ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਿ੍ਸ਼,ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ,ਬਦਲੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ, ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਦੀ ਸੰਧੂਰ ਡੋਲ੍ਹਦੀ ਲਾਲੀ, ਹਵਾਵਾਂ।ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਮਾਂ ਪੁਤਰ ਵਾਲਾ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਮਮਤਾ ਭਰਿਆ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਘਾ ਤੇ ਨਿਕਟੀ ਸਾਥੀ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕੁਦਰਤ ਹੈ।ਪ੍ਰਕਿ੍ਤੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਦ ਵੀ ਵਸਦਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਕਿ੍ਤੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਉਹ ਆਵਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਧੜਕਦੀ,ਪਕਦੀ ਤੇ ਰਸਦੀ ਹੈ।ਅਖਾਣਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣਾਂ ਦੇ ਸੋਮੇ
ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਮੀਂਹ
ਅਖਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਅਖਾਣ
ਵਿਪਰੀਤ ਅਰਥੇ ਅਖਾਣ