ചെമ്പാണ്‌ മനുഷ്യൻ ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ ലോഹം. ഈജിപ്റ്റിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലുമാണ്‌ ചെമ്പ് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. ചെമ്പിന്‌ മാർദ്ദവമുള്ളതുകൊണ്ട് കടുപ്പമുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഓടിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തത്തോടെ ആ കുറവ് പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു. വിവിധ തരം ആയുധങ്ങളും പാത്രങ്ങളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത് ഇക്കാലത്താണ്‌.

മീസോലിത്തിക് കാലഘട്ടം
ലോഹയുഗം
പ്രാചീനശിലായുഗം
വെങ്കലയുഗം