ബാബിലോണിയൻ നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗിൽ വലിയത് എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന ഗു.ലാ എന്ന പേരാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജലത്തിന്റെ ദേവനായ ഈ ഒരു പൂപ്പാത്രവുമായി നിൽക്കുന്ന രീതിയിലാണ് അവർ ഈ രാശിയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുരാതന ചെമ്പുയുഗത്തിൽ ഉത്തരായനാന്തം (Winter solstice) കുംഭം രാശിയിലാണ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ ജ്യോതിഃശാസ്ത്രത്തിൽ നൈൽ നദിയിലെ വെള്ളപ്പൊക്കവുമായാണ് കുംഭം രാശിയെ ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. കുടം നദിയിലേക്ക് ചെരിക്കുമ്പോഴാണത്രെ നൈൽ നദിയിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാവുന്നത്.

ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസത്തിൽ കുംഭം രാശി പ്രൊമിത്യൂസിന്റെ പുത്രനായ ഡ്യൂകാലിയോണുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആസന്നമായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ നിന്ന് ഭാര്യയായ പിറായെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരു കപ്പൽ നിർമ്മിച്ചുവത്രെ ഇദ്ദേഹം. പ്രളയം അവസാനിക്കാനെടുത്ത ഒമ്പതു ദിവസവും ഇവർ കപ്പലിൽ തന്നെ കഴിഞ്ഞു. ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസത്തിലെ ഗാനിമിഡെയുമായും കുംഭത്തെ ബന്ധപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ട്രോജൻ രാജാവായ ട്രോസിന്റെ മകനായിരുന്ന ഗാനിമീഡിനെ സ്യൂസ് ഒളിമ്പസ് പർവ്വതത്തിനു മുകളിലേക്കു തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകുകയും ദേവന്മാരുടെ പാനപാത്രവാഹകനാക്കുകയും ചെയ്തു. സ്യുസ് അക്വില എന്ന പരുന്തിനെ കൊണ്ട് തട്ടിയെടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും അതല്ല സ്യൂസ് തന്നെ പരുന്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ചെന്ന് തട്ടിക്കൊണ്ടു പോരുകയായിരുന്നുവെന്നും രണ്ടു വിധത്തിൽ കഥയുണ്ട്. മറ്റൊരു കഥ പുലരിയുടെ ദേവതയായ ഇയോസ് ഗാനിമേഡിൽ അനുരക്തയാവുകയും അദ്ദേഹത്തെ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോരികയും ചെയ്തുവെന്നും ഇയോസിൽ നിന്ന് സ്യൂസ് തട്ടിയെടുത്തു എന്നുമാണ്.

ചിത്രീകരണം
വിദൂരാകാശപദാർത്ഥങ്ങൾ
ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും
നക്ഷത്രങ്ങൾ