സിന്ധുലിഖിതങ്ങളിലെ ചിഹ്നങ്ങൾ ആശയങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങൾ(ideograms) മാത്രമാണെന്നും വാദമുണ്ട്. ഇതു ശരിയാണെങ്കിൽ, അവയുടെ സ്രഷ്ടാക്കൾ സംസാരിച്ചിരുന്ന ഭാഷയുടെ ഒരു സൂചനയും അവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല എന്നു വരാം. അവ ആശയങ്ങളെ സം‌വഹിക്കുന്ന ചിത്രചിഹ്നങ്ങൾ(pictograms) മാത്രമാവാം.

2004-ൽ സ്വതന്ത്രഗവേഷകനായ സ്റ്റീവ് ഫാർമർ, കമ്പ്യൂട്ടേഷനൽ ലിംഗ്വിസ്റ്റായ റിച്ചാർഡ് സ്പ്രോട്ട് ഇൻഡോളജിസ്റ്റ് മൈക്കൽ വിറ്റ്സൽ എന്നിവർ ചേർന്ന്, സിന്ധുലിഖിതങ്ങളിലെ ചിഹ്നങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും സംസാരഭാഷയുമായി ബന്ധമുള്ളവയല്ലെന്ന് വാദിച്ച് ഒരു പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇതിനു പുറമേ, ഉത്തരേന്ത്യയിലെ സിന്ധുനദീതടസംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഷ, ഓസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷാകുടുംബവുമായി വിദൂരബന്ധം പുലർത്തുന്നതും എന്നാൽ ആദിമുണ്ട ഭാഷയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായതും ആണെന്നു വാദിക്കുന്ന "പാര മുണ്ട" പരികല്പനയും" (Para-Munda Hypothesis) വിറ്റ്സൽ നേരത്തേ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു..

സിന്ധുലിഖിതങ്ങളിലെ ചിഹ്നങ്ങൾ ഭാഷാലിപി അല്ലെന്നു സ്ഥാപിക്കാൻ ഫാർമർ-സ്പ്രോട്ട്-വിറ്റ്സൽമാർ തങ്ങളുടെ പ്രബന്ധത്തിൽ ഒട്ടേറെ വാദങ്ങൾ മുന്നോട്ടു വച്ചിരുന്നു. ലിഖിതങ്ങളുടെ അതിഹ്രസ്വസ്വഭാവം, ഹരപ്പൻ പക്വസംസ്കാരത്തിന്റെ 700 വർഷത്തെ ചരിത്രത്തിൽ പെരുകിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട അപൂർ‌വചിഹ്നങ്ങളുടെ ആധിക്യം, സംസാരഭാഷലിപികളിൽ പതിവുള്ളതു പോലെ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ക്രമരഹിതമായ ആവർത്തനത്തിന്റെ അഭാവം തുടങ്ങിയവ ഈ ലിഖിതങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ ഒരു സംസാരഭാഷയില്ലെന്നു വാദിക്കാൻ അവർ കണ്ട കാരണങ്ങളിൽ ചിലതായിരുന്നു.
എന്നാൽ തന്റെ സിദ്ധാന്തത്തെ 2005-ൽ പുനപരിശോധിച്ച അസ്കോ പാർപ്പോള, ഈ വാദങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഒറ്റപ്പെട്ട അപൂർ‌വചിഹ്നങ്ങളുടെ ആധിക്യം ചീനഭാഷയിലും കാണാമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആദിമമായ ഒരു പ്രതീകാക്ഷരലിപി(logo-syllabic script) ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഹ്രസ്വലിഖിതങ്ങളിൽ, ചിഹ്നങ്ങളുടെ ക്രമരഹിതമായ ആവർത്തനം ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതിൽ അസാധാരണമായൊന്നുമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കരുതി.

ലിപിയോ പ്രതീകങ്ങളോ?
പിൽക്കാല ഹരപ്പൻ
ദ്രാവിഡഭാഷാ പരികല്പന
വിലയിരുത്തൽ