোনো ব্যক্তি দৰা বা কইনা যি কোনো পক্ষকক পাঁচশ টকাৰ কম মুল্যৰ কোনো সামগ্ৰী উপহাৰ হিচাপে প্ৰদান কৰিলে সেয়া যৌতুক নহব।

নাৰী তথা শিশু নিৰ্যাতন দমন আইন ২০০০, ৰ ২(ঞ) ধাৰাত যৌতুকৰ সংজ্ঞাত কোৱা হৈছে যে,

(অ) কোনো বিবাহৰ দৰা বা দৰাৰ পিতা বা মাতা বা প্ৰত্যক্ষভাবে বিবাহৰ লগত জৰিত দৰা পক্ষৰ অইন কোনো ব্যক্তি কৰ্তৃক উক্ত বিবাহৰ সময় বা পুৰ্বে বা বৈবাহিক সম্পৰ্ক বিদ্যমান থকা সময়ত, বিবাহ স্থিৰ থকাৰ চৰ্তত, বিবাহৰ পণ হিচাপে কইনা পক্ষৰ পৰা দাবীকৃত অৰ্থ, সামগ্ৰী বা অন্যবিধ সম্পদ; অথবা

(আ) কোনো বিবাহৰ কইনা পক্ষ কৰ্তৃক বিবাহৰ দৰা বা দৰাৰ পিতা বা মাতা বা প্ৰত্যক্ষভাবে বিবাহৰ লগত জৰিত দৰা পক্ষৰ অইন কোনো ব্যক্তিক উক্ত বিবাহৰ সময় বা তত্পূৰ্বে বা বৈবাহিক সম্পৰ্ক বিদ্যমান থকা সময়, বিবাহ স্থিৰ থকাৰ চৰ্তত, বিবাহৰ পণ হিচাপে প্ৰদত্ত বা প্ৰদানে সম্মত অৰ্থ, সামগ্ৰী বা অন্যবিধ সম্পদ সমূহক যৌতুক বুলি কোৱা হব।

যৌতুক  কোনো ছোৱালীৰ বিবাহত মা-দেউতা, আত্মীয়স্বজন আনকি অনাত্মীয় অতিথিসকল যিবিলাক উপহাৰ দিয়ে তাক যৌতুক বুলি কোৱা হয়। গতিকে যৌতুক হ'ল সেই উপহাৰ যত ছোৱালীক তাইৰ বিবাহত স্বজন-পৰিজন তথা অনাত্মীয় অতিথিগণ সাধাৰণত স্বেচ্ছায় দি থাকে যাতে তাই তাইৰ স্বামীৰ ঘৰত এইবিলাক নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি তাইৰ সুবিধা আৰু মঙলৰ বাবে কৰিব পাৰে। 

যৌতুক আইন
যৌতুকৰ সংজ্ঞা
যৌতুক প্ৰথাৰ অভিশাপ
যৌতুকৰ ইতিহাস