ആഴം കുറഞ്ഞ സമുദ്രഭാഗങ്ങളിലെ അവസാദങ്ങളാണ് പ്രോത്ഥാനത്തിനു വിധേയമാകുക. താരതമ്യേന ഹ്രസ്വമായ കാലയളവിലാണ് ഭൂദൃശ്യം ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനിടയിലുണ്ടാകുന്ന അപരദനംകൊണ്ട് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല. പ്രോത്ഥാനം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ അവസാദ നിക്ഷേപണ(deposition)ത്തിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിൽമൂലമുണ്ടാകുന്ന നിമ്നോന്നതങ്ങൾ കഴിച്ചാൽ ഭൂദൃശ്യം ഏറെക്കുറെ ഏകരൂപമായിരിക്കും.

പ്രതലത്തിന്റെ ചായ്‌വിനനുസരിച്ചാണ് ജലം ഒഴുകുക. പ്രവാഹദിശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ക്രമേണ പരിവർത്തിയോ(subsequent), പ്രത്യനുവർത്തിയോ (obsequent), ക്രമഹീനമോ ഒക്കെയായി നീർച്ചാലുകൾ രൂപംകൊള്ളുന്നു. ഇവയിലോരൊന്നും തങ്ങളുടെ ശിലാഭിത്തികളെ കരണ്ടെടുത്തു വലുതാകുന്നു; ഒപ്പംതന്നെ ആഴം വർധിപ്പിക്കയും ചെയ്യും. നദീമാർഗ്ഗത്തിന്റെ വികാസത്തോടുകൂടി ഒരു ചാല് മറ്റൊന്നിന്റെ കൈവഴിയായി മാറും. തടവികസനത്തിനുള്ള നദികളുടെ ശ്രമം ഭൂതലജീർണതയിലൂടെ വിജയിച്ചുതുടങ്ങുന്നു. ഏകരൂപമായ ശിലാഘടനയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ അപവാഹം ദ്രുമാകൃതിക(dendritic pattern)മാകുന്നു. ശിലാപ്രസ്തരത്തിന്റെ സ്വഭാവഭേദമനുസരിച്ച്, ആഴംകൂടുന്നതോടൊപ്പം നദീമാർഗ്ഗത്തിൽ ദ്രുതവാഹി(rapid)കളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ചെറുതടാകങ്ങളും പ്രവാഹകന്ദര(campus)ങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. കാഠിന്യം കുറഞ്ഞ ശിലാസ്തരങ്ങളിൽ നദിയുടെ ആഴവും പരപ്പും ക്രമാതീതമായി വർധിക്കുന്നു. കടുപ്പമേറിയ ശിലകളിൽ നദി കൂടുതൽ അഗാധമാകുമെങ്കിലും താഴ്വര V-ആകൃതിയുള്ളതായിരിക്കും. നദീതടങ്ങളുടെ വികാസം ഭൂദൃശ്യത്തിലെ നിമ്നോന്നതാവസ്ഥയെ കൂടുതൽ സ്പഷ്ടമാക്കുന്നു.

നീർച്ചാലുകൾക്കു നിശ്ചിതനിരപ്പിനു താഴേക്ക് ആഴം വർധിപ്പിക്കുവാൻ കഴിയില്ല; അപരദനക്രിയയുടെ പരിധി നിർണയിക്കുന്ന ഈ തലത്തെ നിമ്നതമസ്തരം (base level of erosion) എന്നു പറയുന്നു. സമുദ്രമാധ്യവിതാനത്തിലെ (mean sea level) സ്ഥലമണ്ഡലത്തിന്റെ (lithosphere) ഉള്ളിലേക്കുള്ള സാങ്കല്പികതുടർച്ചയായി ഈ രേഖ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. സമുദ്രവുമായുള്ള അകലം വർധിക്കുന്തോറും നിമ്നതമസ്തരത്തിന്റെ നിരപ്പും ഉയരുന്നു. ഒരു നദിയുടെ അനുദൈർഘ്യപരിച്ഛേദിക (longitudinal profile) നിമ്നതമസ്തരത്തിന്റെ സ്പർശകതല (tangential plane)ത്തിലായിരിക്കും.

യൌവനാവസ്ഥയിൽ ഈ പരിച്ഛേദിക വിച്ഛിന്നമാണ്. നീർച്ചാലിന്റെ ചരിവുമാനം കുറഞ്ഞ് നദിയുടെ വഹനക്ഷമത ക്ഷയിക്കുന്നു; എങ്കിലും നിക്ഷേപണം അധികമാകുന്നില്ല. ക്രമേണ വിച്ഛിന്നതകൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. അവിച്ഛിന്നമായിത്തീരുന്ന അവസരത്തിലുള്ള അനുദൈർഘ്യപരിച്ഛേദികയെ സന്തുലിതം (graded) എന്നു പറയുന്നു. യൌവനാവസ്ഥയുടെ അന്ത്യത്തിൽ തന്നെ വലിയ നദികളും അവയുടെ പ്രധാന പോഷകനദികളും സന്തുലനാവസ്ഥയിലെത്തിയിരിക്കും. നദികളുടെ ഇരുകരകളിലുമുള്ള ശിലാഭിത്തികൾ ഏറെക്കുറെ ഇടിഞ്ഞുതകർന്നുകാണുന്നു. നദീതാഴ്വരകളുടെ വിസ്തൃതി വർധിക്കാൻ ഇത് കാരണമാകും.

വൃദ്ധാവസ്ഥ
യൗവനാവസ്ഥ
പ്രൗഢാവസ്ഥ
പ്രസാമാന്യ അപരദനചക്രം