അകശേരുകികളുടെ ഫോസിലുകളിൽ എക്കൈനൊഡെർമാറ്റയുടെ ഫോസിലുകൾക്ക് പ്രത്യേകപ്രാധാന്യമുണ്ട്. സമുദ്രവുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഫോസിലുകളുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും എക്കൈനൊഡെർമാറ്റയുടെ ഫോസിൽ‌‌രൂപങ്ങൾ എല്ലാംതന്നെ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്നാണ് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. കാംബ്രിയൻ കാലഘട്ടം മുതൽ ടെർഷ്യറി ഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനം‌‌വരെയുള്ള ഫോസിലുകളിൽ എക്കൈനൊഡെർമാറ്റയുടെ ഫോസിലുകൾ സുലഭങ്ങളായിരുന്നു. ചില പാറകൾ മുഴുവനായും ഈ ഫോസിലുകളാൽ രൂപപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഫോസിലുകളുടെ പഠനങ്ങളിൽ നിന്നും ലോകത്തിന്റെ മിക്കവാറും എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളിലും ഇവ വസിച്ചിരുന്നതയി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ആധുനിക എക്കൈനോഡേമുകളെ ഫെസഫിക്കിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുള്ള മാറിയാനാട്രെഞ്ചിന്റെ 10,710 മീ. ആഴത്തിൽനിന്നും കുഴിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 4000 മീ. മുതൽ ഇവ സാധാരണമായിരുന്നു. വളരെ പഴയ ഫോസിലുകളെ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിൽനിന്നും കണ്ടെത്തുക അത്ര എളുപ്പമല്ല.

കാത്സ്യമയ ശരീരഭാഗങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം മൂലം എക്കൈനോഡേമുകൾ ഫോസിലുകളായി കേടവാതെ പരിരക്ഷിക്കപ്പെടാൻ സൗകര്യമുള്ളവയാണ്. ജീവാശ്മീയപഠനങ്ങളിൽ ഇവയുടെ ഫോസിലുകളുടെ വൈവിധ്യത്തെ പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു യാതൊരു അകശേരുകിയിലും എക്കൈനോഡേമുകളിൽ കണ്ടുവരുന്നതുപോലെയുള്ള അസ്ഥിഭാഗങ്ങളുടെ ധരാളിത്വം കാണപ്പെടുന്നുമില്ല.

ചലനം
പ്രാധാന്യം
ജലസം‌‌വഹനീവ്യൂഹം
ഫോസിലുകൾ