രാസവൈദ്യുത സ്വഭാവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അന്തരീക്ഷത്തെ ട്രോപോസ്ഫിയർ, ഓസോണോസ്ഫിയർ, അയോണോസ്ഫിയർ, എക്സോസ്ഫിയർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധമണ്ഡലങ്ങളായി വിഭജിക്കാം. ഏതാണ്ട് 50 കി.മീ. ന് മുകളിലുള്ള മണ്ഡലമാണ് അയോണോസ്ഫിയർ. ഈ മേഖലയിൽ സൂര്യാതപത്തിലെ അൾട്രാവയലറ്റ്, എക്സ്റേ തരംഗങ്ങൾ അന്തരീക്ഷവാതകങ്ങളുടെ തൻമാത്രകളെ അയോണീകരിക്കുന്നു. ഗണ്യമായ വൈദ്യുതചാലകത അയോണോസ്ഫിയറിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. ഏതാണ്ട് 300 കി.മീ. ഉയരത്തോളം ഈ മണ്ഡലം വ്യാപിച്ചുകാണുന്നു.
അയോണോസ്ഫിയറിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഊർധ്വമുഖമായി ചലിക്കുന്ന പരമാണുക്കൾ ശൂന്യാകാശത്തിലേക്കു നിഷ്ക്രമിക്കുവാനുള്ള സാധ്യതകളുണ്ട്. ഇവയിൽ ചിലത് ശൂന്യാകാശത്തിൽ സ്വന്തമായ പരിഭ്രമണപഥങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു മടങ്ങിയെത്തുന്നു. ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്ന ഈ സൂക്ഷ്മ സാറ്റലൈറ്റുകളെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി പഠനം നടത്തിയ ലൈമാൻസ്പിറ്റ്സെർ ഈ മണ്ഡലത്തെ എക്സോസ്ഫിയർ എന്നു വിളിച്ചു (1949). 640 കി.മീ. നും ഉയരെ ഹൈഡ്രജൻ അണുക്കളുടെ ആധിക്യം കാണാം. മണിക്കൂറിൽ 26,875 കി.മീ. ആണ് ഇവയുടെ ഗതിവേഗം. എക്സോസ്ഫിയറിലെ സാധാരണ താപനില 2000 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ആണ്. ഉദ്ദേശം 1,000 കി.മീ. ഉയരത്തോളം ഈ മണ്ഡലം വ്യാപിച്ചുകാണുന്നു.

രാസിക മേഖലീകരണം
പ്രകാശ പ്രതിഭാസങ്ങൾ
ചരിത്രം
ഉപരി മണ്ഡലങ്ങൾ