ഒരു സ്പീഷീസിലെ മാറ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും അതുമായി സ്ഥിരം ഇടപെടുന്ന മറ്റൊരു സ്പീഷീസിലും അനുകൂലനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു. രണ്ടാമത്തെ സ്പീഷീസിലെ മാറ്റങ്ങൾ വീണ്ടും ആദ്യത്തെ സ്പീഷീസിൽ പുതിയ അനുകൂലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും അങ്ങനെ ഈ പ്രക്രിയ ചാക്രികമായി ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന് കോഎവലൂഷൻ എന്ന് പറയുന്നു. ഹിംസ്രജീവിയും ഇരയും തമ്മിൽ ഇങ്ങനെ മത്സരം ഉണ്ടാകുന്നതിന് പരിണാമപരമായ ആയുധപ്പന്തയം എന്ന് പറയാറുണ്ട്‌. ഇതിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണ് കോമൺ ഗാർട്ടർ പാമ്പിൻറെ ഇരയായ റഫ് സ്കിൻഡ് ന്യൂട്ടിന്റെ ശരീരത്തിൽ വിഷം ഉണ്ടായതും തുടർന്നു പാമ്പിൽ അതിനോട് പ്രതിരോധം ഉണ്ടായതും. തുടർന്ന് കൂടിയ അളവിലുള്ള വിഷവും ആനുപാതികമായ കൂടിയ പ്രതിരോധവും ന്യൂട്ടിലും പാമ്പിലും പരിണമിച്ചു.

വിവിധ സ്പീഷീസുകൾ തമ്മിൽ പരിണമിക്കുന്ന എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും സംഘർഷഭരിതമല്ല. പരസ്പര സഹായത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ അനേകം ബന്ധങ്ങളും ഉണ്ട്. സസ്യങ്ങളും അവയെ മണ്ണിൽ നിന്നും പോഷകങ്ങൾ വലിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മൈക്കോറൈസൽ ഫംഗസുകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അങ്ങേയറ്റത്തെ സഹകരണത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. സഹായത്തിനു പകരമായി ഫംഗസുകൾക്ക് സസ്യം പ്രകാശ സംശ്ലേഷണം നടത്തി നിർമ്മിച്ച ഊർജ്ജം ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ സസ്യകോശങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വളരുന്ന ഇവ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ചില രാസസൂചനകൾ വച്ച് ഇവയെ സസ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രകൃതി നിർദ്ധാരണം
ആധുനിക പരിണാമ സംശ്ലേഷണം
സഹപരിണാമം (കോ-എവലൂഷൻ)
മ്യൂട്ടേഷൻ അസന്തുലനം