ചരിത്രത്തിലെ യേശുവിനു വേണ്ടിയുള്ള അന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണം ഷ്വൈറ്റ്സറെ വളരെ പ്രസിദ്ധനാക്കിത്തീർത്തു. യുവാവായിരിക്കെത്തന്നെ മുൻ‌നിരയിലെ ക്രൈസ്തവ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആയിടക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതഗതിയെ ആകെ മാറ്റിമറിച്ച ഒരു സംഭവം ഉണ്ടായി. ആഫ്രിക്കയിലെ ഫ്രഞ്ച് കോളനിയായ ഗാബോണിൽ ജനങ്ങൾ ഡോക്ടർമാരുടെ അഭാവം മൂലം വൈദ്യസഹായം കിട്ടാതെ വിഷമിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പാരീസ് മിഷനറി സമൂഹത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ വന്ന ലേഖനം വായിച്ചതായിരുന്നു അത്. ആ ലേഖനം ഷ്വൈറ്റ്സറെ വല്ലാതെ സ്വാധീനിച്ചു. ഗാബോണിൽ സേവനമനുഷ്ടിക്കാനായി, ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം പുനരാരംഭിച്ച് ഡോക്ടറായിത്തീരാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഷ്വൈറ്റ്സർ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു. സുഹൃത്തുക്കളിൽ പലരുടേയും ക്രിസ്തീയ പ്രതിബദ്ധതയുടെ ആഴമില്ലായ്മ അദ്ദേഹത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. ക്രൈസ്തവസ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചു എഴുതുകയും പ്രസംഗിക്കുകയും മാത്രം ചെയ്തിട്ടുള്ള തനിക്ക് അത് പ്രവർത്തിച്ചു കാണിക്കാൻ സമയമായി എന്നായിരുന്നു അവർക്കു അദ്ദേഹം കൊടുത്ത സമാധാനം. ഈ പ്രതിസന്ധിയിലത്രയും അദ്ദേഹത്തെ മനസ്സിലാക്കുകയും പിന്തുണക്കുക്കയും ചെയ്തത് 1898 മുതൽ പരിചയമുള്ള സുഹൃത്ത് ഹെലൻ ബ്രെസ്ലാവ് എന്ന യുവതിയായിരുന്നു.

മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ചേരാനായി അതിന്റെ കാര്യാലയത്തിൽ എത്തിയ മുപ്പതു വയസ്സുകാരനായ തന്നെ, നിവൃത്തിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അവിടത്തെ പ്രിൻസിപ്പൽ, മന:ശ്ശാസ്ത്രവിഭാഗത്തിലെ തന്റെ സഹപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളെ ഏൽപ്പിക്കുമായിരുന്നു എന്നു ഷ്വൈറ്റ്സർ പിന്നീടു പറഞ്ഞു. ഏതായാലും 1913-ൽ മുപ്പത്തിയെട്ടാം വയസ്സിൽ ഷ്വൈറ്റ്സർ വൈദ്യശാസ്ത്രപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. ഡിഗ്രി ലഭിക്കാൻ ആവശ്യമായ പ്രബന്ധത്തിനായി അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞടുത്തതും പുതുമയും പ്രകോപനവും ഒത്തുചേർന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. യേശുവിനെ മന:ശാസ്ത്രപരമായി വിലയിരുത്തുന്ന ആ പ്രബന്ധത്തിൽ (A Psychiatric Study of Jesus) യേശുവിനുന്റെ യുഗാന്ത വിശ്വാസം മനോവിഭ്രാന്തിയുമായി ബന്ധമുള്ളതായിരുന്നോ എന്നു അന്വേഷിക്കുകയാണ് അദ്ദെഹം ചെയ്തത്. യേശു മനോവിഭ്രാന്തി(Paranoia)യുടെ ഇരയായിരുന്നുവെന്ന് വാദിക്കുന്ന പല പഠനങ്ങളും അതിനടുത്തകാലത്ത് പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നു. അവക്കു മറുപടിയായിരുന്നു ഷ്വൈറ്റ്സറുടെ പ്രബന്ധം. മനോവിഭ്രാന്തിയല്ല, ദൈവം അയക്കുമെന്നു കരുതിയ രക്ഷയെ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന ദേശകാലങ്ങളുടെ സ്വാധീനമാണ് യേശുവിന്റെ യുഗാന്തബോധത്തിനു പിന്നിലുണ്ടയിരുന്നതെന്ന നിഗമനത്തിലാണ് ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം എത്തിച്ചേർന്നത്.

ആദ്യകാല സംഭാവനകൾ
യുദ്ധം, തടവ്
വിമർശനം, വിലയിരുത്തൽ
വഴിമാറ്റം