ഇത്തരം വൈകല്യങ്ങൾ വ്യക്തിത്വത്തെ ആകെ ബാധിക്കുകയും ചുറ്റുപാടുകളും യാഥാർഥ്യവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് ഉലച്ചിലുണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്കിസോഫ്രീനിയയാണ് ഇത്തരം വൈകല്യങ്ങളിൽ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. സ്കിസോഫ്രീനിയയിൽ സംവേദനം, പ്രത്യക്ഷണം, ചിന്ത, വികാരം, പെരുമാറ്റം എന്നിവയെല്ലാം വികലമാക്കപ്പെടുന്നു. ഡല്യൂഷനുകളും (മിഥ്യാ വിശ്വാസങ്ങൾ) ഹാലുസിനേഷനുകളും (മിഥ്യാദർശനങ്ങൾ, ഇല്ലാത്ത ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രതിഭാസങ്ങൾ) ഈ അവസ്ഥയുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. സ്കിസോഫ്രീനിയ ഉള്ളവരുടെ സംസാരത്തിൽ പരസ്പരബന്ധമില്ലായ്മയും അവ്യക്തതയും അനുഭവപ്പെടുന്നു. സ്കിസോഫ്രീനിയയെ ഡിസ്ഓർഗനൈസ്ഡ് ടൈപ്, പാരനോയിഡ് ടൈപ്, കാറ്ററ്റോണിക് ടൈപ്പ്, റെസിഡ്യൂൽ ടൈപ് തുടങ്ങി വ്യത്യസ്ത തരങ്ങളിലായി വർഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ശാരീരിക കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാനസിക വൈകല്യങ്ങൾ
ശാരീരിക രോഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്ന മാനസിക വൈകല്യങ്ങൾ
വ്യക്തിത്വ വൈകല്യങ്ങൾ
സ്കിസോഫ്രീനിയയും മറ്റു സൈക്കോട്ടിക് വൈകല്യങ്ങളും