നരകം, ശുദ്ധീകരണസ്ഥലം, സ്വർഗം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പർവ്വങ്ങളിലായി പതിനാലായിരത്തിലേറെ വരികളടങ്ങിയ രചനയാണ് 'കോമഡി'. ഓരോ പർവ്വത്തിലും 33 അദ്ധ്യായങ്ങൾ(Cantos) ഉണ്ട്. തുടക്കത്തിൽ, മൊത്തം കാവ്യത്തിന്റെ അവതരണഭാഗമായി വരുന്ന ആദ്യാദ്ധ്യായം ആദ്യപർവ്വത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ആ പർവ്വത്തിൽ 34 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഉണ്ട്. അങ്ങനെ മൊത്തം അദ്ധ്യായങ്ങളുടെ സംഖ്യ 100 ആവുന്നു. കവിതയുടെ ഘടനയിൽ ക്രിസ്തീയ ത്രിത്വത്തിന്റെ സംഖ്യയായ മൂന്നിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പർവ്വങ്ങളുടെ എണ്ണം, ഓരോ പർവത്തിലേയും അദ്ധ്യായങ്ങളുടെ എണ്ണം അദ്ധ്യായങ്ങളിലെ മൂന്നു വരികൾ ചേർന്ന ഖണ്ഡങ്ങളുടെ "ടെർസാ റീമാ" എന്ന വൃത്തരീതി എന്നിവയെല്ലാം മൂന്നിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഡാന്റെയ്ക്ക് പരലോകത്തിൽ വഴികാട്ടികളായതും മൂന്നു പേരാണ്(വിർജിൽ‍, ബിയാട്രിസ്, വിശുദ്ധ ബെർണാർദ്). മൂന്നിന്റെ വർഗ്ഗമായ ഒൻപതിനും പ്രാധാന്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നരകവൃത്തങ്ങളുടേയും, ശുദ്ധീകരണമലയുടെ പടവുകളുടേയും, സ്വർഗ്ഗമണ്ഡലങ്ങളുടേയും എല്ലാം എണ്ണം ഒൻപതാണ്.

കോമഡിയുടെ പർവ്വങ്ങൾ മൂന്നിലും അവാസാനത്തെ വാക്ക് 'നക്ഷത്രം' ആണ്.

ഉത്തമപുരുഷനിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന കാവ്യം 1300-ആം ആണ്ടിലെ വസന്തത്തിൽ ദുഃഖവെള്ളിയാഴ്ചയ്ക്ക് മുൻപുള്ള രാത്രിക്കും ഉയിർപ്പുതിരുനാളിനെ തുടർന്നുള്ള ബുധനാഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ ഡാന്റെ നടത്തിയതായി സങ്കല്പിക്കപ്പെട്ട പരലോകയാത്രയുടെ കഥയാണ്. നരകത്തിലും ശുദ്ധീകരണസ്ഥലത്തിലും അദ്ദേഹത്തിനു വഴികാട്ടിയായത് പുരാതന റോമിലെ കവി വിർജിൽ ആണ്; നരകത്തിൽ ജ്ഞാനസ്നാനം ലഭിക്കാതെ മരിച്ച നീതിമാന്മാർക്കു വേണ്ടിയുള്ള സന്നിഗ്ദവൃത്തത്തിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു വിർജിൽ. ഡാന്റെയുടെ പ്രേമഭാജനവും ആദർശവനിതയുമായിരുന്ന ബിയാട്രീസ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വഴികാട്ടിയാവുന്നു. ഡാന്റെ ബാല്യത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടി, അക്കാലത്തെ ധീരപ്രണയസങ്കല്പങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ അകലെനിന്ന് ആരാധിച്ച ഫ്ലോറൻസുകാരി ബിയാട്രീസ്, കോമഡിയുടെ രചനാകാലത്തിനു മുൻപേ മരിച്ചിരുന്നു. പരലോകയാത്രയുടെ അന്ത്യത്തിൽ സ്വർഗ്ഗാതിസ്വർഗ്ഗത്തില് (empyrean) എത്തിച്ചേർന്ന ഡാന്റെയെ യേശുവിന്റെ അമ്മ മേരി വഴിയുള്ള ദൈവസായൂജ്യത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചത് പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ക്രൈസ്തവ വിശുദ്ധനും നവീകർത്താവുമായിരുന്ന ബെർണാർദ് ആണ്.
ഉത്തര ഇറ്റലിയിൽ ഗുവേൽഫുകളും ഘിബല്ലൈന്മാരുമായി നടന്നുവന്നിരുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്പോരിൽ, വിശുദ്ധറോമ്മാ സാമ്രാട്ടിനെതിരെ മാർപ്പാപ്പയെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന ഗുവേൽഫുകൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു ഡാന്റെ. 1300-നടുത്ത് ഫ്ലോറൻസിലെ ഗുവേൽഫുകൾ ധവളഗുവേൽഫുകൾ, കറുത്തഗുവേൽഫുകൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു ചേരികളായി തിരിഞ്ഞു. ഡാന്റെ ധവളഗുവേൽഫുകൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു. 1302-ൽ, കറുത്ത ഗുവേൽഫുകളെ പിന്തുണച്ച ബോണിഫസ് എട്ടാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ അഭ്യർത്ഥനയനുസരിച്ച്, വാലോയിസിലെ ചാൾസിന്റെ സൈന്യം ഫ്ലോറൻസിൽ പ്രവേശിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വെളുത്ത ഗുവേൽഫുകൾ നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. ഡാന്റെയുടെ ശിഷ്ടജീവിതം മുഴുവൻ നീണ്ടുനിന്ന ഈ പ്രവാസത്തിന്റെ സ്വാധീനം കോമഡിയിലെ പ്രവചനങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയവീക്ഷണങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളിൽ പലർക്കും ലഭിച്ച നിത്യശിക്ഷയിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു.

കഥാഘടന
കവാടം
വിലയിരുത്തൽ, വിമർശനം
ശുദ്ധീകരണം