ടല്പിഡേ, ക്രൈസോക്ലോറിഡേ, (Talpidae, Cherysochloridae) എന്നീ കുടുംബങ്ങളിൽ പെടുന്ന മോളുകളിൽ തുരന്നു ജീവിക്കുന്നതിനുള്ള അനുകൂലനങ്ങളുടെ (burrowing adaptation) പ്രത്യേകവത്കരണം പരമാവധികാണാൻ കഴിയുന്നു. വളരെ ചെറിയ കണ്ണുകളുള്ള യൂറോപ്യൻ കോമൺ മോളിന് (Talpa europaea) ഉരുണ്ട് സിലിണ്ടർ പോലെയുള്ള ശരീരവും ത്രികോണാകൃതിയുള്ള തലയുമാണുള്ളത്. ഇതിന്റെ കണ്ണുകൾ ഭ്രൂണാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളതുതന്നെയെന്ന് സൂക്ഷ്മ പരിശോധനയിൽ തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. രാത്രിയും പകലും തമ്മിൽ തിരിച്ചറിയാൻ മത്രമേ ഈ കണ്ണ് ഉപരിക്കൂ. ചെവി (pinna) വളരെ ചെറുതായിരിക്കുന്നതിനാൽ ഭൂമിക്കടിയിലൂടെയുള്ള യത്രയിൽ ഇതിനു തടസമൊന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല. വാൽ ഇല്ലെന്നുതന്നെപറയാം കറുത്ത രോമങ്ങൾ ഇടതൂർന്നു കാണപ്പെടുന്നു. നീണ്ടുകൂർത്ത മൂക്കും മുൻകാലുകളും ഭൂമി കുഴിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കുറുകിയ ശക്തിയുള്ള ഈ കാലിൽ ബലമേറിയ ധാരാളം മാംസപേശികൾ ഉണ്ട്. മൺകോരികയുടെ ആകൃതിയാണ് ഇതിനുള്ളത്. തുരക്കാനുപയോഗിക്കാത്ത പിൻകാലുകൾ ശരീരത്തിന്റെ അടിയിലായി കാണപ്പെടുന്നു. നല്പത്തിനാലു പല്ലുകളും ഒരുപോലെ അഗ്രം കൂർത്തവയാണ്. ഹെറ്ററോഡോൺ സസ്തനികളിൽ (Heterodont mammals) കാണുന്ന പല്ലുകളുടെ ഏറ്റവും കൂടിയ എണ്ണമാണ് ഇത്. പ്രധാനഭക്ഷണം മണ്ണിരയും ചെറിയ പുഴുക്കളുമാണ്. ഇവയുടെ ദഹൻശക്തി വളരെ ക്കൂടുതലായത്തിനാൽ എന്തും എപ്പോഴും ഭക്ഷിക്കുന്നു. തറനിർപ്പിന് മുകളിൽ അപൂർവമായി മാത്രമേ ഇവ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുള്ളു. സാധാരണ കടുപ്പമുള്ള തറയിൽ 450 സെന്റീമീറ്ററോ അതിലധികമോ ആഴത്തിൽ കുഴിക്കാൻ ഇവയ്ക്കു കഴിയും. തുരക്കാൻ ഏറ്റവും കഴിവേറിയ ജീവികളാണിവ തലയും കൈകളുമാണ് തുരക്കാനുപയോഗിക്കുന്നത്. കൈകൾ കോരികപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്ഥിരം പാർപ്പിടത്തിനുവേണ്ടി കുഴികളുണ്ടാക്കുമ്പോൾ കുഴിച്ചെടുക്കുന്ന മണ്ണ് വളരെ ദൂരത്തേക്കു മാറ്റിക്കളയുന്നത് ഇവയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. തന്മൂലം മറ്റുള്ള ജീവികളുടെ ശ്രധയിൽ മാളങ്ങൾ പെടുന്നില്ല. മാളങ്ങളുടെ ഭിത്തികൾ ശരീരം കൊണ്ടുരച്ച് മിനുസമാക്കുന്നതും ഇവയുടെ പതിവാകുന്നു.

വൃക്ഷത്തിന്റെ വേരുകൾക്കിടയിലോ ഭിത്തികൾക്കു താഴെയോ കാണപ്പെടുന്ന ചെറു "കോട്ട" കളിലാണ് ഓരോ മോളും ജീവിക്കുന്നത്. വിവിധതരത്തിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള അറകളും ഇടനാളികളും മറ്റും ചേർന്നതാണ് ഓരോകോട്ടയും.

സാമൂഹിക സ്വഭാവം ഒട്ടുമില്ലാത്ത ജീവികളാണ് മോളുകൾ. ഇണചേരൽ സമയത്തു മാത്രമേ മറ്റൊരു മോളിന്റെ സാമീപ്യം സഹിക്കാറുള്ളു. ഈ പ്രത്യേകത മോളിലും ഷ്രൂവിലു മൊഴിച്ച് മറ്റൊരുജീവിയിലും കാണാറില്ല. വസന്തകാലത്താണ് സാധാരണ ഇണചേരുന്നത്. മുപ്പതുമുതൽ നാല്പത്തിരണ്ടു ദിവസം വരെയാണ് ഗർഭകാലം. പ്രത്യേകമായോരുക്കിയ ഒരറയിൽ മൂന്നു മുതൽ ഏഴുവരെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിക്കുന്നു.
ജീവിതരീതി
പ്രാഥമിക സ്വഭാവങ്ങൾ
പന്തെലികൾ
മോളുകൾ