ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತವಾದದ ಚಳುವಳಿಯು ಸಹ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡಿದ್ದಂಥಹ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ  <MASK> ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಿತು. ಹಲವು ಪಂಡಿತರು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತವಾದದ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಗಡಿಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಭಾವಿಸಿದರು, ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಈ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೆ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುವ ಭಾರತದ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಗದ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದುದ್ದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಏಕೀಕರಣ
ತ್ರಿಪುರ ಗೋವಾ ಓರಿಸ್ಸಾ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್