ക്ലിനിക്കൽ ശ്വാസകോശ അണുബാധ സ്കോർ രീതിയിൽ 6 മാനകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ്‌ ന്യുമോണിയ നിർണയിക്കുന്നതെങ്കിലും പനി, ശ്വേതരക്താണുവർദ്ധന അല്ലെങ്കിൽ ശ്വേതാപക്ഷയം, പഴുത്ത ശ്വാസനാളസ്രവം എന്നീ 3 മാനകങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും 2 എണ്ണം ഉണ്ടാവുകയും അതോടൊപ്പം ശ്വാസകോശ എക്സ്റേയിൽ പുതിയതോ പടരുന്നതോ ആയ "പാടുകൾ" കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ കൂടുതൽ ലാബ് പരിശോധനകൾ ചെയ്യും മുൻപേ ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സയാരംഭിക്കാം എന്നാണു പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സമൂഹാർജിത ന്യുമോണിയയിലെന്ന പോലെ ആശുപത്രിജന്യമോ രോഗചികിത്സാർജിതമോ ആയ ന്യുമോണിയകളിലും രോഗാണു ഏതായിരിക്കാം എന്ന സ്ഥിതിവിവര/പശ്ചാത്തല സാധ്യതകളെ കണക്കിലെടുത്തും ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രതിരോധം കാണിക്കുന്ന രോഗാണുക്കൾക്കെതിരേ മുൻ‌കരുതലെടുത്തും ആണ്‌ ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സ നിശ്ചയിക്കേണ്ടത്. ചികിത്സയാരംഭിച്ച് 2, 3 ദിവസങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രതികരണം അനുകൂലമോ പ്രതികൂലമോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ചികിത്സയിൽ വ്യത്യാസം വരുത്താം. ഇതിൽ സഹായിക്കാനായി ശ്വാസനാള സ്രവങ്ങൾ കൾച്ചർ ചെയ്യുകയും ഗ്രാം അഭിരഞ്ജനം വഴി രോഗാണുസം‌വർഗം ഏതെന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കഴിഞ്ഞ 72 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ മാറ്റിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു രോഗിയിൽനിന്നുള്ള ശ്വാസനാള സ്രവം ഗ്രാം അഭിരഞ്ജനം ചെയ്യുമ്പോഴോ കൾച്ചർ ചെയ്യുമ്പോഴോ ബാക്റ്റീരിയകൾ വളരുന്നില്ലെന്നാണെങ്കിൽ വെന്റിലേറ്റർ-സംബന്ധ ന്യുമോണിയയ്ക്ക് സാധ്യത തീരെ കുറവാണെന്നാണർത്ഥം. അങ്ങനെയുള്ളവരിൽ പനിക്കും കഫക്കെട്ടിനും മറ്റ് കാരണങ്ങൾ തേടണം.

രോഗിയിൽ നിന്ന് ശ്വാസനാളാന്തര സ്രവങ്ങൾ (endotracheal aspirates), ശ്വസനികാവായുകോശ ക്ഷാളന സ്രവം (Bronchoalveloar Lavage; BAL), സം‌രക്ഷിത സ്പെസിമൻ ബ്രഷ് (Protected Specimen Brush; PSB) സാമ്പിളുകൾ എന്നിവയിൽ ഒന്നോ അതിലേറെയോ ശേഖരിച്ച് കൾച്ചർ ചെയ്ത് രോഗാണുവിന്റെ ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രതികരണ ശേഷി പരീക്ഷിക്കുന്നത് ആശുപത്രിജന്യന്യുമോണിയയിൽ, വിശേഷിച്ച് വെന്റിലേറ്റർ-സംബന്ധ ന്യുമോണിയയിൽ പ്രധാനമാണ്‌. ഇതിലൂടെ കൂടുതൽ കൃത്യതയാർന്ന ആന്റിബയോട്ടിക് ഉപയോഗിക്കാനും ക്ലിപ്തമായ ദിവസങ്ങളിലേക്ക് മാത്രമായി ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രയോഗം പരിമിതപ്പെടുത്താനും സാധിക്കുന്നു. പല പഠനങ്ങളും കാണിച്ചിട്ടുള്ളത് ഈ രീതിയിലൂടെ രോഗികളുടെ മരണസാധ്യത വളരെയേറെ കുറയ്ക്കാനും കഴിയുമെന്നാണ്‌. 

ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയാബാധിതരെ ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യാർത്ഥം രണ്ട് വിശാലസം‌വർഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട് :

മധ്യനിലവാരത്തിലെ തീവ്രതയുള്ള ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയകളിൽ ചിലത് ബഹു ഔഷധ പ്രതിരോധ രോഗാണുക്കളുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാത്തതാവാറുണ്ട്. ഇത്തരം ന്യുമോണിയകളിൽ ഒന്നിലേറെ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. സിപ്രോഫ്ലോക്സസിൻ, ലീവോഫ്ലോക്സസിൻ, ഇമീപെനെം, മീറോപെനെം, സെഫീപൈം, പൈപ്പെറാസിലിൻ-ടാസോബാക്റ്റം തുടങ്ങിയവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് ഉപയോഗിച്ച് ഫലപ്രദമായി ഇത്തരം ആശുപത്രിജന്യ ന്യുമോണിയകൾ ചികിത്സിക്കാനാവും. ഇത്തരത്തിൽ "ഏക ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സ" കിട്ടേണ്ട രോഗികളിലും പക്ഷേ പരിശോധനാഫലങ്ങൾ പുറത്തുവരും മുൻപുള്ള അവസ്ഥയിൽ മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള രണ്ടാം ചികിത്സാ സം‌വർഗ പട്ടികയിലെ മൂന്ന് ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളടങ്ങിയ സം‌യുക്തം ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. ശേഷം, ശ്വാസനാളസ്രവങ്ങളും ക്ഷാളന ദ്രവങ്ങളുമൊക്കെ കൾച്ചർ ചെയ്ത് ബഹു ഔഷധ പ്രതിരോധം കാണിക്കുന്ന രോഗാണുക്കളില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷം ഏക ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സാ മുറയിലേക്ക് മടങ്ങാം എന്നാണു പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

രോഗപൂർവ്വ നിരൂപണം
CURB-65 സ്കോറിംഗ് രീതി
ആശുപത്രിജന്യവും രോഗചികിത്സാർജ്ജിതവുമായ ന്യുമോണിയ
പരിശോധനകൾ