ವರಾಹದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯವೆಂದರೆ <MASK> ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಇದು ತಿರುಪತಿಯ ಸಮೀಪದ ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಎಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೊಳದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇದೆ; ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ (ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಾಲಯ) ವರಾಹದ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆದಿ-ವರಾಹ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ದಂತಕಥೆ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ: ಸತ್ಯ ಯುಗ (ಕೃತಯುಗ)ದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವರಾಹ ಭಕ್ತರು ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಕೋರಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ವರಾಹವು ಗರುಡನಿಗೆ ತನ್ನ ದೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ ಕ್ರೀಡಾಚಲವನ್ನು ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ವೈಕುಂಠದಿಂದ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿಯಾದ ತಿರುಮಲಕ್ಕೆ ತರಲು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದನು. ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ವರಾಹನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನೆಂದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ವರಾಹವನ್ನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿ ಅನಂತರ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರಾಹಾವತಾರ
ಚಾಲುಕ್ಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಇರಾನ್ ಕೇರಳ