ಪ್ಲಿಯೊಸಿನ್ ಶಕದ ಕಾಲಮಾನ ೫ ರಿಂದ ೩ ದವಹಿಂ. ಈ ಶಕದ ವಾತಾವರಣ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಕಾಸವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪನಾಮದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ದ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಪೇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜೀವಿಗಳ ಸಾವು, ಭಾರತ ಮತ್ತು <MASK> ಡೀಕೊಳ್ಳುವದರಿಂದ ಹಿಮಾಲಯ ಉಂಟಾಗುವುದು, ರೂಕೀಸ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಲಚಿಯನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೆಲವು ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಒಣಗುವಿಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು. ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಿಕಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕವಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪನಾಮ ಭೂಸೇತುವೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಲಸೆಹೋಗುವಿಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಸವನ್ನಾಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತರುತ್ತಿದ್ದು ಇವು ಇನ್ನೂ ಜಗತ್ಯಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಸೂನನ್ನು, ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾಕ್ಕೆ ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಹಾರ ಮರುಭೂಮಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ಫನೆರೊಜೋಯಿಕ್ ಕಲ್ಪ
ಏಶಿಯಾ ಸಹಾರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಿಮಾಲಯ