തേഷന്റെ പശ്ചാത്തലത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ ആകെ ആശ്രയിക്കാനുള്ളത് "യവനർക്കുള്ള മറുപടി" (Oratio ad Graecos) എന്ന കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ സാക്ഷ്യമാണ്. റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റേയും പാർത്തിയായുടെയും അതിർത്തിയിൽ ജനിച്ച അസീറിയാക്കാരൻ എന്നു അദ്ദേഹം സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. പുരാവൃത്തത്തിലും, ചരിത്രത്തിലും, കാവ്യത്തിലും മറ്റുമായിരുന്നു തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അന്ത്യോഖ്യവഴി റോമിലെത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന് എബ്രായ ബൈബിൾ വായിച്ചതിനെ തുടന്ന് പേഗൻ മതത്തോടു മടുപ്പു തോന്നി. താമസിയാതെ തേഷൻ, രക്തസാക്ഷി ജസ്റ്റിൻ റോമിൽ നടത്തിയിരുന്ന പാഠശാലയിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായി. ഗുരുവിനെ അദ്ദേഹം "ഏറ്റവും ബഹുമാന്യനായ ജസ്റ്റിൻ" എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ജസ്റ്റിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം വിശ്വാസത്തിലെ തീവ്രതാപസമാർഗ്ഗത്തിലേക്കു തിരിഞ്ഞ തേഷൻ, സഭയിലെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് ക്രമേണ അകന്ന് ക്രി.വ. 172-നടുത്ത് സ്വദേശത്തേക്കു മടങ്ങിയതായി കരുതപ്പെടുന്നു. അസീറിയയിലെ, "യൂക്രേത്തീയർ" എന്ന തീവ്രതാപസ ക്രിസ്തീയവിഭാഗത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ തേഷൻ ആയിരുന്നെന്ന്, സഭാചരിത്രകാരൻ കേസറിയായിലെ യൂസീബിയസും സഭാപിതാവായ ജെറോമും മറ്റും കരുതി. മാസവർജ്ജനവും, സ്വകാര്യസ്വത്തിന്റെ തിരസ്കാരവും കുർബ്ബാനയിൽ വീഞ്ഞിനു പകരം വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നതും മറ്റും ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. അസീറിയായിൽ ക്രി.വ. 185-നടുത്തായിരുന്നു തേഷന്റെ മരണം.

യവനർക്കുള്ള മറുപടി
ദയതെസെറൻ
രചനകൾ
ജീവിതം