ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ് മെൻഡലിന്റെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടത്. ഒരു തലമുറയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അടുത്തതിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന്, അതിനടുത്തതിൽ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന സ്വഭാവങ്ങളുടെ നൈരന്തര്യരഹിതമായ പിന്തുടർച്ചയെ(Discontinuous inheritance) വിശദീകരിക്കൻ വേണ്ടി നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ 1900-ആമാണ്ടോടെ, ഹൂഗോ ഡീവ്രീസിനേയും കാൾ കോറൻസിനേയും മെൻഡലിന്റെ പ്രബന്ധത്തിലേക്കും മെൻഡലീയ നിയമങ്ങളിലേക്കും നയിച്ചു. അവരിരുവരും മെൻഡലിനെ തങ്ങളുടെ പൂർവഗാമിയായി ഏറ്റുപറഞ്ഞു. തന്റെ തന്നെ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ ഡീവ്രീസിനു മനസ്സിലായത് മെൻഡലിനെ വായിച്ചതിനു ശേഷമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ രണ്ടാം കണ്ടെത്തലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറിക് വോൺ ഷെർമാക്കിന്റെ പേരും ആദ്യകാലത്ത് പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും, മെൻഡലിന്റെ നിയമങ്ങൾ ഷെർമാക്കിനു മനസ്സിലായിരുന്നില്ലെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ഡീവ്രീസിനു മെൻഡലീയ ജനിതകത്തിലുള്ള താത്പര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും മറ്റു ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ മെൻഡലീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ ജനിതകശാസ്ത്രത്തെ പടുത്തുയർത്താൻ മുന്നോട്ടു വന്നു.

പുതിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ മെൻഡലിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടതോടെ പാരമ്പര്യബന്ധങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടു. ജീവശാസ്ത്രജന്മാർ പുതിയ സിദ്ധാന്തത്തിലേയ്ക്ക് പെട്ടെന്ന് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. പാരമ്പര്യത്തിലെ പല പ്രതിഭാസങ്ങളുടേയും വിശദീകരണത്തിനു അതു മതിയായിരുന്നില്ലെങ്കിലും പ്രകടവ്യക്തിത്വത്തേയും (Phenotype) ജനിതകവ്യക്തിത്വത്തേയും (Genotype) വേർതിരിച്ചു വിശദീകരിച്ചു കാട്ടിയെന്നത് അതിലെ വലിയൊരു മുന്നേറ്റമായിരുന്നു. പഴയ സിദ്ധാങ്ങങ്ങളുടേത്, പ്രകടവ്യക്തിത്വത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന സമീപനമായിരുന്നു. കാൾ പിയേഴ്സണും ഡബ്ലിയൂ. എഫ്. ആർ വെൽഡനും പിന്തുടർന്നിരുന്ന ബയോമെട്രിക്ക് സമീപനം പ്രകടവ്യക്തിത്വത്തെ ആധാരമാക്കിയുള്ളവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നു. പ്രകടസ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങളുടെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളെയാണ് അവർ ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. ഈ സമീപനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിമർശകനായ വില്യം ബേറ്റ്സനാണ് മെൻഡലീയ പാരമ്പര്യനിയമങ്ങൾക്കു കിട്ടിയ സമ്മതിയുടെ മുഖ്യ കാരണക്കാരൻ. ജെനറ്റിക്സ് എന്ന പദം ഉൾപ്പെടെ ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലെ സാങ്കേതികപദങ്ങൾ മിക്കവയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനായാണ്. ബയോമെട്രിക്ക് വാദികളും മെഡൽ വാദികളും തമ്മിലുള്ള തർക്കം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ടു ദശകങ്ങളിൽ ഏറെ കോലാഹലമുണ്ടാക്കി. തങ്ങളുടെ നിലപാടിനാണ് സ്ഥിതിവിവരശാസ്ത്രദൃഷ്ടിയിലും ഗണിതശാശ്ത്രദൃഷ്ടിയിലും കൃത്യത കൂടുതൽ എന്നു ബയോമെട്രിക്ക് വാദികൾ അവകാശപ്പെട്ടു. ജീവശാസ്ത്രപരമായ കൃത്യത തങ്ങളുടെ പക്ഷത്താണെന്ന് മെൻഡൽ വാദികളും അവകാശപ്പെട്ടു. പരിണാമജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെ ആധുനിക ഉദ്ഗ്രഥനത്തിൽ ഈ രണ്ടു സമീപനങ്ങളും സമന്വയിച്ചിരിക്കുന്നു.

സസ്യപാരമ്പര്യ പഠനം
വിവാദം
പിൽക്കാലജീവിതം
അംഗീകാരം