ചെർപ്പുളശ്ശേരി പട്ടണത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദർശനം. ചെർപ്പുളശ്ശേരി നഗരസഭ കാര്യാലയം, പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, നിരവധി കടകംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് പണിതിട്ടുള്ളത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിൽ അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. ഉഗ്രമൂർത്തിയായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ ഉഗ്രത കുറയ്ക്കാനാണ് നടയ്ക്കുനേരെ കുളം കുഴിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിച്ചുപോരുന്നു. കുളത്തിനും പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിനുമിടയിൽ അല്പം സ്ഥലമേയുള്ളൂ. ആ സ്ഥലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിലായി കല്യാണമണ്ഡപവും കാണാം. നിത്യേന ഇവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് വിവാഹങ്ങൾ നടന്നുപോരുന്നുണ്ട്. വിവാഹം നടക്കുന്ന അപൂർവ്വം ശാസ്താസന്നിധികളിലൊന്നാണ് ചെർപ്പുളശ്ശേരിയിലേത്. മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ ഗൃഹസ്ഥഭാവത്തിലുള്ള ശാസ്താവായതുകൊണ്ടാണത്രേ ഇത്. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ഇരുനില ഗോപുരം പണിതിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാലപ്പഴക്കം എടുത്തുകാണിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ഗോപുരം. ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദ്രുതഗതിയിൽ നവീകരണം നടന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുകയാണ്. അതിന്റെ ഭാഗമായി ഉടനെത്തന്നെ ഈ ഗോപുരം പൊളിച്ചുമാറ്റാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ഗോപുരത്തിനടുത്ത് ദേവസ്വം ഓഫീസുകൾ കാണാം. മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലുള്ള ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് ചെർപ്പുളശ്ശേരി ദേവസ്വം.

അകത്തുകടന്നാൽ, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും കാണേണ്ടതില്ല. ഇവിടെ മുമ്പൊരു കൊടിമരമുണ്ടായിരുന്നു. തേക്കിൻതടിയിൽ തീർത്ത് ചെമ്പുമേഞ്ഞ ആ കൊടിമരം 2015-ൽ ഇവിടെനിന്ന് എടുത്തുമാറ്റിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പകരം സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാനുള്ള ഏർപ്പാടുകൾ പറഞ്ഞുവരുന്നുണ്ട്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം വലിയ ബലിക്കല്ലുണ്ട്. മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ബലിക്കല്ലുകളെക്കാൾ വലിപ്പം കുറവാണ് ഇതിന്. പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ തറനിരപ്പിൽത്തന്നെയായതുകൊണ്ടാണിത്. വടക്കുഭാഗത്ത് ക്ഷേത്രം വക ഊട്ടുപുരയുണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് നാഗരാജാവിന്റെയും നവഗ്രഹങ്ങളുടെയും ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. നാഗരാജാവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ പതിവുപോലെ മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത തറയിലാണ്. കൂടെ, നാഗയക്ഷിയും മറ്റ് പരിവാരങ്ങളുമുണ്ട്. നവഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. പതിവുപോലെ സൂര്യനെ നടുക്കുനിർത്തി ചുറ്റും മറ്റുള്ളവർ നിൽക്കുന്ന ഭാവത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. സൂര്യന്റെ കിഴക്ക് ശുക്രനും തെക്കുകിഴക്ക് ചന്ദ്രനും തെക്ക് ചൊവ്വയും തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാഹുവും പടിഞ്ഞാറ് ശനിയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് കേതുവും വടക്ക് വ്യാഴവും വടക്കുകിഴക്ക് ബുധനും സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സൂര്യനും ബുധനും ശുക്രനും കിഴക്കോട്ടും ചൊവ്വയും രാഹുവും കേതുവും തെക്കോട്ടും ചന്ദ്രനും ശനിയും പടിഞ്ഞാറോട്ടും വ്യാഴം മാത്രം വടക്കോട്ടും ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ സ്ഥാനവും മേൽക്കൂരയില്ലാത്ത തറയിലാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് വഴിപാട് കൗണ്ടറുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അടയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാട്. കൂടാതെ നീരാജനം, എള്ളുപായസം തുടങ്ങിയവയും വിശേഷമാണ്. ഇതിനടുത്താണ് ശിവനെയും ഗണപതിയെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന കൊച്ചുശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഒരേ പീഠത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ശിവനും പുത്രനായ ഗണപതിയും പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. വളരെ ചെറിയൊരു ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഒരടി മാത്രമേ ഉയരമുള്ളൂ. ഗണപതിവിഗ്രഹം സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെത്തന്നെയാണ്. രണ്ടടി ഉയരം വരും. വിഘ്നേശ്വരപ്രീതിയ്ക്കായി നിത്യേന ഇവിടെ ഗണപതിഹോമവും ശിവന് നിത്യേന ധാരയും പതിവുണ്ട്. 

ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും
ശ്രീകോവിൽ
റഫറൻസ്
ചരിത്രം