ആകാശഗംഗയുടെ ഗ്രീക്ക് പേര് (Γαλαξίας "Galaxias") പാലിന്റെ ഗ്രീക്കു പേരിൽ (γάλα, "gala") നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ബാലനായ ഹെരാക്ലീസ് നിർമ്മിച്ചതാണ് ആകാശഗംഗ എന്നൊരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. അൽക്കയൂസ്‌ എന്ന മനുഷ്യസ്ത്രീയിൽ തനിയ്ക്കുണ്ടായ ഹെരാക്ലീസിനോട് ദേവരാജാവായിരുന്ന സിയൂസിന് അതിയായ വാത്സല്യമുണ്ടായിരുന്നു. ദേവതയും സ്വന്തം ഭാര്യയുമായിരുന്ന ഹീര ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ അവരുടെ മുലപ്പാൽ നുകരാനായി അദ്ദേഹം തന്റെ മകനെ അനുവദിച്ചു. ഇപ്രകാരം ചെയ്‌താൽ അവന് ദേവാംശം ലഭിയ്ക്കും എന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം. കുട്ടി മുല നുകരുന്ന സമയത്ത് ഹീര ഉണരുകയും കുട്ടിയെ തള്ളിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. അന്നേരം തെറിച്ചു വീണ മുലപ്പാൽ ആണ് ക്ഷീരപഥം എന്ന് അവർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഷ്യപ്രകാരം ഹെരാക്ലീസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനുഷ്യമാതാപിതാക്കൾ ആയിരുന്ന ആംഫിട്രിയോണും, അൽക്കയൂസും വനത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരിയായ പിതാവായ സിയൂസ് ദേവൻ ഗ്രീക്ക് വിജ്ഞാനദേവതയായിരുന്ന അഥീനയെ വിട്ട് ഹെരാക്ലീസിനെ ദേവലോകത്തേയ്ക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു. മാതൃഭാവങ്ങൾ കുറവായ അഥീന ഹെരാക്ലീസിന് മുല കൊടുക്കാനായി ഹീരയുടെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. തന്റെ മുല നുകരാൻ ഹീര ഹെരാക്ലീസിനെ അനുവദിച്ചു. മുല നുകരുന്ന നേരം കുട്ടി മുലഞെട്ടിൽ കടിയ്ക്കുകയും വേദനയാൽ ഹീര കുട്ടിയെ തട്ടിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ തുളുമ്പിപ്പോയ മുലപ്പാൽ ആണ് ക്ഷീരപഥം.

പൊയറ്റികോൺ അസ്‌ട്രോണോമൈകോൺ എന്ന തന്റെ റോമൻ കൃതിയിൽ ഹൈജിനൂസ് മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഗ്രീക്ക് കഥയുടെ റോമൻ ഭാഷ്യം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് പ്രകാരം ഓപ്സ് അഥവാ ഓപ്പീസ് (Ops) എന്ന റോമൻ ദേവതയുടെ (റിയ എന്ന ഗ്രീക്ക് ദേവത തന്നെയാണ് ഇത്) മുലപ്പാൽ ആണ് തുളുമ്പിപ്പോയത്. സാറ്റേൺ എന്ന റോമൻ ദൈവത്തിന്റെ ഭാര്യയാണ് ഇവർ. പന്തിയോണിന്റെ അധിപൻ, ആകാശത്തിന്റെ ദൈവം എന്ന തന്റെ സ്ഥാനങ്ങൾ സംരക്ഷിയ്ക്കാനായി സാറ്റേൺ തന്റെ മക്കളെ വിഴുങ്ങി. തന്റെ ശിശുവായ ജൂപിറ്ററിനെ (സിയൂസ് എന്ന ഗ്രീക്ക് ദൈവം) രക്ഷിയ്ക്കാനായി ഓപ്സ് ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി. കുട്ടിയ്ക്ക് പകരം അവന്റെ വസ്ത്രങ്ങളിൽ പൊതിഞ്ഞ ഒരു കല്ലെടുത്ത് അവർ ഭർത്താവിനു നൽകി. എന്നാൽ കുഞ്ഞിനെ വിഴുങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് അവസാനമായി അതിനെ മുലയൂട്ടാൻ സാറ്റേൺ ഭാര്യയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കല്ലിൽ ഉരച്ച മുലക്കണ്ണിൽ നിന്നും ചുരന്ന പാൽ ആണ് ക്ഷീരപഥം.

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
ഗ്രീക്ക്, റോമൻ
ഖോയിസാൻ
ഈജിപ്ഷ്യൻ