അന്റാർട്ടിക് വൃത്തത്തിനു മദ്ധ്യത്തിൽ (തെക്കുഭാഗത്ത്) ദക്ഷിണ സമുദ്രത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ഈ ഭൂഖണ്ഡത്തിന് 17968 കിലോമീറ്റർ കടൽത്തീരമുണ്ട്. ഹിമയറകൾ (Ice shelf 44%), ഹിമഭിത്തികൾ (Ice walls -38%), ഹിമാനികൾ (Glacier 13%) പാറ (5%) എന്നിവ ചേർന്നതാണ് ഭൂപ്രകൃതി. ട്രാൻസ് അന്റാർട്ടിക്ക പർവ്വതനിര അന്റാർട്ടിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തെ പശ്ചിമ അന്റാർട്ടിക്കയെന്നും, പൂർവ്വ അന്റാർട്ടിക്കയെന്നും രണ്ടായി തിരിക്കുന്നു. അന്റാർട്ടിക് ഹിമപാളി എന്ന ഭീമൻ ഹിമക്കട്ടയാൽ അന്റാർട്ടിക്ക മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 

പൂർവ്വ അന്റാർട്ടിക്ക ട്രാൻസന്റാർട്ടിക്കൻ പർവ്വതത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രഭാഗത്തായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടുത്തെ പ്രദേശങ്ങളെ കോട്സ് ലാൻഡ്, ക്വീൻ മൗഡ് ലാൻഡ് എൻഡെർബി ലാൻഡ്, മാക് റോബേർട്സൺ ലാൻഡ്, വിൽക്കീസ് ലാൻഡ്, വിക്ടോറിയ ലാൻഡ് എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ അന്റാർട്ടിക്കയെ മൂടിയിരിക്കുന്ന മഞ്ഞുപാളിയെ പൂർവ്വ അന്റാർട്ടിക്കൻ മഞ്ഞുപാളി എന്നു വിളിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്ക പടിഞ്ഞാറൻ അന്റാർട്ടിക്ക് ഹിമപാളിയാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തകരുവാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള മഞ്ഞുപാളിയാണിത്. അങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ സമുദ്രനിരപ്പുയരാനിടയാകും. ദുർബലമായ പാളിയായതിനാൽ ആഗോളതാപനം മൂലം ഇത് ഹ്രസ്വകാലം കൊണ്ട് തകരാനിടയുണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. അന്റാർട്ടിക്കയുടെ ചുറ്റുമുള്ള സമുദ്രത്തെ ദക്ഷിണസമുദ്രം എന്നാണിന്ന് പൊതുവേ വിളിക്കുന്നത്. എന്നാലും ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏകാഭിപ്രായമുണ്ടായിട്ടില്ല. ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലെ മഹാസമുദ്രങ്ങളായ ശാന്തസമുദ്രം, അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം എന്നിവയിലൊന്നാണ് മറ്റുപലരും നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. മുമ്പ് ദക്ഷിണസമുദ്രത്തെ അന്റാർട്ടിക് സമുദ്രം എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു.

വിൻസൺ മാസിഫ് ആണ് അന്റാർട്ടിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കൊടുമുടി. ഉയരമുള്ള ഈ കൊടുമുടി എൽസ്‌‌വർത്ത് പർവ്വതനിരയിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. മറ്റ് നിരവധി മലനിരകളും പ്രധാന വൻകരയിലും സമീപദ്വീപുകളിലുമായുണ്ട്. റോസ് ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എറിബസ് അഗ്നിപർവ്വതമാണ് ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും തെക്കായുള്ള സജീവ അഗ്നിപർവ്വതം. ഡിസെപ്ഷൻ ദ്വീപ് പ്രദേശത്തെ മറ്റൊരു സജീവ അഗ്നിപർ‌‌വ്വതമാണ്. ഇപ്പോൾ സജീവമല്ലാത്ത മറ്റ് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ സജീവമാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുമുണ്ട്. 2004-ൽ കടലിനടിയിലൊരു അഗ്നിപർവ്വതം അമേരിക്കൻ-കനേഡിയൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സംഘം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. സമീപകാല തെളിവുകളനുസരിച്ച് ഇതും ഒരു സജീവ അഗ്നിപർവ്വതമാവാം. 2008 ജനുവരിയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് അന്റാർട്ടിക് സർവേ ശാസ്ത്രജ്ഞർ 2200 വർഷം മുമ്പ് അന്റാർട്ടിക്ക ഹിമപാളിയുടെ അടിയിൽ അഗ്നിപർവ്വതം പൊട്ടിയിരുന്നുവെന്നു കണ്ടെത്തി. കഴിഞ്ഞ പതിനായിരം വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഉണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനമായിരുന്നു ഇത്. ഹഡ്സൺ മലനിരകളിലെ പഠനങ്ങളിൽ ഈ സ്ഫോടനത്തിന്റെ ചാരവും കണ്ടെത്താനായി.

അന്റാർട്ടിക്കയിലെ മഞ്ഞുപാളികൾക്കടിയിൽ വലിയ തടാകങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1996-ൽ റഷ്യയുടെ വോസ്തോക് സ്റ്റേഷനു അടിയിലായി കണ്ടെത്തിയ വോസ്തോക് തടാകമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ളവയിൽ ഏറ്റവും വലുത്. മഞ്ഞുപാളിയാൽ മൂടപ്പെട്ട ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടാകമാണിത്. ലക്ഷക്കണക്കിനു വർഷങ്ങളായി മഞ്ഞുപാളിയാൽ അടച്ച് പൂട്ടപ്പെട്ടവയാണീ തടാകങ്ങളിലെ ജലമെന്നു മുമ്പ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഇന്ന് തടാകങ്ങളിൽ നിന്ന് തടാകങ്ങളിലേയ്ക്ക് ജലപ്രവാഹം ഉണ്ടാകാറുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വോസ്തോക് തടാകത്തിന്റെ മഞ്ഞുപാളി നാനൂറ് മീറ്ററോളം തുരന്നു നോക്കിയതിൽ നിന്നും തടാകത്തിൽ സൂക്ഷ്മജീവികളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 14000 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ തടാകത്തിനു നടുവിൽ ഒരു ദ്വീപുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. 2005 ഏപ്രിലിൽ റഷ്യയുടേയും ജർമ്മനിയുടേയും ശാസ്ത്രജ്ഞർ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഈ തടാകത്തിൽ ഓളങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെന്നും തടാകത്തിലെ ജലനിരപ്പിന് സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റേയും സ്ഥാനത്തിനനുസരിച്ച് ജലനിരപ്പിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകുന്നുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തി. 
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ആഗോളതാപനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ
ദക്ഷിണ ഗംഗോത്രി
ഉച്ചാവചം