പ്രത്യുത്പാദനശേഷിയില്ലാത്ത പെണ്ണുറുമ്പുകളാണ് വേലക്കാർ. ജോലിക്കാരാണ് ഒരു കൂട്ടിലേക്കുവേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്യുന്നത്. രാജ്ഞിമാരേയും മറ്റുറുമ്പുകളേയും ലാർവ്വകളേയും തീറ്റിപ്പോറ്റുക, കൂടുകൾ വൃത്തിയാക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഇവ ചെയ്യുന്നത്. വേലക്കാരിൽ തന്നെ ജോലിവിഭജനമുണ്ട്. കൂടിനു പുറത്തുള്ള ജോലികൾ ചെയ്യേണ്ട ജോലിക്കാരും കൂട്ടിനകത്തെ ജോലികൾ ചെയ്യേണ്ട ജോലിക്കാരുമുണ്ടായിരിക്കും. ചിലയിനം ഉറുമ്പുകളിൽ കൂട്ടിനു പുറത്തുള്ള ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതിനുമുൻപ് കൂട്ടിനകത്തെ ജോലികൾ ഏതാനും ദിവസം പുതിയ ജോലിക്കാരെ കൊണ്ടു ചെയ്യിക്കുന്നതു കാണാം. മുട്ടകളേയും ലാർവ്വകളേയും എടുത്ത് മാറ്റുക, കുഞ്ഞുറുമ്പുകളെ വൃത്തിയാക്കുക, ഭക്ഷണവസ്തുക്കൾ ചുമന്നുകൊണ്ടുവരിക, ബാക്കിവരുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടിനു വെളിയിൽ കളയുക എന്നിവയാണ് പ്രധാന ജോലികൾ. ചില വേലക്കാർ ഭക്ഷണം വയറ്റിൽ സൂക്ഷിച്ചാണു കൊണ്ടുവരിക, പ്രത്യേകിച്ചും ലാർവ്വകൾക്കായി. അവ പിന്നീട് തികട്ടിയെടുത്ത് നൽകുന്നു. തേനുറുമ്പുകൾ പോലുള്ളവയിലാകട്ടെ വയർ കൂടുതൽ തേൻ സൂക്ഷിക്കാനായി നന്നായി വികസിച്ചതാണ്. പുതിയ വേലക്കാർക്ക് മൂന്നോ നാലോ ദിവസം പ്രായമാകുന്നതോടെ അവരും പണിചെയ്തു തുടങ്ങുന്നു. കൂടുകളിലൂടെ വെറുതേ നടക്കുകയും അവിടവിടെ കൂട്ടം കൂടി നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വേലക്കാരേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ കാണാം. ഇവ എന്തുധർമ്മമാണനുഷ്ഠിക്കുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കിതുവരെ മനസ്സിലായിട്ടില്ല.

കൂട്ടിനു വെളിയിൽ പോയി ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കുന്ന വേലക്കാർ ഒറ്റക്കോ കൂട്ടമായോ ഇക്കാര്യം ചെയ്യുന്നു. നാല് മില്ലീഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഉറുമ്പ് എട്ടു മില്ലീഗ്രാം വരെ ഭാരമുള്ള ഭക്ഷണവസ്തുക്കളെ വഹിച്ചുകൊണ്ടു പോകുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഒന്നിലധികം ഉറുമ്പുകൾ ഒന്നിച്ചാവുമിതു ചെയ്യുന്നത്. കൂട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തു പോയി ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ തേടുന്ന ഉറുമ്പുകൾ ദിശകണ്ടെത്തുന്നതിന് പലമാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. സംയുക്ത നേത്രം ആണുള്ളതെങ്കിൽ കൂടി, വഴിയിൽ കാ‍ണുന്ന എന്തിനേയും ഇവ അടയാളമാക്കി ശേഖരിക്കുന്നുവത്രേ. ഭൂഗുരുത്വാകർഷണ ബലത്തിന്റെ ദിശ, വഴിയിൽ സ്വയം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നതുമായ രാസഘടകങ്ങളേയും അടയാളമാക്കാറുണ്ട്.

ചിറകുള്ള ഉറുമ്പുകൾ
ജോലിക്കാർ
പട്ടാളക്കാർ
രാജ്ഞിമാർ