127 മുതൽ 152 വരെ ഗീതകങ്ങളിലെ കാമുകി ശ്യാമതരുണി(dark lady) എന്നാണറിയപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, കവി അവളെ ഒരിടത്തും അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നില്ല. കവിയുടെ ചിത്രീകരണത്തിൽ തെളിയുന്ന അവളുടെ രൂപത്തിലേയും സ്വഭാവത്തിലേയും കറുപ്പ് കണക്കിലെടുത്ത് ഗീതകങ്ങളുടെ ആസ്വാദകരും വിമർശകരുമാണ് അവൾക്ക് ശ്യാമതരുണിയെന്ന് പേരിട്ടത്. ഭക്തനായ കവിക്ക് അപ്രാപ്യയെങ്കിലും, ആരാധനയും പ്രശംസയും ഉണർത്തുന്ന സ്വഭാവവും സൗന്ദര്യവും ഉള്ളവളായിരുന്നു പെട്രാർക്കിന്റെ ഗീതകങ്ങളിലെ നായിക. ഷേക്സ്പിയറുടെ ശ്യാമതരുണി വ്യത്യസ്തയാണ്. അവളുടെ കവിളുകളിൽ കവിക്ക് റോസപ്പൂക്കളൊന്നും കാണാനായില്ല. അവളുടെ സ്വരത്തേക്കാൾ മധുരമാണ് സംഗീതമെന്നും കവിക്കറിയാം(ഗീതകം 130). അവിശ്വസ്തയും കൗശലസ്വഭാവിയും ആണവൾ. കറുത്ത നിറത്തിനൊപ്പം കറുത്ത ചെയ്തികൾക്കും പേരുകേട്ടവളായിരുന്നു അവൾ(ഗീതകം 131). 
കവിക്ക് അവളുമായുണ്ടായിരുന്നത് വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധമാണ്. സ്വന്തം വിശ്വസ്തതയെപ്പറ്റി അവൾ പറയുമ്പോൾ, മദ്ധ്യവയസ്കനായ തന്നെ ലോകത്തിന്റെ കാപട്യം അറിയാത്ത യുവാവായി അവൾ കാണുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ, കവി വിശ്വാസം നടിക്കുന്നു. എന്നാൽ കവിയുടെ യൗവനമൊക്കെ കഴിഞ്ഞെന്ന് അവൾക്ക് നന്നായറിയാം. സ്വന്തം കുറവുകൾ മറയ്ക്കാൻ അവൾ കവിയോടും കവി അവളോടും നുണപറയുന്നു. ശ്യാമതരുണി ഭർത്തൃമതിയായിരുന്നെന്ന് 152-ആം ഗീതകത്തിൽ സൂചനയുണ്ട്. നിന്നെ പ്രേമിക്കുകവഴി ഞാൻ വൃതലംഘനം നടത്തി. എന്നാൽ എന്നോടും അവിശ്വസ്തതകാട്ടിയ നീ ഇരട്ടവൃതലംഘനം നടത്തി എന്ന് കവി പറയുന്നു. കവിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവനും ആദ്യഗീതകങ്ങളുടെ ലക്‌ഷ്യവുമായിരുന്ന യുവാവായിരുന്നു ശ്യാമതരുണിയുടെ പുതിയ കാമുകനെന്ന് 133-134 ഗീതകങ്ങളിലും യുവാവിനെ സംബോധന ചെയ്യുന്ന 42-ആം ഗീതകത്തിലും മറ്റും സൂചനയുണ്ട്.
അനുഭവങ്ങൾ കവിയെ അനാരോഗ്യകരമായ ഒരുതരം വിരക്തിയിലെത്തിച്ചെന്ന് 129-ആം ഗീതകത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. "ലജ്ജയുടെ മരുഭൂമിയിലെ ചൈതന്യവ്യയമാണ് ഭോഗം. തേടുന്നവന് അത് ഭ്രാന്തമായ ക്രൂരതയും, കാടത്തവും, പാതകവാസനയും നൽകുന്നു. അതിന്റെ പ്രാപ്തി, ചൂണ്ടവിഴുങ്ങിയ മട്ടിലെ ഉന്മത്തമായ വെറുപ്പിലെത്തിക്കുന്നു... ഇത് ലോകത്തിന് നന്നായറിയാം; എന്നാൽ മനുഷ്യരെ നരകത്തിലെത്തിക്കുന്ന ഈ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാൻ മാത്രം അറിവ് ആർക്കുമില്ല" എന്ന് ആ ഗീതകത്തിൽ കവി പറയുന്നു. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ തന്നെ കഥാപാത്രമായ ഹാംലെറ്റിനനുഭവപെട്ടതുപോലെയുള്ള "ലൈംഗികമായ മനം‌പുരട്ടൽ" (sexual nausea) ആണ് ഈ ഗീതകം പ്രകടമാക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ശ്യാമതരുണിയെ സംബോധനചെയ്യുന്ന ഗീതകങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം ഷേക്സ്പിയറുടെ സങ്കല്പലോകമോ യഥാർത്ഥജീവിതമോ എന്നു വ്യക്തമല്ല. ഷേയ്ക്സ്പിയറുടെ ചുരുക്കപ്പേരായ 'വിൽ' ഈ വിഭാഗത്തിലെ മൂന്നു ഗീതകങ്ങളിലെങ്കിലും(135, 136, 143) പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. 145-ആം ഗീതകത്തിൽ വാക്കുകളുടെ ഒരു തിരിമറിയിൽ ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ പത്നിയുടെ പേരു കടത്തിവിട്ടിട്ടുള്ളതായി പോലും കരുതപ്പെടുന്നു. . ഷേക്സ്പിയറുടെ സമകാലീനരായ വനിതകൾക്കിടയിൽ ശ്യാമതരുണിയെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ചെന്നെത്തിയത് ഇലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ പരിജനങ്ങളിൽ ഒരുവളും സർ എഡ്‌വേഡ് ഫിറ്റന്റെ പുത്രിയുമായിരുന്ന മേരി ഫിറ്റൺ, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലെ ആദ്യകവയിത്രിയായി കരുതപ്പെടുന്ന എമീലിയ ലാനിയർ തുടങ്ങിയവരിലാണ്.

ശ്യാമതരുണി
154 കവിതകൾ
പ്രേമദേവൻ
പ്രജനനഗീതകങ്ങൾ