മദ്ധ്യ ഏഷ്യയുടെ കിഴക്കൻഭാഗത്തു നിന്നും (ചൈനീസ് തുർക്കെസ്ഥാൻ, താരിം ബേസിൻ, ഇന്യാങ്ങ്) വളരെ വിലപിടിപ്പുള്ള ബുദ്ധ കലാരൂപങ്ങൾ (ഗുഹകളിൽ നിന്നും ചുവർ ചിത്രങ്ങൾ, ക്യാനവാസിലെ ചിത്രങ്ങൾ, ശിലാരൂപങ്ങൾ, ആരാധനാ സാമഗ്രികൾ) കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇവയിലൊക്കെ ഇന്ത്യയുടേയും ഹെലനെസ്റ്റിക്ക് സമ്പ്രദായങ്ങളുടേയും സ്വധീനത കാര്യമായി കാണുവാൻ സാധിക്കും. ഗാന്ധാര സ്വധീനതയുള്ളതായ സെറിന്ത്യൻ കലാരൂപങ്ങളും, ഗാന്ധാരി ലിപിയായ കർസോത്തിയിലുള്ള വേദവാക്യങ്ങളും കണ്ടെടുക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
മദ്ധ്യ ഏഷ്യക്കാർ ബുദ്ധമതം കിഴക്കോട് വ്യാപിപ്പിക്കുവാൻ വളരെ കാര്യമായി ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബുദ്ധ വചനങ്ങൾ ചൈനീസ് ഭാഷയിലേക്ക് ആദ്യം വിവരത്തനം ചെയ്തവർ പാർത്തിയൻ ആയ (Ch: Anxi) ആൻ ഷിഗോ (c. 148 CE) അല്ലെങ്കിൽ ആൻ ഹുസാൻ, യെഷിക്കാരനായ കുഷാൻ ലോകാകേമ(c. 178 CE), സീ ക്യൂയൻ, സി യാ‍വോ, സോഗ്ദിയനായ (Ch: SuTe/粟特) കാങ്ങ് സേങ്ങ്കാ എന്നിവരാണ്. ആദ്യ വിവർത്തനക്കാരിൽ ‍മുപ്പത്തിമൂന്ന് വിവർത്തനക്കരുടെ പേരുകൾ കണ്ടെടുത്തിട്ടുണ്ട്, മിക്കവരും മദ്ധ്യഏഷ്യയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.

താരിം ബേസിനിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത ചുവർചിത്രമെഴുത്ത് പ്രകാരം, മദ്ധ്യ കിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ ബുദ്ധ സന്യാസികൾ പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ശക്തമായ വ്യവഹാരങ്ങൾ നടത്തിപ്പോന്നിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ചൈനയുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ കാര്യമായ സ്വാധീനം ഇവയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. 

താരിം തീരപ്രദേശങ്ങൾ
ഏഷ്യയിൽ ആദ്യകാലത്തുണ്ടായ പ്രചാരം
ഥേർവാദ നവോത്ഥാനം (ക്രിസ്തുവർഷം പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ)
രണ്ട് നാലാം ബുദ്ധ സഭകൾ