ଓଡ଼ିଶାରେ ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ସୁମହାନତା ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ସେହିପରି ଲୋକନୃତ୍ୟର ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଅତୀତ ରହିଛି । ଆଞ୍ଚଳିକତା-ଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକନୃତ୍ୟଗୁଡିକ ହେଲା, ଦଣ୍ଡନାଟ,ପାଟୁଆଯାତ୍ରା,ଚଇତି ଘୋଡ଼ା ନାଚ,ପଶ୍ଚିମ-ଓଡ଼ିଶାର ଡାଲଖାଇ ନାଚ,କଳହାଣ୍ଡିର ଘୁମୁରା ନାଚ, ପୁରୀର ସାହିଯାତ,<MASK>ର ଛଉନାଚ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟିଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ଶବର-ଶବରୁଣୀ,ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ ଆଦି ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଗୁଡିକ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ମେଳା ମହୋତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ପରିବେଷିତ ହୋଇ ଲୋକଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଭଳି ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉପରେ ଆଧାରିତ ପାରମ୍ପାରିକ ଭକ୍ତିସଙ୍ଗୀତ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଗ, ତାଳ ଓ ଗାୟନଶୈଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷିତ ହୁଏ ।
ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ
ବୁଦ୍ଧଖୋଲ କୋଣାର୍କ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପୁରୀ