১৮৮৪ চনত প্ৰকাশ হোৱা সুধৰ্ম্মাৰ উপাখ্যান ৰচনাৰ দ্বাৰা পদ্মাৱতী দেৱীয়ে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথম লেখিকা হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰে। ৪২ পৃষ্ঠাৰ এই পুথিখনত ৬টা অধ্যায় আছিল।
সুধৰ্ম্মাৰ উপাখ্যানত তিনিযোৰ দম্ততীৰ বিচ্ছেদ আৰু পুনৰ্মিলনৰ কাহিনী বৰ্ণিত হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ কাহিনীকথনৰ ৰীতি পুৰণি সাধুকথা বা উপাখ্যানৰ দৰেই।
ইয়াত সত্যৱান-সুধৰ্ম্মা আৰু লীলাৱতী-মাধৱচন্দ্ৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগত পৰি পৰস্পৰৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে। আকৌ অত্যাচাৰী স্বামী মনোহৰৰ অত্যাচাৰত ঘৰৰ পৰা বিতাড়িত হৈ অনাই বনাই ঘূৰি ফুৰা মনোৰমাই অৰণ্যত সন্ন্যাসিনীৰ আশ্ৰমত আশ্ৰয় লাভ কৰে। ইয়াতেই তাই সুধৰ্ম্মা আৰু লীলাৱতীকো লগ পায় আৰু সন্ন্যাসিনীৰ হিন্দুধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিষয়ে উপদেশ শুনে। এই কাহিনীৰ যোগেদি লেখিকাই সত্‍ পথত তথা ধৰ্মত থাকিলে যে মানুহ বিপদত পৰিলেও শেষত উদ্ধাৰ হ'বই সেয়া বুজাইছে।

আনহাতে কাহিনীত নৱবিবাহিত দুই ডেকাবন্ধু সত্যৱান আৰু মাধৱচন্দ্ৰ বিদেশলৈ বেপাৰ কৰিবলৈ যাঁওতে নিজ পত্নীকো লগত লৈছে...ইয়ে কাহিনীত আধুনিকতাৰ প্ৰভাৱ পৰা বুজাইছে।

দাম্পত্য জীৱন
সুধৰ্ম্মাৰ উপাখ্যান
মৃত্যু
বিধবা