<MASK> ଓ ନେପାଳରେ ଅନେକ ସଂରକ୍ଷଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଉଛି ଓ ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ କୁମ୍ଭୀର ଆଣି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଛଡ଼ାଯାଉଛି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ କୁମ୍ଭୀରଆଣି ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଛାଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଶେଷ ବୃଦ୍ଧି ହେଉନାହିଁ । ଯୁବ ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କୁ ନୂତନ ଓ କଷ୍ଟମୟ ପରିବେଶରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ବି କୌଣସି ଲାଭ ମିଳିଲା ନାହିଁ । ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ସଫଳ ହୋଇପାରୁନାହିଁ । ଘଡ଼ିଆଳ ରହିଲେ ନଦୀରେ ମାଛ କମ୍ ହୋଇଯିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବିକାରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ଆଶାନୁରୂପ ସମର୍ଥନ ମିଳେନାହିଁ । ଏହା ଛଡ଼ା ଏମାନଙ୍କ ରହିବା ସ୍ଥାନର ନିରୀକ୍ଷଣ ତଥା ଏମାନଙ୍କ ଖାପ ଖୁଆଇବା ପ୍ରବୃତ୍ତି, ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଗବେଷଣା ହେଉନାହିଁ ।
ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର
ସିଙ୍ଗାପୁର ଜର୍ମାନୀ ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା