ഈ വല്ലിയുടെ പല ഭാഗങ്ങളും ഉപാസനാസ്വഭാവമുള്ള പ്രബോധനമാണ്. മിത്ര വരുണാദികളായ ദൈവങ്ങളെ സംബോധന ചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ് ആദ്യാധ്യായം. തുടർന്നു വരുന്ന ചെറിയ അദ്ധ്യായം, പഠനത്തിൽ സ്വരവർണ്ണാദിയായ ഭാഷാ സാമിഗ്രികളുടെ പ്രാധാന്യത്തെപ്പറ്റിയാണ്.
അടുത്ത അദ്ധ്യായം പ്രപഞ്ചം‍, തേജലോകങ്ങൾ, അറിവ്, പരമ്പര, ആത്മവിദ്യ എന്നിവയുടെ ഘടകതത്ത്വങ്ങളെ പറ്റിയാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ തത്ത്വങ്ങൾ ഭൂമിയും ആകാശവും അന്തരീക്ഷവും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വായുവും ആണ്. തേജ ലോകങ്ങളുടെ തത്ത്വങ്ങളായ അഗ്നി, സൂര്യൻ‍, ജലങ്ങൾ എന്നിവയെ വിദ്യുതി യോജിപ്പിക്കുന്നു. അറിവിന്റെ ഘടകങ്ങൾ ഗുരു, ശിഷ്യൻ, ജ്ഞാനം എന്നിവയും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുനത് പ്രബോധനവും ആണ്. പരമ്പരയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ മാതാവ്, പിതാവ്, മക്കൾ എന്നിവയും അവരെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് പ്രജനനവുമാണ്. ആത്മവിദ്യയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ മേൽത്താടിയും കീഴ്ത്താടിയും വാക്കും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ജിഹ്വയും ആണ്. നാലാം അദ്ധ്യായത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഈ പ്രാർത്ഥനയാണ്: 

ശിക്ഷാവല്ലി പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായം ഏറെ പ്രസിദ്ധമാണ്. ബ്രഹ്മചര്യ നിഷ്ഠയിലുറച്ചു നിന്ന് ശിക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക് പ്രവേശിക്കാനായി മടങ്ങി പോകുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ഈ ഉപദേശത്തെ ആധുനിക സർവകലാശാലകളിലെ ബിരുദദാന പ്രഭാഷണങ്ങളോട് (Convocation Address) താരതമ്യപ്പെടുത്താറുണ്ട്. "സത്യം വദ. ധർമ്മം ചര" എന്നു തുടങ്ങുന്ന ആ ഉപദേശത്തിലെ പ്രബോധനങ്ങളിൽ ചിലത് ഇവയാണ്:-

ഉള്ളടക്കം
ശിക്ഷാവല്ലി
പേര്
വിലയിരുത്തൽ