ചരിത്രത്തിലെ അസാധാരണ ദുരവസ്ഥകളിലൊന്നായിരിന്നു ഇസ്രായേൽ ജനത്തിന്റെ വികീർണപ്രവാസം. സ്വന്തം ദേശത്തുനിന്ന് ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്ക് ചിതറിപ്പോയതിനെയാണ് ഡയസ്പെറ എന്നവാക്ക് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. റോമാക്കർ പാലസ്തീൻ എന്ന പുനർനാമകരണം നടത്തിയ ജൂദായിൽ വളരെ കുറച്ച് ജൂതർ മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. കുറേ പേർ പീഡനം സഹിക്കാനാവാതെ പലായനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കുറേപേരെ അടിമകളാക്കി വിൽക്കപ്പെട്ടു. നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ടുനിന്നു ജൂയിഷ് ഡയസ്പെറ അവർ ഭൗതികമായല്ല ആത്മീയമായാണ് അനുഭവിച്ചത്. ജന്മദേശമില്ലായ്മയെ കുറിച്ചുള്ള ബോധം അവരുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ കൂടി ഭാഗമായിരുന്നു. പ്രാചീന ഇസ്രായേൽ വിട്ട് ദൂരദേശങ്ങളിൽ താമസിക്കേണ്ടി വന്ന ജൂതസമൂഹങ്ങളെയാണ് ഡയസ്പെറെ എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. വിശാലമായ അർഥങ്ങളുള്ള ഡയസ്പെറെ ഒരേസമയം ജീവിതരീതിയും ധൈഷണികമായ ആശയവും ആസ്തിക്യസ്ഥിതിയും മനോനിലയവുമാണ്. ആ ജീവിത വിശ്വാസ-പദ്ധതിയിലൂടെയാണ് നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട പ്രവാസത്തെ ഇസ്രായേൽ ജനത അതിജീവിച്ചത്.

സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ
അസീറിയൻ അധിനിവേശം
ആധ്യാത്മിക നേതൃത്വം
യഹൂദരുടെ ഒഴിഞ്ഞുപോകൽ