ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਇੱਕ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾਸੀ। ਉਹ ਮਾਰੂਥਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਯੋਧਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ੂਬ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਲਾਕਾਈ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਰਪੂਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਮਾਰੂਥਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ-ਪਸੰਦ ਟੁਕੜੀਆਂ, ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਰਸਦ ਤੇ ਮੁਵਾਸਲਤ ਦੀ ਰਾਹ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ।

ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਾਹਮਤੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇਤਾਲਵੀਆਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਚਾਲ ਚਲੀ ਤੇ ਮਰਦਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਾਹਮਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਪਾਂ ਚ 1 ਲੱਖ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਕੈਦ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਅਵਾਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।

ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ
ਜਨਮ
ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਸ਼ੇਰ