(Tidal action). തരംഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വേലിയേറ്റ--വേലിയിറക്ക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്രമത്തിലുള്ളതും പ്രവചന വിധേയവുമാണ്. സ്ഥിരവും ക്രമവുമായ വേലിയേറ്റ--വേലിയിറക്കങ്ങൾ തരികളാൽ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട കടൽക്കരകൾക്ക് കാലക്രമത്തിൽ വരുത്തുന്ന രൂപഭേദം ചിലപ്പോൾ ആ സ്ഥലത്തുള്ള തരംഗപ്രവർത്തനത്തെക്കാൾ കൂടുതലാകാം. സൂര്യ ചന്ദ്രന്മാരുടെ ആകർഷണ ശക്തിയാണ് വേലായചക്രത്തിന് (tidal cycle) ആധാരമായിട്ടുള്ളത്. കരയുടെ രൂപഭേദങ്ങളും കടലൊഴുക്കുകളും വേലായപ്രവർത്തനത്തിന്റെ സമയത്തിനും ആയാമത്തിനും (amplitude) വ്യത്യാസം വരുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും അടിസ്ഥാനപരമായ ചാക്രിക സ്വഭാവത്തിനും (cyclic nature) സമയവ്യത്യാസത്തിനും സ്ഥിരതയുണ്ട്. ഒരുസ്ഥലത്ത് രണ്ടു മൂന്നു വർഷത്തെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഏറ്റസമയം, ഇറക്കസമയം ഏകദേശ സീമകൾ എന്നിവ പ്രവചന വിധേയമാക്കാം. ഇതിനവശ്യമായ ഗണിത പ്രക്രിയകൾ സുപ്രതിഷ്ഠിതവുമാണ്. പക്ഷേ കൊടുംകാറ്റുകൾ, ഭൂമികുലുക്കം മുതലായ അപ്രതീക്ഷിത കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അതിശക്തമായ ഏറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ജീവധനാദികൾക്കും നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാവുക സാധാരണമാണ്.

പലപ്പോഴും വേലായപ്രവർത്തനം തീരപദാർത്ഥങ്ങളെ ഇളക്കി ഒഴുക്കുന്നതിനു ശക്തമല്ല. അലകൾകൊണ്ട് ഇളകുന്ന പദാർഥങ്ങളെ ഒഴുക്കി മാറ്റുന്നതാണ് അതിന്റെ സ്വഭാവം. ഒരു സ്ഥലത്ത് തുടർച്ചയായുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളെ താത്വികമായി വിലയിരുത്തിയാണ് വേലായപ്രവർത്തനത്തിന്റെ കടലാക്രമണ ശേഷിയെ വിലയിരുത്തേണ്ടത്. അതിനുള്ള പ്രതിവിധികൾ നിർണയിക്കുന്നതിലും ഈ തത്ത്വങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും നിഗമനങ്ങളും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതാണ്.

തരംഗപ്രവർത്തനം
പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
കടൽത്തീര രൂപീകരണം
വേലായ പ്രവർത്തനം