ക്രിസ്തുമതപീഡനം അവസാനിച്ചപ്പോൾ അന്തോനീസ് അലക്സാണ്ഡ്രിയയിൽ നിന്ന്, പിസ്പിറിലെ തന്റെ പഴയ റോമൻ കോട്ടയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ ദർശനവും ഉപദേശവും തേടി അനേകർ എത്തി. ഈ സന്ദർശനങ്ങൾ തന്നെ ദൈവാരാധനയിൽ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തുന്നതായി കണ്ട അന്തോനീസ്, കിഴക്ക് മരുഭൂമിയുടെ ഉൾപ്രദേശത്തേക്കുപോയി. മൂന്നുദിവസം മരുവനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച അദ്ദേഹം ഒരു അരുവിയും ഏതാനും ഈന്തപ്പനകളും ഉള്ള ഒരു പ്രദേശത്തെത്തി അവിടെ താമസമാക്കി. ഇപ്പോഴത്തെ വിശുദ്ധ അന്തോനീസിന്റെ ആശ്രമം ആ സ്ഥാനത്താണ്. നർസിയായിലെ ബെനഡിക്ട് പിൽക്കാലത്ത് ക്രോഡീകരിച്ച സംന്യാസനിയമസംഹിതയുടെ സാരാംശം "പ്രാർഥനയോടൊപ്പം അദ്ധ്വാനം" എന്നതായിരുന്നു. ഈ തത്ത്വം ബെനഡിക്ടിനും മുൻപേ പുതിയ സ്ഥലത്ത് പിന്തുടർന്ന അന്തോനീസ് പ്രാർഥനാനിരതമായ അദ്ധ്വാനത്തിൽ ജീവിച്ചു. ചിലപ്പോൾ രാത്രിമുഴുവൻ അദ്ദേഹം ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ ഉന്മത്തതയിൽ ഉണർന്നിരുന്നു. സ്വയം ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രാർഥനയാണ് ശരിയായ പ്രാർഥനയെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. "തന്നെത്തന്നെയോ തന്റെ പ്രാർഥനയെയോ അറിയാതെയുള്ള പ്രാർഥനയാണ് ശരിയായുള്ളത്". 
ഒരിക്കൽ വൈരസ്യം തോന്നിയ അന്തോനീസിന്, "പുറത്തെക്കിറങ്ങി നോക്കുക" എന്നു തന്നോട് ആരോ പറയുന്നതുപോലെ തോന്നിയെന്ന് അത്തനാസിയൂസ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇറങ്ങിനോക്കിയ അദ്ദേഹം, സംന്യാസത്തിന്റെ ഉന്നദപദവിയിൽ എത്തിയവനെപ്പോലെ തോന്നിച്ചവനും കുരിശോടുകൂടിയ അരപ്പട്ടയും ശിരോവസ്ത്രവും ധരിച്ചവനുമായ ഒരു മാലാഖയെ കണ്ടു. ഒരിടത്തിരുന്ന് ഈന്തപനയോല മെടയുകയായിരുന്ന മാലാഖ അല്പനേരം എഴുന്നേറ്റിരുന്ന് പ്രാർഥിച്ചിട്ട് പിന്നെയും ഇരുന്ന് മെടയാൻ തുടങ്ങി. "അന്തോനീസേ, ഇതുചെയ്താൽ നിനക്ക് വിശ്രമം കിട്ടും" എന്നൊരു സ്വരം അദ്ദേഹം കേട്ടു. അപ്പോൾ മുതൽ അന്തോനീസ് മാലാഖ ധരിച്ചിരുന്നതരം വസ്ത്രം ധരിക്കാനും പനയോല മെടായാനും തുടങ്ങിയത്രെ. പിന്നീടൊരിക്കലും വിരസത അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിയിട്ടില്ല. 
അദ്ദേഹം സ്വയം ഒരു തോട്ടം വച്ചുപിടിപ്പിക്കുകയും ജങ്കസ് പുല്ലുകൊണ്ട് തടുക്കുകൾ നെയ്തുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. സത്യാന്വേഷികൾ നിരന്തരം അന്തോനീസിന്റെയും ശിഷ്യന്മാരുടേയും ഉപദേശം തേടി എത്തിയിരുന്നു. ഈ ഉപദേശങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് "മരുഭൂമിയിലെ പിതാക്കന്മാരുടെ വചനങ്ങൾ" എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടു. അഗാധമായ ആത്മീയചായ്‌വുള്ളവരെ അന്തോനീസ് നേരിട്ടും ലൗകികമനസ്ഥിതിയുള്ളവരെ അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ മക്കാറിയോസുമാണ് ഉപദേശിച്ചിരുന്നത്. വല്ലപ്പൊഴുമൊക്കെ, മരുഭൂമിയുടെ പ്രാന്തത്തിൽ നൈൽനദീതീരത്തുള്ള സംന്യാസാശ്രമം സന്ദർശിച്ച് അവിടെയുള്ള സഹോദരന്മാർക്ക് ആശ്വാസം പകർന്നിട്ട് അന്തോനീസ് തിരികെ അഗാധമരുഭൂമിയിലുള്ള തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോന്നു.

അന്ത്യദിനങ്ങൾ
വിവാദങ്ങൾ, കലാസൃഷ്ടികൾ
പ്രാർഥന, അദ്ധ്വാനം
വണക്കം