কুমুদেশ্বৰ বৰঠাকুৰে শিৱসাগৰতে প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা শেষ কৰে। মেট্ৰিক পৰীক্ষা দিয়াৰ আগে আগে তেওঁৰ মাতৃবিয়োগ ঘটে। পাছত বহু কষ্টেৰে তেওঁ কটন মহাবিদ্যালয়ৰপৰা আইএ আৰু বিএ (সংস্কৃতত সন্মান) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰীক্ষাৰ ফলাফল নোলাওতেই তেওঁ শিৱসাগৰত বিদ্যালয়ৰ সহকাৰী পৰিদৰ্শক হিচাপে চাকৰিত যোগদান কৰে আৰু পৰৱৰ্তী কালত উপ-পৰিদৰ্শকৰ পদলৈ প্ৰমোচন পায়। তেওঁ কিছুকাল প্ৰধান শিক্ষকৰ দায়িত্বতো আছিল। সেই সময়ত বহুতে তেওঁক কুমুদ ডেপুটী বুলিও মাতিছিল। সমসাময়িকভাৱে তেওঁৰ হাতীগড়ৰ চাহ খেতিয়ক গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ কন্যা পুষ্পলতা দেৱীৰ লগত বিবাহ হয়। সময়ত তেওঁ তিনিগৰাকী 
পুত্ৰ আৰু তিনিগৰাকী কন্যাৰ পিতৃত্ব অৰ্জন কৰে। তেওঁলোক হ'ল প্ৰয়াত লাৱণ্যময়ী দেৱী, শিশু সাহিত্যিক আৰু নাট্যকাৰ সৌজন্যময়ী ভট্টাচাৰ্য্য, শিশু সাহিত্যিক আৰু ঔপন্যাসিক প্ৰয়াত হিৰণ্যময়ী দেৱী, ভাৰতীয় সীমান্ত প্ৰশাসন সেৱাৰ প্ৰাক্তন অধিকাৰী আৰু প্ৰৱন্ধকাৰ দিল্লী নিৱাসী জিতেন্দ্ৰ কুমাৰ বৰঠাকুৰ, ষ্ট্ৰাকচাৰেল অভিযন্তা আৰু নাট্যকাৰ আমেৰিকা নিৱাসী হিমেন্দ্ৰ কুমাৰ বৰঠাকুৰ আৰু বিদ্যুৎ অভিযন্তা তথা বাঈ চাহেবাৰ লিখক প্ৰয়াত ধীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ বৰঠাকুৰ।

সাহিত্যচর্চা
ৰচনাসমগ্ৰ
অন্যান্য কৰ্মৰাজি
শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন