তাপগতি বিজ্ঞানত নিৰ্দিষ্ট চৰ্তসাপেক্ষে সকলো প্ৰণালীৰ কাৰণে প্ৰযোজ্য চাৰিটা সূত্ৰ আছে। বিভিন্ন মতবাদৰ ভিত্তিত এ‌ই সূত্ৰ কে‌ইটা বেলেগ ধৰণে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। পাৰি। কিন্তু মূখ্যতঃ এ‌ই সূত্ৰকে‌ইটা তলত দিয়া ধৰণে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি:


এ‌ই সূত্ৰৰ পৰা আমি উষ্ণতাৰ ধাৰণা পাব পাৰোঁ। দুটা প্ৰণালীৰ উষ্ণতা সমান হ'ব যেতিয়া প্ৰণালী দুটা তাপীয়ভাৱে সাম্যাৱস্থাত থাকে।


তাপগতি বিজ্ঞানৰ প্ৰথম সূত্ৰই আমাক আভ্যন্তৰীণ শক্তিৰ বিষয়ে ধাৰণা দিয়াৰ লগতে তাপগতীয় প্ৰণালী এটাত ই কেনেকৈ সলনি হয় তাৰ আভাস দিয়ে।


এ‌ই সূত্ৰ‌ই এন্‌ট্ৰপিৰ ধাৰণা দিয়ে। কোনো প্ৰণালীৰ অপৰিবৰ্তনীয় তাপ আৰু উষ্ণতাৰ অনুপাতকে‌ই সে‌ই উষ্ণতাত প্ৰণালীটোৰ এন্‌ট্ৰপি বোলা হয়। এন্‌ট্ৰপিয়ে প্ৰণালী এটাৰ বিশৃংখলতাৰ ধাৰণা দিয়ে। প্ৰণালী এটাৰ বিশৃংখলতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে এন্‌ট্ৰপি বৃদ্ধি পায়।


এ‌ই সূত্ৰ‌ই পৰম শূণ্য উষ্ণতালৈ কোনো এটা প্ৰণালী যে নিয়াটো সম্ভৱ নহয় সে‌ই ধৰণা দিয়ে। কাৰণ প্ৰণালীটো পৰম শূণ্য উষ্ণতালৈ নিবলৈ হ'লে তাৰ এন্‌ট্ৰপি শূণ্য হ'ব লাগিব, যিটো সম্ভৱ নহয়।

তাপগতি বিজ্ঞানৰ সূত্ৰসমূহ
অসাম্যাৱস্থা তাপগতি বিজ্ঞান
তাপগতীয় প্ৰক্ৰিয়া
পৰিসাংখ্যিক তাপগতি বিজ্ঞান