ചരിത്രത്തെ വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ ഭൌതികവാദത്തിന്റെ രീതിശാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിലയിരുത്തുന്നതാണ് മാർക്സിയൻ ചരിത്ര വീക്ഷണം. വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൌതികവാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലും മനുഷ്യവ്യക്തികളും സമൂഹവും തമ്മിലുമുള്ള ബന്ധങ്ങൾ മാർക്സ് പരിശോധിക്കുന്നത്. മാർക്സിസത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടനുസരിച്ച് പ്രാകൃത കമ്മ്യൂണിസത്തിനു ശേഷമുള്ള മനുഷ്യ ചരിത്രം, പരസ്പരം വൈരുദ്ധ്യത്തിലുള്ള വർഗ്ഗങ്ങളായി വിഭജിതമായതാകുന്നു. മനുഷ്യസമൂഹം ഇതുവരെ പിന്നിട്ട 
കാലഘട്ടവും ഇനി പിന്നിടാനുള്ള കാലഘട്ടവും ചേർത്ത് പ്രധാനമായും അഞ്ചു ഘട്ടങ്ങളുള്ളതായി മാർക്സിസം 
കണക്കാക്കുന്നു. 
എന്നിവയാണവ. പ്രാകൃത കമ്യൂണിസം എന്നത് മനുഷ്യ സമൂഹത്തിന്റെ ആരംഭഘട്ടമാണ്. മനുഷ്യൻ ഇക്കാലത്ത് ഭക്ഷണം ശേഖരിച്ച് കഴിച്ചിരുന്ന, പെറുക്കിത്തീനികളായ കൂട്ടങ്ങളായിരുന്നു. അന്നന്നത്തെ ഭക്ഷണം അന്നന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്ന, ഇക്കാലത്ത് 
മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഒരുതരം സമത്വം നിലനിന്നിരുന്നു. സ്വകാര്യ സ്വത്തിന്റെ അസാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്നു ഈ സമൂഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. 
കേരളത്തിലെ മാവേലീ സങ്കല്പത്തെ പ്രാകൃതകമ്യൂണിസമായി പ്രാകൃത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിന് ഉദാഹരണമായി ചിലർ ചിത്രീകരിക്കാറുണ്ട്. U

കൃഷിയുടെയും കൂട്ടായ വാസത്തിന്റെയും ആരംഭത്തോടെ മനുഷ്യലിൽu അസമത്വം 
വളരാൻ തുടങ്ങി. ഇതിന്റെ പാരതമ്യത്തിൽ കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമി
ചിലരുടെമാത്രം ഉടമസ്ഥതയിൽ ആവുകയും, മറ്റുള്ളവർ അവരുടെ 
അടിമകളായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ശത്രുതാത്മകമായ വർഗ്ഗ വിഭജനം ഉണ്ടായി. സ്വകാര്യ സ്വത്തിന്റെ ആവിർഭാവവും വളർച്ചയും ഉണ്ടായ ഈ കാലഘട്ടത്തെയാണ് അടിമത്തം എന്ന് 
വിളിക്കുന്നത്. 

ഈ ഘട്ടത്തിലെ മേധാവി വർഗ്ഗം അടിമ ഉടമകളും കീഴാള വർഗ്ഗം അടിമകളും ആയിരുന്നു. അടിമത്തത്തിന്റെ പാരതമ്യത്തിൽ ഇതിനോടുള്ള 
എതിർപ്പുകൂടുകയും അത് അടിമത്ത വ്യവസ്ഥിതിയുടെ തന്നെ അവസാനത്തിന് 
കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. അടിമത്തം എന്ന നില അവസാനിക്കുകയും പകരം 
ഭൂവുടമ-അടിയാൻ ബന്ധം നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. ഇവിടെ കീഴാള വർഗ്ഗത്തിലെ അടിയാൻ അഥവാ കുടിയാൻ പൂർണ്ണമായും മധാവി വർഗ്ഗത്തിലെ ഭൂ പ്രഭുവിന്റെ, ജന്മിയുടെ അടിമയല്ല, മറിച്ച് ചെറിയ അളവിൽ സ്വതന്ത്രനാണ്. എങ്കിലും 
സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹ്യമായും അവൻ പൂർണ്ണമായും ഉടമയുടെ ആശ്രിതനാണ്. ഈ 
വ്യവസ്ഥിതിയാണ് നാടുവാഴിത്തം അഥവാ ഫ്യൂഡലിസം.

നാടുവാഴിത്തത്തിനെതിരായുള്ള എതിർപ്പ് അതിലെ വൈരുദ്ധ്യം മൂർച്ഛിച്ച്, 
മുതലാളിത്തം ആവിർഭവിക്കുന്നു. മറ്റുള്ള സാമൂഹ്യ ഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മുതലാളിത്തത്തിൽ, കീഴാള വർഗ്ഗമായ തൊഴിലാളികൾ വ്യക്തിപരമായി സ്വതന്ത്രരാണെങ്കിലും ഉത്പാദനോപാധികളുടെ നിയന്ത്രണം അധീശ വർഗ്ഗമായ മുതലാളിമാരുടെ കൈകളിലാകയാൽ ചൂഷണം തുടരുന്നു. കൂലിക്കുവേണ്ടി സ്വന്തം അദ്ധ്വാനം വിൽക്കുന്ന തൊഴിലാളി കേവലം കൂലി അടിമയായി മാറുന്നു. മുതലാളിത്ത സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയിൽ തൊഴിലാളികളുടെ അദ്ധ്വാന ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മിച്ച മൂല്യം മുതലാളിമാർ കവർന്നെടുക്കുകയും എല്ലാ സാമൂഹ്യ – സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളും പണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. തൊഴിലാളി അവന്റെ അദ്ധ്വാനഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഉത്പന്നത്തിൽ നിന്നും അന്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു. 
സർവ്വസ്വതന്ത്രമായ വിപണിയാണ് പൂർണ്ണ മുതലാളിത്ത ലോകത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. 
ഭരണകൂടങ്ങൾപോലും വിപണിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ നിന്നും മാറുകയും 
വിപണിയുടെ നിയന്ത്രണക്കാർ സർവ്വശക്തരാവുകയും ചെയ്യും. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം പരാമാവധി ലാഭമുണ്ടാക്കുക എന്നതുമാത്രമാകുന്നു. ഇത് 
കുത്തകവത്കരണത്തിലും, ദരിദ്രർ കൂടുതൽ ദരിദ്രരാവുന്നതിലും
ആണ് എത്തുക. ദേശ രാഷ്ടങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ ഭേദിച്ച് വ്യാപിക്കുന്ന പണമൂലധനം മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ഉയർന്ന രൂപമായ സാമ്രാജ്യത്വമായി വളർന്നിരിക്കുന്നവെന്ന് മാർക്സിസ്റ്റുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനോടുള്ള തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ ശക്തമായ എതിർപ്പ് അഥവാ വൈരുദ്ധ്യം മൂർച്ഛിക്കുകയും ആത്യന്തികമായി മുതലാളിത്തത്തിന്റെ തകർച്ചയിലേക്ക്, സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക് അത് നയിക്കുമെന്നും മാർക്സിസം പ്രവചിക്കുന്നു.

മാർക്സിസ്റ്റ്‌ പദാവലി
തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ വിപ്ലവം
ഭൗതികവാദം
മാർക്സിയൻ ചരിത്ര വീക്ഷണം