കേരളത്തിലെ കോളനിവാഴ്ചക്കാലത്തു്, ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇവിടുത്തെ ജാതിവ്യവസ്ഥയെ പരമാവധി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഹിന്ദു-മുസ്ലീം സംഘർഷമുണ്ടാക്കി അവ സജീവമായി നിലനിർത്തുക, മേൽജാതിക്കാരെ കീഴ്ജാതിക്കാർക്കെതിരെ ഇളക്കിവിടുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ജനങ്ങളെ ഭിന്നിപ്പിച്ചു ഭരിക്കുക എന്ന തന്ത്രമാണു് അവർ ഭരണം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി സ്വീകരിച്ചത്. ഇത് കേരളത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും മലബാറിൽ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.

ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ജാതിഭേദമില്ലാതെ എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് സമരസമിതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുമതലക്കാരനായ സാമൂതിരിയോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ സാമൂതിരി സമരക്കാരുടെ ഈ ആവശ്യത്തോട് നിഷേധാത്മക നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ഇതിനെ തുടർന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ സത്യാഗ്രഹമിരിക്കാൻ സമരക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്.

പശ്ചാത്തലം
സമര തീരുമാനം
കണ്ടോത്തെ കുറുവടി
സത്യാഗ്രഹസമരം