സാഹിത്യരൂപം പരിഗണിച്ച് രൂപകത്തെ പത്തായിത്തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രധാന രൂപകങ്ങൾക്കുപുറമേ ഉപരൂപകങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ സട്ടകം തുടങ്ങിയ അനേകം ദൃശ്യകാവ്യഭേദങ്ങളുമുണ്ട്. ഭരതമുനിയാണ് രൂപകങ്ങളെ പത്തായി വർഗ്ഗീകരിച്ചത്.

നാടകം, പ്രകരണം, ഭാണം, പ്രഹസനം, ഡിമം, വ്യായോഗം, സമവകാരം, വീഥി, അങ്കം, ഈഹാമൃഗം എന്നിവയാണ് പത്ത് രൂപകങ്ങൾ 

ഇതിവൃത്തം, നായകൻ, നായിക, അംഗിയായ രസം, അങ്കങ്ങളുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് ഈ ഭേദവിവക്ഷയ്ക്കു മാനദണ്ഡം. ഇവയിൽ നാടകത്തിനും പ്രകരണത്തിനുമാണ്, കൂടുതൽ അങ്കങ്ങൾ ഉള്ളവയെന്ന നിലയിലും പ്രശസ്ത സാഹിത്യകൃതികളുടെ ഭേദമെന്ന നിലയിലും പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. പ്രഹസനം, ഭാണം തുടങ്ങിയ ഭേദങ്ങൾക്കും, പ്രമേയപരമായ പ്രത്യേകതമൂലം പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നാടകം
ഭാണം
വർഗ്ഗീകരണം
ഈഹാമൃഗം