ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਗਜਬ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਨੇਕ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੇਡੀਓ ਰੂਪਕ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਮੋਨੋਲੋਗ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਪਯੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੰਗ ਮੰਚ, ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਭੀਨੇਤਰੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਭਿਨੈ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਰੂਪਕ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ ਅਤੇ ਚਿਤਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਤ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਰੇਡੀਓ ਰੂਪਕ ਲਈ ਮੂਲੋਂ ਅੜਚਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਆਵਾਜ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਰਤ ਆਧਾਰਾਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ‌ ਕਰ ਕੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼ਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਦਵੰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਡੀਓ ਰੂਪਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਅਰੰਭਕ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ, ਵੇਸ਼ਭੂਸ਼ਾ, ਸਾਜ ਸੱਜਿਆ, ਰੁਚੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਰਣਨ ਨਾਲ ਯਥਾਰਥ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ, ਜਰਮਨੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਦਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਇਕਾਂਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪਕ ਲਿਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਕਲੀਸ਼, ਸਟੀਫੇਨ ਵਿਨਸੇਂਟ ਬੇਣ, ਕਾਰਲ, ਸੈਂਡਵਰਗ, ਲੂਈ ਮੈਕਨੀਸ, ਸੈਕਵਿਲ ਵੇਸਟ, ਪੈਟਰਿਕ ਡਿਕਿੰਸਨ, ਡੀਲਨ ਟਾਮਸ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਮ ਉਲੇਖਣੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਬੂਲ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਇਕਾਂਗੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰੇਡੀਓ ਰੂਪਕ, ਗੀਤਨਾਟ ਅਤੇ ਕਾਵਿਰੂਪਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਅਨੇਕ ਤਰੁਟੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੇਕ ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਵਿਕਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਇਕਾਂਗੀ ਦਾ ਇਤਹਾਸ
ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਤਾ
ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਇਕਾਂਗੀ ਵਿੱਚ ਭੇਦ