ഒരു അക്വേറിയം ടാങ്ക് സജ്ജീകരിക്കുന്നതിൽ പല ഘടകങ്ങളും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. അക്വേറിയം ടാങ്ക് സ്ഥാപിക്കുവാനുദ്ദേശിക്കുന്ന സ്ഥലം, ടാങ്കിന്റെ വലിപ്പം; ആകൃതി, തരം, ടാങ്ക് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സ്റ്റാൻഡ്. ടാങ്കിന്റെ മുകൾമൂടി, ടാങ്കിൽ സ്ഥാപിക്കേണ്ട ഫിൽട്ടർ, എയ്റേറ്റർ, ഫീഡിംഗ് ട്രേകൾ, ലൈറ്റുകൾ, മറ്റനുസാരികൾ, ടാങ്കിൽ നിറയ്ക്കുന്ന വെള്ളം, നടുവാനുദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ചെടികൾ, പായലുകൾ, നിക്ഷേപിക്കാനുദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള മത്സ്യഇനങ്ങൾ, മത്സ്യങ്ങൾക്കു നൽകേണ്ട തീറ്റകൾ, രോഗപ്രതിരോധ മരുന്നുകൾ തുടങ്ങി എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മുൻകൂട്ടി വിശദമായി ആലോചിച്ച് ആസൂത്രണം ചെയ്യണം. 

സാധാരണയായി തയ്യാറാക്കിവരുന്ന അക്വേറിയം ടാങ്കുകളുടെ ആകൃതി ദീർഘചതുരമാണ്. നീളം x വീതി x ഉയരം എന്ന കണക്കിൽ 60 x 30 x 30 സെ.മീ. (54 ലി.)., 90 x 30 x 38 സെ.മീ. (104 ലി.), 90 x 38 x 45 സെ.മീ. (156 ലി.), 120 x 38 x 45 സെ.മീ. (209 ലി.) - അളവിലുള്ള അക്വേറിയങ്ങളാണ് പൊതുവേ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അളവിലും ആകൃതിയിലും വ്യത്യസ്തമായ അക്വേറിയങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്. ബലമുള്ള സ്റ്റാന്റുകളിൽ ഉറപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതും പല ആകൃതിയിൽ നിർമിച്ചിട്ടുള്ള മുകളടപ്പോടുകൂടിയതുമായ അക്വേറിയങ്ങളാണ് 'ഹോം അക്വേറിയം' എന്ന വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നത്. 

'സിലിക്കോൺ സീലന്റ്' ഉപയോഗിച്ച് നാലുവശവും അടിയിലും ഗ്ളാസ് ഷീറ്റുകൾ ഒട്ടിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന 'ആൾ-ഗ്ളാസ് അക്വേറിയം ടാങ്കുകളാണ് ഇപ്പോൾ സർവസാധാരണമായിട്ടുള്ളത്. വിവിധതരം ഫ്രെയിമുകൾ തീർത്ത് അക്വേറിയം ടാങ്കുകൾ അതിനുള്ളിൽ ഇറക്കിവയ്ക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ആകർഷകത്വമുണ്ടാകുന്നു. ഗ്ളാസ് ഷീറ്റുകൾക്കു പകരം 'അക്രിലിക്' ഷീറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചും അക്വേറിയം ടാങ്കുകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. 

വെള്ളം ചോരാത്ത രീതിയിൽ നന്നായി ഒട്ടിച്ചുണ്ടാക്കിയ അക്വേറിയത്തിൽ ഒരു വാട്ടർ ഫിൽട്ടർ സജ്ജീകരിക്കുക എന്നതാണ് ആദ്യത്തെ നടപടി. വെള്ളം എപ്പോഴും ശുദ്ധമായിരിക്കാനും മത്സ്യങ്ങൾ ആരോഗ്യത്തോടെ ടാങ്കിലെ വെള്ളത്തിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുവാനും അക്വേറിയം ടാങ്കിലെ വെള്ളം നിരന്തരം മാറ്റുന്നത് ഒഴിവാക്കുവാനുമാണ് ടാങ്കിൽ ഒരു വാട്ടർ ഫിൽട്ടർ ഘടിപ്പിക്കുന്നത്. വിവിധതരം വാട്ടർ ഫിൽട്ടറുകൾ ഉണ്ട്. മെക്കാനിക്കൽ, കെമിക്കൽ, ബയോളജിക്കൽ എന്നിങ്ങനെ ഫിൽട്ടറുകളെ മൂന്നായി തരംതിരിക്കാം. മെക്കാനിക്കൽ ഫിൽട്ടർ വെള്ളത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന വലിയ പൊടിപടലങ്ങളും അഴുക്കുകളും നീക്കം ചെയ്യും. കെമിക്കൽഫിൽട്ടർ ജലത്തിന്റെ രാസഘടന നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലനിർത്തും. എന്നാൽ ഒരു ബയോഫിൽട്ടർ, ടാങ്കിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ കൂട്ടമായി വളരുന്ന ബാക്ടീരിയങ്ങളെ പരിപോഷിപ്പിച്ച് ടാങ്കിലുണ്ടാകുന്ന അഴുക്കുകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ ഒരു ബയോഫിൽട്ടർ മെക്കാനിക്കൽ, കെമിക്കൽഫിൽട്ടറുകളുടേതടക്കമുള്ള എല്ലാ ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് നിർവഹിക്കുന്നു എന്നു പറയാം. 

ഗ്ലാസ് അക്വേറിയങ്ങളുടെ അടിയിൽ വയ്ക്കാവുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ചതുരത്തിലുള്ളതും ദ്വാരങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ ഒരു ഉപകരണമാണ് ബയോളജിക്കൽ ഫിൽട്ടർ ഉണ്ടാക്കുവാനുപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിൽനിന്നുള്ള ഒരു ട്യൂബ് വഴി ഫിൽട്ടറിനടിയിലൂടെ വായു കടത്തിവിടുവാൻ കഴിയും. ഈ ഫിൽട്ടർ സംവിധാനം ടാങ്കിനടിയിൽ വച്ചതിനുശേഷം അതിനുള്ളിൽ ചെറുപരലുകളും മണലും 5-7.5 സെ.മീ. കനത്തിൽ വിതറിയശേഷം ടാങ്കിൽ സാവകാശം വെള്ളം നിറയ്ക്കണം. ഫിൽട്ടറിനടിയിലൂടെ വായു കടത്തിവിടുമ്പോൾ അവ കുമിളകളായി മണലിലൂടെ മുകളിലേക്ക് പോകുകയും ടാങ്കിനുള്ളിലെ വെള്ളം പരിസഞ്ചരണം ചെയ്യുകയും അടിത്തട്ടിലെ മണ്ണിൽ ജലത്തിലുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങളും മറ്റു മാലിന്യങ്ങളും തങ്ങി നിൽക്കുകയും വെള്ളം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ മണ്ണിൽ ജലസസ്യങ്ങൾ കൂടി വച്ചുപിടിപ്പിച്ചാൽ അക്വേറിയം ടാങ്കിലുണ്ടാകുന്ന അമോണിയയെ ഈ ഫിൽട്ടറിലെ ബാക്ടീരിയങ്ങൾ നൈട്രൈറ്റായും നൈട്രേറ്റായും മാറ്റുന്നതിനാൽ അവ ജലസസ്യങ്ങൾക്കുള്ള പോഷകങ്ങളാകുന്നു. 

ടാങ്കുകളിൽ സസ്യങ്ങൾക്കു വേരുറച്ചുനില്ക്കാൻ കഴിയുംവിധത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് മണലോ ചരലോ ഇടേണ്ടതാണ്. കരിങ്കല്ല്, ക്വാർട്സൈറ്റ്, സ്ലേറ്റ്കല്ല്, മാർബിൾ തുടങ്ങിയവ അനുയോജ്യമായ തരത്തിലും രൂപത്തിലും ഇവയ്ക്കു പശ്ചാത്തലമായി ഉപയോഗിക്കണം. കളിമണ്ണ്, സ്ഫടികം, പ്ലാസ്റ്റിക് തുടങ്ങിയവകൊണ്ട് നിർമിച്ച കൃത്രിമ ശിലാഖണ്ഡങ്ങളും ഇതിനു സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്. അക്വേറിയത്തിൽ വളർ ത്തേണ്ട സസ്യങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ വളരെ ശ്രദ്ധിക്കണം. മണൽ ആവശ്യമില്ലാതെ വേഗം പടർന്ന് വളരാൻ കഴിയുന്നവയും ഓക്സിജൻ ധാരാളം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നവയുമാകണം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ. വാലിസ്നേറിയ (vallisneria) സാജിറ്റേറിയ (Sagittaria) മിറിയോഫില്ലം (Myriophyllam) എക്കിനോഡോറസ് (Echinodorus) ഹൈഗ്രോഫില (Hygrophila) എന്നിവ ഇതിനു പറ്റിയവയാണ്. ഇവയുടെ പ്രതലാവരണത്തിനു റിക്സിയയും ലെമ്നയും (Riccia & Lemna) ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഉൾഭാഗത്തിന് തണൽ നല്കുന്ന കാര്യത്തിലും ഈ ചെടികൾ പ്രയോജനപ്പെടും. 

നൈറ്റെല്ല (Nitella) തുടങ്ങിയ ചില പ്രത്യേകതരം ആൽഗകൾ അന്നാംശം കലർന്നവയും ഓക്സിജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നവയും ആകയാൽ ഇവ അക്വേറിയങ്ങളുടെ സുസ്ഥിതിക്കു സഹായകമാണെങ്കിലും, ഇക്കൂട്ടത്തിലെ പലതും വെള്ളത്തിനു പച്ചനിറം വരുത്തുകയും മത്സ്യങ്ങളെ നോക്കിക്കാണാൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ പ്രകാശഗതി ക്രമപ്പെടുത്തിയും വെള്ളത്തിൽ ആവശ്യമായ അഭിക്രിയകൾ നടത്തിയും ഇത് പരിഹരിക്കാം. മറ്റു ചിലയിനം ആൽഗകൾ (Blue-green algae, Brown Algae) സ്ഫടികച്ചില്ലുകളിൽ പായൽപോലെ പറ്റിപ്പിടിക്കും. ഇവ സ്പോഞ്ച് കൊണ്ടോ തുണിക്കഷണങ്ങൾ കൊണ്ടോ തുടച്ചുമാറ്റണം. അടിത്തട്ടിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന ജൈവപദാർഥങ്ങൾ കൃത്യമായി വെളിയിലേക്ക് വലിച്ചു കളയേണ്ടതാണ്. 

സസ്യങ്ങൾ വേരുപിടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ടാങ്കിനെ പ്ലാസ്റ്റിക്കോ പ്ലൈവുഡോ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ മൂടികൊണ്ടടയ്ക്കുന്നു. ഇതിൽ ലൈറ്റിംഗിനും എയ്റേഷനും എല്ലാക്രമീകരണങ്ങളും ഉണ്ടാകണം. ഒരു വായുബുദ്ബുദധാര ഇതിനുള്ളിലൂടെ പായിച്ചാൽ കൂടുതൽ ഓക്സിജൻ ഇതിനുള്ളിൽ ലയിക്കാനും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് പുറത്തുകളയാനും ജലപരിസഞ്ചരണം സുഗമമാക്കാനും കഴിയുന്നു. അക്വേറിയത്തിലെ ജലത്തിന്റെയും മത്സ്യങ്ങളുടെയും ആകർഷകത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും നിറഭേദങ്ങൾ നൽകുന്നതിനും അക്വേറിയം ലൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വെള്ളം ചൂടാക്കുന്ന ലൈറ്റുകൾ ഒഴിവാക്കണം. എന്നാൽ ജലസസ്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ലൈറ്റുകൾ അത്യാവശ്യമാണ്. ദിവസവും ഏതാനും മണിക്കൂറുകളിലേക്കെങ്കിലും പ്രത്യക്ഷമോ പ്രസാരിതമോ ആയ ഏതെങ്കിലും പ്രകാശം ടാങ്കുകളിൽ കടത്തിവിടണം. കൃത്രിമപ്രകാശത്തിന് പ്രതിദീപ്തമോ (flourescent) താപദീപ്തമോ (incandescent) ആയ ദീപമാണ് വേണ്ടത്. 

വെള്ളത്തിന്റെ താപനില ക്രമപ്പെടുത്തി നിർ ത്തേണ്ടതും വളരെ ആവശ്യമാണ്. ഒരിക്കലും അതു വളരെ ഉയർന്നു പോകാനിടയാകരുത്. ചൂടുവെള്ളത്തിൽ മത്സ്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നു തളർന്നുപോകും. പച്ചവെള്ളത്തെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കുറച്ചു ഓക്സിജൻ മാത്രമേ ചൂടുവെള്ളമുൾ ക്കൊള്ളുന്നുള്ളു. ടാങ്കിലെ ജലത്തിന്റെ താപനില കുറയുന്ന അവസരങ്ങളിൽ താപനില ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് ടാങ്കിന്റെ അരികിൽ ഹീറ്ററുകളും തെർമോമീറ്ററുകളും സ്ഥാപിക്കാവുന്നതാണ്. 

വിവിധതരം മീനുകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ വിധത്തിൽ ജലത്തിന്റെ കാഠിന്യത്തിലും (hardness) വ്യത്യാസം വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അൽപം കാഠിന്യമുള്ള ക്ഷാരീയജലമാണ് കുഞ്ഞുങ്ങളെ പെറ്റുവളർത്തുന്ന മത്സ്യങ്ങൾക്ക് ഉതകുന്നതെങ്കിൽ, മുട്ടയിടുന്നവയ്ക്കു വേണ്ടത് മൃദുവായ അമ്ളജലമാണ്. ജലസ്വഭാവത്തിലുണ്ടാകുന്ന വ്യതിയാനങ്ങൾ മത്സ്യവൃദ്ധിക്കു പ്രേരകമാകുമെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 

ടാങ്കിലെ ജലത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ ഇടയ്ക്കിടെ പരിശോധിക്കണം. മത്സ്യങ്ങൾ പുറന്തള്ളുന്ന അഴുക്കും അവശിഷ്ടങ്ങളും 'അമോണിയ' ഉണ്ടാക്കുന്നവയാണ്. ഇത് ക്രമേണ മത്സ്യങ്ങൾക്ക് ദോഷകരമാകുന്ന 'നൈട്രേറ്റു'കളായി മാറും. ബയോഫിൽട്ടർ ശരിയായി ടാങ്കിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നൈട്രൈറ്റുകളെല്ലാം നൈട്രേറ്റുകളാക്കി മാറ്റപ്പെടുകയും അവ ജലസസ്യങ്ങൾക്ക് പോഷകങ്ങളാകുകയും ചെയ്യും. ജലത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ നഷ്ടപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ ടാങ്കിൽ നിന്നും ജലം മാറ്റണം. ഭാഗികമായോ പൂർണമായോ മാറ്റേണ്ടതുണ്ടോ എന്നു ശ്രദ്ധാപൂർവം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ബയോഫിൽട്ടർ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടാങ്കുകളിൽ നിന്നും മാസങ്ങളോളം ജലം മാറ്റേണ്ടിവരില്ല. ജലം മാറ്റുന്നതിനും ഒഴിക്കുന്നതിനും കുഴലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് 'സൈഫൺ' ചെയ്യുകയാണ് വേണ്ടത്. ടാങ്കിലേക്ക് ഒഴിക്കുന്ന ജലത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ മുൻകൂട്ടി ഉറപ്പുവരുത്തിയിരിക്കണം. 

ടാങ്കിനു പിന്നിൽ ചിത്രങ്ങളോടു കൂടിയ വർണ പോസ്റ്ററുകൾ പതിപ്പിച്ച് അഴകും ഭംഗിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഒന്നോ രണ്ടോ ആഴ്ച ബയോഫിൽട്ടർ മാത്രം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ടാങ്കിനെ പ്രവർത്തന സജ്ജമാക്കിത്തീർക്കുന്നു. പ്രവർത്തന സജ്ജമായ ടാങ്കിൽ മത്സ്യങ്ങളെ നിക്ഷേപിക്കാം. 

അക്വേറിയം സജ്ജീകരിക്കുന്നതിനും സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ വിവിധതരം അനുസാരികൾ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽത്തന്നെ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ലോക കമ്പോളത്തിൽ 500-ലധികം ഇനം അക്വേറിയം അനുസാരികൾ ലഭ്യമാണ്. അക്വേറിയം അനുസാരികൾ കുടിൽ വ്യവസായമായും ഫാക്ടറിതലത്തിലും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. കയറ്റിറക്കുമതി കമ്പോളങ്ങളിൽ അക്വേറിയം അനുസാരികളും ആധുനികതരം അക്വേറിയം ടാങ്കുകളും ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഇനങ്ങളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. 

അക്വേറിയം സൂക്ഷിപ്പ് ഒരു ഹോബിയായി ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിച്ചതോടെ അലങ്കാര മത്സ്യങ്ങളുടെ വളർത്തലും വിപണനവും ആദായകരമായ ഒരു തൊഴിലായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരം അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങളെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉത്പാദിപ്പിച്ച് വിപണനം നടത്തുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയിൽ അലങ്കാര മത്സ്യകൃഷി നടത്തുന്നതിനുള്ള ബൃഹത്സംരംഭങ്ങൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും ആവിഷ്കരിച്ചു നടപ്പിലാക്കിവരുന്നുണ്ട്. വിദേശ വിപണികളിൽ അലങ്കാര മത്സ്യങ്ങൾക്ക് പ്രിയം ഏറിവരുന്നതിനാൽ കയറ്റുമതി ലക്ഷ്യമാക്കി വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള മത്സ്യകൃഷി ഫാമുകൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും സ്ഥാപിതമാകുന്നുണ്ട്. 

അക്വേറിയങ്ങളിലേക്കാവശ്യമായ അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങളെ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നത് അമേരിക്ക, ജർമനി, ഹോളണ്ട്, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, സ്വീഡൻ, ഡെന്മാർക്ക്, ബൽജിയം, ഇംഗ്ളണ്ട്, ജപ്പാൻ, ആസ്റ്റ്രേലിയ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക എന്നിവയാണ്. അലങ്കാര മത്സ്യങ്ങളുടെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കൃഷിയിലും കയറ്റുമതിയിലും മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നത് ദക്ഷിണ-പൂർവേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ ചൈന, ഹോങ്കോങ്, സിംഗപ്പൂർ, തായ് ലാന്റ്, തായ് വാൻ, ഫിലിപ്പിൻസ്, ഇന്തോനേഷ്യ, ശ്രീലങ്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളാണ്. ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക, ആഫ്രിക്ക, ജപ്പാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളും വൻതോതിൽ അലങ്കാരമത്സ്യകൃഷി ചെയ്യുകയും മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അമ്പതു വർഷങ്ങളിലധികമായി ചുരുങ്ങിയതോതിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും അലങ്കാര മത്സ്യങ്ങളെ വിദേശങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയയ്ക്കുന്നുണ്ട്.

അലങ്കരണവും പ്രകാശ സംവിധാനവും
കൃത്രിമ സമുദ്രജലം
സമുദ്രജല അക്വേറിയം
അക്വേറിയം തയ്യാറാക്കുന്നരീതി