ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸಿನ್ ಶಕದ ಕಾಲಮಾನ ೩ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳಿಂದ ೧೨,೦೦೦ ವರುಷಗಳ ವರೆಗೂ ಇದೆ. ಮಧ್ಯ ಇಯೋಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ತಣ್ಣಗಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಮಯುಗಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಹಿಮವು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದತ್ತ ಚಲುಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೇಖೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೀವ್ರ ಚಳಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ಬೇಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕಾ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು ಮತ್ತು <MASK>, ನಮಿಬ್ ಮತ್ತು ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಆನೆಗಳ ವಂಶದ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಉಗ್ರ ತೋಳ (ಡೈರ್ ವುಲ್ಫ್) ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಹೋಮೊ ಸೆಪೆಯನ್ಸ್‌ನ (ಮಾನವ) ವಿಕಾಸವಾದವು. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬರಗಾಲ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಆದಿ ಮಾನವನ ಹರಡುವಿಕೆ ಆಯಿತು. ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸಿನ್ ಕೊನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ವಂಶಗಳು (ಹೋಮೋ ಸೆಪಿಯನ್ಸ್ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಅಳಿದವು. ಎಲ್ಲಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಆಯಿತು ಆದರೆ ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು.
ಫನೆರೊಜೋಯಿಕ್ ಕಲ್ಪ
ಸಹಾರ ಏಶಿಯಾ ಹಿಮಾಲಯ ಯುರೋಪಿಗೆ