ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕಥೆ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು. ಭಾಗವತ ಹರಿವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ಕಥಾಂಶ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಈ ಕಥೆ ಕಂಡುಬರುವುದು 'ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಜಯ'ದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟದಾಸರು 'ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ' ಎಂಬ ಲಘು ಕಾವ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ತನ್ನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕವಿಗಳ ದಂಡು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಮೃಧ್ಧವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಈ ಪಾರಿಜಾತದ ಕಥೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿತು. ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮೂಲಕಥೆಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಾಮ ಪಾರಿಜಾತ, ವೀರಭದ್ರ ಪಾರಿಜಾತ ಮುಂತಾದ ೩೫ ಪಾರಿಜಾತ ಕೃತಿಗಳು ರಚನೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬೆಳಗಾವಿ <MASK>ಯ ಗೋಕಾಕ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಲಗೋಡು ಗ್ರಾಮದ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ದೃಷ್ಟಿ ಅಪರಾಳರ ಪಾರಿಜಾತ ಕೃತಿಯತ್ತ ಹರಿದದ್ದು ಒಂದು ಯೋಗಾಯೋಗ. ಚಿನಿವಾಲ ವೃತ್ತಿಯ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಪ್ರವಾಸಪ್ರಿಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ತಮಾಷಾ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ-ಮರಾಠಿ ಅಭಿಜಾತ ನಾಟಕಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿದವು.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ
ಪ್ರದೇಶ ಗೋಕಾಕ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಯಚೂರು