പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സർവചരാചരങ്ങളിലും (അതായത് ഭൗതികവസ്തുക്കളിലും ആശയങ്ങളിലും) പരസ്പരവിരുദ്ധമായ രണ്ട് ഘടകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അനേകം ജോടികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവയെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ എന്നു പറയാം. ഒട്ടനവധി വൈരുദ്ധ്യജോടികൾ അഥവാ ദ്വന്ദങ്ങൾ എല്ലാ മേഖലകളിലും നമുക്ക് കാണാനാവും. ഉദാഃ ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ പ്ലസും മൈനസും, ഇന്റഗ്രേഷനും ഡിഫറൻഷിയേഷനും, ബയോളജിയിലെ ശ്വസനവും നിശ്വാസവും , ഭോജനവും വിസർജനവും, ഫിസിക്സിലെ ആക്ഷനും റിയാക്ഷനും, സംയോജനവും വിഘടനവും.. തുടങ്ങിയവ..

നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ പോലും നമ്മെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരുപാട് വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ കാണാനാകും.. സുഖമുണ്ടെങ്കിൽ ദുഃഖവും ഉണ്ട്. ജയത്തിനു മറുവശം പരാജയവും പ്രണയത്തിന് വിരഹവും കയറ്റത്തിന് ഇറക്കവും ഒക്കെ നമ്മിൽ ഒരു നാണയത്തിന്റെ രണ്ടുവശം പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സമൂഹത്തിൽ ഒരു വിഭാഗം സമ്പന്നരായി വാഴുമ്പോൾ ഭൂരിപക്ഷം പിച്ചയെടുക്കുന്നു. ഒരിടത്ത് ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും അതിനുള്ളിൽ തന്നെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധതയും രൂപം കൊള്ളുന്നു.. ഇത്തരത്തിൽ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ഈ ദ്വന്ദങ്ങൾ അഥവാ ജോടികൾ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.

ഏത് വ്യവസ്ഥ (System)യിലാണോ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്, ആ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് സംരക്ഷകനും മറ്റേത് വിനാശകാരിയും ആയിരിക്കും. അതായത് ഒരു ഘടകം വ്യവസ്ഥയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാൻ അത് സമ്മതിക്കുന്നില്ല. മറ്റേതാകട്ടെ, വ്യവസ്ഥയെ അമ്പാടെ തകർത്ത് പുതിയ ഒരു സിസ്റ്റം ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം..

ഉദാഃ ഒരു ഐസ്ക്യൂബിലെ തന്മാത്രകൾക്കുമേൽ ഒരേ സമയം രണ്ട് വിരുദ്ധശക്തികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. തന്മാത്രകൾക്കിടയിലെ ആകർഷണബലവും (Adhision force) തന്മാത്രയുടെ തന്നെ ഗതികോർജവും(Kinetic Energy). ഇതിൽ ആദ്യത്തേത് ഐസിനെ ഐസായി തന്നെ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് തന്മാത്രങ്ങളുടെ വേഗത വർധിപ്പിച ്ച് അവയെ വിഘടിപ്പിച്ച് ഐസിനെ വെള്ളമാക്കി പരിവർത്തനപ്പെടുത്താനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്.

അതുപോലെ ഒരു ആറ്റത്തിലെ ഇലക്ട്രോണിൻമേൽ രണ്ട് വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒന്ന് ന്യൂക്ലിയസിന്റെ ആകർഷണബലവും രണ്ട് ഇലക്ട്രോണിന്റെ തന്നെ ഊർജവും.. ന്യൂക്ലിയർ ഫോഴ്സാണ് ഇലക്ട്രോണിനെ പിടിച്ചുനിർത്തി ആറ്റത്തെ അതുപോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഇലക്ട്രോണിന്റെ ഊർജമോ..? അത് ഇലക്ട്രോണിനെ പുറത്തേക്കു ചാടിക്കാനും ആറ്റത്തെ അയോണാക്കി മാറ്റാനും രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു

മൂന്നാം തത്ത്വം
വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ ഐക്യവും സംഘട്ടനവും
ഇതും കാണുക
രണ്ടാം തത്ത്വം