റോമാക്കാർ ശത്രുക്കളുടെ മധ്യത്തിലാണു ജീവിച്ചിരുന്നത്.അതിനാൽ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ എന്നും യുദ്ധങ്ങൾ അനിവാര്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ വിജയങ്ങൾ ഗ്രീക്കു വിജയങ്ങൾ പോലെ ക്ഷണഭംഗുരമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സുദീർഘമായിരുന്നു. ക്രി.മു. 350 മുതൽ 265 വരെ നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്ത് റൊമാക്കാർ ഇറ്റലിയിൽ റുബിക്കോൺ നദിയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള ഭൂവിഭാഗം മൊത്തം കൈയ്യടക്കി. 

ടൈബർ നദിയുടെ വടക്കുതീരത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന എട്രുസ്കന്മാർ എന്നും റോമിന്റെ ശത്രുക്കളായിരുന്നു. കുറേക്കാലം അവർ റോം കീഴ്പ്പെടുത്തി ഭരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തെക്കുണ്ടായിരുന്ന ലത്തീൻ‍കാർ ബന്ധുക്കളായിരുന്നെങ്കിലും അവർക്കും തെക്ക് വോൾഷ്യന്മാർ, സാംനെറ്റുകൾ, അക്കേയന്മാർ, ഗ്രീക്കുകാർ എന്നിവരും കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ വർഗ്ഗമായ ആംബ്രിയന്മാരും റോമാക്കാരുമായി മല്ലിട്ടുകോണ്ടിരുന്നു. ഇവരെയെല്ലാം പരസ്പരം ഭിന്നിപ്പിച്ച് ഭരിക്കുന്ന നയമാണ് റോമാക്കാർ സ്വീകരിച്ചത്. തന്മൂലം ഇവരെയെല്ലം കീഴ്പ്പെടുത്താൻ റോമിന് കഴിഞ്ഞു.(ക്രി.മു. 489-266 വരെ)
ക്രി.മു. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗ്വാൾ എന്ന വർഗ്ഗക്കാർ വടക്കു നിന്ന് ആല്പ്സ് പർവ്വതം കടന്നു വന്ന് എട്രുസ്കന്മാരെ തോല്പിച്ചു അവരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭൂവിഭാഗം കൈയടക്കി. ഈ സമയം നോക്കി റോമാക്കാർ എട്രുസ്കന്മാരുടെ തെക്കു കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ കീഴ്പ്പെടുത്തി. (ക്രി.മു.396) താമസിയാതെ ഗ്വാളുകൾ റോമിനു നേരേ തിരിയുകയും എന്നാൽ റൊമാക്കാർ വീരോചിതമായി ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു (ക്രി.മു.387)എങ്കിലും ഈ യുദ്ധം അവർക്ക് വൻപിച്ച നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിവച്ചു. ഇറ്റലിയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മറ്റുശക്തികളെ തോല്പിച്ചതിനു ശേഷം മാത്രമേ അവർക്ക് സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രബലരായിരുന്നത് സാംനെറ്റുകളായിരുന്നു. ക്രി.മു 342-നും 290-നും ഇടയ്ക്ക് മൂന്നു സാംനെറ്റ് യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നു. ഇതിൽ ഇറ്റലിയിലെ മറ്റു ശക്തികൾ സാംനെറ്റുകളോട് ചേർന്ന് റോമിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു. ഗ്രീക്കുകാർ മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നു വരെ സൈന്യത്തെ അയച്ചു കോടുത്തു. എങ്കിലും വീരോചിതം പോരാടിയ റോം ശത്രുക്കളെയല്ലാം കാൽക്കീഴിലാക്കി.

റോമാക്കാർ പിന്നീട് ഗ്രീക്കുകാരുമായി ഏറ്റുമുട്ടി. ഇതിന് കാർത്തേജിന്റെ സഹായം റോമിനുണ്ടായിരുന്നു. ഗ്രീസിലെ ടാറന്റം എന്ന പട്ടണത്തോടാണ് ആദ്യ ഏറ്റുമുട്ടൽ നടന്നത്. ഗതിയില്ലാതായ ടാറന്റം, ഗ്രീസിലെ ഏപ്പിറസ് രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്ന പീർഹസ് എന്ന രാജാവിന്റെ സഹായം തേടി. ശക്തനും സമർത്ഥനുമായ പീർഹസ് രാജാവിനോട് കഠിനമായി യുദ്ധം ചെയ്ത റോമാക്കാർ അവരുടെ അച്ചടക്കത്തിന്റെയും ശിക്ഷണത്തിന്റെയും കാർത്തേജിന്റെ സഹായത്തിന്റെയും മികവിൽ വിജയം നേടി.

യുദ്ധങ്ങളും സാമ്രാജ്യ വിസ്തൃതിയും
സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ഉദയം
സെനറ്റ്
ജനങ്ങൾ