ଓଡ଼ିଶାରେ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟର ଆଦର ରହିଛି । ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ଟୀକା, ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରର ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଗ୍ରନ୍ଥ । ସେହିପରି ପବିତ୍ର ପ୍ରାଚୀ ନଦୀତଟରେ ଜନ୍ମିତ ଭକ୍ତକବି ଜୟଦେବଙ୍କ ରଚିତ ଶ୍ରୀଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଆଣିଦେଇଛି । ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି କେବଳ ଉତ୍କଳରୁ ମିଳିଛି । ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ୧୦,୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ରଚିତ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ <MASK> ରତ୍ନମଣ୍ଡପ ମଣ୍ଡନ କରିବା ପରଠାରୁ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ଆଦର ଏଠାରେ ଅଧିକ । ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟର ଚର୍ଚ୍ଚା ଅହରହ ପୁରୀର ମଠ, ମନ୍ଦିର, ଆଶ୍ରମ, ମଣ୍ଡପ, ଆଖଡା ଓ ପାଠାଗାର ଆଦିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ବାରଣାସୀ ପୁରୀ ଅରୱଲ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର