ദേശീയബദലായി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയ്ക്കു് ഉയരാൻ കഴിയാതെവന്നതിൽ നിരാശനായി. ഭരണകക്ഷിയായ നെഹ്രുവിന്റെ കോൺഗ്രസ് 1955-ൽ അതിന്റെ ലക്ഷ്യം സോഷ്യലിസ്റ്റ് മാതൃകയിലുള്ള സമൂഹം സൃഷ്ടിയ്ക്കുകയാണെന്നു് ആവഡിയിൽ വച്ചു് പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ അശോക മേത്ത സ്വാഗതം ചെയ്തതു് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടാക്കി. ഡോ. ലോഹിയ അതിനെ നിശിതമായി എതിർത്തു.

തിരുക്കൊച്ചിയിലെ വെടിവയ്പ്പിന്റെ പേരിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പട്ടം താണുപിള്ള രാജിവയ്ക്കണമെന്നും നിലപാടെടുത്ത ഡോ. ലോഹിയ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആദർശത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചപാടില്ലെന്ന നിലപാടിൽഉറച്ചുനിന്നതു് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ രണ്ടുവിരുദ്ധപ്രവണതകൾ ഉയർ‍ന്നുവരുന്നതിലേയ്ക്കു് നയിച്ചു. 1955-ൽ‍ അശോക മേത്ത പ്രതിനിധാനം ചെയ്ത അവസരവാദ-മിതവാദ പ്രവണത പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ആധിപത്യം നേടിയപ്പോൾ പുറന്തള്ളപ്പെട്ട ഡോ. ലോഹിയ പ്രതിനിധാനം ചെയ്ത സമരാത്മക സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രവണത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി എന്നറിയപ്പെട്ടു.

വിപ്ലവകാരി
അവലംബം
സംഘടനാ കോൺഗ്രസിൽ
അവസരവാദപ്രവണതയുടെവക്താവു്