തന്റെ വിവേകത്തിനും മനസാക്ഷിക്കുമൊപ്പിച്ചു രാജ്യത്തെ സേവിക്കാനാണു പ്രതിനിധിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതെന്നും, "ബർക്കിന്റെ" ജനപ്രാതിനിധ്യസങ്കല്പമാണു ശരിയെന്നും "ഹാരോൾഡ് ലാസ്കി" പറയുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രകടനപത്രികകളിൽ പരിപാടികളെ സംബന്ധിച്ച വിശദാംശങ്ങൾ ഉണ്ടാവാറില്ല. പ്രകടനപത്രികയിലെ എല്ലാ ഇനങ്ങളോടും പൂർണ്ണമായി യോജിക്കാത്ത വളരെപ്പേർ ആ പാർട്ടിക്ക് വോട്ടു ചെയ്യാറുമുണ്ട്. പ്രകടനപത്രികയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, രാജ്യത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ജീവൽ പ്രധാനവുമായ ചില സംഭവങ്ങൾ(യുദ്ധം പോലുള്ളവ) ചിലപ്പോഴുണ്ടാവാം. അങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ ജനപ്രതിനിധി നിയോജകരുടെ അഭിപ്രായം മാത്രം പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ചാൽ പോരാ, സ്വന്തം വിവേകത്തിന്റേയും മനസാക്ഷിയുടെയും ശബ്ദം മുഴക്കണം. അതുപോലെ സ്വന്തം മനസാക്ഷിക്കും, നിയോജകരുടെ അഭിപ്രായത്തിനും എതിരായിട്ടായിരിക്കും ചിലപ്പോൾ തന്റെ പാർട്ടിയുടെ നിർദ്ദേശമെങ്കിൽ എന്തു നിലപാടാണു എടുക്കേണ്ടത്? ഒരു നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ ജനങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും മിക്ക കാര്യങ്ങളിലും ഏകാഭിപ്രായമുണ്ടാകാനിടയില്ല. ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായം എന്താണെന്നു തിട്ടപ്പെടുത്തുവാനും എളുപ്പമല്ല. ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായം എന്താണെന്നുള്ളതിനെക്കുറിച്ച് തന്റേതായ അഭ്യൂഹങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരാനേ പ്രതിനിധിക്കു കഴിയൂ. ആകെക്കൂടി നോക്കുമ്പോൾ, ജനപ്രതിനിധി തന്റേ നിയോജകരുടെ മാത്രം വക്താവായിട്ടാണോ, അതല്ല രാജ്യത്തിന്റേ വക്താവായിട്ടാണോ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതെന്ന വാദത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരുപക്ഷം മാത്രം ശരി, മറ്റേതു തെറ്റ് എന്നു വിധികല്പിക്കാൻ സാദ്ധ്യമല്ല. അതുകൊണ്ട് ഇരുപക്ഷത്തേയും അനിഷേദ്ധ്യമായ വാദങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിനാണു ഇപ്പോൾ പൊതുവേ അംഗീകാരമുള്ളത്. ഒരു ജനപ്രതിനിധി പ്രാദേശികകാര്യങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നിയോജകരുടെ ന്യായമായ അഭിപ്രായാഭിലാഷങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകതന്നെ വേണം; പക്ഷേ രാജ്യത്തെയാകെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഉത്തമതാല്പര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കണം.

ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രശ്നത്തിൽ തന്റെ നിയോജകരുടെയിടയിൽ തെറ്റായ അഭിപ്രായം രൂപംകൊള്ളുന്നു എന്നു കണ്ടാൽ പൊതുജനാഭിപ്രായത്തെ നേർവഴിക്കു നയിക്കാൻ വേണ്ടിയും പ്രതിനിധി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ശരിയായ പൊതുജനാഭിപ്രായം രൂപവൽക്കരിക്കാൻ വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണു പ്രതിനിധിയുടെ കർത്തവ്യം. പ്രാതിനിധ്യത്തിലെ ഈ ദ്വന്ദ്വത്വമാണിപ്പോൾ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സങ്കല്പം. രാജ്യത്തിലെ മുഴുവൻ ജനങ്ങളുടേയോ അവരിൽ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെയോ അഭിപ്രായങ്ങൾ, അഭിലാഷങ്ങൾ, മനോഭാവങ്ങൾ, മുൻ ഗണനകൾ എന്നിവയെ അവരുടെ പ്രകടിതമായ അംഗീകാരത്തോടുകൂടി, അവരുടെ തന്നെ കൂട്ടത്തിലുള്ള ചെറിയൊരു വിഭാഗം, പൊതുവെ ബാധകമായ ഭരണച്ചെയ്തികളായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതാണു ജനപ്രാതിനിധ്യഭരണം.

പ്രത്യക്ഷ ജനാധിപത്യം
പ്രാതിനിധ്യ ജനാധിപത്യം
വിദ്യാഭ്യാസവും ജനാധിപത്യവും
അവലംബം