এলবাৰ্ট আইনষ্টাইনে ১৯০৫ চনত বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্ব প্ৰকাশ কৰিছিল। তত্ত্বটো আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ যাওঁতে আইনষ্টাইনে তেওঁৰ পূৰ্বজ এলবাৰ্ট এ. মাইকেলছন, হেণ্ড্ৰিক লৰেঞ্জ্, হেনৰি পঁইকাৰ আদিৰ তাত্ত্বিক আৰু আনুমানিক ফলাফলসমূহৰ সহায় লৈছিল। পিছত মেক্স প্লাংক, হাৰমান মিনকস্কি আৰু আন বিজ্ঞানীয়ে এই তত্ত্বৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল।

১৯০৭ৰ পৰা ১৯১৫ চনৰ ভিতৰত আইষ্টাইনে তেওঁৰ সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্বৰ বিকাশসাধন কৰিছিল। ১৯১৫ চনৰ পিছত আন বহুতৰ অৰিহণাকো তেওঁ এই সূত্ৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ চূড়ান্ত ৰূপটো প্ৰকাশ পাইছিল ১৯১৬ চনত।

"আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্ব" (theory of relativity) নামটো ১৯০৬ চনত প্লাংকে ব্যৱহাৰ কৰা "relative theory" () ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা হৈছিল । প্লাংকে তেওঁৰ পত্ৰখনত আপেক্ষিকতাবাদৰ নীতি কিদৰে প্ৰয়োগ হয়, সেইসম্পৰ্কে জোৰ দিছিল । একেখন গৱেষণা পত্ৰৰে আলোচনা শিতানত আলফ্ৰে'ড বুছেৰাৰে প্ৰথম বাৰৰ বাবে "theory of relativity" () পদটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল ।

১৯২০ৰ দশকৰ ভিতৰত পদাৰ্থবিজ্ঞান সমাজে বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্ব বুজি উঠিছিল আৰু এই তত্ত্বক আদৰি লৈছিল। কম সময়ৰ ভিতৰতে ই তাত্ত্বিক আৰু প্ৰায়োগিক পদাৰ্থবিজ্ঞানীসকলৰ বাবে পাৰমাণৱিক পদাৰ্থবিজ্ঞান, নিউক্লীয় পদাৰ্থবিজ্ঞান আৰু কোৱান্টাম বলবিজ্ঞানৰ নতুন নতুন ক্ষেত্ৰসমূহ অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা লাগতিয়াল আহিলা হৈ পৰিল।

আনফালে, সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্বটো নিউটনৰ মহাকৰ্ষণ তত্ত্বই কৰা দুটামান ভৱিষ্যৎবাণীৰ কিছু শুধৰণি কৰাৰ বাহিৰে বিশেষ কামত অহা নাছিল। ব্যৱহাৰিক পৰীক্ষাৰ দ্বাৰা এই তত্ত্বৰ প্ৰাসংগিকতা নিৰ্ণয় কৰাৰ সম্ভাৱনা বৰ কম আছিল, কাৰণ সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ ফলাফলবোৰ মহাজাগতিক স্কেলতহে অৰ্থপূৰ্ণ। এই তত্ত্বৰ গাণিতিক ৰূপটোও যথেষ্ট কঠিন আছিল আৰু মাত্ৰ কেইজনমান লোকেহে ইয়াক ভালদৰে বুজিব পাৰে বুলি ভবা হৈছিল। অৱশ্যে ১৯৬০চনৰ আশে-পাশে এই তত্ত্ব পদাৰ্থবিজ্ঞান আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয় হৈ পৰিছিল। সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ নতুন নতুন গাণিতিক উপায় উদ্ভাৱনৰ লগে লগে গণনাৰ কাম-কাজখিনি পূৰ্বতকৈ সহজ হ'ল আৰু তত্ত্বটোৰ ধাৰণাবোৰো মনঃচকুৰে দৃশ্যাংয়ন কৰিব পৰা হ'ল। পৰৱৰ্তী সময়ত কোৱাছাৰ (১৯৬৩), ৩ কেলভিন উষ্ণতাৰ মাইক্ৰ'ৱেভ পটভূমিৰ বিকিৰণ (১৯৬৫), পালছাৰ (১৯৬৭) আৰু প্ৰথমটো সম্ভাৱ্য কৃষ্ণগহ্বৰ (১৯৮১) আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ লগে লগে সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্বই সিহঁতৰ অস্তিত্বৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰিলে। তদুপৰি সেইসম্পৰ্কে আগবঢ়োৱা গণনাৰ সত্যতাই সাধাৰণ আপেক্ষিক তত্ত্বৰ ভেটি সুদৃঢ় কৰিলে।

সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ
বিশেষ আপেক্ষিকতাবাদৰ সত্যতা পৰীক্ষা
আধুনিক প্ৰয়োগসমূহ
তত্ত্বটোৰ বিকাশ আৰু প্ৰতিক্ৰিয়া