അധ്യാപകനു സമൂഹം നല്കിയിരുന്ന സ്ഥാനം, പരിവർത്തന വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ ആദ്യകാലത്ത് അധ്യാപകന് വലിയ ബഹുമാന്യപദവിയുണ്ടായിരുന്നു. പാശ്ചാത്യദേശത്തെ ആദ്യകാലാധ്യാപകന്മാരായ സോഫിസ്റ്റുകൾക്ക് അത്രമാത്രം പൂജ്യപദവി കല്പിച്ചിരുന്നില്ല. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണത്തിനുമുമ്പ് ചൈനയിൽ അധ്യാപകന്റെ സ്ഥാനം ഏറ്റവും താഴ്ന്നപടിയിൽ ആയിരുന്നു. ഭാരതത്തിൽ അധ്യാപകൻ എല്ലാവർക്കും മാന്യനായിരുന്നു. പരമ്പരാഗതവിശ്വാസത്താൽ ആ പദവി നിലനിന്നുപോരുകയും ചെയ്തു. അന്ന് സാമ്പത്തികനില പദവിനിർണയിക്കുന്നതിനുള്ള ഘടകമായിരുന്നില്ല. പിന്നീട് സാമൂഹികപരിവർത്തനം മൂലം, വരുമാനം ഒരുവന്റെ പദവി നിശ്ചയിക്കുന്ന സുപ്രധാന ഘടകമായിത്തീർന്നു. സാർവത്രിക നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വികസനം വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ പല വ്യതിയാനങ്ങൾ വരുത്തി. പ്രാഥമികതലത്തിൽ വളരെയധികം അധ്യാപകരെ വേണ്ടിവന്നതിനാൽ കുറഞ്ഞ വിദ്യാഭ്യാസയോഗ്യതയുള്ള വ്യക്തികളെ പ്രാഥമികാധ്യാപകരായി നിയമിക്കേണ്ടിവന്നു. തുച്ഛശമ്പളക്കാരായ ഇവരുടെ പദവി തന്മൂലം സമൂഹത്തിൽ താഴുവാനിടയായി. സാമ്പത്തികാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രാഥമികാധ്യാപകരിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും നിമ്നവിഭാഗത്തിൽ (lower class) പെട്ടവരും, സെക്കണ്ടറി അധ്യാപകർ ഉന്നതനിമ്നവിഭാഗം (upper lower class), നിമ്നമധ്യവിഭാഗം (lower middle class) എന്നിവയിൽപെട്ടവരും, സർവകലാശാലാധ്യാപകർ ഉന്നത-മധ്യവിഭാഗം (upper middle class), നിമ്ന-ഉന്നതവിഭാഗം (lower upper class) എന്നിവയിൽപ്പെട്ടവരും ആണെന്ന് കേരളമുൾപ്പെടെയുള്ള പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. ഈ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൈസ്കൂൾ അധ്യാപകരെയും സർവകലാശാലാധ്യാപകരെയും ഈ പദവി ഭ്രംശം സാരമായി ബാധിച്ചില്ലെന്നു പറയാം. അധ്യാപകപദവി ഉയർത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇന്ന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിനു ബോധ്യമായിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്രസർക്കാർ 1959 മുതൽ രാഷ്ട്രത്തിലെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും തിരഞ്ഞെടുത്ത അധ്യാപകർക്ക് ദേശീയ അവാർഡ് നല്കിവരുന്നു. തുടർന്ന് ഭൂരിപക്ഷം സംസ്ഥാനങ്ങളും അധ്യാപകർക്ക് അവാർഡ് ഏർപ്പെടുത്തി. അധ്യാപകപരിശീലനഗവേഷണ-ദേശീയസമിതി, 1963 മുതൽ അധ്യാപകർക്കായി പ്രബന്ധമത്സരം നടത്തിവരുന്നു. വർഷംതോറും സെപ്റ്റബർ 5-ന് ദേശീയ [[അധ്യാപകദിനം|അധ്യാപകദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ഈ സംരംഭങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ അധ്യാപകന്റെ പദവി ഉയർത്തുന്നതിനുവേണ്ടി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുള്ളവയാണ്. [[വിദ്യാലയം|വിദ്യാലയങ്ങളിൽ]] ആരോഗ്യപരമായ പഠനാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുകയും ബാഹ്യവും സാമൂഹികവുമായ പ്രതിലോമശക്തികളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ആരോഗ്യപരമായ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നതിനും അദ്ധ്യാപകപദവിയുടെ മേന്മ വർധിപ്പിക്കേണ്ടതാവശ്യമാണ്. യു.ജി.സി.യുടെ ശിപാർശകൾ നടപ്പിലാക്കിയത് കലാശാലാധ്യാപകരുടെ പദവി ഉയർത്തുന്നതിന് സഹായകരമായി ഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അധ്യാപക പദവി
ചുമതലകൾ
ചരിത്രം
സ്വഭാവ യോഗ്യത