ബാബിലോണിലെ യഹൂദ വേദപഠനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ പൊതുവർഷം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അന്തിമരൂപം കൈവരിച്ച ഇതിന്റെ ഭാഷ പൗരസ്ത്യഅരമായ ആണ്. യെരുശാൽമിയെക്കാൾ ഏറെ ബൃഹത്താണിത്. തിരുനാളുകൾ, സ്ത്രീകൾ, നഷ്ടപരിഹാരങ്ങൾ, വിശുദ്ധവസ്തുക്കൾ എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച മിശ്നാ ഖണ്ഡങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്ന ഇതിൽ കൃഷിയെ സംബന്ധിക്കുന്ന ഖണ്ഡം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മിശ്നാ ഖണ്ഡങ്ങൾക്കൊപ്പം ദീർഘമായ ബൈബിൾ പാഠങ്ങളും ഇതിന്റെ വ്യാഖ്യാനപദ്ധതിയിൽ പെടുന്നു. യഹൂദനിയമവുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമില്ലാത്ത 'ഹഗദ്ദ' ഖണ്ഡങ്ങൾ ഏറെയുള്ളത് ബാബ്ലിയിലാണ്. അതിന്റെ മൂന്നിലൊന്നോളം 'ഹഗദ്ദ' ആയിരിക്കുമ്പോൾ യെരുശാൽമിയിൽ അത് ആറിലൊന്നു മാത്രമാണെന്നു കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഒന്നു മുതൽ ആറുവരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പിൽക്കാലപൗരാണികതയിലെ (late antiquity) യഹൂദമനീഷികളുടെ ചിന്തയുടെ സംഗ്രഹമെന്ന നിലയിൽ തൽമൂദിന്റെ അന്തിമരേഖയായി നിൽക്കുന്നത് 'ബാബ്ലി' ആണ്. മദ്ധ്യയുഗങ്ങൾ മുതൽ പലസ്തീനയിലെ യഹൂദർ പോലും, ബാബ്ലിയുടെ പ്രാമുഖ്യം അംഗീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. യഹൂദതയുടെ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെയായിരിക്കുന്ന അത് ആറാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ യഹൂദജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായിരിക്കുകയും ആധുനികകാലത്തും ആ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഗെമാറകളിലേയ്ക്ക്
ബാബ്ലി
ഉള്ളടക്കം
കുറിപ്പുകൾ