റോമൻ പ്രവിശ്യാധികാരിയുടെ കീഴിൽ ജോലിചെയ്തിരുന്ന ഒരു ശതാധിപന്റെ മകനായി ക്രി.വ. 160-നടുത്തെങ്ങോ ഉത്തരാഫ്രിക്കയിലെ കാർത്തേജിലാണ് തെർത്തുല്യൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ റോമൻ നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങളേയും പദാവലിയേയും കുറിച്ച് പ്രകടമാക്കുന്ന അറിവിനെ ആധാരമാക്കി, തെർത്തുല്യൻ ഒരു വക്കീലായിരുന്നെന്ന് അനുമാനമുണ്ട്. ലത്തീൻ ഭാഷയ്ക്ക് പുറമേ അദ്ദേഹത്തിന് ഗ്രീക്കും അറിയാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രീക്കു ഭാഷയിൽ തെർത്തുല്യൻ എഴുതിയ കൃതികൾ ലഭ്യമായിട്ടില്ല. ആരംഭത്തിൽ, റോമൻ ബഹുദൈവവിശ്വാസമായിരുന്നു തെർത്തുല്യന്റെ മതം. മദ്ധ്യവയസ്സിൽ, ക്രി.വ. 197-നടുത്ത് റോമിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം ക്രിസ്തുമതത്തിലേയ്ക്ക് പരിവർത്തിതനായി. പുതിയ വിശ്വാസത്തെ തന്റെ ജന്മസിദ്ധമായ തീക്ഷ്ണത മുഴുവനും ഉപയോഗിച്ച് പിന്തുടർന്ന തെർത്തുല്യൻ, കാർത്തേജിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി അവിടത്തെ പ്രാദേശിക സഭയിൽ പുരോഹിതനായി. യാഥാസ്ഥിതിക ക്രൈസ്തവവിശ്വാസത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നവയും അതിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കുന്നവയെന്നു തോന്നിയ നിലപാടുകളെ വിമർശിക്കുന്നവയുമായി, തർക്കസ്വഭാവമുള്ള ഒട്ടേറെ കൃതികൾ അദ്ദേഹം ഇക്കാലത്ത് എഴുതി. 

ക്രി.വ. 206-നടുത്ത്, യാഥാസ്ഥിതികസഭയിൽ തീക്ഷ്ണതക്കുറവ് ദർശിച്ച തെർത്തുല്യൻ, അതിരൂക്ഷധാർമ്മികതയിൽ(puritanism) ഉറച്ച ക്രിസ്തീയവിഭാഗമായ മോണ്ടനിസവുമായി ആടുത്തു. 211-നടുത്ത് അദ്ദേഹം യാഥാസ്ഥിതിക സഭയിൽ നിന്ന് തീർത്തും വിട്ടുപോയതായി കരുതപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, നേരത്തേ "പാക്ഷണ്ഡതകളെ" വിമർശിച്ചിരുന്ന അതേ ശൗര്യത്തോടെ തെർത്തുല്യൻ യാഥാസ്ഥിതികസഭയെ വിമർശിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒടുവിൽ മോണ്ടനിസത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ നേതാവായി മാറിയിയെന്നുകരുതാനും ന്യായമുണ്ട്. "തെർത്തുല്യൻ വാദികൾ"(Tertullianists) എന്ന പേരിൽ ഒരു സഭാവിഭാഗം, അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അഗസ്റ്റിന്റെ കാലത്തുപോലും കാർത്തേജിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. തെർത്തുല്യൻ പരിപക്വമായ വാർദ്ധക്യത്തോളം ജീവിച്ചിരുന്നതായി ജെറോം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനനാളുകളിൽ അദ്ദേഹം "മാതൃസഭയുടെ മടിത്തട്ടിലേയ്ക്ക്" മടങ്ങിയെന്ന അവകാശവാദം കെട്ടുകഥയായിരിക്കാനാണിട.

കുറിപ്പുകൾ
രചനകൾ
ജീവിതം
ആശയങ്ങൾ