പ്രാജിതയിൽ തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങൾ കുറെയുണ്ട്. ഇവയിൽ ഏറെ തിളക്കമാർന്നവ എം 36, എം 37, എം 38 എന്നിവയാണ്. ഒരു ബൈനോക്കുലറോ ചെറിയ ദൂരദർശിനിയോ ഉപയോഗിച്ച് ഇവ നിരീക്ഷിക്കാം. വലിയ ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ നക്ഷത്രങ്ങളെ വേർതിരിച്ചു കാണാം. പ്സൈ7 ഓറിഗയുടെ അടുത്തു കിടക്കുന്ന എൻ.ജി.സി. 2281, എപ്സിലോൺ ഓറിഗയുടെ അടുത്തുള്ള എൻ.ജി.സി. 1664, ഐ.സി. 410 എഇ ഓറിഗയെ പൊതിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന ഐസി 405 എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രധാന നീഹാരികകൾ.

എം 36(എൻജിസി 1960) പ്രായം കുറഞ്ഞ ഒരു തുറന്ന താരവ്യൂഹം ആണ്. താരതമ്യേന തിളക്കം കൂടിയ അറുപതോളം നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്. 3900 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 6ഉം വിസ്താരം 14 പ്രകാശവർഷവും ആണ്. ഇതിന്റ ആപേക്ഷികവ്യാസം 12 കോണീയ മിനിട്ട് ആണ്. പ്രാജിതയിലെ താരവ്യൂഹങ്ങളിൽ തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതും ചെറുതും നക്ഷത്രസാന്ദ്രത കൂടിയതുമായ താരവ്യൂഹമാണ് എം 36. 1749ൽ ഫ്രഞ്ച് ജ്യോതിഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഗ്വില്ലൗമെ ലെ ജെന്റിൽ ആണ് ഇത് കണ്ടെത്തിയത്. പ്രാജിതയിൽ ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ പ്രധാന താരവ്യൂഹവും എം 36 തന്നെയായിരുന്നു. ഇതിൽ വളരെ കൂടിയ ഭ്രമണവേഗതയുള്ള ബി ടൈപ്പ് നക്ഷത്രങ്ങൾ ആണ് കൂടുതലുള്ളത്.

എം 36നേക്കാൾ വലിയ താരവ്യൂഹമാണ് എം 37(എൻജിസി 2099). ഭൂമിയിൽ നിന്നും 4,200 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 150 നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള ഈ വ്യൂഹത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഓറഞ്ചു നക്ഷത്രങ്ങളാണ് കൂടുതലുള്ളത്. ഏകദേശം 25 പ്രകാശവർഷമാണ് ഇതിന്റെ വ്യാസം. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 5.6 ആണ്. പ്രാജിതയിലെ ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ താരവ്യൂഹമാണിത്. ഇതിന്റെ ദൃശ്യവ്യാസം 23.0 കോണീയമിനുട്ട് ആണ്. 1764ൽ ചാൾസ് മെസ്യേയ് ആണ് എം 37 കണ്ടെത്തിയത്. ധാരാളം ജ്യോതിഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിന്റെ ഭംഗിയെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. "ദീപ്തനക്ഷത്രങ്ങളുടെ സാങ്കൽപികമേഘം" എന്നാണ് റോബർട്ട് ബേൺഹാം ജൂനിയർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ചാൾസ് പിയാസി സ്മിത്ത് "ചിതറക്കിടക്കുന്ന സ്വർണ്ണധൂളികൾ" എന്നു പറഞ്ഞു. എം 36ലെ നക്ഷ്ത്രങ്ങളെക്കാൾ പ്രായം കൂടിയവയാണ് എം 37ലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ. ഏകദേശം 20 കോടി വർഷമായിരിക്കും ഇവയുടെ പ്രായം എന്നു കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. കൂടുതലും സ്പെക്ട്രൽ തരം എയിൽ വരുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളാണ്. ചുരുങ്ങിയത് 12 ചുവപ്പുഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളെങ്കിലും ഇതിൽ കാണുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. 9നും 11നും ഇടയിൽ കാന്തിമാനം ഉള്ള നക്ഷത്രങ്ങളാണ് എം 37ലുള്ളത്.

ഭൂമിയിൽ നിന്നും 3900 പ്രകാശവർഷങ്ങൾക്കകലെ കിടക്കുന്ന വലിയൊരു തുറന്ന താരവ്യൂഹമാണ് എം 38. ഏകദേശം നൂറ് നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്. 6.4 ആണ് ഇതിന്റ കാന്തിമാനം. എം 36 കണ്ടെത്തിയ 1749ൽ ഫ്രഞ്ച് ജ്യോതിഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഗ്വില്ലൗമെ ലെ ജെന്റിൽ തന്നെയാണ് എം 38ഉം കണ്ടെത്തിയത്. ഇതിന്റെ ദൃശ്യവ്യാസം 20 കോണീയ സെക്കന്റും യഥാർത്ഥ വ്യാസം 25 പ്രകാശവർഷവും ആണ്. എ, ബി ടൈപ്പ് മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഈ വ്യൂഹത്തിൽ പ്രധാനമായും ഉള്ളത്. എം 38 ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 7.9 ആണ്. എം 38ന് അടുത്തായി വളരെ മങ്ങിയ എൻജിസി 1907 എന്ന ഒരു താരവ്യൂഹമുണ്ട്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 4500 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഈ താരവ്യൂഹം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 8.2 ആണ് ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം. 9 മുതൽ 12 വരെയാണ് ഇതിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കാന്തിമാനം.

എൻജിസി 1893 ആണ് മറ്റൊരു തുറന്ന താരവ്യൂഹം. കാന്തിമാനം 9നും 12നും ഇടയിൽ വരുന്ന ഏകദേശം 30 നക്ഷത്രങ്ങൾ ഇതിലുണ്ട്. 12 കോണീയ മിനിട്ട് ആണ് ഇതിന്റെ ദൃശ്യവ്യാസം. 7.5 ആണ് ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം. ഇതിനടുത്ത് ഐസി 410 എന്ന ഒരു തിളക്കം കുറഞ്ഞ നെബുല ഉണ്ട്. 40 കോണീയ മിനിട്ട് ആണ് ഇതിന്റെ ദൃശ്യവ്യാസം.. 1500 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന എൻജിസി 2281 എന്ന താരവ്യൂഹത്തെയും പ്രാജിതയിൽ കാണാം. കാന്തിമാനം 5.4 ആയ ഇതിന്റ ദൃശ്യവ്യാസം 14.0 കോണീയസെക്കന്റ് ആണ്. ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 8 ആണ്. 9നും 10നും ഇടയിൽ കാന്തിമാനമുള്ള 12 നക്ഷത്രങ്ങളും 11നും 13നും ഇടയിൽ കാന്തിമാനമുള്ള 20 നക്ഷത്രങ്ങളുമുണ്ട്.

എം 36ന് ഒരു ഡിഗ്രി വടക്കായി എൻജിസി 1931 എന്ന നെബുല കാണാം. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 10.1 ആണ്. കുറച്ചു വലിയ ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിക്കുകയാണെങ്കിൽ നിലക്കടലയുടെ ആകൃതിയിൽ ഈ നെബുല കാണാൻ കഴിയും. അതുപോലെ നെബുലയോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം നക്ഷത്രങ്ങളെയും കാണാം. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 6000 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

18 കോണീയ മിനിട്ട് വ്യാസമുള്ള താരതമ്യേന വലിപ്പം കൂടിയ തുറന്ന താരവ്യൂഹമാണ് എൻജിസി 1664. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 7.6 ആണ്. 7.7 കാന്തിമാനമുള്ള എൻജിസി 1778 എന്ന താരവ്യൂഹത്തിന്റെ വ്യാസം 7 കോണീയ മിനിട്ട് മാത്രമാണ്. 25 നക്ഷത്രങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്. എൻജിസി 1778നെക്കാൾ നക്ഷത്രസാന്ദ്രത കൂടിയതെങ്കിലും അതിനെക്കാൾ ചെറിയ താരവ്യൂഹമാണ് എൻജിസി 1857. ഇതിന്റെ വ്യാസം 6 കോണീയമിനിട്ടും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം 40ഉം ആണ്. വളരെ മങ്ങിയ മറ്റൊരു തുറന്ന താരവ്യൂഹമാണ് എൻജിസി 2126. 10.2 ആണ് ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം. 40 നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള ഇതിന്റെ വ്യാസം 6 കോണീയ മിനിട്ട് ആണ്.

നക്ഷത്രങ്ങൾ
ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും
ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കൾ
ഗ്രഹവ്യവസ്ഥ