১৯৭১ চনৰ ১৬ ডিসেম্বৰ বাংলাদেশৰ বিজয়ৰ পাছত শেখ মুজিবুৰক পাকিস্তানৰ কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি দিয়া হয়। পিছত শেখ মুজিবুৰ ৰহমানে যুক্তৰাষ্ট্ৰ, লণ্ডন আৰু ভাৰত হৈ বাংলাদেশত উভতি যায়। নিজদেশত যোৱাৰ পিছত মুজিবুৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে বাংলাদেশৰ শাসন ভাৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু আগামী তিনি বছৰলৈকে সেই পদতে নিযুক্ত থাকে। পৰবৰ্ত্তীকালত ১৯৭৫ চনত তাই ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। শেখ মুজিবুৰে ১৯৭৫ চনৰ ৭ জুন তাৰিখে সকলো ৰাজনৈতিক দল আৰু সংবাদ মাধ্যম নিষিদ্ধ কৰি জাতীয় ঐক্য চৰকাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বাংলাদেশ কৃষক শ্ৰমিক আৱামী লীগ গঠনৰ মাধ্যমত তাৰ একদল শাসনৰ ঘোষণাৰ পিছত সুশীল সমাজ, বুদ্ধিজীৱী আৰু সকল ৰাজনৈতিক দল বিৰোধিতা কৰে। 
জাতীয় ৰক্ষাবাহিনী আছিল ১৯৭২ চনত গঠিত এটা অত্যন্ত বিতৰ্কিত মিলিশিয়়া বাহিনী যি বাহিনী শেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ প্ৰতি অনুগত আছিল। এইটো বেসামৰিক জনগণৰ পৰা অস্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ বাবে গঠিত হ'লেও প্ৰকৃততে মুজিবুৰ চৰকাৰক ক্ষমতাচ্যুত হওয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ কাম কৰিছিল। জাতীয় ৰক্ষাবাহিনীৰ মাজত অসন্তুষ্টি মুজিবুৰৰ হত্যাকান্ডৰ অন্যতম কাৰণ হিচাপে বিবেচিত হয়।

ৰায় কাৰ্যকৰ
চক্ৰান্তকৰীগণ
ঘটনা-প্ৰবাহ
পটভূমি