তেওঁ হিংসা-দ্বেষ পৰিহাৰ কৰি, বলি-বিধান ত্যাগ কৰি বৈদিক বৈষ্ণৱ চিন্তাত ব্ৰতী হয়।

১৪৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ ৰাজৰোষত পৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ৰাজদূত ‘হুমা’ আৰু ‘ভীমা’ৰ চকুত ধুলি মাৰি হৰিদেৱ ঘৰৰপৰা ওলাই গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰে ভটিয়াই গৈ উত্তৰ গুৱাহাটীৰ অশ্বক্লান্তত থাকিবলৈ লয়। তাত মাধৱ নামৰ সন্যাসী এজনৰ পৰা শৰণ দীক্ষা লাভ কৰে। ইয়াৰ কিছুদিন পিছত তেওঁ হাজোলৈ গৈ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু কেদাৰ মন্দিৰ পৰিদৰ্শন কৰে। তাৰপিছত ভটিয়াই শ্ৰীক্ষেত্ৰলৈ যায়গৈ। তাত বিশাম্ভৰ নামৰ পাণ্ডা এজনৰ ঘৰত থাকি শ্ৰীক্ষেত্ৰৰ জগন্নাথ মন্দিৰ দৰ্শন কৰে। শ্ৰী শ্ৰী হৰিদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ সকলো তীৰ্থ দৰ্শন কৰি শেষত ত শ্ৰদ্ধানন্দ আচাৰ্যৰ অধীনত চাৰি বছৰ বেদ আৰু দৰ্শন অধ্যয়ন কৰে। বেদ আৰু দৰ্শনৰ ওপৰত অগাধ দখল থকা হেতুকে পিছলৈ তেখেতক দৰ্শন বেদাচাৰ্য্য উপাধিৰে বিভুষিত কৰা হৈছিল। তাৰপিছত তেওঁ জগন্নাথত পাঁচ বছৰকাল ভাগৱত চৰ্চা কৰি ভাগৱতাচাৰ্য্য উপাধি লাভ কৰে। ভাগৱত সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ স্থান বহৰিলৈ ঘূৰি যায় আৰু নিজ প্ৰতিভাৰ বলত বহৰিৰ কেইবাজনো অসৎ চৰিত্ৰৰ লোকক সৎ পথলৈ আনিবলৈ সমৰ্থ হয়। তাতেই তেওঁ ১৪৫৩ চনত সৎ সংগী হৰিদেৱাশ্ৰম নামেৰে এখন আশ্ৰম স্থাপন কৰে। পিছত ই গুৰুদেৱ সেৱাশ্ৰম নামে নামান্তৰিত হয়। সেই সময়ত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী শ্ৰী দামোদৰদেৱে তেখেতক সম্বৰ্ধনা জনাই মান ধৰে। এই মান ধৰা সূত্ৰেই গুৰুদেৱ সেৱাশ্ৰম পিছলৈ মানেৰি সত্ৰ নামে জনাজাত হয়। এই সত্ৰক বহৰি সত্ৰ বুলিও জনা যায় ।

বহৰিত থকা সময়তেই তেওঁ কৃষ্ণকান্ত অধ্যাপকৰ কন্যা তিলোত্তমাৰ লগত লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁৰ এজনী জীয়ৰী আছিল – নাম ভুৱনেশ্বৰী। ভূবনেশ্বৰীয়ে চিৰকুমাৰী হৈ জ্ঞান চৰ্চাত ব্ৰতী হৈ থাকি শেষত মানেৰি সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰিণী হিচাপে অধিষ্ঠিত হয়। বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰত এনে সন্মানীয় স্থান লাভ কৰা অসমৰ এৱেঁই একমাত্ৰ নাৰী। হৰিদেৱৰ গুণ, গৰিমা আৰু পাণ্ডিত্যৰ কথা জানিব পাৰি তেওঁক কোচবিহাৰৰ ৰজা মল্লদেৱে আদৰি নিয়ে আৰু পত্নীসহ তেৰাৰ ওচৰত দীক্ষিত হয়। পিছত ৰজাই কোচবিহাৰৰ পৰা তিনি-চাৰি কিলোমিটাৰ আঁতৰত হৰিপুৰ সত্ৰ নামেৰে এখন সত্ৰ স্থাপন কৰি বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰাই দিয়ে। তাত কিছুকাল ধৰ্মপ্ৰচাৰ কৰি তেওঁ পুনৰ অসমৰ (বৰ্তমানৰ বৰপেটা জিলাৰ অন্তৰ্গত) বহৰিত স্থাপন কৰা মানেৰি সত্ৰলৈ উভতি আহি ধৰ্ম প্ৰচাৰ অব্যাহত ৰাখে।

বাল্যকাল আৰু শিক্ষা-দীক্ষা
পূৰ্বপুৰুষ আৰু জন্ম
কৰ্মজীৱন
বহুমুখী প্ৰতিভা