അണ്ഡാശയത്തെ കോർട്ടെക്സ് (cortex) എന്നും മെഡുല്ലാ (medulla) എന്നും രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. കോർട്ടെക്സിനുള്ളിൽ പ്രാഥമിക ബീജാങ്കുരണം നടക്കുന്നു. ഗ്രാഫിയൻ ഫോളിക്കിൾ (graffian follicle) രൂപപ്പെടുന്നതും ഇതിനുള്ളിൽ നിന്നാണ്. മെഡുല്ലാ ധമനീയുക്തമായ കോശങ്ങളാൽ നിർമിതമാണ്. അണ്ഡാശയത്തിന്റെ ബാഹ്യകവചമാണ് ട്യൂണിക്കാ ആൽബുജീനിയാ (tunica albugenia). ആദ്യദശയിൽ ഈ ആവരണം

മൃദുലമായിരിക്കുമെങ്കിലും പിന്നീട് അണ്ഡാണുക്കളുടെ ക്രമാനുസൃതമായ സഞ്ജാതപ്രക്രിയയുടെ പരിണതഫലമായി സുഷിരാത്മകമായിത്തീരുന്നു. പേശികളും സംയോജന കലകളും (connective tissues) കൊണ്ടു നിർമിതമാണ് മെഡുല്ലാ. രക്തവാഹികൾ, ലസികാവാഹികകൾ (lymph vessels), നാഡികൾ (nerves) എന്നിവ ഇതിലുണ്ടായിരിക്കും. അണ്ഡാശയങ്ങളുടെ പ്രധാനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നത് കോർട്ടെക്സിനുള്ളിലാണ്. കോർട്ടെക്സിന് ജെർമിനൽ എപ്പിത്തീലിയം (germinal epithelium), സ്ട്രോമ (stroma), ഗ്രാഫിയൻ ഫോളിക്കിൾ എന്നീ ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. വെളുത്തും അല്പം നീലച്ചുമിരിക്കും ഈ ഭാഗം. ഓരോ ഗ്രാഫിയൻ ഫോളിക്കിളും ഓരോ വിഭവാണ്ഡം (potential egg) ആണ്. ജനനസമയത്ത് ഒരു പെൺകുട്ടിയിൽ 30,000 മുതൽ 300,000 വരെ അണ്ഡാണുക്കൾ കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തി വരുന്നതോടെ ഈ സംഖ്യ 35,000-ത്തിൽ എത്തുന്നു. ഇവ ജെർമിനൽ എപ്പിത്തീലിയത്തിൽനിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഓരോ അണ്ഡോത്സർഗത്തിനും (ovulation) ഒരു പുടകം (follicle) പാകമായിത്തീരും; അതിനുശേഷം അണ്ഡം പുറത്തേക്കു വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു അണ്ഡാണുവിന് ഏകദേശം 0.15 മി.മീ. വ്യാസമുണ്ടായിരിക്കും. പ്രായപൂർത്തി വരുന്നതു മുതൽ ആർത്തവവിരാമം (menopause) വരെ, ഓരോ ഉത്സർഗത്തിനും ഓരോ അണ്ഡാണു പുറത്തുവരുന്നു. പുടകം പൊട്ടി വെളിയിൽ വരുന്ന അണ്ഡം ഉത്പാദനശേഷിയുള്ളതായിരിക്കും. അണ്ഡാശയത്തിനുള്ളിലെ പേശികളുടെ സങ്കോചംമൂലമാണ് ഈ പൊട്ടൽ സംഭവിക്കുന്നത്. അണ്ഡം പെരിട്ടോണിയൽ കാവിറ്റി (peritonial cavity)ക്കുള്ളിൽ ഇപ്രകാരം വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ബീജസങ്കലനം (fertilization) നടക്കാത്ത അണ്ഡാണുവിന് ക്ഷയം സംഭവിക്കുകയും അതു പിന്നീട് ആർത്തവ രക്തത്തിലൂടെ വിസർജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

അണ്ഡാശയ രോഗങ്ങൾ
പ്രവർത്തനങ്ങൾ
ഘടന
മനുഷ്യനിലെ അണ്ഡാശയം