ദില്ലി സുൽത്താന്മാർ ഡെക്കാനും തെക്കേ ഇന്ത്യയും തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിറുത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടത് മുസ്ലിം ബഹ്മനി സുൽത്താനത്ത് (1347-1527), ഹിന്ദു വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം (1336-1585) എന്നീ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്ന തെക്കൻ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഉദയത്തിനു കാരണമായി. തുഗ്ലക്കുകളുടെ ഒരു പ്രവിശ്യാ ഭരണാ‍ധികാരിയായിരുന്ന സഫർ ഖാൻ തന്റെ തുർക്കിക്ക് യജമാനന് എതിരായി കലാപമുയർത്തി, സ്വയം സുൽത്താനായി അവരോധിച്ചു, 1347-ൽ അലാവുദിൻ ബഹ്മൻ ഷാ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. വടക്കേ ഡെക്കാനിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച ബഹ്മനി സുൽത്താനത്ത് ഏകദേശം രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾ നിലനിന്നു, അതിനുശേഷം അഞ്ച് ചെറിയ രാജ്യങ്ങളായി ഛിദ്രമായി. ഡെക്കാൻ സുൽത്താനത്തുകൾ എന്നറിയപ്പെട്ട ഇവ ബിജാപ്പൂർ, ഗോൽക്കൊണ്ട, അഹ്മദ്നഗർ, ബീരാർ, ബിദാർ എന്നിവയായിരുന്നു. 1527-ൽ ആണ് ഈ വിഘടനം നടന്നത്. ദില്ലി സുൽത്താന്മാർ നികുതി പിരിവിനും ഭരണത്തിനും ഉപയോഗിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ ബഹ്മനി സുൽത്താന്മാരും പിന്തുടർന്നു. ബഹ്മനി സുൽത്താനത്തിന്റെ പതനത്തിനു പ്രധാനമായും കാരണമായത് ഡെക്കാനികൾ (തദ്ദേശീയരായി മാറിയ മുസ്ലീം കുടിയേറ്റക്കാരും മതപരിവർത്തനം ചെയ്ത പ്രദേശവാസികളും) പരദേശികളും (താൽക്കാലിക സേവനത്തിനുവന്ന വിദേശികളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും) തമ്മിൽ നിലനിന്ന മത്സരവും വെറുപ്പുമായിരുന്നു. ബഹ്മനി സുൽത്താന്മാർ ആരംഭിച്ച സാംസ്കാരിക സമന്വയ പ്രക്രിയയുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഇന്നും ഹൈദ്രബാദിൽ പുഷ്കലമായി തുടരുന്ന ഡെക്കാനി വാസ്തുവിദ്യയിലും ചിത്രകലയിലും കാണാം.

1336-ൽ സ്ഥാപിച്ച വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം (തലസ്ഥാനമായ വിജയനഗരത്തിന്റെ (വിജയത്തിന്റെ നഗരം എന്ന് അർത്ഥം വരുന്നത്) പേരിൽ നിന്നാണ് സാമ്രാജ്യത്തിന് ആ പേരുവന്നത്) വേഗത്തിൽ തെക്ക് മധുര വരെയും പടിഞ്ഞാറ് ഗോവ വരെയും വ്യാപിച്ചു. ഇവർ കിഴക്കേ തീരത്തിനുമേൽക്കും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തികൾ വരെയും ഇടവിട്ട് അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു. തങ്ങളുടെ ചോള മുൻഗാമികളുടെ മാതൃകയിൽ ഇവർ കാർഷിക, വാണിജ്യ നികുതികൾ പിരിക്കുകയും വാണിജ്യ സംഘങ്ങളെ പ്രോൽസാഹിപ്പിക്കുകയും ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് വലിയതോതിൽ പ്രോൽസാഹനവും സഹായങ്ങളും നൽകുകയും ചെയ്തു. ബഹ്മനി സുൽത്താന്മാരോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള അധിക വരുമാനം സ്വരൂപിച്ചത് വാണിജ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഉദ്യോഗങ്ങൾക്കും വ്യവസായങ്ങൾക്കും മേൽ ഒരു കൂട്ടം നികുതികൾ ചെലുത്തിക്കൊണ്ടായിരുന്നു. ബഹ്മനി, വിജയനഗര ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇടയിൽ നിലനിന്ന രാഷ്ട്രീയ ശത്രുതയിൽ കൃഷ്ണ - തുംഗഭദ്ര നദീതടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും ഭാഗമായിരുന്നു, ഏത് ഭരണാധികാരിയാണോ കൂടുതൽ ശക്തൻ, അതനുസരിച്ച് ഈ നദീതടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ മേൽ വിജയം നേടാനുള്ള വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കഴിവ് രണ്ട് ഘടകങ്ങളെ അനുസരിച്ചിരുന്നു: കുതിരകളുടെ ലഭ്യത -ആദ്യകാലത്ത് അറബ് വ്യാപാരികളിൽ നിന്നും പിന്നീട് പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ നിന്നും ഇവർ കുതിരകളെ വാങ്ങി; പാതകളും വിനിമയമാർഗ്ഗങ്ങളും പ്രവർത്തനക്ഷമമായി സം‌രക്ഷിക്കുന്നത് എന്നിവയെ.

മുഗൾ കാലഘട്ടം
ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്
ഡെക്കാനിലെ അസഫ് ഷാഹി
തെക്കൻ രാജവംശങ്ങൾ