അക്തർ പിയാ എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ പലകൃതികളും രചിച്ചിട്ടുള്ള ഔധിയിലെ നവാബായ വജീദ് അലിഷാ ആയിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രമുഖ ഠുമ്രി രചയിതാവ്. കവിയും ഗായകനും നർത്തകനുമൊക്കെയായ ഇദ്ദേഹം ഭരണനിപുണനല്ലായിരുന്നു. കുതന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് 1856-ൽ ബ്രിട്ടിഷുകാർ ഇദ്ദേഹത്തെ നാട്ടിൽ നിന്നും തുരത്തി. അപ്പോഴെഴുതിയ യാത്രാമൊഴി വജീദ് അലിഷായുടെ അതിപ്രശസ്തമായ ഠുമ്രി രചനയായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഭൈരവി രാഗത്തിൽ 'ബാബുല് മേരാ...' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ആ കൃതിയിലുടനീളം പ്രണയവിരഹങ്ങളുടെ സാന്ദ്രഭാവം തരംഗിതമാകുന്നതു കാണാം. രാംപൂരിലെ ലല്ലൻപിയ, സനദ്പിയ, കാദർപിയ എന്നിവരാണ് മറ്റ് ആദ്യകാല രചയിതാക്കൾ. ലല്ലൻപിയ മധ്യ-ദ്രുത താളങ്ങളുടെ ശോഭയാർന്നതും സനദ്, വാദ്യവൃന്ദത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ് സ്വാംശീകരിച്ചതും കാദർ ഗ്രാമ്യശൈലിയുടെ ചാരുത ആവാഹിച്ചതുമായ രചനകളാണ് നിർവഹിച്ചിട്ടുള്ളത്.

പദങ്ങൾ അർഥസ്ഫുടതയോടെ പ്രയോഗിക്കുക എന്നതാണ് ഠുമ്രിയുടെ ആലാപനശൈലി. അർഥഭാവങ്ങളുടെ വർണങ്ങളെ സമ്മോഹനമായ രൂപഭേദങ്ങളിലൂടെ, പദഭ്രമങ്ങളിലൂടെ, സ്വരസമ്മിളനങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ രീതി 'ബോൽബനാവ' എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിന്റെ സാക്ഷാത്കാരത്തിന് പ്രതിഭയോടൊപ്പം അതിരുകളില്ലാത്ത ഭാവനയും ആവശ്യമാണ്.
ഉത്പത്തി
ഠുമ്രിയിലുപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന രാഗങ്ങൾ
ശൈലീഭേദങ്ങൾ
പ്രധാന രചയിതാക്കൾ