মহিলাৰ সবলীকৰণৰ উদ্দেশ্ব আগত ৰাখি এই অনুষ্ঠানটোৰ জন্মৰ বীজ ১৯৮৭ চনতেই ৰোপন কৰা হৈছিল। সেই সময়তে বিজ্ঞান জনপ্ৰিয়কৰণৰআৰু মানুহৰ মাজত বিজ্ঞান মানসিকতা সৃষ্টি কৰাৰ বাবে কিছু বিজ্ণান সংগঠন ভূপালত লগ লাগিছিল। সেই সভাতেই আলোচনা হৈছিল যে শিক্ষাৰ প্ৰাথমিক জ্ঞান নহলে মানুহৰ মনত বিজ্ঞান মানসিকতাৰ সৃষ্টি কৰাটো সম্ভৱ নহয়। তেতিয়াই ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ ২৬ টা বিজ্ঞান মঞ্চ আৰু বিজ্ঞান সমিতি লগ হৈ অল ইণ্ডিয়া পিপুলছ ছাইঞ্চ নেটৱৰ্ক নামৰ এক সৰ্বভাৰতীয় সংস্থাৰ জন্ম দিয়ে।অসম বিজ্ণান ইয়াৰ অন্যতম । নিৰক্ষৰতা নিৰ্মূকৰণৰ উদ্দেশ্বে এই বিজ্ঞান সমিতিবোৰে তেওলোকৰ নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যত জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতিৰ জন্ম দিয়ে। সৰ্বভাৰতীয় পৰ্য্যায়ত এই জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতিবোৰৰ মাজত সমন্বয় বজাই ৰখাৰ বাবে ভাৰত জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতিৰ জন্ম দিয়ে। অসমত ১৯৫৩ চনত গঠিত অসমৰ একমাত্ৰ বিজ্ঞান সংগঠন অসম বিজ্ঞান সমিতিয়ে সাক্ষৰতাৰ কাম কৰাৰ বাবে জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমৰ জন্ম (১৯৯০ চন) দিয়ে।

জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে ১৯৯১ চনত অসমৰ ৬ খন জিলাৰ ৭টা উন্নয়ন খণ্ডত সাক্ষৰতা অভিযানৰ কাম আৰম্ভ কৰে। এই পূৰ্ণ সাক্ষৰতা অভিযানৰ সময়ত দেখা গৈছিল যে সাক্ষৰতা অভিযানৰ লগত জৰিত সৰহ সংক্ষক শিকাৰু তথা স্বেচ্ছাসেবীয়েই আছিল মহিলা (৭২%)।গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা ‘পূৰ্ণ সাক্ষৰতা অভিযান’ৰ ওপৰত কৰা এক সমীক্ষাত এই কথা ষ্পষ্ট হৈ পৰে।

পূৰ্ণ সাক্ষৰতা অভিযান শেষ হোৱাৰ পাছত তথা উত্তৰ সাক্ষৰতাৰ সময়ত এই মহিলাসকলে মহিলাৰ সবলীকৰণৰ বাবে অধিক কাম কৰিব িছাৰিছিল।তেতিয়াই জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ বাবে চেষ্টা কৰিবলৈ চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰিলে। জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমৰ মহিলা কোষ ‘সমতা’ আন্দোলনৰ জৰিয়তে জিলা, খণ্ড আৰু পঞ্চায়ত পৰ্য্যায়ত বিভিন্ন ধৰণৰ কাম আৰম্ভ কৰিলে। ১৯৯৫ চনত “সমতা বিজ্ঞান মেলা” নামেৰে মহিলাসকলক বিভিন্ন দিশত সজাগ কৰাৰ উদ্দেশ্বে সজাগতা সভা অনুষ্ঠিত কৰা হ’ল। ইয়াৰ আগতেও মহিলাসকলক সজাগ কৰাৰ বাবে জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত কলাযাত্ৰা প্ৰদৰ্শণ কৰিছিল। ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৮ চনলৈ প্ৰায় ২০০ টাৰ অধিক পঞ্চায়তত এই সজাগতা সভা অনুস্থিত হৈছিল। এই কাৰ্য্যৱলীৰ জৰিয়তেই পঞ্চায়ত পৰ্য্যায়ত মহিলা নেত্ৰীসকলৰ সৃষ্টি হৈছিল। গোতেই অসমতে প্ৰায় ১০০ গৰাকী মহিলা সমল ব্যক্তিৰ সৃষ্টি হৈছিল।১৯৯৭ চনত ধানবাদত হোৱা আঞ্চলিক সমতা অনুষ্ঠানত জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমৰ ৰাজ্যিক পৰ্য্যায়ৰ সমতা গোটে যোগদান কৰে। তাতেই তামিলনাডুৰ মালাৰ গোট আৰু দিদি বেংকৰ বিষয়ে অৱগত হৈছিল। 

জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে মহিলাসকলৰ মাজত সঞ্চয় আৰু ক্ষুদ্ৰ ঋণ প্ৰদানৰ বিষয়টোত মনোনিবেশ কৰিলে। সেই সময়তে অসম চৰকাৰৰ কৃষি বিভাগৰ এৰিয়াপছ নামৰ সংস্থাই মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে কৰ্মশালা পতাৰ বাবে এক প্ৰকল্পৰ অনুমোদন দিয়ে। ইয়াৰ সহায়তেই জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে ১৯৯৮ চনৰ জানুৱাৰী-ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ২১ টা পঞ্চায়তৰ পৰা ৬ গৰাকীকৈ মহিলা মাতি আত্ম সহায়ক গোট গঠনৰ জৰিয়তে সঞ্চয় আৰু ক্ষুদ্ৰ ঋণদানৰ এক কৰ্মশালা অনুষ্ঠিত কৰে।

এই কৰ্মশালাতেই অংশগ্ৰহনকাৰীসকলে আত্ম সহায়ক গোট গঠনৰ বাবে বিভন্ন নীতি-নিয়ম ঠিক কৰে। লগতে ইয়াতেই আত্ম সহায়ক গোটবোৰৰ বাবে ‘প্ৰচেষ্টা’ বুলি এক উমৈহতীয়া নামাকৰণ কৰে।

ইয়াৰ পাছতেই জ্ঞান বিজ্ঞান সমিতি অসমে তৃণমূল পৰ্য্যায়ত আত্ম সহায়ক গোট গঠনৰ কাম আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী পৰ্য্যায়ত এই আত্ম সহায়ক গোটসমূহক লৈ এক অনুষ্ঠানৰ জন্ম দিয়া হয়। ইয়েই প্ৰচেষ্টা।

শৈক্ষিক সহযোগ
শাখাসমূহ
পঞ্জীয়ন
ইতিহাস