സൂക്ഷ്മ-ജൈവശാസ്ത്രജ്ഞനായ ചാൾസ് ചേമ്പർലാൻഡ് 1884 ൽ ഒരു ഫിൽട്ടർ കണ്ടുപിടിക്കുകയുണ്ടായി(അത് ഇന്ന് ചേമ്പർലാൻഡ് അഥവാ ചേമ്പർലാൻഡ്-പാസ്റ്റർ ഫിൽട്ടർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു), ബാക്ടീരിയയേക്കാൾ ചെറിയ സുഷിരങ്ങളോട് കൂടിയതായിരുന്നു ഇത്, അതിനാൽ ബാക്ടീരിയയടങ്ങിയ ലായനി ഇതിൽ കൂടി കടത്തിവിട്ട് ലായനിയിൽ നിന്ന് ബാക്ടീരിയയെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കാൻ ഇതിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്‌ കഴിഞ്ഞു. ഇപ്പോൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ടൊബാക്കൊ മൊസൈക് വൈറസുമായി 1892 ൽ റഷ്യൻ ജൈവശാസ്ത്രഞ്ജനായ ദിമിത്രി ഇവാനൊവ്സ്കി ഈ ഫിൽട്ടർ ഉപയോഗിച്ച് പരീക്ഷണത്തിലേർപ്പെടുകയും, രോഗബാധയേറ്റ പുകയിലയുടെ സത്തിനെ ഇതിലൂടെ കടത്തിവിട്ടതിന്‌ ശേഷവും ബാധ നിലനിൽക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ബാക്ടീരിയയിൽ നിന്നുള്ള വിഷമായിരിക്കണം ഇതിന്‌ കാരണം എന്നാണ്‌ അന്നദ്ദേഹം സമർത്ഥിച്ചത്, പക്ഷേ അതിനെ വിശദീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനായില്ല. ഫിൽട്ടറിലൂടെ കടന്ന് പോകുന്ന ഒരു പോഷണ മാധ്യമത്തിന്‌ രോഗബാധ നിലനിർത്തുവാനുള്ള കഴിവുണ്ട് എന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ രോഗങ്ങളുടെ രോഗാണു സിദ്ധാന്തം (germ theory of disease) അനുസരിച്ചുള്ള അനുമാനം. 1899 ൽ ഇതേ പരീക്ഷണം ഡച്ച് സൂക്ഷ്മ-ജൈവശാസ്ത്രജ്ഞനായ മാർട്ടിനസ് ബീജറിക്ക് ആവർത്തിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഇത് രോഗബാധയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന മറ്റൊരു രൂപമാണ്‌ എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു. കോശവിഭജനം വഴി അത് സ്വയം പെരുകുന്നതായി നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്‌ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചെങ്കിലും അതിന്റെ ഘടന മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. അതിനെ അദ്ദേഹം "കൊണ്ടാജിയം വൈവം ഫ്ലൂഡിയം" (ലയിക്കാൻ കഴിവുള്ള രോഗാണു) എന്ന് വിളിക്കുകയും പിന്നീട് വൈറസ് എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. ബീജറിക്ക് വൈറസിന്‌ ദ്രാവക രൂപമാണ്‌ എന്നായിരുന്നു കരുതിയിരുന്നത്, പിന്നീട് വെൻഡെൽ സ്റ്റാൻലിയാണ്‌ ഇത് വ്യക്തമായ ആകൃതിയുള്ളതാണ്‌ എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. അതേ വർഷം (1899) ഫ്രീഡ്രിച്ച് ലിയോഫ്ലെറും ഫ്രോഷും കാലിന്റെയും വായയുടേയും രോഗബാധയെ (അഫ്തോവൈറസ്, aphthovirus) സമാന ഫിൽട്ടറിലൂടെ കടത്തിവിടുകയും ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയിൽ ബാധ നിലനിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു; അതുവഴി അതിന്‌ പെരുകുവാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാകുകയും ചെയ്തു.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ബാക്ടീരിയൊലോജിസ്റ്റായ ഫ്രെഡെറിക്ക് വോർട്ട് (Frederick Twort) ബാക്ടീരിയകളെ വൈറസ് ബാധിക്കുമെന്ന് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി, ഇങ്ങനെയുള്ളവയെ ബാക്ടീരിയീഫെയ്ജസ് എന്നാണ്‌ വിളിക്കുന്നത്. അതുപോലെ അഗറിൽ വളരുന്ന ബാക്ടീരിയകളോടൊപ്പം വൈറസിനെ ചേർത്താൽ ബാക്ടീരിയകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മേഖലകൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ഫ്രഞ്ച്-കനേഡിയൻ സൂക്ഷ്മ-ജൈവശാസ്ത്രഞ്ജനായ ഫെലിക്സ് ഡി'ഹെരെല്ലെ വിവരിക്കുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹം വൈറസുകളുടെ സാന്ദ്രമായ ലായനി സൂക്ഷ്മമായി വേർതിരിച്ചെടുത്തു, ഇതിൽ മുഴുവൻ ബക്ടീരിയകളും നശിപ്പിക്കപ്പെടാതെ അവ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആവർത്തിച്ചുള്ള ഭാഗങ്ങളാണുള്ളതെന്നും തെളിയുകയുണ്ടായി. സാന്ദ്രതാ ഘടകങ്ങളുടെയും ഇത്തരം മേഖലകളുടെ എണ്ണത്തിന്റെയും ഗുണനഫലം അവയിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വൈറസുകളുടെ എണ്ണം മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനെ സഹായിച്ചു.

ചരിത്രം
മൈക്രോബയോളജി
ശബ്ദോൽപ്പത്തി
ഉൽപ്പ‌ത്തി