അനുഭവത്തെ ക്രമീകരിക്കുവാൻ ചിന്തകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന തത്ത്വത്തെയാണ് കാന്റ് (Kant) "ഗണം" എന്നു വിവക്ഷിച്ചത്. കാന്റിന്റെ അപഗ്രഥനം ഭൗതികയാഥാർഥ്യങ്ങളുടെ അനുഭവത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നു. എന്നാൽ ഡിൽഥെയുടെ വിശകലനം ജീവന്റെ പൂർണതയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. ജീവിതത്തിന് അർഥം നൽകുന്ന ഗണങ്ങൾ നിരവധിയുണ്ടെന്ന് ഇദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ആന്തരികമാനവികപ്രവർത്തനങ്ങളും അവയുടെ ബാഹ്യപ്രകടനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഉറപ്പിക്കുന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഗണമാണ്. മറ്റൊന്ന് "അധികാരം" അഥവാ "ശക്തി"യുടെ ഗണമാണ്. നാം മറ്റുള്ള വ്യക്തികളിലും വസ്തുക്കളിലും, അവർ നമ്മിലും ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് ഈ ഗണം നമുക്ക് അറിവ് നൽകുന്നു. പൂർണതയും വിഭാഗങ്ങളും, ലക്ഷ്യവും മാർഗവും, വികാസവും മറ്റു ചില ഗണങ്ങളാണ്. ഡിൽഥെയുടെ വീക്ഷണത്തിൽ വളരെയധികം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന മൂന്നു ഗണങ്ങളാണുള്ളത്. മൂല്യം (value), ഉദ്ദേശ്യം, (purpose), അർഥം (meaning) എന്നീ മൂന്ന് ഗണങ്ങൾ. മൂല്യത്തിലൂടെ നാം വർത്തമാനത്തെ അനുഭവിക്കുകയും, ഉദ്ദേശ്യത്തിലൂടെ ഭാവിയെ പ്രതീക്ഷിക്കുകയും, അർഥത്തിലൂടെ ഭൂതത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ഗണങ്ങൾ സാധാരണയായി അബോധാവസ്ഥയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ബോധപൂർവം ഗണങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴാണ് മതങ്ങൾ ഐതിഹ്യങ്ങൾ, പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ, കല, സാഹിത്യം, നിയമങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ, തത്ത്വസംഹിതകൾ എന്നിവ രൂപംകൊള്ളുന്നത്.

അഗീകാരം
ജീവന്റെ ഗണങ്ങൾ
മനുഷ്യജീവൻ തത്ത്വശാത്രത്തിൽ
വിദ്യാഭ്യാസവും ഉദ്യോഗവും