എല്ലാ ജീവരാശികളുടെയും ആന്ത്യന്തികലക്ഷ്യം ആനന്ദലബ്ധി മാത്രമാണെന്നും അതിനാൽ ആനന്ദമാണ് സർവപ്രധാനമായിട്ടുള്ളതെന്നും അതു കരുതുന്നു. തൈത്തരീയോപനിഷത്തിലെ 'ആനന്ദാധ്യേവഖല്വിമാനി ഭൂതാനിജായന്തേ, ആനന്ദേന ജാതാനിജീവന്തി, ആനന്ദം പ്രയന്ത്യഭിസംവിശന്തി' എന്ന തൈത്തരീയോപനിഷത്ത് സൂക്തത്തെ ആനന്ദാദർശം അംഗീകരിക്കുന്നു. മനസ്സിന് ആനന്ദാദർശം ഏറ്റവും വലിയ പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യന്റെ ശത്രുവും മിത്രവും മനസാണ്. ആശകൊണ്ട് ദുഷിച്ച മനസാണ് ശത്രു; ദുഷിക്കാത്ത മനസ് ബന്ധുവും. കാമക്രോധാദികൾ മനസ്സിന്റെ വൃത്തികളാണ്. ഈ വൃത്തികളെ നിരോധിച്ച് മനസ്സിന്റെ സ്വസ്ഥത സമ്പാദിക്കണം. അതാണ് ആനന്ദത്തിനു കാരണം. മനഃസ്വസ്ഥത അഥവാ മനോലയം ആണ് മോക്ഷമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. മരണാനന്തരം ഉള്ള മോക്ഷത്തെയല്ല ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഉള്ള മോക്ഷത്തെയാണ് ആനന്ദാദർശം പ്രതിപാദിക്കുന്നത് എന്ന് ഇതിൽനിന്നു വ്യക്തമാകുന്നു.

ഈ വരികൾ ആണ് ആനന്ദാദർശത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ.

വിഗ്രഹാരാധനയെ അത് ഒരു കർത്തവ്യമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. വിഗ്രഹാരാധന, യാഗം, തീർഥയാത്ര, വ്രതം മുതലായവ ദുഃഖജനകങ്ങളാണെന്നും ചിത്തശുദ്ധി അവനവൻ തന്നെ പരിശ്രമിച്ചു നേടേണ്ടതാകയാൽ ദേവനും ദേവാലയങ്ങളും ഒന്നും ആവശ്യമില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. സർവവ്യാപകമായ ഒരഖണ്ഡചൈതന്യത്തെ ആനന്ദമതം അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രാപഞ്ചികസുഖഭോഗങ്ങൾക്കു വേണ്ടി അതിന്റെയെല്ലാം സർവാധിപതിയായി ഒരീശ്വരനെ സങ്കല്പിച്ച് ആ ഈശ്വരനെ അനേകം കർമങ്ങൾ ചെയ്തു പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ മതി എന്ന ധാരണ അബദ്ധമാണെന്ന് ഈ മതം സമർഥിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജാതിമതങ്ങൾ കേവലം നിരർഥകങ്ങളും കൃത്രിമങ്ങളുമാണ് എന്നാണ് ഈ മതം ഉദ്ഘോഷിച്ചിട്ടുള്ളത്.

ആനന്ദമതത്തിലെ മുഖ്യധാര അഹിംസയാണ്. 'കൊല്ലാതറുമ്പിനെക്കൂടി' എന്നാണ് ആനന്ദാദർശം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. ദേവാലയങ്ങളിലും മറ്റും ദൈവപ്രീതിക്കുവേണ്ടി നടത്തുന്ന ജന്തുബലിയെ അത് എതിർക്കുന്നു. ആലോചന, പൌരുഷം, ജ്ഞാനം മുതലായവയുടെ മഹത്ത്വത്തെ അത് പ്രകീർത്തിക്കുന്നു. ജീവിതസാക്ഷാത്കാരത്തിന് അവ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നു വാദിക്കുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ത്യാജ്യഗ്രാഹ്യവിവേചനശക്തി വളർത്തേണ്ട ആവശ്യകതയെ അത് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഭക്തിയോഗത്തെയോ കർമയോഗത്തെയോ ആനന്ദമതം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, രാജയോഗത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുനർജൻമത്തെയോ മുജ്ജന്മത്തെയോ ആനന്ദാദർശം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. സ്വർഗനരകങ്ങളും പരിഗണനാർഹങ്ങളല്ല. മനസ്സിന്റെ ശാന്തി സ്വർഗവാസവും അശാന്തി നരകവുമാണ്. വേറെ സ്വർഗനരകങ്ങളില്ല. 

പ്രധാന കേന്ദ്രം
തത്വങ്ങൾ
അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യം
ചരിത്രം