ഉത്പാദന മേഖലയുടേതിന് ആനുപാതികമായി നഗരവികസനത്തിൽ ഭൂപരമായ സവിശേഷതകളും പരിസ്ഥിതിയും നിർണായക സ്വാധീനം പുലർത്തുന്നു. ഉത്പാദനമേഖലയുടെ വളർച്ചയും തളർച്ചയും ഒരളവുവരെ നിർണയിക്കുന്നത് വ്യവസായാവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള അസംസ്കൃതസാധനങ്ങളുടെ ലഭ്യതയാണ്; ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പ്രകൃതിലഭ്യ വസ്തുക്കൾക്ക് മുന്തിയ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. എല്ലാ നഗരങ്ങൾക്കും ശുദ്ധജലത്തിന്റെ നിർലോപമായ ആവശ്യമുണ്ട്. പൗരാണിക നഗരങ്ങളിൽ ഏറിയവയുടെയും സ്ഥാനം നദീതീരങ്ങളിലായിരുന്നു. അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ഘടകമാണ്. ഭൂപരമായ സവിശേഷതകൾക്കും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഉച്ചാവചം (relief) കുറഞ്ഞ് പൊതുവേ നിരപ്പായ ഭൂപ്രകൃതി, നഗരത്തെ തഴുകിയൊഴുകുന്ന നദികൾ, സമൃദ്ധവും വിശാലവുമായ ജലാശയങ്ങൾ, വാസ്തു ശിലാസമ്പന്നമായ ശിലാഘടന, സസ്യജാലങ്ങളുടെ സമൃദ്ധമായ വളർച്ചയ്ക്കുതകുന്ന വളക്കൂറുള്ള മണ്ണിനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ നഗരവികസനത്തിന് അനുകൂലമായ പരിസ്ഥിതിയൊരുക്കുന്നു. ധാതുസമ്പന്നമായ പ്രാന്തമേഖലകൾ മറ്റൊരു ആനുകൂല്യമാണ്. മൊത്തത്തിൽ, പറഞ്ഞാൽ ഭൂപ്രകൃതിയും കാലാവസ്ഥയുമുൾപ്പെടെയുള്ള പരിസ്ഥിതിഘടകങ്ങളുടെ ആനുകൂല്യമാണ് ഏതൊരു നഗരത്തിന്റെയും ത്വരിതഗതിയിലുള്ള വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകുന്നത്.

സാമൂഹിക സുസ്ഥിരത
നഗരങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രവൃദ്ധി
ഭൗതിക ഘടകങ്ങളും പരിസ്ഥിതിയും
ഭൗതിക പ്രശ്നങ്ങൾ