1959 ഒക്ടോബർ 26-ന്‌ ഒറിനോ‍കായിൽ അയ്മാറാ ആദിവാസി വംശത്തിൽ ഇസല്ലാവി സമൂഹത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ദിയോന്നീസിയോ മൊറാലസിനും മറിയ മമാനിയ്ക്കും ഉണ്ടായ ഏഴുമക്കളിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ഏഴു പേരിൽ നാലു പേരും ചെറുപ്പത്തിലേ മരിച്ചു പോയിരുന്നു. കൊച്ചു നാളിലേ കുലത്തൊഴിലായ കൃഷിപ്പണി ചെയ്തു ജീവിച്ചു. ഏഴു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വടക്കേ അർജന്റീനയിൽ അച്ഛന്റെ കൂടെ കരിമ്പു കൃഷിക്കു പോയി. കൃഷിയിലെന്ന പോലെ പഠനത്തിലും ഇവോ മിടുക്കു തെളിയിച്ചു. പതിനൊന്നാം ക്ലാസ്സ്‌ കഴിഞ്ഞ്‌ നിർബന്ധിത സൈനികസേവനത്തിന്‌ ചേർന്നു.

1980-ലെ എൽനിനോ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ ഫലമായി ഒറിനോകോയിലെ 70 ശതമാനത്തിലേറെ കൃഷികളും 50 ശതമാനത്തിലേറെ കാലികളും നശിച്ചു. ഒറിനോകോയിൽ ഇനിയും നിന്നത്‌ കൊണ്ട്‌ ഫലമില്ലെന്ന് ബോധ്യമായ മൊറേൽസ്‌ കുടുംബം ബൊളീവിയയിലെ കൊച്ചബാംബയിലേക്ക്‌ കുടിയേറിപ്പാർക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കൊച്ചബാംബെക്കടുത്തുള്ള ഷിപാറെ പ്രവിശ്യയിൽ കുടുംബം താമസമാക്കി. അവിടെ ഓറഞ്ചും മുന്തിരിയും ഏത്തപ്പഴവും പപ്പായയും വിളയിച്ചെടുത്തു. മുഖ്യകൃഷി കൊക്കോ ആയിരുന്നു.

പ്രകൃതി വിപത്തുകളുടെ കെടുതി കാരണം നാടു വിട്ട മൊറേൽസ്‌ കുടുംബം കൊച്ചബാംബയിൽ കണ്ടത്‌ അധീശവർഗത്തിന്റെ ചൂഷണത്തിന്റെ കെടുതികളായിരുന്നു. മയക്കുമരുന്നിനായി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട്‌ തുടങ്ങുന്നതോടെ കൊക്കോ കൃഷിയുടെ വിപണിമൂല്യം മനസ്സിലാക്കിയ അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും തദ്ദേശീയ ഭരണകൂടത്തെ മറയാക്കി കൃഷിക്ക്‌ നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തി. മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്‌ തടയാനെന്ന പേരിൽ ബൊളീവിയക്കു മേൽ പുതിയ നിയമം അടിച്ചേൽപിച്ചതോടെ ബൊളീവിയക്കാരുടെ മുഖ്യ ഉപജീവനത്തിനുള്ള വഴിയടയുകയായിരുന്നു. മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന്‌ കൂട്ടു നിന്നു എന്ന് സമ്മതിക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ ഒരു കൊക്കൊ കർഷകനെ സൈന്യം കൺമുന്നിൽ വെച്ച്‌ പച്ചയായി ചുട്ടുകൊല്ലുന്നത്‌ കണ്ടപ്പോൾ ചൂഷകരുടെ വറചട്ടിയാണ്‌ സ്വന്തം നാടെന്ന് ഇവോ മൊറാലസ്‌ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

കുറിപ്പുകൾ
ആദ്യകാലം
പുറമേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം