ജനഗൺ താലൂക്കിലെ വെറുക്കപ്പെട്ട ദേശ്മുഖായ വിഷ്ണുർ രാമചന്ദ്ര റെഡ്ഡി, പാവപ്പെട്ട കർഷകതൊഴിലാളി സ്ത്രീയായ ഐലാമ്മയുടെ കൃഷി ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചതാണ് തെലുങ്കാന കർഷകമുന്നേറ്റത്തിന്റെ പെട്ടെന്നു കാരണങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ കയ്യേറ്റത്തെ ആന്ധ്രമഹാസഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ എതിർക്കപ്പെട്ടു, പിടിച്ചെടുക്കാൻ വന്ന ഗുണ്ടകളെ നേതാക്കളും തൊഴിലാളി പ്രവർത്തകരും ചേർന്ന് തല്ലിയോടിച്ചു. ഇതിൽ കോപാക്രാന്തനായ റെഡ്ഡി, പോലീസിനെ സ്വാധീനിച്ച് കർഷകതൊഴിലാളി നേതാക്കൾക്കെതിരേ കള്ളകേസുണ്ടാക്കി. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ തന്നെ ദേശ്മുഖ് നൂറുകണക്കിന് ഗുണ്ടകളേയും, പരിചാരകരേയും കൂട്ടി ഐലാമ്മയുടെ കൃഷി പിടിച്ചെടുക്കാനായി ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, കർഷകതൊഴിലാളികളുടെ കൂട്ടായ്മയിൽ ഈ അക്രമികളെ തുരത്തിയോടിച്ചു. പോലീസ് സന്നാഹത്തോടെയെത്തിയെങ്കിലും അക്ഷോഭ്യരായി നിന്ന കർഷകതൊഴിലാളികൾക്കെതിരേ ഒരു ചെറുവിരലനക്കാൻ പോലും അവർ തയ്യാറായില്ല. ജീവൻ പോയാലും ഐലാമ്മയുടെ കൃഷിഭൂമി വിട്ടുകൊടുക്കില്ല എന്ന് അവർ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പിറ്റേ ദിവസം 6 സംഘം നേതാക്കളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഇവരെ ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾക്കു വിധേയരാക്കി, എന്നിട്ടും ഐലാമ്മയുടെ കൃഷി ഭൂമി തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അവർക്കായില്ല. ദേശ്മുഖിനെതിരായ ഈ വിജയം തൊഴിലാളികളിൽ ഒരു പുത്തനുണർവ്വും ആവേശവും സൃഷ്ടിച്ചു.

രാമചന്ദ്ര റെഡ്ഡി തന്റെ അഭിമാനത്തിനേറ്റ ഒരു വലിയ മുറിവായാണ് ഈ പരാജയത്തെ കണ്ടത്. ഇതിനെതിരേ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ അയാൾ തീരുമാനിക്കുകയും, തന്റെ ഗുണ്ടാ സംഘത്തേയും പോലീസിനേയും ചേർത്ത് ഒരു പദ്ധതിക്കു രൂപം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതനുസരിച്ച് പോലീസ് സംഘം നേതാക്കൾക്കെതിരേ കേസ് തയ്യാറാക്കി. 1946 ജൂലൈ 4 ന് നേരത്തെ നിശ്ചയിച്ചപ്രകാരം ഗുണ്ടകൾ സ്ഥലത്തെത്തിച്ചേരുകയും കർഷകരുടെ വീടുകൾക്കു നേരെ അക്രമം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. കർഷകർ സംഘടിക്കുകയും ഇവർക്കെതിരേ തിരിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ രക്ഷപ്പെടാൻ നിവൃത്തിയില്ലാതെ അക്രമികൾ ദേശ്മുഖിന്റെ വീട്ടിനടുത്തുള്ള പുരയിലേക്കു പ്രാണരക്ഷാർത്ഥം ഓടിക്കയറി. വീടിനകത്തു നിന്നും അവർ ജനക്കൂട്ടത്തിനു നേരെ വെടിയുതിർക്കുകയും അതിൽ സംഘം നേതാവായ ദോദി കോമരയ്യ മരണമടയുകയും ചെയ്തു വിവരം കേട്ടറിഞ്ഞ അടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്നും കൂടുതൽ ജനങ്ങൾ ദേശ്മുഖിന്റെ വീടിനു ചുറ്റും കൂടാൻ തുടങ്ങി. ഇതറിഞ്ഞ ദേശ്മുഖിന്റെ പുത്രൻ കൂടുതൽ ഗുണ്ടകളുമായി വന്ന് കർഷകതൊഴിലാളികളെ നേരിട്ടു. ചോരക്കു ചോര എന്ന എന്ന നിലപാടിലായിരുന്നു ജനക്കൂട്ടം. തുടർന്ന് പോലീസെത്തുകയും ഗുണ്ടകൾക്കെതിരേ കേസ് എടുക്കാമെന്ന ഉറപ്പു നൽകുകയും ചെയ്തു. പിറ്റേ ദിവസം കോമറയ്യയുടെ മൃതദേഹവും വഹിച്ചുകൊണ്ട് ജനം ജാഥ നടത്തുകയും, ജമീന്ദാർമാർക്കെതിരേ തങ്ങളുടെ സമരം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നു വരെ ആളുകൾ അവിടെ വന്നു തമ്പടിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ പ്രാതിനിധ്യവും വളരെയധികമായിരുന്നു, ഐലാമ്മയുടെ കർഷകഭൂമിക്കു വേണ്ടിയുള്ള സമരത്തിൽ പാടിയ വിപ്ലവഗാനങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ വളരെയധികം ആകർഷിച്ചിരുന്നു.

പോലീസ് നായാട്ട്
സായുധപോരാട്ടം
ആന്ധ്ര മഹാസഭ
പ്രധാന കാരണം