കന്നഡ-തെലുഗു ഭാഷകളിൽ അളിയ എന്ന പദത്തിന് മകളുടെ ഭർത്താവ് എന്നാണർഥം. കൃഷ്ണദേവരായരുടെ മകളുടെ ഭർത്താവായിരുന്ന രാമരായർ കൃഷ്ണദേവരായരുടെ വലം കൈയും പ്രധാനസൈന്യാധിപരിൽ ഒരാളും ഏതാനും പ്രവിശ്യകളുടെ ഭരണകർത്താവും ആയിരുന്നു. എങ്കിലും കൃഷ്ണദേവരായരുടെ മരണശേഷം സഹോദരൻ അച്യുതരായരാണ് സിംഹാസനമേറിയത്. അതോടെ രാമരായരുടെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു. അച്യുതരായർക്കു ശേഷം പുത്രൻ വെങ്കടാദ്രിക്ക് ഒരു കൊല്ലം തികച്ചു ഭരിക്കാനായില്ല. കൊട്ടാര ഉപജാപങ്ങളിലൂടെ അടുത്ത കിരീടാവകാശിയായെത്തിയ സദാശിവരായൻ കുഞ്ഞായിരുന്നതിനാൽ രാമരായരാണ് രാജ പ്രതിനിധിയായി ഭരണം നടത്തിയത്. എന്നാൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ശേഷവും സദാശിവരായർ പേരിന് മാത്രമായിരുന്നു രാജാവ്. യഥാർഥ ഭരണാധികാരി രാമരായരായിരുന്നു. തന്ത്രശാലിയായിരുന്ന രാമരായർ മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരെ പരസ്പരം കലഹിപ്പിച്ച് നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്തിരുന്നു. ഈ നേട്ടങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ അഹംഭാവിയാക്കി മാറ്റുക മാത്രമല്ല, തത്ത്വദീക്ഷയില്ലാത്ത പല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1558-ൽ ഗോൽക്കൊണ്ടയും ബീജാപ്പൂരുമായി ചേർന്ന് രാമരായർ അഹമ്മദ്നഗർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ മുസ്ലീം ജനതയുടേയും അവരുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടേയും നേരെ കാണിച്ച അക്രമങ്ങൾ രാമരായനെതിരായി മുസ്ലീം വികാരം ആളിക്കത്തിച്ചു. വിജയനഗരത്തിന്റെ അനുപമമായ ഉയർച്ച അനൈക്യത്തിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാർക്ക് തങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിപത്ത് ബോധ്യപ്പെടുത്തി.

രാഷ്ട്രീയ വിവാഹങ്ങൾ
"അളിയ" രാമരായർ
പരാജയകാരണങ്ങൾ
യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ