1922-ൽ ജർമ്മനിയിലെ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിലാണ്‌ പരീക്ഷണം നടന്നത്. അക്കാലത്ത് സ്റ്റേൺ ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട് സർവ്വകലാശാലയുടെ സൈദ്ധാന്തിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ മാക്സ് ബോണിന്റെ സഹായിയായിരുന്നു. ഗെർലാഷ് അതേ സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രായോഗിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ സഹായിയായിരുന്നു.

അക്കാലത്ത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആറ്റം മാതൃക നീൽസ് ബോറിന്റെ ആറ്റം മാതൃകയായിരുന്നു. അണുകേന്ദ്രത്തിന്‌ ചുറ്റും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഇലക്ട്രോണുകൾക്ക് ചില നിശ്ചിത ഭ്രമണപഥങ്ങളിലും ഊർജ്ജാവസ്ഥകളിലും മാത്രമേ ഇത് സാധിക്കൂ എന്ന ബോർ പരികൽപന അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനുപുറമെ കോണിയ സംവേഗത്തിനും നിശ്ചിത വിലകൾ മാത്രമേ സ്വീകരിക്കാനാവൂ എന്ന ബോർ-സോമർഫീൽഡ് പരികൽപന തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ഇത് ശരിയാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താനാണ്‌ സ്റ്റേണും ഗെർലാഷും ശ്രമിച്ചത്.

ജോർജ്ജ് അഹ്‌ലെൻബെക്ക്, സാമുവൽ ഗൗഡ്സ്മിത് എന്നിവർ ചേർന്ന് ഇലക്ട്രോണിന്‌ സ്പിൻ എന്ന വിശേഷതയുണ്ട് എന്ന് സിദ്ധാന്തിക്കുന്നതിന്‌ മുമ്പാണ്‌ ഈ പരീക്ഷണം നടന്നത്. എന്നാൽ സ്പിൻ 1/2 ആയുള്ള കണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമാണ്‌ സ്റ്റേൺ-ഗെർലാഷ് പരീക്ഷണത്തിലെ വെള്ളി ആറ്റങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് എന്ന് പിന്നീട് തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. 1927-ൽ ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് ടി.ഇ. ഫിപ്പ്സ് ജൂനിയർ, ജെ.ബി. ടെയ്ലർ എന്നിവർ ചേർന്ന് ഈ പരീക്ഷണം ആവർത്തിച്ചു.

നാസികൾ ജർമ്മനിയിൽ അധികാരത്തിലേറിയതിനെത്തുടർന്ന് 1933-ൽ സ്റ്റേൺ അമേരിക്കയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. 1943-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം സ്റ്റേണിനു ലഭിച്ചു. എന്നാൽ ജർമ്മനിയിൽ തുടർന്നതിനാൽ ഗെർലാഷിന്‌ നോബൽ സമ്മാനം നൽകപ്പെടുകയോ ഈ പരീക്ഷണത്തിന്റെ കാര്യം സ്റ്റേണിന്‌ നോബൽ നൽകാനുള്ള കാരണമായി നോബൽ കമ്മിറ്റി എടുത്തുകാട്ടുകയോ ഉണ്ടായില്ല. പ്രോട്ടോണിന്‌ കാന്തികമൊമെന്റുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തിയതിനും തന്മാത്രാരശ്മിരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾക്കുമാണ്‌ സ്റ്റേണിന്‌ സമ്മാനം നൽകപ്പെട്ടത്

വിശദീകരണം
ഉദാത്തഭൗതികത്തിൽ
പരീക്ഷണം
ചരിത്രം