ഇതു ഒരു പ്രത്യേകതരം സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ ആണ്. ഒരു സ്ഫടികക്കട്ടയ്ക്കുമീതെ ഒരു സ്ഫടികപ്പാത്രത്തിൽ ദ്രാവകം വയ്ക്കുന്നു. ഇവയ്ക്കിടയിലൂടെ പ്രകാശം സമാന്തരമായി കടന്നുപോകുമ്പോൾ ക്രാന്തികകോണത്തിന് അപവർത്തനം ഉണ്ടാകുന്നു. ദൂരദർശിനിയിലൂടെ നോക്കിയാൽ വീക്ഷണപരിധിയുടെ പകുതിഭാഗം മങ്ങിയും ബാക്കിഭാഗം തെളിഞ്ഞും കാണാം. വിഭജനരേഖ ക്രാന്തികകോണത്തിൽവരുന്ന രശ്മികളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. ശുദ്ധജലം ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യംതന്നെ ഒരു പ്രമാണം (standard) നിശ്ചയിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നീട് ഏതു ദ്രാവകത്തിന്റെയും അപവർത്തനാങ്കം അതുപയോഗിച്ചു നിർണയിക്കാം

പൾഫ്രിച്ച് അപവർത്തനമാപിനി
അബീ അപവർത്തനമാപിനി
നിമജ്ജിത അപവർത്തനമാപിനി
വാതകങ്ങളുടെ അപവർത്തനാങ്കം