യുദ്ധാനന്തരകാലഘട്ടത്തിലെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒരു സംഭവവികാസം അന്താരാഷ്ട്രസംഘടനകളുടെ ആവിർഭാവമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനാണയനിധി (International Monetary Fund), ലോകബാങ്ക് (International Bank for Reconstruction and Development), ഗാട്ട് (GATT-General Agreements on Tariff and Trade) എന്നിവ അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യപുരോഗതിക്ക് വിലയേറിയ സംഭാവനകൾ നല്കിയിട്ടുണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ചും ഗാട്ട്കരാർ. ഈ കരാറിലെ മൌലികതത്ത്വങ്ങൾ ഇവയാണ്: (1) അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യം വിവേചനാപരമാക്കരുത്; (2) പരിമാണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കഴിയുന്നതും ഉപേക്ഷിക്കുക; (3) അഭിപ്രായഭിന്നതകൾ കൂട്ടായ ചർച്ചകൾമൂലം പരിഹരിക്കുക. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ, രാജ്യാന്തരവാണിജ്യത്തിന്റെ നല്ലനടത്തിപ്പിനുളള ഒരു പ്രാഥമികനിയമസംഹിതയായി ഈ കരാറിനെ കണക്കാക്കാം; ഇപ്പോൾ ഗാട്ട് നിലവിലില്ല. ഗാട്ടിന്റെ ഉറുഗ്വേവട്ടചർച്ചകളിലൂടെ ഗാട്ട് കരാറിൽ 1995-ൽ രൂപംകൊണ്ട ലോകവ്യാപാര സംഘടന (WTO-World Trade Organisation) ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരമോന്നതസമിതിയാണ്. ഭൂരിപക്ഷം രാജ്യങ്ങളും ലോകവ്യാപാര സംഘടനയിൽ അംഗമായതോടെ അതിന്റെ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളുമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. 149 രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ന് ഡബ്ളിയു.ടി.ഓയിൽ അംഗങ്ങളാണ്.
അന്തർദേശീയതലത്തിൽ വിവിധചരക്കുകളെ സംബന്ധിച്ചും കരാറുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും വിലയിലുണ്ടാകുന്ന ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളെ നിയന്ത്രിച്ച് ലോകവിപണികളിൽ സ്ഥിരത കൈവരുത്തുക എന്നുള്ളതാണ് ഈ രാജ്യാന്തര ഉത്പന്ന ഉടമ്പടി (International Commodity Agreements)കളുടെ ലക്ഷ്യം. ഗോതമ്പ്, കാപ്പി, പഞ്ചസാര, ടിൻ എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ചാണ് ഇപ്രകാരമുള്ള കരാറുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്കും അന്താരാഷ്ട്രകരുതൽ ശേഖരം (Buffer stock) ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതേ കാലയളവിൽതന്നെ പ്രാദേശികതലത്തിലും വിവിധ വാണിജ്യച്ചേരികൾ രൂപംകൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. യൂറോപ്യൻ പൊതുവിപണി (European Common Market -1958) യൂറോപ്യൻ സ്വതന്ത്രവ്യാപാരസംഘടന (European Free Trade Association-1960), ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ സ്വതന്ത്രവ്യാപാരമേഖല (Latin American Free Trade Area -1962), മധ്യഅമേരിക്കൻ സാമ്പത്തികോദ്ഗ്രഥന ഉടമ്പടി (Treaty for Central American Economic Intergration 1962), അറബ് കോമൺ മാർക്കറ്റ് (Arab Common Market -1964), അസോസിയേഷൻ ഒഫ് സൌത്ത് ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യൻ നേഷൻസ് (Association of South East Asian Nations-ASEAN-1967), ഗൾഫ് കോ-ഓപ്പറേഷൻ കൌൺസിൽ (Gulf Co-operation Council-1981) തുടങ്ങിയവ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ്. അംഗരാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരനിയന്ത്രണങ്ങളും ഇറക്കുമതിച്ചുങ്കങ്ങളും ക്രമേണ നിർത്തലാക്കി. ഒരു പൊതുവിപണി ഏർപ്പെടുത്തുകയും മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുമായുള്ള വാണിജ്യബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു പൊതുനയം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നുള്ളതാണ് ഇവയുടെ സാമാന്യലക്ഷ്യം.

വിദേശവാണിജ്യവും ദേശീയസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും
അന്താരാഷ്ട്രസംഘടനകൾ
വ്യാപാരഗതിയിലുണ്ടായ വ്യതിയാനങ്ങൾ
സാമ്പത്തികപുരോഗതിയിലുണ്ടാകുന്ന വ്യതിയാനങ്ങൾ