তেওঁ বৈষ্ণৱ গুৰু হিচাপে প্ৰথমে ভৱানীপুৰ সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল । পৰৱৰ্তী সময়ত বৰপেটা জিলাৰ পাঠশালাৰ পৰা ৭ কিঃমিঃ নিলগত কালঝাৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই দুয়োখন সত্ৰৰ পৰায়ে তেওঁ ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ কামত নিয়োজিত হৈছিল। গোপাল আতাৰ চৰিত পুথি মতে তেওঁক মাধৱদেৱৰ উত্তৰসুৰী হিচাপে গণ্য কৰে। ভেলাথানত থাকোতেই মাধৱপুৰুষে গোপালদেৱক ধৰ্মাচাৰ্য্যৰ পদত অধিষ্ঠিত কৰাৰ সংকল্প লৈছিল। এই কথাৰ উমান পাই থানৰ ভকতসকল বৰ আনন্দিত হ'ল।গুৰুজনে এই সংবাদ তেৰাৰ আস্হা থকা লোক শ্ৰীৰাম আতাৰ যোগেদি গোপালদেৱলৈ পঠাইছিল। "এহি কথা কহি,শ্ৰীমন্তমাধৱে,বুঢ়া আতা(শ্ৰীৰাম) দিগি চাই।শুনিয়ো শ্ৰীৰাম,সাৱধানে তুমি,মোৰ যেন অভিপ্ৰায়।। আঘন মাসত ভাল পথভৈলে যাইবাহা কামৰূপক। লোক সমস্তক হৰি কথা কৈবে কহিবাক গোপালক।।গোপাল বুলিব ইসব কাৰ্য্যক ,মোৰো পুনু ইচ্ছা নাই। মোৰ আজ্ঞা তান,কৰিবাক লাগে ,কহিলোহো সমুদাই।।জীৱ নিস্তাৰণ শক্তি আছে তান,বুুলিলোহো সিকাৰণ। তানমুখে উপদেশ কথা শুনি ,তৰিবেগ জীৱগণ।। জীৱ নিস্তাৰণ শক্তি আছে যাৰ শ্ৰদ্ধালুত নকহয়। কৈবা গোপালত ,জীৱবধ পাপ জানিবা তাৰ মিলয়।।অসমৰ্থজনে উপদেশ কথা কৱে লোক সমস্তত।। জীৱ বধ পাপ,তাহাতো সিজয় কৈলো কথা সাৰতত্ব।।"(ৰমানন্দ দ্বিজ কৃৃত গোপালদেৱ চৰিত) 

গোপালদেৱে "কাল সংহতি সত্ৰ"সমূহ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁক কাল সংহতিৰ জনক বোলা হয়। কাল সংহতিৰ উৎপত্তিৰ বিভিন্ন মত আছে যদিও 'কালঝাৰ' নামৰ ঠাইৰ পৰা এই নামৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হয়। কাল সংহতিত ভকতে গুৰুলৈ ভক্তি আৰু সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণ কৰে আৰু গুৰুক ঈশ্বৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয় । লগতে গুৰুৱেও ভকতক শ্ৰদ্ধা-ভক্তি কৰে ।
"নমো শঙ্কৰদেৱ - মাধৱ সহিতে দুয়ো - মোৰ ইষ্ট দেৱ দুয়োজন । মাধৱৰ শিক্ষা ধৰি - শুদ্ধভাৱে ভজে হৰি - বন্দো হেন ভক্তৰ চৰণ ।।"
আন সত্ৰ সমূহত ভগৱান বিষ্ণুৰ বিভিন্ন মূৰ্তি উপাসনা কৰা দেখা যায়। কিন্তু কাল সংহতিৰ সত্ৰত মূৰ্তি পূজাৰ প্ৰচলন নাই। এই সত্ৰসমূহৰ ভকত সকলৰ জীৱন যাপনৰ এক নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মীয় নীতি নিয়ম আছে। কাল সংহতিত মালা ব্যৱহাৰ আৰু কোনো ধৰণৰ সাজ সজ্জা নিষেধ। কিন্তু ফল-মূল ঈশ্বৰলৈ উৎসৰ্গা কৰিব পাৰে। উৎসৰ্গা ফলৰ আগ আৰু গুৰি নকটাকৈ উৎসৰ্গা কৰা হয় আনহাতে আন সত্ৰ আৰু নামঘৰত এনে নিয়ম নাই। ঈশ্বৰলৈ আগবঢ়োৱা মাহ-মগু ইত্যাদি প্ৰসাদক সাজ বোলা হয়।কেচাঁঁ দ্ৰব্যসমূূহ (মাহ,মগু ,কল ইত্যাদিক )ক কেচাঁঁ সাজ বোলা হয় আৰু সান্দহ,পিঠা আদিসমূূহক পকা সাজ বোলা হয়।সাজ শব্দই সাধাৰণতে অন্য সংহতিৰ লোকক বিভ্ৰান্তিত পেলায়।মূূলত:ভকত অথবা ভগৱন্তলৈ আগবঢ়োৱা দ্ৰব্যক সাজ বুলি কালসংহতিৰ লোকে কয়। সংস্কৃৃৃত সজ্জা শব্দৰ পৰা উৎপত্তি সাজ শব্দ ই নৈবদ্য ,প্ৰসাদ,সজাই পৰাই দেৱতাক দিয়া খাদ্য আদিক বুুুজায়।যেনে : গুৱাসাজ,জল আগবঢ়ালে জল সাজ আদি। কালসংহতিত মহাপুুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱৰ দিৱসৰ পৰাই মহাপালনাম" দণ্ডসেৱা "মহাআড়ম্বৰপূৰ্ণভাৱে পৰম্পৰাগতশৈলীত কালসংহতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত সত্ৰসমূহে প্ৰতি বছৰে পালন কৰা পৰিলক্ষিত হয়।ধৰ্মভাৱেৰে গদ গদ চিত্তে গীত গাই ভগৱৎ প্ৰীতিৰ লগতে পৰোক্ষভাবে প্ৰাকৃতিক চিকিৎসাৰ এক উপায় চিন্তা কৰিছিল মহাপুৰুষ শ্ৰী শ্ৰী গোপালদেৱে বোকাযাত্ৰা ভাওনাৰ যোগেদি। অসমৰ চুকে কোণে অনুষ্ঠিত হোৱা গোপালআতাৰ এই পৰম্পৰাগত ভাওনা তেৰাৰ এক মহান কৰ্ম। উল্লেখযোগ্য যে,"মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ চাৰিবস্ত্তৰ ভিতৰত কাল সংহতিত গুৰুক প্ৰথম স্হান দিয়ে।"

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱ প্ৰতিষ্ঠিত মূল সত্ৰকেইভাগ হ'ল- ১. শ্ৰীশ্ৰী ভৱানীপুৰ সত্ৰ, ২. শ্ৰীশ্ৰী কালঝাৰ সত্ৰ, ৩. শ্ৰীশ্ৰী জোৱাৰদি সত্ৰ আৰু ৪. শ্ৰীশ্ৰী পোৰাভৰাঁল সত্ৰ

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱৰ বংশৰ পৰা বঢ়া সত্ৰ : "হেমাৰবৰি সত্ৰ, ডৌকাচাপৰি সত্ৰ, আমগুৰি সত্ৰ, কলাকটা সত্ৰ, ধোপাবৰ সত্ৰ আৰু নাচনিপাৰ" সত্ৰ ।

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱে নৱ বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ হেতু বাৰজন আতাক ধৰ্মাচাৰ্য পদত অধিষ্ঠিত কৰাইছিল । শ্ৰীশ্ৰী গোপালদেৱৰ আজ্ঞাপৰ বাৰজন ধৰ্মাচাৰ্য আতাপুৰুষৰ এঘাৰজনে সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল । তাৰে ছয়খন সত্ৰ কায়স্থ ধৰ্মাচাৰ্য ই পৰিচালনা কৰিছিল আৰু আন পাঁচ খন ব্ৰাহ্মণ ধৰ্মাচাৰ্য ই পৰিচালনা কৰিছিল । কায়স্হ পৰিচালনা কৰা সত্ৰ কেইখন হ'ল:১. বিষ্ণুবালিকুঞ্চি/মায়ামৰা সত্ৰ, (শ্ৰীশ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ), ২. বাংশবাৰী/দিহিং সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী বৰযদুমণিদেৱ), ৩. দহঘৰীয়া/হালধিআতি সত্ৰ, (শ্ৰীশ্ৰী নাৰায়ণ আতা), ৪. গজলা সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী সৰুযদুমণিদেৱ), ৫. নগৰীয়া সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী সনাতনদেৱ) আৰু ৬. চৰাইবাহী সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী মুৰাৰীআতা) ।

সেইদৰে ব্ৰাহ্মণ ব্যক্তিয়ে পৰিচালনা কৰা সত্ৰ কেইখন হ'ল: ১.আঁহতগুৰি সত্ৰ (শ্ৰী শ্ৰীৰাম আতা), ২. কাঠপাৰ সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী পুৰুষোত্তম আতা) , ৩. খোৰামুছৰা সত্ৰ (শ্ৰীশ্ৰী ৰামচন্দ্ৰদেৱ), ৪. ইকৰাজান সত্ৰ(শ্ৰীশ্ৰী ৰামচৰণদেৱ) আৰু ৫. হাবুং সত্ৰ(শ্ৰীশ্ৰী পৰমানন্দদেৱ) । কায়স্হ সত্ৰ সমূহৰ ভিতৰত মায়ামৰা সত্ৰ আৰু দিহিং সত্ৰই বুৰঞ্জীত সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে ।

পৰৱৰ্তীকালত এই সমূহ সত্ৰৰ আজ্ঞাপৰ বহু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠিত হৈ কাল সংহতিৰ সত্ৰৰ সংখ্যা দুই শতাধিক হয় ।

তথ্যউৎস
জীৱনী
কৰ্মৰাজি
সাহিত্যকৰ্ম