ഋഗ്വേദം അനുസരിച്ച് മരണശേഷം ആത്മാക്കൾ യമലോകത്തെത്തുന്നു. മരണത്തോടുകൂടി വ്യക്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. മൃതനു സൂക്ഷ്മശരീരം ഉണ്ടായിരിക്കും. അയാൾ യമസന്നിധിയിൽ ഭൗമജീവിതത്തോട് എല്ലാംകൊണ്ടും സദൃശമായ ജീവിതം നയിക്കും. ദുഷ്ടർ ഒരു അഗാധഗർത്തത്തിലടയ്ക്കപ്പെടും. ശതപഥബ്രാഹ്മണപ്രകാരം മരണാനന്തരം മനുഷ്യൻ രണ്ടഗ്നികുണ്ഡങ്ങളുടെ മധ്യേകൂടി നടക്കണം. ദുഷ്ടരെ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കും. സുകൃതികൾ നിരപായം സ്വർഗത്തിലെത്തും. ഉപനിഷത്തുകൾ പുനർജന്മത്തിന് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നു. യഥാർഥ ജ്ഞാനം സംസാരത്തിൽനിന്ന് മോചനം നേടിത്തരുന്നു. മുജ്ജന്മ കർമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഓരോരുത്തനും പുനർജന്മത്തിൽ വ്യത്യസ്ത ശരീരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. അനേക ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷമായിരിക്കും ഒരാൾക്ക് മുക്തി കൈവരിക.

ആദ്യന്തരഹിതമായ പ്രപഞ്ചം നിരന്തര പരിണാമാവസ്ഥയിലാണ്. നാലു യുഗങ്ങൾ ചേർന്ന ഹിരണ്യഗർഭന്റെ ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് പ്രപഞ്ചം, സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-സംഹാരാവസ്ഥകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ഹിരണ്യഗർഭന്റെ നൂറുവർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ കല്പാന്തകാലവും അനേക കല്പങ്ങൾക്കുശേഷം ആത്യന്തിക പ്രളയവും സംഭവിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ തുടർന്നുപോകുന്നു. നോ: കർമസിദ്ധാന്തം

ക്രിസ്തുമതം
ബുദ്ധമതം
ഹിന്ദുമതം
ഗ്രീക്-റോമാസിദ്ധാന്തം