വിപ്ലവത്തെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കൻ സാഹിത്യത്തിൽ ഒരു പുതിയ കാലഘട്ടം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 18-ാം ശ.-ത്തിലെ സാഹിത്യസങ്കേതങ്ങളോടുള്ള പ്രകടമായ വിപ്രതിപത്തിയായിരുന്നു 19-ാം ശ.-ത്തിലെ ആദ്യദശകങ്ങളിൽ പൊതുവേ കണ്ടിരുന്നത്. തിമോത്തി ഡ്വൈറ്റ് (1752-1817), ജോൺ ട്രംബ്ൾ (1756-1843), ചാൾസ് ബ്രോക്ഡൺ എന്നിവരാണ് ഈ നവയുഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധികൾ. പ്രതിഭാശാലിയായ മറ്റൊരു അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരൻ എന്ന പേരിനർഹൻ വാഷിങ്ടൺ ഇർവിങ് (1783-1859) ആണ്. നിക്കർ ബ്രോക്കറുടെ" ന്യൂയോർക്ക് ചരിത്രം (Knicker Brocker's History of New York, 1809)" ആണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രഖ്യാതമായ കൃതി. എങ്കിലും റിപ്വാൻ വിങ്കിളിന്റെ സുപരിചിതമായ കഥ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന "ദി സ്കെച്ച് ബുക്ക് (The Sketch Book, 1819)" ആണ് ഇദ്ദേഹത്തെ പ്രസിദ്ധനാക്കിയത്. 

കഥാകഥനത്തിൽ പ്രാഗല്ഭ്യമുള്ള ജെയിംസ് ഫെനിമർ കൂപ്പർ (1789-1851) 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ഉത്തരാർധത്തിലെ ഗണനീയരായ ആഖ്യായികാകാരന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒരാളാണ്. കുട്ടിക്കാലത്തു 'ചുവന്ന ഇന്ത്യാക്കാരു'ടെ (Red Indians) യിടയിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടിയ നാളുകളിലെ അനുഭവങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാവനയെ പ്രഫുല്ലമാക്കി; അതിന്റെ ഫലമായി "മോഹിക്കന്മാരിൽ അവസാനത്തെയാൾ (The Last of the Mohicans, 1826), മാർഗദർശകൻ (The Path Finder, 1840), മൃഗഹന്താവ് (The Deer Slayer, 1841)" എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഒട്ടധികം നോവലുകൾ ഇദ്ദേഹം രചിക്കുകയുണ്ടായി. 

അമേരിക്കൻ ഇതിവൃത്തങ്ങളെ ഉപജീവിച്ച്, തികഞ്ഞ വ്യക്തിത്വമുള്ള ശൈലിയിൽ കാവ്യരചന നടത്തിയ ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ കവി വില്യം കളൻ ബ്രയന്റ് (1794-1878) ആണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല കൃതിയായംഗീകരിക്കപ്പെടുന്ന "താനടോപ്സിസ് (Thanatopsis, 1817)" ഭാവനാസമ്പന്നതയുടെയും വർണനാചാതുരിയുടെയും ഉത്തമനിദർശനമാണ്. 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പകുതിയിൽ അമേരിക്കയുടെ കാവ്യപ്രതിഭയ്ക്കു മിഴിവു നല്കിയ രണ്ടു കവികൾ എഡ്ഗാർ അലൻ പോ (1809-49), ഹെന്റി വാഡ്സ്വർത്ത് ലോങ്ഫെലോ (1807-82) എന്നിവരാണ്. കഥാസാഹിത്യത്തിന് അവിസ്മരണീയമായ സംഭാവനകൾ നല്കിയ മികവുറ്റ ഒരു കാഥികൻ കൂടിയാണ് പോ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ ഭാവഭംഗിയും ശബ്ദസൗന്ദര്യവും ഒത്തിണങ്ങിയവയും അപൂർവമായ കല്പനാവൈഭവം തികഞ്ഞവയുമാണ്. ലോങ്ഫെലോ ആകട്ടെ വൃത്തഭംഗിയും നിർമ്മാണചാതുരിയും പ്രകടമാക്കുന്ന "നിശാനാദങ്ങൾ (Voices of the Night, 1839), ഇവാഞ്ജലിൻ (1847), സുവർണേതിഹാസം (The Golden Legend, 1851), ഹയാവത (Hiawatha, 1853), ഒരു സത്രത്തിലെ കഥകൾ(Tales of a Wayside, 1863)" തുടങ്ങിയ ഒട്ടേറെ കൃതികൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി. 

വൈവിധ്യമാർന്ന സർഗപ്രതിഭയുടെ ഉടമകളായിരുന്നു ജെയിംസ് റസൽ ലോവലും (1819-91) ഒളിവർ വെൻഡൽ ഹോംസും (1809-94). ഈ രണ്ടു സാഹിത്യനായകന്മാരും ഗദ്യ-പദ്യശാഖകളെ ഒരുപോലെ പോഷിപ്പിച്ചു. സദാചാരചിന്താപരതയായിരുന്നു ലോവലിന്റെ കവിതയുടെ പ്രകടമായ സവിശേഷതയെങ്കിൽ, ശാലീനസുന്ദരമായ ആകർഷകത്വമാണ് ഹോംസിന്റെ മുഖമുദ്ര. ഹോംസ് ചില നോവലുകളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

19-ാം ശ.-ത്തിലെ അമേരിക്കൻ സാഹിത്യത്തിലും തത്ത്വചിന്തയിലും ഒരതികായനായിരുന്നു റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്സൺ (1803-82). പ്രബന്ധകർത്താവ്, കവി, വാഗ്മി എന്നീ നിലകളിൽ ഇദ്ദേഹം തന്റെ സമകാലികരുടെ അംഗീകാരവും ആദരവും നേടിയിരുന്നു. അമേരിക്കയുടെ പ്രജ്ഞാപരമായ ചരിത്രത്തിൽ എമേഴ്സനുള്ള പ്രാധാന്യം പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ദാർശനികചിന്തകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന "പ്രകൃതി (Nature, 1836), സ്വാശ്രയത്വം (Self-reliance, 1841), അതീതാത്മാവ് (Over Soul, 1841)" എന്നീ പ്രബന്ധങ്ങൾ ഓജസ്സും പ്രകാശവുമുള്ള ഗദ്യനിബന്ധങ്ങളുടെ ഉത്തമ മാതൃകകളാണ്. ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തയുടെ പ്രകടമായ സ്വാധീനം എമേഴ്സന്റെ കൃതികളിൽ ഉടനീളം കാണാം. എമേഴ്സന്റെ സമകാലികനും സുഹൃത്തുമായിരുന്ന ഹെന്റി ഡേവിഡ് തോറോ (1817-62) ആദർശപരതയിലും ആശയഗാംഭീര്യത്തിലും എമേഴ്സന്റെ ഒട്ടും പിന്നിലായിരുന്നില്ല. സ്വന്തം ആദർശങ്ങൾ തികഞ്ഞ ആത്മാർഥതയോടുകൂടി ജീവിതത്തിലേക്കു പകർത്തുവാൻ ഇദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. സ്വന്തം ജന്മസ്ഥലമായ കൊൺകോഡിലെ ജനങ്ങൾ ഒരു ചിന്തകൻ എന്നതിനെക്കാൾ ഒരു യോഗിയായി തോറോയെ കൊണ്ടാടി. സ്വജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞവയാണ് "വാൾഡൻ (Walden, 1854), കൊൺകോഡ് മെറിമാക് നദികളിൽ ഒരാഴ്ച (A week on the Concord Merrimack Rivers, 1849)" എന്നീ കൃതികൾ. 

പരീക്ഷണങ്ങൾ
സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കുശേഷം
യഹൂദസാഹിത്യം
ദാക്ഷിണാത്യ സാഹിത്യം