പ്രാചീന കാലം മുതൽക്കു തന്നെ ജലസംഭരണത്തിന് മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. നൈൽ നദിയിൽ ബി.സി. 2000-ത്തിനും മുൻപു തന്നെ ഈജിപ്തുകാർ മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ വിജയകരമായി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യ, ശ്രീലങ്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലും പണ്ട് ഇത്തരം അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ച് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ട്. മലയിടുക്കുകൾ മണ്ണു കൊണ്ടടച്ച് ജല പ്രവാഹം തടഞ്ഞു നിർത്തിയാണ് ആദ്യ കാലത്ത് മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്.

സുലഭവും എളുപ്പത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാവുന്നതുമായ പദാർഥമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് അണക്കെട്ടു നിർമ്മാണത്തിന് മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഒരു നിർമ്മാണ പദാർഥമെന്ന നിലയ്ക്ക് മണ്ണിന്റെ ഗുണങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നതിനും മൺപിണ്ഡങ്ങളുടെ ഉറപ്പ്, പ്രവേശ്യത (previousness) മുതലായവ തിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിനും മണ്ണിനെ കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ പഠനം ആവശ്യമാണ്. മണ്ണിനെ കുറിച്ചുണ്ടായിരുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞാനരാഹിത്യവും, വെള്ളം കവിഞ്ഞൊഴുകിയാൽ മൺപിണ്ഡങ്ങൾ തകരുമെന്നതും മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ തകർച്ചയ്ക്കിടയാക്കിയിരുന്ന പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ്. വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ ജ്ഞാനവും ശരിക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. 20-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ മൺബല തന്ത്രത്തിന്റെയും ഹൈഡ്രോളിക എൻജിനീയറിങ്ങിന്റെയും പിൻബലം ഉണ്ടായി കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷമാണ് പൊക്ക കൂടുതലുള്ള മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചു തുടങ്ങിയത്. മണ്ണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ആധുനികോപകരണങ്ങളുടെ പ്രയോഗ ക്ഷമതയും മറ്റ് അണക്കെട്ടുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവയ്ക്കുള്ള ചുരുങ്ങിയ ചെലവും ഇത്തരം അണക്കെട്ടുകൾ കൂടുതൽ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് പ്രേരകമായി. ഉത്തർപ്രദേശിലെ സർദായും ബിഹാറിലെ കോനാറും ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ മണ്ണണക്കെട്ടുകളാണ്.

ചരൽ, മണൽ, എക്കൽ, ചെളി മുതലായവ വിവിധ തരത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച് മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കാവുന്നതാണ്. ഇവയെ പൊതുവേ ഏകാത്മകങ്ങൾ (Homogeneous) എന്നും, മേഖലീകൃതങ്ങൾ (Zoned) എന്നും രണ്ടായി തരം തിരിക്കാം. ഏകാത്മക മണ്ണണക്കെട്ടിന്റെ പിണ്ഡം മുഴുവൻ ഒരേ പദാർഥം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കും. മേഖല തിരിച്ച മണ്ണണക്കെട്ടുകളിലാവട്ടെ, അണക്കെട്ടിന്റെ മേൽചാൽ മുഖവും കീഴ്ചാൽ മുഖവും പ്രവേശ്യ പദാർഥങ്ങൾ കൊണ്ടും, ഇവയ്ക്കിടയിലുള്ള ഉൾഭാഗം അപ്രവേശ്യ പദാർഥങ്ങൾ കൊണ്ടും നിർമ്മിക്കുകയാണ് പതിവ്.

മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പണി മണ്ണ് ഒതുക്കലാണ് (compaction) ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കന്നുകാലികളെ കൊണ്ട് ചവിട്ടിച്ചും നിലംതല്ലികൾ കൊണ്ട് അടിച്ചുറപ്പിച്ചുമാണ് മണ്ണൊതുക്കൽ നടത്തി വന്നത്. ഇപ്പോൾ മണ്ണൊരുക്കുന്നതിനും ഉറപ്പിക്കുന്നതിനും റോളറുകൾ ഉണ്ട്. മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ ഏകാത്മകമായാലും ഏകീകൃതമായാലും ഒതുക്കിയ (compacted) മണ്ണട്ടികൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുക. ഉചിതമായ നനവു മാത്രയിൽ പദാർഥങ്ങൾ 150 മി.മീ. മുതൽ 300 മി.മീ. വരെ കട്ടിയിൽ വിരിച്ച ശേഷം അനുയോജ്യമായ സാന്ദ്രത കൈവരുത്തുന്നതിന് റോളറുകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഷീപ്പ്ഫുട്റോളർ, ടയർ ഉപയോഗിച്ചുള്ള റോളറുകൾ, വൈബ്രേറ്റിങ് റോളർ എന്നിവയാണ് സാധാരണ ഉപയോഗത്തിലുള്ളവ. ഒതുക്കലിന് ആവശ്യമായ നനവു പാകവും മർദ്ദത്തിന്റെ തോതും നിശ്ചയിക്കുന്നത് നിർമ്മാണ പദാർഥത്തെ പരീക്ഷണ വിധേയമാക്കിയാണ്.

താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ തൃപ്തികരമായി നിറവേറ്റാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലായിരിക്കണം മേഖലീകൃത മണ്ണണക്കെട്ടിലെ അപ്രവേശ്യ മേഖലയുടെ സംവിധാനം. 

(1) എല്ലാ വിധ ജലച്ചോർച്ചകളും തടയൽ; (2) പരമാവധി പ്രായോഗിക അപരൂപണ ശക്തി (shear strength) വളർത്തൽ; (3) മേലേയുള്ള പദാർഥഭാരം കൊണ്ടുള്ള സമേകനം, അമരൽ (consolidation and settlement) എന്നീ പ്രക്രിയകൾ പരമാവധി കുറയ്ക്കൽ; (4) അപ്രവേശ്യ മേഖലയുടെ നിർമ്മാണ പദാർഥങ്ങൾ പൂരിതാവസ്ഥയിൽ ഏറ്റവും കുറച്ചു മാത്രം മയപ്പെടൽ.

മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ശരിയായ നിർമ്മാണ പദാർഥങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും ആവശ്യമായ 'നനവു പാക'ത്തിൽ യോജിച്ച വിധം ഒതുക്കുന്നതും വളരെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളാണ്. നിർമ്മാണത്തിനിടയിൽ ഇടയ്ക്കിടെ നനവു മാത്രയും സാന്ദ്രതയും പരീക്ഷിച്ചറിഞ്ഞ് ആവശ്യമായ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും വേണം. മണ്ണണക്കെട്ടുകൾക്ക് ഉത്പ്ളാവങ്ങൾ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ തകർച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രധാന കാരണം അവയ്ക്കു മുകളിലൂടെ വെള്ളം കവിഞ്ഞൊഴുകാൻ ഇടവരുന്നതാണ്. ഇതു കൊണ്ട് മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ മുകളിലൂടെയുള്ള ജല നിർഗമം പ്രത്യേകം പരിഗണന അർഹിക്കുന്നു.

കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥ പൊതുവേ മണ്ണണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിന് പറ്റിയതല്ല. നീണ്ടു നില്ക്കുന്നതും അതിരൂക്ഷവുമായ കാലവർഷം മൂലം കാലപ്പഴക്കത്തിൽ മണ്ണൊലിച്ച് അണക്കെട്ടുകൾ തകരാൻ ഇടയാകും. ഇതാണ് മണ്ണണക്കെട്ടുകൾ കേരളത്തിൽ വിരളമാവാനുള്ള കാരണം. കേരളത്തിലെ 'വാഴാനി' അണക്കെട്ടും 'ആനയിറങ്കൽ' അണക്കെട്ടും മണ്ണണക്കെട്ടുകളായാണ് രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

ഇന്ത്യയിലെ മുഖ്യ അണക്കെട്ടുകൾ
മണ്ണണക്കെട്ട്
ഉയര നിർണ്ണ്ണയം
പ്രബലിത കോൺക്രീറ്റ് അണക്കെട്ട്'