ഇന്ന് എണ്ണൂറിലധികം നായ് ജനുസ്സുകളെ ലോകത്തിലെ വിവിധ കെന്നൽ ക്ലബ്ബുകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ അംഗീകരിക്കപ്പെടാത്ത വളരെയധികം നായ് ജനുസ്സുകൾ ഇനിയുമുണ്ട്. അമേരിക്കയും യൂറോപ്പും ഒഴിച്ചുള്ള ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ നായ് ജനുസ്സുകളിൽ കുറച്ച് എണ്ണത്തെ മാത്രമേ കെന്നൽ ക്ലബ്ബുകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

ചില നായ് ജനുസ്സുകൾ വളരെയധികം വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് രൂപപെട്ടിട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും, ആധുനിക നായ് ജനുസ്സുകളെല്ലാം മനുഷ്യർ പലയിനം നായ്ക്കളിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധാപൂർവമായ പ്രജനനത്തിലൂടെ ഉരുത്തിരിച്ചെടുത്തിട്ടുള്ളവയാണ്. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ആകാരഭംഗി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമെല്ലാമാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നിട്ടുള്ള ഓരോ ജനുസ്സുകൾക്കും തനതായ സ്വഭാവസവിശേഷതകളും ശരീരപ്രകൃതിയും ഉണ്ട്.

ഒരേ ജനുസ്സല്ലാത്ത നായ്ക്കൾ ഇണ ചേർന്നുണ്ടാകുന്നതാണ് സങ്കരവർഗ്ഗ നായ്ക്കൾ (). ഇത്തരം നായ്ക്കളുടെ മാതൃ-പിതൃ ജനുസ്സുകൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും ബുദ്ധിയിലോ ആരോഗ്യത്തിലോ തനത് ജനുസ്സുകളുമായി (സമവർഗ്ഗ ജനുസ്സുകൾ)() വ്യത്യാസമുണ്ടാകാറില്ല. എന്നിരുന്നാലും സങ്കരവർഗ്ഗ നായ്ക്കൾ അവയുടെ മാതൃ-പിതൃ ജനുസ്സുകളുടെ മിശ്രസ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കും. അവയുടെ ശരീരപ്രകൃതിയും മാതൃ-പിതൃ ജനുസ്സുകളുടെ ശരീരപ്രകൃതികൾ കലർന്നതായിരിക്കും. ഇങ്ങനെ സങ്കരവർഗ്ഗ നായ്ക്കളെ വീണ്ടും മറ്റു ജനുസ്സുകളുമായും സങ്കരവർഗ്ഗ നായ്ക്കളുമായും ഇണ ചേർത്ത് കാലക്രമേണ തനതായ സ്വഭാവസവിശേഷതകളും ശരീരപ്രകൃതിയും ഉള്ള പുതിയ ജനുസ്സുകൾക്ക് രൂപം നൽകുന്നു.

ബുദ്ധിശക്തി
നായ് ജനുസ്സുകളുടെ വികസനം
പ്രജനനം
നായ്ക്കൾ മതങ്ങളിൽ