ജോൺ ഒരു സിവിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മാത്രമായാണ് പരിശീലനം നേടിയിരുന്നതെങ്കിലും രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധകാലത്ത് സൈന്യത്തെ നയിക്കുകയും പോരാട്ടങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധം നടക്കുന്ന കാലത്ത്, അദ്ദേഹം, ലാഹോറിൽ റെസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തുനിന്ന് വിടുതൽ നേടി, ട്രാൻസ്-സത്ലുജ് മേഖലയുടെ ഭരണകാര്യങ്ങൾക്കായി ജലന്ധറിലായിരുന്നു. 

1848 സെപ്റ്റംബറിൽ സിഖ് കലാപം അതിന്റെ മൂർദ്ധന്യാവസ്ഥയിലിരിക്കുമ്പോൾ, ലാഹോറിൽ നിന്നുള്ള വിമതർ കിഴക്കോട്ടും, വടക്ക് ജമ്മു മേഖലയിലേക്കും കടക്കുന്നുണ്ടെന്നും ട്രാൻസ്-സത്ലുജിലെ കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളെല്ലാം അവരുടെ ഭീഷണിയിലാണെന്നും ജോണിനു വിവരംകിട്ടി. മേജർ ഫെറിസ്, മേജർ ഹോഡ്ജ്സൺ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈനികഘടകങ്ങളെ ജോൺ രംഗത്തിറക്കുകയും ഫെറിസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സേനയോടൊന്നിച്ച് നൂർപൂർ, കാങ്ഡ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സ്വയം യുദ്ധക്കളത്തിലിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. പഠാൻകോട്ട്, മുകേരിയ, അംബോട്ട തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലേക്കും അദ്ദേഹം സൈന്യത്തോടൊപ്പം നീങ്ങി. മുതിർന്ന സൈനികോദ്യോഗസ്ഥർ പഠാൻകോട്ടിലും മറ്റും കലാപം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സമയത്ത് ജോണും ഒരു സഹായിയും ഒരു സേനയെ നയിച്ച്, മലമ്പ്രദേശങ്ങളിലെ കലാപകാരികളെ പിടികൂടുകയോ തുരത്തുകയോ ചെയ്തു. ഡിസംബറോടെ മേഖല മുഴുൻ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി.

ജലന്ധറിലെ ജില്ലാ ഓഫീസറും ജോണിന്റെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥനുമായിരുന്ന റോബർട്ട് കസ്റ്റ്, ജോണിന്റെ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിലെ സൈനികനടപടികളെക്കുറിച്ച് പ്രകീർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൈനികനടപടികൾക്ക് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ജോൺ ഗ്രാമമുഖ്യൻമാർക്കായി നൽകിയ സന്ദേശം ശ്രദ്ധേയമാണ്. പിൽക്കാലത്ത് പഞ്ചാബിലെ ഒരു ഇതിഹാസകഥാപാത്രമായി ജോൺ മാറിയതിലും ഈ സന്ദേശത്തിന് പങ്കുണ്ട്.

ജോണുമായി ചർച്ച നടത്തുന്നതിന് എത്തുന്ന ഗ്രാമത്തലവൻമാർക്കു മുമ്പിൽ ഒരു വാളും പേനയും വക്കുമായിരുന്നു എന്നും അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും പേന തിരഞ്ഞെടുക്കുമായിരുന്നു എന്നും കസ്റ്റ് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. 1887-ൽ വിക്റ്റോറിയ രാജ്ഞിയുടെ ജൂബിലി സ്മരണയുടെ ഭാഗമായി എഡ്ഗാർ ബോയെം നിർമ്മിച്ച ജോണിന്റെ ഒരു പ്രതിമ ലാഹോറിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഈ പ്രതിമക്കുമുന്നിൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ സംഭവത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതിനായി ""നിങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് ഭരിക്കപ്പെടണം - പേനയോ വാളോ?" ("By which will ye be governered - the pen or the sword?")" എന്ന വാചകം കൊത്തിവച്ചിരുന്നു. ലാഹോർ ഹൈക്കോടതിക്കു മുമ്പിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന ഈ പ്രതിമയിലെ വാചകങ്ങൾ 1920-ൽ ഇന്ത്യൻ ദേശീയവാദികൾക്ക് നിന്ദ്യമായിത്തോന്നുകയും തുടർന്ന് അത് ""ഞാൻ നിങ്ങളെ പേനകൊണ്ടും വാളുകൊണ്ടും സേവിച്ചു" ("I served you with pen and sword")" എന്നാക്കി മാറ്റിയെഴുതി. പാകിസ്താന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം 1951-ൽ ഈ പ്രതിമ ലാഹോറിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തു.

ഗുഡ്ഗാവ്, ഇട്ടാവ
സ്മാരകങ്ങൾ
രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധകാലത്ത്
പഞ്ചാബ് ഭരണബോർഡിൽ