1880 - കളിൽ ബോംബെ പ്രസിഡൻസിയുടെ ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന കോലാപ്പൂർ അഥവാ ഛത്രപതിയിലെ രാജാവായിരുന്ന ശിവാജി ആറാമൻ, വളരെ വലിയ മാനസിക പ്രശ്നം നേരിടുന്നുണ്ടെന്നുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയരുകയുണ്ടായി. ഇതാണ് പിന്നീട് പ്രശസ്തമായ കോലാപ്പൂർ സംഭവത്തിന് കാരണമായിത്തീർന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഡോക്ടർമാരും ശിവാജി ആറാമൻ സുഖപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കാത്ത മാനസിക രോഗത്താൽ കഷ്ടപ്പെടുകയാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത്തരം അഭിപ്രായങ്ങളെ ഇംഗ്ലീഷ് - ഭാഷാ പത്രങ്ങളായ ദ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, ബോംബെ ഗസറ്റ് തുടങ്ങിയ വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളും പിന്തുണച്ചിരുന്നു. 

ഇതേ സമയം തന്നെ, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ഇന്ദു പ്രകാശ്, മറാത്ത, കേസരി തുടങ്ങിയ പത്രങ്ങളും തർക്കങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഛത്രപതിയുടെ മാനസിക നിലയെയും രോഗനിർണ്ണയത്തെയും ചികിത്സാപ്രക്രിയകളെയും ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടുള്ള ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അഗാർക്കറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന കേസരിയും തിലകന്റെ നേതൃത്വത്തിലുണ്ടായിരുന്ന മറാത്തയും ശിവജി ആറാമൻ മാനസിക രോഗിയല്ലെന്നും ശിവജിയുടെ പരിചരണത്തിനായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരും പരിചാരകരും ഉണ്ടാക്കിയ വീഴ്ചയാണ് മാനസിക നിലയിലെ ഈ ചെറിയ അസ്ഥിരതയ്ക്ക് കാരണമെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി. 

ശിവജി ആറാമന് ഇത്തരത്തിൽ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതിന്റെ കുറ്റം കോലാപ്പൂരിന്റെ കാർഭാരി അഥവാ മുഖ്യ അധികാരിയായിരുന്ന മഹാദേവോ ബാർവെയുടെ മേൽ കേസരിയും മറാത്തയും ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ശിവാജി ആറാമനെ രോഗിയാക്കുന്നതിനായി മഹാദേവോ ബാർവെയും മറ്റ് ബ്രട്ടീഷ് ഉന്നത തല ഉദ്യോഗസ്ഥരും ശ്രമിച്ചിരുന്നു എന്നുള്ളതിന്റെ തെളിവുകളായി മറാത്തയും കേസരിയും ചില കത്തുകളും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 

എന്നാൽ ഈ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനാകുന്നതിനു വേണ്ടി ഉടൻതന്നെ മഹാദേവോ ബാർവെ, ബാലഗംഗാധര തിലകനും അഗാർക്കറിനുമെതിരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തിയതിന് കേസ് നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇത് ശിവാജി ആറാമന്റെ മാനസിക നിലയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടാൻ കാരണമായിത്തീർന്നു. 

ശിവാജി ആറാമനെതിരെയുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഗൂഢാലോചനകളും മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും പുറത്തു കൊണ്ടു വരുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഹൈക്കോടതിയുടെ ട്രയൽ രേഖകളും കേസരി വർത്തമാനപ്പത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 1882 ജൂലൈ 16 - ന് തിലകനും അഗാർക്കറും ചേർന്ന് മഹേദവോ ബാർവെയെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചെന്നും കുറ്റക്കാരാണെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തുകയും തുടർന്ന് നാലു മാസത്തെ ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്കായി ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. ബോംബെയിലെ ദോംഗ്രി ജയിലിലായിരുന്നു ഇവർ രണ്ടുപേരും തടവിലാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. 

എന്നാൽ വിചാരണ നടക്കുന്ന സമയത്തു പോലും ശിവാജി ആറാമനെ മാനസികമായും ശാരീരികമായും രോഗിയാക്കുന്നതിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പങ്കുണ്ടോ എന്ന വസ്തുത ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് കേസരിയിൽ ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. സംരക്ഷണത്തിനായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ ശിവാജിയ്ക്ക് ആപത്തായിരിക്കുമെന്നും ഈ ലേഖനങ്ങളിൽ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രസ്താവനകൾക്കിടയിലും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ, ശിവജിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പരിചരണത്തിനുമായി നൽകിയിരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പിൻവലിച്ചിരുന്നില്ല. 1883 ഡിസംബർ 25 - ന് സംരക്ഷണത്തിനായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായി നടന്ന കലഹത്തിനുശേഷം ശിവജി അന്തരിച്ചു. ഈ സംഭവമാണ് പിൽക്കാലത്ത് കോലാപ്പൂർ പ്രകാരൺ (സംഭവം) എന്ന് പ്രശസ്തമായിത്തീർന്നത്. 

കേസരി വാഡയും തിലക് മ്യൂസിയവും
കേസരിയും കോലാപ്പൂർ സംഭവവും
1897 - ലെ കേസരിയ്ക്കെതിരായ നടപടി
ആദ്യകാലത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ