ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਵਕਤ ਹਰ ਦਿਨ ਕੁੱਝ-ਨਾ-ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਕਿਉਂਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਦਾ,ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਖਿੱਤੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ  ਤੇ ਲਾਗੂ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੂ-ਬੂ-ਹੂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਢਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਵਾਹਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅੰਸ਼ ਜਦੋ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਚੀਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ,ਪਹਿਲੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਦੂਜੀ ਚਿੰਤਕ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮ ਸਿੱਖਿਆ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਚੀਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਆਉਣਾ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਸਦਕਾ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਉੱਤਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੂਜੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੀਨ ਜੈਕੁਨਿਸ ਰੂਸੋ
ਪਲੈਟੋ