വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കൻ അതിർത്തിയിലെ രണ്ടു നദികൾ കൃഷ്ണയും പോഷകനദിയായ തുംഗഭദ്രയും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാകവചങ്ങളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു ഈ നദികൾക്കിടയിലെ റെയിച്ചൂർ തുരുത്ത് (doab) അത്യന്തം തന്ത്രപ്രാധാന്യമുളള സ്ഥലമായി ഭവിച്ചു. റെയിച്ചുരിന്റെ ആധിപത്യത്തിനുവേണ്ടി വിജയനഗരരാജാക്കൻമാരും ബാഹ്മനി- ഡക്കാൻ സുൽത്തനത്തുകളും തമ്മിൽ നിരന്തരം സംഘർഷങ്ങളുണ്ടായി. റെയിച്ചുർ തുരുത്ത് വീണ്ടടുക്കാൻ കൃഷ്ണദേവരായർ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഫെരിഷ്തയും നുനെസും നല്കുന്നുണ്ട്.

=വിജയനഗരം: തലസ്ഥാന നഗരി =

അതി വിശാലമായ തലസ്ഥാന നഗരി വിജയനഗരത്തെപ്പറ്റി 1336-ൽ എഴുതപ്പെട്ട ശിലാലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശമുണ്ട്.കർണാടകയിലെ ഹംപിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും ഈ നഗരിയുടെ ചരിത്രാവശിഷ്ടങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. 1378-ൽത്തന്നെ നഗരി അത്യന്തം പൊലിമയുളളതായിരുന്നുവെന്ന് ഫെരിഷ്ത പറയുന്നു. തുംഗഭദ്രാതീരത്ത് ഹേമകുണ്ഡ മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന നഗരിയുടെ ചുറ്റളവ് അറുപതു മൈലാണെന്ന് 1420-21-ൽ വിജയനഗരം സന്ദർശിച്ച കോണ്ടിയും ഇരുപത്തിനാലു മൈലാണെന്ന് ഫ്രഡറിക്കും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 
1440-കളിലെത്തിയ റസ്സാക്ക് കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ നല്കുന്നു.നഗരത്തിനു ചുറ്റും ഏഴു കന്മതിലുകളുണ്ട് ഏഴാം കോട്ടക്കകത്താണ് രാജകൊട്ടാര സമുച്ചയം. ഒന്നാം കോട്ടയുടെ തെക്കും വടക്കുളള വാതിലുകൾ തമ്മിലുളള ദൂരം രണ്ടു പർസാങ് (ഏട്ടുമൈൽ ) ആണ്.ഒന്നും രണ്ടും മൂന്നും കോട്ടമതിലുകൾക്കിടയിലുളള സ്ഥലങ്ങളിൽ കൃഷിയും വീടും തോട്ടങ്ങളുമുണ്ട്. മൂന്നുമുതൽ ഏഴുവരേയുളള കോട്ടമതിലുകൾക്കിടയിൽ കടകളും ബാസാറുകളു വസതികളുമുണ്ട്. ഏഴാം മതിലിനകത്ത് രാജകൊട്ടാരത്തിനു ചുറ്റുമായി സ്വർണവും രത്നങ്ങളും വിൽക്കുന്ന നാലു വലിയ മാർക്കറ്റുകളുണ്ട്. റോസാപ്പൂക്കൾ സുലഭമായിരുന്നത്രെ. ഒമ്പതു ദിവസം നീണ്ടു നില്ക്കുന്ന ദസ്സറ ആഘോഷത്തെപ്പറ്റിയും റസ്സാക്ക് പറയുന്നുണ്ട്. 
കൃഷ്ണദേവരായരുടെ വാഴ്ചക്കാലത്ത്, വിജയനഗരം അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ സന്ദർശകനായെത്തിയ ഡൊമിംഗോ പയസും,പതിമൂന്നു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം വന്നെത്തിയ നുനിസും തടാകങ്ങളേയുംയും നീർച്ചാലുകളേയും ഉദ്യാനങ്ങളേയും പറ്റി വിശദമായി എഴുതുന്നു.

=ഭരണ സംവിധാനം=
വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിൽ വംശാധിഷ്ഠിതമായ രാജഭരണമാണ് നിലവിലിരുന്നത്. അധികാരം രാജാവിൽ കേന്ദ്രീകൃതമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇടക്കിടെ രാജവംശങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ദുർബലരായ ഭരണകർത്താക്കൾക്ക് സ്ഥാനഭൃംശം സംഭവിച്ചു. സംഗമ വംശത്തിനും തുടർന്നു വന്ന ശാലുവ തുളുവ വംശജർക്കും ആഭ്യന്തര കലാപങ്ങൾ നിരന്തരം നേരിടേണ്ടി വന്നു. സാമ്രാജ്യം പ്രവിശ്യകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഓരോ പ്രവിശ്യയുടെ ഉന്നതാധികാരി യുവരാജാക്കൻമാരോ രാജാവിന് ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ സൈനിക മേധാവികളോ പ്രഭുക്കൻമാരോ ആയിരുന്നു. പ്രവിശ്യകൾ വീണ്ടും ഉപപ്രവിശ്യകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.ഇവയുടെ ഭരണകർത്താക്കൾ നായക എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഭരണ സംവിധാനത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഘടകം ഗ്രാമമായിരുന്നു. നുനെസ് ഭരണസംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ തരുന്നുണ്ട്. രേഖാമൂലം ഉത്തരവുകൾ നല്കിയിരുന്നില്ലയെന്നും, കൊട്ടാര ഗുമസ്ഥന്റെ രേഖകളിൽ ആദേശങ്ങൾ എഴുതിച്ചേർക്കുകയായിരുന്നു രീതിയെന്നും നുനെസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. . 
ശിലാലിഖിതങ്ങളിൽ പ്രധാനി, ഉപ പ്രധാനി, ശിരപ്രധാനി എന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പല ശ്രേണികളിലായി തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായി കാണുന്നു.
അരവിഡു വംശം
സദാശിവ
റെയിച്ചൂർ തുരുത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
സാമ്പത്തികം