ਨਿਰਮਲਾ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦੇ ਭੂਮਿਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 1952 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਗਰਾਮ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ 40,000 ਕਿਮੀ ਦੀ ਪਦ-ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰਾ ਲੋਕੰਤਰਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ।

ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਚਰਮ ਸਥਿੱਤੀ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਰਚਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਦਮਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਣਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਜੂਨ 1983 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਸਥਾ ਅਰਥਾਤ ਹਰਿਜਨ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਊਨਲ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

2006 ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅਫਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਉੱਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। (ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 13 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।)

ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਂਸਿੰਗ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਮਈ, 2008 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਨਮਾਨ
ਸਾਮਾਜਕ ਕਾਰਜ
ਸਾਹਿਤਕ ਉਪਲੱਬਧੀ