നവീകൃതസന്യാസസഭകളുടെ സ്ഥാപക എന്നതിലുപരി ആത്മീയസാഹിത്യത്തിന് എണ്ണപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൾകിയ എഴുത്തുകാരി എന്ന നിലയിലാണ് ആവിലായിലെ ത്രേസ്യാ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം വളരെക്കുറച്ചു മാത്രം കിട്ടിയിരുന്ന അവൾ എഴുതിയത് സ്പാനിഷ് ഭാഷയുടെ കാസ്റ്റിലിയൻ നാട്ടുരൂപത്തിലാണ്. എന്നിട്ടും ഡോൺ ക്വിക്ക്‌സോട്ട് എഴുതിയ തെർ‌വാന്റിസ് കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവുമേറെ വായിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സ്പാനിഷ് എഴുത്തുകാരി ആണ് ത്രേസ്യാ.

മിസ്റ്റിക്കൽ ലേഖിക എന്ന നിലയിലുള്ള ത്രേസ്യായുടെ യശസ്സിന് അടിസ്ഥാനം മൂന്നു കൃതികളാണ്. ആദ്യമായി എഴുതിയ സ്വയംകൃതചരിത്രം (Autobiography) സ്വന്തം ആത്മാവിന്റെ അവസ്ഥ അത്മീയഗുരുക്കന്മാരുടെ അറിവിലേക്കായി അവരുടെ നിർദ്ദേശാനുസരണം ത്രേസ്യാ രേഖപ്പെടുത്തിയതാണ്. പിന്നീട് ആ പുസ്തകം ജനസാമന്യത്തിനു കൂടി പ്രയോജനപ്പെടത്തക്കവണ്ണം വിപുലീകരിച്ചു. സന്യാസസഭാനവീകരണത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന ത്രേസ്യാ, ആത്മീയപുത്രിമാർക്ക് പ്രയോജനപ്പെടത്തക്കവണ്ണം, ആത്മീയപൂർണതയിലേക്കുള്ള വഴി വിവരിച്ച് എഴുതിയതാണ് സുകൃതസരണി (Way of Perfection) എന്ന കൃതി. ത്രേസ്യായുടെ കൃതികളിൽ സമീപനത്തിലും ഉള്ളടക്കത്തിലും ഏറ്റവും മൗലികത പുലർത്തുന്നത് ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം (Interior Castle) ആണ്. ആതിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ഹർമ്മ്യം മനുഷ്യാത്മാവു തന്നെയാണ്. ആത്മാവിനു വെളിയിൽ നിന്ന് അതിനുള്ളിലേക്കുള്ള യാതനാനിർഭരമായ യാത്രയാണ് അതിന്റെ പ്രമേയം. ഉള്ളിന്റെ ഉള്ളിൽ വസിക്കുന്ന ദൈവത്തെ തേടിയാണ് ആ യാത്ര.

കൗമാരം, സന്യാസവഴി
എഴുത്തുകാരി
മരണം, വിശുദ്ധപദവി
ജനനം, ബാല്യം