സൂക്ഷ്മജീവികളെ ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ നമ്മുടെ ജൈവമണ്ഡലം കുറേക്കൂടി ഘനം കുറഞ്ഞതാണെന്നു സങ്കൽപ്പിക്കാം. ജീവിതം അസാദ്ധ്യമായതെന്നു് ഇതുവരെ കരുതിപ്പോന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലെ മൊത്തം സൂക്ഷ്മാണുജീവപിണ്ഡം നാം സാധാരണ പരിഗണിക്കുന്ന ജീവപിണ്ഡത്തേക്കാൾ അധികമാവാം എന്നാണു് ഇപ്പോഴത്തെ നിഗമനങ്ങൾ. ഖരരൂപത്തിലുള്ള ഭൂതലത്തിൽനിന്നും ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ താഴെ മുതൽ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ചുരുങ്ങിയത് 41 കിലോമീറ്ററുകൾ വരെയെങ്കിലും ഉയരം വരെ സൂക്ഷ്മാണുജീവികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടു്. സമുദ്രഗർത്തങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അഗാധമായ മറിയാനാ ഗർത്തത്തിൽപ്പോലും സൂക്ഷ്മാണുജീവികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടു്. ഇവയിൽ ചിലതു് വളരെ താഴ്ന്ന ഊഷ്മാവിലും മറ്റു ചിലതു് 122 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡ് വരെ ഉയർന്നഊഷ്മാവിലും ജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവയാണു്. മർദ്ദസ്നേഹികളായ (Barophilic marine microbes) സമുദ്രസൂക്ഷ്മാണുക്കളെ 10 കി. മീ. ആഴത്തിൽ മറിയാനാ ട്രഞ്ചിന്റെ (Mariana Trench) അഗാധതലങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. (Takamia et al., 1997, in FEMS Microbiology Letters). വായു, ജലം, ഭൗമോപരിതലം എന്നിവയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നവയല്ല സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ. വളർത്തിയെടുക്കാവുന്ന ഊഷ്മസ്നേഹികളായ (Culturable thermophilic microbes) സൂക്ഷ്മാണുക്കളെ സ്വീഡനിൽ ഭൗമാന്തർഭാഗത്തേയ്ക്ക് 5 കി.മീ. വരെ ആഴത്തിൽ 65-75 °C ഊഷ്മനിലയിൽ വസിക്കുന്നതായി പാറകൾ തുരന്ന് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു. (Gold, 1992, and Szewzyk, 1994, both in PNAS).സൂക്ഷ്മാണുക്കളുടെ ജീവനം സാധ്യമായ അറിയപ്പെടുന്ന ഉയർന്ന ഊഷ്മാവ് 122 °C ആണ്. മെഥനോപൈറസ് കാണ്ട്ലേരി വിഭ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട (Methanopyrus kandleri Strain 116)ജീവികളെയാണ് ഈ ഊഷ്മനിലയിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. ആഴങ്ങളിൽ ജീവനം സാധ്യമാക്കുന്നത് ഊഷ്മനിലയാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വിവിധ നിർവ്വചനങ്ങൾ
സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ സ്ഥാനം
പ്രത്യേക ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ
ജൈവമണ്ഡലത്തിന്റെ വ്യാപ്തി