ചരിത്രവിവരങ്ങൾ വച്ചുനോക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യർ ആദികാലങ്ങളിൽ ഓരോ സമൂഹമായി ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്നും മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നതായി കാണാം. അന്ന് യാത്രാസൌകര്യം ഒരു പ്രശ്നമായിരുന്നില്ല. ഓരോ സംഘവും ഓരോ സ്ഥലത്ത് സ്ഥിരവാസം തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് പരസ്പരസമ്പർക്കത്തിന്റെയും സാധനവിനിമയത്തിന്റെയും ആവശ്യം മനസ്സിലാക്കിയത്. വൻതോതിൽ സാധനങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യേണ്ടിവന്നപ്പോൾ ആ പ്രക്രിയയിൽ മനുഷ്യപ്രയത്നം ലഘൂകരിക്കാനുള്ള മാർഗവും ആരാഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഒരാൾക്ക് തലയിൽ ചുമക്കാവുന്നതിൽ കൂടുതൽ ഭാരം, വലിച്ചുകൊണ്ടു പോകുവാൻ സാധിക്കും. അതുതന്നെ ഉരുൾതടികളുടെ മീതെവച്ചാകുമ്പോൾ പ്രയത്നം വളരെ കുറയുന്നു. ഉരുൾതടിയിൽനിന്ന് വണ്ടിച്ചക്രം എന്ന ആശയം രൂപംകൊണ്ടു. അങ്ങനെ വാഹനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ രൂപം നിലവിൽവന്നു. വളർത്തുമൃഗങ്ങളെയും ഇക്കാര്യത്തിന് ക്രമേണ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി. കാള, കുതിര, ഒട്ടകം, ആന, പട്ടി എന്നീ മൃഗങ്ങൾ ഭാരംവഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതിന് മനുഷ്യനെ സഹായിച്ചു. ഓരോ സ്ഥലത്തെയും സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസൃതമായാണ് മൃഗങ്ങളുടെ സേവനം വിനിയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. കാളകളെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും വണ്ടിവലിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചുവന്നിരുന്നു. കുതിരകളിൽ ചിലയിനങ്ങളെ ഭാരം വലിക്കുന്നതിനും മറ്റു ചിലതിനെ ആളുകളുടെ സഞ്ചാരത്തിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഭാരോദ്വഹനത്തിന് ആനകളെ നിയോഗിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയിൽ മാത്രമാണ്. അത്യുഷ്ണപ്രദേശങ്ങളിൽ ആളുകളെയും വസ്തുക്കളെയും ഒട്ടകങ്ങളാണ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത്. വലിയ ഭാരംവഹിച്ച് വളരെ ദൂരം, വെള്ളം കുടിക്കാതെ, സഞ്ചരിക്കാൻ ഒട്ടകത്തിനു കഴിയുന്നു. ഉത്തരധ്രുവപ്രദേശങ്ങളിൽ ഉറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന മഞ്ഞുകട്ടിയുടെ മീതെ സ്ലെഡ്ജ് (Sledge) എന്ന ചെറുവാഹനത്തിൽ ആളുകളെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് അവിടത്തെ റെയിൻഡീയർ എന്ന ഒരുതരം നായ് ആണ്. വാഹനഗതാഗതത്തിൽ വേണ്ടത്ര പുരോഗതി പ്രാപിച്ചിട്ടില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ മൃഗങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഗതാഗതം ഇപ്പോഴും തുടരുന്നു.

വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഭാരംകുറഞ്ഞ തടികളിൽ ഇരുന്നു തുഴഞ്ഞാണ് മനുഷ്യൻ ആദ്യമായി തോടുകളും ചെറുപുഴകളും കടക്കാൻ പഠിച്ചത്. ഭാരം കുറഞ്ഞ രണ്ടോ മൂന്നോ തടികൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ചങ്ങാടം (Raft) ആക്കി ഒന്നിലധികം ആളുകൾക്ക് കയറിപ്പോകാനും തടികളുടെ അകം തുരന്ന് വള്ള (Canoe)ത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാക്കി സഞ്ചരിക്കാനും അവൻ ക്രമേണ വശമാക്കി. നിവർത്തിക്കെട്ടിയ പായിൽ കാറ്റിന്റെ ശക്തി ആവാഹിച്ച് ആ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് വള്ളം മുന്നോട്ടു നീക്കാൻ സഹായിച്ചത് ജലമാർഗഗതാഗതത്തിൽ ഒരു സുപ്രധാന കാൽവൈപായിരുന്നു. വിസ്തൃതമായ ജലാശയങ്ങൾ തരണംചെയ്യാൻ കാറ്റിന്റെ ശക്തിമാത്രംകൊണ്ടു കഴിഞ്ഞു. ആവിയന്ത്രങ്ങൾ പ്രചാരത്തിൽ വരുന്നതുവരെ സമുദ്രഗതാഗതത്തിന് പായ്കപ്പലുകൾ (Sailing vessels) ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും അപൂർവമായി അവ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.

മൃഗങ്ങൾ വലിക്കുന്ന വണ്ടികൾ കരമാർഗ്ഗമായും,ചെറുതരം തോണികളും പായ്കപ്പലുകളും ജലമാർഗ്ഗമായും ഉള്ള ഗതാഗതത്തിനവലംബമായി വളരെക്കാലം നിലനിന്നു. ക്രയവിക്രയാവശ്യങ്ങൾക്കായി വലിയ സാർഥവാഹകസംഘങ്ങൾ ഒരു രാജ്യത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്കു പോകുന്നതിനും ആക്രമണത്തിനും അധിനിവേശത്തിനും സേനാസന്നാഹങ്ങളോടുകൂടി മറ്റു രാജ്യങ്ങളിൽ കടക്കുന്നതിനും ഈ വിധത്തിലുള്ള വാഹനസൌകര്യങ്ങൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. എങ്കിലും അവ വിപുലമായ തോതിലും വിദഗ്ദ്ധമായ രീതിയിലും ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്നു കാണാം. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി ആളുകളുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിലേക്ക് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ സ്റ്റേജ്കോച്ച് (Stage Coach) സമ്പ്രദായം ആരംഭിച്ചു. കുതിരവണ്ടികളാണ് ഇതിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാന പട്ടണങ്ങളെ തമ്മിൽ യോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ യാത്രാസമ്പ്രദായം വളരെ വേഗം പുരോഗമിച്ചു. നിശ്ചിത സമയത്തു പുറപ്പെടാനും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തെത്താനും സ്റ്റേജ് കോച്ചുകൾ സഹായകമായി. വഴിയിൽ ആഹാരത്തിനും വിശ്രമത്തിനും സൌകര്യപ്രദമായ താവളങ്ങൾ - സത്രങ്ങൾ (Inns) - നിലവിൽവന്നു. പ്രഭുക്കൻമാരുടെ ഉടമയിൽ നടന്നുവന്ന ഈ യാത്രാസമ്പ്രദായം വളരെക്കാലം നീണ്ടുനിന്നു. തപാൽ ഉരുപ്പടികൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും സ്റ്റേജ് കോച്ചുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

പലവക വാഹനങ്ങൾ
ചരിത്രം
ട്രാമും ട്രോളിയും
ഗതാഗതം കേരളത്തിൽ