ഒരു ചെറിയ മേഖലയിൽ വിഭിന്നങ്ങളായ ഭൂപ്രകൃതിയെ പ്രകടമാക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് ബജ കാലിഫോർണിയ. കാലിഫോർണിയയിലെ തുടർച്ചയായുള്ള മലനിരകളുടെ ശൃംഖല (സ്പാനിഷ് ഭാക്ഷയിൽ കോർഡില്ലെറ എന്നറിയപ്പെടുന്നു) സംസ്ഥാനത്തിൻറെ മദ്ധ്യഭാഗത്തേയ്ക്കു നീളുന്നു. ഇവിടുത്തെ എടുത്തുപറയത്തക്ക പർവ്വതനിരകൾ സിയേറ ഡെ ജ്വാറെസ്, സിയേറ ഡെ സാൻ പെട്രൊ മാർട്ടിർ എന്നിവയാണ്. പിക്കാച്ചോ ഡെൽ ഡിയാബ്ലോയാണ് ഉപദ്വീപിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പർവ്വതനിര. മലനിരകൾക്കിടയിലുള്ള താഴ്‍വരകളിലെ കാലാവസ്ഥ കൃഷിയ്ക്ക് അത്യുത്തമമായ തരത്തിലുള്ളതാണ്. വാല്ലെ ഡെ ഗ്വാഡലൂപ്, വാലെ ഡെ ഒജോസ് നെഗ്രോസ് തുടങ്ങിയ ഇത്തരത്തിലുള്ള താഴ്‍വകളിൽ ഓറഞ്ച്, മുന്തിര എന്നിവ  വിളയുന്നു. ധാതുസമ്പുഷ്ടമായ മലനിരകൾ തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്കു ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയ വരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. അവിടെ പടിഞ്ഞാറൻ മലഞ്ചെരിവിന് വീതി കൂടിവരികയും ബജ കാലിഫോർണിയ സർ അതിർത്തിയിൽ‌  “ലാനോസ് ഡെൽ ബെറെൻഡൊ” സമതലം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിൻറെ തെക്കും മദ്ധ്യഭാഗത്തുമുള്ള മലനിരകളിൽ, സിയേറ ഡെ അസംബ്ലിയ, സിയേറ ഡെ കലാമാജ്യൂ, സിയേറ ഡെ സാൻ ലൂയിസ്, സിയേറ ഡെ സാൻ ബോർജ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

പസഫിക് മഹാസമുദ്രത്തിൽനിന്നുള്ള മിതശീതോഷ്‌ണമായ കാറ്റും പസഫിക് മഹാസമുദ്രത്തിലെ “കാലിഫോർണിയ കറണ്ട്” എന്ന തണുത്ത സമുദ്രജലപ്രവാഹവും വർഷം മുഴുവൻ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരമേഖലയില കാലാവസ്ഥയെ ഹൃദ്യമാക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാലിഫോർണിയ കറണ്ടിനടുത്ത സമീപ്യം കാരണമായി വടക്കുനിന്നുള്ള വൃഷ്ടി കഷ്ടിച്ചുമാത്രമേ അർദ്ധദ്വീപ് പ്രദേശത്ത്  ലഭിക്കുന്നുള്ള. ഇതിനാൽ തെക്കൻ മേഖലകൾ വരണ്ടതാണ്. എൽ റൊസാരിയോ നദിയ്ക്ക് തെക്ക്, സംസ്ഥാനത്തിൻറെ കാലാവസ്ഥ മെഡിറ്ററേനിയൻ ഭൂപ്രകൃതിയിൽനിന്ന് മരുഭൂ കാലാവസ്ഥയായി മാറുന്നു. ഈ മരുഭൂമി സസ്യവൃക്ഷാദികളുടെ പ്രദേശത്തെ വളർച്ചയിൽ  വൈവിധ്യം പ്രകടമാക്കുന്നു. തീരദേശത്തെ സ്ഥിരമായ മൂടൽമഞ്ഞന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം  മാംസളമായ നീരുള്ള സസ്യലതാദികൾ വളരുന്നതിന് യോജിച്ച കാലാവസ്ഥയെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. 

കിഴക്കു വശത്ത് സൊനോറൻ മരുഭൂമി, കാലിഫോർണിയ, സൊനോറ പ്രദേശത്തുകുടി സംസ്ഥാനത്തിലേയ്ക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു. മെക്സിക്കോയിലെ ഏതാനും കൂടിയ താപനിലകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് മെക്സിക്കാലി താഴ്വരയിലോ സമീപപ്രദേശത്തോ ആകുന്നു. കൊളറാഡോ നദിയിൽനിന്നുള്ള ജലസേചനം ഈ മേഖലയെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാർഷികമേഘയുടെ മദ്ധ്യബിന്ദുവാക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തുപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുതിയിൽ 80 ശതമാനവും മെക്സിക്കാലി പട്ടണത്തിനു സമീപമുള്ള സെറോ പ്രീറ്റോ ജിയോതെർമൽ പ്രോവിൻസിൽനിന്നുള്ളതാണ്. കൂടുതലായി വരുന്ന വൈദ്യതി കാലിഫോർണിയയിലേയ്ക്കു കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നു പരുക്കൻ മലനിരകളായ സിയേറ ഡെ ജ്വാറെസ്, സിയേറ ഡെ ലോസ് കുക്കാപ്പാഹ് എന്നിവയ്ക്കിടയിലുള്ളതും സമുദ്രനിരപ്പിനു താഴെയുള്ളതുമായ  ഉപ്പുതടാകം ലഗൂണ സലാഡ മെക്സിക്കാലി പട്ടണത്തിനു സമീപത്താണ്. സമീപകാലത്ത് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ലഗൂണ സലാഡയെ നവീകരിക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. സിയേറ ഡെ ലോസ് കുക്കാപ്പ മലനിരകളിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പർവ്വതം സെറോ ഡെൽ സെന്റിനെല അഥവാ മൌണ്ടി സിഗ്നൽ ആണ്.  ഈ മേഖലയിലും യുമ, അരിസോണ മേഖല എന്നിവിടങ്ങളിലുള്ള തദ്ദേശീയ ഇന്ത്യൻ വംശത്തിന്റെ പേരാണ് കുക്കാപ്പ എന്നത്.

അസംഖ്യം ദ്വീപുകൾ പസഫിക് തീരത്തിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിൻറെ അതിർത്തിയ്ക്കു സമീപം ഏറ്റവും പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്വാഡലൂപെ ദ്വീപ് നീർനായ്ക്കളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്. സംസ്ഥാനത്തിൻറെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുള്ള സെഡ്രോസ് ദ്വീപ് ഗ്രീഷ്മവും വർഷകാലവും തമ്മിൽ നേരിയ വ്യത്യാസമുള്ള കാലാവസ്ഥാ മേഖലയിലാണ് (മാരിടൈം മേഖല). എൻസെനാഡ, ടിജുവാന പട്ടണങ്ങളുടെ തീരത്തുനിന്ന ഏറെ അകലെയാണ് ടോഡോസ് സാന്തോസ് ദ്വീപുകളും കൊറോനാഡോ ദ്വീപുകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.  ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയയിലെ ബജ കാലിഫോർണിയ വശത്തുള്ള എല്ലാ ദ്വീപുകളും മെക്സിക്കാലി മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഉള്പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

ബജ കാലിഫോർണിയയിൽ ലഭിക്കുന്ന ജലസമ്പത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും കൊളറാഡോ നദിയിൽനിന്നാണ്. ചരിത്രപരമായി നദി കോളറോഡോ നദിയുടെ അഴിമുഖത്ത് എത്തിച്ചേരുകയും അവിടെനിന്ന് ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോയിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അമേരിക്കയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലകളിലെ കൂടിയ ജലവിനിയോഗം കാരണത്താൽ ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കെത്തുന്ന ജലത്തിൻറ അളവ് വളരെ കുറവാണ്. ടിജുവാ മെട്രോപോളിറ്റൻ മേഖലയിലയും ജലാവശ്യത്തിനായി ആശ്രയിക്കുന്നത് ടിജുവാന നദിയെയാണ്. ബജ കാലിഫോർണിയയിലെ കൂടുതൽ ഗ്രാമീണമേഖലകളും ജലാവശ്യത്തിന് മുഖ്യമായും കിണറുകളെയും ഏതാനും അണക്കെട്ടുകളേയും ആശ്രയിക്കുന്നു. ടിജുവാന പട്ടണം, സാൻഡിയാഗോ കൌണ്ടിയിസം ഓട്ടെ വാട്ടർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ നിന്ന് ജലം വിലകൊടുത്തു വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. കുടിവെള്ള ക്ഷാമമാണ് സംസ്ഥാനത്തെ അലട്ടുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനവിഷയങ്ങളിലൊന്ന്.    

സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ
ഭൂമിശാസ്ത്രം
പ്രധാനസംഭവവികാസങ്ങൾ
ചരിത്രം