1692-ൽ ജോബ് ചാർനോക്ക് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഹൂഗ്ലി നദിയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തെ ചതുപ്പ് പ്രദേശം ഒരു വ്യാപാരകേന്ദ്രം പണിയുന്നതിന് തെരഞ്ഞെടുത്തു. ആ സമയത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് ഗോബിന്ദപൂർ, കൊലികത, സുതാനുതി എന്ന മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ സ്ഥലത്താണ് ഇന്ന് കൽക്കത്ത നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിൽ വച്ച് കൽക്കത്ത ഒരു പുതിയ നഗരമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങളൊഴികെ പ്രസിദ്ധമായ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങളോ പഴയ ക്ഷേത്രങ്ങളോ മറ്റു സാംസ്കാരികാവശീഷ്ടങ്ങളോ ഇവിടെയില്ല.

1773 മുതൽ 1912 വരെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു കൽക്കത്ത. എന്നാൽ വേനൽക്കാലത്ത് തലസ്ഥാനം ഇവിടെ നിന്നും ഏതാണ്ട് 1000 മൈൽ ദൂരെയുള്ള സിംലയിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു.
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അതിന്റെ പ്രതാപകാലത്ത് കിഴക്കിന്റെ സെയിന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് എന്നും കൊട്ടാരങ്ങളുടെ നഗരം എന്നും കൊൽക്കത്ത വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഹൗറ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാല കൽക്കത്ത ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവുമധികം വ്യവസായവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മേഖലയായിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യം ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കടൽ വഴിയുള്ള കച്ചവടത്തിന്റെ പകുതിയോളവും കൽക്കത്ത തുറമുഖം വഴിയാണ് നടന്നിരുന്നത്. വിശാലമായ ഗംഗാതടത്തിൽ നിന്നുള്ള കാർഷികവിഭവങ്ങളും അസമിൽ നിന്നുള്ള തേയില തുടങ്ങിയവയും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏതാണ്ട് 145 കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരിക്കുക, നദിയിലൂടെയുള്ള കപ്പൽപ്പാത ഇടക്കിടെ മണ്ണടീഞ്ഞ് ആഴം കുറഞ്ഞു പോകുക, പുറം കടലിൽ നിന്ന് കപ്പലുകൾ ഈ തുറമുഖത്തെത്തുന്നതിന് മൂന്നു ദിവസത്തോളമെടുക്കുക എന്നിങ്ങനെ ഒരു വലിയ തുറമുഖത്തിന്‌ ചേരാത്തവിധത്തിലുള്ള എല്ലാ പോരായ്മകളും കൽക്കത്ത തുറമുഖത്തിനുണ്ടെങ്കിലും ഇതൊരു മികച്ച തുറമുഖം തന്നെയാണെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു. ലോകയുദ്ധകാലത്ത് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ചരക്ക കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന തുറമുഖം ഇതായിരുന്നു‌.

ചരിത്രം
വ്യവസായം
പ്രധാന പട്ടണങ്ങളും ജനസംഖ്യാവിതരണവും
ഗതാഗതം