ഇങ്കാസംസ്‌കാരം പരിപുഷ്‌ടമായിരുന്ന കാലത്താണ്‌ സ്‌പെയിൻകാരുടെ അധിനിവേശമുണ്ടായത്‌. എസ്‌മറാൾഡ, മാന്റഹുവാൻ കാവിൽക, പൂണ, കാര, പാൻസാലിയോ തുടങ്ങി തനതായ സംസ്‌കാരവിശേഷങ്ങൾ പുലർത്തിപ്പോന്ന വിഭിന്ന ജനപദങ്ങളുടെ ഫെഡറൽ രീതിയിലുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിലൂടെയാണ്‌ ഇങ്കാസാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്തിരുന്നത്‌. ഓരോ ജനപദവും പ്രത്യേകം തലവന്മാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. കാർഷികപ്രധാനമായ ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു നിലവിലിരുന്നത്‌. കടുംകൃഷി സമ്പ്രദായങ്ങളും ജലസേചനപദ്ധതികളും പ്രാവർത്തികമായിരുന്നു. കൃഷിപ്പണി ഒട്ടുമുക്കാലും സ്‌ത്രീകളാണ്‌ നിർവഹിച്ചുപോന്നത്‌. പുരുഷന്മാർ യോദ്ധാക്കളായിരുന്നു; എന്നാൽ അവർ സമാധാനകാലത്ത്‌ തുണിനെയ്‌ത്ത്‌, ആയുധനിർമ്മാണം, കരകൗശലങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. യുദ്ധതന്ത്രവിശാരദരായിരുന്ന ഇക്കൂട്ടർ കുന്തം, കവണ, ഗദ, പരിഘം തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. ചെമ്പോ കല്ലോ കൊണ്ടാണ്‌ ആയുധങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്‌. ജലഗതാഗതത്തിന്‌ നൗകകൾ ഉപയോഗിച്ചുപോന്നു. തടികൊണ്ടുനിർമിച്ച, ഇലകൾകൊണ്ടുമേഞ്ഞ ഭവനങ്ങളിലാണ്‌ ഇവർ പാർത്തിരുന്നത്‌. മുട്ടുവരെ ഇറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അയഞ്ഞ കുപ്പായമോ, അരപ്പട്ട(പാവാട)യോ അണിഞ്ഞ്‌ അതിനുമുകളിൽ ഉത്തരീയം ധരിക്കുകയായിരുന്നു സാധാരണ വേഷവിധാനം. ഏകഭാര്യാവ്യവസ്ഥ നിലവിലിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രഭുക്കന്മാർക്ക്‌ ബഹുഭാര്യാത്വം അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സമൂഹക്രമത്തിൽ സമ്പത്തിന്റെയും സ്ഥാനമാനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വലിപ്പച്ചെറുപ്പം നിലവിലിരുന്നു. അന്ധവിശ്വാസജടിലമായ പ്രാകൃതമതങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ചുപോന്നു. നരബലി സാധാരണമായിരുന്നു. മന്ത്രചികിത്സ നടത്തിപ്പോന്ന വൈദ്യന്മാർക്കും (ഷാമൻ) പുരോഹിതന്മാർക്കും മാന്യത കല്‌പിച്ചിരുന്നു. ഇങ്കാസാമ്രാജ്യകാലത്ത്‌ കരകൗശലങ്ങളും വാണിജ്യവും ഗണ്യമായി അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു. റോഡുകളും മലമ്പാതകളും നിർമിച്ച്‌ ഗതാഗതസൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി. രോമത്തിനായി "ലാമ'യെ വളർത്തുന്ന പതിവും നിലവിൽവന്നു. കൊക്കോ പാനീയമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതും ഇക്കാലത്താണ്‌. സ്‌പെയിൻകാരുടെ ആക്രമണഫലമായി ഇങ്കാസാമ്രാജ്യം നാമാവശേഷമായി. യൂറോപ്യൻ സംസ്‌കാരത്തിന്റെ അതിപ്രസരത്തെത്തുടർന്ന്‌ ഇങ്കാകളുടെ കരകൗശലങ്ങളും കലാവിദ്യകളും വിസ്‌മൃതങ്ങളായി. സങ്കരസ്വഭാവമുള്ള ഒരു സംസ്‌കാരമാണ്‌ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ളത്‌. കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ദുർഗമവനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ആദിവാസികൾ ഇന്നും അപരിഷ്‌കൃതരായി തുടരുന്നു. സ്വന്തം ആചാരാനുഷ്‌ഠാനങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഇവർ ശ്രദ്ധാലുക്കളാണ്‌. വേട്ടയാടൽ, മത്സ്യബന്ധനം, സ്ഥാനാന്തരകൃഷി എന്നിവയാണ്‌ ഇക്കൂട്ടരുടെ ജീവനോപായങ്ങൾ. ഇക്കൂട്ടർ മരക്കൊമ്പുകളിൽ തട്ടുകൾനിർമിച്ചാണ്‌ പാർപ്പിടസൗകര്യം ഒരുക്കുന്നത്‌. ജലഗതാഗതത്തിന്‌ പ്രത്യേകയിനം നൗകകൾ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. പരിഷ്‌കൃത ജനങ്ങളുമായി ഇണങ്ങുവാൻ കൂട്ടാക്കാത്ത ഇക്കൂട്ടർ ആയുധവിദ്യയിൽ സമർഥരാണ്‌. 

ഭൂപ്രകൃതി
സംസ്‌കാരം
ആധുനികകാലം
ധാതുസമ്പത്ത്‌