കോൺഗ്രസ് ഖിലാഫത്ത് പ്രവർത്തകരെ വഞ്ചിച്ചു എന്ന് വിശ്വസിച്ചതിനാൽ കലാപാനന്തരം കോൺഗ്രെസ്സുമായുള്ള സഹവാസത്തിനു അറുതി വരുത്തിയ പാങ്ങിൽ മതരംഗത്ത് മാത്രമായി പ്രവർത്തന മണ്ഡലമൊതുക്കി ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അടച്ചു പൂട്ടിയ ദർസുകളും ഓത്തുപള്ളികൾക്ക് പകരം മദ്രസകൾ ആരംഭിക്കാനും , നിരോധനമേർപ്പെടുത്തിയ നേർച്ചകൾ, റാത്തേബുകൾ പോലുള്ള ആചാരാനുഷ്ടാന്തങ്ങൾ പുനസംഘടിപ്പിക്കാനും പരിശ്രമിച്ചു. മലബാർ കലാപത്തിന് ശേഷം കൊടുങ്ങലൂർ കേന്ദ്രമാക്കി മുസ്ലിം നവോത്ഥാന നായകർ ഉദയം ചെയ്തു. യാഥാസ്ഥിതിക പൗരോഹിത്യ ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങളെ എതിർത്തു കൊണ്ടായിരുന്നു നവോത്ഥായകരുടെ ഉദയം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരുമായി യോജിച്ചു ഭൗതിക പഠന സമ്പ്രദായത്തിനായി രംഗത്ത് വരികയും അറബിമലയാളം പോലുള്ള പാരമ്പര്യ പണ്ഡിത നിർമ്മിതി ഭാഷകളെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. 
മലബാറിലുള്ള യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതന്മാരെ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടി പരിഷകർത്താക്കളെ നേരിടാനായി പാങ്ങിൽ ഉത്സാഹിച്ചു. എന്നാൽ പാങ്ങിലുമായി മുൻപരിചയം ഉണ്ടായിരുന്ന പരിഷ്കർത്താക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട് എതിർക്കുന്നത് ആചാരങ്ങളെയല്ല അന്ധ വിശ്വാസങ്ങളെയാണെന്നും ബ്രിട്ടീഷ് മൂല്യങ്ങളോട് മമത കാട്ടിലെന്നും ഉറപ്പ് നൽകിയതിനാൽ യാഥാസ്ഥിക കൂടായ്മയ്ക്കുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ 1924 പരസ്യമായി ഇബ്നു വഹാബ്, ഇബ്നുതെമ്മീയ തുടങ്ങിയ നവോത്ഥാന മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാരുടെ ആശയങ്ങൾ നവോത്ഥാന സംഘാടകർ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടെ പാങ്ങിൽ അഹ്മദ് മുസ്ലിയാർ പാനായിക്കുളം അബ്ദുറഹ്മാൻ മുസ്‌ലിയാർ ബാരി മുസ്‌ലിയാർ എന്നിവർ പാരമ്പര്യ പണ്ഡിതന്മാരെ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടുകയും ജംഇയത്തുൽ ഉലമയെന്ന പണ്ഡിത സഭ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാൽ നവോത്ഥാന കൂട്ടായ്മക്കാർ ഈ പേര് ആദ്യമേ രെജിസ്റ്റർ ചെയ്തായിരുന്നതിനാൽ നിയമ നടപടികൾ ഭയന്ന് സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ എന്നെ പേര് സ്വീകരിച്ചു. 1926 ലാണ് സമസ്തയെന്ന പേരിൽ പാരമ്പര്യ മുസ്ലിം സംഘടനാ രെജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത്. 

നവോത്ഥാന സംഘാടകരിൽ ചിലർ മുൻപ് നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പാങ്ങിലടക്കമുള്ള യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതരുമായി ആത്മ ബന്ധം പുലർത്തിയവരും സായുധ കലാപത്തിനായി ഖിലാഫത്തുകാരെ പ്രേരിപ്പിച്ചവരുമായിരുന്നു. കലാപമുണ്ടായപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് അനുകൂലികളായ ഇവർ സായുധ കലാപത്തിലെ ഭോഷ്ക്കിനെ തള്ളി പറയുകയും കൊടുങ്ങലൂരിൽ സമാധന ജീവിതം നയിക്കുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. 

ഇക്കാര്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി നവോത്ഥാന നായകന്മാർ വഹാബികളായ ഒറ്റുകാരായിരുന്നുവെന്നുള്ള നിഗമനത്തിലേക്ക് പാങ്ങിൽ അഹ്മദ് മുസ്ലിയാർ അടക്കമുള്ള യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതന്മാർ ചെന്നെത്തി. യാഥാസ്ഥിതിക അനാചാരങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ നിരോധനമേർപ്പെടുത്തിയിരുന്നാലും അറബി മലയാളത്തെ അവർ എതിർത്തിരുന്നതിനാലും നവോത്ഥാന നായകർ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നത് ബ്രിട്ടീഷ് ഒറ്റുകാരായതിനാലാണ് എന്ന് യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതന്മാർ വിധിഴെഴുതി. ഇരു കൂട്ടരും ഒന്നിച്ചു ഭൗതിക വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും ഇതിനു തെളിവായി അവർ കണ്ടെത്തി.

പാങ്ങിൽ ആഹ്മെദ് കുട്ടി, മീരാൻ മുസ്ലിയാർ, പാനായിക്കുളം മുസ്ലിയാർ, ചെറുശ്ശേരി അഹ്മദ്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, മുല്ലക്കോയ തുടങ്ങി സമസ്തയുടെ പല നേതാക്കളും മുൻ ഖിലാഫത്ത് സഭാ പ്രചാരകനായിരുന്നതിനാലും ആദ്യകാല സമസ്ത യോഗങ്ങൾ പലതും മുൻഗാമിയായ ആമിനുമ്മാൻറകത്ത് പരീക്കുട്ടി മുസ്ലിയാർ, സയ്യിദ് അലവി, അറബി തങ്ങൾ എന്നിവർക്കായി പ്രാർത്ഥനകൾ സംഘടിപ്പിച്ചും , രക്സ്ത സാക്ഷികൾക്ക് പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിച്ചും മോലോദ് ഓതിയും ആരംഭിക്കുന്നതിനാലും കലാപകാരികളുടെ പിൻഗാമികൾ എന്ന കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും അനുമതികൾ നിഷേധിച്ചിരുന്നു . മുൻ ഖിലാഫത്ത് നേതാവ് എന്ന പട്ടത്താൽ അഹ്‌മദ്‌ മുസ്ലിയാർ പലവട്ടം അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു. അറസ്റ്റിനു പിന്നിൽ നവോത്ഥാന സംഘടനകളുടെ ഒറ്റാണെന്നു യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തിയിരുന്നു. സർക്കാർ സഹായത്തോടെ നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനക്കാർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ പരിഷ്കർത്താക്കളെ എതിർക്കാൻ സർക്കാർ വിരുദ്ധത ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് യാഥാസ്ഥിതിക പണ്ഡിതന്മാർ പലരും ആവശ്യപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 1933 ലെ സമസ്തയോഗം ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രമേയം പാസാക്കി. ഇതിനെ തുടർന്ന് സർക്കാർ വേട്ടയാടലുകൾക്ക് അറുതി വന്നു. യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പാങ്ങിൽ മുസ്ലിയാർ യോഗ തീരുമാനങ്ങളെ എതിർത്തിരുന്നില്ല. ഇത് ഇദ്ദേഹത്തിൽ വന്ന വ്യതിയാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സർക്കാർ വേട്ടയാടലുകൾ അവസാനിപ്പിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മലയാറിലും തിരുകൊച്ചി തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യങ്ങളിലും ഒട്ടേറെ പൊതുയോഗങ്ങളും കൂട്ടായ്മകളും സംഘടിപ്പിക്കുകയും അവിടെയൊക്കെയും പാരമ്പര്യ വാദികൾക്ക് മേധാവിത്യം ഉറപ്പു വരുത്തുകയും ചെയ്തു.

കർമ്മ പഥം
വിയോഗം
ജീവരേഖ
സമസ്ത രൂപീകരണം