ഊർജ്ജോത്പാദനത്തിനായി ശരീരത്തിൽ നടക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ പൊതുവായി പറയുന്ന പേരാണ് ശ്വസനം.ശ്വസനം വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രക്രിയയാണ്.ശ്വസന പ്രക്രിയയ്ക്ക് രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്.ആദ്യ ഘട്ടമാണ് ശ്വാസോച്ഛ്വാസം.ഉച്ഛ്വാസവും നിശ്വാസവും ചേർന്നതാണ് ശ്വാസോച്ഛ്വാസം.അടുത്ത ഘട്ടമാണു കോശശ്വസനം.കോശങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഊർജ്ജോൽപ്പാദനമാണു കോശശ്വസനം.

ശ്വസന വ്യവസ്ഥ നാസാരന്ധ്രം (nasal pores) മുതൽ ശ്വാസകോശം (lungs)വരെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.
നാസാരന്ധ്രങ്ങളെ തുടർന്ന് നാസാഗഹ്വരം( ) കാണപ്പെടുന്നു. നാസാഗഹ്വരം ഗ്രസനി(pharynx)യിലേക്കു തുറക്കുന്നു. ഗ്രസനിയിൽ നിന്ന് അന്നനാള(oesophagus)വും,ശ്വാസനാള( )വും ആരംഭിക്കുന്നു, ശ്വാസനാളത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്വന പേടകത്തിനു(larynx) മുകളിലായി ക്ലോമപിധാനം (epiglottis)കാണപ്പെടുന്നു.ശ്വാസനാളം ശ്വസനികളെന്ന രണ്ടു ശാഖകളായി പിരിയുന്നു.ഇവ ഔരസാശയത്തിനുള്ളിൽ ഇരുവശത്തായി കാണപ്പെടുന്ന ശ്വാസകോശങ്ങളിലേയ്ക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു.ശ്വസനികൾ(bronchi) വീണ്ടും ശാഖോപശാഖകളായി പിരിയുന്നു.ഇവ ശ്വസനികകൾ (bronchioles)എന്നറിയപ്പെടുന്നു.ഓരോ ശ്വസനികയും ഒരു കൂട്ടം വായുഅറക(alveoli)ളിലേയ്ക്കാണു പ്രവേശിക്കുന്നതു.ശ്വാസകോശം മുഴുവൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള വായു അറകളാണുള്ളത്.വായു അറകളുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ധാരാളം രക്ത ലോമികകൾ കാണപ്പെടുന്നു.വായു അറകൾ ശ്വാസകോശത്തിന്റെ പ്രതലവിസ്തീർണ്ണം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ വാതകവിനിമയത്തിന്റെ നിരക്കു കൂടുന്നു.

ജീവശാസ്ത്രശാഖകൾ
സൂക്ഷ്മജീവിശാസ്ത്രം
ശ്വസനം മനുഷ്യനിൽ
യാന്ത്രികദഹനം