যোৰহাট নগৰখন ইংৰাজ চৰকাৰৰ অধীনলৈ অহাৰ পূৰ্বে ইয়াত সাপ্তাহিক হাট এখন বহিছিল। হাটখনৰ নাম আছিল চকীহাট। মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত চকীহাট যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দিনলৈকে এই নগৰত তিনিখন দোকান চলি আছিল। ফ্ৰাঞ্চিচ্‌ জেনকিঞ্চৰ ভ্ৰমণ ডায়েৰীত, ১৮৩৮ চনত প্ৰায় তিনিকুৰী মাৰোৱাৰীয়ে এই নগৰত বেহা-বেপাৰ কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। ১৮৪০ চনত ৰাজস্থান আৰু মাৰোৱাৰীৰ বেপাৰী আহি স্থায়ীকৈ যোৰহাটত গোলা বা বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ খুলিছিল। ইংৰাজ অহাৰ সময়ত যোৰহাট নগৰত ‘লাইট ইনফেন্টি’ৰ কাৰণে এখন বজাৰ আৰম্ভ হৈছিল। সেই বজাৰেই পাছত আহল-বহল বজাৰৰ ৰূপ লৈছিল। ১৮৪০ চনৰ শেষ বা ১৮৪১ চনৰ আদি ভাগত আচকৰণ চোহনলাল আৰু পাঞ্চিৰামে যোৰহাটত ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮৫০ চনৰ পাছৰ পৰা যোৰহাট নগৰত বজাৰ নিয়মীয়াকৈ চলিবলৈ ধৰিছিল।
বৰ্তমানৰ চেউনি আলিৰ নতুন বজাৰৰ ওচৰত ১৯৩৮-৩৯ চন পৰ্যন্ত আমগছ কেইজোপা মানৰ তলত দোকান আছিল। সেই ঠাইক ‘আমতলৰ বজাৰ’ বুলি কোৱা হৈছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে, যোৰহাটৰ গড় আলিত সৰু সৰু ঘৰ সাজি দোকান চলোৱা হৈছিল। ১৮৯৮ চনত মুক্তিযোদ্ধা গঙ্গাধৰ বৰকটকীয়ে যোৰহাট চকবজাৰত কিতাপ পত্ৰৰ দোকান খুলিছিল। তেওঁৰ ককায়েক ১৮৯০ চনত যোৰহাট নগৰত কিতাপৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল। কলিকতাৰ বিখ্যাত মেক্‌মিলান কোম্পানীৰ পৰা পাঠ্যপুথি আৰু আন ধৰণৰ কিতাপ আনি বাটৰ দাঁতিত বহি বেচিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুত গঙ্গাধৰে ব্যৱসায় হাতত তুলি ধৰিছিল। ১৯২০-২২ চনলৈকে যোৰহাটৰ চক্‌বজাৰ খন আকৃতিত সৰু আছিল। চন্দ্ৰধৰ বৰকটকীৰ সমসাময়িক আন এজন ব্যৱসায়ী আছিল স্বৰ্গীয় কালিকুমাৰ দাস। এৱেঁই যোৰহাটত ‘দাস এণ্ড কোম্পানী’ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই প্ৰতিষ্ঠানটো এতিয়াও তেওঁৰ নাতিসকলে চলাই আছে। ১৯১৮ চনত চৰ্দাৰ চোহন সিং যোৰহাটলৈ আহিছিল। তেৱেঁই প্ৰথম যোৰহাটৰ গড়আলিত নানা ধৰণৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল। এওঁৰ সহায়ত আন আন শিখ সম্প্ৰদায়ৰ লোকেও গড়আলিত ব্যৱসায় বহল কৰিছিল।

ব্যৱসায়-বাণিজ্য
ইংৰাজ শাসনৰ অধীনত যোৰহাট
যোৰহাট মহকুমা গঠন
ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন