1939-49 കാലയളവിൽ യഹൂദന്മാർക്ക് പലസ്തീനിൽ അവകാശം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇടകൊടുക്കാതിരിക്കാൻ അറബികളും, അറബികൾക്ക് അവിടെ നിലനില്പില്ലാതാക്കാൻ സയോണിസ്റ്റുകളും ശ്രമിച്ചു.

1945-ൽ ബ്രിട്ടനിലെ ആറ്റ്ലി ഗവൺമെന്റ് ഒരു ആംഗ്ലോ-അമേരിക്കൻ അന്വേഷണ കമ്മിറ്റിയെ നിയോഗിച്ച് പലസ്തീൻ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ ഏകകണ്ഠമായ തീരുമാനങ്ങളടങ്ങിയ റിപ്പോർട്ട് 1946 ഏപ്രിൽ 20-നു പ്രസിദ്ധീകൃതമായി. 1,00,000 യഹൂദന്മാർക്ക് പലസ്തീനിൽ കുടിയേറിപ്പാർക്കാനുള്ള അനുവാദപത്രം നൽകാനും സ്വത്തു വാങ്ങുന്നതിനുള്ള നിരോധനം നീക്കുവാനും ഉള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ റിപ്പോർട്ടിലുണ്ടായിരുന്നു. കമ്മിഷൻ പലസ്തീനിൽ ഒരു യഹൂദരാഷ്ട്രം നിർമ്മിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുകയും ബ്രിട്ടന്റെ കീഴിൽ ഒരു മാൻഡേറ്ററി ഗവൺമെന്റായി തുടരുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ശിപാർശകൾ നടപ്പിലാക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവൺമെന്റ് വിസമ്മതിച്ചു.

1947-ൽ അറബികൾക്കും ജൂതന്മാർക്കും പ്രത്യേക മേഖലകൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള പ്രമേയം ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ പാസാക്കി. അറബികൾ ഒന്നടങ്കം ഈ നീക്കത്തെ എതിർത്തു. പ്രമേയത്തെ തുടർന്ന് 1948 മെയ് 14നു ബ്രിട്ടീഷുകാർ തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ പലസ്തീനിൽനിന്നും പിൻ‌വലിച്ചു. അറബികൾക്കോ യഹൂദർക്കോ അധികാരം കൈമാറാതെ മേഖലയിൽ സംഘർഷത്തിനു വഴിമരുന്നിട്ടാണ് ബ്രിട്ടൺ പിന്മാറ്റം നടത്തിയത്. പലസ്തീനിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ഇതോടെ തുടക്കമായി. 

1946 ജൂൺ മുതൽ പലസ്തീനിൽ ഭീകരമായ ആഭ്യന്തരസമരം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. യഹൂദ-ബ്രിട്ടീഷ് സംഘട്ടനത്തിന്റെ ഫലമായി നിയമസമാധാനം തകർന്നു. വിദേശകാര്യസെക്രട്ടറി ഏണസ്റ്റ് ബെവിൻ 1947 ഫെബ്രുവരിയിൽ പലസ്തീൻ പ്രശ്നം യു.എൻ-ന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു സമർപ്പിച്ചു. യു.എൻ. കമ്മീഷൻ ബ്രിട്ടീഷ് മാൻഡേറ്റ് ഫലപ്രദമല്ലെന്നും പലസ്തീൻ വിഭജനം മാത്രമേ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമാവുകയുള്ളുവെന്നും വിധിച്ചു. ബ്രിട്ടൻ ഇത് അംഗീകരിച്ചില്ല. യു.എൻ. പൊതുസഭയിലെ 56 അംഗരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ 33-ഉം വിഭജനത്തെ പിന്താങ്ങി. യഹൂദന്മാർ ആ തീരുമാനം നടപ്പിലാക്കാനുള്ള പരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു. അറബികൾ അതിനെ എതിർത്തു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ പിൻവാങ്ങിയാൽ അറബി-യഹൂദസംഘട്ടനം അനിവാര്യമാണെന്നു തീർച്ചയായി. അറബിലീഗിലെ ഏഴു രാഷ്ട്രങ്ങളും 1947 ഡിസംബറിൽ കെയ്റോവിൽ സമ്മേളിച്ച് പലസ്തീനിലെ അറബികൾക്ക് ആയുധസഹായം നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു. ബ്രിട്ടന്റെ പിൻമാറ്റത്തോടെ (1948 ഏപ്രിൽ) 1948-ലെ അറബ് ഇസ്രയേൽ യുദ്ധം തുടങ്ങി.

സംഘാടനത്തിലും അഭ്യാസത്തിലും വീര്യത്തിലും ആയുധശക്തിയിലും യഹൂദസേനയുടെ മേന്മ അറബികളെ നിർവീര്യരാക്കി. അറബിസൈന്യവ്യൂഹം (Arab legion) മാത്രമേ ഇതിനൊരു അപവാദമായി യഹൂദന്മാരെ പിൻതള്ളാൻ ശക്തമായുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ജറുസലേമിനടുത്ത ദിർയാസിമിൽ യഹൂദന്മാർ നടത്തിയ കുരുതിയെത്തുടർന്ന് ഹൈഫ, ജാഫ എന്നിവിടങ്ങളിലെ 95 ശതമാനം അറബികളും പ്രാണരക്ഷാർഥം നാടുവിട്ടു. യഹൂദന്മാർ കൈയടക്കിയ പലസ്തീൻ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും 3,00,000 അറബികൾ പലായനം ചെയ്തു. വിഭജനത്തിനു വിലങ്ങുതടിയായിനിന്ന അറബി ഭൂരിപക്ഷം ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഒഴിഞ്ഞുപോയി.

1948 മേയ് 14-ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ പലസ്തീൻ വിട്ട അന്നുതന്നെ സിയോണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനക്കാർ ടെൽ അവീവിൽ സമ്മേളിച്ച് സ്വതന്ത്ര ഇസ്രയേൽ നിലവിൽ വന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അന്നേദിവസംതന്നെ യു.എസ്. ആ താത്കാലിക ഗവൺമെന്റിനെ അംഗീകരിച്ചു. ജോർദാൻ, ഈജിപ്ത്, സിറിയ, ലെബനാൻ, ഇറാഖ് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഇസ്രയേലിനെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അറബ് രാജ്യങ്ങളുടെ സൈന്യം പലസ്തീനിൽ കടന്നു. അമേരിക്ക, സോവ്യറ്റ് യൂണിയൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളും അന്നത്തെ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ട്രിഗ്വെ ലീയും അറബ് രാജ്യങ്ങളുടെ നീക്കത്തെ നിയമവിരുദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ചൈന അറബ് അവകാശവാദത്തെയാണു പിന്തുണച്ചത്. ഏതായാലും യുദ്ധത്തിൽ അറബികളുടെ സംയുക്ത സേനയെ ഇസ്രയേൽ പരാജയപ്പെടുത്തി. ലക്ഷക്കണക്കിനു പലസ്തീൻ അറബികൾ യുദ്ധപരാജയത്തെത്തുടർന്ന് അഭയാർത്ഥികളായി. പത്സ്തീനിലെ അറബ് ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിൽ രണ്ടു ഭാഗം ഇസ്രയേൽ അധീന പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് ഓടിപ്പോവുകയോ തുരത്തെപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. ശേഷിച്ചവർ ഇസ്രയേലിലെ പൗരന്മാരായി തുടർന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ഏഴുലക്ഷത്തിലധികം അറബികൾ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം അഭയാർത്ഥികളായി. അറബികൾക്ക് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനായ നാമമാത്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ യഹൂദരും അഭയാർത്ഥികളാക്കപ്പെട്ടു. 

ട്രാൻസ് ജോർദാനും ഈജിപ്തും ഇറാക്കുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന സഖ്യംമൂലം അറബികളോടുള്ള ചുമതല നിറവേറ്റാൻ ബ്രിട്ടൻ ബാധ്യസ്ഥമായിരുന്നു. എന്നാൽ യഹൂദരാഷ്ട്രത്തെ യു.എസ്. അംഗീകരിച്ചത് പുതിയൊരു പ്രശ്നം സൃഷ്ടിച്ചു. അംഗോളാ-യു.എസ്. താത്പര്യങ്ങളുടെ ഉരസൽ യു.എൻ. ഇടപെടലിനു കാരണമായി. സ്വീഡിഷ് രാജ്യതന്ത്രജ്ഞനായ കൌണ്ട് ഫോൽക്ക് ബർനാദോത്ത് (1895-1948) അറബി-യഹൂദ സംഘട്ടനത്തിന് അറുതിവരുത്താൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. താത്കാലികമായ വെടിനിർത്തലിന് ഈ ദൗത്യം സഹായകമായി. ഒരു യഹൂദ ഭീകരപ്രവർത്തകന്റെ വെടിയേറ്റ് ബർനാദോത്ത് മരണമടഞ്ഞതോടെ വീണ്ടും യുദ്ധം തുടങ്ങി. ഡോ. റാൾഫ് ബഞ്ച് യു.എൻ. മധ്യസ്ഥനായി വന്ന് ഇസ്രയേലും അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി സംഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി. രണ്ടു കക്ഷികൾക്കും യുദ്ധം തുടരുന്നത് ആപത്കരമാണെന്ന വിശ്വാസം വളർന്നു. അറബികൾക്കിടയ്ക്കുതന്നെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം വലിയ തോതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. 1949 മാർച്ചിൽ യു.എൻ. രക്ഷാസമിതി ഇസ്രയേലിനെ യു.എൻ. അംഗമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ സന്ധിസംഭാഷണങ്ങൾക്കു മുൻകൈയെടുക്കാൻ അതിനു കഴിഞ്ഞു. അങ്ങനെ തിയൊഡോർ ഹെർസലിന്റെയും ആദ്യകാലത്തെ സയോണിസ്റ്റുകളുടെയും ചിരകാലസ്വപ്നം സഫലീകൃതമായി.

നിയന്ത്രണരേഖകൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള സമ്മതത്തോടെ 1949ലാണ് അറബ്-ഇസ്രയേൽ യുദ്ധം അവസാനിച്ചത്. ഇതനുസരിച്ച് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ചുള്ള പ്രദേശങ്ങളും ഈ നിർദ്ദേശത്തിൽതന്നെ അറബികൾക്കായി നീക്കിവച്ച പ്രദേശങ്ങളുടെ പകുതിയോളവും ഇസ്രയേലിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഗാസാ മുനമ്പ് ഈജിപ്തും വെസ്റ്റ് ബാങ്ക് ജോർദാനും കൈക്കലാക്കി. 

ഒന്നാം അറബ്-ഇസ്രയേൽ യുദ്ധത്തെ തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ പോരാട്ടമായാണ് ഇസ്രയേൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. രൂപവത്കരിച്ചു നാളുകളാകും മുൻപേ അറബ് രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെ ഇസ്രയേൽ ഒറ്റയ്ക്കു നേടിയ വിജയം ലോകത്തെ അമ്പരിപ്പിച്ചു. യഹൂദരോടു കീഴടങ്ങേണ്ടിവന്നത് അറബ് ലോകത്തെയാകെ അസ്വസ്ഥമാക്കുകയും ചെയ്തു.

ക്രൈസ്തവ മുസ്ലീം ആധിപത്യം
ഒന്നാം സംഘട്ടനം
ആറാം സംഘട്ടനം
അറബികളുടേയും തുർക്കികളുടേയും ആധിപത്യം