അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ അധസ്തലത്തിലെ ഭൂരിഭാഗത്തും കാൽസിയമയ ഊസ് (calcareous) എന്ന സവിശേഷയിനം അടിവാണുള്ളത്. 5,000 മീറ്ററോളം താഴ്ചയിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഈയിനം ഊസിലെ കാൽസിയംകാർബൊണേറ്റ് അംശം ക്രമേണ ക്ഷയിച്ച് ചെങ്കളിമണ്ണ് (Red mud) ആയി പരിവർത്തിതമാവുന്നു. ജലമഗ്ന തടങ്ങളിൽ കാൽസിയമയ ഊസിലെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിലുള്ള ധൂളികൾക്കുപകരം റ്റെറോപോഡു(Pteropod)കളുടെ പുറന്തോടുകളും അവശിഷ്ടങ്ങളുമാണ് ബഹുലമായുള്ളത്. ഒച്ചുകൾ ഉൾപ്പെടെ സാവധാനം നീങ്ങുന്ന ജീവികളുടെ സമൂഹമാണ് റ്റെറോപോഡ് വിഭാഗത്തിൽപെട്ട ഗാസ്ട്രോപോഡുകൾ; ഇവയുടെ പുറന്തോടുകളുടെ ധാരാളിതയെ ആസ്പദമാക്കി ഈയിനം അടിവുകളെ റ്റെറോപോഡ് ഊസ് (Pteropod ooze) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. സിലികാസദൃശ കോശഭിത്തിയുളള ഏകകോശക സസ്യങ്ങളാണ് ഡയറ്റം. ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിലെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശീയ മേഖലകളിൽപെടുന്ന സമുദ്രാടിത്തട്ടിലാണ് ഡയറ്റം നിക്ഷേപങ്ങളുള്ളത്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ഡയറ്റം ഊസ് തീരെ ഇല്ല; എന്നാൽ പസിഫിക്കിന്റെ ഉത്തരാർധഗോള ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ നിതലതട(abyssal plane)ങ്ങളിൽ അഞ്ചിൽ മൂന്നു ഭാഗവും ചെളിമൂടിയതാണ്; ഊസുകൾ, ഗ്ളോബിജെറീന (Globigerina) തുടങ്ങിയവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശേഷയിനം ചെളിയാണ് അടിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. നാലിലൊരു ഭാഗത്തോളം മണൽ അടിഞ്ഞുകാണുന്നു. ശേഷം ഭാഗം ചരൽ, സമുദ്രജീവികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പുറന്തോടുകളും തുടങ്ങിയവയാൽ മൂടിയും അപൂർവമായി നഗ്ന ബസാൾട്ട് തലങ്ങളായും അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു. ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ ചെങ്കളിമണ്ണിന്റെ നേരിയ ആവരണം കാണപ്പെടുന്നതും വിരളമല്ല. ആഫ്രിക്കയുടെ പറ്റിഞ്ഞാറേ തീരത്തോടടുത്ത ഭാഗങ്ങളിലെ കടൽത്തറയിൽ വായൂഢ (airbone) നിക്ഷേപങ്ങൾ വൻതോതിൽ അടിഞ്ഞു കാണുന്നു. ശക്തമായ കാറ്റിൽപ്പെട്ട് മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് എത്തിപ്പെടുന്നവയാണിവ. അതുപോലെ ഉത്തരാർധഗോളത്തിലെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശീയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിമാനികളാൽ കരണ്ടെടുത്തു നീക്കപ്പെടുന്ന ശിലാപദാർഥങ്ങളും വൻതോതിൽ അടിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷമുള്ള ദശകങ്ങളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് അവസാദമാതൃകകൾ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ 20 മീ. നീളമുള്ളവവരെ ഉൾപ്പെടുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്മുദ്രത്തിലെ അഗാധതലങ്ങളിൽ അടിവുകളെ ഇളക്കിമറിക്കുവാൻ പോന്ന വിക്ഷുബ്ധ-പ്രവാഹങ്ങൾ (turbidity currents) സാധാരണമാണെന്ന സൂചനയാണ് ഈ അവസാദ നാളി (sediment core)കളിൽ നിന്നു ലഭ്യമായത്. 10,000 വർഷം മുൻപ് പ്ളീസ്റ്റോസീൻ യുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും ഇത്തരം അധതല വിക്ഷോഭങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു. അടിവുകളിൽ ഏതുഭാഗത്തും സമുദ്രീയ (pelagic) നിക്ഷേപങ്ങൾ കലർന്നിട്ടുണ്ടാവാമെന്നാണ് ഇതിൽനിന്നു വ്യക്തമാവുന്നത്. വിക്ഷോഭ (turbidity) ഫലമായി നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന അവസാദസഞ്ചയങ്ങളുടെ ഉപരിഭാഗത്ത് സമുദ്രീയനിക്ഷേപങ്ങളുടെ (pelagic deposits) നേരിയ ആവരണമുണ്ടായിരിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈയിനം അവസാദ സാമ്പിളുകളുടെ പഠനത്തിൽനിന്ന് കഴിഞ്ഞ രണ്ടു ദശലക്ഷം വർഷത്തിനിടയ്ക്കുണ്ടായ കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനങ്ങൾ, ഹിമയുഗങ്ങൾ, തപിത ഘട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നേടാനായിട്ടുണ്ട്. അവസാദ സാമ്പിളുകളിൽ അടങ്ങിയിരുന്ന ഫൊറാമിനിഫെറാ (foraminefora) ഇനത്തിലെ പ്ളവകങ്ങളുടെ പുറന്തോടുകൾ പരിശോധിച്ചും, അവയിൽ അതിശീതള ജലത്തിലും, സാമാന്യം ഉയർന്ന താപനിലയിലുളള വെള്ളത്തിലും വളർന്നുപെരുകുന്നവയെ വെവ്വേറെ തരംതിരിച്ചുമാണ് കാലഗണന ഉൾപ്പെടെയുളള പഠനങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത്. 1960-കളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അടിവുകളുടെ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് സൂക്ഷ്മ പഠനങ്ങൾക്കു വിധേയമാക്കുകയും ഏറ്റവും പ്രായംകൂടിയ അവസാദങ്ങൾ മിസോസോയിക് കല്പത്തിലേതാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ അടിവുകളിൽ സമുദ്രനിക്ഷേപങ്ങളുടെ പെരുപ്പത്തോത് ആയിരം വർഷത്തിൽ 1-2 സെ.മീ. ആണെന്ന് നിർണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകയിടങ്ങളിൽ ഇതിൽ എത്രയോ മടങ്ങ് അധികമായി നിക്ഷേപണമുണ്ടായെന്നും വരാം; വിക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്യതിയാനം ഉണ്ടാവുന്നത്.

അവസാദങ്ങൾ
ഗവേഷണ - പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ
അധസ്തല പ്രകൃതി
കാലാവസ്ഥ