ശോകനാശിനിയ്ക്കു സമീപമുണ്ടായിരുന്ന എഴുവത്തു കുടുംബം എഴുത്തച്ഛനെ സഹായിച്ചു. രാമായണത്തിനും ഭാരതത്തിനും എന്ന പോലെ ഭാഗവതത്തിനും മലയാളഭാഷ്യം നിർമ്മിക്കണമെന്ന തന്റെ ആഗ്രഹം അദ്ദേഹം നടപ്പാക്കാൻ തുടങ്ങി. അതേസമയം സൂര്യനാരായണനും സുഹൃത്ത് കരുണാകരനും, കാട്ടിൽ ഗുരുകുലത്തിനു വേണ്ട ശാലകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ വ്യാപൃതരായി. പലയിടങ്ങളിൽ നിന്നു ശേഖരിച്ചവയും, നാട്ടിൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട രണ്ടു കളരികളിൽ നിന്നും രക്ഷപെടുത്തിയവയും ആയ അമൂല്യഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശാലകളിൽ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഔപചാരികമായി വിളക്കുവയ്ക്കാൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന നല്ലദിവസത്തിനു രണ്ടു രാത്രി മുൻപ് ഗുരുകുലശാലകളും അവയിലെ ഗ്രന്ഥങ്ങളും മുച്ചൂടും കത്തിയമർന്നു. ഇതരഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കൊപ്പം, ഭാഗവതഭാഷ്യത്തിന്റെ ഏറിയഭാഗവും കത്തിനശിച്ചു. ശോകനാശിനി കടന്ന് സാമൂതിരിയുടെ ദേശപരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നെത്തിയ അക്രമികൾ, വൈദികബ്രാഹ്മണരുടെ പ്രേരണയിൽ ചെയ്ത പണിയായിരുന്നു ഇത്.

ഗുരുകുലശാലകളുടെ നാശം എഴുത്തച്ഛൻ തികഞ്ഞ സം‌യമത്തോടെ കൈക്കൊണ്ടു. കത്തിയെരിഞ്ഞ ശാലകൾക്കു പകരം പുതിയവ നിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ ശോകനാശിനിയിലെ ദേശവാസികൾ നിർബ്ബന്ധിച്ചു. വീണ്ടും നിർമ്മിക്കുന്ന ശാലകൾക്ക് പഴയവയുടെ ഗതി വരാതിരിക്കാൻ എഴുത്തച്ഛൻ കണ്ടെത്തിയ വഴി, ഗുരുകുലത്തെ ഒരു ബ്രാഹ്മണഗ്രാമം ആക്കുക എന്നതായിരുന്നു. വിദ്യയുടെമേൽ എല്ലാവർക്കും ഒരേ അവകാശമാണെങ്കിലും വിദ്യാശാലകളുടെ ഉടമസ്ഥർ ബ്രാഹ്മണരാണെന്നു വന്നാൽ, ബ്രഹ്മശാപം ഭയപ്പെടുന്ന സാമൂതിരി അതിനെതിരെ അക്രമം കാട്ടുകയില്ല എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ യുക്തി. എല്ലാവർക്കും വിദ്യ പകർന്നു കൊടുക്കുന്ന ഗുരുകുലത്തിൽ പഠിപ്പിക്കാൻ സന്നദ്ധതയുള്ള വിശാലമനസ്കരായ ബ്രാഹ്മണരെ എഴുത്തച്ഛൻ പലയിടങ്ങളിൽ നിന്നുമായി കണ്ടെത്തി അവിടെ കുടിയിരുത്തി. അങ്ങനെ ശോകനാശിനിയിലെ വിദ്യാപീഠം നിലവിൽ വന്നു.

ചാവേറായ ഉണ്ണി
കുടുംബം
ഉള്ളടക്കം
ശോകനാശിനി