യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതിയിൽ ശ്രാദ്ധപ്രകരണം എന്ന വിഭാഗത്തില് ശ്രാദ്ധത്തെ പറ്റി പറയുന്നു.. ശ്രാദ്ധം നൽകേണ്ടത് ബ്രാഹ്മണർക്കാണ്‌. അവർക്ക് തക്കതായ ദാനവും നൽകിയിരിക്കണം. 

കറുത്തവാവ്, പൗഷ-മാഘ-ഫല്ഗുന-ആശ്വിനമാസങ്ങളിലെ കൃഷ്ണാഷ്ടമി, പുത്രജന്മോസ്തവാദികള്, കൃഷ്ണപക്ഷം, അയനപുണ്യകാലങ്ങള്, ദ്രവ്യലാഭം, ബാഹ്മണാഗമനം, മേടത്തിലേയും തുലാത്റ്റിലേയും വിഷു ദിനങ്ങള്, സംക്രമപുണ്യകാലങ്ങള്, വ്യാതീപാതപുണ്യകാലം, ഗജച്ഛായദിനങ്ങള് (മകവും തയോദശിയും ചേരുന്ന ദിവസം) സൂര്യ-ചന്ദ്ര ഗ്രഹണങ്ങൾ എന്നീ ദിവസങ്ങൾ ശ്രാദ്ധത്തിനും വിശേഷമെന്ന് ഈ സ്മൃതി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. 

അഭ്യുദയകാംക്ഷയോടെ നടത്തുന്ന ദേവശ്രാദ്ധത്തിൽ ചാത്തക്കാരുടെ എണ്ണം ഇരട്ട ആയിരിക്കണം. 2.4,6,8 എന്നിങ്ങനെ കഴിവനുസരിച്ച് എത്രവേണമെങ്കിലും ആവാം എന്ന് അനുശാസിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല് പിതൃശ്രാദ്ധത്തില് ചാത്തക്കാരുടെ എണ്ണം ഒറ്റയായിരിക്കണം. ചുറ്റുപാടും വളച്ചുകെട്ടിയ പന്തലില് അവരെ തെക്കോട്ട് ചരിച്ച് ഇരുത്തണം. വൈശ്വദേവ ശ്രാദ്ധത്തില് രണ്ടുപേരെ കിഴക്കോട്ട് നോക്കി ഇരുത്തണം. പിതൃപിതാമഹ, പ്രാപിതാ മഹ, മാതൃമാത മഹാദി എന്നിവരുടെ ശ്രാദ്ധത്തില് മുമ്മൂന്നോ അകെ മൂന്നോ പേരെ വടക്ക് നോക്കി ഇരിത്തിയിരിക്കണം. 

ചാത്തക്കാര്ക്ക് ഹവിസ്സും മറ്റു വിഭവങ്ങളും അവര്ക്ക് തൃപ്തിയാവുന്നതുവരെ വിളമ്പണം എന്നും ദുർമുഖം കാണിക്കരുത് എന്നും ഈ സ്മൃതി അനുശാസിക്കുന്നു, അല്പം ശേഷിക്കുന്നതുവരെ വിളമ്പണം എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. ശേഷിക്കുന്നത് തിന്നാൻ ഭൃത്യവർഗ്ഗം കാത്തിരിക്കുമത്രേ. 

കാണ്ടാമൃഗമാംസം, രോഹിതാദിമത്സ്യങ്ങൾ, തേൻ, വരിനെൽച്ചോറ്, ചെമ്മരിയാട്ടിറച്ചി, കറുത്തചീര, വെള്ളമാനിന്റെ മാംസം എന്നിവ ഗയയില് വച്ച് ശ്രാദ്ധം നടത്തി ബ്രാഹ്മണർക്ക് നല്കിയാൽ ലോകാവസാനം വരെ പിതൃക്കള് പ്രീതിപ്പെടുമെന്നാണ്‌ യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതി പറയുന്നത്.

ചരിത്രം
ആചാരങ്ങൾ
യാജ്ഞവല്ക്യസ്മൃതി
ഐതിഹ്യം