അരരാത്ത് പർവ്വതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹോളോസീൻ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാലഗണന രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ, വാമൊഴി ചരിത്രം, ചരിത്രരേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഈ വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനം എന്നിവയാണ്. ഇത് അരരാത്ത് പർവ്വതത്തിന്റെ അഗ്നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനങ്ങൾ നടന്നതായി തെളിവുകൾ നൽകുന്നു. ബിസി 2500–2400 ബിസി 550, ഒരുപക്ഷേ എ.ഡി 1450 ലും എ ഡി 1783 ലും എ ഡി 1840 ലും നടന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു. അരരാത്ത് പർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് നിന്ന് സ്ഫോടനാത്മകമായ പൊട്ടിത്തെറികളും പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് പ്രവാഹങ്ങളും ഉണ്ടായതായും അതിൽ കുര-അറാക്സ് സംസ്കാര വാസസ്ഥലമെല്ലാം നശിക്കുകയും മൂടുകയും ബിസി 2500–2400-ൽ നിരവധി മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തതായി പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ബിസി 550-ൽ നിശ്ചയമില്ലാത്ത ഗണ്യമായ പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടായതായും എ ഡി 1450 ലും എ ഡി 1783 ലും ചെറിയ പൊട്ടിത്തെറികൾ ഉണ്ടായേക്കാമെന്ന് വാമൊഴി ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചരിത്രപരവും പുരാവസ്തുപരവുമായ വിവരങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച്, അഗ്നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ശക്തമായ ഭൂകമ്പങ്ങളും എ.ഡി 139, 368, 851–893, എ.ഡി 1319 എന്നിവയിൽ അരരാത്ത് പർവതത്തിന്റെ പ്രദേശത്തും സംഭവിച്ചു.

വിഷ്വൽ ആർട്ടിൽ
സമീപകാല അഗ്നിപർവ്വത, ഭൂകമ്പ പ്രവർത്തനം
കോട്ട് ഓഫ് ആംസ് ഓഫ് അർമേനിയ
ഉയരം