ഹിറ്റൈറ്റ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ പുരാവസ്തുക്കൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, ഹിറ്റൈറ്റ്, അക്കേദിയൻ, ഹൂറിയൻ എന്നീ ഭാഷകളുടെ സങ്കലിത രൂപമുള്ള പല രേഖകളും കണ്ടെത്തുവാൻ സാധിച്ചു. പ്രാകൃത ദേവതകളെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ ചൊല്ലാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന മന്ത്രങ്ങളും കീർത്തനങ്ങളും ഖറ്റീഷ് ഭാഷയിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന പല ലിഖിതങ്ങളും കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഹത്തുസാസിനു വടക്കുപടിഞ്ഞാറുള്ള "പലാ" പ്രവിശ്യയിൽ ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷാഗോത്രവുമായി അടുപ്പമുള്ള ഒരു ഭാഷ വ്യവഹാരത്തിലിരുന്നതായി രേഖകളുണ്ട്. ഇതിനെ "പലാ ഭാഷ" എന്നു പറയുന്നു. ഈ പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ "ലൂവ്യൻ" എന്നും "ലൂയിഷ്" എന്നും പേരുള്ള മറ്റൊരു ഭാഷകൂടെ സംസാരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് പുരാവസ്തുഗവേഷണത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ഹിറ്റൈറ്റ്, പലാ, ലൂയിഷ്, ഖറ്റിഷ് തുടങ്ങിയവ അനത്തോളിയൻ ഭാഷാ സമൂഹത്തിലെ മുഖ്യ ഭാഷകളാണ്. ബി.സി. 1200-ഓടുകൂടി ഹിറ്റൈറ്റ് സാമ്രാജ്യം തകരുകയും അവരുടെ കേന്ദ്രശക്തി ശിഥിലമാവുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, മാറിമാറി വന്ന രാഷ്ട്രീയ പരിതഃസ്ഥികൾ തദ്ദേശഭാഷകളിലും ചില പരിവർത്തനങ്ങൾ വരുത്തി. പുതിയ ജനങ്ങളുടേയും ഭാഷകളുടേയും പരസ്പര സമ്പർക്കംമൂലം പല അനത്തോളിയൻ ഭാഷകളിലും ചിത്രലിപികളുടെ സ്ഥാനത്ത് അക്ഷരമാലകൾ രൂപംകൊണ്ടത് ഇക്കാലത്താണ്. ചക്രവർത്തിമാരുടെ സ്മാരകമന്ദിരങ്ങളിൽ കൊത്തിവച്ചിട്ടുള്ള ശിലാലിഖിതങ്ങളിൽ ഈ നൂതന ലിപിരൂപങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും.

ഹിറ്റൈറ്റ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കുശേഷം, അനത്തോളിയയുടെ പ്രാധാന്യം ദക്ഷിണഭാഗങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. ഈജിയയിലേയും പടിഞ്ഞാറേ ഏഷ്യാമൈനറിലേയും ഭാഷകൾക്കും ഹിറ്റൈറ്റ് ഭാഷകൾക്കും തമ്മിൽ ദൃഢ സമ്പർക്കമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഹിറ്റൈറ്റ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ നിരവധി സ്ഥലനാമങ്ങളിൽ നിന്നു വ്യക്തമാകുന്നു.

പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ
ഗ്രീക് അക്ഷരമാല പ്രയോഗത്തിൽ
ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ
സങ്കരഭാഷ