പഴയ വിശാലഅർമീനിയയുടെ ഭാഗമായിരുന്നതും ഇപ്പോൾ തുർക്കിയിലെ മുസ് പ്രവിശ്യയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതുമായ ട്രാവോണിൽ ജനിച്ച മെസ്രോബ്, മതേതരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ ഗ്രീക്ക്, പേർഷ്യൻ ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയെന്ന് ശിഷ്യനും ജീവചരിത്രകാരനുമായ കൊര്യൂൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു . സ്വഭാവഗുണത്തിന്റേയും അറിവിന്റേയും പരിഗണനകൾ വച്ച് അർമീനിയയിലെ കോസ്രോസ് മൂന്നാമൻ രാജാവിന്റെ കാര്യദർശിയായി മെസ്രോബ് നിയമിതനായി. ചക്രവർത്തിയുടെ വിളംബരങ്ങളും ഉത്തരവുകളും ഗ്രീക്ക്, പേർഷ്യൻ ലിപികളിൽ എഴുതിയെടുക്കുകയായിരുന്നു കാര്യദർശിയുടെ പദവിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്‌ ചെയ്യാനുണ്ടായിരുന്നത്. 
എന്നാൽ പരിപൂർണ്ണതയുള്ള മറ്റൊരു ജീവിതത്തിലേയ്ക്ക് താൻ വിളിക്കപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹത്തിനു തോന്നി. ദൈവസേവനത്തിനായി കൊട്ടാരം വിട്ട മെസ്രോബ് സന്യാസം സ്വീകരിച്ച്, തെരഞ്ഞെടുത്ത ഏതാനും സഹകാരികളോടൊപ്പം ഒരാശ്രമത്തിലേയ്ക്കു മാറി. അവിടെ അദ്ദേഹം വിശപ്പിലും, ദാഹത്തിലും, തണുപ്പിലും, ദാരിദ്ര്യത്തിലും, പരിത്യാഗപൂർണ്ണമായ താപസജീവിതം നയിച്ചുവെന്ന് ജീവചരിത്രകാരൻ കൊര്യൂൻ പറയുന്നു. സസ്യാഹാരം മാത്രം കഴിച്ചും, രോമക്കുപ്പായം ധരിച്ചും, നിലത്തുറങ്ങിയും, വിശുദ്ധഗ്രന്ഥപാരായണത്തിലും പ്രാർത്ഥനയിലും മുഴുകിയ ജാഗരണത്തിലും എല്ലാം അദ്ദേഹം തപസ്സനുഷ്ടിച്ചു. താമസിയാതെ താൻ ഏറ്റെടുക്കാനിരുന്ന വേദപ്രചാര ദൗത്യത്തിന്‌ തയ്യാറെടുത്തു കുറേ വർഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം അങ്ങനെ കഴിച്ചു.

പുതിയ സാഹിത്യം
അക്ഷരമാല
ജീവിതാരംഭം
രാഷ്ട്രീയപശ്ചാത്തലം