വിദ്യാലയങ്ങളിൽ അച്ചടക്കം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് അടിച്ചമർത്തൽ (repression), സ്വാധീനം ചെലുത്തൽ (impression), സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകൽ (emancipation) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ശിശുസഹജമായ എല്ലാ വാസനകളെയും അടിച്ചമർത്തി അവരുടെ സകല പ്രകടനസ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെയും നിഷേധിച്ച് അച്ചടക്കം പാലിക്കുന്ന രീതിയാണ് ആദ്യത്തേത്. ജനാധിപത്യരാഷ്ട്രത്തിലെ സ്വതന്ത്രപൌരൻമാരെ വാർത്തെടുക്കുകയാണ് വിദ്യാഭ്യാസലക്ഷ്യമെങ്കിൽ ഈ സമ്പ്രദായം ഒട്ടും അഭികാമ്യമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. അധ്യാപകന്റെയോ രക്ഷാകർത്താവിന്റെയോ വ്യക്തിത്വം കുട്ടികളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി അച്ചടക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ രീതി. ചില വിദ്യാലയങ്ങളുടെ പ്രശംസാർഹമായ പാരമ്പര്യം, അധ്യാപകരോടുള്ള ഭയഭക്തിബഹുമാനങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം അച്ചടക്കപാലനത്തിൽ കുട്ടികളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. മാനസികമായ ഒരുതരം അടിച്ചമർത്തലാണിതെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കാമെങ്കിലും വിനയപരിപാലനത്തിന് ഈ രീതി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പ്രായമായവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽനിന്ന് ശിശുക്കളെ വിമുക്തരാക്കി അച്ചടക്കം സ്വയം പരിശീലിക്കുവാൻ അവരെ അനുവദിക്കേണ്ടതാണെന്ന് മാഡം മോണ്ടിസോറി, എ.എസ്. നീൽ ആദിയായ വിദ്യാഭ്യാസവിദഗ്ദ്ധർക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ട്. സ്വയം നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള കഴിവ് വളർത്തിയെടുക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുകയാണ് അധ്യാപകന്റെ കടമ. എ.എൻ. വൈറ്റ് ഹെഡ് പറയുന്നു: "യഥാർഥവിനയനം സ്വയം വിനയനമത്രെ. അതുസാധിച്ചുകൊടുക്കുവാനുള്ള മാർഗ്ഗം സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ്."

അച്ചടക്കരാഹിത്യം വിദ്യാലയത്തിൽ
അച്ചടക്കം വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ
അച്ചടക്കം പൊതുഭരണരംഗത്ത്
മാർഗങ്ങൾ