1970-കളുടെ അവസാനം തുർക്കിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് നഗരചേരികളിലെ ചെറുപ്പക്കാരുടെ എണ്ണം കുത്തനെ വർദ്ധിച്ചു. ആഗോളതലത്തിൽ എണ്ണവിലയിലുണ്ടായ വർദ്ധനവും യൂറോപ്യൻ സമ്പദ്ഘടനയിലെ മാന്ദ്യവും രാജ്യത്തിന്റെ ഉയർന്ന വിദേശകടബാദ്ധ്യതയും മൂലം രാജ്യത്ത് തൊഴിലില്ല്ലായ്മയും പണപ്പെരുപ്പവും രൂക്ഷമായി. തൊഴിലില്ലാത്ത ചെറുപ്പക്കാർ ഇടതും വലതും പക്ഷങ്ങളിലുള്ള തീവവാദപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ചേക്കേറി. ഇത് രാഷ്ട്രീയസംഘടനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു. നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും പടർന്നു. അവിടെ തുർക്കികളും കുർദ്ദുകളും തമ്മിലും, ഷിയകളും സുന്നികളും തമ്മിലുമായി വംശീയ-സാമുദായിക-പ്രാദേശികകലഹങ്ങൾ ഉടലെടുത്തു. 

അൽപർസ്ലാൻ തുർക്കേശ് നേതൃത്വം നൽകിയ അതിദേശീയവാദികളുടെ സംഘടനയായ നാഷണൽ ആക്ഷൻ പാർട്ടിയും (എൻ.എ.പി.) സുന്നികളിലെ തീവ്രവാദിവിഭാഗമായ നൂർജൂക്കുകളുമായി ചേർന്ന് ഷിയ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അലവികൾക്കെതിരെ സംഘടിത ആക്രമണങ്ങൾ അരങ്ങേറി. എൻ.എ.പിയുടെ കീഴിൽ ബോസ്‌കുർത്ത് (ഗ്രേ വോൾവ്സ്) എന്ന പേരുള്ള ഒരു യുവജനസംഘടന രൂപം കൊള്ളുകയും ഇതിനു ബദലായി അകിൻജിലാർ എന്ന പേരിൽ എൻ.എസ്.പിയും യുവജനസംഘടന രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇടതുപക്ഷക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികളേയും അദ്ധ്യാപകരേയും അലവികളേയും ആക്രമിക്കുക എന്നത് ഈ സംഘടനകൾ പ്രഖ്യാപിതലക്ഷ്യമാക്കി. 1978 ഡീസംബറീൽ, മൂന്നു ദിവസം നീണ്ട ഒരു സാമുദായിക-രാഷ്ട്രീയസംഘർഷം, തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള കഹ്രാമന്മരാസ് എന്ന പട്ടണത്തിൽ നടന്നു. ഇവിടെ മരണമടഞ്ഞ 117 പേരിൽ കൂടുതലും അലവികളായിരുന്നു. അലവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പ്രധാനമന്ത്രിയായ എജവിത് പന്ത്രണ്ട് കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യകളിൽ പട്ടാളനിയമം പ്രഖ്യാപിച്ചു.എങ്കിലും സ്ഥിതിഗതികൾ ശാന്തമായീല്ല. 1980 വേനൽക്കാലത്ത് ദെമിറേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജസ്റ്റിസ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടുകക്ഷിസർക്കാർ അധികാരമേറ്റതിനു ശേഷമുള്ള ഒരാഴ്ചയിലും നൂറോളം പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

1980 സെപ്റ്റംബർ 6-ന് വേൾഡ് അസംബ്ലി ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂത്ത് ഫോർ ലിബറേഷൻ ഓഫ് പാലസ്തീൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ജാഥ കോന്യയിൽ നടന്നു. എൻ.എസ്.പി. ആയിരുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പുകാർ. ഇരുപത് അറബ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ ഇതിൽ പങ്കെടുത്ത ഈ ജാഥയിൽ വൻ ജനപ്രാതിനിത്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. മറ്റു പല പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്കുമൊപ്പം, തുർക്കിയിൽ ഒരു ഇസ്ലാമികഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ഈ റാലിയിൽ പ്രഖ്യാപനമുണ്ടായി. ഈ സംഭവം വെറൂം ആറൂ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഒരു സൈനികാട്ടിമറിയിലേക്കു നയിക്കുകയും 1980 സെപ്റ്റംബർ 12-ന് ദെമിറേൽ സർക്കാർ പുറത്താവുകയും ചെയ്തു.

"ഫാസിസ്റ്റ്-കമ്മ്യൂണീസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരേയും മതഭാന്തരേയും നിയന്ത്രിക്കുക" എന്നതായിരുന്നു ഈ അധികാരമേറ്റെടുക്കലിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്ന് ജനറൽ കെനാൻ എവ്രൻ നേതൃത്വം നൽകിയ സൈനികനേതൃത്വം പുറത്തിറക്കിയ വാർത്താക്കുറീപ്പിൽ പറഞ്ഞു. സൈന്യം ദെമിറേൽ, എർബകാൻ തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളെ തടവിലാക്കുകയും എല്ലാ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികളേയും നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. ജനറൽ എവ്‌റന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അഞ്ച് അംഗങ്ങൾ അടങ്ങിയതായിരുന്നു നാഷണൽ സെക്യൊരിറ്റി കൗൺസിൽ എന്ന സൈനികഭരണകൂടം. ഒരു ആഭ്യന്തരയുദ്ധം ഒഴിവാക്കുക എന്നതും മാർക്സിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളേയും കക്ഷികളേയ്യും സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പിഴുതുമാറ്റുക എന്നതുമായിരുന്നു സനികഭരണകൂടത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. 

ഇസ്ലാമിക ആശയങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും മാർക്സിസത്തിന്‌വിരുദ്ധമായിക്കരുതി, ഭരണകൂടം, 1967 മുതൽ ഇത് ഐഛികമായിരുന്ന ഇസ്ലാമികപഠനം, ദ്വിതീയവിദ്യാലയങ്ങളിൽ നിർബന്ധിതമാക്കി. മൂന്നുവർഷത്തെ സൈനികഭരണകാലത്ത്, സര്വകലാശാലകളിലെ ഇസ്ലാമികപഠനവിഭാഗങ്ങളുടെ എണ്ണം 2-ൽ നിന്ന് 8 ആയി ഉയർന്നു. 1959-ൽ ആരംഭിച്ച ദ് ഹൈയർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റഡിസ് എന്ന സ്ഥാപനം, ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് ഡിവൈനിറ്റി ഓഫ് മർമാറ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഇൻ ഇസ്താംബൂൾ ആക്കി ഉയർത്തി. സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള റേഡിയോയും ടെലിവിഷനും ഇസ്ലാമികപരിപാടികൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യാനുമാരംഭിച്ചു.

1982-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുതിയ ഭരണഘടനയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയമവും നിർമ്മിക്കുന്നതിന് 160 അംഗ പ്രതിനിധിസഭയെ നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ നിയമിച്ചു. വക്കീലന്മാർ, സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധർ, വിരമിച്ച് സൈനികർ, വിദ്യാഭ്യാസവിചക്ഷകർ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, സാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധർ തുടങ്ങിയവർ അടങ്ങിയ പ്രതിനിധിസഭ, തികച്ചും വലതുപക്ഷവും, പ്രാതിനിത്യസ്വഭാവവുമില്ലാത്തതാണെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.

മുൻപത്തെ ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖമടക്കം നിരവധി വകുപ്പുകൾ അതേപടി നിലനിർത്തിയപ്പോൾ, ചില അടിസ്ഥാനസ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ ഭരണഘടനയിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തു. തൊഴിലാളിസംഘടനകളുടെ സംഘടിതവിലപേശലിനുള്ള അവകാശവും അവയെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിലക്കുകയും ചെയ്തു എന്നത് ഇതിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്. ഇത് നിയമങ്ങളെ വീറ്റോ ചെയ്യാനും ഭരണഘടനക്കോടതികളിലെ ന്യാധിപന്മാരെ നിയമിക്കാനുള്ള അധികാരം പ്രസിഡണ്ടീന് നൽകി. ഈ ഭരണഘടന സെനറ്റിനെ ഒഴിവാക്കി. ആവശ്യമായ ഭേദഗതികൾ വരുത്തിയതിനു ശേഷം, 1982 നവംബറിൽ എൻ.എസ്.സി. ഈ ഭരണഘടന വോട്ടിനിട്ട് അംഗീകരിച്ചു. ഇതിനകം സൈനികസ്ഥാനം രാജിവച്ച കെനാൻ എവ്രനെ ഏഴുവർഷത്തെ കാലാവധിയിൽ പ്രസിഡണ്ടായും തിരഞ്ഞെടുത്തു. 

1980-ലെ സൈനിക അട്ടിമറീ, തുർക്കിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും രക്തരൂഷിതമായ സൈനിക ഇടപെടലായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. പട്ടാളഭരണകാലത്ത് നാൽപ്പതിലധികം പേരെ വധശീക്ഷക്ക് വിധേയരാക്കി. നൂറുകണക്കിനു പേരെ കാണാതാവുകയും, ആയിരക്കണക്കിനു പേർക്ക് പീഠനങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുകയും നിരവധി പേർ തടവറയിൽ മരണമടയുകയും ചെയ്തു.

മൂന്നാം സൈനിക അട്ടിമറിയും ഇസ്ലാമികവൽക്കരണവും
സാമ്പത്തികമാന്ദ്യം
തുർക്കി റിപ്പബ്ലിക്ക്
മദ്ധ്യേഷ്യൻ ബന്ധങ്ങൾ