പ്രശസ്തിയും, സമ്പത്തും ആർജിച്ചതിനുശേഷം പിക്കാസോ,ഈ"വ ഗൗൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്ന മാർകെല്ലെ ഹമ്പെർട്ടിനുവേണ്ടി ഒലീവ്യറിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. പിക്കാസോക്ക് ഈവയോടുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്യൂബിസ്റ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. എന്നാൽ 1915-ൽ മുപ്പതാമത്തെ വയസ്സിൽ രോഗപീഡിതയായി അന്തരിച്ചു. അത് പിക്കാസോയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറി.

1914-ൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ ആരംഭക്കാലത്ത് പികാസോ താമസിച്ചിരുന്നത് ഫ്രാൻസിൻറെ തെക്കൻ തീരത്ത് അവിഞ്യോണിലായിരുന്നു. ബ്രാക്വയും,ഡെറെയ്നും, സൈന്യശേഖരം ചെയ്യുകയും, അപ്പോലിനെയർ ഫ്രഞ്ച് പീരങ്കിപ്പട്ടാളത്തിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു, സ്പെയിൻ വംശജനായ ജുവാൻ ഗ്രിസ് എന്ന കലാകാരൻ ആ ക്യൂബിസ്റ്റ് വൃത്തത്തിൽ തന്നെ തുടർന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് പികാസോക്ക് നിർബാധം പെയിന്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നു, എന്നാൽ തൻറെ ഫ്രഞ്ച് കൂട്ടുകാർക്ക് അതിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്ന വസ്തുത അദ്ദേഹത്തിനെ ദുഃഖിതനാക്കി. ആ ദുഃഖം ചിത്രങ്ങളിൽ അക്കാലത്തെ ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കുകയും ചെയ്തു. പിക്കാസോയുടെ ജീവിതത്തിലും നാടകീയമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. കാൻവീലിയർ ഫ്രാൻസിൽ നിന്ന് നാടുകടത്തപ്പെട്ടതോടെ അദ്ദേഹവുമായി പികാസോ നടത്തിയിരുന്ന കരാർ റദ്ദായിപ്പോയി. പികാസോയുടെ സൃഷ്ടികൾ വിൽകാനുള്ള ചുമതല ലിയോൻസ് റോസൻബെർഗ് എന്ന ചിത്ര വിൽപ്പനക്കാരൻ ഏറ്റെടുത്തു. ഈവ ഗൗളിന്റെ മരണാനന്തരം പിക്കാസോയ്ക്ക് ഗാബി ലെസ്പ്പിനെസ്സിൽ താത്പര്യം തോന്നി. 1916-ന്റെ ആ വസന്തകാലത്ത് പരിക്കേറ്റ അപ്പോലിനെയർ , യുദ്ധമുന്നണിയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചെത്തി. ഇുവരും ചങ്ങാത്തം വീണ്ടും തുടർന്നു, പക്ഷെ അതിനകം പിക്കാസോയുടെ ശ്രദ്ധ പുതിയ സാമൂഹ്യ വൃത്തങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞിരുന്നു.

ക്രിസ്റ്റൽ കാലഘട്ടം (1915 - 1919)
ജാക്വിലിൻ റോക്വെ
രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകൾ
ആഗോളയുദ്ധം, വിവാഹം, പ്രണയബന്ധങ്ങൾ (1914- 1919)