কোনো এটা সৰল ভগ্নাংশৰ হৰ আৰু লৱক একেটা অশূন্য সংখ্যাৰে পূৰণ কৰিলে প্ৰথম ভগ্নাংশটোৰ সৈতে সমান ভগ্নাংশ এটাই পোৱা যায়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল— যিকোনো অশূন্য সংখ্যা formula_45 ৰ বাবে formula_46 । গতিকে, formula_47 ৰে পূৰণ কৰাৰ অৰ্থ হ’ল ১ ৰে পূৰণ কৰা আৰু যিকোনো সংখ্যাক ১ৰে পূৰণ কৰিলে পূৰ্বৰ সংখ্যাটোকে পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে চাবলৈ এই ভগ্নাংশটোক লোৱা হওক— formula_1 । ইয়াৰ হৰ আৰু লৱক 2 ৰে পূৰণ কৰিলে formula_49 পোৱা যাব আৰু ইয়াৰ মান 0.5, যিটো formula_1 ৰ মানৰ সৈতে একে। ইয়াক বুজিবলৈ এটা কেক কল্পনা কৰিব পাৰোঁ, যিটোক সমানে চাৰি কৰা হ’ল আৰু তাৰে দুভাগ লোৱা হ’ল (formula_49), ফলত আমি প্ৰকৃততে কেকটোৰ আধা ভাগ লাভ কৰিলোঁ (formula_1)।

কোনো এটা সৰল ভগ্নাংশৰ হৰ আৰু লৱক একেটা অশূন্য সংখ্যাৰে হৰণ কৰিলেও পূৰ্বৰ ভগ্নাংশটোকে পোৱা যায়। এই পদ্ধতিক ভগ্নাংশৰ সৰল কৰা বোলা হয়। এটা সৰল ভগ্নাংশৰ হৰ আৰু লৱ সহ-মৌলিক (অৰ্থাৎ, দুয়োটাৰে উমৈহতীয়া উৎপাদক কেৱল ১) হ’লে তাক Irreducible বোলা হয়। যেনে— formula_53 Irreducible নহয়, কিয়নো 3 আৰু 9 দুয়োটাকে 3 ৰে হৰণ যায়, কিন্তু formula_54 Irreducible, কিয়নো 3 আৰু 8 ৰ সাধাৰণ উৎপাদক কেৱল 1 ।

এই নিয়ম অনুসৰি আমি দেখুৱাব পাৰোঁ যে formula_55 = formula_1 = formula_57 = formula_58 ।

এটা সৰল ভগ্নাংশৰ হৰ আৰু লৱৰ গৰিষ্ঠ সাধাৰণ উৎপাদকেৰে সিহঁতক হৰণ কৰি ভগ্নাংশটোক Irreducible ৰূপলৈ নিব পাৰি। যেনে— 63 আৰু 462 ৰ গ.সা.উ. 21, গতিকে formula_59 ৰ হৰ আৰু লৱক 21 ৰে হৰণ কৰি তলত দিয়া ধৰণে Irreducible ৰূপলৈ নিব পাৰি:

পৌনঃপুনিক দশমিক সংখ্যাক ভগ্নাংশত প্ৰকাশ
অনুপাত
ভগ্নাংশৰ সমতা
মূলীয় ৰাশি (Radical expressions)