ജനകീയ വിപ്ലവത്തിൽ തൊഴിലാളി വർഗത്തിന്റെ നേതൃത്വപരമായ പങ്ക് സൂചിപ്പിക്കാൻ വ്ലാദിമിർ ലെനിനാണു അധീശത്വം എന്ന വാക്കു ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ലെനിനിൽ നിന്നും ഈ വാക്ക് കടം കൊള്ളുന്ന ഗ്രാംഷി മാർക്സിസം പ്രവചിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു തൊഴിലാളി വർഗ വിപ്ലവം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യൂറോപ്പിൽ നടക്കാതിരിക്കുന്നതിനെ അപഗ്രഥിക്കുന്നു. മുതലാളിത്തം സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അധികാരത്തിലൂടെ മാത്രമല്ല, പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായും സമൂഹികനിയന്ത്രണം സാധ്യമാക്കുന്നുവെന്നു ഗ്രാംഷി വാദിക്കുന്നു. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അധീശത്വത്തിലൂടെയാണു ബൂർഷ്വാസി തങ്ങളുടെ മൂല്യവ്യവസ്ഥയെ സാർവലൗകികമായ "പൊതു ബോധ"മായി (common sense) പരിവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ സാമൂഹിക യാഥാസ്ഥിതികത്വം നിലനിർത്തുന്നതിലൂടെ ബൂർഷ്വാസിയുടെ താല്പര്യങ്ങൾ തൊഴിലാളി വർഗം തങ്ങളുടെ തന്നെ താല്പര്യങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കുന്നു.

സാമ്പത്തിക വാദത്തിന്റെ വിമർശനം
രാഷ്ട്രവും പൗരസമൂഹവും (State and Civil Society)
ബുദ്ധിജീവികളും വിദ്ധ്യാഭ്യാസവും (Intellectuals and Education)
അധീശത്വം അഥവാ നായകത്വം (Hegemony)