ସାତକୋଶିଆ ୧୯ ମେ ୧୯୭୬ରେ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । <MASK>, ନୟାଗଡ଼, କଟକ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର କିଛି ଅଂଶକୁ ନେଇ ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଗଠିତ ।  ୭୯୫.୫୨ ବର୍ଗ କି.ମି ପରିବେଷ୍ଟିତ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭିତରେ ମହାନଦୀ ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେଉଛି ସାତ କୋଶ ଅର୍ଥାତ ୨୨ କି.ମି ଲମ୍ବ । ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ସୁକାନ୍ତ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପର୍ବତ ଫଟାଇ, ଏହି ଗଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ଗଣ୍ଡକୁ ଲାଗିଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ, ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ରବନ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଗଣ୍ଡ ଏକଦା ରତ୍ନପଥର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା । ମଣିମୁଣ୍ଡ ବା ମନମୁଣ୍ଡାରୁ ମଣିଭଦ୍ରା ଯାଏଁ ଏହି ରତ୍ନପଥର ଖଣି ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡକୁ ଲାଗି ସାତକୋଶିଆ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି ।
ସାତକୋଶିଆ
ନୟାଗଡ଼ ଅନୁଗୋଳ ବୌଦ୍ଧ କଟକ