"ലഘൂകരിക്കാനാകാത്ത സങ്കീർണ്ണത" എന്ന ആശയം ജീവതന്ത്രജ്ഞനായ മൈക്കൽ ബിഹി 1996-ലെ ഡാർവിന്റെ കറുത്ത പെട്ടി എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തിലൂടെയാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. "നിരവധി വ്യതസ്ത ഭാഗങ്ങളുള്ള ഒരു യന്ത്രം, അവയിലേതെങ്കിലും ഭാഗങ്ങൾ നീക്കപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല" എന്ന ആശയമാണ് മൈക്കൽ ബിഹി അതിലൂടെ അവതരിപ്പിച്ചത്.
മൈക്കൽ ബിഹി ഈ തത്ത്വം ദൃഷ്ടാന്തീകരിക്കാൻ എലിപ്പെട്ടിയുടെ ഉദാഹരണം ഉപയോഗിച്ചു. ഒരു എലിപ്പെട്ടിയിൽ ഏകോപിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചുറ്റിക, കൊളുത്ത്, അടപ്പ്, സ്പ്രിങ് എന്നിവയുണ്ട്. അവയിലേതെങ്കിലും നീക്കപ്പെട്ടാൽ ഫലത്തിൽ എലിപ്പെട്ടി പ്രവർത്തിക്കില്ല. സമാനമായി ആകൃതിയിലും ധർമ്മത്തിലും ഒക്കെ അതിശയകരമായ വൈവിധ്യം പുലർത്തുന്നുവെങ്കിലും നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ലഘുവെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന കോശം പോലും അതിസങ്കീർണ്ണമായ വിധത്തിൽ പരസ്പരബന്ധിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 200-ലധികം വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള ഏതാണ്ട് 100 ലക്ഷം കോടി അതിസൂക്ഷ്മ കോശങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരത്തിലുണ്ട്. ത്വരിതഗതിയിൽ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാൻ ശേഷിയുള്ള, കോടിക്കണക്കിന് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ ആഗോള ശൃംഖലയായ ഇന്റർനെറ്റ് പോലും ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ഘടനകളിൽ ഒന്ന് എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യശരീരത്തോടുള്ള താരതമ്യത്തിൽ ഒന്നുമല്ല. ഏറ്റവും ലളിതമായ കോശങ്ങളിൽപ്പോലും കാണുന്ന സാങ്കേതിക മികവിനോട് കിടപിടിക്കാൻ, മനുഷ്യന്റെ ഒരു കണ്ടുപിടിത്തത്തിനും സാധിച്ചിട്ടില്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. ആയതിനാൽ ഈ സങ്കീർണ്ണമായ രൂപങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തെടുത്ത ഒരു ബുദ്ധിമാനായ രൂപസംവിധായകൻ ഉണ്ട് എന്ന് മൈക്കൽ ബിഹി പറയുകയുണ്ടായി.
പരിണാമ സിദ്ധാന്തം ശരിയാണെങ്കിൽ, ആദ്യത്തെ ലഘു കോശം ആകസ്മികമായുണ്ടായതെങ്ങനെയെന്ന് വസ്തുനിഷ്ഠമായ വിശദീകരണം നൽകാനതിനു കഴിയണമെന്ന് ബിഹി പറയുന്നു. എന്നാൽ ജീവൻ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, ഒരു അതിസൂക്ഷ്മ ജീവിയിൽപ്പോലും ജ്ഞാനപൂർവ്വകമായ രൂപരചനയുടെ തെളിവുകൾ ദൃശ്യമായിരിക്കണം. ഇതിനു തെളിവു നൽകാനായി ലഘുവെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഏകകോശജീവിയായ ബാക്റ്റീരിയയുടെ വാലിന്റെ ഘടനയെ ബിഹി ഉപയോഗിച്ചു. ഒരു തരം ബാക്റ്റീരിയയുടെ വാലിന് 40 വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള സങ്കീർണ്ണ പ്രോട്ടീനുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഒരു മോട്ടർ ഉണ്ട്. ഈ വാൽ കറക്കിക്കൊണ്ടാണ് ഏകകോശ ജീവിയായ ബാക്റ്റീരിയ നീങ്ങുന്നത്. ബിഹിയുടെ വീക്ഷണത്തിൽ അവയിലേതെങ്കിലും ഭാഗങ്ങൾ നീക്കപ്പെട്ടാൽ വാലിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലയ്ക്കും, അയതിനാൽ ഈ വാൽ "യന്ത്രം" ലഘൂകരിക്കാനാകാത്ത സങ്കീർണ്ണതയുടെ മകുടോദാഹരണമാണെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കൂടാതെ പരിണാമത്തിന്റെ തത്ത്വമനുസരിച്ച് ഈ ജീവിയുടെ വാലിനെ പരിണാമത്തിന്റെ മുന്നേയുള്ള സ്റ്റേജിലേക്ക് ലഘൂകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, പ്രവർത്തനരഹിതമായ ഒരു ജീവിയായിരിക്കും ഫലമെന്ന് ബിഹി പറയുന്നു. ആയതിനാൽ ഈ ഘടന ഒരു രൂപസംവിധായകൻ നിർമ്മിച്ചെടുത്തതാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നു. ബാക്റ്റീരിയയുടെ വാലിന്റെ ഉദാഹരണം കൂടാതെ രക്തം തടഞ്ഞുനിറുത്തുന്ന പ്രക്രിയ, സിലിയ, കണ്ണിന്റെ പ്രവർത്തനം, രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി എന്നിവയെല്ലാം ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ രൂപസംവിധാനം എന്ന ആശയത്തെ ദൃഢീകരിക്കാനുപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. 

ബലിഷ്ഠമായ അടിത്തറയില്ലാത്ത ഒരു അംബരചുംബി തകർന്നടിയുന്നതു പോലെ ജീവന്റെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ഒരു വിശദീകരണം നൽകാൻ കഴിയാത്ത പരിണാമസിദ്ധാന്തവും തകർന്നടിയുമെന്ന് ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ രൂപസംവിധാനം എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രചാരകർ പറയുന്നു. ആദിമകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഭൗമസാഹചര്യങ്ങൾ ഗവേഷകർ പരീക്ഷണശാലയിൽ കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങനെ നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ സചേതന വസ്തുക്കളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചില തന്മാത്രകൾ മാത്രമേ നിർമ്മിച്ചെടുക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളു. ഒരു കോശത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് പ്രോട്ടീൻ തന്മാത്രകളും ആർഎൻഎ തന്മാത്രകളും സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അർഎൻഎ ആകസ്മികമായി ഉണ്ടാകാൻ ഒട്ടും സാധ്യത ഇല്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നു. യാദൃച്ഛികമായി പ്രോട്ടീൻ ഉണ്ടാകുന്ന കാര്യത്തിലും അത് സത്യമാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഈ അർഎൻഎ-യും പ്രോട്ടീനും ഒരേ സമയത്ത്, ഒരേ സ്ഥലത്ത് യാദൃച്ഛികമായി ഉളവാകുകയും, അതിലുപരിയായി അവ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് തീർത്തും അസംഭവ്യമാണെന്ന് ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ രൂപസംവിധാനം അംഗീകരിക്കുന്നവർ വാദിക്കുന്നു. കൂടാതെ ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങളെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അജൈവ പദാർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്ന് ജീവൻ ആകസ്മികമായുണ്ടാകുക സാധ്യമല്ലെന്ന് അവർ പറയുന്നു. ജീവനില്ലാത്ത യന്ത്രമനുഷ്യനെ ഉണ്ടാക്കി അതിനെ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നതിനു പിന്നിലും, ഒരു കോശത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഘടകമായ തന്മാത്രകളെ നിർമ്മിക്കാനും വിദഗ്‌ദ്ധനായ ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഉണ്ടായിരിക്കണമെങ്കിൽ, അവയെക്കാൾ അനേക മടങ്ങ് സങ്കീർണ്ണമായ കോശങ്ങളിലെ തന്മാത്രകൽ ആകസ്മികമായുണ്ടാകുക വിരളമാണെന്ന് ബുദ്ധിപൂർവ്വമായ രൂപസംവിധാനം അംഗീകരിക്കുന്നവർ വാദിക്കുന്നു. 

ലഘൂകരിക്കാനാകാത്ത സങ്കീർണ്ണത
ഉത്കൃഷ്ടമായി സംവിധാനം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രപഞ്ചം
കേന്ദ്ര തത്ത്വങ്ങൾ
അശാസ്ത്രീയത