হাইলাকান্দি নামটোৰ সমন্ধে কেইবাটাও প্ৰবাদ আছে। কিছুমানৰ মতে বৰাক নদীৰ বানৰ পৰা বাচিবলৈ বন্ধা মঠাউৰিৰ স্থানীয় নাম "আইল" বা "হাইল" আৰু বড়ো-কছাৰী ভাষাৰ "কান্দি" অৰ্থাৎ কঠিয়া তলী, ধাননি পথাৰৰ পৰা "হাইলাকান্দি" নামৰ উৎপত্তি হৈছে। অন্য কিছুৰ মতে, জিলাখনৰ নামটো কুকি শব্দ "হালাম" অৰ্থাৎ সৰু ৰাজ্য, ক্ষেত্ৰ বা অঞ্চল আৰু "কুন্দিয়া" মানে হালোৱা তলীৰ পৰা আহিছে। আন এক প্ৰবাদ অনুসৰি ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমানে উৎপন্ন হোৱা শালি ধানৰ খেতিৰ প্ৰসংগ ধৰি "শাইল কান্দি" আৰু কালক্ৰমত ইয়াৰ পৰা হাইলাকান্দি হয়।
নামৰ উৎপত্তি
ধৰ্ম
ভাষা
প্ৰশাসন