1942 ഡിസംബറിൽ ഡോൺ ബാരോൺ ജയതിലകയുടെ മരണശേഷം സേനാനായകെ ശ്രീലങ്കൻ പാർലമെന്റിന്റെ അധ്യക്ഷ പദവി ഏറ്റെടുത്തു. മന്ത്രിസഭാ വൈസ് ചെയർമാന്റെ ചുമതലയും അദ്ദേഹം നിർവ്വഹിച്ചു. 1943 മേയ് 26-ന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ സിലോണിലെ മന്ത്രിമാരുടെ അധികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനായി ഭരണഘടനയിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവരുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ നിന്നും രാജിവച്ച സേനാനായകെ രാജ്യത്തിന് ഡൊമിനിയൻ പദവി നൽകണമെന്ന് ശക്തമായി വാദിച്ചു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം യുണൈറ്റഡ് നാഷണൽ പാർട്ടി (UNP) രൂപീകരിച്ചു.

1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടെ സർ ആർതർ ക്രീച്ച് ജോൺസിനെ കൊളോണിയൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തോട് സോൾബറി കമ്മീഷൻ ശുപാർശ പ്രകാരം പുതിയ ഭരണഘടന കൊണ്ടുവരണമെന്ന് സേനാനായകെ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് സേനാനായകെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ശ്രീലങ്കയ്ക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകാൻ ബ്രിട്ടൻ തയ്യാറായി. 1947 ഓഗസ്റ്റിൽ പാർലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പും നടന്നു. അതേവർഷം ഡിസംബറിൽ സിലോണിനു സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നതു സംബന്ധിച്ച നിയമം പാർലമെന്റ് പാസാക്കി. 1947 ഡിസംബർ 11-ന് സേനാനായകെയും ബ്രിട്ടനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവച്ച പ്രതിരോധ ഉടമ്പടി സിലോണിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക് വഴിതുറന്നു. പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സേനാനായകെയുടെ യുണൈറ്റഡ് നാഷണൽ പാർട്ടിക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം തികയ്ക്കാനായില്ലെങ്കിലും ഓൾ സിലോൺ തമിഴ് കോൺഗ്രസുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ സാധിച്ചു. അതോടെ ഡി.എസ്. സേനാനായകെ ശ്രീലങ്കയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റു. 1948 ഫെബ്രുവരി 4-ന് സിലോൺ സ്വതന്ത്രമായി.

മരണശേഷം
രാഷ്ട്രീയജീവിതം
സ്വാതന്ത്ര്യസമരം
മരണം