പ്രാചീനകാലത്ത് അഭിജാതാധിപത്യം നിലവിലിരുന്ന ഓരോ രാജ്യത്തിലേയും അത്യുന്നതൻമാരും ശ്രേഷ്ഠൻമാരുമായിരുന്നു ഭരണചക്രം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അവരുടെ ശ്രേഷ്ഠത നിർണയിച്ചിരുന്നത് വിവിധ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാണ് "ജനനം". പൌരാണിക സാമൂഹിക സമ്പ്രദായത്തിൽ ഓരോ ഗോത്രത്തിനും ഓരോ തലവനുണ്ടായിരിക്കുകയും, ഗോത്രവികസനത്തെത്തുടർന്ന് ഒരു പൊതുപിതാമഹനിൽനിന്നും ജാതരായ തലമുറക്കാർ ഒരു വർഗമായി വർത്തിക്കുകയും അന്യവർഗക്കാരെ അകറ്റിനിർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇന്നത്തെപ്പോലെ ജനപ്പെരുപ്പമോ മറ്റു പ്രശ്നസങ്കീർണതകളോ അന്നില്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ട് കുറെക്കാലത്തേക്ക് ഈ സമ്പ്രദായം നിലനിന്നു. പില്ക്കാലങ്ങളിൽ "അഭിജാത കുടുംബ"ങ്ങളിൽ ജനിച്ചവർക്കാണ് രാജ്യകാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുവാൻ സന്ദർഭം ലഭിച്ചത്. ഇന്നും പല രാജ്യങ്ങളിലും ചില കുടുംബക്കാർ മറ്റുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ച് ഭരണരംഗത്ത് കൂടുതൽ ശേഷിയും നൈപുണ്യവും അനുഭവജ്ഞാനവും കൈവന്നിട്ടുള്ളവരായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.

ആഭിജാത്യം നിർണയിക്കുവാനുള്ള മറ്റൊരു മാനദണ്ഡം ധനസ്ഥിതിയാണ്. ഇതനുസരിച്ച് ഏറ്റവും സമ്പന്നരായ വ്യക്തികളാണ് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്. സാധാരണക്കാരന് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ സാധ്യമാകാത്ത വിധത്തിലായിരിക്കും അതിലെ സംവിധാനം. മറ്റു ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്കൃഷ്ടരും വിദ്യാസമ്പന്നരുമായിരുന്നു ഭരണാധികാരികളായ "അഭിജാതൻമാർ". കായികശക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും കുലീനത്വം കല്പിച്ചിരുന്ന ജനവർഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതുപോലെതന്നെ സൈനികമേധാവികൾ കുലീനത്വം സ്വായത്തമാക്കി ഭരണഭാരമേറ്റെടുത്തിട്ടുള്ളതിന് ഉദാഹരണങ്ങളും കുറവല്ല. മേല്പറഞ്ഞ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലും നിന്ന് ഒന്നോ രണ്ടോ പ്രതിനിധികൾ ചേർന്ന് അഭിജാതാധിപത്യം പരീക്ഷിച്ചു നോക്കിയിട്ടുള്ളതിനും തെളിവുകളുണ്ട്.

ഏതൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്റേയും പരമാധികാരം എപ്പോഴും ഏതെങ്കിലും ഒരു വർഗത്തിന്റെ കൈയിൽ അമർന്നിരിക്കുമെന്നാണ് പ്രൊഫ. ജി. ജെല്ലിനിക്കിന്റെ അഭിപ്രായം. അതു ജൻമിവർഗമോ പുരോഹിതൻമാരോ സൈനികരോ ആയിരിക്കാം. പക്ഷേ, അധികാരിവർഗം ഏതുതരത്തിലുള്ളവരായാലും അധികാരം അവരുടെ അധീനതയിലിരിക്കുന്നിടത്തോളംകാലം അവർ സമൂഹത്തിലെ മറ്റു വിഭാഗങ്ങളെക്കാൾ പ്രബലരും പ്രമാണികളും മറ്റുള്ളവർക്കനുവദിക്കപ്പെടാത്ത പല ആനുകൂല്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരും ആയിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. തൻമൂലം അഭിജാതാധിപത്യം വെറും സംഖ്യയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്നു കരുതുന്നത് തെറ്റാണെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

ശ്രേഷ്ഠത
വിഭാഗങ്ങൾ
ചില വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ
പരിമിതികൾ