1836 ഓഗസ്റ്റിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സം‌രംഭകരായ ജോൺ കിർബി അല്ലെനും അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെനും ഒരു നഗരം പടുത്തുയർത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ കരയിലുള്ള 6,642 ഏക്കർ (27 ച.കി.) സ്ഥലം വാങ്ങിച്ചു. 1836 സെപ്റ്റംബറിൽ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട, ജസീന്തോ യുദ്ധം നയിച്ചതിലൂടെ ടെക്സാസിലെ ജനങ്ങൾക്കു പ്രിയങ്കരനായിത്തീർന്ന ജനറൽ സാം ഹ്യൂസ്റ്റണിന്റെ നാമം നഗരത്തിനു നൽകാൻ സഹോദരന്മാർ തീരുമാനിച്ചു.

1837 ജൂൺ 5ന്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊള്ളപ്പെടുകയും ജെയിംസ് സാൻഡേഴ്സ് ഹോൾമാൻ നഗരത്തിന്റെ ആദ്യ മേയറായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അതേ വർഷം തന്നെ ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ താത്കാലിക തലസ്ഥാനവും ഹാരിസ്ബർഗ് കൗണ്ടിയുടെ (നിലവിൽ ഹാരിസ് കൗണ്ടി) ആസ്ഥാനവും ആയി. 
1840-ൽ ബഫല്ലോ ബയൂ വിൽ പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച തുറമുഖത്ത് അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ കപ്പൽഗതാഗതവും ജലമാർഗ്ഗമുള്ള വ്യാപാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനായി‍ ഒരു ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
1860-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ പരുത്തി കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഒരു വാണിജ്യ റെയിൽപാതാ കേന്ദ്രമായി വളർന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള റെയില്പാതകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സന്ധിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് ഗാൽവെസ്റ്റണിലെയും ബേമോണ്ടിലെയും തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള റെയിൽപാതകളുമായി ചേരുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത് ജനറൽ ജോൺ ബാങ്ക്‌ഹെഡ് മാഗ്രൂഡറുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഹ്യൂസ്റ്റൺ. അദ്ദേഹം അവിടം ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധത്തിനുള്ള സംഘടനാകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ ബയൂകൾ കൂടുതൽ വിപുലപ്പെടുത്താനും അങ്ങനെ ഉൾനഗരവും അടുത്ത തുറമുഖമായ ഗാൽവെസ്റ്റണും ഇടയ്ക്കുള്ള വാണിജ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വ്യവസായികൾ ആരംഭിച്ചു. 1890-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സാസിലെ റെയില്പ്പാതാ കേന്ദ്രമായിത്തീർന്നു.

1900-ൽ ഗാൽവെസ്റ്റണിൽ വിനാശകാരിയായ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റ് നാശം വിതച്ചതോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിനെ ഒരു ആഴജല തുറമുഖമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ആക്കം ലഭിച്ചു. തൊട്ടടുത്ത വർഷം ബേമോണ്ടിനടുത്തുള്ള സ്പിൻഡിൽടോപ് എണ്ണപ്പാടത്ത് എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചതോടുകൂടി ടെക്സസ് എണ്ണവ്യവസായത്തിനും തുടക്കമായി. 1902-ൽ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് തിയോഡോർ റൂസ്‌വെൽറ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനായി ഒരു ദശലക്ഷം ഡോളർ അനുവദിച്ചു. 1910-ഓടുകൂടി നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ മുൻ ദശബ്ദത്തിന്റേതിൽനിന്ന് ഇരട്ടിയായി, 78,800 ആയിത്തീർന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യഘടകമായ ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കക്കാർ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നോളം (23,929) ഉണ്ടായിരുന്നു. 

നിർമ്മാണം തുടങ്ങി ഏഴു വർഷത്തിനുശേഷം 1914-ൽ പ്രസിഡന്റ് വൂഡ്രോ വിൽസൺ ഔദ്യോഗികമായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം തുറന്നുകൊടുത്തു. 1930-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള നഗരവും ഹാരിസ് ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള കൗണ്ടിയുമായിത്തീർന്നു. 

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം തുടങ്ങിയതോടുകൂടി തുറമുഖത്ത് കച്ചവടം കുറയുകയും കപ്പൽഗതാഗതം നിർത്തിവക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധം നഗരത്തിനു വാണിജ്യപരമായി ഏറെ പ്രയോജനം നൽകി. പെട്രോളിയത്തിനും കൃത്രിമ റബ്ബറിനുമുള്ള ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചതിനാൽ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് ധാരാളം എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളും വൻകിട നിർമ്മാണശാലകളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട എല്ലിംഗ്ടൺ ഫീൽഡ്, ബൊംബാർഡിയർമാർക്കും നാവിഗേറ്റർമാർക്കുമായുള്ള ഒരു പരിശീലനകേന്ദ്രമായി പുനഃസജ്ജീകരിച്ചു. 1945ൽ എം.ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ ഫൗണ്ടേഷൻ ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുറമുഖാധിഷ്ഠിധമായിരുന്നു. 1948ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺടെ ചുറ്റുമുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങൾക്കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സിറ്റിയുടെ വലിപ്പം ഇരട്ടിച്ചു.

1950ൽ എയർകണ്ടീഷനിംഗിന്റെ ലഭ്യത കൂടുതൽ കമ്പനികളെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അത് നഗരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിക്കും അതുപോലെ നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഊർജ്ജമേഖലയിലേക്ക് ഊന്നാനും ഹേതുവായി.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ തദ്ദേശീയ കപ്പൽനിർമ്മാണവ്യവസായത്തിന്റെ പുരോഗതിയും നഗരത്തിലെ വ്യോമ-ബഹിരാകാശ വ്യവസായത്തിനു തറക്കല്ലിട്ടുകൊണ്ട് 1961-ൽ ആരംഭിച്ച നാസയുടെ "മാൻഡ് സ്പേസ്ക്രാഫ്റ്റ് സെന്റർ" എന്ന സ്ഥാപനവും (1973ൽ ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ എന്നു പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു) ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. 1965-ൽ തുറന്ന, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഇൻഡോർ ഗോളകയുള്ള (Dome) കായിക സ്റ്റേഡിയമായ ആസ്ട്രോഡോം, "ലോകത്തിലെ എട്ടാമത്തെ മഹാദ്ഭുതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

1970കളുടെ അവസാനത്തോടെ റസ്റ്റ് ബെൽറ്റ് പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ ടെക്സസിലേക്ക് കൂട്ടമായി കുടിയേറ്റം നടത്തിയതിന്റെ ഫലമായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ ജനസംഖ്യ കുതിച്ചുയർന്നു. അറബികളുടെ എണ്ണ ഉപരോധം മൂലം പുതുതായൈ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ തേടിയായിരുന്നു ഇവരുടെ ടെക്സാസിലേക്ക് കുടിയേറ്റം

1980 കളുടെ പകുതിയോടുകൂടി എണ്ണവില ഇടിഞ്ഞതോടുകൂടി ജനസംഖ്യാവർദ്ധനയും പെട്ടെന്നുതന്നെ നിന്നു. 1986-ലെ ചലഞ്ചർ ദുരന്തത്തോടുകൂടി ബഹിരാകാശവ്യവസായവും പ്രതിസന്ധിയിലായി. 1980-കളുടെ അവസാനം ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയുടേതായിരുന്നു.

മുൻപത്തെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചകളിൽനിന്ന് പാഠമുൾക്കൊണ്ട്, 1990 മുതൽ എണ്ണവ്യവസായത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ കുറച്ച് വ്യോമ-ബഹിരാകാശ മേഖലകളിലും ജൈവസാങ്കേതികതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുടങ്ങി. 1997-ൽ ലീ പി. ബ്രൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
ജൂൺ 2001-ൽ ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ മഴ ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചൊരിഞ്ഞതുമൂലം നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാവുകയും അതുമൂലം ടെക്സസിനു ശതകോടിക്കണക്കിനു ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. 20 പേരുടെ മരണത്തിന്‌ ഇടയാക്കിയ പ്രസ്തുത കൊടുങ്കാറ്റിനുശേഷം അയല്പ്പക്കങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും ഏറെ മാറി. അതേ വർഷം ഡിസംബർ അവസാനത്തോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഊർജ്ജക്കമ്പനിയായ എൻറോൺ കമ്പനിപ്രവർത്തനത്തിലെ കൃത്രിമത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണമധ്യേ നിലം‌പതിച്ചു.

ഓഗസ്റ്റ് 2005-ൽ കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റിൽനിന്ന് ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം ന്യൂ ഓർലീൻസ് നിവാസികൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ അഭയം നൽകി. ഒരു മാസത്തിനുശേഷം, ഏതാണ്ട് 2.5 ദശലക്ഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികൾ റീത്താ ചുഴലിക്കാറ്റ് ഭയന്ന് പലായനം ചെയ്തു. ഗൾഫ് തീരത്ത് ആഞ്ഞടിച്ച് ചുഴലിക്കാറ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് കാര്യമായ നാശനഷ്ടമൊന്നുമുണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും ഇതിന്റെ സമയത്തുണ്ടായ പലായനം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗരിക ഒഴിപ്പിക്കലായിരുന്നു. 

ചരിത്രം
കുറ്റകൃത്യങ്ങളും നിയമപാലനവും
ഭരണസം‌വിധാനവും രാഷ്ട്രീയവും
ഭൂമിശാസ്ത്രം