1990 കളിൽ നടപ്പാക്കിയ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളും ഗ്രാമീണമേഖലയുടെ വളർച്ചയെ പിന്നോട്ടടിക്കുന്നതിനു കാരണമായി. സാമ്പത്തിക സംതുലനാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുകയും, അതേസമയം തന്നെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് ഉയരുകയും ചെയ്തു. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചു പഠിച്ച് പ്രമുഖ ദിനപത്രമായ ദ ഹിന്ദുവിന്റെ ലേഖകൻ പി.സായിനാഥിന്റെ കണ്ടെത്തലിൽ ഗ്രാമീണ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ ആകെ താറുമാറായി. സർക്കാരിന്റെ നവസാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഈ തകർച്ചക്ക് ആക്കം കൂട്ടി . പുതിയ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾക്കു പകരം കൊടുക്കേണ്ടി വന്നത് കർഷകർക്ക് സ്വന്തം ജീവനായിരുന്നു. ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ കർഷക ആത്മഹത്യകൾ കൂടി വന്നു. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് 1997 മുതൽ 2007 വരേയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഏതാണ്ട് 2,00,000 കർഷകൾ കടക്കെണി മൂലം ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി പറയുന്നു. മഹാരാഷ്ട്ര, കർണ്ണാടക, ആന്ധ്രപ്രദേശ് , മദ്ധ്യപ്രദേശ് , ഛത്തീസ്ഗഡ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് കർഷക ആത്മഹത്യകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉണ്ടായത് . ഈ കണക്കുകളേക്കാൾ വലുതായിരിക്കാം യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന് വിമർശകർ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധനായ ഉത്സവ് പടനായിക്ക് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് ശരാശരി കുടുംബം നേരത്തെ ലഭ്യമായതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ അളവ് ഭക്ഷണം കൊണ്ടാണ് അവരുടെ ജീവിതം തള്ളിനീക്കുന്നത് എന്നാണ് .
കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുവാനായി, ഭക്ഷ്യവിളകളുടെ ഉൽപാദനത്തിൽ നിന്നും വ്യതിചലിച്ച് പകരം നാണ്യവിളകളിലേക്ക് മാറുവാൻ കർഷകരെ സർക്കാർ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ഇത് ഒരു പരിധിവരെ സഹായകരമാവുമായിരുന്നെങ്കിലും വിളകളുടെ വില നിശ്ചയിക്കുന്നത് വിപണിയിലെ വൻശക്തികളായിരുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ഇടനിലക്കാർ ലാഭം കൊയ്യാൻ തുടങ്ങി . പുതിയ പരിഷ്കാരം കർഷക ആത്മഹത്യ വർദ്ധിപ്പിക്കാനേ ഉതകിയുള്ളു എന്നും ലേഖകൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. കാരണമായി അദ്ദേഹം പറയുന്നത് ഭക്ഷ്യവിളകൾ ഉൽപാദിപ്പിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അവർക്ക് ജീവൻ പിടിച്ചുനിറുത്താനുള്ള ഭക്ഷണം എങ്കിലും ശേഷിക്കുമായിരുന്നു എന്നാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഓഹരി വിപണിയിൽ ഒരു മുന്നേറ്റം ഇക്കാലത്ത് ഉണ്ടായെങ്കിലും ആ സമ്പത്ത് കേന്ദ്രീകരിച്ചത് സമൂഹത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ശതമാനം ആളുകളുടെ പക്കലായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് 4-7% ആളുകൾക്ക് മാത്രമേ എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഓഹരികൾ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇന്ത്യയിൽ ലക്ഷാധിപതികളുടെ എണ്ണം നാൾക്കു നാൾ വർദ്ധിക്കുമ്പോഴും ദേശീയമായി അത് ഒരു പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടുകയായിരുന്നു.
2006 ലെ കണക്കനുസരിച്ച ദേശീയ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 0.2% മാത്രമാണ് കാർഷികമേഖലക്കായി സർക്കാർ നീക്കിവെച്ചിരുന്നുള്ളു, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലക്കായി നീക്കിവെച്ചത് 3% വും ആയിരുന്നു . ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിയെപ്പോലുള്ള ചില നടപടികൾ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം പിടിച്ചു നിറുത്താൻ കൂറേയെറെ സർക്കാരിനെ സഹായിച്ചു.

ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അനന്തരഫലം
ഉദാരവൽക്കരണ നയങ്ങളും അവയുടെ അനന്തരഫലങ്ങളും
വർണ്ണവ്യവസ്ഥ
കാരണങ്ങൾ