পেলিঅ'লিথিক শব্দৰ আক্ষৰিক অৰ্থ 'প্ৰাচীন প্ৰস্তৰ যুগ', আৰু ইয়াৰ আৰম্ভণি প্ৰস্তৰ সঁজুলিৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰৰ লগে লগে বুলি ধৰা হয়। প্ৰস্তৰ যুগৰ প্ৰথম কালক পেলিঅ'লিথিক বা প্ৰত্নপ্ৰস্তৰ বোলা হয়।

পেলিঅ'লিথিক যুগৰ প্ৰথমছোৱাক 'নিম্ন পেলিঅ'লিথিক' (Lower Paleolithic) বোলা হয় আৰু 'হ'ম' ছেপিয়েন্স'-ৰ বিকাশৰ আগলৈ ইয়াৰ সময়সীমা ধৰা হয়। 'হ'ম' হেবিলিছ' (Homo habilis)-ৰ আৰম্ভণি আৰু প্ৰথম শিলৰ সঁজুলি ব্যৱহাৰৰপৰা আৰম্ভ হোৱা বুলি ধৰা এই যুগক ২.৫ নিযুত বছৰ পুৰণি বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে। হ'ম' ছেপিয়েন্স প্ৰজাতিৰ উৎপত্তি ২ লাখ বছৰ আগতে বুলি ধৰা হয়, আৰু ইয়াৰ লগতে আৰম্ভণি হয় 'মধ্য পেলিঅ'লিথিক যুগ'ৰ। এই নতুন প্ৰজাতিৰ শৰীৰত ভাষাৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে উপযুক্ত শাৰীৰিক বিকাশ সংঘটিত হৈছিল। নিয়মানুসৰি মৃতকৰ দেহ কবৰ দিয়া, সংগীতৰ উৎপত্তি, প্ৰাচীন কলাৰ উৎপত্তি আৰু কেবাটাও অংশ সম্বলিত সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰ মধ্য পেলিঅ'লিথিক যুগৰ বৈশিষ্ট্য।

সমগ্ৰ পেলিঅ'লিথিক যুগতে মানৱ ঘাইকৈ অঘৰী, চিকাৰ-সংগ্ৰহী (hunter-gathere) প্ৰজাতি আছিল। চিকাৰ-সংগ্ৰহী সামাজিক গোটবিলাক আছিল অতি সৰু আৰু তেওঁলোকৰ মাজত অধিকাৰৰ বিভাজন নাছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ মাজতে খাদ্যৰ সুচলতা থকা অঞ্চলত বা খাদ্য-সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আয়ত্ব কৰা গোটৰ মাজত অচিকাৰী জীৱনো গঢ় লৈ উঠিছিল, আৰু 'দলপতি'ৰ অধীনত থকা জটিল সামাজিক ব্যৱস্থাও গঢ় লৈ উঠিছিল, য'ত সামাজিক শ্ৰেণীবিভাজনো আছিল। দূৰৱৰ্তী স্থানৰ লগত যোগাযোগ ব্যৱস্থা কিছু বিকশিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ প্ৰাচীন অধিবাসীসকল এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাৰপৰা ৭০,০০০ বছৰ আগতেই যাতায়াত কৰা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।

প্ৰস্তৰ যুগ
কেলক'লিথিক (Chalcolithic)
সময়ৰেখা
প্ৰত্নপ্ৰস্তৰ