ഡൽഹി സുൽത്താനായിരുന്ന അല്ലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജിയുടെ പടത്തലവൻ മാലിക് കഫൂർ തമിഴകത്തെ പാണ്ഡ്യ രാജ്യത്തെ അക്രമിച്ചപ്പോൾ ഈ രാജവംശത്തിലെ രണ്ട് ശാഖകൾ പ്രാണരക്ഷാർഥം പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേക്ക് പലയാനം ചെയ്തു. അതിൽ ഒരു ശാഖ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പൂഞ്ഞാർ ആസ്ഥാനമാക്കി ഒരു രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും മറ്റൊരു ശാഖയായ "ചെമ്പഴന്നൂർ" കുടുംബം പല സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ അലഞ്ഞ് ഒടുവിൽ പന്തളം ദേശത്ത് എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു. 

പലായനം ചെയ്ത ചെമ്പഴന്നൂർ ശാഖക്കാർ തിരുനെൽവേലിക്കടുത്തുളള 
വളളിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ വാസം ഉറപ്പിക്കുകയും സമൂഹത്തിൽ മാന്യമായ സ്ഥാനമാനങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ മൂലം ഇവർ തെങ്കാശിയിലേയ്ക്ക് മാറി. അക്കാലത്ത് മധുരയിൽ അധികാരം പിടിച്ചടക്കിയ തിരുമല നായകൻ തൻെറ്റ മകളുടെ വിവാഹം ചെമ്പഴന്നൂർ കുടുംബത്തിലെ ഒരു യുവാവുമായി നടന്നുകാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ശൂദ്രനായ തിരുമല നായ്കുമായി ബന്ധം പുലർത്താൻ ക്ഷത്രിയർ ആയിരുന്ന പാണ്ഡ്യ രാജാക്കന്മാർ തയ്യാറായിരുന്നില്ല, പാണ്ഡ്യ രാജാക്കന്മാർ ഇതിനെതിര് നിന്നപ്പോൾ നായക് അവരുടെ ശത്രുവായി മാറി. തൻെറ്റ ശക്തമായ മറവപ്പടയുടെ പിൻബലത്തിൽ നായക് തെങ്കാശിയിൽ കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി. സഹികെട്ട ചെമ്പഴന്നൂർ കുടുംബം "ഇലത്തൂർ മണിയം" എന്ന സ്ഥലത്തെത്തുകയും പുളിയങ്കുടിക്കടുത്തുളള മലമ്പ്രദേശങ്ങൾ വിലക്കുവാങ്ങുകയും ചെയ്തു. അവിടെയും നായക് തൻെറ്റ അക്രമങ്ങൾ തുടർന്നപ്പോൾ ഈ രാജകുടുംബം ഏ.ഡി 79-ാം ആണ്ടോടെ അച്ചൻകോവിൽ വഴി കോന്നിയിലെത്തി അവിടെ വാസമുറപ്പിച്ചു. നിത്യ പൂജകൾക്കായി രാജകുടുംബം ഇവിടെ ഒരു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. ഇതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ മുരിങ്ങമംഗലം ശ്രീ മഹാദേവർ ക്ഷേത്രം. കൊളളക്കാരുടെ ചെയ്തികളാൽ സഹികെട്ട നാട്ടുകാർ നവാഗതരായ ഈ കുടുംബക്കാരെ തങ്ങളുടെ സംരക്ഷകരായ രാജാക്കന്മാരായി സ്വീകരിച്ചു. അവർ പിന്നീട് "ചെമ്പഴഞ്ഞി" കോവിലകക്കാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ചോളന്മാർ തിരുവിതാംകൂറിനെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ നാട്ടുകാർ കോവിലകത്തെ അംഗങ്ങളെ പന്തളത്തേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി രാജാധികാരം നൽകി വാഴിച്ചു. അതോടെ നാട്ടിൽ സമാധാനവും ശാന്തിയും വന്നുചേർന്നു. "കൈപ്പുഴ തമ്പാൻ" എന്ന നിലംബൂർ കോവിലകത്തെ ഇളമുറ തമ്പുരാൻ കോട്ടയത്ത് കൈപ്പുഴയിൽ അമന്തുർ കോവിലകത്തെ കുഞ്ഞുണ്ണി വർമ്മ തമ്പാൻ ദാനം നൽകിയ ഭൂമിയിൽ രാജ്യ വലിപ്പം വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഉദ്ദേശം കൊല്ലവർഷം 370 ഓടെ വിശാലമായ ഒരു രാജ്യം സ്ഥാപിതമാകുകയും ചെയ്തു.

ഇലന്തൂർ, അച്ചൻകോവിൽ, തെങ്കാശി, കോന്നി എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും ശബരിമല വനപ്രദേശങ്ങളും ചേർന്ന വലിയൊരു രാജ്യമായി പന്തളം മാറി. കൊല്ലവർഷം 290നും 340നും ഇടയിൽ എരുമേലി മുതൽ ശബരിമല വരെയുളള പ്രദേശങ്ങൾ അയ്യപ്പൻ രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചർത്തതായി വിശ്വസിക്കുന്നു. കൊല്ലവർഷം 345ൽ വേണാട് രാജാവായിരുന്ന ആദിച്ചവർമ്മൻ പന്തളം രാജ്യത്തിന് കുറേ ഭൂമി വിട്ടുകൊടുത്തതായി രേഖകൾ ഉണ്ട്. മദ്ധ്യ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് മാർത്താണ്ഡവർമ്മ പന്തളത്തെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. ഇതിന് പ്രധാന കാരണം പന്തളം രാജ്യത്തിന് തിരുവിതാംകൂറുമായുളള സൗഹൃദബന്ധമായിരുന്നു. പക്ഷേ ടിപ്പുവിൻെറ്റ പടയോട്ടസമയത്ത് തിരുവിതാംകൂർ പന്തളത്തിന് സെെനിക സഹായം നൽകിയിരുന്നു. ഉദ്ദേശം 2,20,000 രൂപ സെെനിക ചെലവായി പന്തളത്തിന് കെട്ടിവെക്കേണ്ടി വന്നു. പല തവണകളായും ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിലെ വരുമാനമുപയോഗിച്ചും കടം വീട്ടി വന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് കടം വീട്ടാൻ പറ്റാതെയായപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂറുമായുളള ഒരു ഉടമ്പടി പ്രകാരം പന്തളം രാജ്യം മുഴുവനായി തീറെഴുതി നൽകേണ്ടി വന്നു. ഉടമ്പടി പ്രകാരം പന്തളം രാജകുടുംബത്തിലെ ഒാരോ അംഗത്തിനും ഒരു നിശ്ചിത തുക എല്ലാ മാസവും നൽകിപോന്നു. ശബരിമലയുൾപ്പടെ രാജകുടുംബത്തിന് കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ അവകാശവും തിരുവിതാംകൂറിൻെറ്റ കെെകളിലായി. പത്തനംതിട്ട ജില്ല രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പുവരെ പന്തളം ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മാവേലിക്കര താലൂക്കിലായിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.

പന്തളം രാജകുടുംബത്തിലെ പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ
പന്തളം കൊട്ടാര സമുച്ചയം
സ്ട്രോങ്ങ് റൂം
ചരിത്രം