സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജലം സംഭൃതമായിരിക്കുന്നത് ഭൂമിയിലാണ്. അതിന്റെ ഏറിയ പങ്കും സമുദ്രങ്ങളിലുമാണു. ഇതിന്റെ ഉൽപ്പത്തിയേക്കുറിച്ച് പല സിദ്ധാന്തങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. സൗരയൂഥാന്തരമേഖലയിൽനിന്ന് കൂറ്റൻ ആസ്റ്ററോയ്ഡുകൾ ഭൂമിയിൽ ഇടിച്ചിറങ്ങിയപ്പോൾ അവ കൊണ്ടുവന്നതാണു ഇത്രയും ജലം എന്നാണു ഒരു സിദ്ധാന്തം. മറ്റൊന്ന് അത് ഭൂമിയിൽത്തന്നെ വൈദ്യുതസംശ്ലേഷണത്തിന്റെ / ഫോട്ടോസിന്തെസിസ്സിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടായയതാണെന്നാണ്. സ്വതന്ത്രാവസ്ഥയിലുള്ള ഈ ജലം ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ഭൂതലത്തിലെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ സഞ്ചയിക്കപ്പെട്ടാണു സമുദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടായത്.
ഭൂമിയിൽ സമുദ്രങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ട കാലത്തേപ്പറ്റി രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. 



കരയ്ക്കും സമുദ്രത്തിനും ഇടയിലെ അതിർത്തി. ഇത് തൂക്കായ പാറക്കെട്ടുകളോ, കുന്നുകളോ, കരയിലേക്കു കയറിപ്പോകുന്ന ചരിവു വളരെ കുറഞ്ഞ മണൽപ്പരപ്പുകളോ ഉള്ളതാകാം.

കടൽത്തീരത്തു നിന്ന് ജലത്തിനടിയിലൂടെ കടലിലേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ ചരിവ്. ഇവിടെ ചരിവ് താരതമ്യേന വളരെ കുറവാണ്. കരയിൽ നിന്ന് 1600 കി. മീറ്ററോളം വീതിയിലുള്ള ഇത് 180 മീറ്ററോളം ആഴത്തിലവസാനിക്കുന്നു. കടലിനകത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.

ഭൂഖണ്ഡത്തിട്ടുകളിൽ നിന്ന് കടലിലേക്കിറങ്ങുന്ന ശരാശരി 20 കി.മീ. വീതിയുള്ള അടുത്ത ചരിവ്. ഈ ചരിവ് വളരെ കുത്തനെയുള്ളതാണ്. ഇത് 3000 മീറ്ററോളം ആഴത്തിലേക്കെത്തും.
ഭൂഖണ്ഡത്തിട്ടും ഭൂഖണ്ഡച്ചരിവും ചേർന്ന ഭാഗത്തിനുള്ള പേർ.

ചരിവിന്റെ അറ്റത്തുനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നതും ആഴമേറി സമുദ്രത്തിലേക്കു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നതുമായ നേരിയ തോതിൽ ചരിഞ്ഞ പ്രദേശം.
ചെളി നിറഞ്ഞ ജലപ്രവാഹത്താലും മറ്റും ഭൂഖണ്ഡപരിധിയിൽ നടക്കുമ്പോൾ രൂപംകൊള്ളുന്ന V ആകൃതിയുള്ള കിടങ്ങ്. ഇതിനു കരയിലെ നദികളോട് സാമ്യമുണ്ട്. 

ജലത്തിനടിയിലെ അഗ്നിപർവതങ്ങൾ തണുത്തുറഞ്ഞത്. ഇവക്ക് അമ്പതു കി.മീ. വരെ വ്യാസവും നാലര - അഞ്ച് കി.മീ. വരെ ഉയരവുമുണ്ടാകാം. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇവ ജലനിരപ്പിനു മുകളിലേക്കും ഉയർന്നു നിൽപ്പുണ്ടാകും. ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ പല ദ്വീപുകളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു.

ജലത്തിനടിയിലെ പരന്ന മുകൾഭാഗമുള്ള കടൽക്കൊടുമുടികൾ.

കടലിലെ അടിപ്പാളികൾ തമ്മിൽ അകന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നയിടങ്ങളിൽ രൂപംകൊള്ളുന്ന ആഴമുള്ള ഭ്രംശപ്രദേശത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമായി ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്ന മലനിരകൾ. ഉയരമേറിയ കൊടുമുടികളുണ്ടാകാവുന്ന ഇവയിൽ ചിലത് ജലപ്പരപ്പിനു മുകളിലേക്കും ഉയർന്നുനിൽക്കാറുണ്ട്. ഐസ്‌ലാൻഡ് അത്തരത്തിലുള്ള ഒന്നാണ്.

സമുദ്രതടത്തിലെ അഗാധതകളിൽ കുത്തനെയുള്ള വശങ്ങളോടുകൂടിയ നീളമേറിയ ഇടുങ്ങിയ ചാലുകൾ. സമുദ്രത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ സ്ഥലം ഇവിടങ്ങളിലാണ്. ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെട്ട മേരിയാന ട്രെഞ്ചിന്(തെക്കൻ ശാന്തസമുദ്രം) 10.668 കി. മീ ആഴമുണ്ട്.

സൂക്ഷ്മജീവികൾ
സമുദ്രം സാഹിത്യത്തിൽ
അന്തർസമുദ്രനദികൾ
ഉൽപ്പത്തി