തൃശ്ശൂരിന് സമീപമുള്ള അമ്പലങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതെന്ന് വിശ്വസിച്ചു പോരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഏകദേശം 2000 വർഷത്തോളം പഴക്കമുണ്ട്. കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിൽ തൊഴാൻ പോയ പരമഭക്തനായ പാണ്ടികശാല നമ്പൂതിരിയുടെ കൂടെ ദേവി ഇവിടെ വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ദേവിയുടെ താൽപര്യപ്രകാരം ഇല്ലത്തിൻറെ നടുമുറ്റത്താണ് ആദ്യം കുടിയിരുത്തിയത്. ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മഹാപണ്ഡിതനായിത്തീർന്ന തിരുമേനി കൊച്ചി രാജാവിൻറെ ഉപദേശകനാവുകയും കോലഴി ദേശം മുഴുവൻ പാണ്ടികശാല ഇല്ലത്തിന്റെ കീഴിലാവുകയും ചെയ്തു. നമ്പൂതിരിയുടെ കാലശേഷം നിർഭാഗ്യവശാൽ ഇല്ലം അന്യംനിന്നു. അതോടെ സ്വത്തുക്കളും ക്ഷേത്രവും രാജാവിൻറെ കൊട്ടാരത്തിന് കീഴിലായി. അമ്പലം അപ്പോൾ മുതൽ കൊട്ടാരം മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.

ഐതിഹ്യം
വിശേഷദിവസങ്ങൾ
ഉപദേവതകൾ
അവലംബം