ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೩೪ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಅನೀರಿಕ್ಷಿತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿತು. ವಿದ್ರೋಹಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ <MASK> ಪತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಂದಿನ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭತ್ತವನ್ನು ಹಣವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟಬೇಕೆನ್ನುವ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಸುಳ್ಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಪ್ರತಿರೋದಿಸಿ ಕೊಡವರಸವನ್ನು ಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಬಂಡಾಯದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಕೌಟುಂಬಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮ ಗೌಡನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ಹೋರಟದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಈ ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಪುಟ್ಟ ಗೌಡ, ಕುಂಚಡ್ಕ ತಿಮ್ಮ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಪುಟ್ಟ ಗೌಡ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಈ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಮುನ್ಷಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಟೆದು ಹೋರಾಡಿದವೀರರ ಮನೆತನ ಕುಡೇಕಲ್ಲು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಮಾತು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು  ಪುಟ್ಟಗೌಡರು ಕಾರಣರಾದರು. ಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಕುಡೆಕಲ್ಲು
ಮಂಗಳೂರು ಮಡಿಕೇರಿ ಪುತ್ತೂರು ಸುಳ್ಯ