തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ സമൃദ്ധമായിരുന്ന മറ്റൊരു ആദിമ അംഗുലേറ്റാ വിഭാഗം. പ്രവർത്തനക്ഷമമായ വിരലുകൾ മൂന്നോ രണ്ടോ ആയി ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ദന്തങ്ങൾ അത്യധികം സവിശേഷവത്കരിക്കപ്പെടുകയും കസ്പുകൾ (cusps) കൂടിച്ചേർന്ന് ലോഫൊഡോണ്ട് (Lophodont) അവസ്ഥ പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളുള്ള ഹിപ്സൊഡോണ്ട് (Hipsodont) അവസ്ഥയും ചിലവ കൈവരിച്ചിരുന്നു. ടൈപ്പോത്തീരിയ (Typotheria), ഹെഗറ്റോത്തീരിയ (Hegatotheria) എന്നിവ മുയലിനോളം വലിപ്പമുള്ള, വേഗത്തിലോടുന്ന മൃഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട ഉപഗോത്രങ്ങളായിരുന്നു. ഉപഗോത്രം ടോക്സോഡോണ്ടയിൽ (Toxodonta) റൈനോസെറസിനോളം വലിപ്പമുള്ള വൻമൃഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

പാലിയോസീൻ-ഇയോസീൻ യുഗങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന നോഷിയോപ്രൊഗോണിയ (Notioprogonia) ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഉപഗോത്രമാണ്. ആർടോസ്റ്റൈലോപ്സ് എന്ന ജീനസ് വ. അമേരിക്കയിലെ ലോവർ ഇയോസീൻ സ്തരങ്ങളിൽനിന്നും, ബന്ധപ്പെട്ട പാലിയോസ്റ്റൈലോപ്സ് മംഗോളിയയിലെ അപ്പർ ഇയോസീൻ സ്തരങ്ങളിൽനിന്നും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസുകൾ ആർടോസ്റ്റൈലോപിഡെ (Arcostilopidae) എന്ന കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവയാണ്. ഇവയുടെ വിപുലമായ വിതരണം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ മാത്രമല്ല, വടക്കേ അമേരിക്ക, ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലും നോഷിയോപ്രൊഗോണിയ സുലഭമായിരുന്നു എന്നാണ്. നോട്ടാംഗുലേറ്റകൾ ആദ്യം പരിണമിച്ചത് തെക്കേ അമേരിക്കയിലാണെങ്കിൽ ഇത്രയും ദൂരസ്ഥലങ്ങളിലെത്തിച്ചേരാൻ അവയ്ക്ക് എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു? നോട്ടാംഗുലേറ്റകൾ ഉടലെടുത്തത് ഏഷ്യയിലായിരുന്നോ?- ഇന്നുള്ള അറിവ് ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കുത്തരം നല്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല.

പൈറോത്തീരിയ
നോട്ടാംഗുലേറ്റ
ആസ്റ്റ്രാപൊത്തീരിയ
ക്സെനംഗുലേറ്റ