ভাৰতৰ ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ ১৮৫৭ চনৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যোৰহাট বা ইয়াৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চলৰ সাধাৰাণ ৰাইজ লিপ্ত হোৱা নাছিল। অসমত এই বিদ্ৰোহৰ জোকাৰ সৰু-সুৰা ভূমিকম্পৰ দৰেই অনুভূত হৈছিল। ১৮৩৮ চনত কৰতলীয়া ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ হাতৰ পৰা ইংৰাজে দেশ কাঢ়ি লোৱাত সামন্তসকলৰ মাজত ইংৰাজ বিদ্বেষ দেখা দিছিল। ৰাজ পৰিয়ালৰ লগত জড়িত কাকতি, কটকী, বাইলুং, সভাপণ্ডিত আদি বিষয়া কৰ্মহীন হোৱাত তেওঁলোকো ইংৰাজৰ প্ৰতি খড়্গহস্ত হৈ পৰিছিল। ১৮৫৩ চনত কলিকতাৰ পৰা অহা মফ্‌ট মিল্‌চ চাহাবক আৰ্জ্জি দুখন দি মণিৰামে অসমত পুনৰ আওম ৰাজত্ব প্ৰতিষ্ঠাৰ কাৰণে ওকালতি কৰিছিল। ১৮৪৭ চনত কলিকতালৈ গৈয়ো দুৱলীয়া লাটৰ ওচৰত কন্দৰ্পেশ্বৰক ৰাজ্য দিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। কিন্তু, দুয়োবাৰে তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফলে যায়। তেওঁ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ আৰু ৰামেশ্বৰ গাভৰু মেলীয়াৰ পুতেক মহেশ চন্দ্ৰ (পিয়ালী বৰুৱা) লগত গোপনে যোগাযোগ কৰিছিল। সকলোৱে লগলাগি ইংৰাজক অসমৰ পৰা খেদাৰ পৰিকল্পনা হাতত লৈছিল। দুৰ্ভাগ্যবশঃত অসমত বিদ্ৰোহ বিস্ফোৰণ হোৱাৰ আগতেই তাক ইংৰাজে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল। ইংৰাজে মণিৰামক কলিকতাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি যোৰহাটলৈ আনিছিল। পিয়ালীকো চোলাধৰাত পিতৃগৃহৰ পৰা গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল। বিচাৰত ১৮৫৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা ফাঁচীৰ হুকুম দিয়া হৈছিল। অৱশেষত, সেই বছৰৰে ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা শুকুৰবাৰে দিনৰ ১০ বজাৰ সময়ত দুয়োকে বৰ্তমানৰ যোৰহাটৰ থানা ৰোডত ফাঁচি দিছিল।

সাতৱন ছালৰ বিদ্ৰোহ
প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ
বিমান অৱতৰণ
আহোমৰ ৰাজধানী আৰু ন-নগৰ স্থাপন