പുരാതനപൗരസ്ത്യദേശത്ത് രൂപമെടുത്ത പല നിയമസം‌ഹിതകളിൽ ഒന്നാണ് ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമം.
ഊരിലെ രാജാവ് ഊർ നാമുവിന്റെ സംഹിത(ക്രി.മു. 2500), എഷ്നുനാലിന്റെ നിയമങ്ങൾ (ക്രി.മു. 1930) ഇസിനിലെ ലിപിറ്റ് ഇഷ്ടാറിന്റെ നിയമസംഹിത (ക്രി.മു. 1870) തുടങ്ങിയവ ഈ ഗണത്തിലെ പൂർവസംഹിതകളുംഹിത്തിയരുടേയും അസീറിയക്കാരുടേയും നിയമങ്ങളും മോശെയുടെ നിയമവും ഇതിന്റെ പിൽക്കാല മാതൃകകളുമാണ്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും സമാനസംസ്കൃതികളിലുമാണ് ഈ സംഹിതകൾ രൂപപ്പെട്ടത്. സമാനമായ പല ഭാഗങ്ങളും ഈ നിയമാവലികളിലുണ്ട്.

ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മൗലിക നിയമങ്ങളെ മാറ്റി മറിക്കാൻ രാജാവിനുപോലും അധികാരമില്ല എന്നതിന്റെ നല്ല ഉദാഹരണമായി ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ഭരണഘടനാനുസൃതമായ ശാസനം (constitutional government) നിയമവാഴ്ച (Rule of Law) എന്നീ ആധുനികസങ്കല്പങ്ങളുടെ ആദിരൂപമാണിത്.
വിവിധ ഉല്പന്നങ്ങൾക്ക് ബാധകമായ അളവുരീതികളും മറ്റും നിഷ്കർഷിക്കുന്ന ഒരു നിയമസഹിതയുടെ പിൻബലമുള്ള ആദ്യത്തെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഉടലെടുത്തത് ബാബിലോണിലും അയൽനാടുകളിലുമാണ്. സുമേറിലെ ആദ്യകാല നിയമങ്ങൾ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ധനശാസ്ത്രസമവാക്യങ്ങളാണ്. വില, പലിശ, സ്വകാര്യസ്വത്ത്, പിന്തുടർച്ച തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആധുനികകാലത്തെ പല നിയമങ്ങളിലും അവ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്.

കണ്ടെത്തൽ
ചില നിയമങ്ങൾ
കുറിപ്പുകൾ
നിയമം