সাহাৰ প্ৰথমটো বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ ১৯১৭ চনত প্ৰকাশ পায়, ব্ৰিটেইনৰ বিখ্যাত 'ফিল'ছফিকেল মেগাজিন'ত ৷ ১৯১৮ চনত বিদ্যুৎ চুম্বকীয় তত্ত্বৰ বিষয়ে কৰা কেতবোৰ কামৰ বাবে তেওঁক স্বীকৃতি দি কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ে ডি.এছ.চি. উপাধি প্ৰদান কৰে ৷ ১৯১৯ চনত 'হাৰ্ভাৰ্ড ক্লাছিফিকেশ্যন অব্ ষ্টেলাৰ স্পেট্ৰা' নামৰ এখন গৱেষণা গ্ৰন্থৰ বাবে তেওঁ কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰেমচান্দ-ৰায়চা্ন্দ বৃত্তি লাভ কৰে ৷ কিন্তু তেওঁক বিশ্বৰ বিজ্ঞান সমাজত অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তোলে ১৯২০ চনত ফিল'ছফিকেল মেগাজিন'ত প্ৰকাশিত অইন এটা নিবন্ধইহে ৷ তেওঁৰ তেতিয়া বয়স মাথোন সাতাইছ বছৰ ৷ তেওঁৰ সেই আৱিষ্কাৰটো আছিল তাপীয় আয়নীকৰণ তত্ত্ব অৰ্থাৎ "Theory of Thermal Ionisation".(৷) এই তত্ত্বক আধাৰ হিচাপে লৈয়েই তেওঁ সাহা আয়নীকৰণ সূত্ৰৰ ভেটি নিৰ্মাণ কৰিছিল৷ সাহাৰ এই সূত্ৰটোৰ সহায়ত নক্ষত্ৰ-সৃষ্টিৰ নানানটা উপাদানৰ আয়নীকৰণ অৱস্থাৰ বতৰা লোৱাটো সম্ভৱপৰ হৈছিল ৷ মেঘনাদ সাহাৰ এই কামটো পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত ৰাল্ফ এইচ্ছ. ফাউলাৰ আৰু এডৱাৰ্ড আৰ্থাৰ মিলেনেই পৰিৱৰ্ধন কৰিছিল ৷ 
সত্যেন্দ্ৰনাথ বসুৰ লগ লাগি তেওঁ তাপবিজ্ঞান সম্পৰ্কে এটি মূল্যৱান নিবন্ধ লিখি উলিয়াইছিল ৷ সেই সূত্ৰটো গেছীয় পদাৰ্থৰ অৱস্থা সম্পৰ্কে আছিল-যাক সাহা-বোস অৱস্থা সমীকৰণ(Saha-Bose Equation of State) বুলি জনা যায় ৷ ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকে দুয়ো মিলি আইনষ্টাইনৰ আপেক্ষিকতাবাদ সম্পৰ্কীয় একাধিক মৌলিক নিবন্ধ জাৰ্মানীৰ পৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছিল ৷ 

সৌৰ ৰশ্মিৰ ওজন আৰু চাপ জুখিবৰ বাবে সাহাই এক বিশেষ ধৰণৰ আহিলা উদ্ভাৱন কৰি উলিয়াইছিল ৷ যন্ত্ৰটোৰ নাম আছিল চাইক্ক'ট্ৰন ৷ কেইবাখনো বিজ্ঞান অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ আঁৰতো মেঘনাদ সাহাৰ অনবদ্য ভূমিকা আছে ৷ তাৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান বিভাগ আৰু কলিকতাৰ নিউক্লিয়াৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান ৷ "বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি"(Science and Culture) নামৰ পত্ৰিকাখন তেওঁৱেই পোনপ্ৰথমে প্ৰকাশ কৰিছিল ৷ মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ সেই পত্ৰিকাখনৰ সম্পাদক আছিল ৷ সেইসময়ৰ কেইবাখনো বিজ্ঞান-মঞ্চ, সভা প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ মূল প্ৰেৰণা আছিল মেঘনাদ সাহা ৷ তাৰ ভিতৰত ১৯৩০ চনত স্থাপিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ১৯৩৪ চনত স্থাপিত হোৱা ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞান সমাজ আৰু ১৯৩৫ চনত স্থাপিত হোৱা ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান অন্যতম ৷ "বিজ্ঞান-চৰ্চাৰ অৰ্থে ভাৰতীয় সংঘ"নামৰ বহুজনসমাদৃত মঞ্চখনত তেওঁ সঞ্চালকৰ (১৯৫৩-১৯৫৬) পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল ৷ ১৯৪৩ চনত কলিকতাত স্থাপিত হোৱা সাহা নিউক্লিয়াৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান এইজনা বিজ্ঞানীৰেই দীৰ্ঘস্থায়ী কীৰ্তিস্তম্ভ ৷ .


মৃত্যু
ধৰ্মীয় বিচাৰধাৰা
কৰ্মজীৱন
শৈশৱ আৰু শিক্ষা