ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ পৰা শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি ইৰফান খানে মুম্বাইলৈ আহে। ইয়াত তেওঁ দূৰদৰ্শনৰ কেইবাটাও ধাৰাবাহিক যেনে: 'চাণক্য', 'ভাৰত এক খোজ', 'চাৰা জাহান হামাৰা', 'বনেগী আপনি বাত', 'চন্দ্ৰকান্তা', 'শ্ৰীকান্ত', 'অনুগুঞ্জ' আৰু ষ্টাৰ প্লাছৰ 'ষ্টাৰ বেষ্টচেলাৰ' আৰু 'স্পৰ্শ'ত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ দূৰদৰ্শনৰ 'লাল ঘাঁছ পৰ নীলে ঘোঁৰে' নামৰ টেলিনাটকত লেনিনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই নাটকখন মিখেইল ছাত্ৰভৰ ৰুছিয়ান নাটক এখনৰ আধাৰত উদয় প্ৰকাশে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ষ্টাৰ প্লাছত প্ৰচাৰিত ধাৰাবাহিক 'ডৰ'ত তেওঁ কে কে মেননৰ বিপৰীতে খলনায়কৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ আলি ছাদাৰ জাফৰিৰে প্ৰযোজনা কৰা নাটক 'কহকছন'ত বিখ্যাত বিপ্লৱী উৰ্দু কবি আৰু মাৰ্ক্সবাদী ৰাজনৈতিক কৰ্মী মাখদুম মহিউদ্দীনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।

১৯৮৮ চনত অস্কাৰ বঁটালৈ শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ শিতানত মনোনীত মীৰা নায়াৰৰ 'চালাম বোম্বে'ত অভিনয়ৰ জৰিয়তে তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ পদাৰ্পণ কৰিছিল। ইয়াত তেওঁ এটি সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ১৯৮৯ চনত ৰূপা গাংগুলিৰ বিপৰীতে বসু চেটেৰ্জিৰ ছবি 'কমলা কি মৌত'ত অভিনয় কৰে।

১৯৯০ৰ দশকত তেওঁ 'এক ডাক্তৰ কি মৌত' আৰু 'চাচ্ছ এ লং জাৰ্নি'ত অভিনয় কৰিছিল যদিও তেওঁ নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ অক্ষম হ'ল। ১৯৯৩-৯৪ চনত দূৰদৰ্শনযোগে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা 'মৃত্যুঞ্জয়' নামৰ হিন্দী ধাৰাবাহিকখনত ইৰফান খানে ধনপুৰ চৰিত্ৰটি ৰূপায়ণ কৰিছিল। জ্ঞানপীঠ বঁটা বিজয়ী বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মৃত্যুঞ্জয় শীৰ্ষক অসমীয়া ভাষাৰ উপন্যাসখনৰ আধাৰত এই ধাৰাবাহিকখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ধাৰাবাহিকখনৰ পৰিচালক আছিল চাৰুকমল হাজৰিকা। ১৯৯৮ চনত তেওঁ সঞ্জয় খানৰ ধাৰাবাহিক 'জয় হনুমান'ত দস্যু ৰত্নাকৰৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। কেইবাখনো অসফল ছবিৰ পিছত তেওঁ ২০০১ চনত লণ্ডনৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আছিফ কপাডিয়াৰ ঐতিহাসিক ছবি 'ৱাৰিৱৰ'ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ সুযোগ লাভ কৰে।

২০০৩ আৰু ২০০৪ চনৰ ভিতৰত তেওঁ অশ্বিন কুমাৰৰ চুটিছবি 'ৰোড টু লাদাখ'ত অভিনয় কৰে আৰু এই ছবিখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত সমাদৃত হয়। পিছলৈ ছবিখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ চলচ্চিত্ৰ বনোৱা হয়। একে বছৰে তেওঁ উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰৰ 'মেকবেথ' নাটকৰ চলচ্চিত্ৰ ৰূপায়ণ 'মকবুল'ত অভিনয় কৰে। ২০০৫ চনৰ বলিউডৰ 'ৰোগ' ছবিত তেওঁ মুখ্য চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।তাৰপিছত তেওঁ কেইবাখনো ছবিৰ মুখ্য চৰিত্ৰ বা সহযোগী চৰিত্ৰ আৰু ভিলেইনৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ২০০৪ চনত তেওঁ 'হাছিল' ছবিৰ অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভিলেইনৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ তেলেগু ছবি 'চেইনিকুদু'টো অভিনয় কৰিছিল।
২০০৭ চনত তেওঁ 'লাইফ ইন এ... মেট্ৰ’' ছবিত অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি 'দ্য নেমচেক', 'দা দাৰ্জিলিং লিমিটেড' আৰু 'দা দাৰ্জিলিং লিমিটেড'ত অভিনয় কৰে। তেওঁ ২০০৬ চনত ষ্টাৰ ওৱানৰ ধাৰাবাহিক 'মান’ য়া নামান’' আৰু 'ক্যা কহে'ৰ সূত্ৰধাৰ আছিল। ২০০৮ চনত আৰ্টছ এলাইন্স প্ৰডাক্টছনৰ 'আইডি-আইডেন্তি অফ দা চউল'ৰ বাখ্যাকাৰ হিচাপে বিশ্বজুৰি ভ্ৰমণ আৰু প্ৰদৰ্শনৰ সুযোগ পায়। তেওঁ কেইবাটাও শিতানত অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী 'শ্লামডগ মিলিয়নাৰ'ত আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ন কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁ ষ্টাৰ গিল্ড বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁ 'এচিড ফেক্টৰী'ত অভিনয় কৰে। তেওঁ ২০০৯ চনৰ ছবি 'নিউয়ৰ্ক'ত এফবিআই এজেন্ট আৰু 'নিউয়ৰ্ক, আই লাভ ইউ'ত গুজৰাটী ব্যৱসায়ীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১১ চনত তেওঁৰ ক্ৰীড়া আৰু জীৱনীমূলক 'ছবি পান সিং তোমাৰ'ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা আৰু সমালোচকৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।

২০১০ চনত তেওঁ এইছবিঅ'ৰ ধাৰাবাহিক 'ইন ট্ৰিটমেণ্ট'ত অভিনয় কৰে। আকৌ ২০১২ চনত 'দা এমেজিং স্পাইদাৰমেন'ত ডাঃ ৰাজিত ৰথৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। তেওঁ অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী আং লীৰ 'লাইফ অৱ পাই'ত ডেকা পাইৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৩ চনত মুক্তি লাভ কৰা তেওঁ অভিনয় কৰা 'লাঞ্চবক্স' ছবিখনে ব্ৰিটিছ চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন একাডেমী বঁটালৈ মনোনীত হৈছিল। এই ছবিখনে ক্যা চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গ্ৰেণ্ড ৰেইল ডৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

২০১৪ চনত তেওঁৰ ছবি 'গুণ্ডে' মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁক 'এক্সপজ' ছবিত দেখা গৈছিল। তেওঁ 'হাইদৰ' ছবিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৫ চনত তেওঁ অমিতাভ বচ্চন আৰু দীপিকা পাদুকণৰ সৈতে 'পিকু' ছবিত অভিনয় কৰে। একে বৰ্ষতে তেওঁৰ ইংৰাজী ছবি 'জুৰাচিক ৱৰ্ল্ড' মুক্তি লাভ কৰে। একেবছৰে তেওঁ 'তালৱাৰ'ত অভিনয় কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ ঐশ্বৰ্য ৰায়ৰ বিপৰীতে 'জাজবা' ছবিত অভিনয় কৰে। ২০১৬ চনত ডেন ব্ৰাউনৰ উপন্যাসৰ আধাৰত ৰবাৰ্ট লেংডনে নিৰ্মান কৰা 'ইনফাৰ্ন’'ত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।

২০১৭ চনত আটাইতকৈ বেছি বাণিজ্যিক ভাবে সফল ছবি হাস্যব্যংগমূলক 'হিন্দী মিডিয়াম' মুক্তি লাভ কৰিছিল। ছবিখন ভাৰত আৰু চীনত চুপাৰহিট হয় আৰু ইয়াত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে। একেবছৰে তেওঁৰ 'কৰিব কৰিব ছে' ছবিও মুক্তি লাভ কৰিছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা বাংলাদেশী ছবি 'ন বেড অফ ৰজেছ' মুক্তি লাভ কৰে। ২০১৮ চনত তেওঁ 'কাৰৱাঁ' আৰু 'ব্লেকমেইল' ছবিত অভিনয় কৰে।

তেওঁৰ শেষ ছবি ২০২০ চনৰ ১৩ মাৰ্চত মুক্তি লাভ কৰা হমি আদাজানীয়াৰ 'অংৰেজি মিডিয়াম'। ইয়াত তেওঁ কৰিণা কাপুৰ খান, ৰাধিকা মাদান আৰু দীপক দৱৰীয়ালৰ লগত অভিনয় কৰিছিল।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
অন্যান্য কৰ্মৰাজি
ব্যক্তিগত জীৱন
কৰ্মজীৱন