ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവകാലത്തായിരുന്നു ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ ആദ്യമായി കേട്ടുതുടങ്ങിയത്. 1793-ലെ ഫ്രഞ്ചു ദേശീയ കൺവെൻഷ(National Convention)നിൽ ഈ പദ്ധതിയെപ്പറ്റിയുള്ള വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ നടന്നുവെങ്കിലും ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ എതിർപ്പുമൂലം അതു നടപ്പാകാതെപോയി. പിന്നീട് 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജോൺ സ്റ്റുവർട്ട് മിൽ (1806-73), തോമസ് ഹെയർ തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകൻമാർ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിനുവേണ്ടി വാദിക്കുകയും, യഥാർഥ ജനായത്ത ഭരണസമ്പ്രദായത്തിന് അതെത്രത്തോളം അത്യന്താപേക്ഷിതവും അഭിലഷണീയവുമായിരിക്കുമെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്തു; മാത്രമല്ല, അതു നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി അവർ ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കയും ചെയ്തിരുന്നു. മില്ലിന്റെ ആശയങ്ങൾകൂടി ഉൾ​ക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് 1851-ൽ തോമസ് ഹെയർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ഇലക്ഷൻ ഓഫ് റെപ്രസെന്റേറ്റിവ്സ് "എന്ന കൃതിയിലാണ് ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിന്റെ പ്രായോഗികഘടകവും 'ഹെയർ പദ്ധതി'യെന്നറിയപ്പെടുന്നതുമായ 'കൈമാറ്റം' ചെയ്യാവുന്ന ഒറ്റവോട്ടു സമ്പ്രദായം (Single Transferable Vote System) ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇത് ആദ്യമായി നടപ്പിലാക്കിയത് ഡെൻമാർക്കിലായിരുന്നു (1855). അവിടത്തെ മന്ത്രി കാറൽ ആൻഡ്രേയുടെ ശ്രമഫലമായി നടപ്പാക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ഇതിന് ആൻഡ്രേപദ്ധതി (Andrae System) എന്നും പേരുണ്ട്. പില്ക്കാലത്ത് ബ്രിട്ടനിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു പരിഷ്കരണ സംഘം യു.എസ്സിലെ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ ലീഗ് തുടങ്ങിയ സംഘടനകളും മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളിലെ ഗവൺമെന്റുകളും ഈ പദ്ധതിക്കു പ്രചാരവും പ്രോത്സാഹനവും നല്കി.

ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യം നടപ്പാക്കുന്നതിൽ പല രീതികളും ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നവ തോമസ് ഹെയറിന്റെ 'കൈമാറ്റം ചെയ്യാവുന്ന ഒറ്റവോട്ടു സമ്പ്രദായവും, ലിസ്റ്റ് പദ്ധതിയുമാണ്. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇതു രണ്ടിന്റെയും പ്രത്യേക സ്വഭാവങ്ങളെ കൂട്ടിയിണക്കിയുള്ള ഒരു സമ്പ്രദായമാണ് നിലവിലുള്ളത്.

പ്രാധാന്യം
നടപടിക്രമം
ലിസ്റ്റ് പദ്ധതി
ചരിത്രം