അവളുടെ ജനനത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ തിരുവെഴുത്തുകളാണ് പുരാണങ്ങൾ. പിൽക്കാല മംഗളകാവ്യങ്ങളിൽ ശിവനല്ല, അവളുടെ പിതാവ് കശ്യപ മുനിയാണെന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ, സർപ്പങ്ങളും ഉരഗങ്ങളും ഭൂമിയിൽ കുഴപ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, കശ്യപ മനസ്സിൽ നിന്ന് (മന) ഒരു ദേവിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവളെ പാമ്പുകളുടെയും ഉരഗങ്ങളുടെയും പ്രധാന ദേവതയാക്കി. മാനസ ഭൂമിയുടെമേൽ നിയന്ത്രണം നേടി. അവൾ മന്ത്രങ്ങളുരുവിട്ടു. കൃഷ്ണഭഗവാനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ മാനസ ശിവഭഗവാനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി. സംതൃപ്തനായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദിവ്യ സിദ്ധി അധികാരങ്ങൾ നൽകി ആചാരപരമായി അവളെ ആരാധിക്കുകയും അവളെ ഒരു സ്ഥാപിത ദേവിയാക്കുകയും ചെയ്തു.ജരത്കരു മുനിയെയാണ് കശ്യപ മാനസയെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചത്. അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചാൽ ഉപേക്ഷിക്കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ജരത്കരു സമ്മതിച്ചു. ഒരിക്കൽ, മാനസ ജരത്കരുവിനെ പൂജകൾക്ക് വൈകി ഉണർത്തിയതിനാൽ അദ്ദേഹം പ്രകോപിതനായി. അക്കാരണത്താൽ അദ്ദേഹം അവളെ താൽക്കാലികമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. ഹിന്ദു ദൈവങ്ങളുടെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ജരത്കരു മാനസയെ വീണ്ടും സ്വീകരിച്ചു. ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് അവൾ അവരുടെ മകൻ ആസ്തികയ്ക്ക് ജന്മം നൽകിയിരുന്നു.

പുരാണങ്ങൾ
ഐക്കണോഗ്രഫി
മഹാഭാരതം
ആരാധന