അഗാധമേഖല മിക്കവാറും പ്രകാശരഹിതമാണ്. ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിൽ അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥയിൽ 600 മീ. താഴ്ചയിൽപോലും നേരിയ പ്രകാശം ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും ഉച്ചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രകാശവേധനം 50 മീ. വരെയാണ്. അഗാധമേഖലയിൽ പ്രകാശവേധനം ഏറ്റവും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത് ദക്ഷിണായനരേഖയ്ക്കും ഉത്തരായനരേഖയ്ക്കും അടുത്തുകിടക്കുന്ന ചില വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളുടെ സമീപത്താണ്. കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് മിക്കവാറും അതീതമായ ഒരു സമുദ്രഭാഗമാണ് അഗാധമേഖല.

മധ്യ-നീചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിൽ അഗാധമേഖലയിലെ ജലത്തിന്റെ താപനില 15ത്ഥഇ-നും 5ത്ഥഇ-നും ഇടയിലാണ്. ഉഷ്ണമേഖലയിൽനിന്നും നീരൊഴുക്ക് ലഭിക്കുന്നതിനാൽ ഈ അക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിലെ വൻകരകളുടെ കിഴക്കേ തീരങ്ങളിൽ, പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് താപം കൂടിയിരിക്കും. ഉച്ചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിൽ അഗാധമേഖലയിലെ താപനില 3ത്ഥഇ-നും 1ത്ഥഇ-നും ഇടയിലാണ്.

അഗാധമേഖലയിലെ ലവണതയിൽ വലിയ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാണാറില്ല; ഇവിടത്തെ ജലപിണ്ഡങ്ങളുടെ (water masses) സ്വഭാവമനുസരിച്ച് അത് 3.4 ശതമാനത്തിനും 3.6 ശതമാനത്തിനും ഇടയ്ക്ക് വ്യതിചലിക്കുന്നു.

അഗാധമേഖലയിലെ നീരൊഴുക്കുകൾ മന്ദവും ഭൂവിക്ഷേപാത്മകവും (geostrophic) ആണ്. മധ്യനീചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിൽ പലയിടത്തും, 1,000 മീ. താഴ്ചയിലുള്ള ജലം മിക്കവാറും നിശ്ചലമായിരിക്കും. ഇങ്ങനെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ പ്രാണവായുവും ജീവജാലങ്ങളുടെ ആധിക്യവും കുറയുന്നു. ഉച്ചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിൽ വൻകരച്ചരിവുകളോടുചേർന്ന് പ്രബലങ്ങളായ പ്രതിപ്രവാഹങ്ങൾ (counter currents) കാണാൻ കഴിയും. എങ്കിലും ചില ഫ്യോഡ് (fjord) കളിലും ഉപാന്തപ്രദേശങ്ങളിലും പ്രാണവായു നന്നെ കുറയുന്നതും ഹൈഡ്രജൻസൾഫൈഡ് വാതകം ധാരാളമായിക്കാണുന്നതും സാധാരണയാണ്.

പ്രതിപ്രവാഹങ്ങളുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ഈ പ്രവാഹങ്ങൾ ജലോദ്ഗമനത്തെ (upwelling) സഹായിക്കുന്നതിനാൽ ഇവിടങ്ങളിൽ ത്വരിതഗതിയിലുളള ജൈവപ്രക്രിയ നടക്കുന്നു. ഇത് പ്ളവകങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കു സഹായകമാവുകയാൽ ഈ മേഖലകൾ നല്ല മത്സ്യബന്ധനപ്രദേശങ്ങളാണ്. നിതലജീവികളുടെ എണ്ണവും വൈവിധ്യവും ആഴം കൂടുന്തോറും കുറയുന്നതായി ചലഞ്ചർ പര്യവേക്ഷണം (Challenger Expedition, 187276) തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആവശ്യത്തിന് നീരൊഴുക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും അധഃസ്തരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് അഗാധനിതലജീവികൾ കാണപ്പെടുന്നത്. തുടർച്ചയായി താഴോട്ട് പതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കൊക്കോലിഥോഫോറുകളും (cocolithophore), ഫൊറാമിനിഫെറകളും (foraminifera) നീചാക്ഷാംശപ്രദേശങ്ങളിലെ അഗാധമേഖലകളിലെ അവസാദങ്ങളിൽ (sedi-ments) മുഖ്യ ഘടകമായിത്തീരുന്നു. അഗാധമേഖലയിൽ സസ്യങ്ങളായി പ്രധാനമായും ജീവാണുക്കളെ മാത്രമേ കാണുകയുള്ളു. ചിലേടങ്ങളിൽ അള്ളിപ്പിടിച്ചുപടരുന്ന പായലുകൾ കാണാറുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഉപാപചയത്തെ (metabolism) കുറിച്ചുള്ള വിജ്ഞാനം പരിമിതമാണ്.

സവിശേഷതകൾ
സ്ഥലജനിതാവസാദങ്ങൾ
സ്വയം നിർമിതാവസാദങ്ങൾ
സിന്ധുപങ്കം