പുരുഷാര്ത്ഥങ്ങളിൽ (Human ends) , അർത്ഥം കാമം (Wealth, Enjoyment) എന്നിവയെ മാത്രമേ ചർവാകർ അംഗീകരിക്കുന്നുള്ളൂ. ധർമ്മമോക്ഷങ്ങളെ (Virtue, Liberation) നിരാകരിക്കുന്നു. മോക്ഷപ്രാപ്തിയാണ് ജീവിതത്തിന്റെ പരമലക്ഷ്യം എന്നു പറയുന്നത് വെറുതെയാണ്. മരിച്ചാൽ പിന്നെ ആരും തിരിച്ചു വരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഈ ജീവിതം പരമാവധി സുഖകരമാക്കണം. തീർച്ചയായും ജീവിതത്തിൽ സുഖവും ദുഃഖവും ഉണ്ടാവും. എന്നാൽ ദുഃഖം പരമാവധി ഒഴിവാക്കി സന്തോഷിക്കുകയാണു വേണ്ടത്. ഉമിയുണ്ടെന്നു വച്ച് ധാന്യം ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല. മൃഗങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചേക്കാം എന്നതിനാൽ ആരും കൃഷി ചെയ്യാതിരിക്കുന്നില്ല. ചർവാകരുടെ ഈ ധർമ്മശാസ്ത്രത്തെ, സുഖമാത്രവീക്ഷണം (Hedonism) എന്നു വിളിക്കാം.

സദ്ഗുണപരമായ സുഖമാത്രവീക്ഷണത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണം വാത്സ്യായനന്റെ കാമസൂത്രയിലെ രണ്ടാമധ്യായത്തിൽ കാണാം. വാത്സ്യായനൻ ശുദ്ധഭൗതികാവാദിയായിരുന്നില്ല, ദൈവത്തിലും മരണാനന്തരജീവിതതിലുമൊക്കെ വാത്സ്യായനൻ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാമമാണ് (Enjoyment) പരമമായ ജീവിതലക്ഷ്യമെന്നും, പുരുഷാർത്ഥങ്ങളിൽ, ധർമ്മവും, അർത്ഥവും, (Virtue, Wealth) ജീവിതാനന്ദം നേടാനുള്ള ഉപാധികൾ മാത്രമാണെന്നും വാദിച്ചു; അതാണ് വാത്സ്യായനന്റെ ഭൗതികവാദപരമായ വശം. ജീവിതാനന്ദം എന്നാൽ ഇന്ദ്രീയങ്ങളുടെ ലഭിക്കുന്ന സുഖാനുഭൂതിയാണ്. അത് വിശപ്പടക്കുന്നതുപോലെ ശരീരത്തിന്റെ സുസ്ഥിതിക്ക് ആവശ്യവുമാണ്. എന്നാൽ, അക്ഷമനായി, സംസ്കാരരഹിതനായി ആനന്ദം മാത്രം അന്വേഷിക്കുന്നവൻ, മൃഗതുല്യമായ സന്തോഷമാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്. അയാൾ ഇന്നത്തെ സുഖങ്ങൾ ത്യജിക്കാനോ കഷ്ടപ്പെടാനോ തയ്യാറാവില്ല. അത്തര പ്രവൃത്തികൾ ഭാവിയിലും സുഖമനുഭവിക്കുന്നതിനുള്ള എല്ലാ സാധ്യതകളും നശിപ്പിക്കും. അത് ആത്മഹത്യാപരമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രീയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കണം. സുകുമാരകലകളിലൂടെ പരിശീലിപ്പിക്കണം. ആത്മനിയന്ത്രണം പഠിച്ചവനു മാത്രമേ ഇന്ദ്രീയസുഖകാര്യങ്ങളിൽ, കലകളിൽ പരിശീലനം നൽകാവൂ എന്നും വാത്സ്യായനൻ പറയുന്നു. ഇത്തരം ചിന്തകരെയാണ്, ഒരു പക്ഷെ, സുശിക്ഷിതചർവാകർ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടത്.

ബുദ്ധദാർശനികഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ, അവർ നേരിടെണ്ടി വന്ന ചില ധൂർത്തചർവാകരെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അവരിൽ ധാർമികതയെയും സ്വതന്ത്രചിന്തയേയും നിരാകരിക്കുന്നവരും, സദ്പ്രവൃത്തികൾ നിഷ്ഫലങ്ങളാണെന്നും യഥാർത്ഥജ്ഞാനം അസാദ്ധ്യമാണെന്നും കരുതുന്നവരും, ഒരു വാദവും സ്വീകരിക്കുകയോ നിരാകരിക്കുകയോ ചെയ്യാത്തവരും ഉണ്ട്. അടുത്തകാലത്തുകണ്ടെടുത്ത ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിൽ, എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ജയരാശി എന്ന ചർവാകദർശകൻ, തന്റെ അതികണിശമായ വാദങ്ങളിലൂടെ, പ്രത്യക്ഷജ്ഞാനത്തെയും ഭൗതികവസ്തുക്കളുടെ അസ്തിത്വത്തെയും വരെ നിരാകരിക്കുന്നു. എല്ലാ തത്ത്വങ്ങയും സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും നിരാകരിച്ചാൽ പോലും ജീവിതം സാധാരണ പോലെ തുടരുമെന്ന് ഒടുവിൽ സമർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

ധർമ്മശാസ്ത്രം (Ethics)
വിജ്ഞാനശാസ്ത്രം (Epistemology)
സവിശേഷസ്ഥാനം
അവലംബം