ഓഷ്വിറ്റ്സിലെ കഠിനയാതനകൾക്കിടയിൽ സംഘത്തിലെ പ്രായമുള്ളവർ പലരും തളർന്നുവീണു.മി.വാൻഡാനാണ്‌ കുപ്രസിദ്ധമായ വിഷവാതകപ്രയോഗത്തിന്‌ ഇരയാക്കപ്പെട്ടത്. ഓട്ടോഫ്രാങ്കിന്റെയും വിധി ഇതുതന്നെയാകുമായിരുന്നു. ഒരു തലനാരിഴവ്യത്യാസത്തിലാണ്‌ മി.ഫ്രാങ്ക് അതിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടത്. അങ്ങനെ നവംബറിൽ ക്യാമ്പിലെ ആശുപത്രിയിൽ എത്തി. 1945 ജനുവരി 27-ന്‌ സോവിയറ്റ് സൈന്യം ക്യാമ്പിൽ കഴിഞ്ഞവരെയെല്ലാം മോചിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഓട്ടോഫ്രാങ്ക് ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു. അവിടെ നിന്നും മറ്റുചിലരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം ഗലിഷ്യായിലെത്തി.തുടർന്ന് ഒഡിസ്സായിലും.അവിടെ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും എത്തിച്ചേർന്നു. ക്യാമ്പിലുണ്ടായിരുന്ന മറ്റു തടവുകാർക്ക്-ഏതാണ്ട് പതിനോരായിരത്തിൽപ്പരം- ഈ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചില്ല.റഷ്യൻ സേനയുടെ മുന്നേറ്റം മനസ്സിലാക്കിയ ജർമ്മൻകാർ ഇവരെ മുഴുവനും തങ്ങളോടൊപ്പം പടിഞ്ഞാട്ടേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. പീറ്റർ വാൻഡാൻ അവരിലൊരാളായിരുന്നു.പീറ്ററിനെക്കുറിച്ച് പിന്നേടൊന്നും കേട്ടിട്ടില്ല.

തന്റെ ഭാര്യ ജനുവരി അഞ്ചാം തീയതി മരണമടഞ്ഞ വിവരം ഒഡീസ്സായിലേക്കുള്ള യാത്രക്കിടയിലാണ്‌,ഡച്ചുകാരനായിരുന്ന ഒരു സുഹ്രുത്തിൽ നിന്നും ഓട്ടോഫ്രാങ്ക് അറിയുന്നത്. 

തടവിൽ
യാതനകൾ - ശേഷം
ജനഹ്രദയങ്ങളിലേക്ക്
ആൻ ഫ്രാങ്കിന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ