കേരള സമൂഹത്തിലും സമ്പദ്ഘടനയിലും ഇപ്പോളുണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാറ്റത്തിൽ മാമൂൽ വിട്ട ഇടപെടലുകളനിവാര്യമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുകയാണ്.

1. പരിസ്ഥിതി തകർച്ചയാണ് പ്രധാനം. 1970-1980കളിലൊക്കെ സൈലന്റ്‌വാലിപോലുള്ള വലിയ പദ്ധതികൾക്കെതിരെ ഒരു പ്രദേശത്ത് കേന്ദ്രീകരിച്ച പ്രശ്‌നമായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രശ്‌നമില്ലാത്ത ഒരു പഞ്ചായത്തുപോലും കേരളത്തിലില്ല. മാലിന്യവർധന, പ്രകൃതി വിഭവ കയ്യേറ്റം, ജലദൗർലഭ്യം, വന നശീകരണം എന്നിവയെക്കെ മാറി മാറി ഏതാണ്ടെല്ലായിടത്തും പ്രശ്‌നമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

2. നെൽവയലുകളും തണ്ണീർത്തടങ്ങളും നികത്തുന്നതും, മാലിന്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങളും മനുഷ്യപ്രകൃതി ബന്ധത്തിന്റെ താളം തെറ്റിക്കുന്നു.

3. കേരളത്തിൽ വൃദ്ധജന അനുപാതം കൂടി വരികയാണ്. ഇപ്പോൾ 60 വയസ്സ് കഴിഞ്ഞവർ 15%ത്തോളം വരും. 2030ഓടെ ഇത് നാലിലൊന്നോളമാകും. ഇത് ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങളിൽ പുതിയ മുൻഗണനകളനിവാര്യമാക്കുന്നു. 

4. അസമത്വം കൂടിവരുന്നത് ഇന്നത്തെ കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു സമസ്യയാണ്. 2004ൽ കേരള പഠനത്തോടെയാണ് ഇക്കാര്യം പ്രധാന ചർച്ചയാകുന്നത്. വർധിച്ചുവരുന്ന സാമ്പത്തിക അസമത്വം, വിദ്യാഭ്യാസം, ചികിത്സ, വീട് തുടങ്ങിയ എല്ലാരംഗങ്ങളിലും പ്രകടമായിരിക്കുന്നു. 

5. സാമൂഹികസൂചികകൾക്കനുസരിച്ച ജീവിതഗുണത കേരളത്തിലെ കുടുംബങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന നിരീക്ഷണങ്ങളുണ്ട്. വർധിച്ച മദ്യപാനം, രോഗം, അപകടം എന്നിവയൊക്കെയാണ് ഈയൊരവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണം. ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങളുടെ പ്രചരണ നിരക്ക് ഇൻഡ്യയിലേതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. 

6. കുറഞ്ഞ വ്യവസായവത്കരണം, കൂടിയ നഗരവത്കരണം. ഇത് നഗര ജീവിതത്തിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളില്ലാത്ത സ്ഥിതിക്കിടയാക്കുന്നു. 

7. തൊഴിൽ തേടി ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ കേരളത്തിലെത്തുന്നു. ഇതൊരു അനിവാര്യതയായി മാറുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ തൊഴിലാളികൾക്ക് മാനുഷിക പരിഗണനയോടെയുള്ള ജീവിതം ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കടമയായി മാറുന്നു. 

8. ഭൂഉടമസ്ഥതയിലെ കേന്ദ്രീകരണം വീട് വെക്കാൻപോലും സ്ഥലം ഇല്ലാതാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഭൂമി ഇന്നൊരു അപൂർവ്വ ക്രയവിക്രയ ഉപാധിയാണ്. ദരിദ്രർക്ക് ഭൂമി വിൽക്കേണ്ടിവരുന്നതിനാൽ സമ്പന്നരിൽ ഭൂമി കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ഇത് പലതരം സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയാക്കുന്നു. 

9. നവലിബറൽ നയങ്ങൾ, തുറന്ന കമ്പോളം, കാലാവസ്ഥാമാറ്റം എന്നിവയൊക്കെ ഉയർത്തുന്ന ഭീഷണികളും പ്രതിരോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 

10. ഗൾഫിൽ നിന്നുവരുന്ന പണം മുകളിൽ പറഞ്ഞ പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമെന്നോണം കാര്യമായി എത്തുന്നില്ല. ഊഹക്കച്ചവട പ്രധാനമായി ചെലവാക്കുന്നു. ഇത് പരിസ്ഥിതിയിൽ വരെ പുതിയ പ്രശ്‌നങ്ങൾക്കിടയാക്കുന്നു. 

11. ദളിത്ആദിവാസി ജീവിതം അവർക്കായി ചെലവാക്കുന്ന പണവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഇന്നും തികഞ്ഞ പരാജയമാണ്. 

12. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളൊക്കെ ഏറിയും കുറഞ്ഞും വരുമ്പോഴും അവയെ സമ ഗ്രതയിൽ കണ്ടുകൊണ്ടുള്ള ഒരു വികസന നയം രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

പുതിയ സമസ്യകൾ
പരിമിതികൾ
നേട്ടങ്ങൾ
ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള രേഖ