സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിൽ പയ്യന്നൂരിനു സവിശേഷ പ്രധാന്യമുണ്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് അറസ്റ്റ് വരിച്ചവരിൽ പ്രമുഖരായിരുന്നു സി.എച്ച്. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ, ടി. സുബ്രമഹ്ണ്യം തിരുമുമ്പ്, ലക്ഷ്മണ ഷേണായി, മാക്കുനി ശങ്കരൻ നമ്പ്യാർ, പി.സി.കെ. അടിയോടി, മൊയാരത്തു ശങ്കരൻ തുടങ്ങിയവർ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു കൊണ്ട് കെ.വി. ശേഖര പൊതുവാൾ, എ.വി. ശ്രീകണ്ഠപൊതുവാൾ തുടങ്ങി നിരവധി പേർ അറസ്റ്റു വരിച്ചു. 1928ൽ ജവഹർലാൽ നെഹറു പങ്കെടുത്ത കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനം ഇവിടെ നടന്നു. പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രമേയം ആ സമ്മേളനം അംഗീകരിച്ചു. ഇന്നത്തെ പയ്യന്നൂർ ഗവ: ആശുപത്രിക്ക് തൊട്ടുണ്ടായിരുന്ന മൈതാനത്താണ് സമ്മേളനം നടന്നത്. 1928 മെയ് 25, 26, 27- തീയതികളിലായിരുന്നു സമ്മേളനം. കെ. മാധവൻ നായർ ‍, മഞ്ചേരിരാമയ്യർ ‍, എം ഗോവിന്ദക്കുറുപ്പ്, കെ.കേളപ്പൻ , സി.എച്ച്. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ‍ , മൊയ്യാരത്ത് ശങ്കരൻ ‍, ടി.വി. ചാത്തുക്കുട്ടി നായനാർ ‍, വി.ആർ‍ .നായനാർ ‍, സി. എച്ച്. കുഞ്ഞപ്പ തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ പേർ അതിൽ സംബന്ധിച്ചു. മഹാകവി കുട്ടമത്ത്, വള്ളത്തോൾ‍‍ , നാലാപാട്ട് നാരായനമേനോൻ ‍, വിദ്വാൻ പി കേളുനായർ ‍, പി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ ‍, കരിപ്പത്ത് കമ്മാരനെഴുത്തഛൻ‍ , ടി. സുബ്രഹ്മണ്യ തിരുമുമ്പ് തുടങ്ങിയ സഹിത്യകാരന്മാരും പങ്കെടുത്തു.
രണ്ടാം ബർ​ദോളി ഏന്നാണ് പയ്യന്നൂർ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗാന്ധിജിയുടെ ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹത്തിന് സമാന്തരമായി കെ.കേളപ്പന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പയ്യന്നൂരിലെ ഉളിയത്ത് പുഴക്കരയിൽ ഉപ്പ് സമരം നടന്നു. ഉപ്പ് മണ്ണ് വാരിയെടുത്ത് സംസ്കരിച്ച് പാക്കറ്റുകളിലാക്കി ലേലം ചെയ്തു വിൽക്കുകയായിരുന്നു. ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹ ജാഥ കോഴിക്കോടു നിന്നാണാരംഭിച്ചത്.1934ൽ ഹരിജൻ ഫണ്ട് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നതിനായി ഗാന്ധിജി പയ്യന്നൂരിൽ വരികയുണ്ടായി. 

കാർഷിക രംഗം
പുറമേ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
സ്ഥലനാമ ചരിത്രം
സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രസ്ഥാനം