ടിഷ്യു ദ്രാവകം അടങ്ങിയ സഞ്ചിപോലെയുള്ള വളർച്ചയെയാണ് സിസ്റ്റുകൾ എന്നു പറയുന്നത്. വായയിലും താടിയെല്ലിലുമായി ഉണ്ടാകുന്ന സിസ്റ്റുകളാണ് മ്യൂക്കോയിഡ് സിസ്റ്റ്, ദന്തൽ സിസ്റ്റ്, ഡെന്റിജിറസ് സിസ്റ്റ് തുടങ്ങിയവ. ചെറിയ ഉമിനീർഗ്രന്ഥികൾ അടഞ്ഞ് വായിലെ ചർമത്തിൽ വീർത്തു നില്ക്കുന്ന കുമിളയാണ് മ്യൂക്കോയിഡ് സിസ്റ്റ്. ഇത് താനെ പൊട്ടുമെങ്കിലും വീണ്ടും വളർന്നുവരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. പൾപ്പിലുള്ള അണുബാധ ദന്തമൂലത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഗ്രാനുലോമ രൂപാന്തരപ്പെട്ട് ദന്തൽ സിസ്റ്റായി മാറുന്നു. അസ്ഥിക്കുള്ളിൽ പകുതി നിർമിതമായ പല്ലിനു ചുറ്റും രൂപംകൊള്ളുന്നതാണ് ഡെന്റിജറസ് സിസ്റ്റുകൾ.

അർബുദജന്യമല്ലാത്ത മുഴകൾ നാലുവിധമാണ്. തൊലിയുടെ പ്രതലത്തിൽ അരിമ്പാറ പോലെയുണ്ടാകുന്ന പാപ്പിലോമ, നാവിലോ വായുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലോ നെല്ലിക്ക പോലെ വളർന്നുവരുന്ന മൃദു മുഴയായ എപുലിസ്, ചുവന്ന നിറത്തിൽ രക്തക്കുഴലുകൾകൊണ്ടു നിർമിതമായ ഹിമാൻജിയോമ, എല്ലിലുണ്ടാകുന്ന മുഴകളായ ഓസ്റ്റിയോമ എന്നിവ.

മൃദുകലകളിലുണ്ടാകുന്ന ഈ മുഴകളെല്ലാം ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്യാനാവും. മുഴ അർബുദജന്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. അർബുദത്തിനു മുന്നോടിയായി ഉണ്ടാകുന്ന പാടുകളായ എറിത്രോപ്ലാക്കിയ, ല്യൂക്കോ പ്ലാക്കിയ, ലൈക്കൽ പ്ലാനസ് തുടങ്ങിയവ ദൃശ്യമായാൽ പുകവലി, വെറ്റില മുറുക്ക്, മദ്യപാനം എന്നീ ശീലങ്ങൾ പാടേ ഉപേക്ഷിക്കണം. ഈ പാടുകളിൽ ഉരസ്സി നില്ക്കുന്ന പല്ലുകൾ പറിച്ചു കളയണം. വായയുടെ ശുചിത്വം പരമപ്രധാനമാണ്. ജൻഷ്യൻ വയലറ്റ്, മെർക്യൂറോ ക്രോം എന്നിവ പാടുകളിൽ പുരട്ടുന്നത് ഗുണകരമാണ്.

സന്ധിവേദന
സിസ്റ്റുകളും മുഴകളും
ദന്തമജ്ജാ രോഗങ്ങൾ
ഉമിനീർഗ്രന്ഥികൾക്കുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ