 ਹਾਮਦ ਨੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਵਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜਿੱਦਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਮਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਦੋਹੜੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਚਾਰ ਪੰਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਤ। ਦੋਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੇ ਹੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ :
“ਦਿਲ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੁਲਕ ਆਬਾਦੀ ਇਸ਼ਕੇ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆਂ।
ਫੌਜ਼ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹੀ ਸਵਾਰੀ ਹੋਸ਼ ਕਿਆਸਨ ਆਇਆਂ।
ਅਕਲ ਸ਼ਊਰ ਗਏ ਨੱਸ ਦੋਂਵੇ ਇਸ਼ਕੇ ਹੁਕਮ ਚਲਾਇਆ।
ਹਾਮਦ ਸੁਫ਼ਨੇ ਖਬਰ ਹੋਈਆਂ ਰਾਂਝਣ ਹੀਰ ਸਦਾਇਆ।”
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਉਦਾਹਰਣ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਅਵਿਅੰਜਨਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ:-
ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਭੰਬੀਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਦ ਪਈ, ਕੂਕ ਜਿਗਰੇ ਚੋਝ ਲਾਂਵਦੀਏ।
ਦਾਦਰ ਮੋਰ ਚਿਨਕਾਰਦਾ ਵਿੱਚ ਬਨਾਂ, ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਅੱਗ ਲਗਾਂਵਦੀਏ।
ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਬੋਲਦਾ ਜਦੋਂ ਬਦਲ, ਬ੍ਰਿਹੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰਾਂਵ ਦੀਏ।
ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਵੰਨਗੀਆਂ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਸਿੱਧ ਆ ਗਈਆ।
ਜਲ ਬਲ ਹੋਇਆ ਰਾਂਝਾ ਇੱਕ ਕੋਲਾ, 
ਪੌਂਦਾ ਵਿੱਚ ਝਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਮੀਆਂ।
ਅੱਗ ਭੜਕ ਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਵਹੀ,
ਬਾਹਰ ਮੱਛੀਆਂ ਪੈਣ ਤੜਫਾਰ ਮੀਆਂ।”
ਹਾਮਦ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਦਿਲਕਸ਼ ਸੁਮੇਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਮਦ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਜਬਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰਜ ਮਾਨੀ ਏ। ਹਾਮਦ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਬੈਂਤ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਕਵੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਬੈਂਤ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਹਾਮਦ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਰੰਗਣ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਮੁੱਖ ਜਟਕੀ ਪੇਂਡੂ ਸ੍ਰੇਣੀ ਵੱਲ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕਲਾ ਪੱਖ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾ