മറ്റെല്ലാത്തരത്തിലുമുള്ള ജീവജാലങ്ങളുമായി ഉറുമ്പുകൾ സഹവർത്തിക്കാറുണ്ട്.

അഫിഡുമായുള്ള സഹവർത്തനമാണ് ഏറെ പ്രശസ്തം. ഉറുമ്പുകൾ അഫിഡുകളെ സ്വന്തം കൂട്ടിൽ വളർത്തുകയും അവക്ക് ഭക്ഷണം സമ്പാദിച്ചുകൊടുക്കുകയും, ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പകരമായി അഫിഡിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുമൂറിവരുന്ന സ്രവം ഉറുമ്പുകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നതാണ്. ഒരു കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ചെറിയൊരു കൂട്ടം പിരിഞ്ഞുപോകുകയാണെങ്കിൽ അവ ചിലപ്പോൾ ചില ആഫിഡുകളെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകാറുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ ഒന്നിലേറെ ജീവികളിൽ ഉറുമ്പുകൾ പ്രാദേശികഭേദത്തിൽ സഹവർത്തിക്കാറുണ്ട്.
പലസസ്യങ്ങളും ഉറുമ്പുകൾക്കായി കൂടുതൽ തേൻ ശേഖരിച്ചു വെക്കാറുണ്ട്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ അവയിൽ കീടങ്ങൾ വരാറില്ല. വിത്തുകൾ കേടുകൂടാതിരിക്കും എന്ന ഗുണം ചെടിക്കു ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉറുമ്പുകൾക്കു ഭക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നു. അമേരിക്കയിലെ പ്യോണി പുഷ്പങ്ങൾക്ക് വിരിയാൻ തന്നെ ഉറുമ്പുകളുടെ സഹായമാവശ്യമാണ്.

ചില ഉറുമ്പുകളാകട്ടെ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂപ്പലുകൾ നട്ടുവളർത്തി പരിപാലിക്കുന്നു. ഉറുമ്പുകൾ പൂപ്പലുകൾ കുറേശ്ശെ ഭക്ഷണമായുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പലതരം വിത്തുകളും വിതരണം ചെയ്യുന്നത് ഉറുമ്പുകളാണ്. വിത്തുകൾ ഉറുമ്പുകൾക്കായുള്ള അനുവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. ചിലവിത്തുകളിൽ ഇലായിയോസോമുകൾ എന്ന കോശഘടനകൾ ഉറുമ്പുകൾക്കായി കാണാം. ഉറുമ്പുകൾക്കു പോഷകപ്രദങ്ങളായ പലവസ്തുക്കളും ഇവയിലുണ്ട്. വിത്തുകൾ കൊണ്ടുപോയി ഇലായിസോമുകൾ ഭക്ഷിക്കുന്ന ഉറുമ്പുകൾ പിന്നീടവയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. അത് മിക്കവാറും കൂട്ടിൽ തന്നെയാവും വിത്തുകൾ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്ത് വളരുന്നു. ഉറുമ്പുകൾ വഴിയുള്ള വിത്തുവിതരണത്തിന് മിർമിക്കോകോറി(Myrmecochory) എന്നാണ് പറയുന്നത്.

പല പക്ഷികളും ഉറുമ്പുകൂട്ടത്തിനടുത്തു ചിറകുകൾ വിടർത്തി ഇരിക്കാറുണ്ട്. അവയുടെ മേൽ ഉറുമ്പുകൾ കയറുകയും അവയുടെ ശരീരത്തിലെ ക്ഷുദ്രകീടങ്ങളെ ഭക്ഷണമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പക്ഷികൾക്ക് ക്ഷുദ്രജീവികളിൽ നിന്ന് രക്ഷയും ഉറുമ്പുകൾക്ക് ഭക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നു. ഉറുമ്പുകുളി(Anting) എന്നാണിതറിയപ്പെടുന്നത്.

ആനിമൊൺ ഹെപ്പാറ്റിക്ക (Anemone hepatica), റനൺകുലസ് ഫെക്കെറിയ (Ranunculus ficaria), അഡൊനിസ് വെർണാലിസ് (Adonis vernalis) മുതലായ ചെടികളുടെ അകീനുകൾ ഒരുതരം സുഗന്ധതൈലം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഉറുമ്പുകളെ ആകർഷിക്കുകയും അതുവഴി വേഗം പ്രകീണങ്ങൾ നടക്കുകയും ചെയ്യും.


ഇതര ജീവികളുമായുള്ള സഹവർത്തിത്വം
പട്ടാളക്കാർ
രാജ്ഞിമാർ
ചിറകുള്ള ഉറുമ്പുകൾ