അധ്യാപനത്തോടൊപ്പം ജനസേവനത്തിനും അദ്ദേഹമവസരം കണ്ടിരുന്നു. ഇമാം ശഅ്റാനി(റ) മഹാന്റെ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ എഴുതുന്നു:
“ജലാലുദ്ദീൻ മഹല്ലി(റ) തന്റെ പ്രദേശത്തെ വൃദ്ധന്മാർക്കും സേവനം ചെയ്തിരുന്നു. അങ്ങാടിയിൽ നിന്നും അവർക്കാവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ വാങ്ങിക്കൊണ്ടു വരും. അധ്യാപനത്തിന് ഇടയിൽ ആരെങ്കിലും വന്ന് വല്ല സഹായവും ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ അധ്യാപനം നിർത്തി ആ കാര്യം നിർവഹിക്കാൻ പോവും. ഒരിക്കൽ ക്ലാസ് നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ഒരു വൃദ്ധ വന്ന് അൽപം എണ്ണ തരാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഉടനെ എഴുന്നേറ്റു. അപ്പോൾ പഠിതാക്കൾ ചോദിച്ചു: ഒരു വൃദ്ധ വന്നു പറഞ്ഞതിനാണോ ഗുരുനാഥൻ അദ്ധ്യാപനം നിർത്തിവെക്കുന്നത്? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അതേ. അവരുടെ ആവശ്യമാണ് നിങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തേക്കാൾ മുൻഗണനയർഹിക്കുന്നത്.’
നാട്ടിലെ വൃദ്ധർക്ക് സേവനം ചെയ്യാൻ പോവുമ്പോൾ നഗ്നപാദനായാണ് അദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുക. ഭൂമി ശുദ്ധമാണല്ലോ എന്നദ്ദേഹം പറയുകയും ചെയ്യും. മഴയും നല്ല തണുപ്പുമുള്ള രാത്രികളിൽ അദ്ദേഹം പുറത്തിറങ്ങും. എന്നിട്ട് വീടുകൾക്കരികെ ചെന്ന് വിളിച്ചു ചോദിക്കും: ആർക്കെങ്കിലും തീ വേണോ, ഞാൻ കൊണ്ടുതരാം. വൃദ്ധർ താമസിക്കുന്ന ഓരോ വീടരികിലും ഇങ്ങനെ ചുറ്റിക്കറങ്ങും.
ശിഷ്യന്മാരായ ശൈഖ് മഖ്ദിസിയും ശൈഖ് ജൗജരിയും ഒരിക്കൽ ഉസ്താദിനോട് ചോദിച്ചു: എണ്ണ വാങ്ങലിനും തീ കൊണ്ടുകൊടുക്കുന്നതിനും ഞങ്ങൾ അറിവ് പകർന്നു തരുന്നതിനേക്കാൾ നിങ്ങളെങ്ങനെയാണ് മുൻഗണന നൽകുക? ഉടൻ വന്നു ഇമാമിന്റെ മറുപടി: പതിതരെ തുണക്കുന്നതിലാണ് സംതൃപ്തി. ആവശ്യക്കാരന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റുമ്പോൾ സന്തോഷമുണ്ടാവും. ആ സന്തോഷം നമ്മിലേക്കു കൂടി പ്രസരിക്കും. അത് നിങ്ങൾക്ക് രണ്ടുപേർക്കും ഞാൻ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷത്തേക്കാൾ വലുതാണ്.
ഒരു വൃദ്ധക്ക് റൊട്ടിക്ക് മാവ് പാകപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുന്ന മഹല്ലി(റ)നെ കണ്ടപ്പോൾ ശിഷ്യൻ അതേക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ഇമാമിന്റെ മറുപടി: നാം നമ്മുടെ ആയുസ്സ് മുഴുവനും ഇൽമിൽ വ്യാപരിച്ചുതീർത്തു. എന്നാൽ അതിൽ അപകട സാധ്യതയേറെയാണ്. അറിവ് കൊണ്ടുള്ള അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നവർ വളരെ വിരളം. മരണാനന്തരം സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ട പണ്ഡിതരിൽ തന്റെ ഇൽമ് കാരണമായി പാപമോചനം ലഭിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞവർ വളരെ കുറച്ചേയുള്ളൂ. കാരണം ഇൽമിൽ ലോകമാന്യം, പ്രശസ്തിമോഹം തുടങ്ങിയ ദുർഗുണങ്ങൾ വരാമല്ലോ. പക്ഷേ, ഇത്തരം ജനസേവന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അതത്രതന്നെ വരില്ല. ഒരുപക്ഷേ, ഇതുകാരണമാവും അല്ലാഹു നമുക്ക് പാപ്പം പൊറുത്തു തരിക .
ഉപജീവനത്തിനായി കച്ചവടം നടത്തുകയും ലളിത ജീവിതം നയിക്കുകയും ചെയ്തു അദ്ദേഹം. മുഹമ്മദ് നബി(സ്വ)യുടെ നിർദ്ദേശം പോലെ വ്യാപാരത്തെ ക്രമീകരിച്ചു. അധ്യാപനത്തിനിടയിലും പ്രഭാതങ്ങളിൽ വ്യാപാരത്തിന് സമയം നിശ്ചയിച്ചത് നബി(സ്വ)യുടെ, "ഭക്ഷണം തേടുന്നതിൽ നിങ്ങൾ പ്രഭാത്തിലേ ഏർപ്പെടുക, കാരണം പ്രഭാതങ്ങളിൽ ചെയ്യുന്ന കൃത്യങ്ങളിൽ ബറകത്തും വിജയവുമുണ്ട്" എന്ന ഹദീസിന്റെയടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് ഇമാം തന്നെ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇമാം ശഅ്റാനി(റ) എഴുതുന്നു: ഇമാം തൻരെ കച്ചവടപീടിക വെളുപ്പാൻ കാലത്തേ തുറക്കും. എന്നിട്ട് തുണി വിൽപന നടത്തും. ഇത്ര നേരത്തെ കട തുറക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്നവരോടദ്ദേഹം പറയും: "ഞാൻ പ്രഭാതത്തിലേ വിൽപന നടത്തുന്നത് നബി(സ്വ)യുടെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ഫലം എനിക്കും ലഭിക്കണമെന്ന നിലയിലാണ്. ഭക്ഷണാന്വേഷണം രാവിലെയാക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടി പ്രവാചകർ(സ്വ) ദുആ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവിടുത്തെ ദുആ സ്വീകരിക്കപ്പെടാതിരിക്കില്ല". അങ്ങനെ ഉച്ചവരെ വിൽപന നടത്തും. പിന്നെ കട അടച്ച് മദ്റസതുൽ മുഅയ്യിദിയ്യയിലും മറ്റും ദർസ് നടത്താൻ പോവും .

സാമൂഹിക സേവനം
വിദ്യാഭ്യാസം
തഫ്സീർ ജലാലൈനി
കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്