ദത്ത്-ബ്രാഡ്ലെ സിദ്ധാന്ത പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ ഒരു സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ ഐക്യമുന്നണി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതൃത്വം ശ്രദ്ധിച്ചു. അതിന്റെ ഭാഗമായി, കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കാനും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മിറ്റി തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിന്റെ ഭാഗമെന്നോണമാണ് പി. സുന്ദരയ്യ കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാക്കളായ പി.കൃഷ്ണപിള്ളയേയും, ഇ. എം. എസ്സിനേയും കാണുന്നത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളായ പി. സുന്ദരയ്യയുടേയും, എസ്. വി. ഘാട്ടേയുടേയും തുടർച്ചയായ സന്ദർശനങ്ങളും ചർച്ചകളും പി. കൃഷ്ണപിള്ളയേയും, ഇ. എം. എസ്സിനേയും എല്ലാം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലേക്കു അടുപ്പിച്ചു. തന്നേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പി. കൃഷ്ണപിള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളുമായി അടുത്തുവെന്ന് സഹപ്രവർത്തകനായിരുന്ന ഇ. എം. എസ്സ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു സാധാരണ കർഷകകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന കൃഷ്ണപിള്ളക്ക് തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ വികാരവിചാരങ്ങൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നും ഇ. എം. എസ്സ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്ന ആദ്യ നാളുകളെ കുറിച്ചു പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ കമ്മ്യൂണിസത്തിലേക്കാകർഷിക്കപ്പെടുന്ന കേരളത്തിലെ നേതാക്കൾക്ക് നേതൃത്വം കൊടുക്കാൻ 1937 ൽ ഒരു സമിതി രൂപം കൊള്ളുകയുണ്ടായി. കോഴിക്കോടുള്ള തിരുവണ്ണൂർ എന്ന സ്ഥലത്തു വെച്ച് രൂപംകൊണ്ട ഈ സമിതിയിൽ ഇ. എം. എസ്സ്, പി. കൃഷ്ണപിള്ള, കെ. ദാമോദരൻ, എൻ. സി. ശേഖർ എന്നിവരും കേന്ദ്രകമ്മിറ്റിയിൽ നിന്നു ഘാട്ടേയും ഉൾപടെ അഞ്ചുപേരാണുണ്ടായിരുന്നത്. കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റുകാർക്കിടയിൽ ഒരു അടിത്തറ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നതുവരെ ഈ പാർട്ടിയെ പരസ്യമായി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി എന്നു വിളിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് സമിതിയിൽ തീരുമാനമായി.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുന്നതിൽ പി. കൃഷ്ണപിള്ള സുപ്രധാനപങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1939 ൽ രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതോടെ കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റിയുമായുളള ബന്ധം ച്രിയ തോതിൽ ശിഥിലമായി. യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടന്റെ പങ്കിനെ തുറന്നു കാണിച്ചുകൊണ്ട് കൃഷ്ണപിള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. 1939 ഒൿടോബർ 13-ന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തലശ്ശേരിക്കടുത്ത് പിണറായി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ പി. കൃഷ്ണപിള്ള, ഇ.എം.എസ്സ്, കെ. ദാമോദരൻ, എൻ.സി. ശേഖർ, എൻ.ഇ. ബാലറാം,പി എസ് നമ്പൂതിരി തുടങ്ങി തൊണ്ണൂറോളം കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാക്കൾ ഒത്തുകൂടുകയും കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരള ഘടകത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടക്കത്തിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ട് പിന്നീട് കമ്മ്യൂണിസത്തിലേക്ക് മാറിയാൽ മതിയെന്നുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും ഈ സമ്മേളനത്തിൽ ഉയർന്നു വന്നു. എന്നാൽ കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളഘടകം ഒന്നടങ്കം കമ്മ്യൂണിസത്തിലേക്ക് മാറുകയാണെന്ന പ്രമേയം സമ്മേളനം അംഗീകരിച്ചു. ഭാവി പരിപാടികളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ആശയങ്ങളൊന്നും തന്നെ പിണറായി സമ്മേളനത്തിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞിരുന്നില്ല. പ്രവർത്തക സമ്മേളനങ്ങൾ, പാർട്ടി ക്ലാസ്സുകൾ, യോഗങ്ങൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പുതിയ സംഘടന പിന്നീട് കുറേക്കാലം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നത്.

പിണറായി സമ്മേളത്തിനുശേഷം രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് പറശ്ശിനിക്കടവിൽ ചേർന്ന യോഗത്തിലാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന എക്സിക്ക്യൂട്ടീവ് രൂപീകരിക്കുന്നത്. 
മൂന്നു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം 1940 ജനുവരി 26-ന് ചുവരുകളിലും സർക്കാർ കാര്യാലയങ്ങളിലും മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ എഴുതി വച്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി തങ്ങളുടെ രൂപവത്കരണം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിന്നീട് ഒളിവിൽ പോയ കൃഷ്ണപിള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു. വടക്കേ മലബാറിലും, കയ്യൂരിലും പാർട്ടിയെ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ കൃഷ്ണപിള്ള പരിശ്രമിച്ചു. സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ അവിടങ്ങളിലുള്ള കർഷകസുഹൃത്തുക്കൾക്ക് പകർന്നു നൽകി. ഇ. എം. എസ്സിനെ ഒളിവിൽ താമസിപ്പിക്കാൻ കണ്ണൂരിലെ മാവിലായി വില്ലേജിലെ നല്ലകണ്ടി പൊക്കന്റെ വീട് തിരഞ്ഞെടുത്തതും അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് സുരക്ഷിത താവളം ഒരുക്കി.

1943-ൽ കോഴിക്കോടുവച്ചു നടന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ കേരള ഘടകത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ സമ്മേളനത്തിൽ കൃഷ്ണപിള്ളയെ ആദ്യ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.1948-ലെ കൽക്കത്താ തീസിസ്സിനെ തുടർന്ന് ഭാരതത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. ഇതേ തുടർന്ന് കൃഷ്ണപിള്ളയടക്കമുള്ള നേതാക്കൾ വീണ്ടും ഒളിവിൽ പോകേണ്ടി വന്നു പാർട്ടി നിർദ്ദേശ പ്രകാരം വൈക്കത്ത് അയ്യർകുളങ്ങരയിൽ സഖാവ്.ഒറ്റയിൽ പി.കൃഷ്ണപിള്ള യുടെ വസതിയിൽ കുറച്ചു നാൾ ഒളിവിൽ താമസിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം
രാഷ്ട്രീയജീവിതം
കോൺഗ്രസ്സ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലേക്ക്