വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ബുദ്ധമതത്തിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായമാണുള്ളത്. ജീവനെടുക്കാതിരിക്കുക എന്നത് അഞ്ച് അടിസ്ഥാന വിശ്വാസങ്ങളിലൊന്നാണ്. ധർമപാദത്തിലെ പത്താം അദ്ധ്യായം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.

"എല്ലാവർക്കും ശിക്ഷയെ പേടിയുണ്ട്; എല്ലാവർക്കും മരണഭയമുണ്ട്, നിനക്കുള്ളതു പോലെ തന്നെ. അതുകൊണ്ട് കൊല്ലുകയോ, കൊല്ലാൻ കാരണമാവുകയോ ചെയ്യരുത്."

ധർമപാദത്തിലെ അവസാനത്തെ അദ്ധ്യായമായ ഇരുപത്താറാം അദ്ധ്യായത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, "ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും എല്ലാ ജീവികളോടും അക്രമം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവനെ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണൻ എന്ന് വിളിക്കും. അയാൾ കൊല്ലുകയോ മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലാൻ സഹായിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല." പ്രധാനമായും പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ബുദ്ധമതക്കാർ ഈ വാക്യങ്ങൾ വധശിക്ഷയിലേയ്ക്ക് നയിക്കുന്ന എല്ലാ നിയമനടപടികൾക്കും എതിരായ പ്രബോധനമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ വാക്യങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തെപ്പറ്റി ഏകാഭിപ്രായമില്ല. ചരിത്രപരമായി ബുദ്ധമതം രാജ്യത്തിലെ ഔദ്യോഗിക മതമായ രാജ്യങ്ങൾ മിക്കവയും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നവയായിരുന്നു. ജപ്പാനിൽ കുറച്ചു വർഷങ്ങൾ വധശിക്ഷ സാഗ ചക്രവർത്തിക്കുശേഷം നിറുത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം. ജപ്പാനിൽ ഇപ്പോഴും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. അടുത്തകാലത്തായി ചില നിയമ മന്ത്രിമാർ മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള ഉത്തരവിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മതവിശ്വാസം കാരണം വിസമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. ഭൂട്ടാൻ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കിയെങ്കിലും തായ്ലാന്റ് ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുണ്ട്.

ബുദ്ധമതത്തിലെ പല കഥകളും കൊലപാതകികളുടെ പുനരധിവാസത്തെയും മറ്റും പ്രതിപാദിക്കുന്നവയാണ്. അംഗുലീമാലയുടെ കഥ ഉദാഹരണം.

തായ്ലാന്റിലെ ചില സന്യാസിമാർ വധശിക്ഷ നിറുത്തലാക്കണമെന്ന് വാദിക്കുമ്പോൾ ചിലരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അത് കഴിഞ്ഞ ജന്മത്തിലെ പാപങ്ങളുടെ ഫലമായതിനാൽ തുടരുന്നതിൽ കുഴപ്പമില്ല എന്നുമാണ്. 
അശോകന്റെ ശാസനങ്ങളിൽ ജീവനോടുള്ള ബഹുമാനം നിഴലിക്കുന്നുണ്ട്. രാജാവ് മൃഗങ്ങളെ ബലികൊടുക്കുന്നത് നിറുത്തിയതിനാൽ മിക്ക ആൾക്കാരും ആ പാത പിന്തുടർന്നിരുന്നു. അശോകചക്രവർത്തി വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിനു മുൻപുള്ള കാലയളവ്, ജീവൻ തിരികെക്കിട്ടാനപേക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി, അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകാൻ നീട്ടിക്കൊടുത്തിരുന്നു. .

പാലി ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വധശിക്ഷയെക്കുറിച്ച് പല അഭിപ്രായങ്ങളാണുള്ളത്. അക്രമം സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ചാവണമെന്നും അതെപ്പറ്റി ചർച്ചയാവാമെന്നുമാണ് ഒരു പക്ഷം. രാജാവ് കൊടുക്കുന്ന ശിക്ഷകളും യുദ്ധങ്ങളും ചിലപ്പോൾ ന്യായീകരിക്കാവുന്നതാണ്. മറുപക്ഷത്ത് ധർമ്മ (ധർമം) സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറാവുന്നതല്ല. വധശിക്ഷയും യുദ്ധവും മറ്റെന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അക്രമവും ഇതനുസരിച്ച് അനുവദനീയമല്ല.

മനുഷ്യലോകത്ത് ഈ രണ്ടുതരത്തിലുള്ള ധർമങ്ങൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ ഉരസലുകളുണ്ടാവും.

ബുദ്ധമതം
ഹിന്ദുമതം
സൗദി അറേബ്യ, സുഡാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ
മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ