1757 ലെ പ്ലാസി യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ദിവരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലമെന്നു വിളിക്കാം. 1757 മുതൽ 1858 വരെയുള്ള കാലം ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ അധീനതയിലും തുടർന്ന് 1947 വരെയുള്ള കാലം നേരിട്ട് ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിലുമായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം. 

1780-1860 കാലയളവിലെ കമ്പനി ഭരണം ചരക്കുത്പാദനത്തിലും അതിന്റെ കയറ്റുമതിയിലും ഒന്നാമതുണ്ടായിരുന്ന ഇന്ത്യയെ അസംസ്കൃതവസ്തുക്കൾ മാത്രം കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയും ഉത്പന്നങ്ങൾ പുറംരാജ്യത്തുനിന്ന് വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സമ്പദ്ഘടനയാക്കി മാറ്റി. 1750കളിൽ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഇന്ത്യൻ പട്ട് തുണികൾക്കും പരുത്തി തുണികൾക്കും ഏഷ്യയിലും ആഫ്രിക്കയിലും യൂറോപ്പിലുമെല്ലാം ഒരുപാട് ആവശ്യക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തോടെ തുണിക്കു പകരം പരുത്തിയും പട്ടുമെല്ലാം ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കയറ്റുമതി ചെയ്തു തുടങ്ങി. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനംതന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് കോട്ടൺ മിൽ കമ്പനികൾ ഇന്ത്യൻ തുണിയുത്പന്നങ്ങൾക്ക് ഉയർന്ന നികുതി ചുമത്താനും പകരം തങ്ങളുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ ഇന്ട്യയിൽ വിൽക്കാൻ വേണ്ട സഹായങ്ങൾ നൽകാനും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തോട് ആവശ്യപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. 1830 മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് കോട്ടൻ മിൽ ഉത്പന്നങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വിപണികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. 1850 ൽ £ 5.2 മില്യൺ മൂല്യമുള്ള തുണികളുടെ സ്ഥാനത്ത് 1896 ൽ £ 18.4 മില്യൺ എന്ന അളവിൽ അവരുടെ ഇറക്കുമതി വർദ്ധിച്ചു. 

കൊളോണിയൽ ഭരണം ഇന്ത്യുടെ അടിസ്ഥാനസൌകര്യ വികസനത്തിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചു. അവർ മെച്ചപ്പെട്ട റെയിൽവേ, ടെലിഗ്രാഫുകൾ സൌകര്യങ്ങളും ആധുനിക നിയമവ്യവസ്ഥയും ഇന്ത്യയുൽ വ്യാപിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ഈ അടിസ്ഥാനസൌകര്യങ്ങളെല്ലാം ഇന്ത്യയിലെ വിഭവങ്ങൾ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിലേക്കും, അങ്ങനെ ആഭ്യന്തര വ്യാവസായികോത്പാദനം തടസ്സപ്പെടാനും, വർധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യക്കനുസരിച്ച് മതിയായ കാർഷികോത്പാദനം സാധ്യമല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് ഇന്ത്യക്കാരെ പതിവായി ക്ഷാമബാധിതരാക്കുകയും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആയുർദൈർഘ്യവും, വ്യാപകമായ പോഷകാഹാരക്കുറവും, അവർക്ക് സമ്മാനിക്കുയും ചെയ്തു. 

മുഗൾ സാമ്രാജ്യം
റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം
അടിസ്ഥാനസൌകര്യവികസനം