അനുഭവത്തിന്റെ മൂശയിലിട്ടു പരിശോധിച്ചാൽ മാത്രമേ മനുഷ്യന്റെ ആശയങ്ങളും പ്രസ്താവനകളും എത്രമാത്രം ശരിയാണെന്ന് നിർണയിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്നവകാശപ്പെടുന്ന ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പ്രഖ്യാതവക്താക്കൾ ബ്രിട്ടിഷുകാരായ ബേക്കൺ, ബെർക്കിലി, ഡേവിഡ് ഹ്യൂം എന്നിവരും അമേരിക്കക്കാരനായ വില്യം ജയിംസുമാണ്. ഇവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അനുഭവഗോചരമല്ലാത്തതൊന്നും വാസ്തവമല്ല; തത്ത്വദർശനം, അതിഭൌതികവാദം എന്നിവയെല്ലാം ചിന്താഭാസങ്ങളാണ്.

അനുഭവവാദത്തെ നാലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.

വളർച്ച
വില്യം ജെയിംസ് (1842-1910)
സിദ്ധാന്തം
ശാസ്ത്രീയാനുഭവവാദം