കമാലിസ്റ്റ് വിപ്ലവത്തിന് രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും സമൂലമായ മാറ്റം വരുത്താൻ സാധിച്ചെങ്കിലും മുസ്തഫ കമാൽ എന്ന ഒറ്റ നേതാവിലുള്ള അമിതമായ ആശ്രിതത്വം, അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ബലഹീനതയായിരുന്നു. കമാലിന്റെ കക്ഷിയായിരുന്ന റിപ്പബ്ലിക്കൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടിക്ക് രാജ്യത്തെ മാറ്റങ്ങൾ കാര്യമായ പങ്കോ സ്വാധീനമോ വഹിക്കാനായില്ല. കമാലിന്റെ മരണത്തോടെ ഈ കഴിവുകേട് മറനീക്കി പുറത്തെത്താനാരംഭിച്ചു.

ഹിറ്റ്ലറുടെ വളർച്ചയെ പരിഭ്രാന്തിയോടെ വീക്ഷിച്ച തുർക്കി രണ്ടാം ലോകയുദ്ധമാരംഭിച്ചതോടെ, കമാലിന്റെ അകത്തും പുറത്തും സമാധാനം എന്ന നിലപാടുയർത്തി, നിഷ്പക്ഷത പാലിച്ചു. യുദ്ധമാരംഭിച്ചപ്പോൾ കൈക്കൊണ്ട നിഷ്പക്ഷതാ നയമായിരുന്നു തുർക്കിയെ യുദ്ധവിപത്തിൽ നിന്ന് പരിരക്ഷിച്ചത്. നാസി- സോവിയറ്റ് കരാർ നിലവിൽവന്നതിനെത്തുടർന്ന് ബ്രിട്ടനും ഫ്രാൻസുമായി ഒരു പരസ്പര സഹായ ഉടമ്പടിയിൽ തുർക്കി ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും (1939) നിഷ്പക്ഷതാ നയത്തിൽ നിന്നും തുർക്കി വ്യതിചലിച്ചില്ല. 1941-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ജർമനി ആക്രമിച്ചതോടെ സഖ്യകക്ഷികൾക്കൊപ്പം ചേരാൻ സമ്മർദമുണ്ടായെങ്കിലും 1944 വരെ നിഷ്പക്ഷതാ നയത്തിൽത്തന്നെ തുർക്കി ഉറച്ചു നിന്നു. 1944-ൽ തുർക്കി നാസി ജർമനിയുമായുള്ള നയതന്ത്രബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കുകയും 1945-ൽ ജർമനിക്കെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അച്ചുതണ്ട് ശക്തികൾക്കെതിരെ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമേ യു.എൻ. സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാവൂ എന്ന സഖ്യകക്ഷികളുടെ ഉപാധിയാണ് ജർമനിക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തുർക്കിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 1945-ൽ തുർക്കി യു. എൻ. അംഗമായി.

യുദ്ധത്തിനുശേഷം സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ കിഴക്കൻ തുർക്കിയിലെ രണ്ട് പ്രവശ്യകളുടെ മേൽ ഉന്നയിച്ച അവകാശവാദത്തെ തുർക്കി തള്ളിക്കളഞ്ഞതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളായി. ശീതയുദ്ധകാലത്ത് യു.എസ്സുമായി കൂടുതൽ അടുത്ത തുർക്കിക്ക് യു.എസ്. സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകി.

കമാലിനു ശേഷം
എകെ പാർട്ടി യുഗം
രണ്ടാം സൈനിക അട്ടിമറി
പുരാതനചരിത്രം