കസാഖ് സ്റ്റെപ്പികൾ കൈക്കലാക്കിയതിനു ശേഷം, റഷ്യ, കൂടുതൽ തെക്കോട്ട് ശ്രദ്ധതിരിക്കാനാരംഭിച്ചു. എന്നാൽ സാർ നിക്കോളസിന്റെ ഖീവ ആക്രമണം, 1839-ൽ പരാജയത്തിലാണ് കലാശിച്ചത്. ഇതോടെ ചുവടുമാറ്റിയ റഷ്യക്കാർ, 1853-ൽ സാവധാനത്തിലുള്ള ഇരുവഴി ആക്രമണമാണ് നടത്തിയത്. പടിഞ്ഞാറ് സിർ ദര്യ തടത്തിലൂടെ ഒരു സംഘവും കിഴക്ക് ടിയാൻ ഷാൻ പർവതനിരകളിലൂടെ രണ്ടാമത്തെ സംഘവും ആക്രമണം നടത്തി. 1855 മുതൽ 1881 വരെ ഭരണത്തിലിരുന്ന സാർ അലക്സാണ്ടർ രണ്ടാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് 1864-ലാണ് ഈ ആക്രമണം അവസാനിച്ചത്. കിസിൽ ഒർദ, അൽമാട്ടി, വെർണി തുടങ്ങിയവ ആദ്യ രണ്ടുവർഷങ്ങളിൽത്തന്നെ റഷ്യയുടെ കൈവശമായി.

1861 മുതൽ 65 വരെയുള്ള കാലത്തെ അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം മൂലം റഷ്യയിലെ തുണിമില്ലുകൾക്കായുള്ള പരുത്തിയുടെ ഇറക്കുമതിയിൽ വൻകുറവുണ്ടായി. ഇത് പരുത്തികൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമായ മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ പ്രദേശങ്ങൾ അധീനതയിലാക്കുന്നതിന് സാർ അലക്സാണ്ടറിന് പ്രചോദനമായി. ദക്ഷിണമദ്ധ്യേഷ്യയിലെ ഫെർഗാന, താഷ്കന്റ് തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങൾ പരുത്തിവ്യവസായത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്കുള്ള നീക്കമാണ് സാറിന്റെ തെക്കോട്ടുള്ള മുന്നേറ്റത്തിന് പ്രേരകശക്തിയായ മറ്റൊരു കാരണം.

1865 ജൂൺ 27-ന് ജനറൽ മിഖായിൽ ചെർണയേവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 2000 പേരടങ്ങിയ റഷ്യൻ സേന അൻഹാർ നദി കടക്കുകയും താഷ്കന്റ് ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. കോകന്ദ് ഖാനേറ്റിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നവും ജനവാസമേറിയതുമായ നഗരായിരുന്ന താഷ്കന്റ്, കോട്ട കെട്ടി സുരക്ഷിതമാക്കിയിരുന്നു. രണ്ടു ദിവസത്തെ കനത്ത യുദ്ധത്തിനു ശേഷം, റഷ്യക്കാർ, നഗരം പിടിച്ചടക്കി. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മതിപ്പ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, ചെർണയേവ് താഷ്കന്റിൽ ഒരു വർഷത്തേക്ക് നികുതികൾ ഒഴിവാക്കി. യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച ചെർണയേവിനും പട്ടാളക്കാർക്കും, സാർ ചക്രവർത്തി ബഹുമതികൾ നൽകിയെങ്കിലും താഷ്കന്റിനെ ഒരു സ്വതന്ത്രദേശമായി നിലനിർത്താനുള്ള ചെർണയേവിന്റെ താൽപര്യത്തിനോട് അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചില്ല. പകരം 1867-ൽ ഖോകന്ദ് ഖാനേറ്റിന്റെ ബാക്കി മുഴുവൻ കൈവശമാക്കിയതോടെ, താഷ്കന്റിന്റെ തുർക്കിസ്താന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കി. അങ്ങനെ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ഖോകന്ദ് എന്ന പേര് തുർക്കിസ്താൻ എന്നായി മാറി. ജനറൽ കോൺസ്റ്റാന്റിൻ വോൺ കോഫ്മാൻ ആയിരുന്നു ഇവിടത്തെ ആദ്യത്തെ ഗവർണർ ജനറൽ. താഷ്കന്റിലെ കോട്ടക്കു പുറത്ത് അൻഹാർ നദിക്കപ്പുറം റഷ്യക്കാർ ഒരു സൈനികകേന്ദ്രവും ജനവാസകേന്ദ്രവും സ്ഥാപിച്ചു. റഷ്യയിൽ നിന്നും കച്ചവടക്കാരും മറ്റും വൻതോതിൽ ഇവിടെ വന്ന് താമസമാരംഭിച്ചു. 1871-ൽ താഷ്കന്റിൽ ആദ്യത്തെ റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് വൻകളിയിലെ പ്രമുഖകേന്ദ്രമായി മാറിയ താഷ്കന്റ് മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ റഷ്യൻ സൈനികനീക്കങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനമായി. 

1868-ൽ ബുഖാറ അമീറത്തും തുർക്കിസ്താനോട് ഒരു സാമന്തദേശമാക്കി ചേർത്തിരുന്നു. 1873-ൽ ഖീവ ഖാനേറ്റും ഇപ്രാകാരം തന്നെ തുർക്കിസ്താനിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. മദ്ധ്യേഷ്യയുടെ മിച്ചമുള്ള ഭാഗമായ ട്രാൻസ്-കാസ്പിയ എന്ന തുർക്ക്മെൻ വംശജരുടെ ആവാസകേന്ദ്രം കൂടി നിയന്ത്രണത്തിലായതോടെ 1881-ൽ മേഖലയിലെ റഷ്യൻ നിയന്ത്രണം സമ്പൂർണ്ണമായി.

ബസ്മാചി പ്രസ്ഥാനം
ഖാദിം-ജദീദ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ
ദക്ഷിണമദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്ക്
റഷ്യൻ വംശജരുടെ കുടിയേറ്റം