ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਭੱਟ-ਕਾਵਿ ਨਾਲ ਰਲਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਬੀਲਾ ਬਿਰਤੀ ਸਮੇਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਭੱਟ ਉਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਸੂਰਮਿਆਂ ਤੇ ਕਰਮਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਰਚਕੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਕਬੀਲਾ ਭਾਵਨਾ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸੇ ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਵੱਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਉੱਥਾਨ ਹੈ। ਲੋਕ-ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਕਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸੁਤੇਸਿੱਧ ਉਪਰਲੇ ਨਛਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਕੇਵਲ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਉਹ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਈਸ਼ਵਰੀ ਦੇਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਮਨੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 
ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਵਿ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿਚ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਨਾਲੋਂ ਨਿਖੇੜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਵਿ ਨਾਲੋਂ। ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕਥਾਨਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਵੀਸ਼ਰ ਆਪਣਾ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਕਥਾਨਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋੜਕੇ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਲੰਮਾ ਕਰਦੇ ਕਦੇ ਘਟਾਕੇ ਸੰਜਮ-ਬਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਸਵਾਂਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਵਾਂਗ ਤੇ ਰਾਸਾਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ। ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਛੰਦ ਵੀ ਘੜੇ ਹਨ। ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੈ।

ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਬੋਧ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ
ਸਾਖੀ ਲੋਕ
ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਉਥਾਨ ਤੇ ਵਿਕਾਸ