പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയെ നേരിടാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദേശാടനം നടത്താറുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ചില ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ വളരെ ചെറിയ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു മറ്റു ചിലത് കൂടുതൽ ദൂരവും. മെക്സിക്കോയിൽനിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിലേക്കും ദക്ഷിണ കാനഡയിലേക്കും ദേശാടനം നടത്തുന്ന മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ദൂരം സഞ്ചരിക്കാറുള്ളത്, അവ ഏകദേശം 4000 മൈലുകളോളം സഞ്ചരിക്കുന്നു. മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭത്തിന് നിർത്താതെ ആയിരം കിലോമീറ്റർ വരെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിൽ മഴക്കാലത്ത് കാണാൻ ഭംഗിയുള്ളതും വലിയ തോതിലുള്ളതുമായ ദേശാടനങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.കേരളത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായ ന്യൂഅമരമ്പലം സംരക്ഷിതവനമേഖലയിൽ നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ വെള്ളപഫിൻ,ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ,കാട്ടുപാത്ത,നീലക്കുടുക്ക എന്നീ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.ഒരു മിനിട്ടിൽ പരമാവധി നൂറ്റിഅറുപത് ശലഭങ്ങൾ വരെ തുടർച്ചയായി ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ആറളം വന്യജീവിസങ്കേതത്തിൽ 2000 ഡിസംബർ മുതൽ ശലഭദേശാടനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു.ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ നവംബർ ,ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ കൂർഗ് മലനിരകളിൽനിന്നും ദേശാടനം ആരംഭിച്ച് ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം വഴി വയനാടൻ കാടുകളിലേക്കും അവിടെ നിന്നും മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ വനങ്ങളിലൂടെ സൈലന്റ്‌വാലി വഴി നീലഗിരി കുന്നുകളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇവ പക്ഷികളെപ്പോലെ കാലാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നതല്ല എന്നും ഇവ തിരിച്ച് പോകുന്നില്ല എന്നും കണ്ടെത്തീട്ടുണ്ട്. ചൂടു കൂടിയ മലയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴോട്ട് കൂട്ടമായി പറക്കുന്നതായി മാത്രമാണ് മനസ്സിലക്കീട്ടുള്ളത് കൃത്മ്മായും ഇവ ആറളം ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴയ്ക്കരികിലേക്ക് എവിടെ നിന്നാൺ` വരുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്ക്കൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. 2016 ജനുവരി 15,16 തീയതികളിൽ മലബാർ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയും വനം വകുപ്പും സമ്യുക്തമായി നടത്തിയ പൂമ്പാറ്റ സർവേയിൽ അഞ്ചു മിനുട്ടിൽ പതിനായിരത്തിലേറെ എന്ന തോതിൽ അൽബ്രട്ടോസ് ശലഭങ്ങൾ മൈഗ്രേഷൻ നടത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തി. .നീർച്ചാലുകളുടെയും അരുവികളുടെയും ഓരം ചേർന്നാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.കാട്ടുപാതകൾക്ക് സമാന്തരമായും ഇവ കൂട്ടത്തോടെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്.സഞ്ചാര സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ സൂര്യന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്.വെയിലിനു ചുടുപിടിക്കുന്നതോടെ ദൃശ്യമാകുന്ന ദേശാടനം ഉച്ചസമയത്തോടെ ദ്രുതഗതിയിലാവുകയും വെയിൽ താഴുന്നതോടെ നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.ആകാശം മേഘാവൃതമാകുമ്പോൾ ഇവയുടെ സഞ്ചാരം നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സമീപകാലങ്ങളിൽ ഹൈഡ്രജന്റെ ഐസോടോപ്പുകളും ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദിശ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. മേഘങ്ങൾ സൂര്യപ്രകാശം പൂർണ്ണമായി തടയുമ്പോഴും ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് അവശേഷിക്കുന്ന സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ച് ദിശ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും.

ശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തിനു പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.ആഹാരദൗർലഭ്യവും കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളുമാണ് പൊതുവെയുള്ള കാരണങ്ങളായി പറയുന്നത്.അർദ്ധതരിശുനിലങ്ങളിലാണ് ദേശാടനം നടത്തുന്ന ചിത്രശലഭങ്ങളെ അധികവും കണ്ടുവരുന്നത്. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ പെറ്റുപെരുകുന്ന കാലം ഹ്രസ്വമായതിനാലാണ് ഇവിടുത്തെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദേശാടനം നടത്തുന്നത്. വാസസ്ഥലമായ ചെടികളുടെ ആയുർദൈർഘ്യവും ദേശാടനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നു.

നിശാശലഭങ്ങൾ
ദേശാടനം
ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ
ശീലങ്ങൾ