ഏറെ പുരാതനമായതും പഴഞ്ചൻ എന്ന് തോന്നിക്കുന്നതുമായ ഈ രോഗനിർണ്ണയ സംവിധാനം ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പാഠങ്ങളിൽ ഒന്നായി തുടരുന്നു. പ്രാഥമിക ജീവലക്ഷണങ്ങളിൽ (primary vital signs) ഒന്നാണ് പൾസ് നിരക്ക്. ആധുനിക വൈദ്യത്തിന്റെ പിതാവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രീക്ക് ഭിഷഗ്വരനായ ഗേലൻ ആയിരിക്കാം ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെപ്പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തിയ ആദ്യ വൈദ്യൻ

ഹൃദയസ്പന്ദനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മർദ്ദതരംഗങ്ങൾ(Pressure waves ) ധമനീഭിത്തികളെ ചലിപ്പിക്കുന്നതാണ് പൾസ് ആയി കേൾക്കുകയോ, കാണുകയോ, സ്പർശിച്ചറിയുകയൊ ചെയ്യുന്നത്.

ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ എണ്ണവും നാഡിമിടിപ്പിന്റെ എണ്ണവും വ്യത്യാസപ്പെടുന്ന സന്ദർഭങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. അത്തരത്തിൽ  സംഭവിക്കുന്നത് ചില ഹൃദ്രോഗാവസ്ഥകൾ സംശയിക്കാൻ കാരണമാവുന്നു. Atrial fibrillation അത്തരത്തിലുള്ള ഒരവസ്ഥയാണ്.

ധമനികളിലേക്ക് നേരിയ കുഴലുകൾ (catheter) കടത്തി അവയെ transducer, oscillosope തുടങ്ങിയ ഇലക്ട്രോണിക്ക് ഉപകരണങ്ങിലേക്ക് ഘടിപ്പിച്ച് പൾസിന്റെ അതിസങ്കീർണ്ണതകൾ നിർണ്ണയിക്കുന്ന രീതി 1970 കൾ മുതൽ നിലനില്ക്കുന്നു. ആധുനിക ഐ.സി.യു (Intensive care unit)വിൽ ഇവ സാധാരണമാണ്.

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം
സ്പന്ദന നിരക്ക്
താളം (Rhythm)
പൾസിന്റെ സ്വഭാവ സവിശേഷതകൾ