തന്റെ പതനവും കാരാഗൃഹവാസവും മൂലം തുടക്കത്തിൽ കലുഷിതനും നിരാശനുമായിരുന്ന ബോത്തിയസും ജ്ഞാനിയും ദയാമയിയുമായ ഒരു വനിതയുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന തത്ത്വചിന്തയും തമ്മിലുള്ള സം‌വാദത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഗദ്യവും പദ്യവും ഇടകലർത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്ന "സമാശ്വാസം" കഷ്ടപ്പാടുകളെ ദാർശനികമായ നിർമ്മമതയോടെ സ്വീകരിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു. 

'തത്ത്വചിന്താദേവി'(Lady Philosophy) ബോത്തിയസിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും തിരിച്ചടികളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണങ്ങളെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളും പ്ലേറ്റോയുടെ തൂലിക രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള സോക്രട്ടീസിന്റെ സം‌വാദങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കും. ദേവി ഗ്രന്ഥകർത്താവിനെ, യശ്ശസിന്റേയും സമ്പത്തിന്റേയും ചഞ്ചലസ്വഭാവം വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്ത് ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. "വിധിയുടെ പിടിയിൽ നിന്നു രക്ഷപെടുവോളം ആരും സുരക്ഷിതരായി സ്വയം കരുതരുത്" എന്നാണ് ഉപദേശം. യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് മാനസികമായ ഗുണങ്ങളാണ്. യഥാർത്ഥ സന്തുഷ്ടി ഉള്ളിൽ നിന്നു വരുന്നതും ബാഹ്യസാഹചര്യങ്ങളുടെ ചാഞ്ചല്യം ബാധിക്കാത്തതുമാണ്.

മനുഷ്യഭാഗധേയങ്ങളുടെ ദൈവികമായ മുൻനിശ്ചയം, മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യം, ദുഷ്ടരുടെ അഭിവൃദ്ധിയും സൽക്കർമ്മികളുടെ അധോഗതിയും, മനുഷ്യസ്വഭാവം, നന്മ, നീതി എന്നീ വിഷയങ്ങൾ ബോത്തിയസ് ഇതിൽ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. ദൈവം എല്ലാം മുന്നേ അറിയുകയും കാണുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നിരിക്കെ, മനുഷ്യന് യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടോ എന്നന്വേഷിക്കുന്ന ബോത്തിയസ്, ദൈവനിശ്ചത്തേയും മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും സംബന്ധിച്ച തത്ത്വചിന്തയിലെ പുരാതനസമസ്യകൾ പരിഗണിക്കുന്നു. ഇവിടെ ദൈവത്തിന്റെ പങ്കിനെ സംബന്ധിച്ച ബോത്തിയസിന്റെ വീക്ഷണത്തെ വി.ഇ. വാറ്റ്സ് ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നു: "രഥയോട്ട മത്സരത്തിലെ കാഴ്ചക്കാരന്റെ നിലയാണ് ദൈവത്തിന്റേത്; മത്സരിക്കുന്നവരുടെ പ്രവൃത്തികൾ കാണുന്നെങ്കിലും ദൈവമല്ല അവയുടെ കാരണഭൂതൻ." 

മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ബോത്തിയസിന്റെ വീക്ഷണം "മനുഷ്യർ അടിസ്ഥാനപരമായി നല്ലവരാണെന്നും തിന്മക്കു വഴങ്ങുമ്പോൾ മാത്രം അവർ മൃഗസ്വഭാവികളാകുന്നു" എന്നുമാണ്. അതിനാൽ, കുറ്റവാളികളെ നിയമപാലകർ, രോഗികളെ വൈദ്യന്മാർ എന്ന പോലെ ദയാപൂർവം കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

ഉള്ളടക്കം
കുറിപ്പുകൾ
വിലയിരുത്തൽ
പശ്ചാത്തലം