16, 17 നൂറ്റാണ്ടുവരെയും നഗരങ്ങളുടെ രാസവിനിമയപരമായ (Metabolic) ആശ്രയത്വം നഗരങ്ങളെ ചുറ്റിയായിരുന്നു. കൂടുതൽ നഗരവൽക്കരണം തടഞ്ഞുകൊണ്ടും ഉൽപാദനത്തിലും ഉപയുക്തതയിലും സാങ്കേതികമായ പരിമിതികൾക്കുള്ളിലായിരുന്നു ഇത്. ആദ്യകാല നഗരകേന്ദ്രങ്ങൾ വാസ്തവത്തിൽ ജൈവ ആവാസപ്രദേശമായാണ് (bioregionally) നിർവ്വചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. മാത്രമല്ല അവിടങ്ങളിൽ ചുറ്റുപാടുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മണ്ണിനെ (nightsoil) പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള കാൽപാടുകളുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ഉദയത്തോടെ നഗരങ്ങൾ വികസിക്കുകയും ജനപ്പെരുപ്പം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ഫാക്ടറികളും അസംസ്‌കൃത പദാർത്ഥങ്ങളും തൊഴിലാളികളും കൂടുതൽ ഭക്ഷണവും ആവശ്യമായി വന്നു. നഗരങ്ങളിലെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം രാസവിനിമയത്തിന്റെ സഹായക വ്യവസ്ഥയെ (Metabolic support system) ആശ്രയിച്ചതിനാൽ കൂടുതൽ സ്വന്തം വിഭവങ്ങളിലേയ്ക്കും മാലിന്യസംസ്‌കരണത്തിലേയ്ക്കുമാണ് നഗരങ്ങൾ ഇന്ന് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടത്. എല്ലാ അതിർവരമ്പുകളും ഇല്ലാതായതോടെ "സുസ്ഥിരതയ്ക്കായി പ്രകൃതി നിർബന്ധിതമാക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ" (nature imposed conditions of sustainability) മുതലാളിത്ത സമൂഹം 'സംഘടിപ്പിക്കാനും' തുടങ്ങി.

വ്യാപാരം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഭക്ഷണവും ഫൈബറും കൂടുതൽ ദൂരദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് അയക്കാൻ തുടങ്ങി. കാർഷികോൽപ്പന്നങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ മണ്ണിന്റെ പോഷകങ്ങൾ നഗരങ്ങളിലേയ്ക്ക് എത്തിയെങ്കിലും ഇവ മനുഷ്യ-മൃഗ വിസർജ്യങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ തിരികെ അതിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനങ്ങളിലെത്തുന്നില്ല. അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഒരുവശത്തേയ്ക്ക് മാത്രമുള്ള ചലനമായി അത് മാറുകയും സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക പുനരുൽപാദനത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള 'മണ്ണ് കൊള്ള'യായിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ നഗരമലിനീകരണ പ്രശ്‌നത്തെ മണ്ണ്‌ശോഷണ പ്രശ്‌നവുമായി മാർക്‌സ് കണ്ണിചേർത്തു. നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ശത്രുതാപരമായ വേർതിരിവ്, വിള്ളൽ ഉണ്ടാക്കുകയും മുതലാളിത്തം സൃഷ്ടിച്ച ഉൽപാദനത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ പാരിസ്ഥിതിക ബന്ധങ്ങൾ ഒടുവിൽ സുസ്ഥിരമല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു.

മൂലധനം ഒന്നാം വാള്യത്തിലെ 'വൻകിടവ്യവസായങ്ങളും കൃഷിയും' എന്ന ഭാഗത്തിൽ നിന്ന്; 

മണ്ണ് ശാസ്ത്രവും ലീബിഗും (Liebig and soil science)
നഗരവും ഗ്രാമവും (Town & Country)
നഗര രാഷ്ട്രീയ പാരിസ്ഥിതികത (Urban Political Ecology)
രാസവിനിമയവും പാരിസ്ഥിതിക പരിപാലനവും