ഊട്ടി ഉൾപ്പെടുന്ന നീലഗിരി മലനിരകൾ ഏകദേശം 35 മൈൽ നീളവും 20മൈൽ വീതിയും ഏകദേശം 6550 അടി ശരാശരി ഉയരവുമുള്ള പീഠഭൂമിയാണ്‌. ഇത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിനും പൂർ‌വ്വഘട്ടത്തിനും ഇടക്കാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നീലഗിരി മലകളുടെ അടിവാരം തെക്കു ഭാഗം ഭവാനി നദിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുകയാണ്‌. വടക്കുഭാഗം മൊയാർ നദിയാണ്‌. ഇത് ദന്നായന്‌കോട്ടയ്ക്കടുത്തായി ഭവാനി നദിയിൽ ചേരുന്നു. ഒരു ഭാഗത്തായി ഭവാനി സാഗർ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് വയനാടാണ്‌. കിഴക്കു ഭാഗത്ത് പൈക്കാര നദി അതിർ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പീഠഭൂമി അതിലെ നിവാസികൾക്കനുസൃതമായി നാലായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ താഴെ പറയുന്നു.
ഇതിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണ്‌ കുണൂർ. മറ്റു രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണ്‌ ഊട്ടി. ഊട്ടിയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗം ദൊഡ്ഡബേട്ട (കന്നടയിൽ വലിയ മല) എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. 8640 അടി ഉയരമുള്ള ഇത് ഊട്ടിക്ക് തൊട്ടു കിഴക്കായാണ്‌ ഉള്ളത്. ആനമുടിയും, മീശപ്പുലിമലയും കഴിഞ്ഞാൽ ഹിമാലയത്തിന്‌ തെക്ക് ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ മൂന്നാമത്തെ മലയാണ് ഇത്. ഊട്ടിയിൽ നിന്ന് ഈ മലകൾ കാണുവാൻ പ്രയാസമാണ്‌ എന്നാൽ അകലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നേ ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ വലിപ്പം മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കൂ. ദൊഡ്ഡബേട്ടയ്ക്ക് കിഴക്കും തെക്കുമുള്ള ഭൂഭാഗങ്ങൾ കൃഷിക്കായി വളരെയധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബഡക വർഗ്ഗക്കാരാണ്‌ ഇവിടെ കൂടുതലും കൃഷി ചെയ്യുന്നത്. അവർ ഓരോ വർഷവും പുതിയ പുതിയ ഭൂമിയിലേക്ക് കൃഷി മാറ്റുന്നവരാണ്‌.
ദൊഡ്ഡബേട്ടയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ബഡഗർ കുറവാണ്‌. ഈ ഭാഗം പച്ചക്കുന്നുകൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ന് പലതട്ടുകളായി കൃഷിക്കായും ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾക്കായും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. ഊട്ടിയിൽ തന്നെ കാണപ്പെടുന്ന ഉയരം കൂടിയ മറ്റു മൂന്നു മലകൾ സ്നോഡോൺ (8299 അടി), എൽക്‌ ഹിൽ (8090 അടി), ക്ലബ്‌ഹിൽ (8030 അടി) എന്നിവയാണ്‌. ദോഡ്ഡബേട്ടയും മറ്റു മൂന്നു മലകളും ചേർന്ന് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 
സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ദേവാലയം 7449 അടി ഉയരത്തിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദോഡ്ബേട്ടയുടെ തെക്ക് ഭാഗം ഉയരം കുറഞ്ഞ ഭൂഭാഗമാണ്‌. ദേവഷോല (Divine woods) എന്ന നീല പശമരങ്ങൾ അധികമായുള്ള പ്രദേശമാണ്‌ ഇത്. വീണ്ടും കിഴക്കോട്ട് പോയാൽ 5601 അടി ഉയരമുള്ള കുളകമ്പൈ മലകൾ ആണ്‌. ഇവിടെ ഇരുള വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌‌ കൂടുതലായും വസിക്കുന്നത്. ഊട്ടിക്കും കോത്തഗിരിക്കും ഇടക്കായാണ്‌ റള്ളിയമല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ദൊഡ്ഡബേട്ടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഉയരം കൂടിയ മലകൾ ആണ്‌. മൂന്ന് വൻ മലനിരകളാണീഭാഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായിട്ടുള്ളത്. ഇവ ഹെക്കൂബ (ഉൾനാട്), സ്റ്റെയർകേസ് (കട്ടക്കാട്), ഷാസ് പ്ലാന്റേഷൻ (കുള്ളുകടി) എന്നിവയാണ്‌. നീലഗിരി ജില്ലയുടെ ദക്ഷിണ-പശ്ചിമ അതിർത്തിയാകുന്ന ഭാഗമാണ്‌ കുന്ദ. പ്രശസ്ത്മായാ അവലാഞ്ചെ മലകൾ ഇവിടേയാണ്‌. 8497 അടി ഉയരമുള്ള കുഡിക്കാടും 8,613 അടി ഉയരമുള്ള കോളാരിയും ഇതിലാണ്‌. കുന്ദ മലനിരകൾ ഊട്ടിക്ക് ഒരു വക്ക്(rim) പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. മറ്റ് ശ്രദ്ധേയമായ മലകൾ മുക്കാർത്തി മല, പിച്ചളമല, നീലഗിരി പീക്ക് എന്നിവയാണ്‌. ഇതിൽ മുക്കർത്തി മലകളിൽ കുറിഞ്ഞി പൂക്കൾ (Strobilanthes kunthiana) ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പുക്കുന്ന ഈ സസ്യം അവസാനമായി പൂത്തത് 2006 ലാണ്‌. 
ജലസേചനം
ദൊഡ്ഡബേട്ട ഒബ്സർ‌വേറ്ററി
തടാകം
ഭൂമിശാസ്ത്രം