"জনগণমন অধিনায়ক জয় হে" ৰবীন্দ্ৰনাথৰ সংগীত সংকলনৰ গীতবিতান "স্বদেশ" পৰ্য্যায়ভুক্ত ১৪ নম্বৰৰ গান। কবিৰ কাব্য সংকলন সঞ্চয়িতাত এই গীতটোৰ কথা "ভাৰতবিধাতা-" শিৰোনামাৰে মুদ্ৰিত। মুঠ পাঁচোটি স্তবকৰ মাজত প্ৰথম স্তবকটোকেই জাতীয় সংগীতৰূপে গোৱা হয়। গানটোৰ সম্পূৰ্ণ পাঠটো এইধৰণৰ

<poem>

জন গণ মন! অধিনায়ক জয় হে ভাৰত ভাগ্য বিধাতা
পঞ্জাব সিন্ধু গুজৰাট মাৰাঠা দ্ৰাৱিড় উৎকল বংগ
ৱিন্ধ্য হিমাচল যমুনা গংগা উচ্ছল জলধি তৰঙ্গ
তৱ শুভ নামে জাগে,         তৱ শুভ আশিস মাগে,
গাহে তৱ জয়গাথা।
জনগণ মংগলদায়ক জয় হে ভাৰত ভাগ্য ৱিধাতা!
জয় হে, জয় হে, জয় হে, জয় জয় জয় জয় হে ॥
অহৰহ তৱ আহ্ৱান প্ৰচাৰিত শুনি তৱ উদাৰ বাণী
হিন্দু বৌদ্ধ শিখ জৈন পাৰ্চীক মুছলমান খ্ৰীষ্টানী
পূৰব পশ্চিমে আসে        তৱ সিংহাসনপাশে
প্ৰেমহাৰ হয় গাঁথা।
জনগণঐক্য়ৱিধায়ক জয় হে ভাৰত ভাগ্য ৱিধাতা
জয় হে, জয় হে, জয় হে, জয় জয় জয় জয় হে ॥
পতনবন্ধুৰপন্থা-অভ্যুদয়-, যুগ যুগ ধাৱিত যাত্ৰী।
হে চিৰ সাৰথি, তব ৰথচক্ৰে মুখৰিত পথ দিনৰাত্ৰি।
দাৰুণ বিপ্লবমাজে-       তব শঙ্খধ্ৱনি বাজে
সংকট দুঃখত্ৰাতা।
জনগণপথপৰিচায়ক জয় হে ভাৰতভাগ্যৱিধাতা!
জয় হে, জয় হে, জয় হে, জয় জয় জয় জয় হে॥
ঘোৰ তিমিৰঘন নিবিড় নিশীথে পীড়িত মূৰ্ছিত দেশে
জাগ্ৰত ছিল তব অবিচল মংগল নত নয়নে অনিমেষে।
দুঃস্বপ্নে আতঙ্কে        ৰক্ষা কৰিলে অংকে
স্নেহময়ী তুমি মাতা।
জনগণদুঃখত্ৰায়ক জয় হে ভাৰতভাগ্যৱিধাতা!
জয় হে,জয় হে, জয় হে, জয় জয় জয় জয় হে॥
ৰাত্ৰি প্ৰভাতিল উদিল সমীৰণ পূৰ্ব উদয়গিৰিভালে-
গাহে বিহংগম, পূণ্য সমীৰণ নবজীৱনৰস ঢালে।
তৱ কৰুণাৰুণৰাগে       নিদ্ৰিত ভাৰত জাগে
তৱ চৰণে নত মাথা।
জয় জয় জয় হে জয় ৰাজেশ্ৱৰ ভাৰত ভাগ্য ৱিধাতা!
জয় হে, জয় হে, জয় হে, জয় জয় জয় জয় হে॥

</poem>

'কামৰূপ'ৰ উল্লেখ বিতৰ্ক
জনপ্ৰিয় মাধ্যমত জাতীয় সংগীত
ব্যৱহাৰ
পাঠ