തിയേട്രം ഓർബിസ് ടെറാറം (Theatrum Orbis Terrarum) എന്ന ശീർഷകത്തിൽ ലത്തീൻഭാഷയിൽ തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥമാണ് ആധുനിക അറ്റ്ലസ്സിന്റെ ആദ്യത്തെ മാതൃക. 1570-ൽ എബ്രഹാം ഓർട്ടീലിയസ് പൂർത്തിയാക്കിയ ഈ അറ്റ്ലസ് 53 മാനചിത്രങ്ങൾക്കു പുറമേ 35 താളുകളിലെ പാഠഭാഗവും ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഭൂപടത്തിൽ തുടങ്ങി, ഓരോ വൻകരയുടെയും പ്രത്യേക ചിത്രങ്ങളും അതേത്തുടർന്നു പ്രധാന രാജ്യങ്ങളുടെയും, ചെറിയ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങളുടെയും മാനചിത്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ പ്രത്യേക ക്രമീകരണരീതിയാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത്തെ നിലയിൽ ഒരു പുതിയ സംഭാവനയായിരുന്ന ഈ അറ്റ്ലസ്സിന്റെ പതിപ്പുകൾ വിവിധഭാഷകളിൽ പ്രസിദ്ധീകൃതങ്ങളായി. ഓർട്ടീലിയസ്സിന്റെ ചരമത്തിനു (1598) മുൻപുതന്നെ ലത്തീൻ, ഡച്ച്, ജർമൻ, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ് തുടങ്ങി 28 ഭാഷകളിൽ ഈ അറ്റ്ലസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

ഓർട്ടീലിയസ്സിന്റെ സമകാലികനായിരുന്ന ജെറാർഡ് മർക്കാറ്റർ ഇക്കാലത്തുതന്നെ സ്വതന്ത്രമായ നിലയിൽ ഒരു അറ്റ്ലസ് നിർമ്മാണത്തിനു ശ്രമം നടത്തി. ഭൂമി സ്വയം സർവേ ചെയ്യുകയും ഭൂപടംവരയ്ക്കുകയും മുദ്രണം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത മർക്കാറ്ററുടെ ലക്ഷ്യം മൂന്നുഭാഗങ്ങളുള്ള പുസ്തകരൂപത്തിലുള്ള ഒരു അറ്റ്ലസ് പ്രകാശനം ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ രണ്ടാംഭാഗമാണ് ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകൃതമായത് (1585). ഇതിൽ ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, നെതർലൻഡ്സ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ 51 മാനചിത്രങ്ങളും, ലത്തീൻ ഭാഷയിലെ വിശദീകരണങ്ങളും ചേർത്തിരുന്നു. 1590-ൽ Atlus.pngപ്രസിദ്ധീകൃതമായ മൂന്നാം ഭാഗത്തിൽ ഇറ്റലി, സ്ലോവേനിയ, കാൽദിയ, ഗ്രീസ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ 23 മാനചിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരുന്നു. മർക്കാറ്ററുടെ ചരമത്തിനുശേഷം ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് (1595) ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ റുമോൾഡ് ഒന്നാം ഭാഗം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ഐസ്ലൻഡ്, ധ്രുവപ്രദേശങ്ങൾ, ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകൾ, സ്കാൻഡിനേവിയ, പ്രഷ്യ, ലെവോണിയ, റഷ്യ, ലിത്വാനിയ, ട്രാൻസിൽവേനിയ, ക്രീമിയ, ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ ഭൂഭാഗങ്ങളുടെ മാനചിത്രങ്ങളാണ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ആമുഖത്തിൽ "അറ്റ്ലസ്" എന്ന പുരാണപുരുഷന്റെ വംശപരമ്പരകൂടി നൽകിക്കൊണ്ടാണ് "അറ്റ്ലസ്" എന്ന ശീർഷകത്തിലുള്ള മർക്കാറ്ററുടെ ഗ്രന്ഥാവലി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

ആധുനിക അറ്റ്ലസിന്റെ ആദ്യമാതൃക
പുരാണങ്ങളിൽ
അറ്റ്ലസുകസ്സുകളുടെ തുടർ പ്രസിദ്ധീകരണം
അറ്റ്ലസുകളിൽ എന്തെല്ലാം ഉണ്ടായിരിക്കണം