റഷ്യയിൽ അധ്യാപകവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി പെഡഗോഗിക്കൽ സ്കൂൾ, പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്ന് രണ്ടിനം സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്. അധ്യാപകന് നല്കുന്ന പദവിയുടെയും പരിശീലനത്തിന്റെയും ഫലമായാണ് അവിടെ വിദ്യാഭ്യാസം മെച്ചപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് പറയാം. പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും നടപ്പിൽ വരുത്തുന്നതിനുമിടയ്ക്ക് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സമയം എടുക്കുന്ന രാഷ്ട്രമെന്ന ബഹുമതി റഷ്യ കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കിന്റർഗാർട്ടനിലേക്കും പ്രൈമറിക്ളാസ്സുകളിലേക്കും-1 മുതൽ 4 വരെ ക്ളാസ്സുകൾ-ഉള്ള അധ്യാപകരെ പെഡഗോഗിക്കൽ സ്കൂളുകളിലും 5 മുതൽ 11 വരെ ക്ളാസ്സുകളിലേക്കുള്ള അധ്യാപകരെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളിലും അതിനു മുകളിലുള്ളവരെ സർവകലാശാലകളിലുമാണ് പരിശീലിപ്പിക്കുന്നത്. എട്ടുവർഷത്തെ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവർക്ക് നാലുവർഷത്തെയും പത്തുവർഷത്തെ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവർക്ക് രണ്ടുവർഷത്തെയും പരിശീലനമാണ് പെഡഗോഗിക്കൽ സ്കൂളുകളിൽ നല്കുന്നത്. പാഠ്യവിഷയങ്ങൾക്കു പുറമേ സംഗീതം, കായികവിദ്യാഭ്യാസം, ഡ്രോയിങ് എന്നിവ നിർബന്ധിതമാണ്. പ്രൈമറിസ്കൂളുകളിലെ അധ്യാപകർ എല്ലാ വിഷയങ്ങളും പഠിപ്പിക്കേണ്ടതുകൊണ്ട് പ്രത്യേക വിഷയത്തിൽ വിശിഷ്ടാധ്യയനം നടത്താറില്ല. അവസാനവർഷം ആറ് ആഴ്ച ഒരംഗീകൃത സ്കൂളിൽ ഇവർ പഠിപ്പിക്കവേയാണ് പ്രായോഗിക പരിശീലനം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കുന്നവർക്ക് തുടർന്ന് അഞ്ചുവർഷത്തെ പരിശീലനം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളിൽ നല്കുന്നു. പ്രവേശനപരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ്. രണ്ടുവർഷം ഫാക്റ്ററിയിലോ പാടത്തോ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ളവർക്കായി 80 ശതമാനം സീറ്റുകൾ നീക്കിവയ്ക്കാൻ 1958 മുതൽ നിയമമുണ്ട്. പൊതുവിഷയങ്ങൾക്കു പുറമേ പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ വിദ്യാഭ്യാസതത്ത്വങ്ങൾ, ചരിത്രം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സാമൂഹിക താത്വികമനഃശാസ്ത്രാടിസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയും പ്രായോഗിക പരിശീലനവും ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. "വിദ്യാഭ്യാസവും ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം" എവിടെയും കാണുന്നു. അധ്യാപകനാകുന്നതോടൊപ്പം യൂത്ത്ലീഡറായും കമ്മ്യൂണിറ്റിലീഡറായും സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പും അധ്യാപകപരിശീലനകാലത്ത് ഓരോ വ്യക്തിയും നേടണം. നാലാം വർഷം വിദ്യാർഥി ഒരംഗീകൃത സ്കൂളിൽ പൂർണകാലാധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിക്കണം. താൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രണ്ടു വിഷയങ്ങൾ ഏതു ക്ലാസ്സിലും പഠിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രാഗല്ഭ്യം അഞ്ചാം വർഷത്തിനകം ഓരോരുത്തരും നേടിയിരിക്കും. താന്താങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ലിഖിതറിപ്പോർട്ടും ഓരോ വ്യക്തിയും നൽകണമെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. വിദ്യാലയങ്ങളിലെ പാഠപുസ്തകങ്ങൾ, പാഠ്യപദ്ധതി മുതലായവയെപ്പറ്റി വിശേഷജ്ഞാനം പരിശീലനകാലത്ത് ഓരോ വിദ്യാർഥിയും നേടിയിരിക്കും. ഇതിനുപുറമേ "കാൻഡിഡേറ്റ്" ഡിഗ്രിക്കുവേണ്ടി ഗവേഷണം നടത്താനും സ്വയം തയ്യാറാക്കുന്ന പ്രബന്ധം വിദഗ്ദ്ധന്മാരുടെ മുമ്പാകെ അവതരിപ്പിച്ച് ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കാനും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളിൽ സൌകര്യമുണ്ട്. പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ അധ്യാപകർ "കാൻഡിഡേറ്റ്" അഥവാ "ഡോക്ടറേറ്റ്" ഡിഗ്രി ഉള്ളവരായിരിക്കണമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

രണ്ടുവർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഓരോ അധ്യാപകനും ഏതെങ്കിലും ഇൻസർവീസ് ട്രെയിനിങ് പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കണം. ഈ വ്യവസ്ഥ ഇംക്രിമെന്റ് നേടുന്നതിനുള്ള യോഗ്യതയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

റഷ്യ
നോർമൽ സ്കൂൾ
യുഎസ്
തിരുവിതാംകൂർ വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കരണ കമ്മിറ്റി നിബന്‌ധനകൾ