സാധാരണയായി സ്വപരാഗണം (self pollination) നടക്കുന്ന സസ്യങ്ങളിലെ വംശവർദ്ധനവ് വിത്തുകളിലൂടെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. പരപരാഗണം നടക്കുന്ന ചെടികളിലും വിത്തുകൾ മൂലം വംശവർദ്ധനവ് നടക്കുന്നുണ്ട്. ഈ രീതിക്കു പല മേന്മകളുമുണ്ട്. വിളവെടുപ്പു കഴിഞ്ഞ് അടുത്ത കൃഷിക്ക് സമയമാകുന്നതുവരെ വിത്തുകൾ കേടുകൂടാതെയിരിക്കും. ചിലവിത്തുകൾക്ക് അനുകൂല കാലാവസ്ഥകളിൽ വർഷങ്ങളോളം കേടുകൂടാതെയിരിക്കാൻ കഴിവുണ്ട്. മാത്രമല്ല വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന സസ്യങ്ങൾക്ക് നല്ല ആരോഗ്യവും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുവാനുള്ള കഴിവുമുണ്ടായിരിക്കും. കായിക പ്രവർദ്ധനത്തിലൂടെയുള്ള വംശവർദ്ധനവ് ചില ചെടികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അസാധ്യമാണ്. മറ്റു ചിലവയിൽ ഈ മാർഗ്ഗം വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കും. ഇങ്ങനെയുള്ള ചെടികളിൽ വിത്തുപയോഗിച്ച് മാത്രമേ വംശവർദ്ധന സാധിക്കൂ. രോഗബാധയിൽനിന്നു സസ്യങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും വിത്തുമൂലമുള്ള വംശവർദ്ധനവ് ഉപകരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ രീതിക്ക് ചില ദോഷവശങ്ങളും ഇല്ലാതില്ല. വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും മാതൃവൃക്ഷത്തിന്റെ സ്വഭാവമേന്മകൾ പ്രകടിപ്പിക്കണമെന്നില്ല. കൂടതെ വിത്തുതൈകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ചെടികൾ പുഷ്പിച്ച് ഫലമണിയാൻ ദീർഘകാലം വേണ്ടിവരും.

അടുത്ത വിളയ്ക്കുവേണ്ടി വിത്തുകളുടെ ഉത്പാദനം, വിളവെടുപ്പ്, ശേഖരണം എന്നിവ ഉദ്യാനവിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക ശാഖ (Seed technology) ആയിത്തീർന്നിട്ടുണ്ട്. അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ളതും, രോഗവിമുക്തവും, മേന്മയേറിയ പാരമ്പര്യ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയതുമായ മേൽത്തരം വിത്തുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി വിത്തുത്പാദനത്തിലും വിളവെടുപ്പിലും പാകപ്പെടുത്തുന്നതിലും, വിതരണത്തിലും പ്രത്യേക രീതികൾ അനുവർത്തിച്ചു പോരുന്നു. പാരമ്പര്യമേന്മയുള്ള വിത്തുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി വിത്ത് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ സസ്യപ്രജനനമാർഗങ്ങൾ അവലംബിക്കുന്നു. വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിത്തുത്പാദിപ്പിക്കുമ്പോൾ "സർട്ടിഫൈ" ചെയ്ത വിത്തുകളാണ് വിതരണത്തിനായി തയ്യാറാക്കുന്നത്.

വിത്തുമൂലമുള്ള പ്രവർദ്ധനം
പയറുവർഗങ്ങൾ
ആത്തപ്പഴം (Annona spp)
മാവ് (Mangifera indica)