বড়ো সাহিত্য সভাই ১৯৭০ চনত পশ্চিমবংগৰ মহাকালগুৰিত অনুষ্ঠিত হোৱা ১১তম বাৰ্ষিক অধিৱেশনত ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ লোৱা হয় আৰু চৰকাৰক এই বিষয়ত দাবী জনোৱা হয় যদিও চৰকাৰে সেই দাবী অগ্ৰাহ্য কৰে। ১৯৭৪ চনৰ ১৫ মাৰ্চৰ পৰা শোণিতপুৰৰ খেলমাটিত অনুষ্ঠিত হোৱা ১৫তম বড়ো সাহিত্য সভাৰ আন্দোলনত ৰোমান লিপিৰ প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে আন্দোলন কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। এই আন্দোলনে পিছলৈ হিংসাত্মক ৰূপ লয় আৰু সেইবছৰৰে ২৮ ছেপ্তেম্বৰৰ দিনাখন ১৫ জন বড়ো জনগোষ্ঠীৰ লোকে ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন ঠাইত প্ৰাণ হেৰুৱাবলগীয়া হয়। তেওঁলোক আছিল বৰপেটাৰ অম্লাৰাম বড়ো আৰু শিৱৰাম বড়ো, কোকৰাঝাৰৰ হাইথাৰাম বসুমতাৰী আৰু বিষ্ঠুৰাম বসুমতাৰী, বিজনীৰ খানচাই বড়ো, কন্তেশ্বৰ বড়ো, বুধবাৰ বড়ো, দিনা বড়ো আৰু মানসী গয়াৰী, আঁঠগাওঁৰ অজেন্দ্ৰনাথ বসুমতাৰী আৰু নিধিৰাম নাৰ্জাৰী, ওৰাঙৰ অঙ্গেলিশ বাগলাৰী, দৰঙৰ সোমবৰ মুছাহাৰী, গৰুফেলাৰ গোবিন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুমতাৰী আৰু ৰৌতা চাৰিআলিৰ ফণীৰাম চৌধাৰী। অৱশেষত সমাধানৰ কোনো উপায় নেদেখি ১৯৭৫ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনাৰ পৰা এই আন্দোলন বন্ধ কৰা হয় আৰু দেৱনাগৰী লিপিকেই লোৱা হয়।

আঁৰৰ কথা
শ্বহীদ দিৱস
আন্দোলন
বড়ো সাহিত্য সভাৰ ভূমিকা