ഒരു ഭാഷാസിദ്ധാന്തമെന്ന നിലയിൽ സ്ഫോടവാദത്തിന്റെ തുടക്കം ഭർതൃഹരിയിൽ ആയിരിക്കാമെങ്കിലും, സംസ്കൃതവ്യാകരണത്തിലെ സാങ്കേതികസംജ്ഞകൾക്കിടയിൽ "സ്ഫോട"-ശബ്ദത്തിന്‌ ഭർതൃഹരിയേക്കാൾ പഴക്കമുണ്ട്. തന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന്‌, മുൻ‌കാല വൈയാകരണന്മാരുടെ, ഇന്നു ലഭ്യമല്ലാത്ത രചനകളെ ഭർതൃഹരി ആശ്രയിച്ചിരിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. നിരുക്തം എന്ന പ്രഖ്യാതരചനയിൽ ഭാഷയുടെ ശാശ്വതസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന യാസ്കൻ, ഔദുംബരായണൻ എന്ന പൂർ‌വവൈയാകരണനെ ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. ഔദുംബരായണന്റെ കൃതിയെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരവും ഇല്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിലാണ്‌ സ്ഫോട-സങ്കല്പത്തിന്റെ തുടക്കം എന്നു കരുതുന്നവരുണ്ട്.യാസ്കനുശേഷം ജീവിച്ചിരുന്ന പാണിനി, അഷ്ടാധ്യായി എന്ന പ്രഖ്യാതഗ്രന്ഥത്തിൽ, സ്ഫോടായനൻ എന്നൊരു വൈയാകരണനെ തന്റെ തന്റെ പൂർ‌വഗാമികളിൽ പെടുത്തി പേരെടുത്തു പറയുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സ്ഫോടവാദാത്തിന്റെ തുടക്കം സ്ഫോടായനനിൽ ആണെന്ന് പാണിനിയുടെ മദ്ധ്യകാലവ്യാഖ്യാതാക്കളായ ഹരദത്തനും മറ്റും വാദിച്ചു. പാണിനിയുടെ വ്യാകരണത്തിന്റെ പ്രഥമഭാഷ്യമായ "സംഗ്രഹ"-ത്തിന്റെ രചയിതാവായി കരുതപ്പെടുന്ന വൈയാകരണൻ വ്യാദിയും സ്ഫോട-സങ്കല്പത്തിന്റെ വികാസത്തെ സഹായിച്ചിരിക്കാമെന്നും ധ്വനിയെ സംബന്ധിച്ച ചില ആശയങ്ങൾക്ക് ഭർതൃഹരി കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് വ്യാദിയോടാണെന്നും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഭർതൃഹരിക്കു മുൻപ്
ചിന്തയും ഭാഷയും
ഭർതൃഹരിക്കു ശേഷം
ഔദുംബരായണനും മറ്റും