নাগালেণ্ডৰ মানুহবোৰক পূৰ্বতে নাকা (বাৰ্মা ভাষাত) বুলি জনা গৈছিল, নাকাৰ অৰ্থ হৈছে কাণত ফুটা থকা মানুহ। নগা জনজাতিৰ অসম আৰু ব্ৰহ্মদেশৰ সৈতে আৰ্থ-সামাজিক সম্পৰ্ক অতীজৰে পৰা দেখা যায়। এতিয়াও বহু সংখ্যাক নগা অসমত বাস কৰে, কিছু সংখ্যাক নগালোক মণিপুৰতো দেখা যায়, এওঁলোকক কেঁচা নগা (ভুৱা নগা) বোলা হয়, এওঁলোক সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশত নাগালেণ্ড আৰু অসমৰ নগাসকলতকৈ পৃথক। ১৮১৬ চনৰ পাছত ইংৰাজসকল অহাৰ সময়লৈকে নগালেণ্ড বাৰ্মাৰ অধীনত আছিল, ১৮২৬ চনত ইংৰাজে অসম অধিকাৰ কৰে, তাৰ পাছৰে পৰা ইংৰাজে নিজৰ সাম্ৰাজ্য নাগালেণ্ডলৈ প্ৰসাৰিত কৰে আৰু ১৮৯২ চনৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ নগা পৰ্বত(টুৱেনচাং অঞ্চলক বাদ দি) নিজৰ দখললৈ আনে, এই সময়ত খৃষ্টিয়ান মিচনেৰী সকলে নগালেণ্ডত প্ৰৱেশ কৰে আৰু খ্ৰীষ্ট ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ লগতে এই ধৰ্মত নগা লোকসকলক দীক্ষিত কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
বাৰ্মাৰ অধীনৰ আগৰ নাগালেণ্ডৰ বিষয়ে অধিক তথ্য পোৱা নাযায়। 

যাতায়ত
ইতিহাস
ৰাজ্যৰ মৰ্যদা
ৰেলৱে