১৯৩৯ চনত বৰঠাকুৰদেৱে কলিকতালৈ গৈ চেনোলা মিউজিকেল প্ৰডাক্টছ কোম্পানীত কন্যা সৌজন্যময়ী আৰু হিৰণ্যময়ীৰ সৈতে বিয়ানাম, আইনাম আৰু কমলা কুঁৱৰী নামৰ তিনিখন গীতিনাট্য বাণীবদ্ধ (কিউ এছ ১৫৭) কৰায়।

O, I, C এই তিনিটা চিনেৰে বৰ্ণমালা আৰু ভাষা শিকোৱা পদ্ধতি তেওঁৰ এক অভিনৱ আবিষ্কাৰ। যদিও ১৯৩৫ চনমানত কৰা এই অবিষ্কাৰে সেই সময়ত আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছিল। নাগপুৰ, মেদিনীপুৰ, কলকাতা আদি ঠাইত অনুষ্ঠিত হোৱা কেইবাখনো সন্মিলনত তেওঁ এই পদ্ধতি প্ৰদৰ্শন কৰি ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ কলকাতালৈ গৈ পদ্ধতিটো নিজৰ নামত পেটেণ্ট কৰায় যদিও ই পিছৰ কালত বিলুপ্ত হৈ পৰে। 

অসমীয়া মানুহৰ কিতাপ পঢ়াৰ প্ৰতি ধাউতি বঢ়াবলৈ তেওঁ অসমৰ গাঁৱে-ভূঞে পুথিভঁৰাল স্থাপন কৰি এক পুথিভঁৰাল আন্দোলন গঢ়ি তোলে। এটা চকা লগোৱা আলমাৰীৰে তেওঁ পৰমানন্দ পুথিভঁড়াল আৰম্ভ কৰিছিল। সেই সময়ৰ অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ সভাপতি আছিল লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ। কুমুদেশ্বৰ বৰঠাকুৰ বৰদলৈদেৱৰ পৰম বন্ধু আছিল। তেওঁৰ এই পুথিভঁৰাল আন্দোলনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বৰদলৈদেৱে প্ৰতিখন গাঁওতে পুথিভঁৰাল আৰু যুৱসঙ্ঘ স্থাপন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ জাৰি কৰে। তেওঁৰ এই পুথিভঁৰাল আন্দোলনত সহায় কৰিছিল ছাত্ৰ আৰু উৎসাহী ডেকাসকলে। 

কুমুদেশ্বৰ বৰঠাকুৰে "পাহাৰ ভৈয়াম মিতিৰ সংঘ" স্থাপন কৰি অসমৰ পাহাৰ আৰু ভৈয়ামৰ মাজত সম্প্ৰীতি বঢ়াবলৈ যত্ন কৰিছিল। "সদৌ অসম পেঞ্চনাৰ সংস্থা"ৰো তেওঁ এজন গুৰি ধৰোতা আছিল। ১৯৫৭ চনৰপৰা ১৯৫৯ চনলৈ তেওঁ ইয়াৰে সম্পাদকো আছিল।

এই বিচিত্ৰ কৰ্মৰাজিৰে এক বৰ্ণাঢ্য জীৱন যাপন কৰি ১৯৬৬ চনৰ ৮ নৱেম্বৰত যোৰহাটত তেওঁ ইহলীলা সম্বৰণ কৰে। তেওঁৰ ৰচনাৰাজিৰ ১ম খণ্ড প্ৰকাশ পাইছে।

অন্যান্য কৰ্মৰাজি
শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন
সাহিত্যচর্চা
ৰচনাসমগ্ৰ