বিজ্ঞানী আলফ্ৰেড নোবেলৰ সন্মানাৰ্থে প্ৰতিবছৰে বিভিন্ন দিশত পাৰদৰ্শিতা দেখুওৱা ব্যক্তিক নোবেল বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ছুইডেনৰ বিজ্ঞানী আলফ্ৰেড নোবেলৰ মৃত্যু হয় ১৮৯৬ চনত। মৃত্যুৰ আগেয়ে নোবেলে তেওঁৰ সম্পত্তি আৰু সঞ্চিত ধন এখন উইল কৰি বিশ্বক দান কৰি থৈ যায়। এই সম্পত্তিৰ পৰাই প্ৰতি বছৰে পদাৰ্থ বিজ্ঞান, ৰাসায়ন বিজ্ঞান, চিকিত্সা বিজ্ঞান, সাহিত্য আৰু বিশ্ব শান্তিৰ বাবে বিশিষ্ট সেৱা আগবঢ়োৱা ব্যক্তিক আলফ্ৰেড নোবেলৰ নাম অনুসৰি নোবেল বঁটা প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। এই বঁটা সমূহ ১৯০১ চনৰ পৰা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে।

১৯৬৮ চনত ছুইডেনৰ বেংক অব্ ছুইডেনে বেংকটোৰ ৩০০ বছৰ পূৰ্ণ হোৱা উপলক্ষে আলফ্ৰেড নোবেলৰ স্মৰণত ১৯৬৯ চনৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ বেংক অব্ ছুইডেন বঁটা বা অৰ্থনীতিত আলফ্ৰেড নোবেল স্মৃতি বঁটা শীৰ্ষক এটা বঁটা প্ৰদান কৰি আহিছে। অৰ্থনীতিৰ বাবে প্ৰদান কৰা এই বঁটা নোবেল বঁটা প্ৰদানৰ দিনাই (১০ ডিচেম্বৰত) প্ৰদান কৰা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ মূল্যও নোবেল বঁটাৰ সমান । আজিকালি এই বঁটাকো অৰ্থনীতিৰ নোবেল বঁটা বুলিয়েই কোৱা হয়।

নোবেল বঁটাক পৃথিৱীৰ সকলো বঁটাৰ ভিতৰতে "শ্ৰেষ্ঠ বঁটা" বুলি গণ্য কৰা হয়। নোবেল বঁটা সাধাৰণতে জীৱিতজনকহে দিয়া হয়। তদুপৰি কোনো বিষয়তে তিনিজনতকৈ বেছি লোকক এই বঁটা দিয়া নহয়। এই বঁটাৰ প্ৰতিটো বিভাগৰ বিজয়ীজনক ১.২ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ (প্ৰায ৪.৮ কোটি টকা ভাৰতীয় হিচাপে) , এখন প্ৰশস্তি পত্ৰ আৰু এটা সোণৰ পদক দিয়া হয়। প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰৰ দিনা (আলফ্ৰেড নোবেলৰ মৃত্যু দিন) ছুইডেনৰ ৰাজধানী ষ্টকহমত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।

কলিংগ বঁটা
অস্কাৰ বঁটা
নিশান-ই-পাকিস্তান বঁটা
নোবেল বঁটা