റസ്സലിന് രണ്ട് സഹോദരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: സഹോദരൻ ഫ്രാങ്കിന് അദ്ദേഹത്തേക്കാൾ ഏഴുവയസ്സും സഹോദരി റേച്ചലിന് നാലു വയസ്സും മൂപ്പുണ്ടായിരുന്നു. 1874 ജൂണിൽ റസ്സിലിന്റെ അമ്മ ഡിഫ്ത്തീരിയ പിടിച്ച് മരിച്ചു. താമസിയാതെ റേച്ചലും മരിച്ചു. 1876-ൽ, ദീർഘകാലം വിഷാദരോഗിയായിരുന്ന പിതാവ്, ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് ബാധിച്ചു മരിച്ചു. തുടർന്ന് ഫ്രാങ്കും, ബെർട്രാൻഡും, വിക്ടോറിയൻ സദാചാരമര്യാദകളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന മുത്തച്ഛിയുടെ സം‌രക്ഷണത്തിലായി. 1878-ൽ മരിച്ച മുത്തച്ഛൻ ജോൺ റസ്സലിനെ ബെർട്രാൻഡ് അനുസ്മരിക്കുന്നത്, ചക്രക്കസേരയിൽ ഇരിന്നിരുന്ന ദയാവാനായ ഒരു വൃദ്ധനായാണ്. റസ്സിലിന്റെ ബാല്യകൗമാരങ്ങളിൽ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുകയും തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നത് മുത്തച്ഛിയായിരുന്നു.

റസ്സിനെയും സഹോദരനേയും അജ്ഞേയവാദികളായി (Agnostics) വളർത്തണമെന്ന് വില്പത്രത്തിൽ അച്ഛൻ വ്യവ്യസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നു. സ്കോട്ടലണ്ടിലെ ഒരു പ്രെസ്‌ബിറ്റേറിയൻ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്ന മുത്തച്ഛി ഇതിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിച്ചു. കോടതി മുത്തച്ഛിയുടെ ആവശ്യം അംഗീകരിച്ച് ആ വ്യവസ്ഥ റദ്ദ് ചെയ്തു. മതപരമായ വിഷയങ്ങളിൽ യാഥാസ്ഥിതിക നിലപാടുകൾ പിന്തുടർന്നിരുന്ന മുത്തച്ഛി, പല കാര്യങ്ങളിലും പുരോഗമനവാദിയായിരുന്നു. ഡാർവിന്റെ പരിണാമവാദത്തേയും അയർലൻഡിന് സ്വയംഭരണാവകാശം നൽകുന്നതിനേയും അവർ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. സാമൂഹ്യനീതിക്കും സ്വന്തം ബോദ്ധ്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നിലകൊള്ളണമെന്ന അവരുടെ വിശ്വാസം ജീവിതകാലമത്രയും റസ്സിൽ പിന്തുടർന്നു.  —"നീ ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ പുറകേ പോയി തിന്മ ചെയ്യരുത്" എന്ന അവരുടെ ഇഷ്ടബൈബിൾവചനം(പുറപ്പാട് 23:2), അദ്ദേഹത്തിന്റേയും മന്ത്രമായി. എന്നാൽ വീട്ടിലെ അന്തരീക്ഷം പ്രാർത്ഥനാനിരതവും, വികാരങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതും ഔപചാരികതകൾ നിറഞ്ഞതും ആയിരുന്നു; റസ്സലിന്റെ സഹോദരൻ ഫ്രാങ്ക് ഇതിനെതിരെ തുറന്ന കലാപമുയർത്തി; എന്നാൽ ബെർട്രാൻഡ് സ്വന്തം മനസ്സിരിപ്പുകൾ മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ശീലിച്ചു.

കൗമാരത്തിൽ ഏകാന്തതാബോധം മൂത്ത റസ്സൽ ഇടയ്ക്കിടെ ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു. തന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ താത്പര്യങ്ങൾ ലൈംഗികത, മതം, ഗണിതം എന്നിവയായിരുന്നെന്നും, ഗണിതശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയണമെന്ന ആഗ്രഹം മാത്രമാണ് ആത്മഹത്യയിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിച്ചതെന്നും റസ്സൽ പറയുന്നു. മാറിമാറി വന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ട്യൂട്ടർമാർക്കു കീഴിൽ വീട്ടിൽ തന്നെയായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം.

യൂക്ലിഡിന്റെ ഗണിതശാസ്ത്രസംഭാവനകൾ റസ്സലിന് പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തത് സഹോദരൻ ഫ്രാങ്ക് ആയിരുന്നു. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു.

ഏതാണ്ട് ഈ കാലത്തു തന്നെ റസ്സൽ ഷെല്ലിയുടെ രചനകളുമായും പരിചയപ്പെട്ടു. "ഒഴിവുസമയം മുഴുവൻ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ വായിക്കുന്നതിൽ ചെലവഴിച്ചു. അവ ഞാൻ മന:പാഠമാക്കി. അവ എന്നിലുണ്ടാക്കിയപ്രതികരണങ്ങൾ പങ്കിടാൻ പറ്റിയ ആരെയും എനിക്കറിയുമായിരുന്നില്ല. ഷെല്ലിയെ നേരിട്ടറിയാനായിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോടു നോന്നുന്നത്ര അടുപ്പം, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വ്യക്തിയോടു തോന്നുമോ എന്ന് ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെടുകയും ചെയ്തു" എന്ന് അദ്ദേഹം ആത്മകഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം
കുടുംബം
യുദ്ധങ്ങൾക്കിടെ; രണ്ടു വിവാഹങ്ങൾ കൂടി
ബാല്യകൗമാരങ്ങൾ