പതിനാറും പതിനേഴും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഉണ്ടായ ബോധവത്കരണത്തിലൂടെ യൂറോപ്പിലാകമാനവും ഫ്രാൻസിലും, ചിന്താസ്വാതന്ത്ര്യവും അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും വളർന്നു വികസിച്ചു. മതം, രാഷ്ട്രീയം, സമൂഹം,ഭരണവ്യവസ്ഥ, വ്യക്തി എന്നീ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗാഢമായ അപഗ്രഥനങ്ങളും പഠനങ്ങളും ഉണ്ടായി. വ്യക്തിക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യവും സമൂഹത്തിൽ സമത്വവും നീക്കുപോക്കില്ലാത്ത ആശയങ്ങളാണെന്ന മോണ്ടെസ്ക്യൂ വോൾട്ടയർ റുസ്സോ എന്നിവരുടെ ചിന്താധാരകൾ ജനങ്ങളെ ആകർഷിച്ചു. സമൂഹവും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധങ്ങൾ, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, സമൂഹനന്മ എന്നീ വിഷയങ്ങൾ റുസ്സോ സാമൂഹ്യ ഉടമ്പടി (Du Contrat Social ou Principes du droit politique )എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ സവിസ്തരം ചർച്ച ചെയ്തു. മതവും ഭരണകൂടവും അകൽച്ച പാലിക്കേണ്ടതാണെന്നു മോൺടെസ്ക്യുവും വോൾട്ടയറും യുക്തിയുക്തം വാദിച്ചു 
രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹ്യ ബോധവത്കരണം
പ്രഖ്യാപനത്തിനുശേഷം
അവലംബം
പശ്ചാത്തലം