২৫ মাৰ্চৰ পৰা পাকিস্তানী সেনাই পূব পাকিস্তানৰ জাতীয়তাবাদী আন্দোলন দমন কৰিবলৈ "অপাৰেশ্যন চাৰ্চলাইট" ক'ড নামেৰে এক সুপৰিকল্পিত সৈনিক অভিযান আৰম্ভ কৰে। ২৬ মাৰ্চত পূব পাকিস্তানৰ মুখ্য নগৰসমূহ অধিকাৰ কৰি এক মাহৰ ভিতৰতে যিকোনো ৰাজনৈতিক বা সৈনিক প্ৰতিবাদ নিৰ্মূল কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। অপাৰেচন আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে সকলো বিদেশী সাংবাদিকক প্ৰণালীবদ্ধভাৱে পূব পাকিস্তানৰ পৰা আঁতৰাই পঠিওৱা হ'ল।

মে' মাহৰ মাজভাগত পূব পাকিস্তানৰ সকলো মুখ্য নগৰ পাকিস্তানী সেনাই অধিকাৰ কৰাৰ লগে লগে অপাৰেশ্যন চাৰ্চলাইটৰ মুখ্য পৰ্য্যায় অন্ত পৰে। এই অপাৰেশ্যনেৰ লগে লগে ১৯৭১ চনৰ বাংলাদেশ নৃশংসতাৰ আৰম্ভ হয়। এই প্ৰণালীবদ্ধ নৰসংহাৰে বাঙালীসকলক আৰু উত্তেজিতহে কৰি তুলিলে। ফলস্বৰূপে অৱশেষত পূব পাকিস্তান স্বাধীন হৈ বাংলাদেশৰ জন্ম হ'ল। আন্তৰ্জাতিক সংবাদ মাধ্যমসমূহে পৰিবেশন কৰা খবৰত এই নৃশংসতাৰ ফলত হোৱা হতাহতৰ সংখ্যা ভিন ভিন - ঢাকাত ৫,০০০-৩৫,০০০ আৰু সমগ্ৰ বাংলাদেশতে ২,০০,০০০ ৰ পৰা ৩০,০০,০০০ পৰ্য্যন্ত and the atrocities have been referred to as acts of genocide. - আৰু ইয়াক জাতিহত্যা আখ্যা দিয়া হ'ল।

"এচিয়া টাইমচ"ৰ মতে

এই সংহাৰত মুখ্যতঃ ঢাকাক লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছিল যদিও পূব পাকিস্তানৰ সকলো অংশতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ চলিছিল। ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৱাসিক গৃহসমূহক বিশেষভাৱে লক্ষ্য হিচাবে লোৱা হৈছিল। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ একমাত্ৰ হিন্দু আবাসিক গৃহ "জগন্নাথ হল" ধ্বংস কৰা হ'ল। ইয়াৰ ৬০০-৭০০ আৱাসীক হত্যা কৰা হ'ল। হামুদ-উৰ-ৰহমান কমিচনে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত মাত্ৰাধিক শক্তিপ্ৰয়োগ হৈছিল বুলি সিদ্ধান্ত দিলে যদিও পাক সেনাই এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰে। জগন্নাথ হল আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ অন্যান্য আবাসিক গৃহত হোৱা এই নৰসংহাৰৰ সত্যতা পূব পাকিস্তান অভিযান্ত্ৰিক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এজন অধ্যাপক নুৰুল উল্লাহে বিপৰীত দিশত থকা তেখেতৰ ঘৰৰ পৰা গোপনে লোৱা এটা ভিডিঅ' ৰেকৰ্ডিঙতো সাব্যস্ত হয়।

এই নৃশংসতাৰ ভয়াবহতাৰ কথা পাকিস্তানী সাংবাদিক এন্থনী মাচাকাৰেনহাচে পশ্চিমৰ দেশসমূহৰ আগত সদৰি কৰে। তেওঁক পাকিস্তানৰ সৈন্য অধিকাৰীসকলে পাকিস্তানৰ কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে এটা ভাল প্ৰতিমূৰ্তি দৰ্শোৱা প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল। তাৰ পৰিবৰ্তে তেওঁ ইংলেণ্ডলৈ পলাই যায় আৰু ১৯৭১ চনৰ ১৩ জুনৰ "চানডে' টাইমচ"ত পাকিস্তানী সেনাৰ এই প্ৰণালীবদ্ধ হত্যাকাণ্ডসমূহৰ কথা বৰ্ণাই এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। BBC-এ লিখিলে: "ইয়াত কোনো সন্দেহৰ থল নাই যে মাচকাৰেনহাচৰ সাংবাদিকতাই এই যুদ্ধখন শেষ কৰাত প্ৰভাৱ পেলালে। ই বিশ্বৰ মতামত পাকিস্তানৰ বিপক্ষে নিয়ালে আৰু ভাৰতক এক নিশ্চয়াত্মক ভূমিকা (decisive role) গ্ৰহণ কৰাত সহায় কৰিলে। "ভাৰতৰ তৎকালীন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়েও কৈছিল যে মাচকাৰহানচৰ প্ৰতিবেদনে তেওঁক "ভাৰতৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ বাবে আধাৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ" প্ৰেৰিত কৰিলে।

বিশেষকৈ হিন্দু অধ্যুষিত অঞ্চলসমূহ বেছিকৈ আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হ'ল। ১৯৭১ চনৰ ২ আগষ্টত টাইম আলোচনীয়ে লিখিলে, "শৰণাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত চাৰিভাগৰ তিনিভাগ আৰু মৃতসকলৰ বেছিভাগেই হিন্দু আৰু তেওঁলোকেই সকলোতকৈ বেছিকৈ পাক সেনাৰ ঘৃণাৰ সন্মুখীন হ'ল।" মুজিবুৰ ৰহমানক পাক সেনাই এৰেষ্ট কৰিলে। য়াহায়া খানে ব্ৰিগেডিয়াৰ (পাচলৈ জেনেৰেল) ৰহিমুদ্দিন খানক মুজিবৰ বিৰুদ্ধে কেইবাটাও গোচৰৰ বিচাৰ কৰিবলৈ এখন ট্ৰাইবুনেলৰ সভাপতি নিয়োগ কৰিলে। ট্ৰাইবুনেলৰ ৰায় সদৰি কৰা নহ'লেও য়াহায়া খানে সেই বিচাৰ অৱশ্যে কাৰ্য্যকৰী নকৰিলে। ঢাকাৰ পৰা পলাই যোৱাকেইজনৰ বাহিৰে আৱামী লীগৰ অন্যান্য নেতাসকলকো এৰেষ্ট কৰা হ'ল আৰু আৱামী লীগক নিষিদ্ধ ঘোষণা কৰা হ'ল। 

বিদেশী প্ৰতিক্ৰিয়া
মাৰ্চ - জুন
অপাৰেশ্যন চাৰ্চলাইট
আত্মসমৰ্পন আৰু পৰিণাম