കുറച്ചു നാളുകൾക്കു മുൻപു വരെ പ്രോട്ടോണുകളെയും, ന്യൂട്രോണുകളെയുമാണ്‌ മൗലിക കണങ്ങളായി കരുതിയിരുന്നത്‌. എന്നാൽ ഏകദേശം 20 വർഷങ്ങൾക്ക്‌ മുൻപ്‌ പ്രോട്ടോണുകളെ, മറ്റ്‌ പ്രോട്ടോണുകളും ഇലക്‌ട്രോണുകളുമായുള്ള സംഘട്ടനത്തിനു വിധേയമാക്കിയപ്പോൾ ഇവ ചെറു കണങ്ങളാൽ നിർമിതമാണെന്ന് മനസ്സിലായി. ക്വാർക്ക്‌ എന്ന ആശയം കൊണ്ടുവന്നത്‌ അമേരിക്കൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ മുറെ ജെൽമാൻ ആണ്‌. ഇതിന്‌ 1969-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്‌ നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു. ജയിംസ്‌ ജോയ്‌സിന്റെ ഫിനിഗൻസ്‌ വേക്ക്‌ എന്ന നോവലിലെ 'Three quarks for muster Mark' എന്ന പ്രയോഗത്തിൽ നിന്നാണ്‌ ക്വാർക്ക്‌ എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം.

വിവിധതരം ക്വാർക്കുകൾ
പശ്ചാത്തലം
ക്വാണ്ടം ക്രോമോ ഡയനാമിക്സ്‌
ക്വാർക്കിന്റെ ചാർജ്