ബുദ്ധമതം വധശിക്ഷയെ അനുകൂലിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതിനെപ്പറ്റി പണ്ഠിതർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. പഞ്ചശീലങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് ജീവനെടുക്കാതിരിക്കുക എന്നാണ്. ധമ്മപാദത്തിന്റെ പത്താമത്തെ അദ്ധ്യായം ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:
ദമ്മപാദത്തിന്റെ അവസാന അദ്ധ്യായമായ 26ആം അദ്ധ്യായം ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: 

പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലെ ബുദ്ധമതക്കാർ ഈ വാക്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ അനുവദിക്കുന്ന നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ വിധിയായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. പക്ഷേ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ട്. ചരിത്രത്തിൽ ബുദ്ധമതം ഔദ്യോഗിക മതമായിരുന്ന രാജ്യങ്ങൾ മിക്കതും ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ചുമത്തുമായിരുന്നു. ജപ്പാനിൽ സാഗ ചക്രവർത്തി 818 എ.ഡി.യിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതാണ് ഇതിന് എടുത്തു പറയാവുന്നൊരപവാദം. ഇത് 1165 വരെ നീണ്ടുനിന്നിരുന്നു. ജപ്പാനിൽ ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. പക്ഷേ ചില നിയമമന്ത്രിമാർ മതപരമായ കാരണങ്ങലാൽ ശിക്ഷാവിധികൾ നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭൂട്ടാൻ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും തായ്ലാന്റ് ഇപ്പോഴും മരണശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. രണ്ടു രാജ്യങ്ങളിലും ബുദ്ധമതമാണ് ഔദ്യോഗിക മതം. 

സ്വരക്ഷയ്ക്കായി കൊലപാതകം ചെയ്യുന്നതുസംബന്ധിച്ച ബുദ്ധമത തത്ത്വം കൂടുതലാൾക്കാർക്ക് ജീവഹാനി വരാതെ നോക്കുക എന്ന ആശയത്തിനാണ് ഊന്നൽ കൊടുക്കുന്നത്. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ശാന്തിദേവൻ ദുരിതമൊഴിവാക്കാൻ വേണമെങ്കിൽ അക്രമം നടത്താൻ അനുവാദം നൽകുന്നു. 
"ഉപായ-കൗശല്യ സൂത്ര" ഒരു ബോധിസത്വൻ നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരുടെ ജീവൻ ഒരു കൊലപാതകിയായ മോഷ്ടാവിനെ കൊന്നു രക്ഷിച്ച കഥ പറയുന്നുണ്ട്. മഹായാന മതഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഇത്തരം വധങ്ങൾ കൊലപാതകിയെ തന്നിലേയ്ക്ക് കൂടുതൽ കർമഫലങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാതെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് വാദിക്കുന്നു. ഇത് സ്വരക്ഷയ്ക്കോ മറ്റുള്ളവരുടെ രക്ഷയ്ക്കോ കൊലപാതകിയെ വധിക്കുന്നയാൾക്ക് പുണ്യമായിരിക്കും പ്രദാനം ചെയ്യുകയെന്നും വാദമുണ്ട്. ജപ്പാനിലെ ബുദ്ധമത വിശ്വാസപ്രമാണത്തിൽ ഇതിനെ "ഇസ്സാറ്റ്സു ടാഷോ" എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ബോധിധർമ്മൻ എന്ന മഹാബുദ്ധൻ ഉദ്ദേശം 520 എ.ഡി.യിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ചൈനയിലേയ്ക്ക് സെൻ ബുദ്ധമതത്തോടൊപ്പം കങ് ഫു എന്ന ആയോധനകലയും കൊണ്ടുവന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ജപ്പാനിലെ ഒരു സെൻ ബുദ്ധതത്വം "നീതിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ജീവനെടുക്കുന്ന വാൾ ജീവൻ കൊടുക്കുന്ന വാളിനു സമാനമാണ്" എന്നാണത്രേ.

അതിനാൽ വിരളമായ ചില ബുദ്ധമതവിഭാഗങ്ങളേ ബുദ്ധമതക്കാർ സൈനികരോ പോലീസുദ്യോഗസ്ഥരോ കർഷകർ പോലുമോ (കൃഷി ജീവനെടുക്കുന്ന ഒരു ജോലിയായാണ് ബുദ്ധമതം കണക്കാക്കുന്നത്) ആകുന്നതിനെ എതിർക്കാറുള്ളൂ. പാപം തടയാനാണെങ്കിൽ വധശിക്ഷ അനുവദനീയമാണെന്ന നിലപാടും ചിലർക്കുണ്ട്. പൊതുവായി പറഞ്ഞാൽ മതത്തിന് ഭരണത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനമില്ലാത്ത ജപ്പാൻ, കൊറിയ, തായ്വാൻ മുതലായ രാജ്യങ്ങളിൽ ബുദ്ധമത വിഭാഗങ്ങൾ വധശിക്ഷയ്ക്കെതിരായ നിലപാടാണെടുക്കുന്നത്. ബുദ്ധമതത്തിന് ഭരണകൂടത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനമുള്ള തായ്ലാന്റ്, ശ്രീലങ്ക, ഭൂട്ടാൻ മുതലായ രാജ്യങ്ങളിൽ നേരേ എതിരായ നിലപാടാണ് മതസംഘടനകൾ എടുക്കുന്നത്. പകരത്തിനു പകരം എന്ന നിലയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന് മിക്ക ബുദ്ധമത വിഭാഗങ്ങളും എതിരാണ്. 
ജൂതമതം
ബുദ്ധമതം
ആംഗ്ലിക്കൻ, എപ്പിസ്കോപ്പാലിയൻ സഭകൾ
റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ