ചരിത്രപരമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും ഉള്ള ചില പ്രത്യേകതകൾ മൂലം ഗതാഗതകാര്യത്തിൽ ചില സവിശേഷതകൾ കേരളത്തിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസാന്ദ്രതയുള്ള സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. വനവിഭവങ്ങളും കാപ്പി, റബർ, തേയില, കുരുമുളക് മുതലായ കൃഷിവിഭവങ്ങളും കൊപ്രാ, വെളിച്ചെണ്ണ, കയർ, കശുവണ്ടി മുതലായ അർധവ്യാവസായികവിഭവങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കേരളം പ്രാചീനകാലം മുതൽ തന്നെ വിദേശികളെ ആകർഷിക്കുകയും അവരുമായി വാണിജ്യബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. നാട്ടിലൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ കച്ചവടച്ചരക്കുകൾ കപ്പലുകളിൽ കയറ്റി അയയ്ക്കുന്നതിന് തുറമുഖങ്ങളിൽ എത്തിച്ചുകൊടുക്കേണ്ടതാവശ്യമായിത്തീർന്നു. റോഡുകൾ വഴി കാളവണ്ടികളും ഉൾനാടൻ ജലമാർഗങ്ങൾ വഴി വള്ളങ്ങളുമാണ് ഇതു മുഴുവൻ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോയത്. റെയിൽവേ ഇന്ത്യയിൽ വ്യാപിച്ചെങ്കിലും കേരളത്തിലെ വിവിധഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ യോജിപ്പിക്കാൻ അവ വളരെയൊന്നും ഉപയുക്തമായില്ല. തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം, കോഴിക്കോട് എന്നീ പ്രധാന നഗരങ്ങളെ ചെന്നൈയുമായി യോജിപ്പിച്ച റെയിൽവേ കേരളത്തിനകത്തെ വാണിജ്യപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കു ഗണ്യമായി ഉതകിയിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുണ്ടായ ഒരു മെച്ചം കേരളത്തിൽ റോഡ് നിർമ്മാണം മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കൂടുതൽ പുരോഗമിച്ചുവെന്നതാണ്. പഞ്ചവത്സരപദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇന്ത്യയിൽ പൊതുവേ ചതുരശ്രമൈലിന് 0.16 മൈൽ റോഡുമാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ 0.82 മൈൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

വൻതോതിലുള്ള വാഹനഗതാഗതം താങ്ങാൻതക്കവണ്ണം കേരളത്തിലെ റോഡുകൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ പ്രചരിക്കുവാൻ പ്രയാസമുണ്ടായില്ല. കാറുകളും ബസ്സുകളും ലോറികളുമെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളോടൊപ്പം തന്നെ കേരളത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വളരെവേഗം അവ റോഡിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. സാവധാനം നീങ്ങുന്ന കാളവണ്ടി മുതലായ വാഹനങ്ങളെ നിശ്ശേഷം നീക്കം ചെയ്യാൻ അവയ്ക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. ലോറികളോടൊപ്പം ഭാരവണ്ടികളും എല്ലാ റോഡുകളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ലോറികൾക്കു സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഇടങ്ങളിൽ ഗ്രാമീണർക്ക് ഭാരവണ്ടിയെയോ കാളവണ്ടിയെയോ ഇന്നും ആശ്രയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഉൾനാടൻ ജലമാർഗ്ഗമായിരുന്നു ഗതാഗതത്തിന് അവലംബമായ മറ്റൊരു മാർഗം. സമുദ്രതീരത്തുള്ള അനവധി കായലുകളും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തോടുകളും ചേർന്ന് തിരുവനന്തപുരം മുതൽ ഷൊർണൂർ വരെ ഏതാണ്ട് 320 കി.മീ. ദൂരത്തിൽ ഒരു ജലമാർഗ്ഗം കേരളത്തിനുണ്ട്. തോടുകളിൽ ചിലത് പ്രകൃതിദത്തവും ചിലത് മനുഷ്യനിർമിതവുമാണ്. തിരുവനന്തപുരം മുതൽ കൊല്ലംവരെയുള്ളവ പൂർണമായും രണ്ടാമത്തെ ഇനത്തിൽപ്പെടുന്നു. വർക്കലയിൽ രണ്ടു കുന്നുകൾ തുരന്നാണ് തോടുകൾ നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. 5 മീ. വീതിയും 5 മീ. പൊക്കവുമുള്ള ഈ തുരപ്പുകളിൽ ഒന്നിന് 28 മീ. മറ്റേതിന് 71 മീ. നീളം വരും. പൊതുവേ ഈ ഭാഗത്തുള്ള തോടുകൾക്ക് ആഴം കുറവായും വേനൽക്കാലത്ത് ജലനിരപ്പ് താഴ്ന്നും ഇരിക്കുന്നതിനാൽ വള്ളങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇവ സഞ്ചാരയോഗ്യമായിരിക്കുകയുള്ളു. കൊല്ലം മുതൽ വടക്കോട്ട് മോട്ടോർബോട്ടുകൾ ഓടത്തക്കവണ്ണം ആഴവും പരപ്പുമുണ്ട്. ഇവ കൂടാതെ ചില പ്രധാനപ്പെട്ട നദികളിൽകൂടി വള്ളങ്ങളും മോട്ടോർബോട്ടുകളും സഞ്ചരിച്ച് യാത്രാസൌകര്യവും കയറ്റിറക്കുസൌകര്യവും വർധിപ്പിക്കുന്നു.

സമയം കൂടുതൽ ചെലവാകുന്നെങ്കിലും കുറഞ്ഞ കൂലിനിരക്കിൽ ആളുകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാനും ചരക്കുകൾ കയറ്റിയിറക്കാനും സാധിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ജലമാർഗഗതാഗതവികസനം ഇന്ത്യാഗവൺമെന്റിന്റെ ശ്രദ്ധയെ ആകർഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യ ഒട്ടാകെ, കേരളത്തിലെ കായലുകൾ, തോടുകൾ എന്നിവയും ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര, ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ എന്നീ നദികളും അവയുടെ കൈവഴികളും തമിഴ്നാട്ടിലും ആന്ധ്രാപ്രദേശിലും ഒറീസായിലുമുള്ള ചില തോടുകൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടെ 14,000 കി.മീ. ജലഗതാഗതമാർഗങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ 3,500 കി. മീറ്ററോളം കപ്പലുകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാവുന്നവയാണ്. ജലമാർഗങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉപയോഗയോഗ്യമാക്കുന്നത് ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പദ്ധതിയായി അംഗീകരിച്ച് ഇന്ത്യാഗവൺമെന്റ് 1965-ൽ ഒരു ഇൻലാൻഡ് വാട്ടർട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡയറക്ടറേറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. ഗവൺമെന്റുടമയിൽ 1967-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത സെൻട്രൽ ഇൻലാൻഡ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ അസമിലും കൊൽക്കത്തയിലും പ്രവർത്തനം നടത്തിവരുന്നു. ഈ രംഗത്ത് സംഘടിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ വളരെ നേരത്തേതന്നെ ആരംഭിച്ചു. 1947-ൽ കൊച്ചിത്തുറമുഖപ്രദേശത്ത് എറണാകുളം, വില്ലിങ്ടൺ ഐലന്റ്, മട്ടാഞ്ചേരി എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾക്കിടയ്ക്ക് ബോട്ടുസർവീസുകൾ ഗവൺമെന്റധീനതയിലാക്കി. സ്വകാര്യ ഉടമകൾ നടത്തിവന്ന സർവീസുകൾ എല്ലാം ചേർത്ത് ഗവൺമെന്റ് പങ്കാളിയായി ആലപ്പുഴ കേന്ദ്രമായി ഒരു വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ 1957-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ഭരണസംബന്ധമായ ചില വ്യത്യാസങ്ങളോടുകൂടി ഈ രണ്ടു സംരംഭങ്ങളും ഇപ്പോഴും തുടർന്നുവരുന്നു. തോടുകളുടെയും മറ്റും വശങ്ങൾ കരിങ്കൽഭിത്തി കെട്ടി ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ആഴം കൂട്ടുന്നതിനും ആണ്ടോടാണ്ട് പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ആവശ്യത്തിനുള്ള തുകകൾ കേന്ദ്രഗവൺമെന്റ് നീക്കിവയ്ക്കുന്നുണ്ട്.

ഗതാഗതം കേരളത്തിൽ
ചരിത്രം
ഡീസൽ യന്ത്രങ്ങൾ
ആവിയന്ത്രങ്ങൾ