മഗ്ദേബർഗ്ഗിലെ മായിൻസ് മെത്രാപ്പോലീത്ത ലൂഥറുടെ 95 വാദങ്ങൾ അടങ്ങിയ കത്തിനു മറുപടി കൊടുത്തില്ല. എങ്കിലും ശീശ്മയുണ്ടോ എന്നു പരിശോധിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം അതിനെ 1517 ഡിസംബറിൽ റോമിലേക്കയച്ചു. ഒന്നിലേറെ രൂപതകളുടെ ചുമതല കൈവശം വയ്ക്കുന്നതിനായി മാർപ്പാപ്പയുടെ ഭരണത്തിനു കൊടുക്കേണ്ടിയിരുന്ന പണം കൊടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ അധികാരസീമയിൽ ദണ്ഡവിമോചനവില്പനയുടെ ഓഹരിയായി കിട്ടുന്ന ധനം ആവശ്യമായിരുന്നു. ദണ്ഡവിമോചനവില്പനയിൽ നിന്നു കിട്ടുന്ന തുകയിൽ, മെത്രാന്റെ ഓഹരി കഴിഞ്ഞുള്ളതായിരുന്നു പത്രോസിന്റെ ഭദ്രാസനപ്പള്ളിയുടെ പുനർനിർമ്മിതിക്കായി മാർപ്പാപ്പയുടെ ഭരണത്തിനുള്ളത്.

നവീകരണക്കാരേയും ശീശ്മകളേയും നേരിട്ട പരിചയം മുന്നേ ഉണ്ടായിരുന്ന ലിയോ പത്താമൻ മാർപ്പാപ്പ, ലൂഥറുടെ വെല്ലുവിളിയോടു പ്രതികരിച്ചത് മെല്ലെ, "ഉചിതമായ ശ്രദ്ധയോടെയാണ്." അടുത്ത മൂന്നു വർഷത്തിനിടെ അദ്ദേഹം ദൂതന്മാരുടേയും പാപ്പാപക്ഷക്കാരായ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടേയും ഒരു നിരയെ തന്നെ ലൂഥറിനെതിരെ നിയോഗിച്ചെങ്കിലും ലൂഥറുടെ മാർപ്പാപ്പാ-വിരുദ്ധ ദൈവശാസ്ത്രത്തെ ഉറപ്പിക്കാൻ മാത്രമാണ് അതുപകരിച്ചത്. ആദ്യം ഡൊമിനിക്കൻ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞൻ സിൽവെസ്റ്റർ മസോളിനി ലൂഥറിനെതിരെ ശീശ്മക്കുറ്റത്തിനു കേസുണ്ടാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് ലൂഥർ റോമിലേക്കു വിളിക്കപ്പെട്ടു. എങ്കിലും സാക്സണിയിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഫ്രെഡറിക്ക് മൂന്നാമന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം, വിശുദ്ധ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ രാജകീയ പ്രതിനിധി സഭ ചേരാനിരുന്ന ജർമ്മനിയിലെ ഓഗ്സ്ബർഗ്ഗിൽ മാർപ്പാപ്പയുടെ പ്രതിനിധി സമക്ഷം ലൂഥർ വിശദീകരണം നൽകിയാൽ മതിയെന്നു തീരുമാനമായി. അവിടെ 1518 ഒക്ടോബറിൽ ലൂഥർ, മാർപ്പാപ്പയുടെ ദൂതനായ തോമസ് കാജെത്താനോട്, താൻ മാർപ്പാപ്പ സ്ഥാനത്തെ സഭയുടെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നില്ലെന്നു പറഞ്ഞതോടെ അവരുടെ കൂടിക്കാഴ്ച ഒച്ചപ്പാടിൽ കലാശിച്ചു. നിലപാടു മാറ്റാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ ലൂഥറെ അറസ്റ്റു ചെയ്യാനായിരുന്നു കാജെത്താനു നൽകിയിരുന്ന നിർദ്ദേശം. എങ്കിലും സാക്സണിയിലെ ഭരണാധികാരി അദ്ദേഹത്തിനു സുരക്ഷ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നതു കൊണ്ട് ഓഗ്സ്ബർഗ്ഗിൽ അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടാൻ കാജെത്താനു കഴിഞ്ഞില്ല. രാത്രിയിൽ കാജെത്താന്റ് അനുമതി നേടാതെ ലൂഥർ ഓഗ്സ്ബർഗ് വിട്ടുപോയി.

1519-ൽ സാക്സണിയിലെ ആൾട്ടൻബർഗ്ഗിലെത്തിയ മാർപ്പാപ്പായുടെ പ്രതിനിധി കാൾ വോൺ മിൽറ്റിസ് കൂടുതൽ അനുനയത്തോടു കൂടിയാണു പെരുമാറിയത്. സാക്സണിയിലെ ഭരണാധികാരിയുടെ ബന്ധുവായിരുന്ന മിൽറ്റിസിനു മുൻപിൽ ലൂഥറും ചില വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്തു. എതിരാളികൾ നിശ്ശബ്ദത പാലിച്ചാൽ താനും നിശ്ശബ്ദനായിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. എങ്കിലും ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജൊഹാൻ മായിർ വോൺ എക്ക് ലൂഥറെ പരസ്യമായി "തുറന്നു കാട്ടാൻ" നിശ്ചയിച്ചതു പ്രശ്നമായി. 1519 ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ ലൂഥറുടെ സഹപ്രവർത്തകൻ അന്ദ്രേ കാൾസ്ഡാറ്റുമായി ലീപ്സിഗ് നഗരത്തിൽ ഒരു പൊതുസംവാദം സംഘടിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം അതിൽ സംസാരിക്കാൻ ലൂഥറേയും ക്ഷണിച്ചു. ഈ ചർച്ചയിൽ ലൂഥർ നടത്തിയ ഏറ്റവും കടുത്ത അവകാശവാദം, മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം 16:18, വിശുദ്ധലിഖിതത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ മാർപ്പാപ്പായ്ക്ക് പ്രത്യേകമായ അധികാരമൊന്നും നൽകുന്നില്ലെന്നും മാർപ്പാപ്പായ്ക്കും സഭാസൂനഹദോസുകൾക്കും തെറ്റാവരമൊന്നും ഇല്ലെന്നും ആയിരുന്നു. അതിന്റെ പേരിൽ എക്ക് ലൂഥറെ ഒരു പുതിയ ജാൻ ഹസ് എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഒരു നൂറ്റാണ്ടു മുൻപ് ശീശ്മയുടെ പേരിൽ കോൺസ്റ്റൻസിലെ സൂനഹദോസിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരം എരിച്ചുകൊല്ലപ്പെട്ട ബൊഹീമിയൻ നവീകർത്താവായിരുന്നു ഹസ്. അപ്പോൾ മുതൽ എക്ക് ലൂഥറെ തോല്പിക്കാൻ തുനിഞ്ഞിറങ്ങി.

തീവ്രരൂപം
'റോമിൽ' നിന്നുള്ള വേർപിരിയൽ
വേംസിലെ പ്രതിനിധിസഭയിൽ
വിറ്റൻബർഗിൽ തിരികെ