സംഭവത്തെക്കുറിച്ച്‌ ആഴത്തിൽ അന്വേഷിക്കാൻ ഒരു പാപ്പൽ കമ്മിഷനെ നിയമിക്കുന്നതിലേക്കാണ്‌ കാര്യങ്ങൾ എത്തിയത്‌. പഴയരേഖകളിൽ എന്തെങ്കിലും ഗലീലിയോയ്‌ക്കെതിരെ ലഭ്യമാണോ എന്ന്‌ പരിശോധിക്കാനും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. ഗലീലിയോയെ മുമ്പേ വിമർശിച്ചിരുന്ന ജസ്യൂട്ടുകൾ നിർണായകമായ തെളിവ്‌ ഹാജരാക്കി-1616 ലെ നടപടികളുടെ അനൗദ്യോഗിക മിനിറ്റ്‌സ്‌. കോപ്പർനിക്കസ്‌ ആശയങ്ങളിൽ 'വിശ്വസിക്കുകയോ അതിനെ പ്രതിരോധിക്കുകയോ അത്‌ പഠിപ്പിക്കുകയോ അരുത്‌' എന്ന്‌ ഗലീലിയോയെ സഭ വിലക്കിയിട്ടുള്ളതിന്റെ തെളിവായിരുന്നു ഒപ്പുവെയ്‌ക്കാത്ത ആ നടപടി രേഖകൾ. ആ തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗലീലിയോയോട്‌ റോമിലെത്താനും മതദ്രോഹത്തിന്‌ വിചാരണ നേരിടാനും ഉർബാൻ എട്ടാമൻ ഉത്തരവിട്ടു. മാർപാപ്പയുടെ ഔദ്യോഗിക സെൻസർ പാസാക്കിയ ഒരു പുസ്‌തകത്തിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഇതെന്നോർക്കണം. പുസ്‌തകത്തിന്റെ വിതരണം നിർത്തിവെയ്‌ക്കാൻ വത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അച്ചടി ഫ്‌ളോറൻസിലായതിനാൽ അതത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല.

പ്രായാധിക്യവും രോഗത്തിന്റെ കാഠിന്യവും മൂലം റോമിലേക്കുള്ള യാത്ര നീട്ടിത്തരാൻ ഗലീലിയോ അഭ്യർഥിച്ചു. ടസ്‌കൻ നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ഇക്കാര്യത്തിൽ നേടാനും ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അപ്പോൾ വെറും 19 വയസ്സ്‌ മാത്രം പ്രായമുള്ള ഫെർഡിനാൻഡോ രണ്ടാമന്‌ ഇക്കാര്യത്തിൽ കാര്യമായ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ 1633 ഫെബ്രുവരി 13-ന്‌ ഗലീലിയോ വീണ്ടും റോമിലെത്തി. ഏപ്രിലിലാണ്‌ വിചാരണ ആരംഭിച്ചത്‌. പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർക്ക്‌ ഗലീലിയോയ്‌ക്കെതിരെ കാര്യമായ കുറ്റങ്ങളൊന്നും കണ്ടെത്താനായില്ല എന്നതാണ്‌ വാസ്‌തവം. ലാറ്റിന്‌ പകരം ഇറ്റാലിയനിലാണ്‌ ഗലീലിയോ എഴുതുന്നതെന്നും, അതിനാൽ സാധാരണക്കാർക്ക്‌ അത്‌ മനസ്സിലാകുന്നു എന്നതുവരെ ഗലീലിയോയ്‌ക്കെതിരെ കുറ്റമായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. 1616-ലെ അനൗദ്യോഗിക രേഖയല്ലാതെ, ഗലീലിയോ എന്തെങ്കിലും മതദ്രോഹം പ്രവർത്തിച്ചു എന്ന്‌ തെളിയിക്കാൻ ജസ്യൂട്ടുകളുടെ പക്കൽ തെളിവ്‌ എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 1616-ൽ തനിക്ക്‌ ഒരു തരത്തിലുള്ള ശിക്ഷയും മുന്നറിയിപ്പും നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന്‌ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്‌ കർദിനാൾ ബല്ലാർമിൻ നൽകിയ രേഖ ഗലീലിയോ ഹാജരാക്കിയതോടെ ജസ്യൂട്ടുകൾക്ക്‌ നിൽക്കക്കള്ളിയില്ലാതായി.

ശിക്ഷ
അവസാന നാളുകൾ
സൂര്യകളങ്കങ്ങൾ, ശനിയുടെ വലയങ്ങൾ
അന്ത്യം