ಭಾರತದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವೆನಿಸಿದ ಸಿಂಧೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಈ ಪ್ರದೇಶ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಆರಂಭಿಕ ಕುರುಹು ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಜೇಲಂ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<MASK> ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವಶೇಷಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಹರಪ್ಪನ್ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನೂರಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ವಸಾಹತುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ನಗರ-ಯೋಜನೆ, ಇಟ್ಟಿಗೆ-ನಿರ್ಮಿತ ಮನೆಗಳು, ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ಜನರು ಸಹ ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಪಂಜಾಬಿನ ಇತಿಹಾಸ
ಅಮೃತಸರ ಪಂಜಾಬ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ