കൊട്ടാരക്കര നഗരസഭ മലമ്പപ്രദേശത്തോടു ചേർന്ന ഒരു ഇടനാടൻ നഗരമാണ്. ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളുടേയും ഉയരം 20 മീറ്ററിനും 80 മീറ്ററിനും ഇടയിലായി കാണപ്പെടുന്നു. 
ഭൂപ്രകൃതി അനുസരിച്ച് നഗരസഭയെ പ്രധാനമായി 6 മേഖലകളായി തരം തിരിക്കാം.

ഇവിടിത്തെ പൊക്കംകൂടിയ സ്ഥലം 100 മീറ്ററിനു മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അമ്പലപ്പുറം ജംഗ്ഷനാണ്. പൊതുവെ മൂന്നുതരം മണ്ണുകളാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. പാറ പൊടിഞ്ഞുണ്ടാകുന്ന ചരൽ കലർന്നമണ്ണ്, ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണ്, എക്കൽ മണ്ണ് മുതലായവ. പാറ പൊടിഞ്ഞുണ്ടാകുന്ന മണ്ണ് റബ്ബർ കൃഷിയ്ക്ക് യോജിച്ചതായതിനാൽ ഇവ വളരെയേറെ വിസ്തൃതി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നീർവാഴ്ച കൂടിയ ലാറ്ററൈറ്റ് മണ്ണ് നഗരസഭയിൽ പൊതുവായി കാണപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഇവ കൂടുതലായും പാർപ്പിട സൗകര്യത്തിനും മിശ്രിത കൃഷിക്കുമായി ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു. താഴ്വരകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന എക്കൽമണ്ണ് കാർഷിക വിളകൾക്ക് വളക്കൂറുള്ളതും നഗരസഭയുടെ മൊത്തം വിസ്തൃതിയിൽ ഗണ്യമായ അളവിൽ കാണപ്പെടുന്നതുമാണ്.
കൊട്ടാരക്കര നഗരസഭയിലെ ഉപരിതല ജലസ്രോതസ്സുകളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായ തോടുകൾ നഗരസഭയുടെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ കൂടിയാണ് ഒഴുകുന്നത്. വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തുള്ള പുലമൺ തോടും തെക്കുഭാഗത്തുള്ള കാലായിക്കുന്ന് തോടും ആയല്ലൂർ , ചെന്തറ, പുളിവിള, കറ്റുവട്ടി തോടുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പടിഞ്ഞാറതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽക്കൂടി ഒഴുകുന്ന മാങ്ങാട് തോടും പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്

ഭൂപ്രകൃതി
നിരുക്തം
തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ആധിപത്യം
വിദ്യാഭ്യാസം