ചരിത്രം എന്നാൽ വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ്‌ നിരക്കുന്നത്‌. ആദ്യകാല ജൈനക്ഷേത്രങ്ങൾ പലതും കേരളത്തിൽ ശൈവമതക്കാരുടെ പിടിയിലാവുകയും അവയിൽ ചിലത്‌ വൈഷ്ണവങ്ങൾ ആകുകയും ചെയ്തു. മാമണ്ടൂർ ക്ഷേത്ര ശിലാരേഖയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം മഹേന്ദ്രവർമ്മൻ രാജാവിനേയും ക്ഷേത്രം നിർമ്മാതാവായ ഒരു തച്ചനെയും പറ്റി വിവരം ലഭിക്കുന്നു. (തച്ചുടയൻ) ഈ തച്ചനായിരിക്കണം പിൽക്കാലത്ത്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തച്ചുടയകൈമൾ എന്ന് പലരും കരുതുന്നു. ക്ഷേത്രം പുന:സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ച തച്ചുശാസ്ത്രജ്ഞന്‌ രാജാവ്‌ കൈമൾ സ്ഥാനം നൽകിയതായിരിക്കണം. ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്ന അധികാരം ക്ഷേത്രം വക വസ്തുക്കളുടെ ഭരണ നിർവ്വഹണത്തിലേയ്ക്ക്‌ വ്യാപിച്ചപ്പോൾ ഈ കൈമൾമാർ നാടുവാഴികളായിത്തീർന്നു. 

ക്ഷേത്രം പലതവണ പുതുക്കി പണിയുകയും ശൈവ വൈഷ്ണവ മതക്കാരായ യോഗക്കാർ തമ്മിൽ ലഹളകൾ നടന്നിരുന്നുവെന്നതിനും അതിൽ വൈഷ്ണവർ വിജയിച്ചതിനും രേഖകൾ കാണുന്നു. ഇക്കാലത്താണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം ഇരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തിന്‌ അതായത്‌ അന്നത്തെ കോവിലകം വാതുക്കൽ (താലൂക്ക്‌) മുകുന്ദപുരം എന്ന പേര്‌ കൂടൽമാണിക്യദേവനായ മുകുന്ദനിൽ നിന്നാണ് വന്നത്‌ ഭഗവാൻ മുകുന്ദൻ അഥവാ വിഷ്ണു ആയി പരിണമിച്ചാണ്‌ വൈഷ്ണവർ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ശിവന്റെ പ്രതിഷ്ഠ ഇങ്ങനെ ആര്യന്മാരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പലയിടത്തും വിഷ്ണുവിന്റേതാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്‌. എങ്കിലും പഴയ ശിവാരാധനകൾ ചിലത്‌ മുടക്കാൻ അവർക്കായില്ല.

1936-ൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തി.

ഭൂമിശാസ്ത്രം
വിദ്യാലയങ്ങളും കലാലയങ്ങളും
ഐതിഹ്യം
ചരിത്രം