1933 ൽ തന്റെ ഉപന്യാസങ്ങൾ ആധുനിക ലോക സാഹിത്യം എന്ന പേരിൽ നസ്രുൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 1928 നും 1935 നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ നസ്രുൾ ഏതാണ്ട് 800 ഗാനങ്ങൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി, അതിൽ 600 ക്ലാസ്സിക്കൽ രാഗങ്ങളായിരുന്നു, നൂറെണ്ണത്തോളം നാടോടി ഗാനങ്ങളായിരുന്നു. ബാവുൽ ഗാനങ്ങളും, മറ്റനേകം നാടോടി ഗാനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചുണ്ട്. കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടിയുളള ഗാനങ്ങളും നസ്രുൾ രചിച്ചിരുന്നു. നാടക-സിനിമാ സംഗീത രംഗത്തേക്കും നസ്രുൾ പതുക്കെ പ്രവേശിച്ചു. ടാഗോറിന്റെ നോവലിന്റെ ആസ്പദമാക്കി ഇറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനം നസ്രുളിന്റേതായിരുന്നു. 1939 ൽ സച്ചിൻ സെൻ ഗുപ്ത സംവിധാനം ചെയ്ത സിറാജ്-ഉദ്-ദൗള എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്തത് നസ്രുൾ ആയിരുന്നു. 1939 ൽ നസ്രുൾ കൽക്കട്ട റേഡിയോയിൽ ഉദ്യോഗം സ്വീകരിച്ചു. കൽക്കട്ട റേഡിയോയുടെ സംഗീത വിഭാഗത്തിൽ നിർമ്മാണത്തിന്റേയും, പ്രക്ഷേപണത്തിന്റേയും തലവനായിട്ടായിരുന്നു നിയമനം.

1939 ൽ ഭാര്യ പ്രമീളാ ദേവി, ഗുരുതരമായ രോഗം ബാധിച്ച് കാലുകൾ തളർന്നു കിടപ്പിലായി. ഭാര്യയുടെ ചികിത്സക്കു വേണ്ടി, താൻ ഗ്രാമഫോൺ കമ്പനിക്കു വേണ്ടി എഴുതിയ കൃതികളും, മറ്റു സാഹിത്യരചനകളും 400 രൂപക്കു അദ്ദേഹം പണയം വെച്ചു. ബംഗാളി രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രമുഖനായിരുന്ന ഫസൽ-ഉൾ-ഹഖ് തുടങ്ങിയ നബയുഗ് എന്ന പത്രത്തിൽ മുഖ്യ പത്രാധിപരായി കാസിം 1940 ൽ ജോലിക്കു ചേർന്നു. രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ മരണം കാസിമിനെ വല്ലാതെ പിടിച്ചുലച്ചു. ടാഗോറിന്റെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്ന് കാസിം അദ്ദേഹത്തിനോടുള്ള ആദരസൂചകമായി രണ്ടു ഗാനങ്ങൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിൽ രബിഹര എന്ന ഗാനം ഓൾ ഇന്ത്യാ റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്നു.

അധികം വൈകാതെ നസ്രുൾ കടുത്ത രോഗബാധിതനായി. തന്റെ രോഗം കണക്കിലെടുക്കാതെ പ്രമീളാ ദേവി കാസിമിനെ ശുശ്രൂഷിച്ചിരുന്നു. കടുത്ത രോഗപീഡമൂലെ കാസിമിന് വിഷാദരോഗം പിടിപെടുകയും, 1942 ൽ ഒരു മാനസികരോഗാലയത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1952 ൽ റാഞ്ചിയിലുള്ള ഒരു മാനസികരോഗാശുപത്രിയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ മാറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധകരും, സുഹൃത്തുക്കളും കയ്യഴിഞ്ഞു സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായിരുന്ന ശ്യാമപ്രസാദ് മുഖർജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കാസിമിന്റേയും ഭാര്യയുടേയും ചികിത്സാ സഹായത്തിനു വേണ്ടി, കാസിം ട്രീറ്റ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. സൊസൈറ്റിയുടെ സഹായത്താൽ കാസിമും, പ്രമീളയും ലണ്ടനിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് വിയന്നയിലേക്കും ചികിത്സക്കായി പോയി. തലച്ചോറീലെ നാഡീകോശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന പിക്സ് ഡിസീസ് എന്ന രോഗത്തിനടിപ്പെട്ടിരിക്കുയാണ് കാസിമെന്നും, ചികിത്സ കൊണ്ട് പുരോഗതിയുണ്ടാവില്ലെന്നും ഡോക്ടർമാർ അറിയിച്ചതിനെതുടർന്ന് രണ്ടുപേരും ഇന്ത്യയിലേക്കു തന്നെ മടങ്ങി. 1962 ജൂൺ 30 ന് പ്രമീളാ ദേവി അന്തരിച്ചു.

അവസാന കാലഘട്ടം
വിമത കവി
വിപ്ലവകാരി
മതം