ഉല്പത്തിപ്പുസ്തകത്തിലെ 'മാനഹാനി'-യുടെ കഥക്കു ശേഷം എബ്രായബൈബിളിൽ ദീന കടന്നുവരുന്നതേയില്ല. എങ്കിലും പിൻകാലങ്ങളിൽ യഹൂദവ്യാഖ്യാതാക്കൾ ദീനയുടെ കഥയെ കൗതുകകരമായ വിശദാംശങ്ങൾ മെനഞ്ഞുചേർത്തു പെരുപ്പിച്ചു. ദീന അമ്മ ലെയായുടെ ഗർഭത്തിൽ ഉത്ഭവിച്ചത് ആൺകുഞ്ഞായാണെന്നും തന്റെ പുത്രസമ്പത്തിന്റെ പെരുക്കം, അതേവരെ ഒരുകുഞ്ഞുപോലും ലഭിച്ചിട്ടില്ലാതിരുന്ന സഹോദരി റാഹേലിന് അപമാനമാകുമെന്ന ചിന്തയിൽ ലെയാ നടത്തിയ പ്രാർത്ഥനയിൽ കുഞ്ഞ് പെണ്ണായി മാറിയതാണെന്നും പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യഹൂദമനീഷി റാശി പറഞ്ഞു. മെസപ്പൊട്ടെമിയയിൽ നിന്ന് സമ്പത്തും പരിവാരങ്ങളുമായി മടങ്ങിവന്ന യാക്കോബ്, വഴിമദ്ധ്യേ സഹോദരൻ എസ്സാവുമായുണ്ടായ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ദീനയെ ഒളിച്ചുവച്ചു എന്നും മദ്ധ്യയുഗങ്ങളിലെ യഹൂദലേഖകന്മാർ കരുതി. സഹോദരൻ മകളെ മോഹിച്ചെങ്കിലോ എന്നു യാക്കോബ് ഭയപ്പെട്ടത്രെ. എന്നാൽ യക്കോബിന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയെ റബൈമാർ ശരിവച്ചില്ല. മകളെ സ്വന്തം ബന്ധുവിനുതന്നെ യഥാസമയം വിവാഹം കഴിച്ചുനൽകാനും അതുവഴി അയാളെ നല്ലവനാക്കുവാനുമുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയ യാക്കോബിനു കിട്ടിയ ശിക്ഷയാണു ദീനയുടെ ദുരന്തമെന്നു യഹൂദരചാനാസഞ്ചയമായ താൽമുദ് കുറ്റപ്പെടുത്തി. ദീന മരിച്ച് കാനാൻദേശത്ത് സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടെന്നും സെച്ചെമുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ അവൾക്ക് ഒരു മകൻ ജനിച്ചിരുന്നെന്നും റബൈനികലിഖിതങ്ങൾ പറയുന്നു. പിന്നീട് ക്ഷാമത്തെ അതിജീവിക്കാൻ ഈജിപിതിലേക്കു പോയ യാക്കോബിനും സന്തതികൾക്കുമൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ശാവൂൽ എന്നയാൾ ദീനയുടെ മകനായിരിക്കാമെന്ന് റാശി കരുതി.

കുറിപ്പുകൾ
നോവൽ
വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ
വിശദീകരണം