ഒരുപാട് പ്രത്യേകതകളുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ചേന്ദമംഗലം കുന്നത്തളി മഹാദേവക്ഷേത്രം. അവയിൽ ചിലത് ഇവയാണ്: സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുൻവശത്തുള്ള ഉപദേവതാപ്രതിഷ്ഠകളെല്ലാം പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അഭിമുഖമായാണ് ഉണ്ടാകുക. എന്നാൽ ഇവിടെ, മുൻവശത്തുള്ള ശ്രീകോവിലുകളിൽ അഘോരമൂർത്തിയുടെയും ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെയും ശ്രീകോവിലുകൾ മാത്രം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അവയിൽത്തന്നെ ദക്ഷിണാമൂർത്തിപ്രതിഷ്ഠയുടെ ദർശനം രസകരമാണ്. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽത്തന്നെ തെക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള (അതിനാൽത്തന്നെ ദക്ഷിണാമൂർത്തി എന്ന പേരുവന്നു) ദക്ഷിണാമൂർത്തിയെ ഇവിടെ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. മറ്റൊന്ന് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. മഹാവിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ പൊതുവേ സാധാരണമാണെങ്കിലും ബ്രഹ്മപ്രതിഷ്ഠ ഭാരതത്തിൽത്തന്നെ അപൂർവ്വമാണ്. ബ്രഹ്മാവിനെ പൂജിയ്ക്കാത്തതിന് പല കാരണങ്ങളും പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞുവരുന്നുണ്ട്. രാജസ്ഥാനിലെ പുഷ്കറിൽ മാത്രമാണ് ബ്രഹ്മാവിന് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ക്ഷേത്രമുള്ളത്. എങ്കിലും ത്രിമൂർത്തിസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തുന്നത് പുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശ്രീകോവിലിന് നാലുഭാഗത്തും വാതിലിട്ടിട്ടുണ്ട്. ചതുർമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഓരോ മുഖവും ദർശിയ്ക്കാനാണ് വാതിലിട്ടിരിയ്ക്കുന്നതെന്ന് സാരം. അതേസമയം ഈ പ്രതിഷ്ഠ ബ്രഹ്മാവല്ല, ശിവന്റെ പഞ്ചമുഖലിംഗമാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അതിന് തെളിവുകളുണ്ടുതാനും. വിഗ്രഹം ശിവലിംഗരൂപത്തിലാണ്. ഏകദേശം ഒന്നരയടി ഉയരം വരും. ശിവന് അഞ്ചുമുഖങ്ങളുണ്ടെന്ന് പുരാണം പറയുന്നു. അവ സദ്യോജാതം, വാമദേവം, അഘോരം, തത്പുരുഷം, ഈശാനം എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ ഈശാനമുഖം മാത്രം ആകാശത്തേയ്ക്ക് ദർശനമായിരിയ്ക്കുന്നുവെന്നും മറ്റുള്ളവ യഥാക്രമം പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക്, തെക്ക്, കിഴക്ക് എന്നീ ദിശകളിലേയ്ക്ക് ദർശനമാണെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ഈ നാലുമുഖങ്ങൾ കാണാൻ വേണ്ടിയാകണം നാലുഭാഗത്തും വാതിലുകൾ. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ/പഞ്ചമുഖശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുഭാഗത്താണ്. പതിവുപോലെ ചതുർബാഹുബിംബമാണ് ഭഗവാന് ഇവിടെയും. 

മറ്റൊന്ന്, ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയാണ്. അത്യപൂർവ്വമായി കാണപ്പെടുന്ന വാൽക്കണ്ണാടി രൂപത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് യക്ഷിയുടേത്. യക്ഷിപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുനേരെ മാത്രമായി വള്ളിപ്പടർപ്പ് വന്നിരിയ്ക്കുന്നതും കാണാം. പിന്നൊന്ന്, നാലമ്പലത്തിനകത്തുതന്നെയുള്ള ഭദ്രകാളിപ്രതിഷ്ഠയാണ്. കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി വാഴുന്ന ഭദ്രകാളി ഇവിടെ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രത്യേകശ്രീകോവിലിൽ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. അതിനോട് ചേർന്നുള്ള സപ്തമാതൃപ്രതിഷ്ഠയും രസകരമാണ്. സാധാരണയായി അത്യപൂർവ്വമായി മാത്രം കണ്ടുവരാറുള്ള വിഗ്രഹരൂപത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠകളാണ് ഇവിടെ സപ്തമാതൃക്കൾക്ക്. സപ്തമാതൃക്കൾക്ക് അംഗരക്ഷകരായി ഗണപതിയും വീരഭദ്രനുമുണ്ട്. ശ്രീകോവിൽച്ചുവരുകളിലെ അഷ്ടദിക്പാലകരൂപങ്ങളാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ഇവിടെ അഷ്ടദിക്പാലകരെ ശ്രീകോവിലിന്റെ അതത് ഭാഗത്ത് (ഇന്ദ്രൻ-കിഴക്ക്, അഗ്നി-തെക്കുകിഴക്ക്, യമൻ-തെക്ക്, നിര്യതി-തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, വരുണൻ-പടിഞ്ഞാറ്, വായു-വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, കുബേരൻ-വടക്ക്, ഈശാനൻ-വടക്കുകിഴക്ക്]] ചിത്രരൂപങ്ങളിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർക്ക് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുമുണ്ട്.

മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഗണപതിയ്ക്ക് സമീപത്തുള്ള നാഗരാജപ്രതിഷ്ഠയാണ്. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഇത് കാണാൻ കഴിയില്ല. നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തും നാഗരാജപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. കൂടാതെ ശാസ്താപ്രതിഷ്ഠയും പ്രത്യേകതയാണ്. പൂർണ്ണാപുഷ്കലാസമേതനായ ശാസ്താവിനെ ശിവലിംഗരൂപത്തിലുള്ള മൂന്ന് വിഗ്രഹങ്ങളിലായി പൂജിച്ചുവരുന്നു. വനശാസ്താസങ്കല്പവുമുള്ളതിനാൽ മേൽക്കൂര തുറന്നിട്ടിരിയ്ക്കുകയാണ്. വടക്കുംനാഥപ്രതിഷ്ഠയാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രധാന ശ്രീകോവിലിൽനിന്ന് അല്പം മാറി മതിലിനോടുചേർന്നാണ് വടക്കുംനാഥപ്രതിഷ്ഠ. അതിനാൽ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല.

പൂജാവിധികളും വിശേഷങ്ങളും
ഇതും കാണുക
ശ്രീകോവിൽ
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രത്യേകതകൾ