മെക്സിക്കോയിൽ ഒക്ടാവിയോ പാസ് സോലർസാനോ, ജോസെഫീന പാസ് എന്നീ ദമ്പതിമാരുടെ പുത്രനായിട്ടാണ് പാസ് ജനിച്ചത്. പാസിന്റെ അച്ഛൻ ഡയസ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെയുള്ള വിപ്ലവത്തിന്റെ ഒരു സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. അമ്മയായ ജോസെഫീനയുടെയും അമ്മായി അമേലിയ പാസ് അമ്മൂമ്മയായ ഐറീനിയോ പാസ് എന്നിവരോടൊപ്പം ഇന്ന് മെക്സിക്കോ സിറ്റിയുടെ ഭാഗമായ മിക്സ്കോക് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് പാസ് വളർന്നത്. ഐറീനിയോ പാസ് ഒരു നോവലിസ്റ്റായിരുന്നു. വില്ല്യംസ് കോളേജിലാണ് പാസ് പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയത്. പാസിന്റെ കുടുംബം എമിലീയോ സപ്പാറ്റയെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ പാസിന്റെ കുടുംബം സപ്പാറ്റ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ശേഷം നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലാണ് പാസും കുടുംബവും അഭയം തേടിയത്.

സാഹിത്യത്തെ ആദ്യമായി പാസിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയത് അമ്മൂമ്മയുടെ ഗ്രന്തശേഖരമാണ്. അമ്മൂമ്മയുടെ ഗ്രന്ഥശേഖരത്തിന്റെ സ്വാധീനം പാസിന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം കാണാം. യൂറോപ്യൻ കവികളായ ജെറാർഡോ ഡിയഗോയുടെയും ജുവാൻ രമോൺ ജിമെനെസിന്റെയും അന്റോണിയോ മചാഡോയുടെയും സ്വാധീനം തന്റെ കൃതികളിലുണ്ടെന്ന് 1920കളിൽ ഒക്ടാവിയോ പാസ് കണ്ടെത്തി. കൗമാരപ്രായത്തിൽ 1931ൽ പാസ് തന്റെ ആദ്യ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. "കാബെല്ലെറ"(Cabellera) എന്ന കവിത അവയിൽ ഒന്നായിരുന്നു. 2 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം 19-മത്തെ വയസ്സിൽ "ലൂണ സിൽവെസ്ട്രെ"(Luna Silvestre) എന്ന കവിതാസമാഹാരം പാസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

1935ൽ പാസ് നിയമപഠനം നിർത്തി ഒരു സ്കൂളിൽ പഠിപ്പിക്കാനായി യുക്കാടനിലേക്ക് തിരിച്ചു. യൂക്കടനിലെ മെറിഡയിലെ പാവപ്പെട്ട കൃഷിക്കാരുടെ മക്കൾ പഠിച്ചിരുന്ന സ്കൂളിലായിരുന്നു പാസ് ജോലി ചെയ്ത്തിരുന്നത്. അവിടെ അദ്ദേഹം വലിയ കാവ്യങ്ങൾ രചിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1941ൽ രചിക്കപ്പെട്ട അത്യാഗ്രഹികളായ ജന്മികളുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു മെക്സിക്കൻ കൃഷിക്കാരന്റെ കഥ പറയുന്ന ഒരു കവിതയായ "Entre la piedra y la flor" ("Between the Stone and the Flower") ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഈ കവിതവിൽ ടി.എസ്.ഏലിയറ്റീന്റെ സ്വാധീനം കാണാൻ സാധിക്കും 

1937ൽ രണ്ടാം അന്തർദേശീയ സാഹിത്യകാരന്മാരുടെ സമ്മേളനത്തിലേക്ക് പാസിന് ക്ഷണം ലഭിച്ചു. സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത് സ്പെയിനിലാണ് ഈ സമ്മേളനം നടന്നത്. സമ്മേളനത്തിൽ പാസ് ഫാസിസത്തെ ചെറുത്തിരുന്ന റിപ്പബ്ലിക്കന്മാരുമായി ഐക്യദാർഢ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. മെക്സിക്കോയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 1938ൽ പാസ് "ടോളർ"("Taller") എന്ന സാഹിത്യ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഈ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് വേണ്ടി എഴുതുന്നത് 1941 വരെ അദ്ദേഹം തുടർന്നു. 1938ൽ മെക്സിക്കോയിലെ പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളായ എലീന ഗാറോയെ പാസ് കണ്ടുമുട്ടി. പിന്നീട് ഇരുവരും വിവാഹിതരായി. പാസ്-എലീന ദമ്പതിമാർക്ക് ഒരു മകളുണ്ടായി, ഹെലേന. 1959ൽ ഇരുവരും വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തി. 1943ൽ പാസിനെ ഗുഗ്ഗെൻഹെം ഫെല്ലോഷിപ്പ് നല്കി ആദരിച്ചു. ഇതിനു ശേഷം പാസ് കാലിഫോർണിയയിലെ ബെർക്കെലെ സർവകലാശാലയിൽ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പാസ് മെക്സിക്കൻ നയതന്ത്രവിഭാഗത്തിൽ ചേർന്നു. കുറച്ചുകാലം ന്യൂയോർക്കിൽ അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്തു. 1945ൽ അദ്ദേഹം പാരീസിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ വച്ചാണ് പാസ് എൽ ലാബെരിന്റോ സോലെഡാഡ്(The Labyrinth of Solitude) എന്ന മെക്സിക്കോയെക്കുറിച്ചുള്ള കൃതി രചിച്ചത്. 1952ൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ചു. അതേ വർഷം ടോക്കിയോയും കാണാനുള്ള ഭാഗ്യം പാസിന് ലഭിച്ചു. പിന്നീട് സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിലെ ജനീവയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം 1954ൽ പാസ് മെക്സിക്കോയിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1959ൽ പാസ് വീണ്ടും പാരീസിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടു. ഇക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് ബോണ ടിബർട്ടെല്ലി എന്ന ഒരു കാമുകി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ഇറ്റാലിയൻ ചിത്രകാരിയായിരുന്നു ബോണ. 
1962ൽ ഇന്ത്യയിലെ മെക്സിക്കൻ സ്ഥാനപതിയായി പാസ് നിയമിതനായി. ഇന്ത്യയിലായിരിക്കുമ്പോൾ പാസ് പല കൃതികളും പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. "എൽ മോണോ ഗ്രമാറ്റിക്കോ"("The Monkey Grammarian"), "ലദേര എസ്റ്റെ"("Eastern Slope") എനീവ അവയിൽ ചിലതാണ്. ഇന്ത്യയിലായിരിക്കുമ്പോൾ "വിശക്കുന്ന തലമുറ" എന്ന ഒരു സംഘം എഴുത്തുകാരുമായി പാസ് ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. ഇവരുടെ സ്വാധീനം പിന്നീടുള്ള പാസിന്റെ കൃതികളിൽ കാണാം.

1963ൽ മോണയുമായി പാസ് തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞു. ഫ്രഞ്ചുകാരിയായിരുന്ന മേരി ജോസ് ട്രമിനിയെ പാസ് വിവാഹം ചെയ്തു. 1968ൽ പാസ് മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിൽ പ്രകടനം നടത്തിയ ഒരു കൂട്ടം വിദ്യാർഥികളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് മെക്സിക്കൻ സർക്കാരിന്റെ നയതന്ത്രവിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് രാജിവച്ചു. ഇതിനെ തുടർന്ന് കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് പാസ് പാരീസിൽ അഭയം തേടി. 1969ലാണ് പാസ് മെക്സിക്കോയിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയത്. അവിടെ മെക്സിക്കോയിലെയും ലാറ്റീൻ അമേരിക്കയിലേയും ചില എഴുത്തുകാരുടെ സഹായത്തോടെ പാസ് "പ്ലൂരൽ"(1970-1976) എന്ന വാരിക ആരംഭിച്ചു. 1970 മുതൽ 1974 വരെ പാസ് ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ പ്രഫസ്സർ ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഈ കാലത്താണ് പാസ് ലോസ് "ഹിജോസ് ഡെൽ ലിമോ"("Children of the Mire") എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

1975ൽ മെക്സിക്കൻ സർക്കാർ പ്ലൂരൽ നിർത്തലാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് പാസ് വ്യുവൽറ്റ(Vuelta) എന്ന വാരിക ആരംഭിച്ചു. തന്റെ മരണം വരെ ഈ മാസിക എഡിറ്ററായി പാസ് തുടർന്നു. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള ജറുസലേം പുരസ്കാരത്തിന് പാസ് 1977ൽ അർഹനായി. 1980ൽ ഹാർവാർഡിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ലഭിച്ചു. 1982ൽ പാസിന് ന്യൂസ്റ്റാഡ്റ്റ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 1957നും 1987നുമിടയ്ക്ക് അദ്ദേഹം എഴുതിയ കവിതകൾ ഒരു കവിതാസമാഹാരമായി 1990ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1990ൽ പാസ് സാഹിത്യത്തിനുള്ള നോബേൽ സമ്മാനത്തിന് അർഹനായി

1998ലാണ് പാസ് അന്തരിച്ചത്. കാൻസർ ആയിരുന്നു മരണകാരണം. മരണത്തിനു ശേഷം 1968 വരെയുള്ള കവിയുടെ ജീവചരിത്രം പറയുന്ന ഉപന്യാസങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് "Poeta con paisaje" എന്നൊരു പുസ്തകം 2004ൽ പുറത്തിറക്കി. ഒക്ടാവിയോ പാസ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ തലവനായി പാസ് 1998ൽ നിയമിച്ച ഗ്വള്ളേർമോ ഷെറീഡാനാണ് ഇതിന് മുൻകൈ എടുത്തത്.

സാഹിത്യം
രാഷ്ട്രീയം
ജീവചരിത്രം
കൂടുതൽ അറിയാൻ