1. കുറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക ചെലവിലും കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതഗുണത കൈവരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതാണ് വികസനരംഗത്തെ കേരളത്തിന്റെ നേട്ടമായി പറയാറുള്ളത്. ഇതിന്റെ കാരണമാകട്ടെ ജീവിതാവശ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തി നടന്ന സംഘടിതമായ ജനകീയ ഇടപെടലുകളാണ്. അവ സാമൂഹിക പരിഷ്‌കരണങ്ങളിൽ തുടങ്ങി, ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ കരുത്താർജിച്ച്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഐക്യകേരളത്തിൽ അധികാരത്തിൽ വന്ന ആദ്യത്തെ സർക്കാരാണ് ഇവയ്ക്ക് ഔദ്യോഗികമായി തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്. ഭൂപരിഷ്‌ക്കരണം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം, അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം, പൊതുവിതരണസംവിധാനം എന്നിവയ്ക്കായിരുന്നു മുൻഗണന. 

2. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ പൊതു ഇടങ്ങളുടെ വിപുലീകരണത്തോടൊപ്പം സർക്കാർ നേതൃത്വത്തിൽ തന്നെയുള്ള വിവിധ ക്ഷേമനിധി ബോർഡുകൾ, സാമൂഹികസുരക്ഷാ പെൻഷനുകൾ, സംവരണം എന്നിവയൊക്കെ ജനജീവിതത്തിന്റെ അല്ലലകറ്റുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.

3. അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിൽ ഒരു മാതൃകയായി തന്നെ ഏറെ മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 'ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജ്ജനത്തിന് കുടുംബശ്രീ എന്ന സംഘടിത അധ്വാനശേഷി ഒട്ടേറെ സാധ്യതകൾ മുന്നോട്ടു വയ്ക്കുന്നുണ്ട്.

4. ചലനാത്മകതയും അവബോധവും കൂടുതലുള്ള ഒരു സമൂഹം എന്ന നിലയിൽ വളരെ മുൻപ് തന്നെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് കുടിയേറ്റം നടന്നിരുന്നു. എന്നാൽ 1970കൾക്ക് ശേഷമുള്ള ഗൾഫ് കുടിയേറ്റം ജനതയുടെ ജീവിതഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.

5. ഇന്ത്യയിൽ മാനവ വികസന സൂചികയിൽ മുന്നിലുള്ള സംസ്ഥാനവും കേരളമാണ്. ഒരു കാലത്ത് അസന്തുലിതമായിരുന്ന വികസനം ഇന്ന് സർവ്വതല സ്പർശിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

6. ദാരിദ്ര്യ ലഘൂകരണത്തോടൊപ്പം ജനസംഖ്യാ വർധനവ് കുറഞ്ഞതും ഗ്രാമ നഗര വ്യത്യാസം കാര്യമായി ഇല്ലാതെയും, സ്ത്രീ പുരുഷ വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാതെയും ഇത്തരം നേട്ടങ്ങൾ കുറേയേറെ കേരളത്തിൽ വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെയും, സാമൂഹിക വികസനത്തിന്റെയും സൂചികകളിൽ മുൻപന്തിയിലാണ് ഇന്നത്തെ കേരളം.

ബദൽ നിർദ്ദേശങ്ങൾ
പുതിയ സമസ്യകൾ
നേട്ടങ്ങൾ
പരിമിതികൾ