കുറ്റവാളികളെയും രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുക എന്നത് ഏതാണ്ട് എല്ലാ സമൂഹങ്ങളിലും നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും കൊലപാതകം, ചാരപ്രവർത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കോ സൈനികനിയമപ്രകാരമോ ആണ് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാറുള്ളത്. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ബലാത്സംഗം, വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം, രക്തബന്ധമുള്ളവരുമായുള്ള ലൈംഗികബന്ധം, ഗുദരതി തുടങ്ങിയവയ്ക്കും മരണശിക്ഷ നൽകാറുണ്ട്. ഇസ്ലാം മതത്തിനെ തള്ളിപ്പറയുക എന്ന കുറ്റത്തിനും ചില ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്. പല രാജ്യങ്ങളിലും മയക്കുമരുന്നു കടത്തും വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റമാണ്. ചൈനയിൽ മനുഷ്യക്കടത്തിനും ഗുരുതരമായ അഴിമതിക്കും ശിക്ഷ മരണം തന്നെ. ലോകത്തിലെ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലെയും സൈന്യങ്ങളിൽ ഭീരുത്വവും, ഒളിച്ചോട്ടവും, മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവുകൾ അനുസരിക്കാതിരിക്കുന്നതും, കലാപവും വധശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്.
മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്കുപയോഗിച്ചിരുന്ന മാർഗങ്ങളിൽ ബ്രേക്കിംഗ് വീൽ, തിളപ്പിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ, തൊലിയുരിക്കൽ, സാവധാനം കീറിമുറിക്കൽ, വയറുകീറൽ, കുരിശിൽ തറയ്ക്കൽ, ശൂലത്തിൽ തറയ്ക്കൽ, ചതച്ചു കൊല്ലൽ, കല്ലെറിഞ്ഞുള്ള വധശിക്ഷ, തീ കത്തിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ, അംഗഛേദം, അറുത്തു കൊല്ലുക, ശിരച്ഛേദം, സ്കാഫിസം, നെക്ലേസിംഗ്, പീരങ്കിയിൽ നിന്ന് വെടിവയ്ക്കുക എന്നിവയൊക്കെയുണ്ട്.

ഗോത്രവർഗങ്ങളുടെ പകയ്ക്കു കാരണമായ പ്രശ്നങ്ങൾ കന്നുകാലികളെയും മറ്റും ചോരപ്പണമായി നൽകിയും, നഷ്ടപരിഹാരം നൽകിയും, വിവാഹങ്ങൾ നടത്തിയും മറ്റും പരിഹരിച്ചിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ മൃഗങ്ങളുടെയോ, മനുഷ്യന്റെയോ ചോര ചിന്തിയാലേ പകയ്ക്ക് അവസാനമുണ്ടാകാറുള്ളൂ. അത്തരം അവസരങ്ങളിൽ കുറ്റവാളിയെയോ, മറ്റൊരാളെയോ വധിക്കാനായി എതിർ ഗോത്രത്തിന് നൽകി പകയ്ക്ക് അവസാനം വരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇക്കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആധുനിക നിയമസംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളും ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ആളുകൾ തമ്മിൽ പോരാടി പക തീർക്കാനും അടുത്ത കാലം വരെ നിയമസംവിധാനങ്ങൾ അനുവാദം നൽകിയിരുന്നു. 
ഗോത്ര നിയമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്ന നിയമവ്യവസ്ഥകളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ഹമുറാബിയുടെ നിയമസംഹിത. തോറ (ജൂതനിയമത്തിന് ആധാരമായ ക്രിസ്ത്യൻ പഴയനിയമത്തിലെ ആദ്യത്തെ അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങൾ), കൊലപാതകത്തിനും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനും, മന്ത്രവാദത്തിനും, സാബത്ത് നിയമലംഘനത്തിനും, ദൈവനിന്ദയ്ക്കും, പലതരം ലൈംഗികക്കുറ്റങ്ങൾക്കും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്നുണ്ട്. പുരാതന ഗ്രീസിലെ ഏതൻസിൽ ഡ്രാക്കോ ഉദ്ദേശം 631 ബി. സി.-യിൽ രചിച്ച ഇത്തരം ഒരു നിയമസംഹിത നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ധാരാളം കുറ്റങ്ങളുടെ ശിക്ഷ മരണമായിരുന്നു. പുരാതന റോമാക്കാരും പല കുറ്റങ്ങൾക്കും മരണശിക്ഷ നൽകിയിരുന്നു.

ഇസ്ലാം മതം വധശിക്ഷയെ പൊതുവിൽ അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ബാഗ്ദാദിലെ അബ്ബാസിദ് ഖലീഫകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് അൽ-മു'താദിദ്) ക്രൂരമായ ശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. ദയയാണ് ശിക്ഷയേക്കാൾ നല്ലതായി ഇസ്ലാം മതത്തിൽ കണക്കാക്കുന്നതത്രേ. ശരിയ നിയമപ്രകാരം, കൊലപാതകക്കേസുകളിൽ, കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ കുടുംബത്തിന് കൊലപാതകിയോട് ക്ഷമിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. 

ജയിൽ സംവിധാനം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപുള്ള യൂറോപ്പിൽ മരണശിക്ഷ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള ശിക്ഷയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹെന്റ്റി എട്ടാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് 72,000 ആൾക്കാർക്ക് വധശിക്ഷ ലഭിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നു.

1820 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ബ്രിട്ടനിൽ 160 കുറ്റങ്ങളുടെ ശിക്ഷ മരണമായിരുന്നു. രക്തപങ്കിലമായ നിയമം എന്നായിരുന്നു ഈ നിയമം അന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

ഇപ്പോൾ ചൈനയിൽ ധാരാളം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ടാങ്ങ് രാജവംശക്കാലത്ത് വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 747-ൽ ക്സുവാൻസോങ് ചക്രവർത്തിയാണ് വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചത്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പകരം പീഡനമോ നാടുകടത്തലോ പോലെ മറ്റു ശിക്ഷകളാണ് നൽകിയിരുന്നത്. 12 വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം അൻ ലുഷാൻ കലാപത്തെത്തുടർന്ന് വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിച്ചു. കഴുത്തു ഞെരിക്കലും ശിരച്ഛേദവുമായിരുന്നു ടാങ്ങ് കാലത്തെ ശിക്ഷാരീതികൾ. ധാരാളം കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു. 

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കോടിക്കണക്കിനാൾക്കാരെ രാജ്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ കാരണങ്ങൾക്ക് കൊന്നൊടുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ടർക്കി അർമീനിയക്കാർക്കെതിരായും, നാസി ജർമനി ജൂതന്മാർക്കും മറ്റുമെതിരായും, ഖമർ റൂഷ് കംബോഡിയയിലെ ജനങ്ങൾക്കെതിരായും, റുവാണ്ടയിലെ ടുട്സികൾക്കെതിരായി നടന്നതും മറ്റും ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. സൈന്യങ്ങൾ അച്ചടക്കം നിലനിറുത്താൻ വധശിക്ഷ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് 158,000 സോവിയറ്റ് സൈനികർ സ്വന്തം സൈന്യത്താൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരായിട്ടുണ്ട്.

റോബർട്ട് കോൺക്വസ്റ്റ് എന്ന വിദഗ്ദ്ധന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ 1,000,000-ത്തിൽ കൂടുതൽ സോവിയറ്റ് പൗരന്മാരെ സ്റ്റാലിന്റെ ഉത്തരവു പ്രകാരം 1937–38 കാലത്ത് വധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിക്കവരെയും തലയ്ക്കുപിന്നിൽ വെടിവച്ചായിരുന്നു കൊന്നിരുന്നത്. 1949-ൽ ചൈനയിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അധികാരം പിടിച്ച ശേഷം 800,000 ആൾക്കാരെ വധിച്ചു എന്ന് മാവോ സെതുങ് തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഇത്തരം ക്രൂരകൃത്യങ്ങളൂം കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

ചരിത്രം
ജോർദാൻ
സൊമാലിയ
പാകിസ്താൻ