അയിത്താചാരം മൂലം ദളിതരുടെ മക്കളെ ചേർക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച സ്കൂളുകളിൽ അവരെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിനു ആനന്ദതീർത്ഥൻ പരിശ്രമിച്ചു. അക്കാലത്ത് ജാതിയുടെ പേരിൽ ആൾക്കാരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അവരുടെ പേരുകളിൽ നിന്നായിരുന്നു. അത്തരം പേരുകൾ മാറ്റി ഉന്നത ജാതിക്കാർ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യൻ, വേലായുധൻ, പ്രഭാകരൻ തുടങ്ങിയ പേരുകളും, അവയ്ക്കൊപ്പം നമ്പ്യാർ, ശർമ്മ, പ്രഭു, മാരാർ തുടങ്ങിയ പേരുകളും അവർക്കു നൽകി. അദ്ദേഹം വെള്ളൂര്‍, കണ്ടോത്ത്, കുഞ്ഞിമംഗലം, ഒദയമ്മാടം, ചെറുകുന്ന്, കല്യാശ്ശേരി, പാപ്പിനിശ്ശേരി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ സ്കൂളുകളിൽ മേൽ ജാതിക്കാരുടെ വിലക്കുകളും, എതിർപ്പുകളും മറികടന്ന് ദളിത് കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നേടിക്കൊടുത്തു.

ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ മുന്നോടിയായി എ.കെ.ജിയുടെയും, കെ.പി.ഗോപലന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ജാഥയിൽ സ്വാമി ആനന്ദ തീർത്ഥനും പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഉത്തരകേരളത്തിൽ സവർണ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലും, അവർണ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിലും ദളിതർക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനും, ആരാധിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി നിരവധി പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ആനന്ദതീർത്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകി. പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം, മാടായിക്കാവ്, പയ്യന്നൂർ സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം, രാമവില്യം കഴകം തുടങ്ങി നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമഫലമായി ആരാധനാസ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചു. കുഞ്ഞിമംഗലം അണീക്കര പൂമാലഭഗവതിക്കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനെത്തിയ ദളിതരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വാമിക്കും മർദ്ദനമേറ്റു. അക്കാലത്ത് വിവേചനം കേവലം അമ്പലങ്ങളിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല. ജാതിയടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവേചനം നിലനിന്നിരുന്ന കുളം, കിണർ, പൊതുവഴി, ചായക്കട, ബാർബർഷോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം അവ അവസാനിപ്പിക്കുവാൻ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചു. ഗുരുവായൂർ ഊട്ടുപുരയിൽ ബ്രാഹ്മണർക്കു മാത്രമായി നൽകിയിരുന്ന സദ്യ എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ലഭിക്കുന്നതിനായി സ്വാമി അഞ്ചു ദിവസം സത്യാഗ്രഹമിരുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ഇപ്പോൾ എല്ലാവർക്കും സദ്യനൽകി വരുന്നു.

കേരളത്തിനു പുറത്ത് കർണ്ണാടകയിലും, തമിഴ്‌നാട്ടിലും ഇദ്ദേഹം അയിത്തോച്ചാടനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്

ബാല്യം,വിദ്യാഭ്യാസം
സന്യാസത്തിലേക്ക്
ദുരാചാരങ്ങൾക്കെതിരെ
ശ്രീനാരായണ വിദ്യാലയം