അഭിക്ഷമത അഥവാ പ്രത്യേക വാസന പലർക്കും പലവിധത്തിലായിരിക്കും. ചിലരിൽ ഇത് ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ പ്രകടമായെന്നുവരും. മറ്റു ചിലരിൽ കണ്ടെത്തലിന്റേയും തേച്ചുമിനുക്കലിന്റേയും ഫലമായി പിന്നീടാണ് അഭിക്ഷമത വികസിതമാവുക.

പാശ്ചാത്യദേശങ്ങളിൽ അഭിക്ഷമതാപരീക്ഷകൾ സാർവത്രികമായുണ്ട്. പരമ്പരാസിദ്ധമാണ് അഭിക്ഷമത എന്ന അഭിപ്രായത്തിനാണ് ഇന്നും പ്രാമുഖ്യം. നല്ലൊരു സംഗീതജ്ഞന്റെയോ ചിത്രകാരന്റെയോ സന്തതിപരമ്പരകളിൽ കലാവാസന അന്തർലീനമായിരിക്കും. സാഹചര്യം അനുകൂലമാകുമ്പോൾ അവ പ്രകടമാകുകയും വൈദഗ്ദ്ധ്യം പ്രകാശിതമാകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രതികൂലസാഹചര്യം അഭിക്ഷമതയെ ഒട്ടൊക്കെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്.

അധ്യാപനാഭിക്ഷമത
യാന്ത്രികാഭിക്ഷമത
മനുഷ്യന്റെ പ്രത്യേകവാസന
ഘടകാപഗ്രഥനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കുക