അതെ സമയംമനുഷ്യർ ഊർജ്ജത്തിന്റെ മറ്റു രൂപങ്ങളെ എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കാം എന്ന് പഠിക്കുകയായിരുന്നു. വായുവോർജ്ജത്തിന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ ഉപയോഗം പായക്കപ്പലായിരുന്നു. 3200 ബി സി യോട് അടുത്ത് പഴക്കം ഉള്ള ഒരു ഈജിപ്റ്റ്യൻ മൺഭരണികളിലാണ് കപ്പൽ യാത്രയെ പറ്റിയുള്ള ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ രേഖപ്പെടുത്തലുകൾ ഉള്ളത്. പ്രാചീന കാലം മുതൽക്കു തന്നെ ഈജിപ്തുകാർ നൈൽ നദിയുടെ വാർഷിക വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളെ തങ്ങളുടെ കൃഷി സ്ഥലങ്ങൾ നനയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നിരിക്കണം. പതിയെ ചാലുകൾ നിർമ്മിച്ച്‌ അവർ അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പഠിച്ചു. അത് പോലെ തന്നെ മെസൊപൊട്ടൊമിയയിലെ ആദ്യകാല നിവാസികൾ, സുമേറിയക്കാർ, ടൈഗ്രിസിനെയും യുഫ്രെട്ടിസിനെയും ഇതേ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും വായുവോർജ്ജത്തെയും ജലോർജ്ജത്തെയും ( കായികോർജ്ജത്തെയും) കൂടുതൽ നല്ല രീതിയിൽ വിനിയോഗിക്കാൻ മറ്റൊരു കണ്ടുപിടിത്തം കൂടെ ആവശ്യമായിരുന്നു. 

പുരാവസ്തുഗവേഷകരെ അനുസരിച്ച്, ചക്രത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം ഏതാണ്ട് 4000 ബി സി ക്ക് അടുത്താണ്. സമാനകാലയളവിൽ ഒരു പക്ഷെ സ്വന്തത്രവുമായി മെസോപോട്ടോമിയയിലും ( ഇന്നത്തെ ഇറാക്ക്), വടക്കാൻ കാക്കസസിലും (മെയ്‌ക്കൊപ്പ് സംസ്കാരം) മധ്യയുറോപ്പിലും ആണ് ചക്രത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. 5500 ബി സി തൊട്ടു 3000 ബി സി വരെയുള്ള കാലയളവ് വരെ ഇതിന്റെ സാധ്യത കണക്കു കൂട്ടുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിദഗ്ദ്ധർ 4000 ബി സി ക്ക് അടുത്തായി ഇതിനെ അനുമാനിക്കുന്നു. ചക്രങ്ങളോട് കൂടിയ കാളവണ്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുള്ള പുരാവസ്തുക്കളുടെ പഴക്കം 3000 ബി സി യോടടുത്താണ്. എങ്കിലും ചക്രങ്ങൾ അതിനെക്കാളേറെ മുമ്പേ തന്നെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കുശവന്റെ ചക്രവും അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിചിരുന്നതിനായി തെളിവുകളുണ്ട്. അറിയപ്പെടുന്നതിൽ ഏറ്റവും പുരാതനമായ മരചക്രം കണ്ടെടുത്തിട്ടുള്ളത് സ്ലൊവെനിയയിലെ ലിയൂബ്ലിയാന ചതുപ്പുകളിൽ നിന്നാണ്. 

ചക്രങ്ങളുടെ കണ്ടുപിടിത്തം വ്യാപാരത്തിലും യുദ്ധത്തിലും വിപ്ലവങ്ങൾ തന്നെ വരുത്തി വച്ചു.

ഊർജ്ജവും ഗതാഗതവും
അഗ്നി
പ്രാചീന ശിലായുഗം (25 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ - 10,000 ബി  സി)
ലോഹഉപകരണങ്ങൾ