അക്ഷരം എന്ന പദത്തിനു് നഷ്ടമാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ 'അനശ്വരം' എന്നാണു് അർത്ഥം.(ന ക്ഷാരതി ഇതി അക്ഷരം). വിശ്ളേഷണവിധേയമാകാത്ത വാഗംശം (വാക്കുകൾക്കുള്ളിലെ, ഇനിയും വേർതിരിക്കാനാവാത്ത തരത്തിലുള്ള ഘടകങ്ങൾ) എന്ന അർത്ഥത്തിലാണു് ഭാഷാശാസ്ത്രവിഷയത്തിൽ ഈ പദം വന്നുചേർന്നതു്. ഋഗ്വേദം, ഐതരേയാരണ്യകം, വാജസനേയി, അഥർവം എന്നീ പ്രാതിശാഖ്യങ്ങളിലും മനുസ്മൃതിയിലും അക്ഷരത്തിന് ഇത്തരത്തിലുള്ള നിർവചനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

സ്വരങ്ങളുടെ സമാനാർഥത്തിൽതന്നെ അക്ഷരശബ്ദം പ്രാചീന ഭാരതത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചിരുന്നതായി തെളിവുകൾ ഉണ്ട്. വേദങ്ങളിൽ (ഋഗ്വേദപ്രാതിശാഖ്യം, തൈത്തിരീയപ്രാതിശാഖ്യം, ചാതുരാഖ്യായിക) ഈ വസ്തുതയുടെ പരാമർശം കാണുന്നുണ്ട്; പില്ക്കാലത്ത് ഈ രീതിക്ക് മാറ്റമുണ്ടായി. പാണിനിയുടേയും പതഞ്ജലി, കാത്യായനൻ തുടങ്ങിയ സംസ്കൃതഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടേയും കൃതികളിൽ അക്ഷരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ വിശദമായി അപഗ്രഥിക്കുന്നുണ്ടു്. ജഗന്നാഥപണ്ഡിതന്റെ ഭാമിനീവിലാസത്തിലെത്തുമ്പോഴേക്കും അക്ഷരത്തിനും വർണത്തിനും തമ്മിലുള്ള അന്തരം സ്പഷ്ടമായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നതായിക്കാണാം.

വിവിധ സന്ദർഭങ്ങളിൽ 'അക്ഷരം' എന്ന പദം താഴെ പറയുന്ന അർത്ഥങ്ങളിൽ പ്രയോഗിച്ചുപോന്നിരുന്നു.


ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിന്റെ വികാസത്തോടെ അക്ഷരം 'സിലബിൾ' (syllable) എന്ന അർത്ഥത്തിൽ പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങി.

അക്ഷരത്തിന്റെ അർത്ഥങ്ങൾ
വിഭിന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ
അക്ഷരസ്വരൂപം
അക്ഷരവും വർണ്ണവും