ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഡെൽഹി, 2500 ബി.സി കാലഘട്ടത്തിൽ മഹാഭാ‍രതത്തിലെ പാണ്ഡവരുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ആയിരുന്നു. ഭാരതീയേതിഹാസങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഹസ്തിനപുരി ഡെൽഹിയുടെ പഴയ പേരാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഹസ്തിനപൂരി എന്നാൽ ആനകളുടെ നഗരം എന്നാണ് അർത്ഥം. ഈ നാമത്തിൽ ഒരു ഗ്രാമവും പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യം വരെ നിലനിന്നിരുന്നു. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ന്യൂ ഡെൽഹി പണിതപ്പോൾ ഈ ഗ്രാമം നിരത്തുകയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ പഴയ കോട്ട സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്താണ്‌ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത് എന്നാണ്‌ പുരാവസ്തുഗവേഷണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അനുമാനം. 

ഡെൽഹി എന്ന പേര് വന്നത് ദില്ലിക എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് എന്നാണ് പ്രധാന വാദം. പക്ഷേ, ഇത് കൂടാതെ മറ്റ് വാദങ്ങളും ഇതിനെ പറ്റി നില നിൽക്കുന്നു. ആര്യസമാജസ്ഥാപകനായ സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി 1875-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സത്യാർഥ് പ്രകാശ് എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത്, പൌരാണിക രാജാവാ‍യ രാജ ദില്ലു ബി.സി. 800-ൽ ദില്ലി സ്ഥാപിച്ചു എന്നാണ്. ചില പുരാനലേഖകർ ഇതിനെ പിൻ താങ്ങുന്നു. 
മറ്റൊരു എഴുത്തുകാരനായ വിബുധ് ശ്രീധർ (1189-1230) ഡെൽഹിയുടെ ഉത്ഭവത്തെ പറ്റി ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. .
हरियाणए देसे असंखगाम, गामियण जणि अणवरथ काम|
परचक्क विहट्टणु सिरिसंघट्टणु, जो सुरव इणा परिगणियं|
रिउ रुहिरावट्टणु बिउलु पवट्टणु, ढिल्ली नामेण जि भणियं|
വിവർത്തനം: ഹരിയാനയിൽ ധാരാളം ഗ്രാമങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ ഗ്രാമവാസികൾ കഠിനാധ്വാനികളായിരുന്നു. ഇവർ മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽകോയ്മ അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. അവർ തന്റെ ശത്രുക്കളെ തുരത്തുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധരായിരുന്നു. ഇന്ദ്രൻ തന്റെ രാജ്യത്തെ സ്വയം പ്രകീർത്തിച്ചിരുന്നു. ഈ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ദില്ലിയാണ്. 

जहिं असिवर तोडिय रिउ कवालु, णरणाहु पसिद्धउ अणंगवालु ||
वलभर कम्पाविउ णायरायु, माणिणियण मणसंजनीय ||

വിവർത്തനം: അനംഗപാൽ ഭരണാധികാരി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. തന്റെ ശത്രുക്കളെ വാളിനിരയാക്കിയിരുന്നു. ഈ ഭാരം നാഗരാ‍ജനെ വരെ ഇളക്കിയിരുന്നു. 

1383 വിക്രമി വർഷത്തക്കാലത്തെ ഒരു മുദ്രണം ഡെൽഹിയിലെ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡെൽഹി സ്ഥാപിച്ചത് തോമർ വംശജരാണെന്ന് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. 

देशोऽस्ति हरियानाख्यो पॄथिव्यां स्वर्गसन्निभः |
ढिल्लिकाख्या पुरी तत्र तोमरैरस्ति निर्मिता ||

മറ്റൊരു എഴുത്തുകാരനായ പ്രിഥ്വിരാജ് റാസൊയും ഇതു തന്നെ പറയുന്നു. 

हुं गड्डि गयौ किल्ली सज्जीव हल्लाय करी ढिल्ली सईव |
फिरि व्यास कहै सुनि अनंगराइ भवितव्य बात मेटी न जाइ ||

ആദ്യകാല ചരിത്രം
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ
8 മുതൽ 16 നൂറ്റാണ്ട് വരെ
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ