പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കയിൽ 'ദീന' അടിമത്തത്തിനു കീഴിൽ കഴിഞ്ഞ ആഫ്രിക്കൻ സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ വിളിപ്പേരായി. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനായി 1850ൽ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ നടന്ന ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ സോജോണർ ട്രൂത്ത് എന്ന വനിത നടത്തിയ പ്രസംഗം ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. തന്നെപ്പോലെ അടിമത്തത്തിന്റെ ദുരിതമനുഭവിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ പ്രതീകമായി അവർ ദീനയെന്ന പേരുപയോഗിച്ചു.

അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത് ടെന്നസിയിലെ തോട്ടങ്ങളിലൊന്നിൽ അടിമയായിരുന്ന ലിസി മക്‌ക്ലൗഡ്, യൂണിയൻ സൈന്യം എല്ലാ അടിമപ്പെണ്ണുങ്ങളേയും ദീന എന്നു വിളിച്ചിരുന്നതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. യൂണിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ വരവ് തങ്ങളെ ആദ്യം ഭയപ്പെടുത്തി എന്നു പറഞ്ഞിട്ട് അവർ ഇങ്ങനെ തുടരുന്നു: "പേടിച്ചുവിറച്ച് വീടിനടിയിൽ ഒളിച്ച ഞങ്ങളോട് യാങ്കികൾ പറഞ്ഞു 'പുറത്തേയ്ക്കു വരൂ ദീനാ' (അതല്ലാതെ ഒരു പേരും ആരേയും അവർ വിളിച്ചില്ല - didn't call none of us anything but Dinah). 'ദീന, നിങ്ങളെ സ്വതന്ത്രരാക്കി അടിമത്തത്തിൽ നിന്നു പുറത്തുകൊണ്ടുവരാനാണ് ഞങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത്' എന്നു പറഞ്ഞു അവർ." യുദ്ധത്തിന്റെ സമാപനത്തിനു ശേഷം സ്വതന്ത്രരായ അടിമകളെ ലക്ഷ്യമാക്കി എഴുതിയ ഒരു ഉദ്ബോധനത്തിൽ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് പത്രം അവരിലെ പുരുഷന്മാരെ 'സാംബോ' എന്നും സ്ത്രീകളെ 'ദീന' എന്നും വിളിച്ചു: "സാംബോ, നീ സ്വതന്ത്രനാണ്, പക്ഷേ അദ്ധ്വാനിക്കുക. ദീന, നന്മനിറഞ്ഞവളായിരിക്കുക!"

പിൽക്കാലത്ത് കറുത്ത സ്ത്രീകളെ മാതൃകയാക്കിയുള്ള പാവകൾക്കും മറ്റും ദീന എന്നു പേരിട്ടിടുക പതിവായി.

നോവൽ
വിശദീകരണം
വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ
കറുത്ത സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ പ്രതീകം