ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰਕਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਸਰਲਤਾ ਤੇ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਤਸ਼ਰੀਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਸੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਉਲੇਖਣੀਯ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਇਸ ਲਿਖਤ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤੇ ਵਲੱਖਣਤਾ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਵਚਨ ਪਾਠਕ ਦੇ ਨਿਕਟ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਅੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਦੂਜਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾਮਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜਣਯੋਗਿਤਾ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਉਹ ਮਾਰਕਸੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ—ਵੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੇ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਉਭਾਰਣ ਦੇ ਨਾਲ—ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਲਘਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਰਭੂਮੀ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮfਆਂ ਵਿਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਲ ਮਾਰਕਸੀ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ—ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਤੇ ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਾਇਆ ਪਲਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।” 
ਆਪਣੀ ਨਵ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੁਤਸਕ ‘ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ’ (2013) ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ/ਚਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੀਕੋਡ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਚੇਤਨ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਭੂ—ਖੰਡ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਤੇ ਵਿਗਸਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਆਲੋਚਨਾ ਉਪਰ ਹੋਇਆ ਖੋਜ ਕਾਰਜ
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਆਲੋਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ