നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് നടതുറന്നുകഴിഞ്ഞാൽ ആദ്യം നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്. തുടർന്ന് അഭിഷേകവും മലർ നിവേദ്യവും നടക്കുന്നു. അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും തുടർന്ന് ഉഷഃശീവേലിയും എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടിപൂജയും നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രമൂലസ്ഥാനമായ ശങ്കരമംഗലത്ത് മനയിലാണ് പന്തീരടിപൂജ നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇത് 'ശങ്കരമംഗലത്ത് പൂജ' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പതിനൊന്നുമണിയോടെ ഉച്ചപ്പൂജയും പതിനൊന്നരയ്ക്ക് ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു.

വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന. തുടർന്ന് ഏഴുമണിയ്ക്ക് നാലാം പൂജയും ഏഴരയ്ക്ക് അഞ്ചാം പൂജയും നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് അത്താഴശീവേലിയും കഴിഞ്ഞ് രാത്രി എട്ടുമണിയ്ക്ക് വീണ്ടും നടയടയ്ക്കുന്നു.

കേരളത്തിലെ മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പഞ്ചരാത്ര സംഹിതയിലെ ദുർവ്വാസാസംഹിതയനുസരിച്ചാണ് ഇവിടെ പൂജകൾ നടക്കുന്നത്. തന്ത്രസമുച്ചയം ഇവിടെ ബാധകമല്ല. പുരുഷനാരായണപൂജയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. അതനുസരിച്ച്, മറ്റ് വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഭഗവാനെ മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിപ്പിയ്ക്കാറില്ല. ആദ്യപൂജയിൽ ബാലനും; രണ്ടാമത്തെ പൂജയിൽ ബ്രഹ്മചാരിയും മൂന്നാമത്തെ പൂജയിൽ ഗൃഹസ്ഥനും നാലാമത്തെ പൂജയിൽ വാനപ്രസ്ഥിയും അവസാന പൂജയിൽ സന്ന്യാസിയുമായി ഭഗവാനെ സങ്കല്പിയ്ക്കുന്നു. വെള്ളയും കാവിയും വസ്ത്രങ്ങളാണ് ഈയവസരങ്ങളിൽ ഭഗവാനെ ധരിപ്പിയ്ക്കുന്നത്. സുദർശനമൂർത്തിയ്ക്ക് അഹിർബുധ്ന്യസംഹിതയനുസരിച്ചാണ് പൂജകൾ നടക്കുന്നത്. നടയടയ്ക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പായി നിത്യേന ഭഗവാന് പള്ളിക്കുറുപ്പുമുണ്ട്. ദേവീസമേതനായാണ് ഭഗവാനെ പള്ളിയുറക്കുന്നത്. ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തിയ ശേഷമാണ് നടതുറക്കുന്നത്. അതിനായി ക്ഷേത്രത്തിൽ പള്ളിയറയുമുണ്ട്. ഇവിടെയും തിരുവഞ്ചിക്കുളത്തും മാത്രമാണ് പള്ളിയറകളുള്ളത്.

ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം തിരുവല്ല കുഴിക്കാട്ട് ഇല്ലക്കാർക്കാണ്. ഇവർ രണ്ടുശാഖകളായി പിരിഞ്ഞാണ് തന്ത്രാധികാരം നിർവ്വഹിയ്ക്കുന്നത്. ആമ്പള്ളി, അന്നങ്കല, കാരക്കാട്, ശ്രീവല്ലി, നെടുമ്പുറത്ത് എന്നീ അഞ്ച് ഇല്ലക്കാരാണ് മേൽശാന്തിമാർ. 50 വയസ്സ് കഴിഞ്ഞ ഗൃഹസ്ഥരായ നമ്പൂതിരിമാരാണ് ഇവിടെ മേൽശാന്തിമാരാകുക. അത് നിർബ്ബന്ധവുമാണ്. പ്രമുഖ കവിയും അദ്ധ്യാപകനുമായ പ്രൊഫ. വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി 1997-ൽ ഇവിടെ മേൽശാന്തിപദം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ശ്രീവല്ലി കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ അദ്ദേഹം മേൽശാന്തിയായിരിയ്ക്കേ ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ലണ്ടനിലേയ്ക്ക് പോയത് വൻ വിവാദമായിരുന്നു. ഇതെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേൽശാന്തിസ്ഥാനം തെറിച്ചു. എന്നാൽ, മൂന്നുമാസങ്ങൾക്കുശേഷം തന്ത്രി തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും മേൽശാന്തിയാക്കി. തുളു ബ്രാഹ്മണരും പത്തിലത്തിൽ പോറ്റിമാരുമാണ് ഇവിടെ കീഴ്ശാന്തിപ്പണി ചെയ്യുന്നത്.

വേദവ്യാസൻ
ചരിത്രം
നിത്യപൂജകളും വഴിപാടുകളും
ശ്രീവല്ലഭസ്വാമി (മഹാവിഷ്ണു)