അതിപ്രാചീനകാലം മുതൽക്കുതന്നെ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സ്ഥലത്ത് കുട്ടികളെ സംഘങ്ങളാക്കി വിദ്യ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്ന രീതി നിലനിന്നിരുന്നു. പ്രാചീന ഭാരതത്തിലും (കാണുക: ഗുരുകുലം), പ്രാചീന ഗ്രീസിലും (കാണുക: അകാഡമി) പ്രാചീന ചൈനയിലും ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. 

പിൽക്കാലത്ത് വിദ്യാഭ്യാസം ഏതാണ്ട് പൂർണമായും മതങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. പ്രധാനമായും മതപരമായ ആശയങ്ങളുടെ അഭ്യസനമായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇസ്ലാമിക മസ്ജിദുകളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള മദ്രസകളും, ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള സെമിനാരികൾ അഥവാ പള്ളിക്കൂടങ്ങളും ഹൈന്ദവ വേദപാഠങ്ങൾ അഭ്യസിപ്പിച്ചിരുന്ന പാഠശാലകളും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. 

1864-ൽ കേരളത്തിലെ സുറിയാനി കത്തോലിക്കരുടെ വികാരി ജനറൽ ആയിരിക്കവേ മാർ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് ചാവറ "ഒരു പള്ളിക്ക് ഒരു പള്ളിക്കൂടം" എന്ന പേരിൽ എല്ലാ പള്ളികൾക്കൊപ്പവും വിദ്യാലയങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള കല്പന പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് പള്ളിക്കൂടം എന്ന വാക്കിന്റെ ഉൽഭവത്തിന് കാരണമായി. കാലക്രമേണ പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ എന്നപേര് വിദ്യാലയങ്ങളുടെ പര്യായമായി പരിണമിച്ചു. ആധുനികകാലത്ത് പള്ളിക്കൂടം, പാഠശാല തുടങ്ങിയ പദങ്ങളെല്ലാം തന്നെ വിദ്യാലയം എന്നതിന്റെ പര്യായങ്ങളാണ്.

വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ
നാമഭേദങ്ങൾ
ചരിത്രം
ഭാരതം