বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্বটো স্থান-কালৰ গঠন সম্পৰ্কীয় এটা তত্ত্ব। আইনষ্টাইনৰ ১৯০৫ চনত প্ৰকাশিত পত্ৰিকা “On the Electrodynamics of Moving Bodies” ত এই তত্ত্বটো প্ৰকাশ পাইছিল। বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদৰ তত্ত্বটো দুটা স্বতঃসিদ্ধৰ ওপৰত ওপৰত আধাৰিত, যি দুটা ধ্ৰুপদী বলবিজ্ঞানৰ দিশৰ পৰা পৰস্পৰবিৰুদ্ধ। এই স্বতঃসিদ্ধ দুটা হৈছে:

(১) এজন আনজনৰ সাপেক্ষে সুষমভাৱে গতি কৰি থাকিলে সকলো নিৰীক্ষকৰ বাবেই পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ সূত্ৰবোৰ একে (আপেক্ষিকতাবাদৰ নীতি)।

(২) যিকোনো নিৰীক্ষকৰ বাবেই শূন্যত পোহৰৰ বেগ সমান। পোহৰৰ বেগৰ মানটো নিৰীক্ষক আৰু পোহৰৰ মাজৰ আপেক্ষিক গতি বা পোহৰৰ উৎসৰ বেগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে।

ধ্ৰুপদী বলবিজ্ঞানতকৈ এই স্বতঃসিদ্ধ দুটাৰ পৰিণতিত জন্ম হোৱা তত্ত্বটো পৰীক্ষালব্ধ ফলাফলবোৰৰ সৈতে বেছি ভালদৰে খাপ খায়। উদাহৰণস্বৰূপে, ২ নং স্বতঃসিদ্ধটোৱে মাইকেলশ্বন-মৰ্লিৰ পৰীক্ষাটোৰ ফলাফল সঠিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰে। ইয়াৰ লগতে এই তত্ত্বটোৰ বহুকেইটা চমৎকাৰী আৰু মানুহৰ কাণ্ড-জ্ঞানেৰে ভাবিব নোৱাৰা পৰিণতি আছে। এনেকুৱা কেইটামান পৰিণতি হৈছে:


বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদৰ সবাতোকৈ উল্লেখনীয় দিশটো হৈছে পূৰ্বৰ ধ্ৰুপদী পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ গেলিলিয়ান ৰূপান্তৰক লৰেঞ্জ্ ৰূপান্তৰলৈ উন্নীত কৰা। 

বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদ
সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ
সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ সত্যতা পৰীক্ষা
পৰীক্ষালব্ধ সাক্ষ্য