ഉത്തര അത്ലാന്തിക്കിൽ നിന്നുള്ള ലവണത കൂടിയ ജലം തെക്കോട്ടൊഴുകി അന്റാർട്ടിക് നിതലജലവുമായി സന്ധിക്കുന്നതോടെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ഗതിമാറ്റുന്നു. 2,000 മീ. മുതൽ 200 മീ. വരെ ആഴത്തിലുള്ള സമ-ലവണരേഖകൾ (isohalines) ഈ ഊർധ്വമുഖ-ഗതിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അന്റാർട്ടിക് അപസരണമേഖലയിൽ 200 മീ. വരെ ആഴത്തിലുള്ള ഉപരിതലജലത്തെ തപിപ്പിക്കുന്നതിനും കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ഹിമസഞ്ചയത്തെ ദ്രവീകരിക്കുന്നതിനും പെയ്തു വീഴുന്ന മഞ്ഞുകട്ടകളെ ഉരുക്കുന്നതിനും ഈ ഊർധ്വമുഖ പ്രവാഹം പര്യാപ്തമായിരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വടക്കോട്ടു നീങ്ങുന്ന ഈ ജലധാര അന്റാർട്ടിക് ധ്രുവീയ-മുഖത്തിലെത്തി വീണ്ടും താഴുന്നു. വടക്കോട്ടുള്ള ഗതിക്കിടയിൽ തനതായ സവിശേഷതകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട് അടിഞ്ഞു താഴുന്ന ഈ ജലമാണ് അന്റാർട്ടിക് മധ്യതല ജലപിണ്ഡം (Antarctic Intermediate watermass) ആയി മാറുന്നത്.

അന്റാർട്ടിക് മേഖലയിൽ പ്രതലജലത്തിന് നന്നെ താണ താപനില (-1.9°) ആണുള്ളത്. ഗ്രീഷ്മകാലത്തെ മഞ്ഞുരുകൽ മൂലം ലവണതയിലും സാരമായ കുറവുണ്ടാകുന്നു. ഇങ്ങനെ കുറഞ്ഞ താപനിലയിലും ലവണതയിലും വർത്തിക്കുന്ന ജലൌഘത്തെയാണ് അന്റാർട്ടിക് ഉപരിതലജലം (Antarctic surface water) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഉപ-അന്റാർട്ടിക് മേഖലയിലേക്കു കടക്കുമ്പോൾ സൂര്യാതപത്തിന്റെ അളവ്, വർഷപാതം, ബാഷ്പീകരണം എന്നിവയിൽ ഋതുപരമായ വ്യതിയാനങ്ങളുണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഉപരിതല ജലത്തിന്റെ താപനിലയിലും ലവണത്വത്തിലും വലിയ വ്യതിയാനം ഉണ്ടാകുന്നു. ഗ്രീഷ്മത്തിലും ശൈത്യകാലത്തും താപനില 4°-14 °C നിടയിലായി വ്യതിചലിച്ചുകാണുന്നു; ലവണത 33.9-34.9°/00 ആയിരിക്കും. ഗ്രീഷ്മകാലത്ത് ലവണത്വം 33°/00 ആയികുറയുന്നതും അസാധാരണമല്ല. ലവണതയിൽ മേഖലാപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളും ദൃശ്യമാണ്; പസിഫിക് ഭാഗത്ത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞും അത്ലാന്തിക് ഭാഗത്ത് നന്നെ കൂടിയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.

സങ്കീർണ പ്രക്രിയകളിലൂടെ രൂപം കൊള്ളുന്ന അനേകം ജലസഞ്ചയങ്ങളുടെ സമ്മിശ്രണത്തിലൂടെയാണ് അന്റാർട്ടിക് നിതലജലം ഉണ്ടാകുന്നത്. -1.9 °C താപനിലയിലും 34.7-34.9 °C/00 ലവണതയിലും വർത്തിക്കുന്ന നിതലജലം ഭാഗികമായി പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹവുമായി കൂടിക്കലരുന്നു. ഇതിന്റെ പരിണതഫലം പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് 0.3 °C ഊഷ്മാവിലും 34.7 °C/00 ലവണതയിലുമുളള ജലം പസിഫിക്, അത്ലാന്തിക്, ഇന്ത്യൻ എന്നീ മൂന്നു സമുദ്രങ്ങളിലേക്കും ഒഴുകുന്നുവെന്നതാണ്.

ജൈവസമ്പത്ത്
അഭിസരണവും അപസരണവും
അന്റാർട്ടിക് ജലത്തിന്റെ സവിശേഷതകളും ജലപിണ്ഡങ്ങളും
അധസ്തല പ്രകൃതി