ਅੰਤਿਮ ਕਾਰਣ ਅੰਤ, ਜਾਂ ਟੀਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਇਸਦੇ ਲਈ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹਿਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਕਾਰਜ ਜਰੂਰ ਹੀ ਟੀਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ । 

ਵਿਗਿਆਨ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਣਾਂ ਦੀ ਅੰਤਾਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੀ । 

ਇਸਲਈ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤ ਕਾਰਜ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਰਤਾਓ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਰਮ ਜਾਂ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਕਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
ਪਰਿਆਪਤ ਕਾਰਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਕਾਰਣਾਤਮਿਕਤਾ ਦੇ, ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਕਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ