ബുദ്ധ വാസ്തുശൈലിയിൽ പ്രധാനം ചൈത്യങ്ങളും വിഹാരങ്ങളുമാണു്. ചൈത്യങ്ങൾ (സ്തൂപങ്ങൾ) കട്ടികൂടിയ പാറയിൽ കൊത്തിയെടുത്ത വലിയ ആരാധനാലയങ്ങളാണു്. സന്യാസിമഠങ്ങളാണു വിഹാരങ്ങൾ. ഇവ ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങളെന്നും ഗുഹകളെന്നും വ്യവഹരിക്കപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും യഥാർഥത്തിൽ, പെഴ്സിബ്രൗൺ അഭിപ്രായപ്പെട്ടതുപോലെ ബൃഹത് 'ശിലാവാസ്തു ശില്പ'ങ്ങൾ തന്നെയാണു്. ബി.സി. ഒന്നും രണ്ടും ശതകങ്ങളിലെ പ്രധാന ചൈത്യശാലകൾ ഇവയാണു്:- ഭാജ, കൊണ്ടെയിൻ, പിതാൽകൊഹ്ര, അജന്ത, ബൈദ്സാ, നാസിക്, കർലേ. എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൽഹേരി ചൈത്യങ്ങളോടുകൂടി ചൈത്യശാലകളുടെ പരമ്പര അവസാനിക്കുന്നു. ആദ്യ മാതൃകകളിൽ ഉള്ളിലേക്കു ചാഞ്ഞ അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള സ്തംഭ നിരകളാണുള്ളതു്. ഒടുവിലുള്ള മാതൃകകളിൽ ഈ ചായ് വ് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും സ്തംഭനിര ശീർഷത്തോടും പീഠത്തോടുംകൂടി കൂടുതൽ അലങ്കൃതമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുഹാമുഖത്തിന്റെ പ്രവേശഭാഗത്തുള്ള ലാടാകാരമായ കമാനവീഥിയിലും കാലാനുസൃതമായ പരിണാമം കാണാം.

ബുദ്ധ വാസ്തുശൈലി
പാണ്ഡ്യരാജവംശത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ക്ഷേത്രവാസ്തുവിദ്യ
ചോളരാജവംശത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ