പയറുചെടികളിലെ പരീക്ഷണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ തന്റെ കണ്ടെത്തലിന്റെ പ്രവർത്തനം ജന്തുലോകത്ത് നിരീക്ഷിക്കാനായി മെൻഡൽ തേനീച്ചകളിലേക്കു ശ്രദ്ധതിരിച്ചു. ഒരു സങ്കരവർഗ്ഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം വിജയിച്ചു. ഏറെ ആക്രമസ്വഭാവം കാട്ടിയ അവയെ നശിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു. എന്നാൽ റാണി ഈച്ചകളുടെ ഇണചേരൽ പെരുമാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മൂലം, ഈ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ കൃത്യമായ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാൻ അദ്ദേഹത്തിനായില്ല. പുതിയ പല സസ്യജാതികളേയും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. 

1868-ൽ ആശ്രമാധിപനായ ശേഷം ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ തന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നതിൽ നിന്ന് മെൻഡലിനെ തടഞ്ഞു. മതപരമായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മേൽ ഒരു പുതിയ നികുതി ചുമത്താനുള്ള തീരുമാനത്തിന്റെ പേരിൽ സിവിൽ അധികാരികളുമായുണ്ടായ ഒരു തർക്കവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറെ സമയം അപഹരിച്ചു.

മെൻഡലിന്റ ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പൊതുവേ തിരസ്കരിക്കപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. പൈതൃകങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണമിശ്രണത്തിലൂടെയുള്ള(blending) പാരമ്പര്യത്തിലാണ് അക്കാലത്ത് മിക്കവാറും ജീവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. വ്യതിരിക്തത നിലനിർത്തുന്ന സ്വഭാവവിശേഷങ്ങളെ ആധാരമാക്കി(pangenesis) പാരമ്പര്യത്തെ വിശദീകരിക്കാനുള്ള ചാൾസ് ഡാർവിന്റെ ശ്രമവും വിജയിച്ചില്ല. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലെ മെൻഡലീയ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ചാൾസ് ഡാർവിന്റെ പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണസിദ്ധാന്തവുമായി(Theory of Natural Selection) കൂട്ടിച്ചേർത്തപ്പോഴാണ് 1930-കളിലും 1940-കളിലുമായി പരിണാമശാസ്ത്രത്തിലെ ആധുനിക ഉദ്ഗ്രഥനം(Modern Synthesis) സാധ്യമായത്.

1884 ജനുവരി 6-ന് കടുത്ത നെഫ്രൈറ്റിസ് രോഗം ബാധിച്ച മെൻഡൽ തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ 61-ആമത്തെ വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. ചെക്ക് സംഗീതജ്ഞനായ ലിയോ ജാഞ്ചെക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാരശുശ്രൂഷയിൽ ഓർഗൻ വായിച്ചിരുന്നു. മെൻഡലിന്റെ മരണശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി വന്ന ആശ്രമാധിപൻ, നികുതിയെ സംബന്ധിച്ച തർക്കത്തിന് അറുതിവരുത്തുവനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കടലാസുകളൊക്കെ കത്തിച്ചുകളഞ്ഞു.

സസ്യപാരമ്പര്യ പഠനം
പിൽക്കാലജീവിതം
കുറിപ്പുകൾ
അംഗീകാരം