ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന തരവും പെട്ടെന്ന് നശിക്കുന്ന തരവുമായി രണ്ട് തരത്തിൽ പെട്ട എഴുത്തുസമ്പ്രദായങ്ങൾ ഭാരതത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. രാജശാസനങ്ങളാണ് ആദ്യവിഭാഗത്തിൽ പ്രധാനമായും ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇത് ശിലകൾ ,ലോഹങ്ങൾ എന്നിവകളിലായിരുന്നു ആലേഖനം ചെയ്തിരുന്നത്. താലപത്രമെന്ന പേരിൽ ഭാരതത്തിലുടനീളം പ്രചാരത്തിലുണ്ടയിരുന്നവയായിരുന്നു എഴുത്തോലകൾ.
ആലാപനപ്രധാനങ്ങളായ അദ്ധ്യയനരീതി അവലം‌ബമായിരുന്നതിനാൽ പ്രാചീനഭാരതത്തിൽ അതായത് എ.ഡി 400നു മുൻപ് ഗ്രന്ഥശാലകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നതായി തെളിവുകൾ ഇല്ല. ബുദ്ധകാലഘട്ടത്തിലെ നളന്ദ സർവകലാശാലയിലെ ഗ്രന്ഥാലയമാണ് ഏറ്റവും പുരാതനമായി കരുതുന്നത്.ബുദ്ധകൃതികള്‍,വേദങ്ങൾ,സാംഖ്യതത്വശാസ്ത്രം,ഭാഷാശാസ്ത്രം,കൃഷി,വൈദ്യം ഈ വിഷയങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ താളിയോലകളിലായി ഇവിടെ സൂക്ഷിയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇവിടെ കല്ല്,കുമ്മായം എന്നിവ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പുസ്തകത്തട്ടുകളിലായിരുന്നു ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്.

സൗരാഷ്ട്രയിലെ വലഭി,വിക്രമശില,തക്ഷശില,നാഗാർജുന, എന്നീ പഠനസ്ഥാപനങ്ങളിലും ബനാറസ്, മിഥില, നാദിയ എന്നീ സാംസ്കാരികകേന്ദ്രങ്ങളിലും ഗ്രന്ഥശാലകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു.
തഞ്ചാവൂരിലെ സരസ്വതി മഹാൾ ലൈബ്രറി പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ്.പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി വ്യാപകമായി വായനശാലകൾ പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി.

കേരളത്തിലെ വായനശാലാപ്രസ്ഥാനം
ഇന്ത്യയിൽ
ചരിത്രം
ഗൃഹഗ്രന്ഥശാല