ക്രിസ്തുവിന് മുൻപുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകങ്ങളിൽ ഡൽഹിയിൽവച്ച് ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് സമ്മേളിച്ചിരുന്ന ആംഫിക്റ്റിയോണി ലീഗിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന് നഗരരാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ ഒതുക്കുകയും യുദ്ധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയുമായിരുന്നു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ റോമൻസെനറ്റും സാമ്രാജ്യസ്ഥാപത്തിനുശേഷം ചക്രവർത്തിയും സാമന്തരാജ്യങ്ങളെ തമ്മിൽ അനുരഞ്ജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുപോവുക പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കർത്തവ്യമായി കരുതി. മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ പല അന്താരാഷ്ട്ര തർക്കങ്ങളിലും ചക്രവർത്തിയും മാർപാപ്പയും ചേർന്ന് മധ്യസ്ഥതീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിട്ടുള്ളതിന് ചരിത്രരേഖകളുണ്ട്. എ.ഡി. 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ "അമിയൻസ് കരാറ്" (Mise of Amiens) പ്രഭുക്കൻമാർ തമ്മിലുണ്ടായ തർക്കത്തിൽ വരുത്തിയ തീർപ്പായിരുന്നു. സെയിന്റ് ലൂയിയിൽ വച്ച് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹെന്റി III-ആമനും (1207-72) മാടമ്പികളും തമ്മിൽ 1264-ൽ ഉണ്ടായ ഒരു യുദ്ധം അവസാനിച്ചത്, മാർപാപ്പയുടെ മധ്യസ്ഥതയുടെ ഫലമായാണ്. പുതിയതായി കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ട "നവലോക"ത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അവകാശതർക്കങ്ങളിൽ സ്പെയിനും പോർത്തുഗലുമായി മധ്യസ്ഥ്യം വഹിക്കുകയും പ്രദേശങ്ങൾ ഇരുകൂട്ടർക്കും വിഭജിച്ചുകൊടുക്കുകയും (1493) ചെയ്ത മാർപാപ്പ അലക്സാണ്ടർ VI (1431-1503) അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ അന്താരാഷ്ട്ര ന്യായനിർണയമാണ് ചെയ്തത്. വെർവിൻസിലേയും (1598) വെസ്റ്റ്ഫേലിയയിലേയും (1648) വെസ്റ്റ്മിനിസ്റ്ററിലേയും (1655) പിരണിസിലേയും (1659) റിസ്വിക്കിലേയും (1697) യൂട്രെക്റ്റിലേയും (1713) സന്ധികളും സമാധാന ഉടമ്പടികളും എല്ലാം ഒരർഥത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ന്യായനിർണയങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാൽ 1794-ൽ ബ്രിട്ടനും യു.എസും. ചേർന്ന് രൂപവത്കരിച്ച ജേ സഖ്യ(Treaty of Jay)ത്തോടുകൂടിയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ന്യായനിർണയത്തിന്റെ ആധുനിക ചരിത്രമാരംഭിക്കുന്നത്.

19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ അന്താരാഷ്ട്രമാധ്യസ്ഥ സമ്പ്രദായം ഏതാണ്ട് സാർവത്രികമായിത്തീർന്നു. വിശേഷിച്ചും അമേരിക്കകളിലെ വിവിധ ഭൂവിഭാഗങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്രാതിർത്തികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം. 12 സംസ്ഥാനങ്ങൾ കക്ഷിചേർന്ന വെനിസുലൻ തർക്കതീരുമാനങ്ങൾ (1903-04), ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ അവകാശവാദങ്ങളുടെ മധ്യസ്ഥതീർപ്പ് (1910), മെക്സിക്കൻ അവകാശവാദക്കമ്മിഷൻ (Mexican Claims Commission-1923-34) എന്നിവ അന്താരാഷ്ട്ര ന്യായനിർണയത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഓരോ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളാണ്. 

ഉദ്ഭവ വികാസങ്ങൾ
മറ്റുചില അനുരഞ്ജന സംവിധാനങ്ങൾ
പ്രശ്നങ്ങൾ
ഹേഗ് സമാധാന സമ്മേളനം