കുട്ടികൾക്ക് 6 മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ മുതൽ രണ്ടര വയസ്സുവരെ മുളയ്ക്കുന്ന പാൽപ്പല്ലുകളിലുൾപ്പെടെ എല്ലാ പ്രായക്കാരിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു രോഗമാണ് ദന്തക്ഷയം. പല്ലുകളുടെ പ്രതലത്തിൽ ചാരനിറത്തിലോ കറുപ്പുനിറത്തിലോ ഇളം നീലനിറത്തിലോ കാണപ്പെടുന്ന പാടുകൾ ക്രമേണ ചെറിയ കുഴികളോ പോടുകളോ ആയി മാറുന്നു. ഈ പോടുകളിൽ ആഹാരസാധനങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കും. ഈ അവസ്ഥയിൽ തണുത്ത വെള്ളമോ മധുരമോ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ചെറിയ പുളിപ്പ് അനുഭവപ്പെടും. ഈ പോടുകൾക്ക് ആഴവും പരപ്പും ക്രമേണ വർധിക്കുന്നതോടെ പല്ലിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പോകുന്നു. ദന്തശീർഷത്തിന്റെ ഇനാമലും ഡെന്റിനും കഴിഞ്ഞ് പല്ലിനുള്ളിലെ മൃദുകലയായ പൾപ്പിനെ ബാധിക്കുന്നതോടെ വേദന തോന്നിത്തുടങ്ങുന്നു.

വായ്ക്കുള്ളിലെ സൂക്ഷ്മാണുക്കളാണ് ദന്തക്ഷയത്തിനു കാരണമാകുന്നത്. സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ് മ്യൂട്ടൻസ് പോലെയുള്ള ബാക്റ്റീരിയങ്ങൾ സുക്രോസ്, ഗ്ലൂക്കോസ് തുടങ്ങിയ അന്നജങ്ങളുമായി ജീവസന്ധാരണത്തിനുള്ള രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ [അമ്ലം|അമ്ലങ്ങളായ]] ബ്യൂട്ടറിക് അമ്ലം, ലാക്റ്റിക് അമ്ലം, ഫോർമിക് അമ്ലം തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകുന്നു. കൂടാതെ, അണുക്കൾക്ക് വംശവർധന നടത്താനും കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കാനും സഹായകമാകുന്ന വിധത്തിലുള്ള ഒരു പാട പല്ലിന്റെ പ്രതലത്തിൽ പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അന്നജത്തിന്റെ ലഘു ഘടകങ്ങളും ലക്ഷക്കണക്കിന് അണുക്കളും ഉമിനീര് ഉണങ്ങുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്ന ഒട്ടുന്ന അവശിഷ്ടവും ചേർന്നാണ് ദന്തൽ പ്ലാക്ക് എന്ന ഈ പാട ഉണ്ടാകുന്നത്. ബാക്റ്റീരിയങ്ങൾ അന്നജവുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചുണ്ടാകുന്ന അമ്ലങ്ങൾ പല്ലിനെ ദ്രവിപ്പിച്ച് സുഷിരങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പ്ലാക്കിനടിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അമ്ലങ്ങൾക്ക് ഉമിനീരുമായി കലർന്ന് സാന്ദ്രത കുറയാനുള്ള സാഹചര്യം ഇല്ലാത്തതിനാൽ പല്ലിന്റെ പ്രതലത്തിൽ ജന്മനാ സുഷിരങ്ങളോ വിള്ളലുകളോ (developmental pits and fissures) ഉണ്ടെങ്കിൽ അണുക്കൾക്ക് അതിനുള്ളിലിരുന്ന് അമ്ലങ്ങളുണ്ടാക്കി പല്ലിനെ ദ്രവിപ്പിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. സുഷിരങ്ങൾ ഉണ്ടായിക്കഴിഞ്ഞാൽ 2-3 ആഴ്ചകൾക്കകംതന്നെ അണുക്കൾ പൾപ്പിൽ എത്തിച്ചേരാനിടയുണ്ട്.

ജന്മവൈകല്യങ്ങളും ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും
ഉമിനീർഗ്രന്ഥികൾക്കുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ
ദന്തമജ്ജാ രോഗങ്ങൾ
ദന്തക്ഷയം