ഭൂമിയുടെ അന്തരാളങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കുള്ള താപപ്രവാഹത്തിന്റെ ഫലമായി ഭൗമഫലകങ്ങളുടെ ചലനങ്ങൾക്ക് കാരണമായ മാന്റിൽ കൺവെക്ഷൻ എന്ന പ്രതിഭാസം ഉടലെടുക്കുന്നുണ്ട്. സമുദ്രമദ്ധ്യമലനിരകളോടു(MidOcean ridges)ചേർന്ന് ഉറപ്പും കട്ടിയുമുള്ള ഭൗമഫലകങ്ങളുടെ രൂപികരണമാണ് ഇതിന്റെ ഒരു പരിണതി. അവപതനമേഖലകളിൽ വച്ച് ഈ ഫലകങ്ങൾ അവപതനം(Subduction) സംഭവിച്ച് മാന്റിലിലേക്ക് ഉരുകിച്ചേരുന്നു. ആർച്ചിയൻ യുഗത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് (ഏതാണ്ട് 300 കോടി ന്വർഷം മുമ്പ്)മാന്റിൽ ഇന്നത്തേക്കാൾ ചൂടുള്ളതായിരുന്നു- അന്ന് ഏതാണ്ട് 1600 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡ് താപനില അതിനുണ്ടായിരുന്നു. അതുകാരണം മാന്റിൽ കൺവെക്ഷന്റെ വേഗവും കൂടുതലായിരുന്നു. ഇന്നത്തേപ്പോലുള്ള ഭൗമഫലകചലനങ്ങൾ അന്നുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവയും ഇന്നത്തേക്കാൾ വളരെ കൂടിയ വേഗതയിലായിരുന്നിരിക്കും.ഹേഡിയൻ, ആർച്ചിയൻ യുഗങ്ങളിൽ അവപതനമേഖലകൾക്ക്(Subduction Zones) ബാഹുല്യം ഏറെയായിരുന്നിരിക്കാനും അതുകൊണ്ട് ഭൗമഫലകങ്ങൾ ഇന്നത്തേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കാനുമാണ് സാദ്ധ്യത.
ഭൂമിയുടെ പ്രതലം ആദ്യമായി ഖരീഭവിച്ചപ്പോൾ രൂപംകൊണ്ട പുറമ്പാളി ഈ ഹേഡിയൻകാലത്തെ ദ്രുതഫലകചലനങ്ങളും “പിൽക്കാല ഉൽക്കാവർഷാപാതവും”(Late Heavy Bombardment) കാരണം മുഴുവനായും അപ്രത്യക്ഷമായി. പുറമ്പാളിയിൽ ഖരവസ്തുക്കൾ വിവിധ തട്ടുകളിലായി ഒട്ടുംതന്നെ മാറിയിരുന്നില്ലെന്നതുകൊണ്ട് ഇന്നത്തെ അന്തർസമുദ്രപുറമ്പാളികളേപ്പോലെ അവയും ബസാൾട് സമ്പുഷ്ടമായിരുന്നു. 

ഭൂമിയുടെ പുറമ്പാളിയുടെ അടിത്തട്ട് ഭാഗികമായി ദ്രവീകരിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായി, അതിലെ പാറകളും മറ്റും അവയുടെ സാന്ദ്രതക്കനുസരിച്ച് വിവിധ തട്ടുകളിൽ നിരന്ന് രൂപം കൊണ്ട ഇന്നത്തെ ഭൂഖണ്ഡപാളികളുടെ ആദ്യകാല വിശാലശകലങ്ങൾ, ഹേഡിയൻ യുഗത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ, ഏതാണ്ട് 400 കോടി വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഇവയിൽ ഇന്നും ബാക്കിനിൽക്കുന്നവയെ ക്രാറ്റണുകൾ(Cratons) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഹേഡിയൻ ആർച്ചിയൻ യുഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഈ ശകലങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഇന്നത്തെ വൻകരകൾ വളർന്നുവന്നത്.
കാനഡയിലുള്ള വടക്കനമേരിക്കൻ ക്രാറ്റണിലാണ് ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രായമുള്ള പാറകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. അവക്ക് നാനൂറ് കോടി വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ട്. അവയിൽ ഉയർന്ന താപനിലയിൽ രൂപമാറ്റം സംഭവിച്ച്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാനുണ്ടെങ്കിലും അവയിലും അടിഞ്ഞുകൂടി ഉണ്ടായ അംശങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ജലത്തിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോയപ്പോൾ സംഭവിച്ച ഖാദനത്തിന്റെ ഫലമായി ഉരുണ്ടുപോയ തരികൾ, കാണപ്പെടുന്നത് അക്കാലത്തും പുഴകളും കടലുകളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

സെനോസോയിക് യുഗഖണ്ഡം
പെർമിയൻ മഹാകാലം
ക്രെട്ടേഷ്യസ് മഹാകാലം
ആദ്യ വൻകരകൾ