മതത്തിന്റെ പ്രവാചക ധർമം ഒരു ദ്വിമുഖ പോരാട്ടമാണ്‌. ആന്തരിക തലത്തിൽ സ്വന്തത്തേയും അതിന്റെ മനോവിഗ്രഹങ്ങളേയും ബാഹ്യലോകത്തിൽ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഗ്രഹങ്ങളേയും അത് നേരിടുന്നു. ദൈവത്തോടുള്ള സമ്പൂർണ്ണമായ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ മുന്നിൽ വിഘ്നം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സ്വാർഥതയുടെ താൽപര്യങ്ങളാണ്‌ മനോവിഗ്രഹങ്ങൾ‌. വിശ്വാസത്തിന്റെ പാതയിൽ ദുർബലരാക്കുന്ന, മനുഷ്യർ നടത്തുന്ന മുന്നേറ്റം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന, ഉത്തരവാദിത്തത്തെപ്പറ്റി സം‌ശയം ജനിപ്പിക്കുന്ന, ന്യായവൽക്കരണത്തിലേക്കും രാജിയാവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനക്കസർത്തുകളിലേക്കും നയിക്കുന്ന എന്തും തകർക്കപ്പെടേണ്ട മനോവിഗ്രഹമാണ്‌.

സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഗ്രഹങ്ങൾ അധികാരം, മൂലധനം, പൗരോഹിത്യം എന്നിവയുടെ ശക്തികളാണ്‌. ഇവ പ്രവാചക ധർമത്തെ നേർക്കു നേരെ എതിർക്കുമ്പോൾ അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമില്ല. എന്നാൽ ബഹുദൈവത്വത്തിന്റെ ശക്തികൾ ഏകദൈവത്വത്തിന്റെ വേഷമണിഞ്ഞും വിശ്വാസമഭിനയിച്ചും രം‌ഗപ്രവേശം ചെയ്യുമ്പോൾ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്‌. ബഹുദൈവത്വത്തിന്റെ ഈ പരോക്ഷ ശക്തികളാണ്‌ ശരീഅത്തിയുടെ വീക്ഷണത്തിൽ ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തെ പുറകോട്ടു വലിച്ചതും മതത്തിന്റെ വിമോചനമൂല്യങ്ങളെ കെടുത്തിക്കളഞ്ഞതും.

മനോവിഗ്രഹങ്ങളും സാമൂഹ്യ-രാഷ്ട്രീയ വിഗ്രഹങ്ങളും
ബഹുദൈവവാദികളും നിയമസാധുത്വത്തിന്റെ മതവും
ബഹുദൈവവാദവും സമൂഹവും
ബുദ്ധിജീവികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം