വളരെയധികം പള്ളികൾ ഉള്ള സ്ഥലമാണ് അങ്കമാലി. പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ നിർമ്മിതിയും ഇവയും തമ്മിൽ ധാരാളം സാദൃശ്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. അമ്പലങ്ങളുടെ ശ്രീകോവിലിനു സമാനമായ ഗോപുരങ്ങൾ ഇവയ്ക്കുള്ളതായി കാണാം. ഒരേ തെരുവിൽ തന്നെ മുന്നോ അതിലധികമോ പള്ളികൾ കപ്പേളകൾ എന്നിവ കാണാം. പുരോഹിതന്മാരും അൽമായക്കാരുമൊക്കെയായി ക്രിസ്ത്യൻ ജനങ്ങളുടെ എണ്ണം നാൾക്കു നാൾ വർദ്ധിച്ചു വരികയായിരുന്നു. അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളായ കൊരട്ടി, മലയാറ്റൂർ, മൂഴിക്കുളം, മഞ്ഞപ്ര, കാഞ്ഞൂർ, എന്നിവിടങ്ങളിലും പുരാതനമായ പള്ളികൾ ഉണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളിൽ മറ്റനേകം പള്ളികൾ വെറും നാലു കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. വടക്കേ ചമ്പന്നൂർ, തെക്കേ ചമ്പന്നൂർ, വാപ്പാലശ്ശേരി, ജോസ്പുരം, കവരപ്പറമ്പ്, കരയാമ്പറമ്പ്, കിടങ്ങൂർ, വേങ്ങൂർ, എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ പത്തിലധികം ദേവാലയങ്ങൾ വന്നു.
ക്രിസ്തീയ സഭചരിത്രത്തിൽ ഒട്ടേറെ സംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ ദേവാലയം ക്രി.വ. 450 ലാണ്‌ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. പഴയ പള്ളി പുതുക്കി 2007 ൽ കൂദാശ കർമ്മം നിർ‌വ്വഹിക്കപ്പെട്ടു. തോമാശ്ലീഹ കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്നും മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിലേക്ക്കുള്ള യാത്രാമദ്ധ്യേ ഇറങ്ങി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന അങ്ങാടിക്കടവിനടുത്താണ്‌ ഈ പള്ളി. തോമാശ്ലീഹ പാലയൂരിൽ സ്ഥാപിച്ച ക്രിസ്ത്യൻ സമൂഹങ്ങളിൽ കുടിയേറിയ ഒരു വിഭാഗമാണ്‌ ഈ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കൽദായ രീതിയിൽ ആരാധന ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് ഈ പള്ളി ഗിർ‌വാസീസ് പ്രോത്താസീസ് എന്നിവരുടെ പേരിലാണ്‌ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇവിടത്തെ കൽക്കുരിശ് ഏറെ പഴമയുള്ളതാണ്‌. കേരളത്തിലെ കൽക്കുരിശുകളിൽ ലക്ഷണമൊത്തത് ഇതാണ്‌ എന്ന് പ്രൊ.ജോർജ്ജ് മേനാച്ചേരി പറയുന്നു. സമീപത്തുള്ള തോരണക്കല്ലും കൗതുകമുണർത്തുന്നു.


ഭൂമിശാസ്ത്രം
പതിനെട്ടര ചേരികൾ
ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ
ചരിത്രം