প্ৰকৃত নাম কমল বড়া। ঘৰ শিৱসাগৰত। কমল বড়াৰ দহ বছৰ বয়সত পিতা হৰেণ বড়াই একমাত্ৰ খেতিৰ মাটিডৰা কেছাৰীৰ মামলাত হাৰিবলগীয়া হয়। আৰু তাৰপাছতেই পৰিয়ালটোলৈ দুখৰ দিন নামি আহে। প্ৰচুৰ মেধাৱী কমল বড়াই সুখ্যাতিৰে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাত কটন কলেজ কৰ্তৃপক্ষৰপৰা আমন্ত্ৰণ পাই তাত স্নাতক পাঠ লয়। পৰীক্ষাৰ পাছৰ বন্ধত হোষ্টেলতে থকাৰ সময়ত কমল বড়া আৰু পুৰণি বন্ধু তথা সহপাঠী সোমন আও ১৯৫০-ৰ ভূমিকম্পৰ পাছত অসমলৈ অহা নেহৰুলৈ দানৰ বাবে আগবঢ়াবলৈ যোৱা মানুহৰ মাজত মমতাৰ অভাৱ দেখি দুয়োজন বিচলিত হৈ পৰে, আৰু তেনে ধনী মানুহৰপৰা কাঢ়ি দুখীয়াক দিবলৈ পৰিকল্পনা কৰে। প্ৰথমে অত্যন্ত চতুৰভাৱে ডকাইতি কৰি আহৰণ কৰা ধন, 'মানৱ সংঘ' নামে এক অনুষ্ঠান গঠন কৰি তাৰ জৰিয়তে দুখীয়াক দিয়াৰ পৰিকল্পনা হাতত লয়। এই অনুষ্ঠান ঠন ধৰিও উঠে। কিন্তু ঘটনাচক্ৰত মানৱ সংঘৰ সমৰ্থক আৰু ন্যায়নিষ্ঠ সাংবাদিক পীতাম্বৰ তালুকদাৰ আৰু পুলিচৰ মাজত সংঘাত আৰম্ভ হোৱাৰ কমল বড়াই দস্যু ভাস্কৰ নামেৰে ডকাইতিসমূহৰ দায়িত্ব মূৰ পাতি লয় আৰু গোপন জীৱন গ্ৰহণ কৰে।

তীৰ্থংকৰ
বিমান যুদ্ধত ভাস্কৰ
খণ্ডসমূহৰ সাৰাংশ
দস্যু ভাস্কৰ