സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ ഒട്ടനേകം ശ്രദ്ധേയമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തിയ എന്നാൽ ഉമർ ഖാളി ചരിത്രത്തിൽ കൂടുതൽ അറിയപ്പെട്ടത് ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പോരാളി എന്ന നിലയിലാണ്. വൈജ്ഞാനികമേഖലയിൽ ഉന്നതമായ മാറ്റങ്ങൾ തീർത്ത അദ്ദേഹം അധിനിവേശക്കാരായ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ വിപ്ലവം നയിച്ചു .യാത്രകളിലൂടെയും എഴുത്തുകളിലൂടെയും വൈദേശികാധിപത്യത്തിനെതിരെ ജനങ്ങളെ ബോധവല്ക്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ് രാജിനെതിരെ വിപ്ലവത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി ഗവർമെണ്ട് നിരോധിക്കുകയുണ്ടായി . ആത്മീയ ഗുരുവായിരുന്ന മമ്പുറം സയ്യിദ് അലവിയുമൊത്തായിരുന്നു ഉമർ ഖാസിയുടെ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലധികവും. ആത്മീയ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന ടിപ്പു സുൽത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടത് ഉമർ ഖാസിയുടെ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധതയ്ക്കു കാരണമായി പറയുന്നുണ്ട്. ഒരു സാമൂഹിക വിപ്ലവകാരി എന്ന രീതിയിൽ ഉമർ ഖാസി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത് തൻറെ നികുതിനിഷേധ നിലപാടിലൂടെയായിരുന്നു. ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെതിരെ നികുതി നിഷേധം ഒരു സമര മുറയായി ആദ്യം സ്വീകരിച്ചത് ഉമർ ഖാളിയാണ്. 

അധിനിവേശ സർക്കാരിന് നികുതി അടക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ചാവക്കാട് നിബു സായിപ് ഉമർ ഖാളിയെ ജയിലിലടച്ചു. എന്നാൽ താഴ് തുറക്കാത്ത രീതിയിൽ അത്ഭുതകരമായി അദ്ദേഹം ജയിലിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടു. കോടഞ്ചേരി പള്ളിയിലാണ് പിന്നീടദ്ദേഹത്തെ കണ്ടത്. വിസ്മയകരമായ ഈ രക്ഷപ്പെടൽ ആത്മീയ പുരോഹിതനായ ഉമർ ഖാളിയുടെ അത്ഭുതദൃഷ്ടാന്തമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 

മലബാർ ജില്ല കളക്ടർ മെക്ലിൻ അറസ്റ്റു പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ തന്നെയും തേടി പോലീസ് വീട് വളഞ്ഞ വാർത്തയറിഞ്ഞ ഉമർ ഖാളി കോഴിക്കോട് ഹജൂർ കച്ചേരിയിൽ ഹാജരായി നിലപാട് ബോധിപ്പിച്ചു. അനുഭാവപൂർണ്ണം കളക്ടർ നികുതി അടക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ഖാളി വിസമ്മതിച്ചു. സർക്കാരിനെതിരെ യുദ്ധം നയിച്ചുവെന്ന കേസ് ചുമത്തി 1819 ഡിസംബർ 18 ന് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലടച്ചു. ജയിലിലേക്കുള്ള വഴിമദ്ധ്യേ പോലീസുദ്യോഗസ്ഥരെ തടഞ്ഞ നാട്ടുകാരെ അദ്ദേഹം സമാധാനപ്പെടുത്തി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു "എന്റെ മുസ്ലിം അമുസ്ലിം സഹോദരന്മാരേ, നാമെല്ലാം ദൈവദാസന്മാരാണ്. ഇസ്ലാം സമാധാനത്തെ കാംക്ഷിക്കുന്ന ഒരു മതമാണ്. നിങ്ങൾ എന്റെ പേരിൽ ലഹളക്കും അക്രമത്തിനും മുതിരരുത്. ജയിൽ വാസം അനുഗ്രഹമാണ്’’ 

ജയിലിൽ വെച്ച് ആത്മീയ ഗുരുവായ മമ്പുറം തങ്ങൾക്ക് ഉമർ ഖാളി അയച്ച കാവ്യ സന്ദേശവും അതിന് മമ്പുറം തങ്ങൾ നൽകിയ മറുപടിയും ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമാണ്.

കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധത
നികുതി നിഷേധ സമരം
കൂടുതൽ വായനക്ക്
ഗുരു ശിഷ്യ വലയം