1839-ൽ രഞ്ജിത് സിങ് മരണമടഞ്ഞതിനുശേഷം സാമ്രാജ്യത്തിൽ അധികാരവടംവലി രൂക്ഷമായി. രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ മക്കൾ, സഭാംഗങ്ങളിൽ ചിലർ, രണ്ട് റാണിമാർ, ഖൽസ സൈന്യം എന്നിവയായിരുന്നു ഈ വടംവലിയിലെ പ്രധാനകക്ഷികൾ. അലസനും അഴിമതിക്കാരനുമായിരുന്ന മൂത്തമകൻ ഖഡക് സിങ്, അദ്ദേഹം മാത്രമാണ് രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ ആദ്യഭാര്യയിലെ ന്യായപ്രകാരമുള്ള ഒരേയൊരു പുത്രനെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. രജ്ഞിത് സിങ്ങിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രനായിരുന്ന ഷേർ സിങ്, ഖഡക് സിങ്ങിന്റെ പുത്രനായ നാവോ നിഹാൽ സിങ് എന്നിവരായിരുന്നു രാജസ്ഥാനത്തിനുള്ള മറ്റു അവകാശികൾ. രഞ്ജിത്തിന്റെ ആദ്യഭാര്യയിലുള്ള പുത്രൻ എന്ന അനുകൂലഘടകം ഷേർസിങ്ങിനുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ, ബുദ്ധിമാനും പുരോഗമനവാദിയുമായിരുന്നു നാവോ നിഹാൽ സിങ് എന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ഡോഗ്ര ഹിന്ദു സഹോദരന്മാരായിരുന്ന ഗുലാബ് സിങ്, ധിയാൻ സിങ്, സുചേത് സിങ് എന്നിവരും ധിയാൻ സിങ്ങിന്റെ പുത്രനായ ഹീരാസിങ്ങും സഭാംഗങ്ങളിൽ പ്രമുഖരായിരുന്നു. രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ മരണാനന്തരം ഗുലാബ് സിങ് തന്റെ തട്ടകം ജമ്മുവിലേക്ക് മാറ്റുകയും അവിടെ സ്വതന്ത്രമായി ഒരു ഡോഗ്ര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണമാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റുള്ളവർ ലാഹോറിൽ അധികാരത്തിൽത്തുടർന്നു. സിഖ് പ്രഭുകുടുംബാംഗങ്ങളായ സന്ധാവാലിയകൾ, അട്ടാരിവാലകൾ, മജീഠിയകൾ എന്നിവർ മറ്റൊരു സമ്മർദ്ദവിഭാമായിരുന്നു. ഹിന്ദു ഡോഗ്രകളും ഖൽസ സിഖുകാരും തമ്മിലുള്ള മതപരമായ സ്പർദ്ധകളും ഈ വടംവലിയിലെ പ്രധാനഘടകമായിരുന്നു. 

ഒരു സംഘവുമായും കൂറില്ലാതെ ദർബാറിനോട് വിധേയത്വം പുലർത്തിയിരുന്നു ഒരു ശക്തമായ സംഘം കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. ഈ സംഘത്തിലെ പ്രധാനിയായിരുന്നു വിദേശകാര്യങ്ങളുടെ ചുമതലക്കാരനായിരുന്ന ഫക്കീർ അസീസുദ്ദീൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനും നികുതി കാര്യങ്ങളുടെ ചുമതലക്കാരനുമായ ഫക്കീർ നൂറുദ്ദീൻ, ധനകാര്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കശ്മീരി ബ്രാഹ്മണൻ ദിവാൻ ദിനനാഥ്, സേനാനായകന്മാരിലൊരാളായ തേജ് സിങ് ഇവരെല്ലാം ഈ കൂട്ടത്തിൽപ്പെടുന്നു.

ഇക്കാലത്ത് അതൃപ്തരായ സൈന്യവും ഈ അധികാരവടംവലിയിലെ പ്രധാനകണ്ണിയായി മാറി. 1822-ൽ സൈന്യത്തെ അധുനികവൽക്കരിച്ചതിനുശേഷം, രഞ്ജിത് സിങ്ങിന് സൈനികർക്കുള്ള വേതനം പലപ്പോഴും കൃത്യമായി നൽകാനാവുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. സൈനികരിലെ അതൃപ്തിയും അനുസരണക്കേടും താഴേക്കിടയിലെ സൈനികരിൽ വളർന്നുവന്നു. രഞ്ജിത്തിന്രെ മരണശേഷമുള്ള ഭരണ-സാമ്പത്തികരംഗങ്ങളിലെ പിടിപ്പുകേട് ഗുരുതരമായതിനെത്തുടർന്ന് സൈന്യം, തങ്ങളുടെ വേതനത്തിനായി കൊള്ളയടി ആരംഭിച്ചു. മാത്രമല്ല അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ, തങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പണം നൽകുന്ന വിഭാഗത്തോട് കൂറ് കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. സൈനികർ അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുകയും തഹ്ങളുടെ മേലുദ്യോഗസ്ഥരെ വധിക്കുകയും വിവിധ നേധാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പഞ്ചായത്തുകൾ രൂപീകരിച്ച് വിലപേശുകയും ചെയ്തു. ദർബാറിലെ വിദേശ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മിക്കവാറും നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ബാക്കിയുള്ളവർക്ക് ഭീഷണികൾ ഉണ്ടാകുകയും ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

സൈന്യത്തിനുമേലുള്ള കേന്ദ്രീകൃതനിയന്ത്രണം അയഞ്ഞതോടെ പ്രവിശ്യകളിലെ ഭരണാധികാരികൾ സ്വതന്ത്രരാവാനും തുടങ്ങി. ഹസാരക്ക് ചുറ്റുമുള്ള യൂസഫ്സായ്, ഝെലത്തിനും സിന്ധുവിനും ഇടയിലുള്ള ബലൂചികൾ തുടങ്ങിയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ കലാപങ്ങളുയർത്തി. 1839 മുതൽ 1846 വരെ ഈ അധികാരവടംവലി രക്തരൂഷിതമായി തുടർന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഭരണത്തിലിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷുകാർ, ഇത് പഞ്ചാബിനെ അവരുടെ സാമ്രാജ്യത്തേട് കൂട്ടിചേർക്കാനുള്ള അവസരമായും കരുതി.

അധികാരവടംവലി
രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ പിൻഗാമികൾ
ഭൈരോവൽ കരാർ
ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനം വർദ്ധിക്കുന്നു