മിഷ്നയുടെ അനുബന്ധമായ ബരൈറ്റാകളിലൊന്നായ "പറുദീസയിലെത്തിയ നാലു റബൈമാരുടെ" കഥയിലെ റബൈമാരിലൊരാൾ എലീശയാണ് . എലീശയുടെ പേരുപറയാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന യഥാസ്ഥിതികപാരമ്പര്യത്തിൽ പെട്ട ഈ കഥ അദ്ദേഹത്തെ അവജ്ഞാപൂർവം പരാമർശിക്കുന്നത് 'അപരൻ' എന്ന പേരിലാണ് :-
ശിമയോൻ-ബെൻ-അസായി, ശിമയോൻ-ബെൻ-സോമ, അപരൻ, റബൈ അഖീവ എന്നീ റബ്ബൈമാർ സ്വർഗ്ഗീയാരാമത്തിലെത്തി. ബെൻ അസായി എത്തിനോക്കിയപ്പോൾ തന്നെ മരിച്ചു; ബെൻ സോമക്ക് നോക്കിയപ്പോൾ തന്നെ ഭ്രാന്തായി; 'അപരൻ' ആരാമത്തിലെ ചെടികളെല്ലാം വെട്ടിനിരത്തി; അഖീവ മാത്രം, ശാന്തനായി പ്രവേശിച്ചിട്ട് ശാന്തനായി മടങ്ങി.

താൽമുദിന്റെ മദ്ധ്യകാലവ്യാഖ്യാനങ്ങളായ തോസഫ്താകൾ അനുസരിച്ച്, കഥയിലെ നാലു റബൈമാർ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പറുദീസായിൽ എത്തുകയല്ല, പറുദീസാനുഭവം അവർക്കുണ്ടായതാണ്. റബൈമാർക്ക് അനുഭവേദ്യമായത് യഥാർത്ഥ പറുദീസ തന്നെയായിരുന്നെന്നും പക്ഷമുണ്ട്. നിർവൃതിയുടെ നിമിഷത്തിൽ സ്വർഗീയാരാമത്തിനുള്ളിലെത്തിയ എലീശ, അവിടത്തെ സസ്യലതാദികളെ വെട്ടിനിരത്തിയെന്നാണ് ഈ വ്യാഖ്യാനം.

ബാബിലോണിയൻ താൽമുദ് ഇക്കഥയെ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിച്ച്, തത്ത്വചിന്തയിൽ അഭിരമിച്ച എലീശയെ പിടികൂടിയ സന്ദേഹം ദ്വന്തവാദം (dulaism)ആയിരുന്നെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു:

"സസ്യലതാദികൾ വെട്ടിനിരത്തി എന്നതിന്റെ അർത്ഥമെന്താണ്? 'നിന്റെ നാവ് മാംസത്തെ പാപത്തിലേക്കു നയിക്കരുത്' എന്ന ദൈവവചനം അതിനെക്കുറിച്ചാണ്. എന്താണു സംഭവിച്ചത്? ഇസ്രായേൽജനത്തിന്റെ പുണ്യ-പാപങ്ങളുടെ കണക്കെഴുതുന്ന മുഖ്യദൂതൻ മെറ്റാട്രൺ ഒരിടത്തിരുന്നു തന്റെ നിർദ്ദിഷ്ടജോലി ചെയ്യുന്നതു കണ്ട എലീശ ഇങ്ങനെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: സ്വർഗ്ഗത്തിൽ (ദൈവമൊഴികെ) ആരും ഇരിക്കുന്നില്ലെന്നല്ലേ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്? ഇനി രണ്ടു ദൈവങ്ങളുണ്ട് എന്നു വരുമോ? അപ്പോൾ അവർ അവനെ മുഖ്യദൂതന്റെ മുൻപിൽ കൊണ്ടുവന്ന് അഗ്നിയുടെ അറുപതുനാടകൾ കെട്ടിയ ചാട്ടവാറുകൊണ്ടടിച്ചു...എലീശയുടെ പുണ്യങ്ങളുടെ കണക്ക് മായ്ച്ചുകളയാൻ മുഖ്യദൂതനു നിർദ്ദേശവും കിട്ടി. തുടർന്ന് ഒരു സ്വർഗ്ഗീയസ്വരം കേട്ടു: "'വഴിപിഴച്ച സന്തതികളേ പശ്ചാത്തപിക്കുവിൻ!' പക്ഷേ, എലീശ ഒഴിച്ചുള്ളവർ മാത്രം."

'മെറ്റട്രൻ' സങ്കല്പം ബാബിലോണിയൻ ആശയമായിരുന്നെന്നും, എലീശാക്കു ശേഷം അഞ്ചുനൂറ്റാണ്ടോളമെങ്കിലും പലസ്തീനയിലെ യഹൂദർക്ക് അപരിചിതമായിരുന്ന ആ സങ്കല്പം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനാൽ, എലീശായുടെ സന്ദേഹത്തിന്റെ ഈ വിശദീകരണം ചരിത്രപരമായ മൂല്യമില്ലാത്തതാണെന്നു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ബാബിലോണിയൻ, യെരുശലേം താൽമുദുകൾ തമ്മിലുള്ള താരതമ്യപഠനം ഇതു വ്യക്തമാക്കും - എലീശയുടെ ദ്വന്ദവാദത്തെക്കുറിച്ച് യെരുശലേം തൽമുദ് ഒന്നും പറയുന്നില്ല. പൊതുവർഷം രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സൈമൺ ബാർ കൊക്കബാ എന്ന വിപ്ലവകാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ റോമിനെതിരെ യഹൂദർ നടത്തിയ കലാപത്തിന്റെ കാലത്ത് വേദപാഠശലകൾ സന്ദരിച്ച് വിദ്യാർത്ഥികളെ വേദപഠനത്തിൽ നിന്നു പിന്തിരിപ്പിച്ച് രാഷ്ട്രീയസചേതനയിലെക്കു കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചതായാണ് യെരുശലേം താൽമുദിലെ സൂചന.

അതേസമയം, ബാബിലോണിയയിലെയും യൂദയായിലേയും മനീഷിമാർ തമ്മിൽ നിരന്തരമായ ആശയവിനിമയം എന്നും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ, ബാബിലോണിയൻ വിശ്വാസങ്ങൾ യൂദയായിലെ വേദശാസ്ത്രികളുടെ രചനകളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നതിൽ അസാദ്ധ്യതയില്ലെന്ന പക്ഷവുമുണ്ട്. മെറ്റാട്രൻ സങ്കല്പം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈനോക്കിന്റെ മൂന്നാം പുസ്തകം പോലുള്ള യഹൂദരചനകൾ യെരുശലേം, ബാബിലോണിയൻ താൽമുദുകളുടെ സംഗ്രഹ-സംശോധനകൾ പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുൻപ്, പൊതുവർഷം ഒന്ന്-രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ തന്നെ എഴുതപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതും ഈ വാദത്തിനു ബലം പകരുന്നു. പൊതുവർഷം 70-നു മുൻപ് രചിക്കപ്പെട്ട മറ്റു ചില രചനകളും മെറ്റാട്രൻ സങ്കല്പത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്.

യശസ്സ്
ജീവിതം
"പറുദീസയിലെ നാൽവർ"
സന്ദേഹി