ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰ অৰ্থাৎ ছল্লিশৰ দশকৰ শেষ ভাগৰ পৰা ১৯৬০ চনলৈকে, এই কালছোৱাক চলচ্চিত্ৰৰ খতিয়ান ৰখা সকলে, ভাৰতীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগ বুলি অভিহিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে ভাৰতত সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ বহুতো চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
এই সময়তে বাংলা চলচ্চিত্ৰ জগতৰ নেতৃত্বত, ভাৰতত সমান্তৰাল চিনেমাৰ ধাৰা আৰম্ভ হয়। এই ধাৰাৰ প্ৰথম ভাগৰ চলচ্চিত্ৰ সমূহৰ ভিতৰত চেতন আনন্দৰ "নিছা নগৰ", (১৯৪৬) ঋত্বিক ঘটকৰ "নাগৰিক"(১৯৫২), আৰু বিমল ৰয়ৰ "দো বিঘা জমীন ( ১৯৫৩)আদিয়ে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত নৱবাস্তৱবাদৰ ভেঁটি তৈয়াৰ কৰে, আৰু "ভাৰতীয় নব্য ধাৰাৰো" সূচনা কৰে. তাৰ পাছতে সত্যজিত ৰয়ে তেখেতৰ তিনিখনীয়া অপু শৃংখলাৰ (১৯৫৫-১৯৫৯)প্ৰথমখন ছৱি পথেৰ পাঁচালি(১৯৫৫) ৰ যোগে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ উপস্থিতি ঘোষণা কৰে। এই অপু শৃংখলাই সকলো আন্তৰ্জাতিক ফিল্ম মহোৎসৱতে পুৰষ্কাৰ অৰ্জন কৰে আৰু তাৰ লগে লগেই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত সমান্তৰাল ধাৰাটো সুপ্ৰতিষ্ঠিত হৈ পৰে।.সমগ্ৰ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰতে এই অপু শৃংখলাৰ প্ৰভাৱ লক্ষ্যণীয়, পঞ্চাচৰ দশকৰ মাজভাগত আৰ্ট হাউচসমূহত বিস্তৃত ভাৱে নিৰ্মাণ হোৱা নতুন প্ৰজন্মৰ পৰিপক্ক ড্ৰামাসমূহ এই অপু শৃংখলাৰ ওচৰত বহু পৰিমাণে ধৰুৱা। চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ সুব্ৰত মিত্ৰ, যি সত্যজিত ৰয়ৰ অপু শৃংখলাৰ মাজেৰে আত্ম-প্ৰকাশ কৰিছিল, তেখেতৰো বিশ্ব চলিচ্চত্ৰৰ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ উল্লেখনীয় অৱদান আছে। তেখেতৰ এক উল্লেখযোগ্য টেকনিক আছিল চিনেমাৰ চেটত দিনৰ পোহৰৰ আবেশ তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰতিফলকৰ ব্যৱহাৰ . অপু শৃংখলাৰ দ্বিতীয়খন ছৱি " অপৰাজিত" (১৯৫৬) ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত তেখেতে এই টেকনিকক পৰিপুৰ্ণতা দিয়ে। সত্যজিত ৰয়ে ব্যৱহাৰ কৰা কিছুমান পৰীক্ষামূলক টেকনিক আছিল ১৯৭২ চনত "প্ৰতিদ্বন্দী" নামৰ চলিচ্চিত্ৰত ফ্লেছবেকৰ দৃশ্যত নিগেটিভৰ ব্যৱহাৰ, বা বিষয়ান্তৰ কৰিবলৈ এক্স ৰে' ৰ ব্যৱহাৰ।ষ্টিভেন স্পিলবাৰ্গৰ ই. টি. (১৯৮২) নামৰ বোলছবিখন, ১৯৬৭ চনত ৰয়ে এলিয়েন নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ( নিৰ্মাণ কৰা নহ'ল) লিখা চিত্ৰনাট্যৰ পৰাই অনুপ্ৰাণিত বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে। ইয়াৰ পাছতো সত্যজিত ৰয় আৰু ঋত্বিক ঘটকে কেইবাখনো ৰুচিসপ্মন্ন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে, আৰু মৃণাল সেন, আদুৰ গোপালকৃষ্ণন, মনি কৌল, বুদ্ধদেৱ দাসগুপ্তা আদি প্ৰথিতযশা স্বাধীন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাই তেওঁলোককে অনুসৰণ কৰে। 

গুৰু দত্তৰ '' (১৯৫৭), '' (১৯৫৯), ৰাজ কাপুৰৰ '' (১৯৫১), '' (১৯৫৫) আদি ছবিয়ে হিন্দী ব্যৱসায়িক ছবিক বিশেষ মাত্ৰা দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এই ছবিকেইখনে সামাজিক বিষয়-বস্তু, বিশেষকৈ নগৰৰ শ্ৰমজীৱি শ্ৰেণীটোৰ সুখ-দুখ চিত্ৰায়িত কৰিছিল। আৱাৰা ছবিখনে নগৰীয়া জীৱনৰ স্বপ্ন আৰু দুঃস্বপ্ন উভয়কে দাঙি ধৰাৰ বিপৰীতে প্যাসা ছবিখনে নগৰীয়া জীৱনৰ অবাস্তৱিকতাক সমালোচনা কৰিছিল। এই সময়চোৱাত কেইখন মহাকাব্যিক ছবি নিৰ্মিত হৈছিল। এনে ছবিৰ ভিতৰত আছিল- বিদেশী ছবিৰ শিতানত অস্কাৰৰ বাবে মনোনয়ন পোৱা মেহবুব খান'ৰ ", কে আচিফৰ '' (১৯৬০)। হলিউডৰ ছবি ''ত (১৯৬৭) ভি শান্তাৰামৰৰ "'ৰ (১৯৫৭) প্ৰভাৱ পৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
ঋত্বিক ঘটকৰ কাহিনীৰে বিমল ৰয়ে পৰিচালনা কৰা 'য়ে' (১৯৫৮) পুনৰ্জন্মৰ বিষয়টো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। সেই সময়চোৱাৰ মূলসুঁতিৰ অন্য দুজন আগশাৰীৰ পৰিচালক আছিল কামাল আমৰোহী আৰু বিজয় ভাট।

চেতন আনন্দৰ ছবি '' ১৯৪৭ত ত লাভ কৰাৰে পৰা ভাৰতীয় ছবিয়ে নিয়মীয়াকৈ ১৯৫০ৰ দশক আৰু ১৯৬০ৰ দশকৰ আগভাগলৈ প্ৰায় প্ৰতি বছৰে ত প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ বহু সংখ্যকে মহোত্সৱত গুৰুত্বপূৰ্ণ বঁটা পাবলৈ সক্ষম হৈছিল। সত্যজিত ৰয়েও ত 'অপু ট্ৰিল'জী'ৰ দ্বিতীয় অংশ 'অপৰাজিত'ৰ (১৯৫৬) বাবে আৰু ত আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনাৰ বাবে দুটা জয় কৰিছিল। ৰয়ৰ সমসাময়িক ঋত্বিক ঘটক আৰু গুৰু দত্তই তেওঁলোকৰ জীৱন-কালত বিশেষ মনোযোগ নাপালে যদিও বহু পলমকৈ ১৯৮০ আৰু ১৯৯০ৰ দশকত তেওঁলোকৰ কৰ্মৰাজিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ১৯৯২ত বৃটিছ চলচ্চিত্ৰ আলোচনী ''ৰ সমালোচকৰ বাচনিত সৰ্বকালৰ 'শীৰ্ষৰ ১০জন পৰিচালক'ৰ তালিকাত ৭ম স্থান পোৱাৰ বিপৰীতে উক্ত আলোচনীখনৰ 'মহান পৰিচালকৰ তালিকাত গুৰু দত্তই ৭৩ তম স্থান পাইছিল।

এই যুগটোত ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰা নিৰ্মাণ হোৱা যথেষ্ঠ সংখ্যক ছবি বিভিন্ন সমালোচক আৰু পৰিচালকৰ বাচনিত সৰ্বাকালৰ মহান ছবিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভূক্ত হৈছে। এই সন্ধিক্ষণতে লোক-কাহিনী, ফেণ্টাচী, পৌৰাণিক আদি বিষয়-বস্তুৰে and আদি ছবি নিৰ্মাণেৰে তামিল আৰু তেলেগু চলচ্চিত্ৰয়ো সোণালী যুগৰ সূচনা কৰিছিল। 'চাইট আৰু চাউণ্ড'ৰ প্ৰতি দহ বছৰৰ মূৰে-মূৰে হোৱা বিভিন্ন সমালোচকৰ বাচনিত (Critics' Poll) সত্যজিত ৰায়ৰ 'অপু ট্ৰিল'জী', '', '' আৰু '' অন্তৰ্ভূক্ত হৈছিল। 'চাইট এণ্ড চাউণ্ড'ৰ ২০০২ ৰ বাচনিত গুৰু দত্তৰ ছবি 'প্যাসা' আৰু 'কাগজ কে ফুল', ঋত্বিক ঘটকৰ '' আৰু 'কোমল গান্ধাৰ', ৰাজ কাপুৰৰ 'আৱাৰা', বিজয় ভাটৰ '' মেহবুব খানৰ 'মাদাৰ ইণ্ডিয়া' আৰু কে আচিফৰ 'মুগল-ই-আজম'-এ স্থান পাইছিল। এছীয় চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক আলোচনী ''ৰ ১৯৯৮ৰ সমালোচকৰ বাচনিত সত্যজিত ৰায়ৰ 'অপু ট্ৰিল'জী', 'চাৰুলতা', 'জলসাঘৰ' আৰু ঋত্বিক ঘটকৰ ''ই স্থান পাইছিল। ২০০৫ত 'টাইম মেগাজিন'ৰ সৰ্বকালৰ ২৫০খন শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ তালিকাত 'অপু ট্ৰিল'জী' আৰু 'প্যাসা'ই স্থান পাইছিল।

মচলা ছবি
ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগ
গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰ
সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ