মিত্ৰশক্তিয়ে অধিকৃত অষ্ট্ৰিয়া আৰু জাৰ্মানীৰ অংশসমূহত প্ৰশাসন আৰম্ভ কৰে। অষ্ট্ৰিয়াক এখন নিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰৰ ৰূপে গণ্য কৰা হয়। আনহাতে জাৰ্মানীক পূব আৰু পশ্চিম এই দুই ভূ-খণ্ডত ভাগ কৰা হয়। পশ্চিম জাৰ্মানীৰ কৰ্তৃত্ব পশ্চিম মিত্ৰশক্তিৰ হাতত আছিল, আৰু পূব জাৰ্মানীৰ কৰ্তৃত্ব দিয়া হৈছিল ছোভিয়েট সংঘ ৰাজ্যক। জাৰ্মানীৰ পৰা নাজীবাদ অপসাৰণ কৰিবলৈ নাজী যুদ্ধ অপৰাধী সকলক ন্যুৰেমবাৰ্গ বিচাৰৰ () জৰিয়তে বিচাৰ কৰা হয়, আৰু ক্ষমতাত থকা নাজীসকলক অপসাৰণ কৰা হয়। অৱশ্যে ক্ৰমান্বয়ে বিচাৰ ব্যৱস্থা ক্ষমাদানৰ প্ৰতি চালিত হয়, আৰু প্ৰাক্তন-নাজী সকলক পশ্চিম জাৰ্মানীৰ মূলসূঁতিৰ লগত চামিল হ'বলৈ দিয়া হয়। 

জাৰ্মানীয়ে যুদ্ধৰ আগৰ (১৯৩৭) ভূ-খণ্ডৰ প্ৰায় এক-চতুৰ্থাংশ হেৰুৱাব লগীয়া হয়। পূব অংশৰ 'ছিলেছিয়া', 'নিউমাৰ্ক' আৰু 'পমেৰেনিয়া'-ৰ সৰহ অংশই পোলেণ্ডৰ অধীনলৈ আহে। 'পূব প্ৰুছিয়া' পোলেণ্ড আৰু ছোভিয়েট সংঘৰাষ্ট্ৰৰ মাজত দ্বিখণ্ডিত কৰা হয়, আৰু প্ৰায় ৯ নিযুত জাৰ্মান লোকক এই অঞ্চলৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। চেক'শ্ল'ভাকিয়াৰ অন্তৰ্গত ছাডেটেনলেণ্ডৰপৰাও ৩ নিযুত জাৰ্মানক বহিষ্কাৰ কৰা হয়। বহিষ্কৃত জাৰ্মান লোকসকল জাৰ্মানীৰ মূল ভূ-খণ্ডলৈ যাবলগীয়া হৈছিল। ১৯৫০-ৰ দশকত পশ্চিম জাৰ্মানীৰ এক পঞ্চমাংশ লোক এই বহিষ্কৃত সকলৰ একোজন আছিল। ছোভিয়েট সংঘই 'কাৰ্জন সীমা'ৰ () পূবে অৱস্থিত পোলেণ্ডৰ অংশ অধিগ্ৰহন কৰি ২ নিযুত পোলেণ্ড-দেশীয় লোকক বহিষ্কাৰ কৰিছিল।লগতে পূব ৰোমানিয়া, আৰু পূব ফিনলেণ্ডৰ কিছু অংশ আৰু তিনিওখন বাল্টিক দেশ () ছোভিয়েট সংঘই অধিগ্ৰহন কৰে।.
যুদ্ধৰ পাছত শান্তি অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ মিত্ৰশক্তিয়ে ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰে, আৰু আনুষ্ঠানিক ভাৱে ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰ তাৰিখে 'ৰাষ্ট্ৰসংঘ' স্থাপন কৰা হয়। ১৯৪৮ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱাধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা () প্ৰকাশ কৰে আৰু সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে ইয়াক এক সাধাৰণ মান হিচাপে গ্ৰহন কৰে। বিশ্বযুদ্ধত বিজয়ী মিত্ৰপক্ষৰ শক্তিশালী দেশ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, ছোভিয়েট সংঘ, চীন, ব্ৰিটেইন আৰু ফ্ৰান্স ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ 'নিৰাপত্তা পৰিষদ'ৰ স্থায়ী সদস্য নিযুক্ত হয়। যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ আগেয়েই মিত্ৰপক্ষৰ পাশ্চাত্য দেশসমূহ আৰু ছ'ভিয়েট সংঘৰ মাজৰ মিত্ৰতাত যতি পৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। 

জাৰ্মানীক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰি দুখন স্বাধীন ৰাজ্য, ক্ৰমে 'পশ্চিম জাৰ্মানী' (Federal Republic of Germany) আৰু 'পূব জাৰ্মানী' ([German Democratic Republic]]) গঢ়ি তোলা হৈছিল। এই দুই জাৰ্মান দেশৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল পাশ্চাত্য মিত্ৰশক্তি আৰু ছ'ভিয়েট শক্তিয়ে অধিগ্ৰহন কৰা জাৰ্মান ভূখণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি। ইউৰোপৰ বাকী অংশতো পাশ্চাত্য প্ৰভাৱশালী আৰু ছোভিয়েট প্ৰভাৱশালী অংশ হিচাপে বিজাভিত হৈছিল। পূব আৰু মধ্য ইউৰোপত বেছিভাগ দেশেই ছোভিয়েট প্ৰভাৱান্বিত আছিল আৰু এই দেশসমূহত ছোভিয়েট ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষ পৃষ্ঠপোষকতাত কমিউনিষ্ট শাসন প্ৰচলিত হৈছিল। ইয়াৰ ফলতেই পোলেণ্ড, হাংগেৰী, চেক'শ্ল'ভাকিয়া, ৰোমানিয়া, আলবেনিয়া, আৰু পূব জাৰ্মানী দেশকেইখন ছোভিয়েট দেশৰ পুতলা-ৰাজ্য হিচাপে গঢ় লৈ উঠে। যুগোশ্লাভিয়াৰ কমিউনিষ্ট চৰকাৰে সম্পূৰ্ণ স্বাধীন নীতি গ্ৰহন কৰাৰ বাবে ছোভিয়েটৰ লগত তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কৰ অৱনতি হয়।

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত দুটা বৃহৎ সামৰিক মিত্ৰশক্তি গঢ়ি উঠে, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নেতৃত্ব দিয়া 'নেটো' (), আৰু ছোভিয়েট নেতৃত্বাধীন 'ৱাৰ্ছ শক্তি' (); এই দুই শক্তিৰ মাজত ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিক প্ৰভাৱ বিস্তাৰৰ বাবে হোৱা প্ৰতিযোগিতাৰ ফলতে দীৰ্ঘকালীন 'শীতল যুদ্ধ'ৰ () আৰম্ভ হয়।

এছিয়া মহাদেশত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই জাপান দখল কৰে আৰু পশ্চিম প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ জাপান শাসিত দ্বীপসমূহৰ প্ৰশাসন নিজৰ হাতলৈ আনে। আনহাতে ছাখালিন আৰু কুৰিল দ্বীপপুঞ্জক ছোভিয়েট ৰুছিয়াই নিজৰ দেশৰ লগত চামিল কৰে। জাপানৰ দ্বাৰা শাসিত কোৰিয়া-ক দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু উত্তৰ কোৰিয়াত বিভক্ত কৰি, ক্ৰমে আমেৰিকা আৰু ছোভিয়েট শাসনৰ অধীনলৈ অনা হয়। অৱশ্যে ১৯৪৮ চনত দুয়োখন দেশেই স্বাধীন হয়, আৰু সম্পূৰ্ণ কোৰিয়াৰ ওপৰত নিজৰ শাসনভাৰ দাবী কৰে, আৰু তাৰ পৰিণতিতে 'কোৰিয়াৰ যুদ্ধ' আৰম্ভ হয়।

১৯৪৬ চনৰ জুন মাহত, চীনত জাতীয়তাবাদী আৰু কমিউনিষ্ট সকলৰ মাজত গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হয়। কমিউনিষ্টসকল এই গৃহযুদ্ধত বিজয়ী হৈ ১৯৪৯ চনত মূল ভূ-খণ্ডত 'চীনা প্ৰজা গণৰাজ্য' স্থাপন কৰে, আনফালে জাতীয়তাবাদী সকল টাইৱানত আৱদ্ধ হৈ ৰয়। মধ্য প্ৰাচ্যত আৰবসকলে ৰাষ্ট্ৰসংঘই আগবঢ়োৱা 'পেলেষ্টাইন বিভাজন' আৰু 'ইজৰাইল গঠন' আঁচনিৰ বিৰোধিতা কৰে, আৰু দীৰ্ঘকালীন 'আৰব-ইজৰাইল সংঘাত'ৰ সূত্ৰপাত হয়। ইউৰোপৰ ঔপনিৱেশিক শক্তিয়ে নিজৰ উপনিবেশ সমূহ ধৰি ৰাখিবলৈ বিচাৰিছিল যদিও যুদ্ধত হোৱা নৈতিক ক্ষতি বা আৰ্থিক ক্ষতিৰ বাবে সেয়া সম্ভৱপৰ হোৱা নাছিল। লগে লগে 'উপনিৱেশবাদৰ অৱসান' () ঘটিবলৈ আৰম্ভ কৰে।

গোলকীয় অৰ্থনীতিটো বিশ্বযুদ্ধই গধূৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল, অৱশ্যে ভাগ লোৱা দেশসমূহৰ ভিতৰত প্ৰভাৱ ভিন্নধৰ্মী আছিল। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ লাভ হৈছিল আটাইতকৈ বেছি; দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছতে আমেৰিকাত 'শিশুৰ জন্মৰ হাৰ বৃদ্ধি' () পায়, আৰু ১৯৫০ চনলৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ 'জনেপ্ৰতি ঘৰুৱা উৎপাদন' পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সৰ্ব্বোচ্চ হয়, আৰু আমেৰিকাই গোলকীয় অৰ্থনীতিৰ মূখ্য শক্তি হৈ পৰে। ১৯৪৫ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকাই পশ্চিম জাৰ্মানীৰ প্ৰতি 'উদ্যোগিক বিকাশৰোধক নীতি' প্ৰনয়ন কৰে। এই নীতিৰ ফলত সমগ্ৰ ইউৰোপতে অৰ্থনীতি মন্দা হৈ পৰে আৰু ইউৰোপৰ অৰ্থনীতি থন ধৰি উঠিবলৈ দিঘলীয়া সময় লয়। 

১৯৪৮ চনৰ পশ্চিম জাৰ্মানীৰ 'মুদ্ৰা-সংস্কাৰ'-ৰ () পাছতহে অৰ্থনীতিয়ে কিছু গতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ পাছতে গ্ৰহন কৰা 'মাৰ্শ্বাল নীতি'ৰ () অধীনৰ 'মুক্ত ইউৰোপীয়ান অৰ্থনৈতিক নীতি'য়ে অৰ্থনৈতিক সংশোধনী প্ৰক্ৰিয়া খৰতকীয়া কৰি তোলে। ১৯৪৮ চনৰ পাছত পশ্চিম জাৰ্মানীৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতিক 'জাৰ্মান অৰ্থনৈতিক আশ্চৰ্য্য' () বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ইটালী আৰু ফ্ৰান্সৰ অৰ্থনীতিও উন্নত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে, ব্ৰিটেইনত অৰ্থনৈতিক সংকট নামি আহে, আৰু পাছৰ কেইবাটাও দশকলৈ অৰ্থনীতিৰ নিম্নগামী অৱস্থা অব্যাহত থাকে। 

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত বৃহৎ ক্ষয়-ক্ষতিৰ সন্মুখীন হোৱা ছোভিয়েট সংঘতো, যুদ্ধৰ পাছৰ কালচোৱাত উৎপাদন খৰতকীয়া ভাৱে বৃদ্ধি পায়। জাপানতো 'আশ্চৰ্য্যজনক অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন' () হয়, আৰু ১৯৮০ চনলৈ জাপান পৃথিৱীৰ ভিতৰত এক উল্লেখযোগ্য অৰ্থনৈতিক শক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ১৯৫২ চনত চীনে যুদ্ধৰ আগৰ উদ্যোগিক অৱস্থা ফিৰাই পায়।

মিত্ৰশক্তি দুৰ্বাৰ গতিৰে আগবাঢ়িল
যুদ্ধোত্তৰ ঘটনাৱলী
অক্ষশক্তিৰ পতন আৰু মিত্ৰশক্তিৰ বিজয়
স্পেইনৰ গৃহ-যুদ্ধ