ഴിനു എന്ന നെയ്ത്തുകാരി പെൺകുട്ടിയും ന്യൂലങ് എന്ന കാലിച്ചെറുക്കനും തമ്മിലുള്ള പ്രണയമാണ് പ്രധാന കഥാതന്തു. വേഗ എന്ന നക്ഷത്രം ഴിനുവിനെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നു. ഓൾട്ടെയർ എന്ന നക്ഷത്രം ന്യൂലങിനെയും. അവരുടെ പ്രണയം ശക്തമായി എതിർക്കപ്പെടുകയും തൽഫലമായി അവരെ രജതനദിയുടെ ഇരുകരകളിലേയ്ക്കുമായി വേർതിരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ആകാശഗംഗയാണ് രജതനദിയെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്നത്. എല്ലാ വർഷവും ഒരേ ഒരു പ്രാവശ്യം, ഏഴാം ചാന്ദ്രമാസത്തിലെ ഏഴാം ദിനം, ഒരു കൂട്ടം മാഗ്പൈകൾ ഈ നദിയ്ക്കു കുറുകെ ഈ കമിതാക്കൾക്ക് ഒന്നിയ്ക്കാനായി ഒരു പാലം നിർമ്മിയ്ക്കും. ഈ അടിസ്ഥാന കഥയ്ക്ക് പല വകഭേദങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവയിൽ ഒരു കഥ ഇപ്രകാരമാണ്:

ന്യൂലങ് എന്ന കാലിച്ചെറുക്കൻ ഴിനു എന്ന സുന്ദരിയായ പെൺകുട്ടിയെക്കണ്ട് അവളിൽ ആകൃഷ്ടയായി. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവതയുടെ ഏഴാമത്തെ മകളാണ് ഴിനു. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ വിരസത അകറ്റാനായി ഭൂമിയിലെത്തിയ അവളിൽ അനുരക്തനായ ന്യൂലങ് അവളെ ദേവത അറിയാതെ വിവാഹം കഴിച്ചു. വളരെ സന്തുഷ്ടമായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹജീവിതം. എന്നാൽ ദേവത താമസിയാതെ ഇതിനെക്കുറിച്ചറിഞ്ഞു. തന്റെ മകൾ തികച്ചും നിസ്സാരനായ ഒരു മനുഷ്യനെ വിവാഹം കഴിച്ചതിൽ അവർ കോപാകുലയായി. ഴിനുവിനോട്‌ ഉടനെ തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കല്പിച്ചു. (വേറെ ഒരു ഭാഷ്യത്തിൽ അവർ ഴിനുവിനെ വീണ്ടും അവൾ ചെയ്തിരുന്ന മേഘങ്ങൾ തുന്നുക എന്ന വിരസമായ പണി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തുടരാൻ കല്പിച്ചു എന്നാണ്.) തന്റെ ഭാര്യ പൊടുന്നനെ അപ്രത്യക്ഷയായതിൽ ന്യൂലങ് വളരെ ദുഃഖിതനായി. 

അവന്റെ കാള പൊടുന്നനെ സംസാരിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ന്യൂലങിന് ഭാര്യയുടെ അടുത്തെത്താൻ ഒരുപായം പറഞ്ഞു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ന്യൂലങിന് വേണമെങ്കിൽ തന്നെ കൊന്ന് തന്റെ വേഷത്തിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്താമെന്നായിരുന്നു ഉപായം. വേറെ വഴിയൊന്നും കാണാത്തതിനാൽ ന്യൂലങ് അതിനെ കൊന്ന് അതിന്റെ തോലെടുത്തണിഞ് തന്റെ രണ്ടു മക്കളെയും കൂട്ടി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. 

ഇതിനെക്കുറിച്ചറിഞ്ഞ ദേവത ക്രുദ്ധയായി തന്റെ തലയിലെ ഹെയർപിൻ എടുത്ത് ആകാശത്ത് ഒരു വര വരയ്ക്കുകയും ഈ വര ഒരു വീതിയുള്ള നദിയായ്ക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇരുവരെയും അവർ നദിയുടെ ഇരുകരകളിലുമാക്കി വേർതിരിച്ചു. ഈ നദിയാണ് ആകാശഗംഗ. ന്യൂലങ് ആൾട്ടയർ എന്ന നക്ഷത്രവും ഴിനു വേഗ എന്ന നക്ഷത്രവുമാണ്. ആകാശത്ത് ഈ രണ്ടു നക്ഷത്രങ്ങൾക്കുമിടയിലായിട്ടാണ് ആകാശഗംഗ. ഴിനു നദിയുടെ ഒരു കരയിലിരുന്ന് വിരഹവേദനയിൽ മേഘങ്ങളെ തുന്നിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നു. മറുകരയിലിരുന്ന് അവളെ ദുഃഖത്തോടെ വീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ രണ്ടു മക്കളെയും പാലിച്ചുകൊണ്ട് ന്യൂലങ് കഴിയുന്നു. (ബീറ്റ അക്വിലെ, ഗാമ അക്വിലെ എന്നിവയാണ് കുട്ടികൾ. ഇവയെ ഓൾട്ടയറിന്റെ ഇരുവശത്തുമായി ആകാശത്തു കാണാം. ഗരുഡൻ നക്ഷത്രരാശിയിലെ രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളാണിവ). എന്നാൽ വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ ലോകത്തെ മാഗ്പൈ പക്ഷികളെല്ലാം ഇവരിൽ അലിവു തോന്നി ആകാശഗംഗയ്ക്കു കുറുകെ പറന്നെത്തി ഇവർക്ക് സന്ധിയ്ക്കാനായി ഒരു പാലം തീർക്കും. ഈ പാലം ജായര നക്ഷത്രരാശിയിലെ ഡെനബ് നക്ഷത്രത്തിന് മുകളിലൂടെയാണ്. ഓരോ വർഷത്തിലെയും ഏഴാം മാസത്തിലെ ഏഴാം രാത്രിയിൽ മാത്രമാണ് ഇതു സംഭവിയ്ക്കുക.

ആചാരങ്ങൾ
ഗ്രന്ഥസൂചി
പുരാവൃത്തം
ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റുു അറിവുകൾ