এনে ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে কৰা তেজৰ পৰীক্ষাবোৰক "Assay" বুলি কোৱা হয়। ইয়াত তেজ বা চিৰামত ভাইৰেল প্ৰতিজনক (Antigen) বা আক্ৰান্তৰ দেহত সৃষ্টি হোৱা প্ৰতিদেহ (Antibody) ধৰা পেলোৱা হয়। এই পৰীক্ষাবোৰৰ অৰ্থ উলিওৱাটো অলপ জটিল।

হেপাটাইটিছ বি পৃষ্ঠ প্ৰতিজনকক ("HBsAg") সচৰাচৰ এই ভাইৰাছ সংক্ৰমণৰ সম্ভেদ পাবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই সংক্ৰমণকালত তেজত ধৰা পৰা প্ৰথম ভাইৰেল এণ্টিজেন। কিন্তু সংক্ৰমণৰ প্ৰাৰম্ভিক কালত আৰু পিছৰফালে ই ধৰা নপৰিব পাৰে। ভিৰিঅ'নটোত এটা "কেন্দ্ৰীয় কণা"ই ভাইৰেল জিন'মক আৱৰি থাকে। এই কেন্দ্ৰীয় কণা ১৮০-২৪০ কপী কেন্দ্ৰীয় প্ৰ'টিন বা হেপাটাইটিছ বি ক'ৰ (Core) এণ্টিজেন ("HBcAg") বুলি কোৱা হয়। আন মাৰ্কাৰ ধৰা নপৰা ৱিণ্ড' সময়ছোৱাত হেপাটাইটিছ বি ক'ৰ এণ্টিজেনৰ IgM এণ্টিবডী ৰোগটোৰ একমাত্ৰ ছিৰ'ল'জিকেল প্ৰমাণ হ'ব পাৰে।

HBsAgৰ আৱিৰ্ভাৱৰ কিছুসময় পিছতেই হেপাটাইটিছ বি 'ই' প্ৰতিজনকে ("HBeAg") ভুমুকি মাৰে। আক্ৰান্তৰ ছিৰামত HBeAg ওলোৱা মানে ন-ন ভাইৰাছৰ সৃষ্টি আৰু বৰ্দ্ধিত সংক্ৰমণ। কিন্তু হেপাটাইটিছ বি ভাইৰাছৰ কিছুমান পৰিৱৰ্তিত ৰূপে 'e' এণ্টিজেন প্ৰস্তুত নকৰে, গতিকে এই নিয়মটোও সদায় নাখাটে। সংক্ৰমণৰ প্ৰাকৃতিক গতিত HBeAgক দেহে চাফা কৰি গৈ থাকিব পাৰে আৰু তাৰপিছত 'e' প্ৰতিজনকৰ প্ৰতিদেহৰ মাত্ৰা ("anti-HBe") ততালিকে বাঢ়িব। এই ঘটনাৰ লগে লগে সাধাৰণতে ভাইৰাছৰ অনুকৃত্যায়ন কমিবলৈ ধৰে।

যদি আক্ৰান্তজনে সংক্ৰমণ আঁতৰাই গৈ থাকিব পাৰে, তেতিয়া ৰHBsA মাত্ৰা কমি ধৰা নপৰা হ'ব, লগতে হেপাটাইটিছ বি পৃষ্ঠ প্ৰতিজনকৰ IgG প্ৰতিদেহ ("anti-HBs") আৰু কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিজনকৰ প্ৰতিদেহৰ ("anti HBc IgG") মাত্ৰা বাঢ়িব। HBsAg আঁতৰ হোৱা সময় আৰু anti-HBsএ দেখা দিয়া সময়ৰ মাজছোৱাক window period বুলি কোৱা হয়। তেজত HBsAg নথকা কিন্তু anti-HBs থকা মানুহ এজনৰ হয় সংক্ৰমণ নোহোৱা হৈছে বা তেওঁক পূৰ্বে প্ৰতিষেধক দিয়া হৈছে।

তেজত HBsAg ছমাহ পৰ্যন্ত ধৰা পৰা ব্যক্তিক হেপাটাটিছ বি'ৰ বাহক (carrier) বোলা হয়। ভাইৰাছটোৰ বাহকজনৰ ক্ৰ'নিক হেপাটাটিছ বি থাকিব পাৰে যাক তেজত ছিৰাম ৰ উচ্চ মাত্ৰা আৰু বায়'প্‌চীত যকৃতৰ প্ৰদাহৰ চিনেৰে ধৰিব পৰা যায়। HBeAg নোহোৱা হৈ পৰা বাহক, বিশেষকৈ সংক্ৰমণ হোৱা প্ৰাপ্তবয়স্ক সকলৰ গাত ভাইৰাছৰ প্ৰজননৰ মাত্ৰা অতি কম আৰু সেইবাবে তেওঁলোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া জটিলতা হ'ব পৰা বা তেওঁলোকে ভাইৰাছটো বিয়পাব পৰা আশঙ্কা কম।

প্ৰক্ৰিয়া
চিৰ'টাইপ আৰু জিন'টাইপ
ৰোগনিৰ্ণয়
পূৰ্বানুমান