"" କାଲିଞ୍ଜର ଦୁର୍ଗ "", <MASK> ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ର ବାନ୍ଦା ଜିଲ୍ଲା ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳର ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଦୁର୍ଗ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଖଜୁରାହୋ ଠାରୁ ୧୭.୭ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଭାରତର ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଅପୂରଣୀୟ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଇଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ [ମନ୍ଦିର] ଅଛି । ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ତୃତୀୟରୁ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀର  ଗୁପ୍ତ ସମୟର ଅଟେ । ଏଠାରେ ଥିବା ଶିବ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ସାଗର-ମନ୍ଥାନ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କାଲ୍କୁଟା ବିଷ ପିଇବା ପରେ ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ [ଶିବ] ତାଙ୍କ ନିଆଁକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ଶାନ୍ତ କରିଥିଲେ । କାର୍ତ୍ତିକ ପୋର୍ଣିମା ଅବସରରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମେଳା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ପର୍ବ ।
କାଲିଞ୍ଜର ଦୁର୍ଗ
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ରେୱା  ଭାରତୀୟ ଖଜୁରାହୋ