31 അദ്ധ്യായങ്ങളുള്ള നോവലിന്റെ 30-ആം അദ്ധ്യായം രാഷ്ട്രവ്യവഹാരത്തിന്റെ യുക്തിരാഹിത്യം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ദർശനമാണ്‌. അതിൽ സിദ്ധാർത്ഥൻ ഒരു ബഹുനിലമാളിക കണ്ടു. മാളികയുടെ ഒന്നാം നിലയിൽ ഇരുന്ന സേനാപതികളോട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: "പറയൂ സേനാപതികളെ, യുദ്ധം ആർക്കുവേണ്ടിയാണ്‌?". അതേവരെ ആരും ചോദിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ആ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം അറിഞ്ഞുകൂടാതിരുന്ന അവർ സിദ്ധാർത്ഥനോട്, മുകളിലെ നിലയിൽ അന്വേഷിക്കാൻ പറഞ്ഞു. തൊട്ടുമുകളിലെ നിലയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരും അതിനു മുകളിലെ നിലയിലെ വണിക്കുകളും സിദ്ധാർത്ഥനെ മറുപടിക്കായി അടുത്ത നിലകളിലേയ്ക്ക് പറഞ്ഞുവിട്ടു. പിന്നത്തെ നിലയിലെ ദാർശനികന്മാർ ഉത്തരം പറയാൻ വിസമ്മതിച്ചു. പിന്നത്തെ നിലകളിലെല്ലാം സിദ്ധാർത്ഥൻ ചോദ്യം ആവർത്തിച്ചു: "യുദ്ധം ആർക്കുവേണ്ടിയാണ്‌; അണുസ്ഫോടനം കൊണ്ടു സമ്പന്നമാകുന്നത് ഏതു കുടുംബമാണ്‌?". ഒരു നിലയിലും മറുപടി കിട്ടാതെ സിദ്ധാർത്ഥൻ ഏറ്റവും മുകളിലെ നിലയ്ക്കു മുൻപിലെത്തി. അവിടെ ചോദ്യം ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ കിട്ടിയ മറുപടി, ആ അ അ അ ആ, ഈ ഇ ഇ ഇ ഈ, ഊ ഉ ഉ ഉ ഊ എന്നിങ്ങനെ കുറേ അസംബന്ധസ്വരങ്ങളായിരുന്നു. സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയപ്പോൾ മാളികയുടെ ആ നിലയിൽ അദ്ദേഹം കണ്ടത് "ചരിത്രത്തിന്റെ വൃദ്ധമായ ചുരുളുകൾ" പിച്ചിചീന്തിയെറിയുന്ന ഒരു മൊച്ചക്കുരങ്ങനെയാണ്‌.(പുറം 190)

രാഷ്ട്രനീതി
സിദ്ധാർത്ഥന്റെ ദർശനം
രചനാചരിത്രം
പ്രജാപതി