കാരണവൻ എന്നാണു തൊണ്ടച്ചൻ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം. സ്വകുടുംബത്തിലോ സ്വജാതിയിലോ പെട്ടവരും ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ പ്രാമുഖ്യമർഹിക്കുന്നവരുമായ പരേതരെ സങ്കൽപിച്ച് ആരാധിക്കുന്ന പതിവ് വടക്കേ മലബാറിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. പൂർവികാരാധനയുടെ ഒരു രൂപമാണത്. പല സമുദായക്കാരും ഇങ്ങനെയുള്ള പൂർവികരെ “തൊണ്ടച്ചൻ” എന്ന പൊതു സംജ്ഞയിലാണ് സ്മരിക്കുന്നത്. തീയരുടെ ഗുരുകാരണവനായ തൊണ്ടച്ചനാണ് വയനാട്ടുകുലവൻ തെയ്യം. വാണിയരുടെ ഒരു തൊണ്ടച്ചനാണ് "പൊന്നൻ തൊണ്ടച്ചൻ". ഗുരുപൂജയിൽ പുലയർ മുൻപന്തിയിലാണ്. മാടായി കാരികുരിക്കൾ (പുലി മറഞ്ഞ തൊണ്ടച്ചൻ ) അവരുടെ തൊണ്ടച്ചൻമാരിൽ പ്രമുഖനാണ്. "വെള്ളുകുരിക്കൾ", "മരുതിയോടൻ കുരിക്കൾ", "തേവര് വെള്ളയൻ", "വട്ട്യൻപൊള്ള" തുടങ്ങി അനേകം കാരണവൻമാരെ അവർ പൂജിച്ചു പോരുന്നു. രാജശാസന ലംഘിച്ച് നായാട്ടിനുപോകയും പിന്നീട് സ്വയം വെടി വെച്ച് മരിച്ച് ശിവതേജസ്സിൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്ത നായരായ ഒരു തൊണ്ടച്ചനെ ആരാധിക്കുന്നവരുണ്ട്. വടവന്നൂരിലുള്ള തൊണ്ടച്ചൻ കോട്ടം ഈ ദേവതയുടെ സ്ഥാനമാണ്.

വേഷം
കലവറ നിറയ്‌ക്കൽ
ആചാരം
തൊണ്ടച്ചൻ