নাটক খনৰ বিষয় বস্তুক মূলত তিনিটা প্ৰধান ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। প্ৰথম ভাগত- শিশুকৃষ্ণ আৰু মাক যশোদাৰ মাজত বিৰোধ, দ্বিতীয় ভাগত- যমলাৰ্জুন ভংগ আৰু তৃতীয় ভাগত- নন্দ যশোদাৰ ঘৰুৱা কোলাহল। যশোদাৰ কথাৰেই নাটকখনৰ আৰম্ভণি। এদিন যশোদাই দধি মথি থাকোতে শিশু কৃষ্ণই মাকৰ গাখীৰ খাবলৈ ধৰে, এনে সময়তে জুইত বহাই থোৱা গাখীৰ উতলি পৰিবলৈ ধৰাত গোপীসকলে যশোদাক চিঞৰিবলৈ ধৰে যে, গাখীৰ উতলি পৰি গৈছে, তেওঁ লোকৰ আহৰি নাই। যশোদাই কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাবলৈ ধৰে কিন্তু শিশু কৃষ্ণই মাকক এৰি নিদিয়ে। শেষত মাকে মাতৃসুলভ খঙেৰে কৃষ্ণক থেকেচা মাৰি কোলাৰ পৰা নমাই থৈ যায়। এই কথাতে অভিমান কৰি পটাগুটি দলিয়াই মথনি বাৰি, দৈৰ কলহ ভাঙি লণ্ড-ভণ্ড কৰে। ক্ষীৰ, লৱণু যিমান পাৰে নিজে খায় আৰু বান্দৰক খুৱাই গোটেই নষ্ট কৰে। গোটেই ঘটনাৰ বুজ লৈ যশোদাই কৃষ্ণক মাৰিবলৈ খেদি যায়। বহু সময় লৰা-ঢপৰা কৰি পিছত কৃষ্ণই নিজেই মাকক ধৰা দিয়ে। মাকে শাস্তি হিচাপে কৃষ্ণক উৰলত ৰছীৰে বান্ধিবলৈ যায় অথচ আচৰিত ভাৱে প্ৰত্যেক বাৰেই দুই আঙুল ৰছী চুটি হয়। মাকৰ অৱস্থা দেখি পিছত কৃষ্ণই নিজেই বন্ধন লয়। ইয়াৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত কৃষ্ণই উৰলৰে সৈতে আগুৱাই গৈ চোতালত থকা যমলাৰ্জুন গছ দুজোপাৰ ফেৰেঙণিত সোমাই গছ ৰূপী নলকুবেৰ আৰু মণিগ্ৰীৱক মুক্তি দিয়ে। বতাহ-বৰষুণ নোহোৱাকৈয়ে গছ দুজোপা উঘলি পৰাত সকলোৱে বিস্ময় মানে। দুয়োজোপা গছৰ মাজত কৃষ্ণক জীৱিত অৱস্থাত দেখি পিতাক নন্দই আনন্দেৰে কৃষ্ণক কোলাত তুলি লয়। যশোদাই কৃষ্ণক এনে নিষ্ঠুৰ ভাৱে শাস্তি দিয়া বুলি নন্দ আৰু যশোদাৰ মাজত খকাখুন্দা লাগে আৰু তাতেই নাটক খনৰ কাহিনীৰ সমাপ্তি ঘটে।

বিষয় বস্তু
বৈশিষ্ট্য
চৰিত্ৰ
নাট্যকাৰৰ চমু পৰিচয়