സിഖ് മതസ്ഥാപകനായ ഗുരു നാനാക് ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ നാൻകാന സാഹിബ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന തൽവണ്ടിയിലാണ്‌ 1469-ൽ ജനിച്ചത് . വളരെക്കാലത്തെ ദേശാടനത്തിന്‌ ശേഷം ഇദ്ദേഹം രാവി നദിയുടെ തീരത്ത് കർത്താർപൂറിൽ ഒരു ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ഇന്ന് ദേറാ ബാബാ നാനക് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സ്വയം രചിച്ച കീർത്തനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു പതിവു പ്രാർത്ഥനാരീതി തന്റെ ശിഷ്യർക്കായി ഇവിടെ ആവിഷ്കരിച്ചു. നാനാകിന്റെ നാനാജാതിമതസ്ഥരായ ശിഷ്യർ ഇവിടുത്തെ ലംഗാർ എന്നു വിളിക്കുന്ന സമൂഹഅടുക്കളയിൽ ഒരുമിച്ച് ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്തു കഴിച്ചു. ഗുരു നാനാക് ഈ ആശ്രമത്തെ ധർമസൽ എന്നാണ്‌ വിളിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് ഇതിനെ ഗുരുദ്വാര എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

1539-ൽ ഗുരു നാനാകിന്റെ മരണത്തിനു മുൻപ് അദ്ദേഹം തന്റെ ശിഷ്യരിൽ ഒരാളായ ലെഹ്നയെ തന്റെ പിന്തുടർച്ചാവകാശിയായി നിയമിച്ചു. ലെഹ്ന, ഗുരു അംഗദ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഗുരു നാനാകിന്റെ വിശ്വാസികൾ അനവധിയായി. ഇതിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും കച്ചവടക്കാർ, കൃഷിക്കാർ, കരകൗശലവിദഗ്ദ്ധർ തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭൂരിഭാഗവും. ഏവരും സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുനിക്ഷേപത്തിലേക്ക് സംഭാവനകൾ നൽകിയിരുന്നു. 

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തോടെ രാംദാസ്‌പൂർ അഥവാ അമൃത്സർ എന്ന പട്ടണം ഹർമന്ദർ സാഹിബ് എന്ന ഗുരുദ്വാരക്ക് ചുറ്റുമായി വികാസം പ്രാപിച്ചു. അമൃത്സർ നഗരം ഏകദേശം ഒരു സ്വയംഭരണപ്രദേശമായി മാറി. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിഖ് സമൂഹം മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിനകത്ത് മറ്റൊരു രാജ്യമായിരുന്നു എന്ന നിലയിലാണ്‌ ചരിത്രകാരന്മാർ വീക്ഷിക്കുന്നത്. മുഗൾ ചക്രവർത്തി ജഹാംഗീർ ഇത് സാമ്രാജ്യത്തിന്‌ ഒരു വൻഭീഷണിയായി കരുതുകയും, 1606-ൽ ഗുരു അർജനെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു.

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യത്തോടെ സിഖ് പ്രസ്ഥാനം രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടു. 1699-ലെ ഖൽസയുടെ സ്ഥാപനത്തോടെയഅണ്‌ ഇത്തരത്തിലൊരു മാറ്റം സിഖ് സമൂഹത്തിൽ വന്നു ചേർന്നത്. സിഖ് സമൂഹം ഇങ്ങനെ ഖൽസ പന്ത് എന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയഘടകമായി പരിണമിച്ചു.
സിഖ് സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായുള്ള ഏകീകരണമാണ്‌ പഞ്ചാബ് എന്ന പ്രാദേശീകരാജ്യത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന്‌ അടിസ്ഥാനമായത്. 1699-ൽ ഖൽസയുടെ സ്ഥാപനത്തിനു മുൻപും പിൻപുമായി രജപുത്രരുമായും മുഗളരുമായും നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾ ഗുരു ഗോബിന്ദ്സിങ് നടത്തി. 1708-ൽ ഗുരു ഗോബിന്ദ് സിങിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ബന്ദ ബഹാദൂറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലും‍ ഖൽസ മുഗൾ ഭരണത്തിനെതിരെ സായുധസമരം നടത്തി. മുഗളരിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രഖ്യാപിച്ച ഇവർ സത്ലജിനും യമുനക്കുമിടക്കുള്ള പ്രദേശത്ത് സ്വന്തം ഭരണസം‌വിധാനം ഏർപ്പെടുത്തി. 1715-ൽ ബന്ദ ബഹാദൂർ പിടിക്കപ്പെടുകയും 1716-ൽ ഇദ്ദേഹത്തെ വധശിക്ഷക്ക് വിധേയനാക്കുകയും ചെയ്തു..

ജഠ് എന്നു വിളിക്കുന്ന സംഘങ്ങളായാണ്‌ സിഖ് സമൂഹം സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് ഈ സംഘങ്ങൾ മിസ്ൽ എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഈ സേനകളെ മൊത്തമായി ദൾ ഖൽസ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. വൈശാഖി, ദീപാവലി തുടങ്ങിയ ആഘോഷവേളകളിൽ ഈ സംഘം അമൃത്സറിൽ ഒത്തുകൂടി ചർച്ചകൾ ചെയ്ത് കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളാറുണ്ടായിരുന്നു. ഈ തീരുമാനങ്ങൾ ഗുരുമത് എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു..

കാർഷികോല്പ്പാദനത്തിന്റെ 20% നികുതിയായി നൽകി കർഷകർക്ക് സം‌രക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്തുന്ന രാഖി എന്ന ഒരു സം‌വിധാനം ഇവർ ഏർപ്പെടുത്തി. സിഖ് സമൂഹത്തിന്റെ ഈ സംഘടനാസം‌വിധാനം ആദ്യകാലങ്ങൾ മുഗൾ ഭരണാധികാരികൾക്കെതിരെയും പിന്നീട് അഹ്മദ്ഷാ അബ്ദാലിക്കെതിരെയും പ്രതിരോധിക്കുന്നതിന്‌ സഹായകരമായി. 

പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിഖ് അധീനപ്രദേശങ്ങൾ സിന്ധൂനദീതടങ്ങൾ മുതൽ യമുന വരെ പരന്നു കിടന്നു. എങ്കിലും ഇവ വിവിധ ഭരണാധികഅരികൾക്ക് കീഴിലായിരുന്നു. 1799-ൽ മഹാരാജ രഞ്ജിത്‌സിങ് ഈ വിഭാഗങ്ങളെ ഏകീകരിച്ച് ലാഹോർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേന്ദ്രീകൃതഭരണം സ്ഥാപിച്ചു.ഷിബിൽ സിംഗ്

ചരിത്രം
അഞ്ചു ക-കൾ
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
ഗുരു ഗ്രന്ഥസാഹിബ്