പ്രാചീനകാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലിരുന്ന അളവുതൂക്കസമ്പ്രദായങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചു കാണുന്നത് കൌടല്യന്റെ അർഥശാസ്ത്രത്തിലാണ്. (ബി.സി. 4-ാം ശ.). ഇന്ത്യയിൽ വേദകാലത്തുതന്നെ അളവുസമ്പ്രദായങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. നീതിശാസ്ത്ര (Ethics)ത്തിലാണ് ഇവ പ്രതിപാദിച്ചുകാണുന്നത്. പാണിനിയുടെ "അഷ്ടാധ്യായി" (ബി.സി. 6-ാം ശ.) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലും മനുസ്മൃതി, യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതി, ബൃഹത് സംഹിത, വസിഷ്ഠസ്മൃതി, അഷ്ടാംഗഹൃദയം എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും അളവുകളും തൂക്കങ്ങളും പ്രതിപാദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

വേദകാലത്ത് ദൈർഘ്യം അളക്കുന്നതിന് അംഗുലി, ബാഹു മുതലായ മാത്രകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. അഷ്ടാധ്യായിയിൽ അംഗുലി, വിതസ്തി, പൗരുഷഹസ്തി, കാണ്ഡം, കിങ്കു, യോജനഎന്നീ മാത്രകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

ത്രുടി, ലവം, നിമിഷം, കാഷ്ഠ, കല, നാളിക, മുഹൂർത്തം, പൂർവഭാഗം, അപരഭാഗം, പകൽ, രാത്രി, പക്ഷം, മാസം, ഋതു, അയനം, സംവത്സരം, യുഗം എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു കാലത്തിന്റെ അളവുകൾ. അർഥശാസ്ത്രപ്രകാരം 4 മാഷ തൂക്കം സ്വർണംകൊണ്ട് 4 അംഗുലം നീളമുള്ള ശലാക ഉണ്ടാക്കി അതു കൊള്ളത്തക്ക ദ്വാരം ഒരു കുടത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയാൽ ആ ദ്വാരത്തിലൂടെ 4 ആഢകം വെള്ളം വാർന്നുപോകുവാൻ വേണ്ട സമയം ആണ് ഒരു നാളിക (പട്ടിക നോക്കുക)

പ്രാചീനേന്ത്യയിൽ സ്വർണം, വെള്ളി, എന്നിവ തൂക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാത്രകൾ ആണ് മാഷങ്ങളും സുവർണങ്ങളും. 25 പലം ആണ് ഒരു പ്രസ്ഥം (ഇടങ്ങഴി അരി വേകുന്നതിനുളള വിറക്).

"ലളിതവിസ്തരം" (1-ാം ശ.) എന്ന ബൗദ്ധഗ്രന്ഥത്തിൽ, പരമാണുരജസ്, യോജന എന്നീ ദൈർഘ്യമാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു ഇഞ്ചിന്റെ 1,12,99,00,996-ൽ 3 ഭാഗം ആണ് ഒരു പരമാണു രജസ്; യോജന ഏകദേശം 4 1/2 മൈലും. വരാഹമിഹിരന്റെ ബൃഹത്സംഹിത (6-ാം ശ.)യിലും പരമാണു, രജസ് എന്നീ അളവുകളുടെ പരാമർശം കാണാം. എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു ഇഞ്ചിന്റെ 1,04,857-ൽ 3 ഭാഗം ആണ് ഒരു പരമാണു. ഭാസ്കരാചാര്യന്റെ ലീലാവതി(12-ാം ശ.)യിൽ പരമാണു എന്നതിനു ത്രസരേണു എന്ന പദം ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദണ്ഡ്, യോജന എന്നിവയും പരാമൃഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ന് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന പല മാനകങ്ങളും പ്രാചീനേന്ത്യയിലും വ്യവഹാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നവയാണ്. അംഗുലം, ചാൺ, മുഴം, ഗജം, മാറ്, കാതം, നാഴിക, യോജന എന്നീ ദൈർഘ്യമാനങ്ങളും ത്രുടി, നിമിഷം, വിനാഴിക, നാഴിക, ദിവസം, മാസം, വർഷം, യുഗം എന്നീ കാലയളവുകളും ആഴക്ക്, ഉഴക്ക്, ഉരി, നാഴി, ഇടങ്ങഴി, പറ, ഒറ എന്നീ അളവുകളും നെൻമണി, കുന്നിക്കുരു, മഞ്ചാടി, പണമിട, പലം എന്നീ തൂക്കങ്ങളും പഴയ മാനങ്ങളാണ്.

മുസ്ലിം ഭരണകാലത്താണ് 'ഗജ്' (ഗജം) എന്ന മാനകം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി കാണുന്നത്. ഇത് ക്ലിപ്തമായ ഒരു അളവ് അല്ലായിരുന്നു. സിക്കന്തർ ലോദിയുടെ കാലത്ത് (1488-1547) ഏകദേശം 30 ഇഞ്ച് ആയിരുന്നു ഒരു ഗജം. ഹുമായൂണിന്റെ കാലത്ത് 30 ഇഞ്ചിൽ കവിഞ്ഞും അക്ബറിന്റെ കാലത്ത് (1542-1605) 'ഇലാഹി ഗജ്' എന്ന പേരിൽ 29.63819 ഇഞ്ചും അതിന്റെ അളവുകൾ ആയിരുന്നു.

'1889, 1939-നിയമങ്ങൾ' അനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ (ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്) ബ്രിട്ടീഷ് സമ്പ്രദായം (F P S) നടപ്പിലാക്കി. 1956-ൽ 'സ്റ്റാൻഡേർഡ് വെയ്റ്റ്സ് ആൻഡ് മെഷേഴ്സ് ആക്റ്റി'ലൂടെ മെട്രിക് സമ്പ്രദായം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1958 മുതൽ അതു നടപ്പിൽ വരികയും ചെയ്തു.

ചരിത്രം
ഇന്ത്യയിൽ
സാമാന്യതത്ത്വങ്ങൾ
മെട്രിക് സമ്പ്രദായം