୬ଷ୍ଠ ଓ ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମାହିଷ୍ମତୀ କାଳଚୁରୀ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ରହିଆସିଥିଲା ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଦକ୍ଷିଣ-ଭାରତରେ ୧୧ଶ ଓ ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଶାସନ କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ ହୈହୟ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସ ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ମାହିଷ୍ମତୀ ଓ ସେମାନେ ତାହାର ଅଧିପତି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ମଧ୍ୟ ମାହିଷ୍ମତୀ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ନଗର ଥିଲା । ପରମାର ରାଜା ଦେବପାଳଙ୍କ ୧୨୨୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ଏକ ଶିଳାଲେଖରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଯେ ସେ ମାହିଷ୍ମତୀରେ ରହୁଥିଲେ ।

ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟ
ପୁରାଲେଖ ତଥ୍ୟ
ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟରେ ମାହିଷ୍ମତୀର ଉଲ୍ଲେଖ
ପରିଚିତି ଓ ଅବସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ଭାବନା