രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെതിരെ കോൺഗ്രസിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടായി. വൈസ്രോയി ലിൻലിത്ഗോയുടെ തീരുമാനത്തിൽ കുപിതരായ ചില കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ യൂറോപ്പിൽ ബ്രിട്ടനെതിരെ കലാപങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. സി. രാജഗോപാലാചാരിയെപ്പോലുള്ള നേതാക്കൾ ബ്രിട്ടനോടു സമാധാനപരമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. കാരണം അങ്ങനെയൊരു നിലപാടിലൂടെ മാത്രമേ ഇന്ത്യക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. ഗാന്ധിജിയെപ്പോലുള്ള നേതാക്കൾ ബ്രിട്ടന്റെ നീക്കത്തെ സംശയത്തോടെയാണ് കണ്ടത്. രാജഗോപാലാചാരി, സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ, മൗലാനാ ആസാദ്, ജവഹർലാൽ നെഹ്രു എന്നിവർ ഇന്ത്യക്ക് ഉടൻ സ്വയം ഭരണം നൽകിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണ നൽകാമെന്ന് ക്രിപ്സ് മിഷന് ഉറപ്പുനൽകി. 

യുദ്ധത്തിൽ മുസ്ലീങ്ങളുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുവാൻ ക്രിപ്സ് മിഷൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. ഇതിനായി യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഒരു പ്രവിശ്യയും നിർബന്ധപൂർവ്വം ഇന്ത്യയിലേക്കു കൂട്ടിച്ചർക്കില്ല എന്നൊരു നിബന്ധന ക്രിപ്സ് ഉൾപ്പെടുത്തി. മുസ്ലീങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പ്രത്യേകമൊരു രാജ്യം വേണം എന്ന നിലപാടിൽ ഉറച്ചു നിന്ന ജിന്നയും മുസ്ലീം ലീഗും അതുകൊണ്ടു തന്നെ കോൺഗ്രസിന്റെ നിലപാടിനെ എതിർക്കുകയും യുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്തു.

മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ പ്രതികരണം
കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രതികരണം
ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം
ക്രിപ്സ് മിഷനു ശേഷം