সংস্কৃতত "কৃষ্ণ" শব্দটিৰ অৰ্থ "কলা", "গাঢ়" বা "গাঢ়-নীলা"। কৃষ্ণাংগ ব্যক্তিক বুজাবলৈ এই শব্দটোৰ ব্যবহাৰ হয়। কৃষ্ণৰ মূৰ্তিসমূহত তেখেতৰ গাৰ ৰং সাধাৰণত কলা আৰু ছবিবোৰত নীলা দেখুওৱা হয়।

কৃষ্ণ নামৰ অৰ্থ-সংক্ৰান্তত একাধিক ব্যাখ্যা পোৱা যায়। মহাভাৰতৰ উদ্যোগপৰ্বত (৫।৭১।৪) কোৱা হৈছে "কৃষ্ণ" শব্দটো "কৃষ" আৰু "ণ" এই দুটি মূলৰ পৰা উৎপন্ন। "কৃষ" শব্দৰ অৰ্থ "টানি আনা" বা "কৰ্ষণ কৰা"; সেই সূত্ৰে শব্দটো "ভূ" (অৰ্থাৎ, "অস্তিত্ব" বা "পৃথিৱী") শব্দটোৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত। "ণ" শব্দটোক "নিবৃত্তি" শব্দৰ প্ৰতিভূ বুলি ধৰা হয়। মহাভাৰতৰ উক্ত শ্লোকটি চৈতন্য চৰিতামৃত আৰু শ্ৰীল প্ৰভুপাদৰ টোকাত ব্যবহৃত হৈছে। ইয়াত "ভূ" শব্দৰ নিহিত অৰ্থ "আকৰ্ষণীয় অস্তিত্ব"; অৰ্থাৎ "কৃষ্ণ" শব্দৰ অৰ্থ "সকলো দিশৰ পৰা আকৰ্ষণীয় ব্যক্তি"। ভাগৱত পুৰাণৰ আত্মাৰাম স্তৱকত কৃষ্ণৰ গুণাগুণবোৰ বৰ্ণিত হৈছে। বল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ ব্ৰহ্মসম্ভৱ মন্ত্ৰত "কৃষ্ণ" নামৰ মূল শব্দবোৰক বস্তু, আত্মা আৰু দিব্য কাৰণৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত পাপৰ বিনাশশক্তিৰ লগত সম্পৰ্কিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

বিষ্ণুৰ সহস্ৰনামৰ ৫৭তম নামটো হ'ল "কৃষ্ণ", যাৰ অৰ্থ, আদি শংকৰৰ মতে "আনন্দৰ অস্তিত্ব"। কৃষ্ণৰ একাধিক নাম আৰু অভিধা আছে। কৃষ্ণৰ সৰ্বাধিক প্ৰচলিত নামদুটা হল "গোবিন্দ" (গো-অন্বেষক) আৰু "গোপাল" (গো-ৰক্ষাকাৰী)। এই নামদুটা ব্ৰজত কৃষ্ণৰ প্ৰথম জীৱনৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত। কোনো কোনো নামৰ আঞ্চলিক গুৰুত্বও আছে। যেনে, জগন্নাথ নামটো। উৰিষ্যাত এই নামৰ এক বিশেষ মূৰ্তিত কৃষ্ণ পূজিত হয়।

জীৱন
শাস্ত্ৰীয় উৎস
কৃষ্ণ আৰু বলৰামৰ দেহত্যাগ
নামকৰণ