<MASK>, ರಾಜ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (NDA) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (UPA) ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿವೆ. ಅವು ಹಿಂದೆ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ತೀವ್ರವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆದರೆ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ನಂತರ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯೆಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಓಲವು ತೋರುವ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಬಲಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಯಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ 'ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ'ಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ ಮೂಲತಃ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತೀವ್ರವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿಗಳು ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಲ್ಲದ ಭಾರತೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಗತಿಶೀಲತೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಉಕ್ರೇನಿನ ಬೆಲಾರಸ್