മധ്യഭാരതീയ ആര്യഭാഷാകാലത്തെ പ്രഥമചരണം, ദ്വിതീയചരണം, തൃതീയചരണം എന്നു മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായി ഭാഷാപണ്ഡിതന്മാർ വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രഥമചരണത്തിൽ അശോകന്റെ കാലത്തെ പ്രാകൃതഭാഷകളും പാലിയും ദ്വിതീയചരണത്തിൽ ശൌരസേനി, മഹാരാഷ്ട്രി, അർധമാഗധി എന്നീ പ്രാകൃതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. തൃതീയചരണത്തിലെ (എ.ഡി. 600 മുതൽ 1000 വരെയുള്ള കാലം) മുഖ്യഭാഷ ശൌരസേനി അപഭ്രംശമാണ്. ഈ ശൌരസേനി അപഭ്രംശത്തിനാണ് ആചാര്യഹേമചന്ദ്രൻ, "അപഭ്രംശം" എന്നു പൊതുവായ പേരിട്ടത്. ഇന്നത്തെ ഗുജറാത്തിയും രാജസ്ഥാനിയും വ്രജഭാഷയും ഈ അപഭ്രംശത്തിൽ നിന്നും വികസിച്ചുവന്നവയാണ്. ഭാരതത്തിന്റെ മധ്യദേശം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് ജനഭാഷയായി വികസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പ്രാകൃതം, ഇന്നത്തെ ഹിന്ദിയും ബംഗാളിയും ഗുജറാത്തിയുമായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതിനു മുൻപുള്ള ഭാഷാരൂപമാണ് അപഭ്രംശം.

അപഭ്രംശകവികൾ തങ്ങളുടെ ഭാഷയ്ക്കു മറ്റു മൂന്നു പേരുകൾകൂടി നല്കിയിരുന്നു: ഭാസാ, ദേസീഭാസാ, ഗാമെല്ല ഭാഷ (ഗ്രാമീണ ഭാഷ).

സാഹിത്യം
കേകയ അപഭ്രംശം
നാഗര അപഭ്രംശം
മധ്യഭാരതീയ ആര്യഭാഷാകാലം