ഡിക്കിൻസൺ തന്റെ അതിശക്തമായ കവിതകളിൽ പാശ്ചാത്യചിന്തയുടേയും സംസ്കാരത്തിന്റേയും നൈരന്തര്യവുമായി വഴിപിരിയുന്നുവെന്ന് പ്രമുഖ സാഹിത്യചിന്തകൻ ഹാരോൾഡ് ബ്ലൂം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സമകാലീനനായിരുന്ന വാൾട്ട് വിറ്റ്മാന്റെ വിപരീതധ്രുവത്തിലാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ അവർ. തന്റെ മുൻഗാമി എമേഴ്സന്റെ വഴി മിക്കവാറും പിന്തുടരുകയാണ് വിറ്റ്മാൻ ചെയ്തത്. എന്നാൽ, ഷേക്സ്പിയറേയും ബ്ലേക്കിനേയും പോലെ ഡിക്കിൻസൺ എല്ലാറ്റിനേയും സ്വയം വീണ്ടും വിലയിരുത്തി. അവരുടെ ധാരണാപരമായ മൗലികതയുമായി (cognitive originality) മല്ലടിക്കാൻ തയ്യാറായി വായിക്കാനൊരുങ്ങുന്നവർക്ക് ഡിക്കിൻസന്റെ വായന അങ്ങേയറ്റം ഫലദായകമാണ്. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി ചിന്തിക്കാൻ അവർ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. നാം ആഴത്തിൽ സ്വാംശീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സാമ്പ്രദായികതകളുടെ കെട്ടുപാടുകളിൽ നിന്നു മുക്തിനേടി പ്രതികരിക്കുക എത്ര ദുഷ്കരമാണെന്ന് അവർ നമുക്ക് വെളിപ്പെടുത്തിത്തരുന്നു.

ഡിക്കിൻസന്റെ മൗലികതമൂലം ഷേക്സ്പിയറെ എന്ന പോലെ അവരേയും വർഗ്ഗീകരിക്കുക അസാദ്ധ്യമാണെന്നും ബ്ലൂം പറയുന്നു. അവർ ക്രിസ്ത്യാനികളോ സർവധർമ്മനിഷേധികളോ (Nihilists) എന്നു നാം അത്ഭുതപ്പെടുന്നു. ഷേക്സ്പിയറേയും ചാൾസ് ഡിക്കൻസിനേയും വായിച്ച അതേ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഡിക്കിൻസൺ ബൈബിളും വായിച്ചത്. സ്വന്തം കഥയുടെ നാടകീയതയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പറ്റിയ കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് ആ വായനകളിലെല്ലാം അവർ തെരഞ്ഞത്. ബൈബിളിന്റെ സംസ്കാരത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചു നിന്ന ഡിക്കിൻസൺ, "കാൽവരിയിലെ ചക്രവർത്തിനി", "പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ മണവാട്ടി" എന്നൊക്കെ സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും ഈ രൂപകങ്ങളും തനിക്കു ചുറ്റും രൂപപ്പെടാൻ അവർ അനുവദിച്ച നിഗൂഢകഥയുടെ ഭാഗമാകുന്നതേയുള്ളു.

പിൽക്കാലജീവിതം
മരണം
വിലയിരുത്തൽ
മതവീക്ഷണം