ঘৰৰ ওচৰৰ বিদ্যালয়ত এবছৰ পঢ়াৰ পিছত ১৮১৮ চনত ডাৰউইনক শ্ৰূছবাৰি স্কুলত ভৰ্তি কৰি দিয়া হয়। ১৮২৫ চনত ১৬ বছৰ বয়সত তেওঁক এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেডিকেল স্কুলত নাম লগাই দিয়া হয়। মেডিকেল স্কুলত পঢ়াৰ আগতে দেউতাকৰ সৈতে শ্ৰূছবাৰিৰ দুখীয়া মানুহবোৰক শুশ্ৰূষা কৰিছিল৷ কিন্তু ডাক্তৰি পঢ়িবলৈ গৈ তেওঁৰ তাতে মন নবহিল। মানুহৰ মৰাশ কাটি ছিঙি পৰীক্ষা কৰিবলৈ ডাৰউইন বেয়া পাইছিল। তদুপৰি শিক্ষকে কোৱা কথাবোৰতো মনোযোগ নিদিছিল। দ্বিতীয় বৰ্ষত তেওঁ প্লিনিয়ান চ’ছাইটি নামৰ এটা ছাত্ৰদলত যোগদান কৰে। তাত তেওঁ ৰবাৰ্ট এডমণ্ড গ্ৰাণ্ট নামৰ এজন লোকক সামুদ্ৰিক অমেৰুদণ্ডীৰ জীৱন চক্ৰ আৰু শৰীৰৰ গঠন অধ্যয়ন কৰাত সহায় কৰিছিল। তেখেতৰ সহযোগত ১৮২৭ চনৰ ২৭ মাৰ্চত ডাৰউইনে নিজৰ আৱিষ্কাৰৰ বিষয়ে উপস্থাপন কৰে। তাত কোৱা হৈছিল যে অয়ষ্টাৰৰ খোলাত পোৱা ক’লা ৰঙৰ স্প’ৰবোৰ আচলতে এবিধ জোকৰ কণী। ৰবাৰ্ট এডমণ্ড গ্ৰাণ্টে ডাৰউইনৰ মনত লেমাৰ্কৰ বিৱৰ্তনৰ ধাৰণাৰ কথা সুমুৱাই দিছিল৷সেই সময়ত সংজ্ঞানাশক দৰৱৰ উদ্ভাৱন হোৱা নাছিল। সংজ্ঞানাশক দৰৱ নোহোৱাকৈয়ে ৰোগীক অস্ত্ৰোপচাৰ কৰা হৈছিল। এদিন এটা কণমানি শিশুৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ লোমহৰ্ষক দৃশ্য দেখি ডাৰউইন অস্ত্ৰোপচাৰ কক্ষৰ পৰা পলাবলৈ বাধ্য হ’ল। তেওঁ আৰু কোনোদিনেই সেই কক্ষলৈ নাহিল। পঢ়াৰ প্ৰতি অৱহেলা দেখি দেউতাকে বুজিলে যে হয়তো কোনোদিনেই ডাক্তৰ হ’ব নোৱাৰিব। সেইবাবে তেওঁক ১৮২৮ চনত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত ধৰ্মশাস্ত্ৰ বিষয়ত নাম লগাই দিয়া হ’ল যাতে তেওঁ ধৰ্মযাজক হ’ব পাৰে৷ কিন্তু তাতো ডাৰউইনৰ মন নবহিল। তেওঁ নতুনকৈ কীট-পতংগৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিব ধৰিলে। সেই সময়তে ডাৰউইনে জন হেনস্ল’ নামৰ এজন পণ্ডিতক লগ পালে৷ জন হেনস্ল’ এজন ধৰ্মযাজক হোৱাৰ উপৰিও কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক আছিল। তেখেতক লগ পোৱাৰ পৰা ডাৰউইনৰ উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ প্ৰতিও আগ্ৰহ বাঢ়িল। তথাপি ধৰ্মযাজকৰ চূড়ান্ত পৰীক্ষাত ডাৰউইন সুখ্যাতিৰে উত্তীৰ্ণ হৈছিল।

শৈশৱ
শিক্ষা
ডাৰউইনৰ তত্ত্ব
আন গ্ৰন্থাৱলী