ജോൺസനും ഷേക്സ്പിയറും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന മത്സരത്തെക്കുറിച്ച് ഒട്ടേറെ കഥകളുണ്ട്. അവയിൽ ചിലതൊക്കെ ശരിയാണെന്ന് വരാം. താനുമായുള്ള സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ ഷേക്സ്പിയറുടെ നാടകങ്ങളിലെ രണ്ട് അബദ്ധങ്ങളെ ജോൺസൻ എടുത്തുപറഞ്ഞ് പരിഹസിച്ചതായി ഡ്രുമ്മോണ്ട് പറയുന്നുണ്ട്: ജൂലിയസ് സീസറിലെ അർത്ഥരഹിതമായ ഒരു വരിയും വിന്റേഴ്സ് ടേലിന്റെ കഥാരംഗമായി ബൊഹീമയയുടെ ഇല്ലാത്ത കടലോരം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുമാണ് ആ അബദ്ധങ്ങൾ. ഷേക്സ്പിയറിന് കലാവാസന കുറവായിരുന്നെന്ന് (Shakespeare "wanted art") (ജോൺസൻ കുറ്റപ്പെടുത്തിയതായും ഡ്രുമ്മോണ്ട് പറയുന്നുണ്ട്. ഡ്രുമ്മോണ്ട് പറയുന്നത് നേരാണെന്നുറപ്പില്ലെങ്കിലും ഷേക്സ്പിയറെ സംബന്ധിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്ന ഈ അഭിപ്രായങ്ങൾ ജോൺസന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന സാഹിത്യസിദ്ധാന്തങ്ങളുമായി ചേർന്നുപോകുന്നവയാണ്.

ജോൺസന്റെ മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതും ജീവിതകാലത്തെ മുഴുവൻ അനുഭവങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയുള്ളതുമായ 'ടിംബർ' എന്ന കൃതിയിൽ ഷേക്സ്പിയറെപ്പറ്റി, പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ കുറേക്കൂടി തികവുള്ളതും അനുകൂലവുമാണ്. എഴുതിയ ഒരു വരിയും ഷേക്സ്പിയർ വെട്ടിക്കളയുക പതിവില്ലായിരുന്നെന്ന് ചില നടന്മാർ തന്നോട് പറഞ്ഞത് അനുസ്മരിച്ചിട്ട് "ഒരായിരം വരികളെങ്കിലും അയാൾ വെട്ടിക്കളഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു" എന്ന് ജോൺസൻ പറഞ്ഞു. ഇത് വെറുപ്പ് കാണിക്കുന്ന ഒരഭിപ്രായപ്രകടനമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പക്ഷേ ജോൺസൻ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്: "അദ്ദേഹം സത്യസന്ധനും, തുറന്ന, സ്വതന്ത്രപ്രകൃതിയും ആയിരുന്നു. ഒന്നാം തരം ഭാവനയും ധീരമായ ആശയങ്ങളും സുന്ദരമായ പ്രയോഗങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രവഹിച്ചു. ഇടക്ക് അയാൾ നിർത്തി മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടത് ആവശ്യമായിരുന്നു." ജോൺസന്റെ അഭിപ്രായപ്രകടനം സമാപിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: "അയാളിൽ മാപ്പ് കൊടുക്കാനുണ്ടായിരുന്നതിലേറെ പുകഴ്ത്താനുണ്ടായിരുന്നു (there was ever more in him to be praised than to be pardoned). ഷേക്സ്പിയർ മരിച്ചപ്പോൾ ജോൺസൻ പറഞ്ഞത് "അദ്ദേഹം ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെയല്ല എല്ലാ യുഗങ്ങളുടേയും സ്വന്തമാണ്" എന്നാണ്.

ജോൺസൻ 'ജലകന്യക' (Mermaid) എന്ന മദ്യശാലയിൽ ഷേക്സ്പിയറുമായി വാഗ്വാദത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നതായുള്ള കഥ തോമസ് ഫുള്ളർ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടതൽ പണ്ഡിതനും വാചാലനുമായിരുന്ന ജോൺസനെ ഷേക്സ്പിയർ തോല്പ്പിക്കുന്നതായി ഫുള്ളർ സങ്കല്പിക്കുന്നു. ജോൺസന് ഷേക്സ്പിയറെ വ്യക്തിപരമായി അറിയാമായിരുന്നു എന്നതിന്, അദ്ദേഹം ഷേക്സ്പിയറെക്കുറിച്ച് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങളും, ജോൺസന്റെ നാടകങ്ങളിൽ പലതും ഷേക്സ്പിയറുടെ കമ്പനി അവതരിപ്പിക്കുകയും അവയിൽ, "എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ" എന്ന നാടകത്തിലെങ്കിലും ഷേക്സ്പിയർ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതും തെളിവാണ്. എന്നാൽ അവർക്കിടയിൽ നേർക്കുനേരായ ആശയവിനിമയം എത്രമാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് തീരുമാനിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അവരുടെ സൗഹൃദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ, ശരിയാണോ എന്ന് നിശ്ചയിക്കാനുള്ള വിവരങ്ങൾ നമുക്കിന്നില്ല.

ഷേക്സ്പിയറെക്കുറിച്ചുള്ള ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതും പ്രസക്തവുമായ അഭിപ്രായപ്രകടനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ ആദ്യഫോളിയോക്ക് ജോൺസൻ എഴുതിയ രണ്ട് ആമുഖകവിതകളിൽ ആദ്യത്തേതാണ്. "എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരൻ ശ്രീ വില്യം ഷേക്സ്പിയറുടേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളുടേയും സ്മരണക്ക്" എന്ന ശീർഷകത്തിലുള്ള ഈ കവിത, "ഇത്തിരി ലത്തീനും അതിലും കുറച്ചു ഗ്രീക്കും" മാത്രം (small Latine, and lesse Greeke) പഠിച്ചിരുന്നിട്ടും നൈസർഗ്ഗികമായ പ്രതിഭ കൊണ്ട് അനുഗൃഹീതനായിരുന്ന കവി എന്ന ഷേക്സ്പിയറെക്കുറുച്ചുള്ള പരമ്പരാഗത ധാരണയുടെ സൃഷ്ടിയിൽ കാര്യമായ പങ്കുവഹിച്ചു. തനിക്കും ഷേക്സ്പിയറിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജോൺസൻ വച്ചുപുലർത്തിയിരുന്ന ധാരണകളുടെ സംഗ്രഹമായാണ് ഈ കവിത കണക്കാക്കപ്പെട്ടുപോരുന്നത്. അതനുസരിച്ച് ജോൺസൻ, അജ്ഞതയെ വെറുക്കുകയും അൾക്കൂട്ടത്തെ സംശയത്തോടെ വീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത തികഞ്ഞ ക്ലാസ്സിക്കൽ പണ്ഡിതനും ഷേക്സ്പിയർ കാണികളുടെ അംഗീകാരമല്ലാതെ മറ്റൊരു സാഹിത്യനിയമത്തേയും മാനിക്കാതെ നിന്ന "പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതവും" ആയിരുന്നു. എന്നാൽ കവിതയിലൊരിടത്ത് ജോൺസൻ ഈ നിലപാടിൽ നീക്കുപോക്കുവരുത്തുന്നുണ്ട്:- 
<poem style="padding-left:3em">
എല്ലാം പ്രകൃതിയാണെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞത് തെറ്റ്, ഷേക്സ്പിയർ,
നിന്റെ കലയ്ക്ക് അതർഹിക്കുന്ന പുകഴ്ച കൊടുക്കുകതെന്നെ വേണം.
</poem>
ഈ ചരമഗീതത്തെ കേവലം ഔപചാരികതയായി തള്ളിക്കളയുന്നവരുണ്ട്. "എന്നാൽ അവനിലെ മധുരഗായകൻ", "യുഗത്തിന്റെ ആത്മാവ്" എന്നൊക്കെ ജോൺസൻ വിശേഷിപ്പിച്ച ഷേക്സ്പിയറെപ്പറ്റി ഹൃദയത്തിൽ തട്ടി എഴുതിയ വരികളായി ഇതിനെ കാണുന്നവർ ഇന്ന് ഏറെയുണ്ട്. ഷേക്സ്പിയർ നാടകങ്ങളുടെ ആദ്യഫോളിയോയുടെ സംശോധനത്തിൽ ജോൺസന് പങ്കുണ്ട് എന്നോ അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു സംശോധകൻ എന്നോ കരുതുന്നവരുണ്ട്. ജോൺസന്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ വരികളിൽ പെടുന്ന ഈ കവിത എഴുതാൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രേരണ കിട്ടിയത്, ഈ സംശോധനക്കിടെ, നേരത്തേ ലഭ്യമല്ലാതിരുന്നവയടക്കമുള്ള ഷേക്സ്പിയറുടെ രചനകളെ അവയുടെ താരതമ്യേന പൂർണ്ണവും തൃപ്തികരവുമായ രൂപത്തിൽ വായിക്കാനായപ്പോഴാവാം.

ആദ്യകാലജീവിതം
കൃതികൾ
മറ്റുരചനകൾ
ഷേക്സ്പിയറും ജോൺസനും