ഹിമയുഗത്തിന്റെ അന്ത്യത്തോടെ മാമോത്തുകൾ മിക്കവാറും അന്യം നിന്നിരുന്നു. ഈ വംശനാശത്തിന് ഒരു പൂർണ്ണ വിശദീകരണം ഇനിയും ലഭ്യമല്ല. എന്നിരുന്നാലും വ്രാങ്കൽ ദ്വീപസമൂഹങ്ങളിൽ (Wrangel Island) കാണപ്പെട്ടിരുന്ന കുള്ളൻ മാമോത്തുകൾക്ക് 1700 മുതൽ 1500 BC കാലയളവിലാണ് വംശനാശം സംഭവിച്ചത് എന്നതിന് തെളിവുകൾ ഉണ്ട്.

മാമോത്തുകളുടെ വംശനാശം, കാലാവസ്ഥാ പരിണാമങ്ങൾ കൊണ്ടാണൊ അതോ മനുഷ്യന്റെ വേട്ടയാടൽ കൊണ്ടാണോ എന്നത് ഇന്നും വിവാദ വിഷയമായി തുടരുന്നു. മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം ഇവയുടെ വംശനാശം ഒരു പകർച്ചവ്യാധി കാരണമായിരുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു.

American Institute of Biological Sciences (Bioscience, April 2006, Vol. 56 No. 4, pp. 292-298) ജീവനുള്ള ആനകളിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ പുതിയ വിവരങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മനുഷ്യന്റെ വേട്ടയാടൽ മാമോത്തുകളുടെ വംശനാശത്തിന് പ്രധാന കാരണമായിരുന്നില്ലെങ്കിലും അത് ഒരു സുപ്രധാന ഘടകം തന്നെയായിരുന്നു എന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. "ഹോമോ ഇറക്റ്റസുകൾ" മോമോത്ത് മാംസം 1.8 മില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

അതേ സമയം American Institute of Biological Sciences അതിന്റെ പഠനങ്ങളിൽ ചത്തുവീണതും തുടർന്ന് മറ്റ് ആനകളാൽ ചവുട്ടിഞെരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ആനയുടെ എല്ലുകളിൽ അറുക്കലിനോട് സാമ്യമുള്ള അടയാളങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടതായി രേഖപെടുത്തുന്നു. ഇത് മുൻ കാലങ്ങളിൽ പുരാണവസ്തുശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരാൽ വേട്ടയാടപ്പെട്ടവയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

റഷ്യയിലെ വ്രാങ്കൽ ദ്വീപസമൂഹങ്ങളിലെ (Wrangel Island) കുള്ളൻ മാമോത്തുകളുടെ നിലനിൽപ്പിന് കാരണം ആ ദ്വീപുകൾ വളരെ അപ്രാപ്യവും നവീന ശിലായുഗത്തിന്റെ ആ‍രംഭത്തിൽ തന്നെ ആൾതാമസമില്ലാതായി തീർന്നതും ആയിരുന്നു. 1820 കളിൽ അമേരിക്കൻ സമുദ്രയാത്രികർ കണ്ടുപിടിക്കുന്നത് വരെ ഈ ദ്വീപ് ആധുനിക ലോകത്തിന് അജ്ഞമായിരുന്നു. സമാന തരത്തിലുള്ള രൂപ പരിണാമം അല്പം നേരത്തെ തന്നെ കാലിഫോർണിയയുടെ അടുത്തുള്ള ചാനൽ ദ്വീപുകളിലുള്ള മാമോത്തുകൾക്ക് സംഭവിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ മൃഗങ്ങൾ അമേരിക്കയിലെ നവീന ശിലായുഗവാസികളാൽ കൊല്ലപെട്ടിരിക്കാനാണ് കൂടുതൽ സാദ്ധ്യത.

2006, ഓഗസ്റ്റ് 14 ന് ഒരു പറ്റം ഗവേഷകർ വളരെ മുമ്പെ അന്യം നിന്ന് പോയ രോമകുപ്പായക്കാരായ മാമോത്തുകളുടെ ഒരു സങ്കരയിനത്തെ വംശനാശത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ച് കൊണ്ട് വരാനുള്ള സാധ്യതകൾ ഉണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആൺ മാമോത്തുകളുടെ മരവിപ്പിച്ച് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ബീജങ്ങൾ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ അണ്ഡങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കാനാവുമെന്നും അത് വഴി ഒരു മാമോത്ത്-ആന സങ്കരയിനത്തേ ജനിപ്പിക്കാനാവുമെന്നും അവർ വിശദീകരിക്കുന്നു..

ഐതിഹ്യം
മാമോത്തുകളും നിഗൂഢജന്തുശാസ്ത്രവും
വംശനാശം
സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ജനിതകമായ തെളിവുകൾ