രണ്ടാംഘട്ടമായ അതിഭൌതിക ത്തിൽ ഈശ്വരനിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസം ചില തത്ത്വങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസമായിമാറുന്നു. പ്രപഞ്ചവസ്തുക്കളെക്കാൾ അവയുടെ അന്തഃസത്തയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. അന്തഃസത്ത (Inner reality), സത്ത (Reality), സാരം (Essence), സാമാന്യം (Universal), കാരണം (Cause), ശക്തി (Force) മുതലായ ഇനങ്ങളിലൂടെ പ്രാപഞ്ചികയാഥാർഥ്യത്തെ യുക്തിപരമായി മനസ്സിലാക്കുകയും മനുഷ്യസമുദായത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതിഭൌതികഘട്ടം
സയുക്തികാനുഭവസത്താവാദം
അനുഭവസത്താവാദം
ഈശ്വരാധിഷ്ഠിതഘട്ടം