പാർലമെന്റിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ അവതരിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ചിരുന്ന ലോക്പാൽ ബിൽ 2010 അഴിമതി തടയാൻ അപര്യാപ്തമാണെന്ന വാദം കിരൺ ബേദി, സ്വാമി അഗ്നിവേശ്, അണ്ണാ ഹസാരെ തുടങ്ങിയ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകർ ഉയർത്തുകയും ഇന്ത്യ എഗെൻസ്റ്റ് കറപ്ഷൻ (India Against Corruption ) എന്ന സംഘടന നിർദ്ദിഷ്ട ലോക്പാൽ ബില്ലിനു പകരം മറ്റൊരു ബില്ലിന് രൂപം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇത്തരത്തിൽ നിർദ്ദിഷ്ട ലോക്പാൽ ബില്ലിന് ബദലായി അഴിമതി പൂർണമായും നിർമാർജ്ജനം ചെയ്യത്തക്കനിലയിൽ തയ്യാറാക്കിയതെന്ന അവകാശവാദവുമായി മുന്നോട്ടുവച്ചതാണ് ജന ലോക്പാൽ. അഴിമതി പൂർണമായും ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് ജന ലോക്പാൽ ബിൽ അഥവാ പീപ്പിൾസ് ഓംബുഡ്‌സ്മാൻ ബില്ലുകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ മുൻ ജഡ്ജിയും കർണാടക ലോകായുക്തയുമായ സന്തോഷ് ഹെഗ്‌ഡേ, മുതിർന്ന നിയമജ്ഞൻ പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ, വിവരാവകാശ പ്രവർത്തകനും മഗ്‌സെസെ പുരസ്‌കാര ജേതാവുമായ അരവിന്ദ് കേജ്‌രിവാൾ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ബില്ലിന്റെ കരടുരൂപം തയ്യാറാക്കിയത്. ജന ലോക്പാൽ ബിൽ ഏറെ ഫലപ്രദമാണെന്നാണ് പൊതുവേ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

അഴിമതിയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ ഒരു സ്വതന്ത്ര സമിതി അഥവാ ജന ലോക് പാൽ രൂപീകരിക്കണമെന്നതാണ് ബില്ലിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നിർദ്ദേശം. എത്ര ഉന്നതരായവരായും അഴിമതിയാരോപണം ഉയർന്നാൽ അന്വേഷണം നടത്തുക, ഒരുവർഷത്തിനകം അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കി നടപടിക്ക് ശുപാർശ ചെയ്യുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ മറ്റ് ചുമതലകൾ.അഴിമതി നടത്തിയവർക്കെതിരേ നിയമനടപടിയെടുക്കുന്നുണ്ടെന്നും അവർക്ക് പരമാവധി ശിക്ഷലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഉറപ്പാക്കാൻ ലോക്പാൽ ശ്രദ്ധിക്കുകയും വേണം. കുറ്റം ചെയ്ത ആളുടെ സ്വത്തുവകകൾ കണ്ടുകെട്ടണം. സർക്കാറുകളുടെ യാതൊരുവിധ നിയന്ത്രണമോ സമ്മർദ്ദമോ കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള എല്ലാ അധികാരങ്ങളും ഈ സമിതിക്കുണ്ടായിരിക്കുമെന്നും ഇതിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.

ബദൽ ബിൽ
താരതമ്യം
ബിൽ പാർലമെൻറിൽ
പരിഷ്ക്കരണത്തിലേക്ക്