നേരത്തേ, എഴുത്തച്ഛൻ പാലക്കാട്ട് എത്തിയതറിഞ്ഞ മകൾ ശ്രീദേവി ശോകനാശിനിയിൽ അച്ഛനെ സന്ദർശിക്കാനെത്തുകയും കുറേക്കാലം അവിടെ കഴിഞ്ഞ അവളെ അദ്ദേഹം, സഹോദരി ചീരുവിന്റെ മകൻ അനിയനെ ഭർത്താവായി നിശ്ചയിച്ച് നാട്ടിലേയ്ക്കു യാത്രയാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. സഹോദരിമാരെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മൂത്ത സഹോദരി സീത വാതരോഗത്തോട് ഇച്ഛശക്തികൊണ്ട് പൊരുതി ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. ഭർത്താവ് ഗോപിയുടെ മരണത്തോടെ, ഇളയ സഹോദരി ചീരുവിന്റെ മനോനില മോശമായി. ഭർത്താവ് മരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന ഉന്മാദത്തിലായ അവർ ഒടുവിൽ എവിടേയ്ക്കോ ഇറങ്ങിപ്പോയി. അവരെ കണ്ടെത്താൻ മക്കൾ നടത്തിയ ശ്രമമെല്ലാം വിഫലമാവുകയും ചെയ്തു. അവർ നാമാവശേഷയായിക്കഴിഞ്ഞുവോ എന്നു ധ്യാനാന്വേഷണത്തിലൂടെ അറിയാൻ എഴുത്തച്ഛൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. ശാന്തിമുട്ടിയ ഏതോ അമ്പലത്തിന്റെ മുറ്റത്ത്, പ്രാകൃതവേഷത്തോടെ കരിയാവൃണങ്ങളുമായെങ്കിലും എപ്പോഴുമെന്ന പോലെ സന്തോഷത്തിൽ കഴിയുന്ന ആ സഹോദരിയുടെ ചിത്രം ഇടയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ തെളിഞ്ഞുവന്നിരുന്നു. 

ദേശത്താകെ പടയും അക്രമവും വ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു. എങ്കിലും ശോകനാശിനിയിലെ ഗുരുകുലഗ്രാമം വേരുപിടിച്ചു പടർന്നു. അവിടന്നു കിട്ടിയ വെളിച്ചവുമായി അൻപതോളം പേർ അതിനകം ഗോകർണ്ണം മുതൽ കന്യാകുമാരിവരെയുള്ള ദേശങ്ങളിൽ അദ്ധ്യാപകരായി ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അവസാനത്തേതായ 51-ആം അദ്ധ്യായത്തിൽ, ശോകനാശിനിയിലെ വിദ്യാപീഠത്തിന്റെ സ്ഥാപനം കഴിഞ്ഞ് പത്തു വർഷത്തിനു ശേഷം, എല്ലാത്തിനേയും വേദാന്തിയുടെ സം‌യമബുദ്ധിയോടെ വീക്ഷിക്കുന്ന എഴുത്തച്ഛനെ കാണാം. ഉറ്റവരെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഖങ്ങൾക്കു പുറമേ ശാരീരികമായ അവശതയും അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിയിരുന്നു. "ജീവന്റെ ശരീരവസ്ത്രം ഇഴയിടാനാവത്തവണ്ണം പിഞ്ഞിത്തുടങ്ങിയെന്ന്" അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞു. "പുത്തനുടുപ്പ് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ" ആ ദശാസന്ധിയിൽ അദ്ദേഹം ഹരിനാമത്തിൽ അഭയം കണ്ടെത്തി.

ചാവേറായ ഉണ്ണി
തുഞ്ചന്റെ പറമ്പ്
സമാപനം
വിമർശനം, പ്രതിഷേധം