മുൻകാലങ്ങളിൽ ഭൂമിയിലെ ഹിമാനികൾ ഇന്നത്തേതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. യൂറോപ്പിലെ ആൽപൈൻ മേഖലകളിലെ ഗ്രാമീണവാസികൾക്ക് ഇത് ഒരു നാട്ടറിവാണ്. ജനീവയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു എഞ്ചീനീയറും ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ പിയറി മാർടെൽ (1706-1767), 1742-ൽ ഫ്രാൻസിലെ ആൽപ്സ് താഴ്വരയിലുള്ള ഷമോനി താഴ്വര സന്ദർശിച്ചു. രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്രാവിവരണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. താഴ്വരയിലെ കല്ലുകളുടെ അസാധാരണമായ വിതരണം, മുൻപ് വളരെയധികം വ്യാപിച്ചുകിടന്നിരുന്ന ഹിമാനികളുടെ ഫലമായാണെന്ന് താഴ്വരയിലെ നിവാസികൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവരണത്തിലുണ്ട്. ഇതിനു സമാനമായ വിശദീകരണങ്ങൾ ആൽപ്സിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും പിന്നീടുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള വിശദീകരണങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ ഇതരഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ചിലിയിലെ ആന്തിസ് മേഖലയിലെ പുരാതനശിലാവശിഷ്ടങ്ങൾ മുൻകാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഹിമാനികളുടെ പരിണതഫലമാണെന്നാണ് അന്നാട്ടുകാരുടെ അഭിപ്രായമെന്ന് 1849–1850 കാലത്ത് അവിടം സന്ദർശിച്ച ബവേറിയൻ പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഏൺസ്റ്റ് വോൺ ബിബ്ര (1806-1878) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ, ഇത്തരത്തിലുള്ള കല്ലുകളുടെ അസാധരണമായ നീക്കത്തെപ്പറ്റി യൂറോപ്യൻ പണ്ഡിതർ പഠനമാരംഭിക്കുകയും മഞ്ഞുകട്ടകളാണ് ഈ നീക്കത്തിന് കാരണമെന്ന നിഗമനത്തിൽ പലരും എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു. സ്വീഡിഷ് ഖനനവിദഗ്ദ്ധൻ ഡാനിയേൽ ടിലസ് (1712-1772), സ്കോട്ടിഷ് ചിന്തകനായ ജെയിംസ് ഹ്യുട്ടൺ (1726–1797) തുടങ്ങിയവർ ഈ അഭിപ്രായത്തിലെത്തിയ പ്രമുഖരാണ്. 1818-ൽ സ്കാൻഡിനേവിയൻ ഉപദ്വീപിലെ ഹിമാനിരൂപീകരണത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു സിദ്ധാന്തം സ്വീഡിഷ് സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഗൊരാൻ വേലെൻബെർഗ് (1780-1851) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഹിമാനിരൂപീകരണം ഒരു പ്രാദേശികപ്രതിഭാസമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നത്. 

കുറച്ചുവർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഡാനിഷ്-നോർവീജിയൻ ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജെൻസ് എസ്മാർക്ക്, ലോകവ്യാപകമായതും തുടർച്ചയായതുമായ ഹിമയുഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയം അവതരിപ്പിച്ചു. കാലാവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങളെയാണ് ഇത്തരം ഹിമാനിരൂപവൽക്കരണത്തിന്റെ കാരണമായി 1824-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രബന്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. സൂര്യനു ചുറ്റുമുള്ള ഭൂമിയുടെ പ്രദക്ഷിണപാതയിലെ മാറ്റങ്ങളാണ് ഈ കാലാവസ്ഥാമാറ്റത്തിന്റെ കാരണം എന്നു സ്ഥാപിക്കാനും അദ്ദേഹം ഈ പ്രബന്ധത്തിൽ ശ്രമിച്ചു. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ സ്വീഡിഷ്-സ്കോട്ടിഷ്-ജർമ്മൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ, എസ്മാർക്കിന്റെ ആശയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും അവ ഭാഗികമായി ഉൾക്കൊള്ളാനും ആരംഭിച്ചു. സ്കോട്ട്ലന്റിലെ പുരാതനഹിമാനികൾ മിക്കവാറും എസ്മാർക്ക് ആശയപ്രകാരമായിരിക്കണം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുക എന്ന് എഡിൻബറോ സർവകലാശാലയിലെ റോബർട്ട് ജെയിംസൺ അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി. ജർമ്മൻ പ്രൊഫസറായ ആൽബ്രെഷ്റ്റ് റെയിൻഹാർഡ് ബേൺഹാഡി (1797–1849) എസ്മാർക്കിന്റെ സിദ്ധാന്തം അംഗീകരിക്കുകയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1832-ൽ അവതരിപ്പിച്ച പ്രബന്ധത്തിൽ, മുൻകാലങ്ങളിൽ ധ്രുവങ്ങളിലെ മഞ്ഞുപാളികൾ, ഭൂമിയുടെ സമശീതോഷ്ണമേഖലകളിലേക്ക് വരെ വ്യാപിച്ചിരുന്നിരിക്കാം എന്ന് കണക്കാക്കി.

ആൽപ്സിന്റെ ഭാഗമായ ജൂറ മലകളിലേയും വടക്കൻ ജർമ്മൻ സമതലത്തിലേയും അസ്വാഭാവിക പാറകളുടെ വിതരണം വൻ ഹിമാനികൾ മൂലമാണെന്ന് 1829-ൽ ഒരു സ്വിസ് സിവിൽ എഞ്ചിനീയറായ ഇഗ്നാസ് വെനെറ്റ്സ് (1788–1859) സ്വതന്ത്രമായി വിശദീകരിച്ചു. എന്നാൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ സ്വിസ് പ്രകൃതിശാസ്ത്ര അക്കാദമിക്കു മുൻപാകെ വിശദീകരിച്ചെങ്കിലും മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഇത് അംഗീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. എങ്കിലും തന്റെ സുഹൃത്തായ ഴാൻ ഡി ഷാർപെന്റൈറിനെ ഇത് ധരിപ്പിക്കാൻ വെനെറ്റ്സിനായി. തുടർന്ന് ഷാർപെന്റൈർ, വെനെറ്റ്സിന്റെ ആശയത്തെ ഒരു സിദ്ധാന്തമാക്കി മാറ്റി. എന്നാൽ ഈ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ചുള്ള ഹിമാനിരൂപീകരണം ആൽപ്സിൽ മാത്രമായി ഒതുക്കിയിരുന്നതിനാൽ ഗൊരാൻ വേലൻബെർഗിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിന് സമാനമായ ഒന്നായിരുന്നു ഇതും. 1834-ൽ ഡി ഷാർപെന്റൈർ ഈ സിദ്ധാന്തം സ്വിസ് പ്രകൃതിശാസ്ത്ര അക്കാദമിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.

ഇതേ സമയത്തുതന്നെ ബവേറിയയിൽ ആൽപ്സ് മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ അസ്വാഭാവികമായ പാറകളിൽ വളരുന്ന പൂപ്പലുകളെക്കുറിച്ച് പഠിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ജർമ്മൻ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ ഫ്രെഡറിക് ഷിമ്പർ ഈ പാറകൾ എങ്ങനെ അവിടെയെത്തി എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയും അതിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പാറകളുടെ സ്ഥാനചലനത്തിന് കാരണമായത് മഞ്ഞുകട്ടകൾ തന്നെയായിരിക്കാം എന്ന നിഗമനത്തിൽത്തന്നെ അദ്ദേഹവും എത്തിച്ചേർന്നു. 1835-36 കാലത്ത് ഇതിന് വിശദീകരണങ്ങൾ‌നൽകിയ അദ്ദേഹം, ഭൂതലത്തിൽ മുഴുവനായും അതിശൈത്യത്തിന്റെ ഒരു പരിപൂർണ്ണനാശകാലം മുൻപുണ്ടായിരുന്നെന്ന് സമർത്ഥിച്ചു.

അങ്ങനെ ഹിമാനിരൂപീകരണത്തിന്റെ ഒരു പൂർവ്വകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഴാങ് ഷാർപെന്റിയർ, ഷിമ്പർ തുടങ്ങിയവർ ലൂയിസ് അഗാസി എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനെ ധരിപ്പിച്ചു. 1836-37 ശൈത്യകാലത്ത് അഗാസിയും ഷിമ്പറും ചേർന്ന് തുടർച്ചയായ ഹിമാനിരൂപീകരണത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തം വികസിപ്പിച്ചു. ഗോയത്ത്, വെനെറ്റ്സ്, ഡി ഷാർപെന്റൈർ തുടങ്ങിയവരുടെ പഠനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായി സ്വന്തം നിരീക്ഷണഫലങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് ഈ സിദ്ധാന്തം തയ്യാറായത്. ബേൺഹാഡിയുടെ പ്രബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും ആഗസിക്ക് ഇക്കാലത്ത് അറിവുണ്ടായിരുന്നു എന്നും സൂചനകളുണ്ട്. 1837-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഷിമ്പർ ആണ് ഹിമയുഗം (ഐസ് ഏജ്) (“Eiszeit“) എന്ന സംജ്ഞ ഈ പ്രതിഭാസത്തിനു നൽകിയത്. 

1837 ജൂലൈയിൽ ഈ സംയുക്തപ്രബന്ധം സ്വിസ് പ്രകൃതിശാസ്ത്ര അക്കാദമിയുടെ വാർഷികസമ്മേളനത്തിൽ ആഗസി അവതരിപ്പിച്ചു. ഭൗമകാലാവസ്ഥാചരിത്രത്തിന്റെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസങ്ങളെ തകിടം മറിക്കുന്ന ഒന്നാകയാൽ പുതിയ സിദ്ധാന്തം സദസ്യരുടെ രൂക്ഷവിമർശനങ്ങൾക്ക് പാത്രമായി. ചുട്ടുപഴുത്ത് ഉരുകുന്ന ഗോളമായി ഭൂമി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം അത് കാലക്രമേണ തണുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണെന്നാണ് അക്കാലത്തെ മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും കരുതിയിരുന്നത്. ഈ തിരസ്കരണത്തെ അതിജീവിക്കുന്നതിന് ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്രപര്യവേഷണം നടത്തുകയും 1840-ൽ "ഹിമാനികളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം" ("Study on glaciers" - "Études sur les glaciers") എന്നൊരു ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നിരുന്നാലും ഹിമയുഗസിദ്ധാന്തം പൂർണ്ണമായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നതിന് പിന്നേയും കുറേ ദശാബ്ദങ്ങൾക്കു ശേഷം 1870-കളുടെ അവസാനമാകേണ്ടി വന്നു. ജെയിംസ് ക്രോൾ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞന്റെ പഠനങ്ങളും 1875-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ക്ലൈമറ്റ് ആൻഡ് ടൈം, ഇൻ ദെയിർ ജിയോളജിക്കൽ റിലേഷൻസ്" എന്ന പുസ്തകവും, ഹിമയുഗത്തിന്റെ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയമായ വിശദീകരണങ്ങൾ നൽകിയതായിരുന്നു ഇതിന്റെ കാരണം.

അന്തരീക്ഷത്തിലുള്ള വ്യതിയാനങ്ങൾ
അനുകൂല-പ്രതികൂലഘടകങ്ങൾ
പ്രതികൂലഘടകങ്ങൽ
ഹിമയുഗസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഉത്ഭവം