യുദ്ധത്തിന്റെ അന്ത്യമാസങ്ങളിൽ ഗീബൽസിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ നഷ്ടമാവുന്ന ഒരു വെളിപാടിന്റെ രൂപം കൈവരിച്ചു. 1945 തുടക്കത്തിൽ സോവിയറ്റുസേന ഓഡർ നദിക്കരയിൽ എത്തിയതും പടിഞ്ഞാറൻ സേന റൈൻ നദി കടക്കാൻ തുടങ്ങിയതും ഉറപ്പായ പരാജയം ഒളിച്ചുവയ്ക്കാൻ ആവാത്തവിധം ആക്കി കാര്യങ്ങൾ. എല്ലാ വിഭവങ്ങളും മുൻനിരയിലേക്ക് മാറ്റിയതിനാൽ ബെർളിനെ രക്ഷിക്കാൻ യാതൊന്നും ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ലക്ഷക്കണക്കിനു ജർമൻകാർ പടിഞ്ഞാറോട്ടു പലായനം ചെയ്യുന്നതായി ഗീബൽസ് തന്റെ ജനുവരി 21 -ന്റെ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചു. സഖ്യസേനയോടു സന്ധിചെയ്യുന്നതിനെപ്പറ്റി അയാൾ വീണ്ടും ഹിറ്റ്‌ലറോടു സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും അതു പിന്നീടും നിരസിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തന്റെ നേതാവിന് തന്നിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടരുതെന്നു നിർബന്ധമുള്ള അയാൾക്ക് ഈ വിഷയം അത്രയ്ക്കങ്ങോട്ടു മുന്നോട്ടു വയ്ക്കാനും ആവില്ലായിരുന്നു.

മറ്റു പലനേതാക്കളും ഹിറ്റ്‌ലറോടു ബെർളിൻ വിട്ട് പുതിയൊരു സമരമുഖം ബവേറിയയിലെ നാഷണൽ റീഡൗട്ടിൽ തുടങ്ങാമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടപ്പോഴും അവസാനനിൽപ്പ് ബെർളിനിൽ തന്നെയാവണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് ഗീബൽസ് അതിനെ എതിർത്തു. മാഗ്‌ദയുടെ, സഖ്യസേനയുടെ പിടിയിലായ മകൻ ഹരാൾഡ് ഒഴിയെയുള്ള കുടുംബം അനിവാര്യമായ അന്ത്യത്തെ നേരിടാൻ ബർളിനിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ജനുവരി 27 -ലെ അവരുടെ നീണ്ട യോഗത്തിൽ ഗീബൽസും മാഗ്‌ദയും ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ചും അവരുടെ ചെറിയ കുട്ടികളുടെ ഭാവിക്കെറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്തിരിക്കാം. നാസിഭരണത്തിന്റെ ചെയ്തികളെ പുറംലോകം എങ്ങനെയാണ് നോക്കിക്കാണുക എന്നതെപ്പറ്റി കൃത്യമായ അറിവുണ്ടായിരുന്ന ഗീബൽസ് അത്തരം ഒരു വിചാരണയ്ക്ക് നിന്ന് കൊടുക്കാൻ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. തന്റെ സ്വകാര്യകുറിപ്പുകളും പേപ്പറുകളും അയാൾ ഏപ്രിൽ 18 -ന് രാത്രിയിൽ കത്തിച്ചുകളഞ്ഞു.

ഹിറ്റ്‌ലറുടെ മനോരാജ്യങ്ങളെ എങ്ങനെ സുഖിപ്പിക്കാം എന്നതെക്കുറിച്ച് ഗീബൽസിനു നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ ഇടപെടൽ മൂലമാണ് ഏപ്രിൽ 12 -ന് പ്രസിഡണ്ട് റൂസ്‌വെൽറ്റ് മരിച്ചതെന്ന് അയാൾ പറഞ്ഞു. ഗീബൽസ് വിവരിച്ചപോലെ അതൊരു മാറ്റത്തിന്റെ തുടക്കമാകുമോ എന്ന് ഹിറ്റ്‌ലർ കരുതിയിരുന്നോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല. എല്ലാക്കാലത്തും താൻ ഏറ്റവും മോഹിച്ച ഇടത്ത് ഗീബൽസ് അപ്പോൾ എത്തിച്ചേർന്നു: ഹിറ്റ്‌ലറിന്റെ അടുത്ത്. ഏപ്രിൽ 23 വരെ റാങ്കുകൾ എടുത്തുകളഞ്ഞിരുന്നില്ലെങ്കിലും ഗോറിംഗിനെ ഹിറ്റ്‌ലർ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. ഹിംലർ ആവട്ടെ, വിസ്റ്റുല ഗ്രൂപ്പിന്റെ കമാണ്ടർ എന്ന നിലയിൽ വളരെ മോശം പ്രകടനം കാഴ്‌ചവച്ച് ഹിറ്റ്‌ലറുടേ അപ്രീതി സമ്പാദിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ആൾക്കാരായ ഗോറിംഗ്, ഹിംലർ, റിബൺട്രോപ്, സ്പീയർ എന്നിവരെല്ലാം ഏപ്രിൽ 20 -ന് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ജന്മദിനാഘോഷം കഴിഞ്ഞ ഉടൻതന്നെ ബർളിൻ വിടാൻ തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഹിറ്റ്‌ലറുടെ കൂടെത്തന്നെ നിന്ന് ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ബോർമാനും ആകാംഷ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവസാനം വരെ ബർളിനിൽ തന്നെ ഉണ്ടാവുമെന്നും അതിനുശേഷം സ്വയം വെടിവച്ചുമരിക്കുമെന്നും ഏപ്രിൽ 22-ന് ഹിറ്റ്‌ലർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അന്നുതന്നെ er "ഫ്യൂറർബങ്കറിനടുത്തുള്ള" "വോർബങ്കറിലേക്ക്" ഗീബൽസും കുടുംബവും താമസം മാറ്റി. വൈസ് അഡ്‌മിറൽ ഹാൻസ് എറിക് വോസ്സിനോട് കീഴടങ്ങുകയോ രക്ഷപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നത് താൻ പ്രോൽസാഹിപ്പിക്കില്ലെന്ന് ഗീബൽസ് പറഞ്ഞു. ബെർളിനിലെ ജനങ്ങളോട് ഏപ്രിൽ 23 -ന് ഗീബൽസ് ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു:ഏപ്രിൽ 29 -ന് അർദ്ധരാത്രിക്കുശേഷം ബങ്കർ കോപ്ലക്സിന്റെ അടുത്തേക്കു സോവിയറ്റ് സേന എത്തിയതോടെ ഫ്യൂറർബങ്കറിൽ നടന്ന ഒരു ചെറിയ ചടങ്ങിൽ വച്ച് ഹിറ്റ്‌ലർ ഈവ ബ്രൗണിനെ വിവാഹം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം തന്റെ ഭാര്യയുമൊത്ത് ഒരു ചെറിയ പ്രഭാതഭക്ഷണം ഹിറ്റ്‌ലർ ഏവർക്കും നൽകി. പിന്നീട് ഹിറ്റ്‌ലർ തന്റെ അവസാന വിൽപ്പത്രം എഴുതാൻ സെക്രട്ടറിയായ ട്രോഡ്‌ൽ ജഡ്ജുമൊത്ത് മറ്റൊരു മുറിയിലേക്കു പോയി. ഗീബൽസും ബോർമാനുമായിരിന്നു അതിന്റെ സാക്ഷികൾ.

തന്റെ അവസാന വില്ലിൽ ഹിറ്റ്‌ലർ ആരെയും തന്റെ പിന്തുടർച്ചാവകാശിയായി ഫ്യൂറർ എന്ന നിലയിലോ നാസിപ്പാർട്ടിയുടെ നേതാവ് എന്ന നിലയിലോ അവരോധിച്ചിരുന്നില്ല. ഗീബൽസിനെ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ചാൻസലറായും ആ സമയത്ത് ഡാനിഷ് അതിർത്തിയിലുള്ള ഗ്രാന്റ് അഡ്‌മിറൽ കാൾ ഡോണിറ്റ്‌സിനെ പ്രസിഡണ്ടായും ബോർമാനെ പാർട്ടി നേതാവായും നിയോഗിച്ചു. "മനുഷ്യത്തപരമായ കാരണങ്ങളാലും വ്യക്തിപരമായ കൂറിനാലും" ബർളിൻ വിടാനുള്ള ഹിറ്റ്‌ലറുടെ നിർദ്ദേശം അനുസരിക്കില്ലെന്ന് ഗീബൽസ് അതിന്റെ അടിയിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കൂടാതെ തന്റെ ഭാര്യയും കുട്ടികളും അവിടെത്തന്നെ ഹിറ്റ്‌ലറോടൊപ്പം തുടരുമെന്നും അയാൾ എഴുതിച്ചേർത്തു..

ഏപ്രിൽ 30 -ന് ഉച്ചയ്ക്ക് ഹിറ്റ്‌ലർ സ്വയം നിറയൊഴിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. ഹിറ്റ്‌ലറുടെ മരണശേഷം ഗീബൽസ് ആകെ വിഷണ്ണനായി. ഗീബൽ പറഞ്ഞത് പിന്നീട് വോസ്സ് പറഞ്ഞതുപ്രകാരം: "ഇത്തരം ഒരു മനുഷ്യൻ നമ്മോടൊപ്പം ഇല്ലെന്നുള്ളത് എത്ര പരിതാപകരമാണ്. പക്ഷേ ഒന്നും ചെയ്യാനില്ല. ഹിറ്റ്‌ലർ തെരഞ്ഞെടുത്ത വഴിമാത്രമേ ഇനി നമുക്കും മുന്നിലുള്ളൂ. ആ വഴിതന്നെ ഞാനും തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു".

ചാൻസലർ എന്ന നിലയിൽ ഗീബൽസ് ചെയ്ത ഏകകാര്യം മെയ് ഒന്നാം തിയതി ജർമൻ ജനറലായ ഹാൻസ് ക്രെബ്സിനോട് ഒരു വെള്ളക്കൊടിക്കീഴിൽ അപ്പോഴേക്കും മധ്യബർളിനിൽ എത്തിയ സോവിയറ്റ് ഐയ്ത് ഗാർഡ്‌സ് ആർമി ജനറൽ വാസിലി കുയിക്കോവിനു നൽകാനുള്ള ഒരു കത്ത് തയ്യാറാക്കൽ ആയിരുന്നു. അതിൽ ഹിറ്റ്‌ലറുടെ മരണവും വെടിനിർത്തലിനുള്ള അപേക്ഷയുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇനിയങ്ങോട്ടുള്ള പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം വൃഥാവിലാണെന്ന് ഗീബൽസിനു മനസ്സിലായി.

മെയ് ഒന്നിന് തന്നെ വൈസ് അഡ്‌മിറൽ വോസ് ഗീബൽസിനെ അവസാനമായി കണ്ടു, “"വിട പറയുമ്പോൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പം പോരാൻ ഞാൻ ഗീബൽസിനോടു പറഞ്ഞു". അയാൾ പറഞ്ഞത്: ‘"മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കപ്പൽ ക്യാപ്റ്റൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ പാടില്ല. ഞാൻ ഇതേപ്പറ്റിയെല്ലാം ചിന്തിച്ചതാണ്, ഇവിടെ തന്നെ തുടരാനാണ് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചെറിയകുട്ടികളെയും കൊണ്ട് എനിക്ക് പോകാൻ ഇടങ്ങളൊന്നുമില്ല. മാത്രമല്ല എന്റെ കാലുകൊണ്ട് എനിക്ക് രക്ഷപ്പെടാനുമാവില്ല..."’”

1945 മെയ് 1 -ന് വൈകീട്ട് എസ് എസ്സ് ദന്തഡോക്ടർ ഹെൽമുട്ട് കുൻസിനോട് തന്റെ ആറുകുട്ടികൾക്കും മോർഫിൻ ഇഞ്ചക്ഷൻ നൽകാനും അങ്ങനെ അബോധാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളപ്പോൾ അവരുടെ വായകളിലേക്ക് ഓരോ ആംപ്യൂൾ സയനൈഡ് പൊട്ടിച്ച് ഒഴിക്കാനും നിർദ്ദേശം നൽകി. പിന്നീട് കുൻസ് പറഞ്ഞതുപ്രകാരം മോർഫീൻ നൽകിയത് താൻ തന്നെയാണെങ്കിലും സയനൈഡ് നൽകിയത് മാഗ്‌ദയും ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പേർസണൽ ഡോക്ടറായ ലുഡ്‌വിഗ് സ്റ്റമ്പ്ഫെഗറും ചേർന്ന് ആണെന്നാണ്.

രാത്രി എട്ടരയോടേ ബങ്കർ വിട്ട ഗീബൽസും മാഗ്‌ദയും ഉദ്യാനം വരെ നടക്കുകയും അവിടെ വച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെപ്പറ്റി പലതരം കഥകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. അതിലൊന്നു പ്രകാരം ആദ്യം ഗീബൽസ് മാഗ്‌ദയെ വെടിവയ്ക്കുകയും തുടർന്ന് സ്വയം വെടിവയ്ക്കുകയാണ് ഉണ്ടായതെന്നുമാണ്. മറ്റൊരു കഥപ്രകരം രണ്ടുപേരും ഓരോ സയനൈഡ് കാപ്സൂൾ കഴിക്കുകയായിരുന്നെന്നും ഉടൻതന്നെ വെടിവച്ച് ദയാവധം നൽകുകയായിരുന്നു എന്നുമാണ്. ഗീബൽസിന്റെ എസ് എസ്സ് അസ്സിസ്റ്റന്റ് ഗുന്തർ ഷ്വാജർമൻ പറഞ്ഞതുപ്രകാരം ഗീബൽസും മാഗ്‌ദയും തങ്ങളെക്കാൾ മുന്നേ ഉദ്യാനത്തിലേക്ക് പടികൾ കയറിപ്പോയെന്നും തുടർന്ന് വെടിയൊച്ച കേട്ടു എന്നുമാണ്. പിന്നെ കയറിച്ചെന്ന ഷ്വാസ്ജർമൻ കണ്ടത് മരിച്ചുകിടക്കുന്ന ഗീബൽസിനെയും ഭാര്യയേയുമാണ്. മുന്നേ തന്നെ ഗീബൽസ് ആജ്ഞാപിച്ച പ്രകാരം അനങ്ങാതെ കിടന്ന ആ ശരീരങ്ങളിലേക്ക് ഒരു എസ് എസ്സ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെക്കൊണ്ട് വീണ്ടും നിറയൊഴിപ്പിച്ചു.

ആ ശരീരങ്ങൾ പിന്നീറ്റ് പെട്രോൾ ഒഴിച്ചു കത്തിച്ചുവെങ്കിലും സംസ്കരിച്ചിരുന്നില്ല. ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഗീബൽസിന്റെയും മാഗ്‌ദയുടെയും കുട്ടികളുടെയും മൃതശരീരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനായി വോസിനെ സോവിയറ്റുകൾ ബങ്കറിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നു. ഗീബൽസിന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും ഹിറ്റ്‌ലറിന്റെയും ബ്രൗണിന്റെയും ക്രെബ്‌സിന്റെയും ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പട്ടികളുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ പലതവണ പുറത്തെടുക്കുകയും മറവുചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിലത്തെ സംസ്കാരം 1946 ഫെബ്രുവരി 21 -ന് മാഗ്‌ദർബർഗിലെ സ്മെർഷിൽ ആയിരുന്നു. 1970 -ൽ കെജിബി ഡിറക്ടർ ആയിരുന്ന യൂറി ആന്ദ്രോപോവ് ആ ശേഷിപ്പുകൾ നശിപ്പിച്ചുകളയാൻ ഉത്തരവിട്ടു. 1970 ഏപ്രിൽ 4 -ന് ഒരു സോവിയറ്റ് കെജിബി ടീം വിശദമായ സംസ്കാരചാർട്ടുകളുടെ സഹായത്തോടെ അഞ്ചു മരപ്പെട്ടികൾ കുഴിച്ചെടുത്ത് കത്തിച്ച് പൊടിച്ച് എൽബെ നദിയുടെ ഒരു കൈവഴിയായ ബീദെറിറ്റ്‌സിൽ ഒഴുക്കി.

പരാജയവും മരണവും
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം
ആദ്യകാല ജീവിതം
ജൂതവിരോധവും ഹോളോകോസ്റ്റും