ഗാഡ്ഗിൽ, കസ്തൂരിരംഗൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ ചൂടേറിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്കും ചർച്ചകൾക്കും കാരണമായി. ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ട് ദീർഘനാളായിട്ടും വനം-പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിക്കാഞ്ഞതും പിന്നീട് വിവരാവകാശ നിയമത്തിലൂടെ റിപ്പോർട് പുറത്ത് കൊണ്ടുവരേണ്ടി വന്നതും വിവാദങ്ങൾക്കു തിരികൊളുത്തി. 

റിപ്പോർട്ടുകൾ നടപ്പാക്കിയാൽ ഭൂമിവിലയിൽ വൻമാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുമെന്നും വാദം വന്നു. ഭൂമിവില്പന അനുവദിച്ചാൽ തന്നെ അത്തരം ഭൂമിയുടെ വില ഇടിയുകയും വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പ ലഭിക്കുന്നത് അടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾ പ്രശനത്തിലാവുകയും ചെയ്യും എന്ന അഭിപ്രായമായിരുന്നു ഈ വാദത്തിനു പിന്നിൽ. പൊതുഭൂമി സ്വകാര്യവത്കരിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന ഗാഡ്ഗിൽസമിതിനിർദ്ദേശം ഭൂപുനർവിതരണത്തിന്റെ യുക്തിക്കെതിരാണന്നും അതുകോണ്ട് അത് ഭൂരഹിതരുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന് എതിരാണെന്നും ഇതിന്റെ കൂടെ വാദിക്കപ്പെട്ടു. 
പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാം എന്ന് ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിച്ചത് റിപ്പോർട്ട് അംഗീകരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് നടക്കേണ്ടതാണ് എന്നും വാദിക്കപ്പെട്ടു. ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടിനെ പോലെ തന്നെ 
കസ്തൂരിരംഗൻ റിപ്പോർട്ടും മലയോര കർഷകരെ പരോക്ഷത്തിൽ കുടിയിറക്കാൻ സമ്മർദത്തിലാക്കും എന്ന് ദീപിക ദിനപത്രം തന്റെ മുഖപ്രസംഗത്തിൽ പറഞ്ഞു. ഗാഡ്ഗിൽ സമിതിയിൽ "പരിസ്ഥിതി മൗലികവാദികൾ" മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നും ഇടുക്കി പോലെയുള്ള ജില്ലകളിൽ കർഷകരോട് കൂടിയാലോചനകളൊന്നും തന്നെ സമിതി നടത്തിയില്ല എന്ന തർക്കമായിരുന്നു മറ്റൊന്ന്. അതേപോലെ കസ്‌തൂരിരംഗൻ റിപ്പോർട്ട് നിർദ്ദേശിക്കുന്നതു പ്രകാരം കേരളത്തിലെ 123 വില്ലേജുകൾ പരിസ്ഥിതിലോല മേഖലയാക്കിയാൽ അത് ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടിനെക്കാൾ അപകടമായിരിക്കും എന്നും ഈ തർക്കത്തിന്റെ ഭാഗമായി.റിപ്പോർട്ടുകൾ നടപ്പാക്കിയാൽ ആശുപത്രികൾ, പാൽ സംസ്കരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, അറവുശാലകൾ എന്നീ റെഡ് കാറ്റഗറി വ്യവസായങ്ങൾ നിരോധിക്കപ്പെടുകയും ഭക്ഷ്യ-പച്ചക്കറി സംസ്കരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, മാലിന്യ സംസ്കരണം കാപ്പി സംസ്കരണം, പൾപ്പിങ്, ഹോട്ടലുകൾ തുടങ്ങിയ ഓറഞ്ച് കാറ്റഗറി വ്യവസായങ്ങൾ കർശന നിയന്ത്രണത്തിലാവുകയും ചെയ്യും എന്നുള്ളത് റിപ്പോർട്ടുകളുടെ കർഷകവിരുദ്ധ നിലപാട് കാണിക്കുന്നു എന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെട്ടു. റിപ്പോർട്ടുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനെതിരെ സർക്കാരിന് ശക്‌തമായ താക്കീത് നൽകി ഇടുക്കി രൂപത കുർബാനമധ്യേ ഇടയലേഖനം വായിച്ചു. കര്ഷകര്ക്കെതിരെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ വിശ്വാസികൾ ഒന്നിക്കണമെന്നും ഇടയലേഖനം പറഞ്ഞു. 

ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടിനെതിരായി കേരളത്തിലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി സർക്കാർ ഉന്നയിച്ച വിയോജിപ്പുകൾ ഇവയായായിരുന്നു: (1) മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭൂമിശാസ്ത്രം കണക്കിലെടുക്കാതെയാണ് അവസാനത്തെ രണ്ടും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പരിസ്ഥതിലോല മേഖലകൾ സമിതി നിർണ്ണയിച്ചത്. (2) നില­വി­ലുള്ള നിയ­മ­ങ്ങ­ളാൽതന്നെ പശ്ചിമഘട്ടം പരി­പാ­ലി­ക്ക­പ്പെ­ടു­ന്നു­ണ്ട്. പാന­ലിന്റെ നിർദ്ദേ­ശാ­നു­സ­രണം പുതിയ നിയ­ന്ത്ര­ണ­ങ്ങൾ അടി­ച്ചേൽപ്പി­ക്കേണ്ട ആവ­ശ്യം അതു­കൊണ്ടുതന്നെ ഉണ്ടാ­കു­ന്നി­ല്ല. (3)"മൊത്തം ഡാറ്റ പരി­ശോ­ധി­ക്കാനോ പ്രണോബ് സെൻ കമ്മിറ്റി നിർദ്ദേ­ശിച്ച മുഴു­വൻ മാന­ദ­ണ്ഡ­ങ്ങളും ഉൾക്കൊ­ള്ളാനോ പാന­ലിന് സമ­യ­ക്കു­റവു മൂലം കഴി­ഞ്ഞി­ല്ലെന്നും (ബോക്‌സ്: നാല്, സെക്ഷൻ 9.1, പേജ് 18) അതി­രു­ക­ളുടെ കാര്യ­ത്തിൽ അവ­ധാ­ന­ത­യോ­ടെ­യുള്ള പരിശോധനയ്ക്ക് വേണ്ടത്ര സമയം കിട്ടാ­ത്ത­തി­നാൽ തങ്ങൾ നിർദ്ദേ­ശിച്ച അതി­രു­ക­ളിൽ പശ്ചി­മ­ഘട്ട ഇക്കോ­ളജി അതോ­റിറ്റി വീണ്ടും ശ്രദ്ധ­ചെ­ലു­ത്തേണ്ട­തു­ണ്ടെന്നും (പേ­ജ് ഏഴ്) പാനൽ സമ്മ­തി­ക്കു­ന്നു". (4) പശ്ചി­മ­ഘട്ട പരി­സ്ഥിതി അതോറിറ്റി വന്നാൽ ഏതു നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങളെ മറികടക്കാൻ ശ്രമിക്കും. (5) "ESZ 1-ൽ വരുന്നു എന്ന­തി­നാൽ ഈ പദ്ധ­തിക്ക് പാനൽ ശുപാർശ ചെയ്യു­ന്നി­ല്ല. എന്നാൽ, വെറും 61.80 ഹെക്ടർ സ്ഥലത്തെ മര­ങ്ങൾ മാത്രമേ പദ്ധതി വന്നാൽ നീക്കം ചെയ്യേ­ണ്ട­തു­ള്ളൂ." 

റിപ്പോർട്ട് ജങ്ങൾക്കിടയിൽ ചർച്ചചെയ്യാനും സംശയങ്ങൾ മാറ്റാനും സർക്കാരുകൾ മുൻകൈ എടുക്കുന്നില്ല എന്നും ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത് പോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ സജീവരെങ്കിലും കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ നേതാക്കൾ പോലും പരിസ്ഥിതിവിരുദ്ധ നിലപാടെടുക്കുന്ന എന്നും മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കസ്തൂരിരംഗൻ സമിതി റിപ്പോർട്ട് സമ്പന്നർക്കും ആഗോളീകരണത്തിനും കൂട്ട് നിൽക്കുന്നു എന്നും നിയമരഹിത, തൊഴിൽരഹിത വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്നും ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ കസ്തൂരിരംഗന് തുറന്ന കത്തെഴുതി. കസ്തൂരിരംഗൻ റിപ്പോർട്ടിൽ പാരിസ്ഥിതിക ദുർബലത കണ്ടെത്താൻ ചുരുക്കം ചില മാനദണ്ഡങ്ങളേ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളൂ എന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഗാഡ്ഗിൽ സമിതിയിലെ അംഗമായ വി. എസ്. വിജയൻ റിപ്പോർട്ടിൽ കർഷകവിരുദ്ധമായി ഒന്നുമില്ലെന്നും മറിച്ച് ജൈവകൃഷി ചെയ്യണമെന്നും അതിനായി സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകണമെന്നുമാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഗാഡ്ഗിൽ സമിതി നിർദ്ദേശിച്ച ഗ്രാമസഭകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പരിസ്ഥിതിലോല മേഖലകളുടെ അതിർത്തികൾ നിശ്ചയിക്കുന്ന പ്രക്രിയ കസ്റ്ററിരംഗൻ കമ്മിറ്റി "അട്ടിമറിച്ചു" എന്ന തർക്കവും ഉയർന്നു വന്നു. കാർഷിക അഭിവൃദ്ധിക്ക് പരിസ്ഥതി നൽകുന്ന സംരക്ഷണം ആവശ്യമാണെന്നും കർഷകരുടെ ആശങ്കകൾക്ക് മറുപടിയായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെട്ടു. അതേപൊലെ, വികേന്ദ്രീകൃത പ്രക്രിയയിലൂടെ ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ വികസനവഹനശേഷി, അല്ലെങ്കിൽ carrying capacity, മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ട് വികസനം നടപ്പിലാക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ ഉള്ളതെന്നും വാദിക്കപ്പെട്ടു. ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ വിളകൾ നിരോധിക്കുന്നതും ജൈവകൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും കേർളസർക്കരിന്റെ നടപ്പുനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ട് അതിൽ ഊന്നുകമാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിമർശങ്ങൾക്ക് പ്രതികരണം വന്നു.

വിവാദങ്ങൾ
കസ്തൂരിരംഗൻ സമിതി റിപ്പോർട്ട്
പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ അതിരുകൾ
വികസനം