ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഫത് ഖാൻ മറ്റൊരു ദുറാനി ചക്രവർത്തിയായ മഹ്മൂദ് ഷായുടെ വലംകൈയ്യായിരുന്നു. എങ്കിലും പിതാവിനെപ്പോലെത്തന്നെ ഫത് ഖാനേയും 1818-ൽ മഹ്മൂദ് ഷാ കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. ഫത് ഖാന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ബാരക്സായ് സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും ഒന്നിക്കുകയും മഹ്മൂദ് ഷായെ ഭരണത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് കാബൂളിൽ വിവിധ സാദോസായ്/ദുറാനി വംശജരെ ഭരണമേല്പ്പിക്കാൻ ബാരക്സായ് സഹോദരന്മാർ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഫലം കണ്ടില്ല. ഇക്കാലത്ത് കാബൂളിന്റെ നിയന്ത്രണം, ബാരക്സായ് സഹോദരന്മാരിൽ രണ്ടാമനായിരുന്ന മുഹമ്മദ് അസിം ഖാനായിരുന്നു. 1823-ലെ നൗഷേറ യുദ്ധത്തിൽ സിഖുകാരോട് പരാജയപ്പെട്ട അസിം ഖാൻ താമസിയാതെ മരണപ്പെട്ടു. അസിം ഖാന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം 1826-ൽ സഹോദരന്മാരിൽ ഇളയവനായ ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ, കാബൂളിൽ ഭരണം ഏറ്റെടുത്തു.

പയിന്ദ ഖാന്, 1729-ൽ ഒരു പേർഷ്യൻ ഖ്വിസിൽബാഷ് സ്ത്രീയിൽ ജനിച്ച ഏറ്റവും ഇളയ പുത്രനാണ് ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ. തന്റെ സഹോദരന്മാർ ദോസ്ത് മുഹമ്മദിനെ അംഗീകരിക്കാൻ വിമുഖത കാണിച്ചെങ്കിലും കാബൂളിൽ അധികാരത്തിലേറുമ്പോൾ, നഗരത്തിൽ ശക്തരായിരുന്ന ഷിയാക്കളുടേയും പേർഷ്യൻ ഭാഷികളുടേയും പിന്തുണ ദോസ്ത് മുഹമ്മദിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഇദ്ദേഹം വിവാഹം ചെയ്തിരുന്നത് ഒരു ഖ്വിസിൽബാഷ് വനിതയെയായിരുന്നു എന്നതും ഒരു അനുകൂലഘടകമായി. അങ്ങനെ പഷ്തൂണുകളുടേയും നഗരവാസികളായ ഖ്വിസിൽബാഷുകളുടേയും ഒരുമിച്ചുള്ള പിന്തുണ ലഭിച്ചിരുന്നതിനാൽ ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന് ഭരണത്തിലേറുന്നത് താരതമ്യേന എളുപ്പമായി. ചെറുപ്പത്തിൽ, ദോസ്ത് മുഹമ്മദ്, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ഫത് ഖാന്റെ സന്തതസഹചാരിയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചെറുപ്രായത്തിൽത്തന്നെ യുദ്ധനിപുണനായി മാറിയെങ്കിലും കാബൂളിൽ അധികാരമേൽക്കുമ്പോൾ അക്ഷരാഭ്യാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

തുടക്കത്തിൽ ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഭരണം കാബൂളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി. കന്ദഹാറിൽ ഇയാളുടെ അർദ്ധസഹോദരനായ കോഹെൻദിൽ ഖാനാണ് ഭരിച്ചിരുന്നതെങ്കിൽ, പെഷവാർ ഇതിനകം സിഖുകാർ കൈയടക്കി. പഞ്ചാബും സിന്ധും കശ്മീരും അടക്കം അഹ്മദ് ഷാ ദുറാനി കൈയടക്കിയിരുന്ന സാമ്പത്തികപ്രാധാന്യമുള്ള മേഖലകളുടെ നഷ്ടം മൂലം ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു തദ്ദേശീയനേതാവിന്റെ പരിവേഷം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകൃതശക്തി ക്ഷയിച്ച് ഈ സന്ദർഭത്തിൽ പ്രധാന വ്യപാരപാതകൾക്കടുത്തുള്ള ഘൽജികളടക്കമുള്ള പഷ്തൂൺ വിഭാഗക്കർ കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചു. കാബൂളിൽപ്പോലും ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന്റെ അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. വടക്ക് ബൽഖിൽ ഉസ്ബെക് നേതാക്കൾ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാപിച്ചു. പടിഞ്ഞാറ്‌ ഹെറാത്തിൽ, കാബൂളിൽ നിന്നും കടന്ന സാദോസായ് വംശജരുടെ (ഷാ മഹ്മൂദിന്റേയും മകൻ കമ്രാന്റേയും) ആധിപത്യമായീരുന്നു.

ബ്രിട്ടണുമായുള്ള യുദ്ധം
അധികാരത്തിലേക്ക്
ഷാ ഷൂജക്കെതിരെയുള്ള വിജയവും സിഖുകാർക്കെതിരെയുള്ള ആക്രമണവും
ജീവചരിത്രം