ಬ್ರಜ ಭಾಷೆ ಪಶ್ಚಿಮೀ ಹಿಂದಿಯ ಉಪಭಾಷೆ. ಇದು ಶಾರಸೇನಿ (ಶೂರಸೇನ ದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಷೆ) ಅಪಭ್ರಂಶದ ಮುಖ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಶೂರಸೇನ ದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಬ್ರಜಮಂಡಲ. ಬ್ರಜ ಎಂದರೆ ಹಸುಗಳ ಹಿಂಡು ಅಥವಾ ಗೋಚಾರಣ ಭೂಮಿ ಎಂದರ್ಥ. ಪಶುಪಾಲನೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬ್ರಜಮಂಡಲವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬೇಕೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಊಹೆ. ಬ್ರಜಭಾಷೆ <MASK>, ಆಗ್ರಾ, ಅಲೀಗಢ, ಧೌಲಪುರ, ಮೈನಪುರಿ, ಏಟಾ, ಬದಾಯೂನ್ ಮತ್ತು ಬರೇಲಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧.೨೫ ಕೋಟಿ.
ಬ್ರಜ ಭಾಷೆ
ಕಾನ್ಪುರ ಸೂರ್ಯನು ಗಂಗಾನದಿ ಮಥುರಾ