ജസ്റ്റിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചു ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ അധികവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ രചനകളിൽ ഉള്ളതാണ്. ഇന്നത്തെ പലസ്തീനയിലെ നാബ്ലസിന്റെ സ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പുരാതന സെച്ചമിലെ ഫ്ലാവിയ നിയാപോലിസിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. താൻ ശമരിയ സമുദായാംഗാണെന്നാണ് ജസ്റ്റിൻ അവകാശപ്പെട്ടതെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവും പിതാമഹനും ഗ്രീക്കുകാരോ റോമാക്കാരോ ആയിരുന്നിരിക്കാം. പേഗൻ വിശ്വാസത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ വളർത്തിയത്. ജസ്റ്റിൻ ധനസ്ഥിതിയുള്ളവനായിരുന്നെന്നു കരുതാൻ ന്യയമുണ്ട്. തത്ത്വചിന്തയിൽ പരിശീലനം നേടിയ അദ്ദേഹം ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കു പരിവർത്തിതനായതിനെ തുടർന്ന് അതിനെ സത്യദർശനമായി കണക്കാക്കി ആ വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിനു ജീവിതം മാറ്റിവച്ചു. എങ്കിലും, തത്ത്വചിന്തയിൽ ശിക്ഷകന്റെ പരിശീലം നേടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം ദാർശനികന്റെ കുപ്പായം അണിയുന്നതു തുടർന്നു.

ദേശാടകനായിരുന്ന ജസ്റ്റിൻ ഒടുവിൽ ഒരു ക്രിസ്തീയ ദാർശനികനായി റോമിൽ താമസമാക്കി. അവിടെ അദ്ദേഹം ക്രിസ്തീയദർശനത്തിന്റെ ഒരു പാഠശാല തുറന്നു. അസീറിയയിലെ നിസിബിസിൽ നിന്നുള്ള തേഷനും, ഏഷ്യാമൈനറിലെ സ്മിർനായിൽ നിന്നുള്ള ഇരണേവൂസും, യൂഫ്രട്ടീസ് താഴ്വരയിൽ നിന്നുള്ള തിയോഫിലസും എല്ലാം അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരായി. സമർത്ഥമായ രണ്ടു രചനകളിൽ അദ്ദേഹം സാമ്രാട്ടിനു മുൻപിൽ ക്രിസ്തുമതത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നതിനുള്ള ന്യായങ്ങൾ നിരത്തിവച്ചു. ക്രിസ്ത്യാനികൾ കൃത്യമായി നികുതി അടയ്ക്കുന്നവരും വിശ്വസ്തരായ പൗരന്മാരുമാണെന്നും അനുകമ്പാപൂർവം പെരുമാറിയാൽ അവർ രാഷ്ട്രത്തിനു മുതക്കൂട്ടാകുമെന്നും ജസ്റ്റിൻ വാദിച്ചു. ഏതാനും വർഷം തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കാനായെങ്കിലും സംവാദകുതുകിയായ ജസ്റ്റിൻ ഏറെ ശത്രുക്കളെ നേടിയിരുന്നു. ഒടുവിൽ പ്രതിയോഗിയായ ദോഷദർശി ദാർശനികൻ ക്രെസൻസിന്റെ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മറ്റു ആറു പേർക്കൊപ്പം പിടികൂടപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിനു വധശിക്ഷ നൽകി. 

റോമിൽ നിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരെയുള്ള വിശുദ്ധ സ്നാപകയോഹന്നാന്റെ പള്ളിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതായി പറഞ്ഞുവരുന്നു. 1882-ൽ ലിയോ 13-ആമൻ മാർപ്പാപ്പ, രക്തസാക്ഷി ജസ്റ്റിന്റെ തിരുനാളിലേക്കായി ഒരു കുർബ്ബാനയും ഒപ്പീസും എഴുതിയുണ്ടാക്കി. ഫ്ലോറസിന്റെ രക്തസാക്ഷിപ്പട്ടികയിൽ ജസ്റ്റിന്റെ ചരമദിനമായി പറഞ്ഞിരുന്ന ദിവസത്തിന്റെ പിറ്റേന്ന്, ഏപ്രിൽ 14 അയിരുന്നു തിരുനാൾ നിശ്ചയിച്ചത്; എന്നാൽ ഈ അനുസ്മരണാദിനം പലപ്പോഴും പീഡാനുഭവവാരത്തിനുള്ളിൽ വന്നതിനാൽ, 1968-ൽ അത് ജൂൺ 1-ലേക്കു മാറ്റി. 9-ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതലെങ്കിലും ബൈസാന്തിയ സഭയിൽ ജസ്റ്റിന്റെ തിരുനാൾ ആഘോഷിച്ചുവരുന്നതും ഈ ദിവസം തന്നെയാണ്.

ജസ്റ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള സാക്ഷ്യങ്ങൾ
രചനകൾ
ജീവിതം
വിലയിരുത്തൽ