‘ਮਾਝਾ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਮੱਝਲਾ’ ਜਾਂ ‘ਵਿਚਕਾਰਲਾ’।

ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ (1947) ਵਿਚ ਇਹ ਖਿੱਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੱਧਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਮਾਝੇ ਦੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਉਤੇ ਸਥਾਪਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਹਨ। ਮਾਝੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਾਝੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ:-ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਝਾ, ਦੁਆਬਾ ਤੇ ਮਾਲਵਾ ਤਿੰਨ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਭੂ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹਾਸਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਹੈ।
ਉਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮਾਝੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ