കേരളത്തിലെ ദളിത് കവയിത്രികളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനീയത മറിയാമ്മ ചേടത്തി നേടിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിലെ ജാതി വ്യവസ്ഥതിക്കെതിരായ ശക്തമായ പ്രഹരങ്ങളായിരുന്നു മറിയാമ്മ ചേടത്തി ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിച്ച എല്ലാ പാട്ടുകളും എന്ന് ഇപ്പോൾ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. “മറിയാമ്മ ചേടത്തി ഓർമ്മകളിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുത്ത വാമൊഴിക്കവിതയാണ് ‘എന്ത് ശുത്തി ഏത് ശുത്തി’ എന്നത്. ഭാരതീയ വർണ്ണ-ജാതി സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ മുഖത്തടിക്കുകയാണ് ഈ കവിത. അടിസ്ഥാന ജനതയുടെ പ്രതിരോധങ്ങളുടെ ചരിത്രസന്ധികൂടിയാണ് ഈ കവിത” എന്ന് കവിയും ചിന്തകനുമായ ഡോ. എം.ബി മനോജ് പറയുന്നു. 

സവർണ്ണജാതി സങ്കൽപ്പങ്ങളിലെ വീര നായകരെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുകയും ജാതീയതയെ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്ത ഇടത്തു നിന്നാണ് മറിയാമ്മച്ചേടത്തി കീഴാള/ദളിത് വീരനായകരെ ഓർത്തെടുക്കുന്നത്. ‘മാണിക്കംപെണ്ണ്’, ‘ചെങ്ങന്നൂരാതി’, ‘ചെങ്ങനൂമാണി’, ‘പാണ്ടിച്ചിരുത’ എന്നിങ്ങനെ ജാതിശ്രേണിയിലെ താഴറ്റത്തെ മനുഷ്യരുടെ പോരാട്ടങ്ങളുടെ പാട്ടുകളായിരുന്നു മറിയാമ്മച്ചേടത്തിയുടെ എല്ലാ പാട്ടുകളും. ദളിത് ജീവിതങ്ങളെ അനാവരണം ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ ഗാനങ്ങൾ. അതിന്റഎ തനത് ശൈലിയിൽ തന്നെ മറിയാമ്മച്ചേടത്തി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കുറിയാത്തങ്കരി തലേനാരി കേളച്ചങ്ങലം എന്നിവ ഇതിനുദാഹരണം. 

ദളിത് ആക്ടിവിസ്റ്റ്‌
സിനിമ
ജീവിതരേഖ
അദ്ധ്യാപികയെന്ന നിലയിൽ