എക്കൈനോഡേർമുകളുടെ അടിസ്ഥാനപരമായ സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. പഞ്ച-ആരീയ സമ്മിതി (five rayed symmetry), ആന്തരീക കാൽസ്യ-അസ്ഥിവ്യവസ്ഥ, സവിശേഷ ജലസം‌‌വഹനീ വ്യൂഹം (water vascular system), ദ്വിപാർശ സമ്മിതിയുള്ള ഒരു മുക്തപ്ലവി (free swimming) പ്ലവിയായ ലാർ‌‌വ. ഈ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ എക്കൈനൊഡെർമാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാന സവിശേഷതകളായി കണക്കാക്കാമെങ്കിലും വിവിധ വർഗങ്ങളിൽ അല്പവ്യതിയാനങ്ങളും ദൃശ്യമാണ്. ചില സ്പീഷീസുകളിൽ ലാർ‌‌വാഘട്ടം കാണാറില്ല. ഇവയുടെ വലിയ അണ്ഡങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ് ലാർ‌‌വാഘട്ടം കൂടാതെ തന്നെ വളർച്ച പൂർത്തിയാക്കുന്നു. അതുപോലെതന്നെ ചില സ്പീഷീസുകളിൽ പഞ്ച-ആരീയ സമ്മിതിക്കുമേൽ ഒരു ദ്വിതീയ ദ്വിപാർശ സമ്മിതി അധ്യാരോപിതാവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ചില കടൽ അർച്ചീനുകൾ, കടൽ വെള്ളരികൾ എന്നിവയിൽ ഈ അവസ്ഥ പ്രകടിതമാണ്. ചില കടൽ‌‌വെള്ളരികളിൽ കാത്സ്യമയ അസ്ഥിവ്യൂഹവും കാണാറില്ല.

പൂർണവളർച്ചയെത്തിയ എക്കിനോഡേർമുകൾ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലാണ് കഴിഞ്ഞുകൂടുന്നത്. ചില കടൽ‌‌വെള്ളരികൾ നീന്തിനടക്കാറുണ്ട്. അപൂർ‌‌വം ചില സ്പീഷീസുകൾ ജലോപരിതലത്തിൽ ഒഴുകി നടക്കുന്നവയായും ഉണ്ട്. ശരീരാകൃതിയുടെ കാര്യത്തിൽ എക്കിനോഡേർമുകൾ വൈവിദ്ധ്യം പുലർത്തുന്നു; ഒന്നോ രണ്ടോ സെന്റി മീറ്റർ നീളമുള്ളവ മുതൽ 60 സെന്റി മീറ്റർ വരെ വളരുന്നവ (കടൽ വെള്ളരികൾ) ഇക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. ചില വലിയ നക്ഷത്ര മത്സ്യങ്ങൾ 60 സെന്റി മീറ്റർ വ്യാസം‌‌വരെ എത്താറുണ്ട്.

പൊതുസ്വഭാവങ്ങൾ
നാഡീവ്യൂഹം
ചലനം
ഉപഫൈലം