"പ്രധാന ലേഖനം ഗോവയെ സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ"

ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നീക്കങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടത് ഫ്രാൻസിൽനിന്നും വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഗോവക്കാരനായ എഞ്ചിനീയറായ ട്രിസ്താഓ ഡി ബ്രാഗൻസ കുഞ്ഞ ആയിരുന്നു. 1928 -ൽ ഇദ്ദേഹം ഗോവ കോൺഗ്രസ്സ് കമ്മിറ്റി ഉണ്ടാക്കി. "നാനൂറുവർഷത്തെ വിദേശഭരണം (Four hundred years of Foreign Rule)" എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറുപുസ്തകവും "ഗോവയിലെ രാഷ്ട്രീയമാറ്റം (Denationalisation of Goa)" എന്നപേരിൽ ഒരു കൈപ്പുസ്തകവും ഗോവക്കാരെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിനെതിരെ തിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം പുറത്തിറക്കി. രാജേന്ദ്രപ്രസാദ്, നെഹ്രു, സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരായ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരനേതാക്കളുടെ പിന്തുണ അദ്ദേഹത്തിനും ഗോവ കോൺഗ്രസ്സ് കമ്മിറ്റിക്കും ലഭിച്ചു. 

1938 ഒക്ടോബർ 12 -ന്മറ്റു ഗോവൻ കോൺഗ്രസ്സ് നേതക്കളോടൊപ്പം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് പ്രസിഡണ്ട് സുഭാഷ് ചന്ദ്ര ബോസിനെ കാണുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ബോംബെയിൽ ഗോവ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ ഓഫീസ് തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ അനുബന്ധമയ ഗോവ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രസിഡണ്ടായി കുഞ്ഞയെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.

1946 ജൂണിൽ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയനേതാവായ ഡോ രാം മനോഹർ ലോഹ്യ തന്റെ സുഹൃത്തും മറ്റൊരു ദേശീയനേതാവും ഗോമന്തക് പ്രജാ മണ്ഡൽ എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിക്കുകയും "ഗോമന്തക്" എന്ന ആഴ്ച്ചപ്പത്രം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഡോ. ജൂലിയാവോ മെനെസെസിനെ കാണാൻ ഗോവയിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം കുഞ്ഞയും മറ്റു നേതാക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗവർമെന്റിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കാൻ ഗാന്ധിയൻ രീതിയിലുള്ള അഹിംസാമാർഗ്ഗങ്ങൾ അവലംബിക്കാൻ ലോഹ്യ അവരെ ഉപദേശിച്ചു.

1946 ജൂൺ 18 -ന് പനാജിയിൽ (അന്ന് പഞ്ചിം) പൊതുസ്ഥലത്ത് യോഗം ചേരുന്നതിനെതിരെ നടത്തിയ സമരത്തിൽ കുഞ്ഞയെ തടവിലാക്കി. ജൂൺ മുതൽ നവംബർ വരെ ഇടവിട്ട് ബഹുജനപ്രക്ഷോഭങ്ങൾ നടന്നു. 

സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കുപരിയായി, "ആസാദ് ഗോമന്തക് ദൾ (The Free Goa Party), സംയുക്ത ഗോവൻ മുന്നണി (United Front of Goans)" മുതലായ സായുധ സംഘടനകൾ ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തെ തളർത്താൻ അക്രമമാർഗ്ഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു. ആസാദ് ഗോമന്തക് ദൾ മുതലായ പാർട്ടികൾക്ക് ഇന്ത്യൻ ഗവണ്മെന്റ് സമൃദ്ധമായി സാമ്പത്തികമായും ആയുധമായും പിന്തുണ നൽകി. ഇത്തരം സായുധ സംഘടനകൾ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും പോലീസിന്റെയും മറ്റും സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഗവണ്മെന്റാവട്ടേ ഇത്തരം സംഘടനകളിലൂടേ ഗോവയുടെ സാമ്പത്തികരംഗം - റോഡ്, റെയിൽ, ടെലിഫോൺ, ടെലിഗ്രാഫ്, ജല-റെയിൽ ഗതാഗതങ്ങൾ എന്നിവ- തകർക്കാൻ സഹായിച്ച് അവിടെ പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിനെതിരെ വികാരം ഉണ്ടാക്കാനും ശ്രമിച്ചു.
ഇത്തരം സായുധ എതിർപ്പുകളെപ്പറ്റി പോർച്ചുഗീസ് ആർമി ഓഫീസർ ആയ കാപ്റ്റൻ കാർലോസ് അസാറെഡോ പോർച്ചുഗീസ് പത്രമായ എക്സ്പ്രസ്സോ-യിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "നമ്മുടെ സേന ഗോവയിൽ നേരിടേണ്ടിവരുന്നത് ഏറ്റവും ആധുനികമായ ഗറില്ലായുദ്ധമുറകളാണ്. അങ്കോളയിലും ഗിനിയയിലും പോരാടിയ എനിക്കിത് പറയാൻ കഴിയും. 1961 -ൽ മാത്രം ഡിസംബർ വരെ 80 പോലീസുകാരാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ആസാദ് ഗോമന്തക് ദളിലെ മുഖ്യഭാഗം ആൾക്കാരും ഗോവക്കാരല്ല. പലരും ജനറൽ മോണ്ട്ഗോമറിയുടെ കീഴിൽ ജർമൻകാർക്കെതിരെ പോരാടിയ ബ്രിട്ടീഷ് സേനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നവരാണ്".

പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തോടുള്ള നാട്ടുകാരുടെ എതിർപ്പുകൾ
നാവികസേന
ദാദ്രയും നാഗർഹവേലിയും പിടിച്ചെടുത്തത്
ഗോവയിലെ സൈനിക ഇടപെടൽ