ചെന്നീർക്കര സ്വരൂപവും, പന്തളവും, ആറൻമുളയും ചുറ്റും നിൽക്കുന്ന ഇലന്തൂരിന് ചരിത്രപരമായി സവിശേഷതകൾ അനവധിയുണ്ട്. ആദ്യകാലസംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന നാഗാരാധനയും, കാവുകളും ഇപ്പോഴും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. തമിഴിന്റേയും സംസ്കൃതത്തിന്റേയും സ്വാധീനത്തിൽനിന്ന് മലയാളഭാഷ മോചിതമാവുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വീകരിച്ച പദങ്ങളുടെ അവിശിഷ്ടങ്ങൾ ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ പേരിനെ ചൂഴ്ന്നു നിൽക്കുന്നു. “ഊര് “ എന്ന പദം ചേർന്നു വരുന്ന ഇലന്തൂര് “ഇല്ലത്തൂര്” ആയിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണ സമൂഹത്തിന്റെ താവളമായിരുന്നു ഈ ഗ്രാമം. പാണ്ഡ്യദേശത്തിൽനിന്നും പന്തളത്തു കുടിയേറി സിംഹാസനമുറപ്പിച്ച രാജവംശത്തിന്റെ സ്വപ്നഭൂമിയായിരുന്നു ഇവിടം. കുന്നുകളും, താഴ്വരകളും കൈത്തോടുകളും ഏറെയുള്ള ഇവിടം സമ്പുഷ്ടമായ കൃഷിഭൂമിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ ആധിപത്യം ബ്രാഹ്മണ-നായർ മേധാവിത്വത്തിന്റെ അധീശത്വത്തിലായിരുന്ന കാലത്തും വളരെ പ്രശ്സതമായ ഒരു കാർഷിക ചരിത്രം ഇലന്തൂരിന്നുണ്ട്. എന്നാൽ എടുത്തുപറയത്തക്ക നാട്ടുപ്രമാണിയോ, പ്രതാപിയോ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഭൂമി കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ഉടമകൾപോലും കാർഷികാഭിവൃദ്ധിയിൽ മാത്രം ദത്തശ്രദ്ധരായിരുന്നതായി കാണാം. കാർഷിക തൊഴിലാളികളെ ഇവിടെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി താമസിപ്പിച്ചിരുന്നതായി തന്ന കരുതാം. തന്മൂലം ഗ്രാമത്തിലെ കോളനികളുടെ എണ്ണം അത്ഭുതാവഹമാണ്. കൃഷിപ്പണിക്ക് എത്തിയവർ കൂട്ടമായി താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ് ഈ കോളനികൾ. ചേരമാൻ പെരുമാളിന്റെ കാലത്ത് “പന്ത്രണ്ടുവാഴുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിലുള്ള” ചെങ്ങന്നൂർ അയ്യായിരത്തിൽപെട്ടതായിരുന്നു ഇലന്തൂർ. ചേരമാൻ പെരുമാളൻമാരുടെ കാലശേഷം നാട്ടുരാജ്യസ്ഥാപനവും, തുടർന്ന് പന്തളം രാജാവിന്റെ അധീനതയിലുമാണ് ഗ്രാമം നിലനിന്നത്. രാജാവിന്റെ പ്രതിനിധിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെയും, രാജ്യത്തിന്റേയും സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങളും ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു. ‘കൊട്ടാരത്തിൽ’ എന്ന വീട്ടുപേര് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് ആ രാജകീയോദ്യോഗസ്ഥൻ താമസിച്ചിരുന്നു. ‘കോട്ടയ്ക്കകം ‘എന്ന വീടിന്റെ സ്ഥാനത്ത് കോട്ട നിലനിന്നിരുന്നു. ചുടുകാട്ടിൽ എന്ന സ്ഥലത്ത് ശ്മശാനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടു പ്രധാന പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളായ ആറൻമുളയേയും ഓമല്ലൂരിനേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സഞ്ചാരമാർഗ്ഗം ഇലന്തൂരിലൂടെ കടന്നുപോയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്ന തീർത്ഥവാഹകസംഘങ്ങളുടേയും മോക്ഷാർത്ഥികളുടേയും ഒരു ഇടത്താവളം എന്നതിലുപരി പ്രകൃതി സൌന്ദര്യവും, സ്വച്ഛതയും ഇവിടുത്തെ സവിശേഷതകളായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. രണ്ടു ചുമടുതാങ്ങികളും ഒരു വഴിയമ്പലവും ഇതിന്റെ സ്മാരകങ്ങളായി ഇന്നും നിലവിലുണ്ട്. ഇലന്തൂരിലെ ആയിരത്തോളം വർഷം പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീഭഗവതികുന്ന് ദേവീക്ഷേത്രം. നിരവധി കോവിലകങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഇവിടുത്തെ ഒരു കോവിലകത്തിന്റെ കുലദേവതയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ. സർവ്വഹിന്ദുക്കൾക്കും പണ്ടുകാലം മുതൽ പ്രവേശനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. പ്രാചീനകലാരൂപമായ പടയണി ഇവിടുത്തെ പ്രധാന അനുഷ്ഠാനമാണ്. കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വം ധന്വന്തരീ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഇലന്തൂരിലാണ്. പരിയാരത്തെ ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം ആയിരം വർഷത്തോളം പഴക്കമുള്ളതാണ്. ഇലന്തൂരിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതും പ്രശസ്തങ്ങളുമായ രണ്ടു മലകൾ നാമക്കുഴിയും-കൊട്ടതട്ടിയും ആണ്. ഇവിടെ അജ്ഞാതവാസക്കാലത്ത് പാണ്ഡവർ പാർത്തിരുന്നതായി ഐതിഹ്യവുമുണ്ട്. കൊല്ലവർഷം 993-ൽ പുന്നത്ര മാർദീവാന്ന്യാസോസ് കുരിശുവച്ച് കുർബ്ബാന അർപ്പിച്ച രണ്ടു പള്ളികൾ ഇലന്തൂരിലുണ്ട,് കുമാരനല്ലൂർ ദേവാലയവും പരിയാരം ദേവാലയവും. കാരൂർ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി, ഇലന്തൂർ സി.എസ്.ഐ പള്ളി, കാത്തോലിക്കാപള്ളി, പുളിന്തിട്ട പള്ളി ഇവയും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ പടയണി എന്ന കലാരൂപത്തിന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്ക് ചിറപ്പുറത്ത് ആശാനും, താളമേള വിദ്വാനായി ഇടിയലേമുറി കേശവൻ നായരും പഞ്ചായത്തിന്റെ സംഭാവനകളാണ.് കല്ലിൽ കൊച്ചുരാമൻ വൈദ്യൻ, പപ്പുകണിയാൻ എന്നിവർ നാടകത്തിന്റേയും, ചിത്രമെഴുത്തിന്റെയും ഉന്നമനത്തിനു പരിശ്രമിച്ചു. കുമാർജി പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ മദ്രാസിലെത്തിയ ഗാന്ധിജിയുടെ ആഹ്വാനമനുസരിച്ച് ദേശീയ സ്വാതന്ത്യ്രസമരരംഗത്തേക്കു വന്നു. തിരുവിതാംകൂറിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും, തിരുവിതാംകൂർ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി രൂപവത്കരിക്കുകയും, അതിന്റെ ആദ്യ സെക്രട്ടറിയാവുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ പത്രാധിപർ സ്ഥാനം രാജി വച്ചു. ഗാന്ധിജിയുടെ കേരള സന്ദർശനവേളകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗപരിഭാഷകൻ കുമാർജി ആയിരുന്നു. അങ്ങനെ മഹാത്മജി ഇലന്തൂർ സന്ദർശിക്കാനും കുമാർജി കാരണമായി. തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശം അനുവർത്തിച്ചുവന്ന ഭരണക്രമത്തിലുൾപ്പെട്ട മണ്ഡപത്തും വാതുക്കലിന്റെ ചെങ്ങന്നൂർ ആസ്ഥാനത്തിലും ഇലന്തൂർ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

ചരിത്രം
സ്വാതന്ത്ര സമരവും ഇലന്തൂരും
പ്രസിദ്ധരായ ചില ഇലന്തൂർ സ്വദേശികൾ
വിദ്യാഭ്യാസം