೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ, ವೈದಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಇಂದಿನ ಘಗ್ಗರ್-ಹಾಕ್ರಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು ಒಮ್ಮೆ ಇಂದಿನ ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಸಂವೇದಿ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತ, ಅಂಕೀಯ ಉನ್ನತಿ ಮಾದರಿಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಜಲ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೊರೆತ ದತ್ತವನ್ನು ಬಳಸಿ, <MASK>, ಬನವಾಲಿ ಮತ್ತು ರಾಖಿಗಢಿ, ಧೋಲಾವೀರಾ ಮತ್ತು ಲೋಥಲ್‍ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಧೂ ತಟದ ನಾಗರೀಕತೆಯ ತಾಣಗಳು ಕೂಡ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ
ಲೋಥಲ್ ರಾಖಿಗಢಿ ಧೋಲಾವೀರಾ ಕಾಲಿಬಂಗಾ