റഥർഫോർഡും അനുയായികളും ദ്രവ്യത്തിലൂടെ x-കണങ്ങളെ കടത്തിവിട്ട് അവയുടെ പഥത്തിനുണ്ടാകുന്ന വ്യതിചലനം (deflection) സംബന്ധിച്ച് നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നും ആറ്റത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയൊരു സ്ഥാനത്തായി അതിന്റെ മിക്കവാറും മുഴുവൻ ദ്രവ്യമാന(mass)വും ധനചാർജും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായി വ്യക്തമായി. പെറിൻ ആവിഷ്കരിച്ച ആശയംകൂടി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് 1910-ൽ റഥർഫോർഡ് തന്റെ പ്രസിദ്ധമായ 'ന്യൂക്ളിയർ ആറ്റം മാതൃക' (nuclear atom model) അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതനുസരിച്ച് ആറ്റത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ധനചാർജ് വഹിക്കുന്ന അത്യധികം ഭാരമേറിയ ന്യൂക്ളിയസ്സും അതിനുചുറ്റും ഭ്രമണംചെയ്യുന്ന ഭാരംകുറഞ്ഞ ഇലക്ട്രോണുകളുമാണ്. ഇലക്ട്രോണുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഒരു മൂലകത്തിന്റെ ആറ്റം മറ്റൊന്നിന്റേതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്നു. ക്ളാസ്സിക്കൽ ഭൌതികസിദ്ധാന്തങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ റഥർഫോർഡിന്റെ മാതൃക തൃപ്തികരമായ ഒരു അണുസിദ്ധാന്തത്തിന് രൂപംകൊടുക്കാൻ പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല. വിശേഷിച്ചും ആറ്റത്തിന്റെ സ്ഥായിയായ നിലനില്പിനെയും (stable existence) സ്പെക്ട്ര സ്വഭാവങ്ങളെയും വിശദീകരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ റഥർഫോർഡ് പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ റഥർഫോർഡിന്റെ ന്യൂക്ളിയർ ആറ്റംമാതൃകയെ ക്വാണ്ടം സിദ്ധാന്ത(Quantum theory)ത്തിലെ നിയമങ്ങളുടെ ചട്ടക്കൂട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്ന നീൽസ് ബോർ സ്വീകാര്യമായ ഒരു അണുസിദ്ധാന്തത്തിന് ഇദംപ്രഥമമായി ജൻമം കൊടുത്തു.

ന്യൂക്ളിയർ ആറ്റം മോഡൽ
അണുഭൗതികത്തിലെ ഗവേഷണങ്ങൾ
ബോർ സിദ്ധാന്തം
പുതിയ ആശയങ്ങൾ