ഗ്വേർണിക്കയുടെ സന്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്തവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടു മുഖ്യഘടകങ്ങളായ കാളയുടേയും കുതിരയുടേയും സൂചനകളെക്കുറിച്ചു തന്നെ പലവിധം അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ഇതേക്കുറിച്ച്, കലാചരിത്രകാരിയായ പട്രീഷ്യാ ഫെയ്‌ലിങ്ങ് ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു: "കാളയും കുതിരയും ഹെസ്പാനിയ സംസ്കാരത്തിലെ പ്രധാന ബിംബങ്ങളാണ്. ഇതേ ബിംബങ്ങളെ വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ പിക്കാസോ തന്നെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത്, ചിത്രത്തിൽ ഇവയുടെ കൃത്യമായ പ്രസക്തി നിർണ്ണയിക്കുകയെന്നത് കൂടുതൽ വിഷമകരമാക്കുന്നു. അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പിക്കാസോ തന്റെ ദീർഘമായ കലാസപര്യയിൽ ഒരു തരം Ballet ആയി പലവിധത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു."

ഗ്വേർണിക്കയിൽ അവയുടെ സ്ഥാനം വിശദീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, പിക്കാസോ പ്രതികരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്:

ഗ്വേർണിക്ക പ്രദർശിക്കപ്പെട്ട പാരിസിലെ അതേ പ്രദർശനത്തിനു വേണ്ടി വരച്ച "ഫ്രാങ്കോയുടെ സ്വപ്നവും നുണയും" എന്ന പരമ്പയിലും പിക്കാസോ ഫ്രാങ്കോയെ, സ്വന്തം കുതിരയെ തിന്ന ശേഷം കലികയറിയ ഒരു കാളയുമായി മല്ലിടുന്ന ഒരു ഭീകരസത്വമായി ചിത്രീകരിച്ചു. ഈ പരമ്പരയിലെ ചിത്രങ്ങൾ പിക്കാസോ വരച്ചു തുടങ്ങിയത് ഗ്വേർണിക്കയുടെ മേലുള്ള ബോംബാക്രമണത്തിനു മുൻപായിരുന്നു. അവസാനത്തെ നാലു പാനലുകൾ പിന്നീടു ചേർത്തവയാണ്. അവയിൽ മൂന്നെണ്ണം ഗ്വേർണിക്കയുമായി നേരിട്ടു ബന്ധപ്പെട്ടുമിരിക്കുന്നു.

ഗ്വേർണിക്കയുടെ രചനക്കിടെ പിക്കാസോ ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്: "സ്പെയിനിലെ യുദ്ധം ജനങ്ങൾക്കും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും എതിരായുള്ള പ്രതിലോമശക്തിയുടെ സമരമാണ്. കലാകാരനെന്ന നിലയിൽ എന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ തന്നെ പ്രതിലോമതയ്ക്കും കലയുടെ മരണത്തിനും എതിരായുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടമായിരുന്നു. പ്രതിലോമശക്തികളും മരണവുമായി എനിക്ക് ഒത്തുതീർപ്പിലെത്താനാകുമെന്ന് ആർക്കു സങ്കല്പിക്കാനാകും? ... ഇപ്പോൾ ഞാൻ വരച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും ഗ്വേർണിക്ക എന്നു പേരിടാനുദ്ദേശിക്കുന്നതുമായ ചിത്രത്തിലും, അടുത്ത കാലത്തെ എന്റെ എല്ലാ കലാസൃഷ്ടികളിലും, സ്പെയിൻ ദേശത്തെ വേദനയുടേയും മരണത്തിന്റേയും കടലിൽ മുക്കിയ സൈനികജാതിയോടുള്ള രോഷം വ്യക്തമായി പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ബെവർളി റേയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ താഴെപ്പറയുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ ഗ്വേർണിക്കായെ സംബന്ധിച്ച് കലാചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിലുള്ള അഭിപ്രായസമന്വയത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു:

ഈ സുപ്രധാനസൃഷ്ടിയിൽ പിക്കാസോ, രാഷ്ട്രീയാധികാരത്തിനും അക്രമത്തിനും എതിരെയുള്ള ചെറുത്തുനില്പിൽ കലാകാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ പങ്കും ശക്തിയും നിർവചിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകായിരുന്നു. എങ്കിലും, കേവലം ഒരു രാഷ്ട്രീയരചന എന്നതിലുപരി, രാജനൈതികമായ അക്രമം, യുദ്ധം, മരണം എന്നിവയുടെ ഭീമൻ ശക്തിയിൽ നിന്നു വ്യക്തിയെ മോചിപ്പിച്ചു രക്ഷിക്കുന്ന ആത്മാവിഷ്കാരത്തിൽ കലയുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള പിക്കാസോയുടെ പ്രഖ്യാപനമായി ഈ രചനയെ കാണുന്നതാകും ശരി.

ചിത്രം
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ
ചരിത്രപശ്ചാത്തലം
ആസ്വാദനം