അതിവേഗ ഇലക്ട്രോണുകൾ ലോഹങ്ങളുമായി കൂട്ടിമുട്ടി അവയുടെ ഗതികോർജ്ജം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതാണ്‌ എക്സ് കിരണങ്ങളുടെ ഉത്ഭത്തിന്റെ തത്ത്വം .ലോഹവുമായുള്ള കൂട്ടിമുട്ടൽ വഴി 99.8 ശതമാനം ഇലക്ട്രോണുകളിലെയും ഗതികോർജ്ജം താപോർജ്ജമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.എന്നാൽ ശേഷിക്കുന്ന 0.2 ശതമാനം ഇലക്ട്രോണുകൾ ലോഹത്തിലെ ആറ്റങ്ങളുടെ അണുകേന്ദ്രത്താൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.അണുകേന്ദ്രത്തിന്റെ ആകർഷണഫലമായി ഇലക്ട്രോണുകളുടെ ഊർജ്ജം കുറയുന്നു.ഇലക്ട്രോണുകളുടെ ഈ ഊർജ്ജനഷ്ടമാണ്‌ എക്സ് കിരണങ്ങളായി പുറത്തുവരുന്നത്.ഇത്തരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വികിരണങ്ങളുടെ ആവൃത്തിയിൽ ക്രമാനുഗതമായ കുറവുണ്ടാകുന്നതായി കാണാം. 

ഇലക്ട്രോണുകളുടെ പ്രവേഗം വളരെക്കൂടുതലാണെങ്കിൽ അവ അണുകേന്ദ്രത്തിനു സമീപമുള്ള പ്രധാന ഊർജ്ജനിലകളിലെ (Atomic Orbit) ഇലക്ട്രോണുകളെ തട്ടിത്തെറിപ്പിക്കുന്നു.അങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന ഇലക്ട്രോൺ വിടവ് നികത്താൻ തൊട്ടു മുകളിലുള്ള ഊർജ്ജനിലയിൽ നിന്ന് ഒരു ഇലക്ട്രോൺ ഊർജ്ജം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ഊർജ്ജം ഒരു പ്രത്യേക ആവൃത്തിയുള്ള എക്സ് വികിരണമായി പുറത്തേക്കു വരുന്നു. എക്സ് കിരണങ്ങളുടെ തുടർ വർണരാജിയിലെ(Continuous spectrum) നേർരേഖകൾക്ക് കാരണം ഇത്തരത്തിലുണ്ടാകുന്ന വികിരണങ്ങളാണ്‌.

സവിശേഷതകൾ
ജ്യോതിശാസ്ത്രവും എക്സ്-റേ തരംഗവും
തീവ്രത
ഉത്ഭവം