പുരാവസ്തുരേഖകളുടെ സൃഷ്ടിയിലും പ്രതിഭാവത്തിലും ചെന്നെത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ അറിയുവാനായിട്ടുള്ള അതിനിയന്ത്രിതമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്ന രീതിയെയാണു് പരീക്ഷണാർത്ഥ പുരാവസ്തുഗവേഷണം എന്നു പറയുന്നതു്. അർക്കിയോളജിക്കൽ എപിസ്റ്റമോളജികളെ ശാസ്ത്രീയമായ ത്വരയോടെ വർദ്ധമാനമാക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രോസസ്സ്വലിസത്തിന്റെ യുക്ത്യാനുസൃതമായ പുരോഗമനവീക്ഷണ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പരീക്ഷണാർത്ഥ പുരാവസ്തുഗവേഷണം പ്രാധാന്യം നേടി. പുരാവസ്തുരേഖകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായിട്ടുള്ള അനുമാനരീതികളെ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അതിപ്രധാനമായ ഒരു പങ്കു് പരീക്ഷണങ്ങൾക്കുണ്ടു്.

പരീക്ഷണാർത്ഥ പുരാവസ്തുഗവേഷണം
ആർക്കിയോമെട്രി
ഉത്ഖനനം
സർവ്വെ