ജനിതക വൈവിധ്യത്തിന് കാരണമാകുന്നതിന് പുറമേ തന്മാത്രാതലത്തിൽ പല മ്യൂട്ടേഷനുകൾ ഉണ്ടാവാൻ വ്യത്യസ്തമായ സാധ്യത ആണെങ്കിൽ മ്യൂട്ടേഷൻ നിരക്ക് തന്നെ പരിണാമത്തെ സ്വാധീനിക്കാം. ഇതിന് മ്യൂട്ടേഷൻ അസന്തുലനം (Mutation Bias) എന്ന് പറയുന്നു.

ഒരു ജീനിന്റെ പ്രവർത്തനം തടസപ്പെടുത്തുന്ന മ്യൂട്ടേഷൻ ഉണ്ടാവാനാണ് പുതിയ ഒരു ജീൻ ഉണ്ടാവുന്ന മ്യൂട്ടെഷനെക്കാളും സാധ്യത. സാധാരണ ഇത്തരം മ്യൂട്ടേഷനുകൾ പ്രതികൂലമായി നിർദ്ധാരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ നിർദ്ധാരണ സമ്മർദ്ദം കുറവാണെങ്കിൽ പ്രവർത്തനശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നതിന് അനുകൂലമായ ഈ മ്യൂട്ടേഷൻ അസന്തുലനം പരിണാമത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഗുഹകളിലും മറ്റും ഇരുട്ടിൽ കഴിയുന്ന ജീവികളുടെ നിറങ്ങൾക്കുള്ള ജീനുകളുടെ നാശം വ്യാപകമാകുന്നത് ഉദാഹരണമാണ്. എന്നാൽ ഒരു പ്രവർത്തനശേഷി നിലനിർത്താൻ ചെലവാകുന്ന ഊർജമോ ധാതുക്കളോ ഒക്കെ ലാഭിക്കാൻ ആ മ്യൂട്ടേഷൻ മൂലം കഴിയുന്നു എങ്കിൽ മ്യൂട്ടേഷൻ അസന്തുലനത്തിനൊപ്പം പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണവും ആ മ്യൂട്ടേഷന്റെ വ്യാപനത്തെ സഹായിക്കുന്നു. 

മ്യൂട്ടേഷൻ അസന്തുലനം
ജീൻ ഒഴുക്ക്
ആധുനിക പരിണാമ സംശ്ലേഷണം
പരിണാമ ചരിത്രം