১৭৬৫ চনত বংগৰ "দিৱানি"ৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছসকল প্ৰথমবাৰৰ বাবে জয়ন্তীয়াসকলৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। জয়ন্তীয়াসকলে বংগ অঞ্চললৈ চূণ ৰপ্তানি কৰিছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছসকলৰ লগত তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক মধুৰ নাছিল আৰু ১৭৭৪ চনত তেওঁলোক আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হয়। ইয়াৰ পাছত কোঠ আৰু ১৭৯৯ চনৰ আইনৰ যোগে জয়ন্তীয়াসকল ভৈয়ামৰ পৰা ক্ৰমাৎ পৃথক হৈ পৰে। 

প্ৰথম ইংগো বৰ্মী যুদ্ধৰ শেষত ব্ৰিটিছে জয়ন্তীয়া ৰজা ৰাম সিঙক সুৰমা নদীৰ উত্তৰে শাসন কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। ১৮৩৫ চনৰ ১৫ মাৰ্চত জয়ন্তীয়া ৰাজ্য আনুষ্ঠানিকভাৱে ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ অনা হয়। ৰজাক চিলেটৰ সম্পত্তিৰ লগতে মাহে ৫০০ টকাকৈ দিয়া হয়। ব্ৰিটিছে ভৈয়ামৰ অঞ্চল প্ৰত্যক্ষভাৱে শাসন কৰিছিল। পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ বাবে পোন্ধৰজন "দলৈ" আৰু চাৰিজন "চৰ্দাৰ" নিযুক্ত কৰা হৈছিল।

বিস্তৃতি
নামৰ উৎপত্তি
ইতিহাস
ব্ৰিটিছ অঞ্চলত অন্তৰ্ভুক্তি