ശ്വാസനാളത്തിലും ശ്വാസകോശത്തിലെ ചെറു വായു അറകളിലുമായി ഉണ്ടാകുന്ന കോശജ്വലനത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണങ്ങളിലൊന്ന് പലതരം വസ്തുക്കളോട് രോഗിക്കുള്ള പ്രത്യൂർജതയാണ് (Allergy) എന്നതാണ് ഈ സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന അനുമാനം.

ശ്വാസകോശത്തിലൂടെ പ്രത്യൂർജ്ജകങ്ങളുടെ (Allergen) പൊടിയോ കണികകളോ ഉള്ളിലെത്തിയാൽ ശ്വാസകോശത്തിലെ പലതരം ശ്വേതരക്താണുക്കളുടെ സംഘങ്ങൾ പ്രകോപിതരാകുന്നു. സാധാരണനിലയ്ക്ക് രോഗപ്രതിരോധം നടത്തുന്ന വെളുത്ത രക്തകോശങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഇവിടെയും പ്രതികരിക്കുന്നതെങ്കിലും ഈ പ്രതികരണം ആവശ്യമായ അളവിലും അധികമാകുന്നുവെന്നതാണ് ആസ്മയിലെ മുഖ്യപ്രശ്നം. പ്രത്യൂർജ്ജകവസ്തുവെന്നതുകൊണ്ട് പ്രത്യൂർജ്ജത ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഏത് കണികയെയും – ഉദാഹരണത്തിനു അന്തരീക്ഷത്തിലെ പൊടി, ചെറിയ പ്രാണികൾ, പൂമ്പൊടി, വ്യാവസായിക മാലിന്യങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ, പലതരം ആഹാരപദാർത്ഥങ്ങൾ - വിവക്ഷിക്കാം. നിത്യപരിചയം കൊണ്ട് പല വസ്തുക്കളും തങ്ങൾക്ക് പ്രത്യൂർജ്ജകമാണോ അല്ലയോ എന്ന് ആസ്മരോഗികൾക്ക് സാധാരണ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും

ശ്വേതരക്താണുക്കളിൽ ദ്രുമികകോശങ്ങളാണ് (Dendritic Cells) ആദ്യം ശ്വാസകോശ വായു അറകളുടെ ഉൾഭാഗത്തെ ശ്ലേഷ്മസ്തരത്തിലെത്തി പ്രത്യ്യുർജ്ജകത്തിന്റെ തന്മാത്രകളെ “വിഴുങ്ങു”കയും ഉള്ളിലിട്ട് ചില രാസമാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അവയെ രാസമാറ്റം വരുത്തി സംസ്കരിച്ച് പ്രതിജനകപെപ്റ്റൈഡ് തന്മാത്രകളാക്കിയ ശേഷം ഈ ദ്രുമിക കോശങ്ങൾ അടുത്തുള്ള ലസികാഗ്രന്ഥികളിലെ (lymph node) ടി-കോശങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം സൈറ്റോകൈനുകളുടെ പ്രഭാവത്താൽ കൂടുതൽ ടി-കോശങ്ങൾ ശ്വാസകോശശ്ലേഷ്മസ്തരത്തിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.

ക്ലസ്റ്റർ ഡിഫറൻസിയേഷൻ 4+ (CD4+) സംവർഗത്തിൽ പെടുന്ന സഹായി ടി-കോശങ്ങളിലെ ടി.എച് വകഭേദമാണു ആസ്മയിലെ പ്രത്യൂജ്ജതാനുബന്ധ പ്രതികരണങ്ങളുടെയെല്ലാം ആണിക്കല്ലായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവ ബി-കോശങ്ങളെ കൂടുതൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ഇ (Immunoglobulin E, IgE) തന്മാത്രകളുടെ സൃഷ്ടിക്കായി പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ഇ തന്മാത്രകൾ നേരെ ചെന്നു മാസ്റ്റ് കോശങ്ങളെയും (mast cells) ബേയ്സോഫിൽ കോശങ്ങളെയും (basophils) കൂടുതൽ കോശജ്വലന പ്രക്രിയകളിലേക്ക് നിയോഗിക്കുന്നു. 

ഈ ബൃഹത് പ്രതികരണപദ്ധതി അതിസൂക്ഷമതലത്തിൽ കൃത്യമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നതാണ്. ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ഇ ഒരുവശത്ത് പ്രത്യൂർജ്ജകതന്മാത്രയുമായും മറുവശത്ത് മാസ്റ്റ്, ബേയ്സോഫിൽ കോശങ്ങളുമായും കുറുകണ്ണികൾ (cross-links) ഉണ്ടാക്കുന്നു. മാസ്റ്റ്, ബേയ്സോഫിൽ കോശങ്ങളിൽനിന്ന് കടുത്ത പ്രത്യൂർജ്ജതയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന രാസവസ്തുക്കളായ ഹിസറ്റമീനുകളും ല്യൂക്കോട്രയീനുകളും വൻതോതിൽ ഉത്സർജ്ജിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ഹിസ്റ്റമീനും ല്യൂക്കോട്രയീനുകളും ചേർന്ന് ശ്വാസനാളികളുടെ ഭിത്തിയിലുള്ള മൃദുലപേശികളെ (smooth muscle) പ്രകോപിപ്പിച്ച് ശ്വാസനാളികൾ ചുരുങ്ങി അടയാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം ഈ ഭിത്തിയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ലോമികകളിൽനിന്നും രക്തത്തിലെ ദ്രവഭാഗമായ പ്ലാസ്മ ഊറി പുറത്തേക്ക് പരക്കാനും തന്മൂലം ശ്വാസനാളിക്കകത്തും ചുറ്റുമായി നീർക്കെട്ടുണ്ടാകാനും ഹിസ്റ്റമീൻ-ല്യൂക്കോട്രയീൻ സംഘം കാരണമാകുന്നു. മാസ്റ്റ് കോശങ്ങളിൽ നിന്നും വിസർജ്ജിക്കപ്പെടുന്ന കീമോകൈനുകൾ എന്ന ഗണത്തിലുള്ള രാസവസ്തുക്കൾ അതേസമയം ടി-കോശങ്ങളിൽ നിന്നും ബി-കോശങ്ങളിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന ഇന്റർല്യൂക്കിനുകളുമായി (വിശേഷിച്ച് ഇന്റർല്യൂക്കിൻ-5) ചേർന്ന് രക്തത്തിലൂടെ മജ്ജയിൽ എത്തി അവിടെനിന്നുമുള്ള ഇയോസിനോഫിൽ കോശങ്ങളുടെ ഉല്പാദനത്തിന് വേഗത കൂട്ടുന്നു. ഈ കരണപ്രതികരണങ്ങളെല്ലാം പ്രത്യൂർജകവസ്തു ശ്വാസകോശത്തിലെത്തി ഏതാണ്ട് 4 മുതൽ 6 മണിക്കൂർ സമയം കൊണ്ട് അതിന്റെ പരമാവധിയിലെത്തുമെങ്കിലും 7 മണിക്കൂർ മുതൽ 3 ദിവസം വരെ ഇയോസിനോഫിലുകളും അവ നയിക്കുന്ന കോശജ്വലനപ്രക്രിയയും നീണ്ടുനിൽക്കാം.

മജ്ജയിൽ നിന്ന് രക്തംവഴി ശ്വാസകോശ വായു അറകളിലേക്ക് അതിവേഗത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്ന ഇയോസിനോഫിലുകളുടെ പ്രവർത്തനം മൂലമാണ് ശ്ലേഷ്മസ്തരകോശങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തൽസ്ഥാനത്തു വർധിക്കുകയും കഫം സമൃദ്ധമായി ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നത്. പെരുകുന്ന ശ്ലേഷ്മകോശങ്ങൾ ഈ കൊഴുത്ത കഫത്തിന്റെ കട്ടകളോടു കൂടിക്കുഴഞ്ഞാണു കഫകീലകങ്ങൾ (mucus plugs) ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇവ ചെറു ശ്വാസനാളികളെ അടയ്ക്കുന്നു. തന്മുലം നാളികളിൽ വായു പുറത്തുപോകാതെ പെട്ടുപോകുന്നു.

പ്രത്യൂർജ്ജതയുടെ പങ്ക്
രോഗനിർണയം
പുകവലി
സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ