കാഫ്കയുടെ രചനയെ വിമർശകന്മാർ സാഹിത്യത്തിലേയും ദർശനത്തിലേയും ഒട്ടേറെ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചു വിലയിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആധുനികത, മാന്ത്രികറിയലിസം തുടങ്ങിയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി അദ്ദേഹത്തെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നവരുണ്ട്. കാഫ്കയുടെ കൃതികളിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്ന നിരാശതയും അസംബന്ധഭാവവും അസ്തിത്വവാദത്തിന്റെ ഛിഹ്നങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. ശിക്ഷാകോളനി, ട്രയൽ, ദുർഗ്ഗം തുടങ്ങിയ കൃതികളിൽ തെളിയുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥവ്യവസ്ഥയുടെ ഹാസ്യചിത്രത്തിൽ മാർക്സിസത്തിന്റെ സ്വാധീനം കാണുന്നവരുണ്ട്. അതേസമയം ഉദ്യോഗസ്ഥവർഗ്ഗത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിൽ മറ്റുചിലർ കാണുന്നത് അരാജകതാവാദത്തിന്റെ (anarchism) സ്വാധീനമാണ്. ജോർജ് ലൂയി ബോർഹെയും മറ്റും കാഫ്കയുടെ രചനയെ യഹൂദമതത്തിന്റെ കണ്ണാടിയിൽ കൂടി കണ്ടു. ഇനിയും ചിലർ പിതാവുമായുള്ള കാഫ്കയുടെ വിഷമം പിടിച്ച ബന്ധം കണക്കിലെടുത്ത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യത്തെ ഫ്രോയിഡിയൻ മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ നിലപാടിൽ വിലയിരുത്തുന്നു. തോമസ് മാനും മറ്റും തത്ത്വമീമാംസാപരമായ ദൈവാന്വേഷണത്തിന്റെ അന്യാപദേശങ്ങളായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളെ കണ്ടു. ഈ വാദമനുസരിച്ച്, അവിശ്വാസിയായിരിക്കുമ്പോഴും ദൈവത്തെ മറക്കാതിരിക്കുന്ന കാഫ്ക ബൈബിളിലെ ഇയ്യോബിനെപ്പോലെ നീതിയ്ക്കു വേണ്ടി മുറവിളി കൂട്ടുന്നു. തോമസ് മാൻ കാഫ്കയെ ധാർമ്മികഹാസ്യകാരൻ (religious humorist) എന്നു വിളിച്ചു.

ശിക്ഷാകോളനിയിൽ
ഉദ്യോഗം
വിലയിരുത്തൽ
ട്രയൽ(വിചാരണ‌)