ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ആദ്യകാലത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കോസ്മിക് റേ, ഹൈ എനർജി ഫിസിക്സ്, തിയററ്റിക്കൽ ഫിസിക്സ്, മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്നീ മേഖലകളിലെ ഗവേഷണത്തിലായിരുന്നു. ഡോ. ഭാഭയ്ക്ക് താത്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളായിരുന്നു ഇവ. 1950-ൽ പ്രൊ. കെ. ചന്ദ്രശേഖരനും പ്രൊ. കെ. ജി. രാമനാഥനും ചേർന്ന് സ്കൂൾ ഒഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് അണുശക്തി കമ്മീഷനെ സഹായിക്കുന്നതിനായി ഒരു ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഗ്രൂപ്പും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികരംഗത്തും ടി.ഐ.എഫ്.ആർ. ഭാരതത്തിനുവേണ്ട നേതൃത്വം നൽകി. ഭാരതത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്പ്യൂട്ടറായ ടിഫ്രാക്ക് (Tifrac) രൂപകല്പന ചെയ്തു നിർമ്മിച്ചത് ഇവിടത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ്. പില്ക്കാലത്ത് പാർട്ടിക്കിൾ ആക്സിലറേറ്ററുകൾ, മൈക്രോവേവ് വാർത്താവിനിമയം, സോഫ് റ്റ് വെയർ ടെക്നോളജി, ശാസ്ത്രവിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിൽ ഗവേഷണത്തിനും സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതിനുമുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ഈ ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രസ്തുത വിഷയങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിലവിൽ വന്ന പല സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. 1997-ൽ നടപ്പാക്കിയ ഭരണസംവിധാനത്തിലെ പുനഃസംഘടനയിൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ മൂന്നു പ്രധാന സ്കൂളുകളായി തിരിച്ചു: സ്കൂൾ ഒഫ് നാച്വറൽ സയൻസ്, സ്കൂൾ ഒഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ്, സ്കൂൾ ഒഫ് ടെക്നോളജി ആൻഡ് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്.

സ്കൂൾ ഒഫ് നാച്വറൽ സയൻസിൽ മുംബൈയിലുള്ള ഏഴു ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റുകളും മൂന്ന് ടി.ഐ.എഫ്.ആർ. കേന്ദ്രങ്ങളും അഞ്ച് ഫീൽഡ് സ്റ്റേഷനുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് കെമിക്കൽ സയൻസസ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് അസ്ട്രോണമി ആൻഡ് അസ്ട്രോഫിസിക്സ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് കണ്ടൻസ്ഡ് മാറ്റർ, ഫിസിക്സ് ആൻഡ് മെറ്റീരിയൽ ഫിസിക്സ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് ഹൈ എനർജി ഫിസിക്സ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് ന്യൂക്ളിയർ ആൻഡ് അറ്റോമിക് ഫിസിക്സ്, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഒഫ് തിയററ്റിക്കൽ ഫിസിക്സ് എന്നിവയാണ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റുകൾ. ടി.ഐ.എഫ്.ആറിന്റെ മൂന്നു കേന്ദ്രങ്ങളാണ് മുംബൈയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ഹോമി ഭാഭ കേന്ദ്രം (ഹോമി ഭാഭ സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് എഡ്യൂക്കേഷൻ), ബാംഗ്ളൂരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജൈവശാസ്ത്ര ദേശീയ കേന്ദ്രം (നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ്), പൂനെയിലുള്ള നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ റേഡിയോ അസ്ട്രോഫിസിക്സ് എന്നിവ. അടിസ്ഥാന പഠനത്തിനുള്ള ഫീൽഡ് സ്റ്റേഷനുകളാണ് പച്മാർഹിയിലെ ഹൈ എനർജി ഗാമാ റേ ഒബ്സർവേറ്ററി, ഊട്ടിയിലെ കോസ്മിക് റേ ലബോറട്ടറി, ഗൗരിബിഡനൂറിലെ ഗ്രാവിറ്റേഷൻ ലബോറട്ടറി, ഹൈദരാബാദിലെ അന്തരീക്ഷ പഠനത്തിനുള്ള ബലൂൺ ഫസിലിറ്റി, ടി.ഐ.എഫ്.ആറിൽത്തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന എപ്പിഡമോളജി ആൻഡ് ഡന്റൽ റിസർച് എന്നിവ. ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ഏറ്റവും ആധുനികമായ മേഖലകളിലെല്ലാം ഇവിടങ്ങളിൽ ഗവേഷണം നടക്കുന്നുണ്ട്.
സ്കൂൾ ഒഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് മുംബൈയിലും ബാംഗ്ലൂർകേന്ദ്രത്തിലുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്കൂൾ ഒഫ് ടെക്നോളജി ആൻഡ് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് മുംബൈ കേന്ദ്രത്തിലാണ് പ്രധാനമായും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ആധുനികോപകരണങ്ങൾ മറ്റു ദേശീയ കേന്ദ്രങ്ങളുമായിച്ചേർന്ന് പല സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നൽകിവരുന്നു.
ചരിത്രം
ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
അംഗീകൃത ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ
ശ്രദ്ധേയരായ ശാസ്ത്ര പ്രതിഭകൾ