পুতলাৰ নিৰ্মান বিজ্ঞান জগতৰ লগত খাপ খোৱাকৈ দৈনিক কল-কাৰখানাত গঢ় লৈ উঠিছে।সাধাৰণতে কাঠ, বাঁহ, কুঁহিলা, কাপোৰ, কলথৰুৱা আদিৰে এফুট বা ডেৰফুট কৈ সাজি বিভিন্ন ৰঙৰ কাগজ-কাপোৰ আদি মেৰিয়াই ৰঙৰ প্ৰলেপ সানি সজাই পৰাই অভিনয়ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰি তোলা হয়। মানুহ নাইবা দেৱতা, জন্তু আদিৰ আকৃতিৰ সাজ-সজ্জা কৰি বাস্তৱ ৰূপ দিয়াৰ পিছত সূক্ষধাৰে কলা সূতাৰ দ্বাৰা অৰ্থপূৰ্ণভাবে সঞ্চালন কৰি জীৱন্ত ৰূপত পৰিচালনা কৰে।আজিৰ দিনত পুতলা প্ৰস্তুত কৰা পদ্ধতি উন্নত হৈছে, যেনে-প্লাষ্টিক, চেলুলইড, টিন, লো আদিৰেও পুতলা তৈয়াৰ কৰা হয়।বিশেষকৈ ধৰ্ম্মীয় আখ্যানৰ ওপৰত ইয়াৰ কাহিনীসমূহ সজোৱা হয়। ৰামায়নৰ কাহিনীকেই বেছিকৈ পুতলা নাচত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

পুতলা প্ৰস্তুত প্ৰণালী
পুতলা নাচৰ অভিনয় প্ৰক্ৰিয়া
অসমৰ পুতলা নাচ
নলবাৰী জিলাৰ পুতলা নাচ