രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ കാതലായ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണു സ്വന്തം ശരീരകോശങ്ങളെയും അവയുടെ ഉല്പന്നങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയുകയും ആക്രമിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത്. ജന്തുക്കളിലെ പ്രതിരോധവ്യൂഹ കോശങ്ങളെ “സ്വന്ത”വും “അന്യ”വും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ഇത് ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നത്.

പ്രതിരോധകോശങ്ങൾ സ്വന്തം ശരീരത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അവയുടെ സ്തരോപരിതലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രതിജനക തന്മാത്രകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെയാണ്. ലസികാണുക്കളുൾപ്പടെയുള്ള ശ്വേതരക്താണുക്കളെല്ലാം രക്തചംക്രമണവ്യവസ്ഥയിലൂടെ പലഘട്ടങ്ങളിലായി സഞ്ചരിച്ച് പരിപക്വമാകുന്ന പ്രക്രിയയ്ക്കിടയിൽ പലപ്പോഴായി സ്വശരീരകോശങ്ങളുടെ സ്തരോപരിതല പ്രതിജനക മാംസ്യങ്ങളുമായി ഇടപഴകുന്നു. സ്വന്തകോശങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്ന ശ്വേതരക്താണുക്കളെ അവയുടെ വികസനഘട്ടത്തിലോ പരിപക്വപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തിലോ തന്നെ നശിപ്പിക്കാനും ഒഴിവാക്കാനും ശരീരത്തിനു സംവിധാനമുണ്ട്.

അതേസമയം, ശരീരത്തിലേക്ക് കടന്ന് കയറുകയോ ശരീരകോശങ്ങളെ ആക്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ബാക്റ്റീരിയയും വൈറസുകളും പൂപ്പലുകളും പരാദജീവികളും ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിജനകതന്മാത്രകളെ “അന്യ” വസ്തുക്കളായി തിരിച്ചറിയാനും പ്രതിരോധകോശങ്ങൾക്കു കഴിയണം. ഇങ്ങനെ അന്യവസ്തുക്കളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ മാത്രയിൽ കോശമാധ്യസ്ഥപ്രതിരോധത്തിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളിയും നിയന്താവുമായ സഹായി ടി-ലസികാണുക്കളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും അതുവഴി ബി-ലസികാണുക്കളെയും മറ്റ് ടി-ലസികാണു വിഭാഗങ്ങളെയും സക്രിയമാക്കുകയും വേണം. ഇങ്ങനെ “സ്വന്ത”വും “അന്യ”വും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ ശരീരത്തെ സഹായിക്കുന്ന പ്രക്രിയയിൽ ടി-ലസികാണുക്കളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കോശക്രിയയാണു പ്രതിജനകാവതരണം. 

പ്രതിജനകാവതരണ പ്രക്രിയ
ടി-ലസികാണുവുമായി പ്രതിപ്രവർത്തനം
വർഗ്ഗീകരണം
പശ്ചാത്തലം