പൂർ‌‌വ യൂറോപ്പു സമതലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഉക്രയിൻ. ശരാശരി ഉയരം 175 മീറ്റർ. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അതിർതിക്കു സമീപം കാർപേത്തിയൻ, ക്രീമിയൻ എന്നീ പർ‌‌വതങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നിംനോന്നതങ്ങളായ ഉന്നത തടങ്ങൾ കാണാം. ഈ പ്രദേശം മൊത്തം വിസ്തീർണത്തിന്റെ 5% മാത്രമേ വരൂ. പൊതുവേ സമതല ഭാഗങ്ങൾ ആണെങ്കിലും ഭൂപ്രകൃതി ഒരുപോലെയല്ല. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറരികുമുതൽ തെക്കു കിഴക്കേയറ്റം വരെ കുന്നുകളുടെ ഒരു ശൃംഖല കാണാം. നിപ്പർ, യൂസ്നീബൂഗ് എന്നീ നദികൾക്കിടയ്ക്കുള്ള പ്രദേശം പൊതുവേ ക്രമേണ ചരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന പീഠസമതലമാണ് (നിപ്പർ പീഠപ്രദേശം). ഈ ഭാഗത്ത് നിരവധി നദീജന്യ താഴ്വരകളും അഗാധ ചുരങ്ങളും ഉണ്ട്; 325 മീറ്ററോളം താഴ്ചയുള്ള കിടങ്ങുകൾ ഇവയിൽ പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറുനിന്നും ഈ പീഠഭൂമിയിലേക്കു തുളഞ്ഞുകയറുന്ന മട്ടിൽ കിടക്കുന്ന വോളിൻ പോഡോൾ കുന്നുകൾ (472 മീ.) നെടുനാളായുള്ള അപരദനം മൂലം ഉണ്ടായിട്ടുള്ള സങ്കീർണമായ ഭൂരൂപങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇടതുപാർശ്വത്തിൽ നിപ്പർപീഠ പ്രദേശത്തിന്റെ അതിര്, റിപബ്ലിക്കിന്റെ വ. കി. ഭാഗത്തായുള്ള ഡൊണെറ്റ്സ് മലനിരകളാണ്; മധ്യ-റഷ്യാ പീഠഭൂമിയുടെ ശാഖയാണിവ.

റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വടക്കതിര് പൊതുവേ ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളാണ്; പീപ്പറ്റ്ചതുപ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭാഗത്ത് ധാരാളം നദികൾ ഒഴുകുന്നു. മധ്യ ഉക്രെയിൻ നീപ്പർ നദീതടവും ആ നദിയുടെ ആവാഹക്ഷേത്രമായ താഴ്വര പ്രദേശവുമാണ്. പടിഞ്ഞാറുനിന്നും കിഴക്കോട്ടു ക്രമേണ ചരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന മട്ടിലാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ കിടപ്പ്. ഈ താഴ്വരപ്രദേശം ക്രിമിയൻ സമതലത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് കാർപേത്തിയൻ സാനുക്കളിലും ടീസാനദീവ്യൂഹത്തിന്റെ തടപ്രദേശമായ സമതലം കാണാം. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറരിക് കാർപേത്തിയൻ പങ്‌‌തിയിൽ‌‌പെട്ട സമാന്തരനിരകളാണ്. 610 മുതൽ 1980 വരെ മീറ്റർ ഉയരമുള്ളവയാണിവ. ഉക്രെയിനിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശം കാർപേത്തിയൻ നിർകളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹവേല (2061 മീറ്റർ) കൊടുമുടിയാണ്. ക്രിമിയൻ മലനിരകൾ പൊതുവെ ഉയരം കുറ്ഞ്ഞവയാണ്. മൂന്നു സമാന്തര നിരകളായാണ് ഇവയുടെ കിടപ്പ്. ഇവയ്ക്കിടയിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടങ്ങളായ താഴ്വരകളുമുണ്ട്. കരിങ്കടൽ, അസോവ് കടൽ എന്നിവയുടെ ഓരങ്ങൾ പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞവയും വിസ്തൃതി കുറഞ്ഞവയുമാണ്.

ഭൂപ്രകൃതി
മത്സ്യബന്ധനം
ധാതുസമ്പത്ത്
ജന്തുജാലം