നഗരമദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പുരാതനമായ നാഗക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നുമാണ്‌ നാഗർകോവിലിന്‌ ഈ പേര്‌ കിട്ടിയത്‌. ആദ്യകാലത്ത്‌ ഇതൊരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ‍ പ്രധാന‍ ടൂറിസ്റ്റ്‌ കേന്ദ്രവും പ്രാദേശിക ഹിന്ദുക്കളുടെ ആരാധനാലയവുമാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം.
നഗരത്തിന്റെ ആധുനികചരിത്രം തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ചരിത്രവുമായ്‌ ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ മഹാരാജാവായ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ ഭരണകാലമാണ്‌ നഗരത്തിന്റെ പ്രതാപകാലം. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പഴയ തലസ്ഥാനം നാഗർകോവിലിൽ നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള പത്മനാഭപുരമായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്‌ പിൽക്കാലത്ത്‌ തലസ്ഥാനം മാറ്റിസ്ഥപിച്ചെങ്കിലും തിരുവനന്തപുരം കഴി‍ഞ്ഞാൽ തിരുവിതാംകൂറിലെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന നഗരമായിരുന്നു നാഗർകോവിൽ.
വിദേശാധിപത്യശക്തികൾ നാഗർകോവിൽ നഗരത്തെ കോളനിവത്കരിക്കാൻ പലപ്പോഴും ശ്രമിച്ചിട്ടിട്ടുണ്ട്‌. നഗരത്തിന്‌ സമീപത്തുള്ള തുറമുഖ പട്ടണമായ കുളച്ചലിൽ വച്ചു നടന്ന കുളച്ചൽ യുദ്ധത്തിൽ 1741-ഇൽ ഡിലനോയിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉള്ള ഡച്ച്‌ ഈസ്റ്റ്‌ ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയെ മാർത്തണ്ഡവർമ്മയുടെ പട പരാജയപ്പെടുത്തി.
ജലവിതരണം, ഗതാഗതം, വിദ്യാലയങ്ങൾ, റോഡുകൾ എനീ രംഗങ്ങളിൽ തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകാലത്ത്‌ അഭൂതപൂർവ്വമായ വളർച്ചയാണ്‌ നഗരം നേടിയത്‌. അക്കാലത്ത്‌ ബ്രിട്ടീഷ്‌ രാജിന്‌ കീഴിലുള്ള "മാതൃകാ നാട്ടുരാജ്യം" ആയി തിരുവിതാംകൂർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു,
1950-ലെ സംസ്ഥാന‍ അതിർത്തി പുനർനിർണ്ണയ നിയമപ്രകാരം നഗരവും കന്യാകുമാരി ജില്ലയും തമിഴ്‌നാടിനോട്‌ കൂട്ടി ചേർക്കപ്പെട്ടു.
1980-കളിൽ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും ഹിന്ദുക്കൾക്കുമിടയിൽ ചില കലാപങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവേ നാഗർകോവിൽ ശാന്തമാണ്.
രാഷ്ട്രീയം
ചരിത്രം
ഭൂമിശാസ്‌ത്രം
യൂറോപ്യൻ മിഷണറിമാരുടെ സ്വാധീനം