ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മൗലികതത്വങ്ങളെ പശ്ചാത്യലോകം പൊതുവേ അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും അവ പ്രായോഗികമാക്കാനുള്ള ഭദ്രമായ ചട്ടക്കൂട് ഉണ്ടായത് 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ അമേരിക്ക ഒരു ഭരണഘടന വാർത്തെടുത്തതോടുകൂടിയാണു. ഇംഗ്ലണ്ട് ഒരു ലിഖിതഭരണം കൂടാതെതന്നെ പടിപടിയായി ജനാധിപത്യത്തിലേക്ക് പുരോഗിമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ജനപ്രാധിനിത്യസ്ഥാപനങ്ങൾ, സാർവ്വത്രികവോട്ടവകാശം, ആനുപാതികപ്രാതിനിധ്യം, പാർട്ടിസമ്പ്രദായം മുതലായവയെസംബന്ധിച്ച താത്വികചർച്ചകൾക്ക് അമേരിക്കയിലെ ജെഫേർസൻ, ഫ്രാൻസിലെ ടോക്ക്വിൽ, ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജറെമി ബെന്താം, ജെയിംസ് മിൽ, ജോൺസ്റ്റുവർട്ട് മിൽ എന്നിവരും വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൽകി. പൗരാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ പാർലമെന്ററി ഭരണം വേണമെന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ അനുഭവങ്ങൾ തെളിയിച്ചു. അസംതൃപ്തമായ ഒരു ജനതയ്ക്ക് ഭരണാധികാരികളെ നീക്കം ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അമേരിക്കൻ വിപ്ലവം പഠിപ്പിച്ചു. ഏതാനും ചില വ്യക്തികൾക്ക് പ്രത്യേകാവകാശങ്ങളും ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകാൻ മാത്രമേ ഏകാധിപത്യം ഉപകരിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് ഫ്രഞ്ചു വിപ്ലവത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലായി. 

ഈ ആശയങ്ങൾക്ക് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രൂപം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണു 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രീയചിന്തകർ ചർച്ചചെയ്തത്. ജനപ്രാധിനിധ്യസ്ഥാപങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം എത്രകണ്ട്, എങ്ങനെ കൂടുതൽ വിശാലമാക്കാം? ഭരണത്തിൽ ജനങ്ങൾക്ക് എത്ര കൂടുതൽ പങ്കു നൽകാം? ഹിതപരിശോധന, ഇനിഷ്യേറ്റീവ് (മുൻകൈ) മുതലായ സമ്പ്രദായങ്ങൾ പ്രായോഗികമാണോ? സമ്മതിദായകർക്ക് പ്രതിനിധികളെ തിരിച്ചുവിളിക്കാനുള്ള അവകാശം നൽകണമോ? ദ്വിമണ്ഡലനിയമസഭകൾ വേണമോ? ആനുപാതികപ്രാതിനിധ്യം ആശാസ്യമാണോ? പാർട്ടിസമ്പ്രദായം എങ്ങനെ പരിഷ്കരിക്കാം? എന്നിങ്ങനെ യുള്ള പ്രശ്നങ്ങളെപ്പറ്റി വ്യാപകമായ ചർച്ചകൾ നടന്നു. പലരാജ്യങ്ങളിലും തൽസംബന്ധമായ പരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നു.

പുരാതന ഭാരതത്തിൽ
പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം
സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനാധിപത്യം
ജനപ്രതിനിധിയുടെ ചുമതല