തന്റെ ശേഖരത്തിലേയും വിവിധ കഴ്ചബംഗ്ലാവുകളിൽ കണ്ടെത്തിയ പ്രാചീന നാണയങ്ങളും ലോഹവിജ്ഞാനീയ പരിശോധനക്ക് അദ്ദേഹം വിഷയമാക്കി. അവയിലെ വിവിധ ലോഹക്കൂട്ടുകളുടെ അനുപാതവും ആ അനുപതങ്ങളിലെ മാറ്റവും അവയിൽ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ കുറവുകളും കാലഗണാ ക്രമമനുസരിച്ച് പരിശോധിച്ച് ആ നാണയങ്ങളുടെ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ രാഷ്ട്ര സമ്പദ്‍വ്യവസ്ഥ എപ്രകാരമായിരിക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം ഗണിച്ചെടുത്തു. നാണയപ്പെരുപ്പം എന്ന് നാം വിളിക്കുന്ന പ്രതിഭാസം മൗര്യ യുഗത്തിലും ഗുപ്തകാലഘട്ടത്തിലും മറ്റേത് കാലഘട്ടങ്ങളിലുമെല്ലാം പ്രത്യക്ഷമായി എന്നദ്ദേഹം കണ്ടുപിടിച്ചു. അതോടൊപ്പം ആ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക-സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക സംഭവങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും വിശകലനം ചെയ്യുക കൂടി ചെയ്തപ്പോൾ അതേ വരെ അംഗീകൃത ചരിത്രകാരന്മാരെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചിരുന്ന പല മേഖലകളും മറ നീക്കി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ചരിത്രകാരന്മാർ അന്നുവരെ അംഗീകരിച്ചു വന്നതിനേക്കാൾ പ്രാധാന്യവും മുൻതൂക്കവും സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾക്കുണ്ട് എന്നദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിച്ചു. 

ഈ കണ്ടെത്തലുകളിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രാകൃത കമ്യൂണിസത്തിനോടും അതിലൂടെ മാർക്സിസത്തോടും കൂടുതൽ അടുത്തു. മാർക്സും ഏംഗൽസും പലഭാഷകളിലായി പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ ലേഖനങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും അദ്ദേഹം വായിക്കുകയും അത് അദ്ദേഹത്തെ കൂടുതൽ വിഷമകരമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയിലെ പണ്ഡിതന്മാർ എഴുതിയ ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളേപ്പോലെ തന്നെ മാർക്സിയൻ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ കൃതികളും അപര്യാപ്തമാണെന്ന തിരിച്ചറിവായിരുന്നു അത്. അക്കാദമീയ ചരിത്രകാരന്മാർ കാലഹരണപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തങ്ങൾ കൂട്ടുപിടിച്ചുവെങ്കിൽ മാർക്സിയൻ ചരിത്രകാരന്മാർ മാർക്സിസത്തിലൂന്നിയ വീക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചതേ ഇല്ല. ചരിത്രത്തെ അപഗ്രഥിക്കാൻ മാർക്സിസത്തെ അവലംബിക്കുന്നതിനു പകരം മാർക്സിസത്തിന്റെ ചൂളയിൽ ചരിത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുകയായിരുന്നു മിക്കവരും ചെയ്തിരുന്നത്. ഇവയ്ക്കെതിരെ കൊസാംബി കുലീനമായിത്തന്നെ കടന്നാക്രമണം നടത്തി. ഉദാഹരണമായി അദ്ദേഹം ഉയർത്തിക്കാട്ടിയത് ഡാങ്കേയുടെ ഇന്ത്യ ഫ്രം പ്രിമിറ്റീവ് കമ്മ്യൂണിസം ടു സ്ലേവറി എന്ന ഗ്രന്ഥത്തെയാണ്‌.

ജീവിതരേഖ
ചരിത്രരചനയിൽ
അവസാനകാലം
ഇന്ത്യൻ നാണയവിജ്ഞാനിയം