১৯৪৭ চনৰ ভাৰত বিভাজনৰ সময়ত <MASK>ৰ পূৰ্ব অংশ (পূৰ্ব পাকিস্তান) হিছাবে বাংলাদেশৰ সীমা নিৰ্ধাৰিত হয়। পূৰ্ব  আৰু পশ্চিম পাকিস্তানৰ মধ্যবৰ্তী দূৰত্ব আছিল প্ৰায় ১৬০০ কিঃমিঃ (১০০০ মাইল)। দুই পাকিস্তানৰ মানুহৰ ধৰ্ম (ইছলাম) একেটা হ'লেও জাতিগত আৰু ভাষাগত ব্যৱধান আছিল বিৰাট। তাতে পশ্চিম পাকিস্তানত  অৱস্থিত চৰকাৰৰ অনিহাৰ ফলস্বৰুপে এই ব্যৱধান বেছি প্ৰকট হৈ উঠে। ইয়াৰে চূড়ান্ত পৰিণতি হিচাপে ১৯৭১ চনত ভাৰতবৰ্ষৰ সমৰ্থনত এটা ৰক্তক্ষয়ী যুদ্ধৰ মাধ্যমেৰে স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ হিচাবে বাংলাদেশৰ  অভ্যুত্থান হয়। বাংলাদেশৰ স্বাধীনোত্তৰ সময়খিনি বিভিন্ন ৰাজনৈতিক বিশৃংখলতাৰে পৰিপূৰ্ণ। এই সময়ছোৱাত তেৰবাৰ ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ দল সলনি হোৱাৰ উপৰিও কমপক্ষেও চাৰিবাৰ। সামৰিক অভ্যুত্থান ঘটে।
বাংলাদেশ
ম্যানমাৰৰ মিজোৰাম পাকিস্তান ত্ৰিপুৰা