തെരുവിലേക്ക് വീണ്ടുമിറങ്ങേണ്ടി വന്ന ഹല്ലാജ് ‘നീ ഞാനും ഞാൻ നീയും” എന്ന സ്‌നേഹത്തിൻറെ അഗാധ ഗർത്തത്തിലേക്ക് മറിഞ്ഞു വീണു. പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം ധ്യാനാത്മകതയിലേക്ക് വഴുതി വീഴുമായിരുന്നു. താൻ ദൈവസന്നിധിയിലായിരുന്നുവെന്നാണ് മൻസൂർ ഈ ധ്യാനാത്മകതയെ വിവരിച്ചിരുന്നത്. ഈ ധ്യാനനിമിഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അനൽഹഖ് എന്ന് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരുന്നു, ഞാനാണ്  പരമമായ സത്യം എന്നാണിതിനർത്ഥം. അനുപമമായ ദാർശനിക ജ്ഞാനത്താൽ അദ്ദേഹം വാക്കുകളും കൊച്ചു കവിതകളുമൊക്കെ ഉരുവിട്ടു കൊണ്ടേയിരുന്നു. ‘സുബ്ഹാനി (ഞാൻ എന്നെ പരിശുദ്ധനാക്കുന്നു)”, ‘ഞാൻ സ്‍നേഹിക്കുന്ന ഞാൻ അവനാണ്... ഞാൻ സ്‍നേഹിക്കുന്ന അവൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്”. ‘എന്റെ ശിരോവസ്ത്രത്തിനുള്ളിൽ ഞാൻ ദൈവത്തെയല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനേയും മൂടിവെച്ചിട്ടില്ല”. ‘ഞാനാണ് സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നവനും ഞാൻ തന്നെ”. ‘ഒരു ശരീരത്തിലുള്ള രണ്ടാത്മാക്കൾ ഞങ്ങൾ, നീ എന്നെ കണ്ടാൽ അവനെ കണ്ടു, അവനെ കണ്ടാൽ എന്നെയും കണ്ടു”. ‘മുന്തിരിവീഞ്ഞ് ശുദ്ധ വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുംപ്രകാരം നിൻറെ ആത്മാവ് എൻറെ ആത്മാവിൽ കലർന്നു, നിന്നെ സ്പർശിക്കുന്ന വസ്തു എന്നെയും സ്പർശിച്ചു, അപ്പോൾ എല്ലാ അവസ്ഥയിലും നീ ഞാനായി മാറി”. 

ഹല്ലാജിന്റെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പദപ്രയോഗങ്ങൾ നിമിത്തം ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നാശത്തിലാവുമോ എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ ന്യായമായും ഭയന്നു.അവരിലെ അലിയ്യുബ്നു ഈസ ഹല്ലാജുമായി സംവാദം നടത്തി. പരസ്പരം തർക്കിക്കുന്നതിനിടയിൽ ‘മൻസൂർ” ഈസയോട് പറഞ്ഞുവത്രേ.. ‘താങ്കൾ നിന്നിടത്ത്‌ തന്നെ നിൽക്കുക കൂടുതലൊന്നും പറയരുത്. അങ്ങനെ പലതും പറഞ്ഞാൽ ഞാൻ താങ്കളെ ഭൂമിയടക്കം മറിച്ചിടും!” അതോടു കൂടി അലിയ്യുബ്നു ഈസ സംവാദം നിർത്തി. 

വിവാദ പരാമർശങ്ങൾ
മക്കയിൽ
അനുകൂല വാദങ്ങൾ
ജീവചരിത്രം