1988-ൽ ഇവോ കർഷക സംഘടനയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ്‌ സെക്രട്ടറിയായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ആയിടക്കാണ്‌ കൊക്കോ കൃഷി തടഞ്ഞു കൊണ്ടുള്ള നിയമം വരുന്നത്‌. അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണയോടെ സൈനിക ഭരണകൂടം നടപ്പാക്കിയ ഈ നിയമം ലംഘിക്കാനുള്ള കർഷകരുടെ തീരുമാനത്തെ നയിച്ചത്‌ ഇവോ ആയിരുന്നു. അതിന്‌ അധികൃതരരുടെ പക്കൽ നിന്നും ഏൽക്കേണ്ടി വന്ന മർദ്ദനപീഡനങ്ങൾക്ക്‌ കണക്കില്ല. ഒരിക്കൽ സൈനികർ മർദ്ദിച്ച്‌ പരുവമാക്കി മരിച്ചെന്ന് കരുതി കാട്ടിൽ തള്ളിയതായിരുന്നു. പക്ഷേ പൂർവ്വാധികം ശക്തിയോടെ ജീവിതത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു വന്ന ഇവോ കൊച്ചബാംബയിൽ നിന്ന് 600 കിലോ മീറ്റർ അകലെയുള്ള ലാപോസിലേക്ക്‌ കർഷകമാർച്ച്‌ നയിച്ച്‌ അധികാരികളോട്‌ പകരം വീട്ടി. വെള്ളവും ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ചെരിപ്പുകളും നൽകി ഈ തലസ്ഥാന മാർച്ചിന്‌ കർഷകജനത വമ്പിച്ച പ്രോൽസാഹനം നൽകി. കർഷകരുടെ സമരാവേശത്തിനു മുമ്പിൽ വഴങ്ങുകയല്ലാതെ ഗത്യന്തരമില്ലെന്നു വന്നു, അധികാരിവർഗത്തിന്‌. എന്നാൽ പഴയപടി കൃഷി പുനരാരംഭിച്ച കർഷകജനതയെ സൈന്യത്തെ വിട്ട്‌ ഭരണകൂടം വീണ്ടും ദ്രോഹിക്കാനാരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് പ്രക്ഷോഭത്തിനായി അയൽനാടുകളിലേക്ക്‌ കൈകൾ നീട്ടിയ ഇവോയ്ക്ക്‌ കൊളംബിയ, പെറു എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സഹായം ലഭിച്ചു.

1995 മാർച്ച്‌ 27-ന്‌ കർഷകസംഘടനകളുടെ കൂട്ടായ്മയായി സാധാരണക്കാരുടെ പരമാധികാരസഭയും (Assembly for the sovereignty of the common people) അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗമായി (Political tool for the sovereignty of the common people എന്ന ഐ.പി.എസ്.പിയും രൂപം കൊണ്ടു. പ്രാദേശിക തലത്തിൽ മാത്രമല്ല, ദേശീയതലത്തിൽ തന്നെ കർഷകരുടേയും ആദിവാസികളുടേയും തദ്ദേശീയ കുടിയേറ്റക്കാരുടേയും വികാരങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഭരണക്രമം തന്നെയായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ അധികാരികൾ രാഷ്ട്രീയാനുമതി നിഷേധിച്ചു. അതിനെ മറികടക്കാൻ മൊറേൽസും കൂട്ടരും യുനൈറ്റഡ്‌ ലെഫ്റ്റ്‌ എന്ന ഇടതുപാർട്ടിയുടെ ബാനർ മറയാക്കി. 1995 ഡിസംബറിലെ മുനിസിപ്പൽ തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുനൈറ്റഡ്‌ ലെഫ്റ്റിന്‌ ലഭിച്ച 10 മേയർ സ്ഥാനങ്ങളും 49 കൗൺസിലർ സ്ഥാനങ്ങളും കൊച്ചബാംബ മേഖലയിൽ നിന്നു മാത്രമായിരുന്നു എന്നത്‌ മൊറേൽസിന്റെ പാർട്ടിയുടെ കരുത്ത്‌ വിളിച്ചോതി. 1997-ലെ ദേശീയ തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ സംഘടന നാല്‌ സീറ്റ്‌ നേടി. 70 ശതമാനം വോട്ട്‌ നേടി മൊറേല‍സ്‌ ആദ്യമായി പാർലമെന്റിലെത്തി. 1999-ലെ തദ്ദേശ സ്ഥാപന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ പഴയ ശത്രുവായിരുന്ന ഡേവിഡ്‌ ഏരിയസിന്റെ എം.എ.എസ്‌.യു. പാർട്ടിയുമായിട്ടായിരുന്നു സഖ്യം. ക്രമേണ പാർട്ടി മോവിമെൻറോ എൽ സോഷ്യലിസ്മോ (എം.എ.എസ്‌.) എന്നറിയപ്പെട്ടു.

ഇവോ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച്‌ അധികൃതർ കൊക്കോ കൃഷിക്കെതിരെയുള്ള നീക്കവും കടുപ്പിച്ചു. ഷപാറെയിൽ പട്ടാളം ഭരണം ഏറ്റെടുത്ത പോലെയായിരുന്നു കാര്യങ്ങൾ. കൊക്കോ കർഷകർക്ക്‌ പീഡനം പതിവായി. തല്ലാനും കൊല്ലാനും മടിക്കാത്ത സൈന്യത്തിന്റെ കാപാലികതക്കെതിരെ ഇവോ പാർലമെന്റിൽ ആഞ്ഞടിച്ചു. ശല്യം സഹിക്കവയ്യാതെ അദ്ദേഹത്തെ പാർലമെന്റിൽ നിന്നിറക്കി വിടുകയും അംഗത്വം മരവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കേസിന്‌ പോയ ഇവോ 2002 ജൂലയ്‌ 30-ന്‌ നടന്ന പ്രസിഡന്റ്‌ തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഫലപ്രഖ്യാപനം വന്നപ്പോൾ ഭരണകക്ഷിയുടെ തൊട്ടു പിറകേ മാസും എത്തിയിരുന്നു. ശക്തമായ പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഇടപെടലായിരുന്നു പിന്നീട്‌ ബൊളീവിയയിൽ കണ്ടത്‌. പ്പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ദേശസാൽക്കരണത്തിനു വേണ്ടിയും കൊക്കോ നിർമൂലനത്തിനെതിരേയുമുള്ള സമരങ്ങൾ പലപ്പോഴും രക്തപങ്കിലമായി. 2005 ഡിസംബർ 18-ന്‌ നടന്ന പ്രസിഡന്റ്‌ തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ നവസാമ്പത്തിക ഉദാരവൽക്കരണത്തിനെതിരെ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനൽ അസംബ്ലി എന്ന വാഗ്ദാനവുമായി രംഗത്തിറങ്ങിയ ഇവോ മൊറേൽസിന്റെ മാസ്‌ 53.7 ശതമാനം വോട്ട്‌ നേടി രാജ്യഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു.

പ്രസിഡന്റായ ശേഷം സ്വന്തം ശമ്പളത്തിന്റെ 57 ശതമാനം വെട്ടിക്കുറച്ച്‌ വിപ്ലവകരമായ നടപടികൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു. പാർട്ടി സഖാക്കളുടെ കൂടെത്തന്നെ ഫ്ലാറ്റിലുള്ള ജീവിതമാണ്‌ അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുത്തത്‌. തിന്മയുടെ അച്ചുതണ്ട്‌ എന്ന അമേരിക്കൻ തെറിവാക്കിനെതിരെ വെനിസ്വേലയേയും സമാന അധിനിവേശ വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രങ്ങളേയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച്‌ നന്മയുടെ അച്ചുതണ്ട്‌ രൂപവത്കരിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ് അദ്ദേഹം. 

പുറമേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
ആദ്യകാലം
കുറിപ്പുകൾ