ജൈനദർശനമനുസരിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളെ ജീവമെന്നും അജീവമെന്നും രണ്ടായി തിരിക്കാം. ജീവമെന്നു പറയുന്നത് ആത്മാവിനെയാണു. പൂർണ്ണജ്ഞാനം കൊണ്ടേ ആത്മബോധം ഉണ്ടാവൂ. ജീവികളെ അവയ്ക്കുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഏകേന്ദ്രിയം, ദ്വിന്ദ്രിയം, ത്രീന്ദ്രിയം, ചതുരിന്ദ്രിയം, പഞ്ചേന്ദ്രിയം എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 
ജീവികളെ വിഭജനപ്രകാരം മുക്തന്മാരെന്നും സംസാരികളെന്നും തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കർമ്മബന്ധം കൊണ്ടു പുനർജ്ജന്മചക്രത്തില്പെട്ടു കറങ്ങുന്നവരാണു സംസാരികൾ. സംസാരികൾക്കു പല അവാന്തരവിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ജീവന്റെ സംസാരബന്ധത്തെക്കുറിച്ചു വിവരിക്കുന്ന ജൈനമതത്തിലെ കർമ്മസിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് എട്ടുതരത്തിലുള്ള കർമ്മങ്ങൾ മനുഷ്യാത്മാവിനെ ആവരണം ചെയ്യും. ത്യാഗം, തപസ്സ് മുതലായവകൊണ്ടു കർമ്മത്തിന്റെ ആവരണം മാറി കൈവല്യപ്രദം പ്രാപിച്ചവരാണു മുക്തർ.
ബുദ്ധമതക്കാർ ആര്യസത്യത്തെ വളരെ പ്രധാനമായി കണക്കാക്കുന്നതുപോലെ, ജൈനന്മാർ ആസ്രവവും സംവരവും മുമുക്ഷുവിന് അവശ്യാപേക്ഷകമായി കണക്കാക്കുന്നു. ക്രോധം, ലോഭം, അഭിമാനം മായ, അശുഭം, മുതലായ മാലിന്യങ്ങളാൽ ജീവൻ പുനർജ്ജന്മത്തിനു വിധേയമാകുന്നതിനെ ആസ്രവമെന്നും, മനോവാക്കായങ്ങളുടെ സംശുദ്ധികൊണ്ടും, സംയമംകൊണ്ടും, ആസ്രവത്തെ തടയുന്നതിനെ സംവരമെന്നും പറയുന്നു. " ജന്മഹേതു ആസ്രവമാണു; സംവരം മോക്ഷകാരണവും. ഇതാണു മഹാവീരന്റെ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ശിക്ഷണം. മറ്റുള്ളതെല്ലാം അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ മാത്രമാണു".

പൊതുവിഷയങ്ങൾ
ജൈന ദർശനം
കാലഘട്ടങ്ങൾ
ദർശനധാരകൾ