[[File:With Victor Emmanuel.jpg|thumb|left|250px|[[জোসেফ গাৰিবালদি |গাৰিবালদি]] আৰু [[২য় এমানুয়েল|ভিক্টৰ এমানুয়েল ২য়]] ]]
ইটালীৰ জাতীয়তাবাদী ও স্যাভয়েৰ ঘৰেৰ ([[হাউস অফ স্যাভয়]]) অনুগত ৰাজতন্ত্ৰবাদীসকলৰ কৰ্ম প্ৰচেষ্টাৰ ফলে সংযুক্ত ইটালী ৰাজ্য সৃষ্টিৰ হয় যা ইটালী উপদ্বীপকে চতুৰ্দিক পৰা ঘিৰে ৰাখে। ১৮৪৮ চনত সমগ্ৰ ইউৰোপ জুড়ে [[অষ্ট্ৰিয়া]]তে ঘোষিত ব্যৰ্থ যুদ্ধ মুক্ত বিপ্লবেৰ আলোড়ন বয়ে যায়। [[জোসেফ গাৰিবালদি]] দক্ষিণ ইটালীৰ প্ৰজাতন্ত্ৰীকৰণেৰ পক্ষে একীভূতীকৰণেৰ কাজ চালিয়ে যান। যখন উত্তৰ ইটালীৰ [[পিয়েদমন্ত]]-[[সাৰদিনিয়া]] ৰাজতন্ত্ৰেৰ সৰকাৰ আছিল কামিল্লো বেন্সো, “কন্তে দি কাভোৰ” যাৰ আকাঙ্ক্ষা ছিলো স্বীয় বিধানেৰ এটা সংযুক্ত ইটালীৰ। ইটালীৰ ২য় স্বাধীনতা যুদ্ধেৰ সময় অষ্ট্ৰিয়াৰ সাম্ৰাজ্যকে সাফল্যেৰ সহিত [[নেপোলিয়ন ৩য়|৩য় নেপোলিয়ন]]কে সৈতে নিয়ে প্ৰতিদ্বন্দ্বীতা কৰে [[লোম্বাৰ্দি]]-[[ভেনেসিয়া]] মুক্ত কৰে। যাৰ ফলে এক সময় [[তুৰিন]] শহৰ হৈছে উঠে এই নতুন ৰাষ্ট্ৰেৰ ৰাজধানী। ১৮৬৫ খ্ৰিষ্টাব্দে ৰাজধানীটি [[ফ্লোৰেন্স|ফ্লোৰেন্সে]] স্থানান্তৰিত হয়। ১৮৬৬ খ্ৰিষ্টাব্দে [[ভিক্টৰ এমানুয়েল ২য়|২য় এমানুয়েল]] [[প্ৰুসিয়া]]তে [[অষ্ট্ৰ-প্ৰুসিয়ান যুদ্ধ| অষ্ট্ৰ-প্ৰুসিয়ান যুদ্ধেৰ]] সময় ৰাজ্যটি ঢেলে সাজান। অতঃপৰ ইটালীৰ [[৩য় স্বাধীনতা যুদ্ধ| ৩য় স্বাধীনতা যুদ্ধেৰ]] সঞ্চালনেৰ সময় ভেনিস সংযোজিত হয়। ১৮৭০ খ্ৰিষ্টাব্দে [[ফ্ৰান্স-প্ৰুসিয়া যুদ্ধ| ফান্স-প্ৰুসিয়া যুদ্ধেৰ]] সময় ফান্সেৰ বিপৰ্যয়েৰ মতো

[[ৰোম]] তেখেতৰ অবস্থান পৰা পৰিত্যক্ত হয় ফলে ইটালী তড়িঘড়ি কৰে কৰ্তৃত্ব শূন্যতা পূৰণে সাৰ্বভৌম ফ্ৰান্স পৰা [[পোপীয় ৰাষ্ট্ৰ]] দায়িত্ব নেয়া হয়।

অবশেষে ইটালী একীভূত হয় আৰু কিছু সময়েৰ বাবে ইটালীৰ ৰাজধানী [[ফ্লোৰেন্স]] পৰা [[ৰোম|ৰোমে]] স্থানান্তৰিত কৰা হয়। সৰকাৰ যতদিন ৰাজতন্ত্ৰ সৰকাৰেৰ সংসদীয় পদ্ধতি হয়েছিল লিবাৰেলৰা শাসন কৰেছিল।

ইটালীৰ উত্তাৰাঞ্চল হয়ে উঠে শিল্পায়িত ও আধুনিকীকৰণ, দক্ষিণ ইটালী আৰু উত্তৰেৰ গ্ৰামীণ অঞ্চলসমূহৰ অনুন্নত ও অচল হয়ে যায় আৰু লক্ষাধিক সংখ্যক মানুহ শ্ৰমশিল্পে জড়িত হয়ে পড়ে, কিছু বিদেশ গমন কৰে। ১৮৪৮ খ্ৰিষ্টাব্সকলৰ সাৰদিনিয়াৰ আলবাৰ্টিন সংবিধি ১৮৬১ চনত ইটালীৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যে প্ৰণয়ন কৰা হয় যাতে মৌলিক চাহিদাসমূহৰ সমুন্নত ৰেখে নিৰ্বাচনী আইনে ভুমধ্যিকাৰীবিহীন ও অশিক্ষিত সম্প্ৰদায়েৰ ভোটেৰ চাহিদা নিশ্চিত কৰা হয় নি। ১৯১৩ চনত সাৰ্বজনীন নিৰ্বাচনী অধিকাৰ গৃহীত হয়।

[[ইটালীয়ান সোস্যলিষ্ট পাৰ্টি]] প্ৰচলিত উদাৰনীতি ও ৰক্ষণশীল প্ৰতিষ্ঠানকে চ্যালেঞ্জ কৰে শক্তি বৃদ্ধি কৰেছিল। ১৯১৩ চনত ইতালীয় সৰ্বোচ্চ বাস্তুত্যাগ (প্ৰবাস গমন) পৌছায়, যখন ৮,৭২,৫৯৮ জন লোক ইটালী ছেড়ে বিদেশে চলে যায়। উনবিংশ শতকেৰ আৰম্ভৰ বিগত ২ দশক, ইটালী [[সোমালিয়া]], [[ইৰিথ্ৰিয়া]] আৰু পৰে [[লিবিয়া]] ও [[ডোদেকানিজ]]সকলৰ অধীনস্থ কৰাৰ মধ্য দিয়ে ঔপনিবেছিক শক্তি গড়ে তোলে।[[১ম বিশ্ব যুদ্ধ| ১ম বিশ্ব যুদ্ধেৰ]] সময়, ইটালী প্ৰথমবাৰেৰ মতো নিৰপেক্ষ ভূমিকা পালন কৰেছিল আৰু কিন্তু ১৯১৫ চনত [[ট্ৰিটি অব লণ্ডন]] (লণ্ডনেৰ আপোসনামা) চুক্তিতে স্বাক্ষৰ কৰে আৰু [[আওষ্ট্ৰ-হাঙ্গৰিয়ান সাম্ৰাজ্য]] ও সঙ্গে অত্তমান সাম্ৰাজ্য হতে ট্ৰেন্তো, ট্ৰিএস্তে, গোৰিৎজিয়া আৰু গ্ৰাদিস্কা, ইস্ত্ৰিয়া আৰু দক্ষিণাত্য দালমাশিয়া পোৱাৰ অঙ্গীকাৰ লাভ কৰে এন্তান্তে'তে প্ৰবেশ কৰে। যুদ্ধেৰ সময় সাড়ে ৬ লক্ষেৰও বেছি ইতালীয় সৈন্য প্ৰাণ হাৰায় ও সৈতে অৰ্থনীতি ভেঙ্গে যায়। [[সাইন্ট-জাৰ্মাইন চুক্তি|সাইন্ট -জাৰ্মাইন]] চুক্তি অনুসাৰে , [[ৰাপাল্লো]] ও ৰোম, ইটালী [[ৰিজেকা|ফিউমে]] (ইতালীয় ভাষায়) হাঙ্গেৰীয় পোতাশ্ৰয় সহ অঙ্গীকাৰকৃত ভূমি লাভ কৰে। কিন্তু [[জাৰা]] ছাড়া তখন [[যুগোস্লাভিয়া]]ৰ অধীনস্থ [[দালমাশিয়া]] লাভে ব্যৰ্থ হয়। জাতীয়তাবাদীৰা এই জয়কে “বিকলাঙ্গ” জয় বলে আখ্যায়িত কৰেছিল।





ইটালীৰ একীভূতিকৰণ আৰু অসাম্প্ৰদায়িক ইটালী (১৮৬১ – ১৯২২ খ্ৰিষ্টাব্দ)
প্ৰাক্‌-ইতিহাস ও প্ৰাচীন ৰোম
বাহ্যিক সংযোগ
মধ্যযুগ