സോക്രട്ടീസും പ്ളാറ്റോയുമാണ് വൈരുദ്ധ്യാത്മകവാദത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രയോക്താക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. സോക്രട്ടേറിയൻ വൈരുദ്ധ്യാത്മകവാദം എന്ന ക്രോസ് പരിശോധനാരീതി പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. പിന്നീട് ഇതിന് കാര്യമായ സംഭാവന നൽകിയത് ഹെഗലാണ്. പ്രകൃതിയുടെയും (nature) ചരിത്രത്തിന്റെയും (history) വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ വ്യാഖ്യാനം നൽകിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്. 
അതിനുശേഷം ഇതിനെ പൂർണ്ണമായും പുനർനിർവ്വചിച്ചത് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കാൾ മാക്സും ഏംഗൽസുമാണ്. വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം എന്ന പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടിലേക്കാണ് ഇത് നയിച്ചത്. ഇന്ന് വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദമെന്നത്, പരസ്പരബന്ധിതമായ, പലപ്പോഴും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ, അതേസമയം സചേതനമായ യാഥാർഥ്യ ലോകത്തെ എങ്ങനെ വീക്ഷിക്കണമെന്നു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു.
ഫോർമൽ ലോജിക്കിന്റെ പരിമിതികൾ
വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം ഭാരതീയതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ
ചരിത്രം
വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം മാർക്സിയൻ കാഴ്ചപ്പാടിൽ