കാർബൺ ചക്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടം അന്തരീക്ഷമാണ്. അന്തരീക്ഷത്തിൽ 0.03 ശതമാനം കാർബൺ ആണ്. ഹരിതസസ്യങ്ങൾ പ്രകാശസംശ്ലേഷണം വഴി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് അന്തരീക്ഷകാർബണിന്റെ മുഖ്യഉറവിടങ്ങളിലൊന്നാണ്. ജന്തുക്കൾ ജന്തുകലകളാക്കി മാറ്റുന്ന ശരീരഭാഗങ്ങൾ, ശ്വസനം വഴി പുറത്തുവിടുന്ന കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് എന്നിവയും ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളും കാർബൺ ഉറവിടമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങളായ കൽക്കരി, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതിവാതകം എന്നിവ ജൈവസമ്പത്തിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടവയാണ്. സമുദ്രങ്ങളിൽ ലേയരൂപത്തിലുള്ള കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡും ജന്തുക്കളുടെ പുറംതോടിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും കാർബൺ അളവ് കൂട്ടുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറകളിലെ കാർബൺ പോലും അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഉറവിടങ്ങളാണ്. ഭൂതലബാഹ്യകാർബണിന്റെ 86%വും വനങ്ങളാണുൾക്കൊള്ളുന്നത്.

ഭക്ഷ്യശൃംഖലയും കാർബണും
സമുദ്രത്തിലെ കാർബൺ
ഉറവിടങ്ങൾ
പ്രക്രിയ