റോമിൽ തങ്ങിയ കാസനോവ, ജന്മനാടായ വെനീസിലേയ്ക്ക് മടങ്ങാൻ വഴിയന്വേഷിച്ചു. ആ സമയത്തു തന്നെ ഹോമറുടെ ഇലിയഡ് ടസ്കൻ ഇറ്റാലിയനിലേയ്ക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്താനും ശ്രമിച്ചു. വെനീസിലെ അധികാരികളെ പ്രീണിപ്പിക്കാനായി, റോമിലിരുന്നു അവർക്കുവേണ്ടി ചെറിയ ചാരപ്രവർത്തികളും ചെയ്തുകൊടുത്തു. മതദ്രോഹക്കോടതിയുടെ അധികാരികൾക്ക് നേരിട്ടെഴുതിയ അദ്ദേഹത്തിന്‌ 1774-ൽ വെനീസിലേയ്ക്കു മടങ്ങാനുള്ള അനുമതി കിട്ടി. ആ വർഷം സെപ്തംബർ മാസം കാസനോവ വെനീസിൽ മടങ്ങിയെത്തിയത്, തടവു ചാടി രക്ഷപെട്ട് അവിടന്ന് പോയി പതിനെട്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞായിരുന്നു.

ആദ്യം അദ്ദേഹത്തിനു ഊഷ്മളമായ സ്വീകരണമാണ്‌ കിട്ടിയത്. അദ്ദേഹം എങ്ങനെ ജെയിൽ ചാടിപ്പോയെന്നറിയാൻ മതദ്രോഹക്കോടതിക്കാർ പോലും കൗതുകം കാട്ടി. എന്നാൽ ക്രമേണ അനുഭവങ്ങൾ കയ്പു നിറഞ്ഞതാകാൻ തുടങ്ങി. ജന്മനാട്ടിൽ വരുമാനമാർഗ്ഗം കണ്ടെത്തുകയെന്നത് പഴയതുപോലെ എളുപ്പമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 49-ആമത്തെ വയസ്സിൽ, ദീർഘകാലത്തെ വഴിവിട്ട ജീവിതത്തിനും അലച്ചിലിലും ഒടുവിൽ, വസൂരിക്കലകളും കുഴിഞ്ഞ കവിളുകളുമായി കാസനോവയുടെ രൂപവും ക്ഷയിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളഞ്ഞ മൂക്ക് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.

കാസനോവയ്ക്ക് പണമോ, വഴങ്ങുന്ന പെണ്ണുങ്ങളോ, വിരസത മാറ്റാൻ പഴയ സുഹൃത്തുക്കളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അമ്മ അക്കാലത്ത് മരിച്ചു. അക്കാലത്തുതന്നെ ലൈംഗികതയിൽ തന്നെ ഹരിശ്രീ കുറിപ്പിച്ച ബെറ്റീനാ ഗോസിയും കാസനോവയുടെ കയ്യിൽ കിടന്നു മരിച്ചു. ഇലിയഡ് പരിഭാഷ മൂന്നു വാല്യങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും വലിയ നേട്ടമുണ്ടാക്കിയില്ല. ഇക്കാലത്തു വോൾട്ടയറുമായി കാസനോവ മതപരമായ ഒരു സം‌വാദത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. വോൾട്ടയർ ശരിക്കുള്ള തത്ത്വചിന്തകനായിരുന്നെങ്കിൽ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നതിനു പകരം അവയെക്കുറിച്ച് നിശ്ശബ്ദദപാലിക്കുമായിരുന്നെന്ന് കാസനോവ വാദിച്ചു. രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ശാന്തിയ്ക്ക് ജനസാമാന്യത്തെ അജ്ഞതയിൽ നിലനിർത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്നാണ്‌ കാസനോവ പറഞ്ഞ ന്യായം.

1779-ൽ കാസനോവ ഫ്രാൻസെസ്കോ എന്നു പേരുള്ള നിരക്ഷരയായ ഒരു തുന്നൽക്കാരിയെ തന്റെ കാമുകിയും വീടുനടത്തിപ്പുകാരിയുമായി കൂടെ താമസിപ്പിച്ചു. അവൾ അദ്ദേഹത്തെ അത്മാർത്ഥമായി സ്നേഹിച്ചു. അതേവർഷം ഒടുവിൽ മതദ്രോഹക്കോടതി അദ്ദേഹത്തെ അവരുടെ ശമ്പളക്കാരനായി നിയമിച്ച്, മാർപ്പാപ്പയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളും വെനീസുമായുള്ള വ്യാപാരബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാനയച്ചു. എന്നാൽ ഭാഗ്യം കാസനോവയെ കൈവിട്ടിരുന്നു. 1783-ൽ വെനീസിലെ ഉപരിവർഗ്ഗത്തെ പരിഹസിക്കുന്ന ഒരു രചനയുടെ പേരിൽ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. ഗ്രിമാനി പ്രഭുവാണ്‌ തന്റെ യഥാർത്ഥ പിതാവെന്ന് കാസനോവ സമ്മതിച്ചിട്ടുള്ളത് ആ രചനയിൽ മാത്രമാണ്‌.

തന്റെ ദേശാടനം തുടരാൻ നിർബ്ബന്ധിതനായ കാസനോവ വീണ്ടും പാരീസിലെത്തി. 1783 നവമ്പറിൽ അവിടെ അദ്ദേഹം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ഫ്രാൻസിലെ അംബാസിഡറായിരുന്ന ബെഞ്ചമിൻ ഫ്രാങ്ക്ലിനെ കണ്ടു. വ്യോമയാനത്തിന്റേയും ബലൂൺ യാത്രയുടേയും ഒരു പ്രകടനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയായിരുന്നു ഫ്രാങ്ക്ലിൻ.

വശീകരണകല
വെനീസിൽ തിരികെ
പാരിസിൽ
കുറിപ്പുകൾ