തുടക്കത്തിൽ താഴ്വര മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചുകാണുന്ന വിസർപ്പങ്ങൾ നദീതടം കൂടുതൽ വിസ്തൃതമാകുന്നതോടെ അതിന്റെ മധ്യത്തിലെ ഒരു ചെറിയ മേഖലയായി ഒതുങ്ങുന്നു. ഭൂദൃശ്യം വൃദ്ധാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചതിന്റെ ലക്ഷണമാണിത്. അപരദനം അനുപ്രസ്ഥ(lateral)മായി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അപക്ഷയക്രിയയ്ക്കു പ്രാമാണ്യമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.

പ്രധാനനദികൾ നീണ്ടുവളഞ്ഞൊഴുകുന്നു. ഉപനദികൾ എണ്ണത്തിൽ കുറഞ്ഞുവരും. പൂർവപ്രകൃതിയിലെ ശിലാഘടനയും സംരചനയും പൂർണമായും മറയ്ക്കപ്പെടുന്നു. നിക്ഷേപണംമൂലം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന അതിവിശാലങ്ങളായ മൈതാനങ്ങൾ കൂടുതലുണ്ടാകുന്നു. അങ്ങിങ്ങായി കാണുന്ന പടർന്ന പാറക്കെട്ടുകൾ ഒഴിച്ചാൽ പൊതുവേ മണ്ണുകൊണ്ടു മൂടിയ പ്രദേശമാകും. ജലോഢ സമതലങ്ങളിൽ കായലുകളും ചളിക്കുണ്ടുകളും വീണ്ടും രൂപംകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള നദീജനിതസമതലങ്ങളെയാണ് സമപ്രായഭൂമി എന്നു പറയുന്നത്. അപരദനത്തെ അതിജീവിക്കുന്ന അതികഠിനമായ ശിലാപ്രസ്തരങ്ങളും ഖണ്ഡങ്ങളും അങ്ങിങ്ങായി എഴുന്നുകാണുന്നത് ഒഴിച്ചാൽ പൊതുവേ നിരപ്പായ പ്രദേശമായിരിക്കും.

അപരദനചക്രത്തിന്റെ പരിസമാപ്തിയിലാണ് ഭൂദൃശ്യം മൊത്തം സമപ്രായഭൂമിയായി മാറുന്നത്. ഇതിനിടയിൽ ആന്തരികപ്രക്രിയകളുടെ ഫലമായി ഭൂവല്കത്തിനും തൻമൂലം നിമ്നതമസ്തരത്തിനും വ്യതിചലനമുണ്ടായാൽ ചക്രത്തിന്റെ ഗതിക്കു വിഘ്നമുണ്ടാകുന്നു; ചില പ്രത്യേക ഭൂരുപങ്ങളുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും. അപരദനപ്രതലം (erosion surface), നദീവേദിക (river terrace), അധ്യാരോപിത അപവാഹം (Superimposed drainage), പൂർവവർത്തി അപവാഹം (antecedent drainage) എന്നിവ ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളവയാണ്.

പ്രൗഢാവസ്ഥയുടെ ഉത്തരഘട്ടത്തിലാണ് പുനർയൗവന പ്രാപ്തിക്കും (rejuvenation), തൻമൂലം പ്രോത്ഥാനത്തിനും വിധേയമാകുന്നതെങ്കിൽ അപരദനചക്രത്തിനു തടസ്സം നേരിട്ടു യൌവനാവസ്ഥയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ നദികളുടെ പ്രാന്തങ്ങളിൽ യൌവനാവസ്ഥയും അകന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രൌഢാവസ്ഥയും പ്രകടമാകുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭൂദൃശ്യങ്ങൾക്ക് ബഹുചക്രഭൂപ്രകൃതി (multicycle landscape) എന്നു പറയുന്നു; ഇവ ഏകചക്ര ഭൂപ്രകൃതികളേക്കാൾ സാധാരണമാണ്. 

യൗവനാവസ്ഥ
ഇതരസ്ഥലരൂപങ്ങളിൽ
വൃദ്ധാവസ്ഥ
പ്രൗഢാവസ്ഥ