മാതാപിതാക്കളിലോ സമീപകാല പൂർവികരിലോ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതും പുരാതന പൂർവികരുടെ സവിശേഷതയായിരുന്നതും, പരിണാമ ദശയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതുമായ ഒരു സവിശേഷത ആകസ്മികമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതാണ് അറ്റാവിസം. ഒരു പ്രത്യേക ഘടന ഒരു സ്പീഷീസിൽ നിന്നും അപ്രത്യക്ഷമായ ശേഷവും അതിന്റെ ജനിതക സാദ്ധ്യത എത്രമാത്രം നിലനിർത്തപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ ശക്തമായ തെളിവുകളാണ് അവശിഷ്ടാവയവങ്ങൾ. ഭ്രൂണlത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള വികാസ വ്യതിയാന സാധ്യതയുടെ സൂചനയാണിത്. പൂർവ്വികരിലുണ്ടായിരുന്ന രൂപസവിശേഷതകൾക്ക് കാരണമായ ജീനുകൾ, നിലവിൽ പ്രകടമാകുന്നില്ലങ്കിൽ പോലും, ഒരു ജീവിയുടെ ഡി.എൻ.എയിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതാണ് അറ്റാവിസത്തിന് കാരണം. ഭ്രൂണ വളർച്ചയുടെ ഘട്ടത്തിൽ അപൂർവ്വമായി ഇത്തരം ജീനുകൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാവുകയും, ബന്ധപ്പെട്ട സവിശേ‍ ഘടന ജീവിയിൽ പ്രകടമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അറ്റാവിസത്തിന് ധാരാളം ഉദാഹരണങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.


മനുഷ്യരിൽ
അവശിഷ്ടാവയവങ്ങൾ
അറ്റാവിസം
ജെവവർഗ്ഗീകരണവും വംശവൃക്ഷവും