വലിയ കോട്ട നിലനിന്നിരുന്ന സ്ഥലം എന്നർത്ഥമാണ് മാവേലിക്കര നൽകുന്നത്. പുരാതനകാലത്ത് സ്ഥല സംരക്ഷണത്തിനായി വേലി കെട്ടി മറച്ചിരുന്നു. പാറകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന കോട്ടകൾ കേരളത്തിൽ അക്കാലത്ത് അപ്രസക്തമായിരുന്നു. വലിയ വേലികളും കുറ്റിക്കോട്ടയും ആണ് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. അത്തരത്തിൽ മഹാ വേലി കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട കരയാണ് മാവേലിക്കര. 

മാവേലിക്കര എന്ന സ്ഥലനാമത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. “മാ” എന്നാൽ മഹാലക്ഷ്മിയെന്നൊരു അർത്ഥമുണ്ട്. “വേലി” എന്ന പദത്തിനാകട്ടെ കാവൽ എന്ന അർത്ഥവും. ഐശ്വര്യദേവതയായ മഹാലക്ഷ്മി കാവൽ നിൽക്കുന്ന നാട് എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് മാവേലിക്കര എന്ന സ്ഥലനാമമുണ്ടായതെന്ന ഐതിഹ്യത്തിന്റെ പിന്നിലെ കഥ ഇതാണ്. എന്നാൽ “മാ” യും, “വേലി” യും സംഘകാലത്തെ അളവുകോലുകൾ ആയിരുന്നുവത്രെ. അതിനാൽ, അളന്നാൽ തീരാത്തത്ര നെല്ലു വിളയുന്ന സ്ഥലം അഥവാ അതിരില്ലാത്ത കര എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മാവേലിക്കര എന്ന സ്ഥലനാമമുണ്ടായി. കുടല്ലൂർ ദേശത്ത് ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന മാവേലി രാജവംശത്തിന്റെ അധികാരാതിർത്തിയിലുൾപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ഥലമായതിനാലാണ് മാവേലിക്കര എന്ന സ്ഥലനാമമുണ്ടായതെന്നു വ്യത്യസ്തമായ മറ്റൊരു അഭിപ്രായവും കേൾക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ മാവേലിക്കരയും, മാവേലിയും തമ്മിൽ പേരിലുള്ള സമാനത മാത്രമേയുള്ളൂ എന്നാണ് ചരിത്രമതം. മധുര ഉൾപ്പെട്ട പാണ്ഡ്യനാട്ടീൽ മാവേലിവാണാതിരായർ എന്ന ഒരു ഇടപ്രഭുവംശക്കാരാണ് ആലപ്പുഴയിലെ മാവേലിക്കര സ്ഥാപിച്ചതെന്നു ശങ്കു അയ്യർ വാദിക്കുന്നു. 

ഭൂമിശാസ്ത്രം
സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ
സ്ഥലനാമോത്പത്തി
ഗതാഗതം