1901 മുതൽ 1904 വരെയുള്ള ഏതാണ്ട് നാലു വർഷങ്ങൾ നീലകാലഘട്ടം എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നീലയുടേയും , നീല കലർന്ന പച്ചയുടേയും നിറഭേദങ്ങളിൽ തീർത്ത പികാസോ ചിത്രങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൻറെ പ്രത്യകതയാണ്. 1901- ന്റെ തുടക്കത്തിൽ സ്പെയിനിൽ നിന്നോ ,അല്ലെങ്കിൽ ആ വർഷത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ പാരീസിൽ നിന്നോ ആവാം ഈ ശൈലി തുടങ്ങിയതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ശോഷിച്ച അമ്മയും കുട്ടികളും ഇക്കാലത്തെ ചിത്രങ്ങളുടെ പ്രധാന വിഷയമാണ്. തന്റെ സമയം ബാഴ്സലോണയിലും,പാരീസിലുമായി ചിലവഴിച്ച കാലവുമായിരുന്നു ഇത്. പ്രസന്നമല്ലാത്ത നിറങ്ങളുപയോഗിച്ച് പരിതാപകരമായ വിഷയങ്ങളെ - ചിലപ്പോൾ ഭിക്ഷക്കാർ, വേശ്യകൾ- അതി തീവ്രമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ പിക്കാസോയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. സ്പെയിൻ യാത്രകളും കൂട്ടുകാരനായ കാർലോസ് കാസേജ്മാസിന്റെ ആത്മഹത്യയുമാവാം ഈ വിഷാദാവസ്ഥക്ക് കാരണമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. 1901-ലെ ശരത്‌കാലത്ത് പികാസോ കാസേജ്മാസിന്റെ മരണാനന്തര ഛായാചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു. മങ്ങിയതും, അന്തരാർത്ഥവുമുള്ള "ലാ വി" ( ജീവിതം, 1903) എന്ന ചിത്രം വിഷാദാവസ്ഥയുടെ ഉച്ഛസ്ഥാനത്തിലെത്തുന്നു. ഇപ്പോഴീ ചിത്രം ക്ലീവലെന്റ് മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്സ്സിൽ ആണുള്ളത്. 

ഇതേ മ്ലാനത തന്നെയാണ് വളരെ പ്രശസ്തമായ "ദി ഫ്രൂഗൽ റിപ്പാസ്റ്റ്(1904)" എന്ന ചിത്രത്തിലും പ്രകടമാവുന്നത്, ഈ ചിത്രത്തിൽ മെലിഞ്ഞു ക്ഷീണിച്ച അന്ധനും അയാളെത്തന്നെ ഉറ്റുനോക്കി ഒരുകാഴ്ചയുള്ള സ്ത്രീയും ശൂന്യമായ മേശക്കരുകിൽ ഇരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അന്ധത ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പികാസോ ചിത്രങ്ങളിൽ പുനരാവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന വിഷയമാണ്- ഉദാഹരണത്തിന് "ദി ബ്ലൈന്റ്മാൻസ് മീൽ" , (1903, ദി മെട്രോപോളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്), "സെലസ്റ്റീന"(1903) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ . ഇതേകാലത്തെ രചനകളാണ് "പോർട്ട്രെയിന്റ് ഓഫ് സോളർ" പോർട്ട്രെയിറ്റ് ഓഫ് സൂസന്ന ബ്ലോച്ച് എന്നിവയും.

1901 -ലെ "ദി ബ്ലൂ റൂം" എന്ന പെയിന്റിങ്ങ് സൂക്ഷ്മനിരീക്ഷണത്തിന് വിധേയമാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കാരണം ഇതിന് രണ്ടു അടരുകൾ ഉള്ളതായി കാണപ്പെട്ടു. ഉപരിതലത്തിൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ സ്നാനരംഗമാണ്, എന്നാൽ അതിനടിയിൽ മറ്റൊരു ചിത്രമുണ്ടെന്ന് എക്സ് റേ പഠനങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തിതരുന്നു.

രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധവും അതിനുശേഷവും (1939- 1949)
നിയോ ക്ലാസിസവും സറിയലിസവും (1919-1929)
നീല കാലഘട്ടം (1901 - 1904)
ആഫ്രിക്കൻ സ്വാധീനം (1907 - 1909)