ഉദ്ഗാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി വാതകങ്ങളും ബാഷ്പങ്ങളും വൻതോതിൽ ബഹിർഗമിക്കുന്നു. ഉഗ്രമായ സ്ഫോടനത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന വാതകങ്ങൾ ധൂളീമാത്രങ്ങളായ പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങളുമായി കലർന്ന് ധൂമപടലം പോലെയോ, മേഘം പോലെയോ വ്യാപിക്കുന്നു, ഇവ മിക്കവാറും വിഷലിപ്തവുമായിരിക്കും. ഉയർന്ന ഊഷ്മാവിൽ വമിക്കുന്ന ഈ വാതകങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച പഠനം പല പ്രശ്നങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു, ഇന്നും ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് അപൂർണമാണ്. അന്തരീക്ഷവായുവുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിൽ ചുവപ്പും നീലയും ജ്വാലകളിൽ കത്തുന്നതാണ് ദഹനസ്വഭാവമുള്ള വാതകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം തെളിയിച്ചത്. വാതകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഏതാണ്ട് 70ശ.മാ.വും നീരാവിയാണ്. ഇതിൽ മാഗ്മീയജലത്തിന്റെയും ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെയും (Ground water) അളവുകൾ തിട്ടപ്പെടുത്താനാവില്ല. ഹൈഡ്രജൻ ക്ളോറൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ, കാർബൺഡൈഓക്സൈഡ്, കാർബൺമോണോക്സൈഡ്, സൾഫർട്രൈഓക്സൈഡ്, സൾഫർഡൈഓക്സൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ ഫ്ളൂറൈഡ് തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റു മുഖ്യവാതകങ്ങൾ. മീഥെയിൻ, അമോണിയ, ഹൈഡ്രജൻതയോസയനൈറ്റ്, നൈട്രജൻ, ആർഗൺ തുടങ്ങിയവയും സൾഫർ ബാഷ്പവും നേരിയ തോതിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ആൽക്കലിലോഹങ്ങൾ, അയൺ എന്നിവയുടെ ക്ളോറൈഡുകളും ചിലപ്പോൾ കാണാറുണ്ട്. അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽനിന്നും ഉദ്ഗമിക്കുന്ന മൂലവാതകങ്ങൾ അന്തരീക്ഷ ഓക്സിജനുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചാണ് കാർബൺ, സൾഫർ തുടങ്ങിയവയുടെ ഓക്സൈഡുകളും നീരാവിയുടെ ഒരംശവും ഉത്പാദിതമാകുന്നതെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. എല്ലാ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽനിന്നും ഒരേ വാതകങ്ങൾതന്നെ ബഹിർഗമിക്കണമെന്നില്ല.

സ്ഫോടനോത്പന്നങ്ങൾ
തരങ്ങൾ
ലാവാപ്രവാഹങ്ങൾ
വാതകങ്ങൾ