ബന്ധുജനങ്ങൾ നേരിട്ടിരുന്ന ഈ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നാട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ റിസാൽ, കുടുംബത്തിനു നീതിനേടിക്കൊടുക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിനു നേരെയുള്ള ശത്രുത തീവ്രമാക്കാനേ ഉപകരിച്ചുള്ളു. നേത്രവൈദ്യനായി ജോലി ചെയ്ത് വരുമാനം കണ്ടെത്താനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമവും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങൾ മൂലം വിജയിച്ചില്ല. അതിനാൽ 1888 ഫെബ്രുവരിയിൽ അദ്ദേഹം ഫിലിപ്പീൻസ് വിട്ടുപോയി. ഹോങ്ങ് കോങ്ങ് വഴി ടോക്കിയോയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം അവിടെ സ്പാനിസ് നയതന്ത്രപ്രതിനിധിയുടെ അതിഥിയായി കഴിയുന്നതിനിടെ ജപ്പാനിൽ വിവിധസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ശേഷം ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ അമേരിക്കയിലെത്തി ഏതാനും ആഴ്ച ചെലവഴിച്ചു. 

1888 മേയ് മാസത്തിൽ ലണ്ടണിലെത്തിയ റിസാൽ, ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ പഠനത്തിൽ സമയം പോക്കി. 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഫിലിപ്പീൻസിലെ സ്പാനിസ് കോളനി വാഴ്ചയുടെ തുടക്കത്തിൽ, സ്പാനിഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അന്തോണിയോ മോർഗ എഴുതിയ ചരിത്രരചനയുടെ ഒരു സംശോധിതമായ പതിപ്പിറക്കാൻ വേണ്ട പഠനത്തിൽ അദ്ദേഹം മുഴുകി. 1889 മാർച്ചിൽ ആ കൃതിൽ പാരീസിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഫിലിപ്പീൻ ചരിത്രപഠനത്തിൽ നിർണ്ണായക സംഭാവനയായി റിസാലിന്റെ സമഗ്രമായ കുറിപ്പുകളോടു കൂടിയ ആ പതിപ്പ് കരുതപ്പെടുന്നു. ഫിലിപ്പീൻസിലെ പരമ്പരാഗത സമൂഹം അലസവും പ്രാകൃതവും ആയിരുന്നു എന്ന കൊളോണിയൽ പ്രചാരണത്തെ തിരുത്താനാണ് ഈ പതിപ്പിൽ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചത്. സ്പെയിനിന്റെ കോളനീകരണം ഫിലിപ്പീൻസുകാരെ സാംസ്കാരമായി ഉയർത്തുന്നതിനു പകരം പിന്നോക്കം കൊണ്ടുപോവുകയാണു ചെയ്തതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

യാത്രകൾ, 'മോർഗാ'
കൃതികൾ
വിദേശത്തേയ്ക്ക്
വധശിക്ഷ