ഏകാധിപത്യത്തെ വിവക്ഷിക്കുന്നതിന് ആംഗലഭാഷയിൽ വിവിധ പദങ്ങൾപ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്: അബ്സല്യൂട്ടിസം (അനിയന്ത്രിതാധിപത്യം), ഓട്ടോക്രസി (ഏകാധിപത്യം), ഡെസ്പോട്ടിസം (സ്വേച്ഛാപ്രഭുത്വം), ടിറനി (സ്വേച്ഛാധിപത്യം), ഡിക്റ്റേറ്റർഷിപ്പ് (സർവാധിപത്യം). ഒന്നിലേറെ വ്യക്തികൾചേർന്നുള്ള അനിയന്ത്രിതാധികാരഭരണവും 'അബ്സല്യൂറ്റിസം' എന്ന സംജ്ഞയ്ക്കു കീഴിൽവരാം. വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട നിയമത്തിന്റെയും ധാർമികത്വത്തിന്റെയും സംയമം കൂടാതെ ഭരണാധിപനോ ഭരണാധിപൻമാരോ ഒരു സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുന്നതിനുപയോഗിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തവും സംവിധാനവും എന്ന് അബ്സല്യൂട്ടിസത്തെ നിർവചിക്കാം. ഓട്ടോക്രസി എന്ന പദത്തെയാകട്ടെ ഭരണാധിപന്റെ വ്യാമോഹത്തിനെതിരെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് രാഷ്ട്രീയവും നിയമപരവുമായ സ്ഥാപനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുവാൻ കഴിയാത്ത പിന്നോക്ക സമൂഹങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയാണ് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. യന്ത്രവത് സമൂഹങ്ങളിലെ ഏകധിപത്യത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളെ പരാമർശിക്കുമ്പോൾ ഡിക്റ്റേറ്റർഷിപ് എന്ന പദമാണ് പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്തെന്നാൽഈ കാലഘട്ടത്തെ ഏകാധിപത്യം കൂടുതൽവ്യാപകവും ശക്തവുമാണ്.

എന്നാൽ ഏകാധിപത്യം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ സൈന്യത്തെയും മറ്റു പ്രബല ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഏറ്റവും നിരങ്കുശനായ ഏകാധിപതി പോലും ഉദ്യോഗസ്ഥ-അഭിജാത വർഗ്ഗങ്ങളുടെ പൊതു താത്പര്യങ്ങളുടെയും ഇടപെടലുകളുടെയും സ്വാധീനതയ്ക്ക് വിധേയനാണ്.

പദപ്രയോഗങ്ങളിലും വിശദാംശങ്ങളിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടാവാമെങ്കിലും ചരിത്രപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം സാമൂഹിക വളർച്ചയുടെ എല്ലാ കാലഘട്ടങ്ങളിലും ഒരേപോലെ തന്നെയാണ്. ഇത് മാനുഷികവും തുടച്ചയുള്ളതുമാണ്; ദൈവിക വിധിയോ പ്രാദേശികമോ പ്രത്യേക കാലഘട്ടന്റേതോ അല്ല.

വ്യത്യസ്തപദപ്രയോഗങ്ങൾ
ഏകധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ
വ്യക്ത്യധിഷ്ഠിത ഭരണാധികാരികൾ
സ്വേച്ഛാധിപതി (Tyrant)