പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവിച്ച ഒരു കവിതാരൂപമാണ് സോണറ്റ്. ഡിവൈൻ കോമഡിയുടെ കർത്താവായ ഡാന്റേ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ സോണറ്റുകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇറ്റലിയിൽ ഈ കവിതാരൂപത്തിന് ജനപ്രീതിനേടിക്കൊടുത്തവരിൽ പ്രധാനി പ്രഖ്യാതകവി പെട്രാർക്ക് ആയിരുന്നു. അകന്നും അപ്രാപ്യയായും ഇരുന്ന പ്രേമഭാജനത്തെ ആരാധനാപൂർവം സംബോധനചെയ്യുന്ന മട്ടിലുള്ള പ്രേമകവിതകളായിരുന്നു പെട്രാർക്കിന്റെ ഗീതകങ്ങളിൽ മിക്കവയും. എട്ടുവരികളുള്ള ഒന്നാം ഖണ്ഡവും ആറുവരികളുള്ള രണ്ടാം ഖണ്ഡവും ചേർന്ന് പതിനാലു വരികളായിരുന്നു ആ ഗീതകങ്ങൾക്ക്. മിക്കപ്പോഴും ആദ്യഖണ്ഡത്തിൽ ഒരു സമസ്യയോ, പ്രശ്നസാഹചര്യമോ സൃഷ്ടിച്ച് രണ്ടാം ഖണ്ഡത്തിൽ അത് പരിഹരിക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്. ഗീതകങ്ങളുടെ വിഷയത്തിലും ഘടനയിലും പെട്രാർക്ക് സൃഷ്ടിച്ച വഴക്കങ്ങൾ ഇറ്റാലിയൻ ഗീതകങ്ങൾക്ക് പൊതുവേ മാതൃകയായി. ഗീതകങ്ങളുടെ ഈ രീതി പെട്രാർക്കൻ രീതി എന്നറിയപ്പെട്ടു.
ഇംഗ്ലീഷിൽ സോണറ്റ് രൂപം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് പതിനാറാം നൂറ്റണ്ടിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ തോമസ് വയാറ്റും തുടർന്ന് ഹെൻട്രി ഹൊവാർഡും ആയിരുന്നു. വരികളുടെ എണ്ണം പതിനാലായി നിലനിർത്തിയെങ്കിലും, ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ ഗീതകങ്ങളുടെ ഘടനയിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. നാലുവരികൾ വീതമുള്ള മൂന്നു ഖണ്ഡങ്ങളും ഒടുവിൽ ഒരു ഈരടിയും ചേർന്നവയായിരുന്നു അവരുടെ ഗീതകങ്ങൾ. ഈ രീതി ഷേക്സ്പിയറും പിന്തുടർന്നു. ഈ മട്ടിലെഴുതിയ ഗീതകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായവ ഷേക്സ്പിയറുടേതായതിനാൽ ഗീതകങ്ങളുടെ ഈ രീതി ഷേക്സ്പീരിയൻ രീതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. തന്റെ ഗീതകങ്ങളിൽ ഷേക്സ്പിയർ ഉപയോഗിച്ചത് അയാംബിക് പഞ്ചവൃത്തം (Iambic Pentameter) ആണ്. 145-ആം ഗീതകം ഇതിനൊരപവാദമാണ്. 

പ്രേമം
ശ്യാമതരുണി
സോണറ്റുകൾ: സ്വഭാവം, ചരിത്രം
തരുണൻ