രണ്ടാമതായി, ഈ പദാർത്ഥ രൂപങ്ങളെല്ലാം നിരന്തരം ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. അചേതനവും സചേതനവുമായ എല്ലാ വസ്തുക്കളും ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും ഭ്രമണം ചെയ്യുമ്പോൾ കല്ലിലും മണ്ണിലും തന്മാത്രകളിലെ അണുക്കൾ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ചലനം എന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ രൂപമാണ് എന്ന് പറയാം. ചലനം എന്നാൽ എന്താണ് എന്ന് പരിശോധിച്ചാൽ അത് 'സ്ഥലത്തിൽ' ഉള്ള പദാർത്ഥത്തിന്റെ മാറ്റമാണെന്ന് കാണാം. അതേ സമയം ചലനമെന്നുദ്ദേശിക്കുന്നത് എതെങ്കലും വസ്തുവിന്റെ മാറ്റം എന്ന് മാത്രമല്ല അർത്ഥമാക്കുന്നത് ; എല്ലാത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളെയുമാണ്. ചലനത്തിലുള്ള പദാർത്ഥത്തിന്റെ ഉല്പന്നമാണ് ഊർജ്ജം. ആശയങ്ങളും ചിന്തകളും വരെ ചലനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. അവ പ്രധാനമായും തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമാണ്.

രണ്ടാം തത്ത്വം
മൂന്നാം തത്ത്വം
വികാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ
വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ ഐക്യവും സംഘട്ടനവും