ഈ രീതിയിൽ ഉത്തേജകങ്ങളെ എല്ലാത്തരത്തിലുമുള്ള ജോടികളാക്കി, ഓരോ തവണയും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഏതെന്ന് കുറിച്ചുവയ്ക്കണം. അവസാനം ഓരോ വസ്തുവും എത്ര തവണ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നു കണക്കാക്കി അതതിന്റെ വികാരപരമായ മൂല്യം (affective value) നിർണയിക്കാം.

രസനേന്ദ്രിയാനുഭൂതികളെ മിക്കവരും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് മധുരം, പുളി, ഉപ്പ്, കയ്പ് എന്നീ ക്രമത്തിലാണ്. ഈ വസ്തുക്കളുടെ ഗാഢത (concentration) വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതനുസരിച്ച് രുചിയിലും വ്യത്യാസം അനുഭവപ്പെടും. മധുരം അനുഭവപ്പെടണമെങ്കിൽ 5 ശ.മാ. ഗാഢത വേണം. ലവണം 1 ശതമാനത്തിലും പുളി 0 ശതമാനത്തിലും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ 71 ശതമാനം പേരും നിറങ്ങളിഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പുരുഷന്മാരിൽ 26 ശതമാനം മാത്രമേ നിറങ്ങളിൽ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുള്ളു. തരംഗദൈർഘ്യം (wave length) കുറഞ്ഞ നിറങ്ങളാണ് മിക്കവരും കൂടുതൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ഉദാ. നീല (400 m/u), പച്ച (500 m/u), ചുവപ്പ് (650 m/u) എന്നീ നിറങ്ങൾ ഇതേക്രമത്തിലാണ് ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതെന്ന് നിറങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച പരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നു തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഉത്തേജകങ്ങളുടെ ആവർത്തനം അനുഭൂതിയെ അനുകൂലമായും പ്രതികൂലമായും ബാധിക്കും. ആവർത്തനംകൊണ്ട് മധുരാസക്തി വർധിക്കുന്നതായും കയ്പിനോടുള്ള എതിർപ്പ് കുറയുന്നതായും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ ലളിതസംഗീതത്തിന്റെ വികാരാത്മകത ആവർത്തനംകൊണ്ട് കുറയുന്നതായും ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിന്റേതു കൂടുന്നതായും പരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഉത്തേജകങ്ങളുമായുള്ള പരിചയവും അനുഭൂതിയെ ബാധിക്കുന്നു. പരിചയത്തിലൂടെ ആഭിമുഖ്യം വർധിക്കുകയും അതിപരിചയത്തിലൂടെ വെറുപ്പുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. മിതമായ പരിചയം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആകാംക്ഷയുണർത്തും. പരിചിത വസ്തുക്കൾ സുഖാനുഭൂതിയുണർത്തുന്നത് അവയിൽനിന്ന് അപകടം ഉണ്ടാകാനിടയില്ലെന്ന അറിവുകൊണ്ടാണെന്ന് ടിച്ച്നർ കരുതുന്നു.

ശക്തികുറഞ്ഞ ഉത്തേജകങ്ങൾ ഉദാസീനവും (neutral) മിതമായവ സുഖദായകവും അമിതമായവ അസുഖകരവുമാണെന്ന് രുചിയെ സംബന്ധിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ കാണുന്നു. എന്നാൽ മധുരം ഇതിന് ഒരപവാദമാണ്. മധുരം എത്ര കൂടിയാലും സുഖകരംതന്നെ.

രണ്ടാമത്തെ മാർഗം
നാഫിന്റെ സിദ്ധാന്തം
മൂന്നാമത്തെ മാർഗം
സഹാനുഭൂതി