ഏറ്റെടുത്ത സർക്കാർ ദൗത്യം ഇത്തവണ പരാജയത്തിൽ കലാശിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കാസനോവ ആദ്യം കൊളോനിലേയ്ക്കും അവിടന്ന് 1760-ലെ വസന്തകാലത്ത് സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ടിലേയ്ക്കും പലായനം ചെയ്തു. അവിടെ അദ്ദേഹം മിച്ചമുണ്ടായിരുന്ന ധനവും തുലച്ചു. കടത്തിന്റെ പേരിൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും എങ്ങനെയോ വിടുതൽ നേടിയ കാസനോവ സ്വിറ്റ്സർലന്റിലേയ്ക്കു പോയി. ഓടിനടന്നുള്ള ജീവിതം മടുത്ത അദ്ദേഹം സന്യാസിയുടെ ധ്യാന-പഠനനിരതമായ ജീവിതത്തിനുള്ള സാധ്യത ആരായാൻ ഒരു സന്യാസഭവനം സന്ദർശിക്കുക പോലും ചെയ്തു. എന്നാൽ അതേക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാൻ ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹം അവിടെ ഒരു പുതിയ പ്രേമഭാജനത്തെ കണ്ടതോടെ ആ പദ്ധതി അപ്പാടെ മറന്നു. വഴിക്ക് ആൽബർട്ട് വോൺ ഹാലറേയും വോൾട്ടയറേയും കണ്ട കാസനോവ മാർസെയിൽ, ജെനോവ, ഫ്ലോറൻസ്, റോം, നേപ്പിൾസ്, മോഡേണ, ടൂറിൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പുതിയ പ്രേമസാഹസങ്ങളുമായി ചുറ്റിനടന്നു 

ഒടുവിൽ വീണ്ടും പാരിസിലെത്തിയ കാസനോവ തന്റെ ഏറ്റവും ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന തട്ടിപ്പുകളിലൊന്ന് നടപ്പാക്കാൻ തുടങ്ങി. പഴയ സുഹൃത്ത് ഉർഫിലെ പ്രഭ്വിയെ മന്ത്രശക്തികൊണ്ട് യൗവനയുക്തനായൊരു പുരുഷനാക്കി മാറ്റിക്കൊടുക്കാനാകുമെന്ന് വിശ്വസിപ്പിച്ചതായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ഈ പരിപാടിയിൽ നിന്ന് കാസനോവയ്ക്ക് ഉദ്ദേശിച്ച അത്ര ലാഭം ഉണ്ടായില്ല. പ്രഭ്വിയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിലുള്ള വിശ്വാസം ഒടുവിൽ തീർത്തും നഷ്ടമാവുകയും ചെയ്തു.

1763-ൽ കാസനോവ ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തി. ദേശീയ ഭാഗ്യക്കുറി എന്ന തന്റെ ആശയം ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. തന്റെ പരിചയങ്ങളും ഉർഫിലെ പ്രഭ്വിയിൽ നിന്ന് തട്ടിയെടുത്തിരുന്ന ധനവും ഉപയോഗിച്ച് ജോർജ്ജ് മൂന്നാമൻ രാജാവുമായി ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച വരെ കാസനോവ തരപ്പെടുത്തി. രാഷ്ടീയവും സാമ്പത്തികവുമായ ഈ പദ്ധതികൾക്കൊപ്പം തന്നെ പ്രേമത്തിനും കാസനോവ സമയം കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് അറിയില്ലാതിരുന്നത് പ്രശ്നമായി. ഒടുവിൽ "ശരിയായ ആൾക്ക് വീടുവാടകയ്ക്കു കൊടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പ്രതികരിക്കുക" എന്നു പറഞ്ഞ് കാസനോവ ഒരു പത്രപരസ്യം കൊടുത്തു. പരസ്യത്തോടു പ്രതികരിച്ച ചെറുപ്പക്കാരികളെ മാത്രം "ഇന്റർ‌വ്യൂ" ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഒരു ശ്രീമതി പൗളീന്റെ വീട് തെരഞ്ഞെടുത്ത് അവിടെ താമസമാക്കി അവരെ വശീകരിച്ചു. എന്നാൽ ഇതും ഇത്തരം മറ്റു ബന്ധങ്ങളും രതിജന്യരോഗങ്ങളിൽ എത്തിച്ചപ്പോൾ കാസനോവ രോഗത്തിലും കടത്തിലും ഇംഗ്ലണ്ട് വിട്ടു.

ബെൽജിയത്തിലെ ചികിത്സയിൽ സുഖം പ്രാപിച്ച കാസനോവ അടുത്ത മൂന്നു വർഷം യൂറോപ്പു മുഴുവൻ ചുറ്റിയടിച്ചു. ഈ യാത്ര അദ്ദേഹത്തെ മോസ്കോ വരെ എത്തിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരിനെക്കൊണ്ട് ഭാഗ്യക്കുറി പരിപാടി ഏറ്റെടുപ്പിച്ചതുപോലെ മറ്റു സർക്കാരുകളേയും അതിനെ വശപ്പെടുത്തുകയെന്നതായിരുന്നു ഈ യാത്രകളുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ പ്രഷ്യയിലെ ഫ്രെഡറിക് രാജാവും മറ്റു ജർമ്മൻ ഭരണാധികാരികളും കാസനോവയുടെ ഭാഗ്യക്കുറി ആശയം ഏറ്റെടുക്കാൻ മനസ്സുകാണിച്ചില്ല. ആത്മവിശ്വാസത്തിനോ സുഹൃത്തുക്കൾക്കോ കുറവില്ലാതിരുന്ന കാസനോവ, റഷ്യയിലെ പേരുകേട്ട കാതറീൻ രാജ്ഞിയേയും കണ്ടു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദ്ധതി അവർ കേട്ടപാടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. 

1766-ൽ ഒരു ഇറ്റാലിയൻ നടിയെ ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കത്തിൽ നടത്തിയ പിസ്റ്റൾ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തെ തുടർന്ന് പോളണ്ടിലെ വാർസായിൽ നിന്ന് കാസനോവയെ പുറത്താക്കി. ഭാഗ്യക്കുറി പരിപാടി ആരും സ്വീകരിക്കാതിരുന്നതിനാൽ 1767-ൽ കാസനോവ പാരിസിൽ മടങ്ങിയെത്തി. അവിടെ ചൂതാട്ടവും മറ്റുമായി ഏതാനും മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഉർഫിലെ പ്രഭ്വിയുടെ തട്ടിപ്പുകേസിന്റെ പേരിൽ ലൂയി പതിനഞ്ചാമൻ രാജാവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഉത്തരവിൽ അദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കി. അപ്പോഴേയ്ക്ക് യൂറോപ്പു മുഴുവൻ കുപ്രസിദ്ധനായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാസനോവയ്ക്ക് തന്റെ സൗഭാഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെട്ടു. അതിനാൽ തന്നെക്കുറിച്ച് ആരും അധികം കേട്ടിട്ടില്ലാതിരുന്ന സ്പെയിനിലേയ്ക്ക് അദ്ദേഹം പോയി. തന്റെ പതിവു തന്ത്രങ്ങളൊക്കെ പ്രയോഗിച്ച് സ്പെയിനിലെ ചാൾസ് മൂന്നാമൻ രാജാവുമായി ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചവരെ കാസനോവ ഒപ്പിച്ചെടുത്തു. എന്നാൽ ഒന്നും ഫലമുണ്ടാക്കിയില്ല. ബാർസെലോണയിൽ ഒരു വധശ്രമത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ട കാസനോവയ്ക്ക് ആറാഴ്ചക്കാലം ജെയിലിൽ കഴിയേണ്ടതായും വന്നു. സ്പാനിഷ് സാഹസത്തിന്റെ പരാജയത്തെ തുടർന്ന് അല്പകാലം ഫ്രാൻസിലെ ചെലവഴിച്ചശേഷം കാസനോവ ഇറ്റലിയിലെത്തി.

പലായനത്തിൽ
വശീകരണകല
തടവ്, രക്ഷപെടൽ
ഹെൻറിയേറ്റ