ഒന്നും രണ്ടും ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തുണ്ടായ അനുഭവ പാഠങ്ങൾ അന്തർവാഹിനിക്ക് പല പരിവർത്തനങ്ങളും വരുത്തുന്നതിനു കാരണമായി. യാന്ത്രികസജ്ജീകരണത്തിലും സംവിധാനത്തിലും മാത്രമല്ല, അതിൽ സജ്ജീകരിക്കുന്ന പടക്കോപ്പുകളിലും സാരമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. ശക്തിയുല്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി അണുശക്തിയുപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയതാണ് അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം.

ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ആന്തരദഹന യന്ത്രങ്ങളാണ് ശക്തിയുല്പാദനതിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ജലപ്പരപ്പിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ ജലം വിശ്ലേഷണം ചെയ്തുകിട്ടുന്ന വാതകങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും, കപ്പൽ ജലാന്തർഭാഗത്തായിരിക്കുമ്പോൽ അവ ഇന്ധനവായു ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മുങ്ങിക്കപ്പലുകൾ പില്ക്കാലത്ത് ജർമനി നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. തുടർന്നു ഹൈഡ്രജൻപെറോക്സൈഡിലെ ഓക്സിജൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംവൃത ചക്ര യന്ത്രങ്ങൾ (closed cycle engines) ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള അന്തർവാഹിനികൾ ജർമനി നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളെ തുടർന്ന് അമേരിക്കയും ബ്രിട്ടനും നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.

മറ്റനവധി ശക്തിപ്ലാൻറുകൾ പരീക്ഷണവിധേയമാക്കിയെങ്കിലും പ്രയോഗത്തിൽവന്നത് അണുശക്തി പ്ലാൻറ് ആണ്. അമേരിക്കയാണ് ആദ്യമായി (1955 - ൽ) അണുശക്തി കൊണ്ടോടുന്ന ഒരു മുങ്ങിക്കപ്പൽ (U. S. S. Nautilus) നിർമിച്ചത്. ഇതിന് അന്തരീക്ഷവായുവിന്റെ സഹായമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ജലോപരിതലത്തിൽ വരാതെതന്നെ അനേകനാൾ സമുദ്രാന്തർഭാഗത്തു കഴിയാമെന്നതിനാൽ ഏറ്റവും മെച്ചപ്പെട്ട വേഗം കിട്ടത്തക്കവിധത്തിൽ ഇതിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും കഴിഞ്ഞു. മാത്രമല്ല ഇവയ്ക്ക് മഞ്ഞുകട്ടകൾക്കിടയിൽകൂടിയും സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയും.

വിവിധാവശ്യങ്ങൾക്കായി വ്യത്യസ്തരീതിയിലാണ് അന്തർവാഹിനികൾ നിർമ്മിക്കുന്നതും സജ്ജീകരിക്കുന്നതും. ഉദ്ദേശ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി അമേരിക്കൻനാവികസേന അന്തർവാഹിനികളെ താഴെപറയുന്നവിധത്തിൽ തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.


രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് സമ്മർദിതവായൂ ഉപയോഗിച്ചാണ് ടോർപിഡോകൾ വിക്ഷേപിച്ചിരുന്നത്. സമ്മർദിത ഓക്സിജൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള നോദനം ജപ്പാൻ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയുണ്ടായി. സമ്മർദിതവായുവും താപശക്തി സംവിധാനവുംകൂടി സംയോജിച്ചുള്ള നോദന സംവിധാനവും പിൽക്കാലത്ത് വികസിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ അതിൽനിന്നും പുറപ്പെട്ടിരുന്ന വാതകങ്ങൾ ജലപ്പരപ്പിൽ കുമിളകൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു എന്നത് ഒരു ന്യൂനതയാണ്. തുടർന്നു കുറേക്കൂടി കാര്യക്ഷമമായ ഹൈഡ്രോളിക മർഗങ്ങൾ (Hydraulic system) ആവിഷ്കരിക്കുകയുണ്ടായി. ഇന്നാകട്ടെ ലക്ഷ്യത്തെ ലാക്കാക്കി സ്വയം ഗമിക്കുന്ന ടോർപിഡോകളുമുണ്ട്. അവ എളുപ്പത്തിൽ വിക്ഷേപിക്കാനും കഴിയും. വളരെ സങ്കീർണമാണ് ഇന്നത്തെ അന്തർവാഹിനികളിലെ ആയുധസജ്ജീകരണം.

നിർമ്മാണം
പെരിസ്കോപ്പ്
മറ്റുപയോഗങ്ങൾ
രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള പുരോഗതി