സ്വതന്ത്രചിന്താഗതി പിന്തുടർന്നിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഉപരിവർഗ്ഗകുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നിലാണ് റസ്സൽ ജനിച്ചത്. തെക്കുകിഴക്കൻ വെയിൽസിലെ മൺമൗത്ത്ഷയറിലുള്ള ട്രെല്ലെച്ച് ഗ്രാമത്തിലെ ക്ലെഡ്ഡൺ ഹാളായിരുന്നു ജന്മസ്ഥലം. 

അമ്മയുടെ അച്ഛൻ ജോൺ റസ്സൽ എന്ന ഒന്നാം റസ്സൽ പ്രഭു, ബെഡ്‌ഫോർഡിലെ ആറാം ഡ്യൂക്ക് ജോൺ റസ്സലിന്റെ മൂന്നാമത്തെ മകനായിരുന്നു. വിക്ടോറിയാ രാജ്ഞിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, 1840-കളിലും, 1860-കളിലും അദ്ദേഹം ബ്രിട്ടന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. അതിനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുൻപ് റസ്സൽമാർ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പൊതുജീവിതത്തിൽ പ്രാധാന്യം നേടിയിരുന്നു. ട്യൂഡർ രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്തു തന്നെ അവർ പ്രഭു പദവി നേടി. ലിബറൽ കക്ഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രമുഖ കുടുംബങ്ങളിലൊന്നായി അറിയപ്പെട്ട അവർ, പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസങ്ങളിലെല്ലാം പങ്കു വഹിച്ചു. 1536-നും 1340-നും ഇടയ്ക്കു നടന്ന സന്യാസാശ്രമങ്ങളുടെ പിരിച്ചുവിടൽ, 1688-89-ലെ മഹത്തായ വിപ്ലവം, 1832-ലെ മഹാപരിവർത്തന നിയമം എന്നിവയിലെല്ലാം അവർക്കു പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

റസ്സലിന്റെ അമ്മ കാഥറീൻ ലൂയിസാ(1844–1874), ആൽഡർലിയിലെ രണ്ടാം പ്രഭു എഡ്‌വേർഡ് സ്റ്റാൻലിയുടെ മകളും കാർലിസ്ലെയിലെ പ്രഭ്വി റോസലിന്റ് ഹോവാർഡിന്റെ സഹോദരിയുമായിരുന്നു.

റസ്സലിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരായിരുന്നു. അച്ഛൻ ജോൺ റസ്സൽ നിരീശ്വരവാദിയായിരുന്നു. മക്കളുടെ ട്യൂട്ടറായിരുന്ന ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ ജോൺ സ്പാൾഡിങ്ങുമായി ഭാര്യയ്ക്കുണ്ടായിരുന്ന ബന്ധത്തെ അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചു. ജനനനിയന്ത്രണം ലോകാപവാദത്തിന് കാരണമായിരുന്ന അക്കാലത്ത് അവരിരുവരും അതിനെ പിന്തുണച്ചു. ബെർട്രാൻഡിന്റെ തലതൊട്ടപ്പനായിരിക്കാൻ നിരീശ്വരവാദിയായ തത്ത്വചിന്തകൻ ജോൺ സ്ട്യൂവർട്ട് മില്ലിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടതു തന്നെ ജോൺ റസ്സലിന്റെ നിരീശ്വരനിലപാടിന് തെളിവാണ്. റസ്സലിന്റെ ജനനത്തിനടുത്ത വർഷം മിൽ മരിച്ചെങ്കിലും മില്ലിന്റെ രചനകൾ റസ്സലിന്റെ ജീവിതത്തെ കാര്യമായി സ്വാധീനിച്ചു.

കുടുംബം
അന്തിമവർഷങ്ങൾ, മരണം
സ്വയം വിലയിരുത്തൽ
രാഷ്ട്രീയനിലപാടുകൾ