ആദ്യകാല കവിതകളിൽ ഇലിസബത്തൻ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പിന്തുടർച്ചക്കാരനായി കാണപ്പെട്ട മിൽട്ടൻ ഒരു പുത്തൻ യുഗത്തിന്റെ പ്രവാചകനായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത് 29 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ എഴുതിയ ലിസിഡാസിലാണ്‌‌. ക്രിസ്തീയവും പേഗനും ആയ ബിംബങ്ങൾ സമൃദ്ധമായി കാണപ്പെടുന്ന ഈ കവിത, ശില്പഭംഗിയിലും ബിംബസമൃദ്ധിയിലും ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലെ പേഗൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ മാതൃകകളായ കവിതകളുടെ മുൻ‌നിരയിൽ നിൽക്കുന്നു.
ഏറെ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ട ഈ കവിതയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിമർശകൻ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രഖ്യാത നിരൂപകൻ സാമുവൽ ജോൺസൺ ആയിരുന്നു. ദുർഗ്രഹമായ ഭാഷ, അനിശ്ചിതമായ പ്രാസം, അസുഖകരമായ വൃത്തം എന്നീ ദോഷങ്ങൾ ഇതിൽ കണ്ടെത്തിയ അദ്ദേഹം, ഇതിന്റെ രചനയ്ക്ക് അവസരമൊരുക്കിയതായി പറയപ്പെടുന്ന ദുഃഖത്തെ പോലും അയഥാർത്ഥവും കൃത്രിമവുമെന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. ദുഃഖം കൃത്രിമമായിരുന്നതു കൊണ്ടാണ്‌ അതു പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കവിയ്ക്ക് വിദൂരമായ സൂചിതാർത്ഥങ്ങളെ (remote allusions) ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നതെന്ന് ജോൺസൺ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. "കെട്ടുകഥയുണ്ടാക്കാൻ സാവകാശം കിട്ടുന്നിടത്ത് ദുഃഖമില്ല." "ഇങ്ങനെ ദുഖിക്കുന്നവരോട് ആർക്കും സഹതാപം തോന്നുകയില്ല. ഇങ്ങനെ പുകഴ്ത്തുന്നവർ ആരേയും ബഹുമാനിക്കുന്നുമില്ല" എന്നാണ്‌ ജോൺസന്റെ നിലപാട്. സത്യമില്ലാത്തതു കൊണ്ട് പ്രകൃതിയും, പുത്തനായി ഒന്നുമില്ലാത്തതു കൊണ്ട് കലയും ലിസിഡാസിൽ കാണാനില്ലെന്ന് ജോൺസൻ കരുതി. ഈ കവിത നേടിയെടുത്ത പുകഴ്ച, മിൽട്ടന്റെ പേരിനെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണെന്നും, കവി ആരെന്നറിയാതെ വായിക്കുന്നവർക്ക് അതിന്റെ വായന യാതൊരാനന്ദവും പകരുകയില്ലെന്നും നിരീക്ഷിച്ചാണ്‌ ജോൺസൺ തന്റെ വിമർശനം ഉപസംഹരിക്കുന്നത്.

കുറിപ്പുകൾ
തുടക്കം
ഗലീലാക്കായൽ മൂപ്പൻ
വിലയിരുത്തൽ