നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം. രാവിലെ മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നട തുറക്കുന്നു. തുടർന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം. മറ്റുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ഒരു മണിക്കൂറാണ് നിർമ്മാല്യദർശനം. നിർമ്മാല്യദർശനത്തിനുശേഷം അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. നാലേകാലിന് ഭഗവാന് മലർ, ശർക്കര, കദളിപ്പഴം എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു. അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും ആറുമണിയ്ക്ക് എതിരേറ്റുപൂജയും നടത്തുന്നു. എതിരേറ്റുപൂജയ്ക്കിടയിൽത്തന്നെ ഗണപതിഹോമവും നടത്തുന്നു. ആറരയോടെ എതിരേറ്റുശീവേലി തുടങ്ങുന്നു. തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഈ ആചാരം. ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ജലധാരയും നവകാഭിഷേകവും നടത്തുന്നു. എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടി പൂജ. പത്തരയോടെ ഉച്ചപൂജയും പതിനൊന്നരയോടെ ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു.

വൈകീട്ട് നാലുമണിയ്ക്ക് നട വീണ്ടും തുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന. തുടർന്ന് രാത്രി ഏഴരമണിയ്ക്ക് അത്താഴപൂജയും എട്ടരമണിയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയും നടത്തി ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നട വീണ്ടും അടയ്ക്കുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം തൃപ്പൂണിത്തുറ പുലിയന്നൂർ, പൊന്നാനി പുഴക്കര ചേന്നാസ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കായി വീതിച്ചുനൽകിയിട്ടുണ്ട്. വിശേഷച്ചടങ്ങുകളിൽ ഇരുകൂട്ടരും ഒന്നിച്ചാണ് ക്രിയകൾ നടത്തുന്നത്. മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി പദവികൾ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിയമനമാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാട് ആയിരത്തൊന്നുകുടം ജലധാരയാണ്. ഇത് ഇവിടെയില്ലാത്ത ദിവസങ്ങൾ കുറവാണ്. ശിവലിംഗത്തിൽ ധാര നടത്തുന്നതിനുപിന്നിൽ പറയപ്പെടുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്: ശിവലിംഗത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരുഭാഗം മാത്രമേ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയൂ. അവയിൽ ഏറ്റവും മുകളിൽ ദർശനീയമായ ഭാഗം ശിവനെയും, അതിന് തൊട്ടുതാഴെയുള്ള ഭാഗം വിഷ്ണുവിനെയും, ഏറ്റവും താഴെയുള്ള ഭാഗം ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നു എന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.. തന്മൂലം ശിവലിംഗം ത്രിമൂർത്തിസ്വരൂപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ ശിവന്റെ ഭാഗം അണ്ഡാകൃതിയിലും വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗം അഷ്ടകോണാകൃതിയിലും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗം ചതുരാകൃതിയിലുമാണ്. അണ്ഡാകൃതിയുടെ പ്രത്യേകത ഏറ്റവുമധികം ഊർജസംഭരണശേഷിയുള്ള ആകൃതിയാണ് അതെന്നതാണ്. ശിവന്റെ മൂന്നാം കണ്ണ് തുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ സകലതും ഭസ്മമാകും എന്നാണ് പുരാണകഥകളിൽ പലതിലും പറയുന്നത്. തന്മൂലം ശിവന് സംഭവിയ്ക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ താപം കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഓരോ തുള്ളിയായി ശിവലിംഗത്തിൽ വെള്ളമൊഴിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആണവ റിയാക്ടറുകൾക്കെല്ലാം ശിവലിംഗത്തിന്റെ ആകൃതിയാണ്. ആണവ റിയാക്ടറുകളിൽ താപം കൂടി പൊട്ടിത്തെറിയുണ്ടാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ കഠിനജലം ഒഴുക്കിവിട്ട് റിയാക്ടർ ശുദ്ധീകരിയ്ക്കുന്നതിനുപിന്നിലുള്ള കാര്യവും ഇതുതന്നെയാണ്.

മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാട് എള്ളുകൊണ്ട് തുലാഭാരം നടത്തുന്നതാണ്. കേരളത്തിലെ മിക്ക മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലുമുള്ളതാണ് തുലാഭാരം വഴിപാട്. വഴിപാടുകാരന്റെ തൂക്കത്തിനനുസരിച്ച് സാധനങ്ങൾ തൂക്കുന്ന വഴിപാടാണ് തുലാഭാരം. ഓരോ ആവശ്യത്തിനും ഓരോ വസ്തുകൊണ്ടും തുലാഭാരം നടത്താറുണ്ട്. മൂത്രരോഗവിമുക്തിയാണ് എള്ളുകൊണ്ടുള്ള തുലാഭാരത്തിന്റെ ഫലം. 

ക്ഷേത്രത്തിലെ വെടിവഴിപാടും പ്രധാനമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഓരോ ചടങ്ങിനും വെടിയുണ്ടാകും. കിരാതമൂർത്തിയായ ഭഗവാന്റെ വേട്ടയ്ക്കുള്ള പുറപ്പാടിനെ സൂചിപ്പിയ്ക്കാനാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ വെടിവയ്ക്കുന്നതെന്നും അതല്ല, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിനുകാരണമായ സ്ഫോടനതത്ത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് വെടിവയ്ക്കുന്നതെന്നും വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രതിഷ്ഠ
വഴിപാടും വിശേഷങ്ങളും
ഉപദേവതകൾ
ഗണപതി