ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിന് സമാപ്തി കുറിച്ച കെമാൽ അത്താത്തുർക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1923-ൽ തുർക്കി ഒരു റിപ്പബ്ളിക്കായി മാറി. കെമാൽ തന്നെയായിരുന്നു റിപ്പബ്ളിക്കിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രസിഡന്റ്. ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ നവതുർക്കി റിപ്പബ്ളിക്കിനെ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ ആധുനികവത്ക്കരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു കെമാൽ പാഷയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. തുർക്കിയുടെ ഇസ്‌ലാമിക പാരമ്പര്യത്തെ തുടച്ചുമാറ്റിക്കൊണ്ട് ഇദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയ ഒറ്റക്കക്ഷിജനാധിപത്യം, ദേശീയത, ജനപ്രിയനയം, പരിവർത്തനവാദം, തീവ്രമതേതരത്വം, രാഷ്ട്രവാദം തുടങ്ങിയ തത്ത്വങ്ങളായിരുന്നു റിപ്പബ്ളിക്കിന്റെ മൗലികമായ വ്യവസ്ഥിതിക്ക് അടിത്തറയായത്. ഈ തത്ത്വസംഹിത അട്ടാടർക്കിസം (കെമാലിസം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഈ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങൾ തുർക്കി ഭരണഘടനയിൽ എഴുതി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. മറ്റു പാർട്ടികൾക്ക് പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യമില്ലാത്ത ഏകകക്ഷിജനാധിപത്യമാണ് കെമാൽ പിന്തുടർന്നത്. കെമാലിനു ശേഷമാണ് മറ്റു കക്ഷികൾക്കും പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചത്.

മതനിരപേക്ഷതയായിരുന്നു അട്ടാടർക്കിസത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വിവാദപരവുമായ ഘടകം. ഒരു മതേതര രാജ്യത്തെ വാർത്തെടുക്കുവാനുള്ള കെമാലിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ തുർക്കിയിൽ എതിർപ്പുളവാക്കിയെങ്കിലും അവയെ ശക്തമായി അടിച്ചമർത്തിക്കൊണ്ട് ഇദ്ദേഹം തന്റെ കർമപരിപാടിയുമായി മുന്നോട്ടുപോയി.

ഒട്ടോമൻ സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതി പൊളിച്ചെഴുതുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി 1924 മാർച്ച് 3-ന് ഖിലാഫത്ത് നിർത്തലാക്കിയതോടെ മതവും രാഷ്ട്രീയവുമായുള്ള എല്ലാ ബന്ധവും വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു. ശരീ അത്തിനു പകരം യുറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ മാതൃകയിലുള്ള സിവിൽ നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുത്തിയതും മദ്രസ വിദ്യാഭ്യാസം ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചതും ആധുനികതയിലേക്കുള്ള തുർക്കിയുടെ പുരോഗതിയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തി. ഇസ്‌ലാം ദേശീയ മതമാണ് എന്ന നിയമ വ്യവസ്ഥിതി 1928-ൽ ഭരണഘടനയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശവും സർക്കാർ സർവീസിൽ പ്രവേശനവും അനുവദിച്ചു.

രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും സമാധാനം എന്നതായിരുന്നു കെമാലിന്റെ വിദേശനയം. വെറുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തോടു വിട പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഗ്രീസ്, യുഗോസ്ളാവിയ, റൊമാനിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായി ധാരണയിലെത്തിയ ഇദ്ദേഹം സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, ജർമനി എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായും സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. കെമാൽ പാഷയുടെ മരണശേഷം 1938-ൽ ഇസ്മത് ഇനോനുവായിരുന്നു അടുത്ത പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് (1938).

തുർക്കികളുടെ ആഗമനം
തുർക്കി റിപ്പബ്ലിക്ക്
ഇസ്ലാമികകക്ഷിയുടെ ഉയർച്ച
ഓസലിന്റെ ഉയർച്ച