യൂറോപ്യൻ ജ്ഞാനോദയത്തിന്റെ പ്രചോദത്തിൽ യഹൂദർക്കിടയിൽ തന്നെ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനൊടുവിൽ ഉണ്ടായ ചിന്താപരമായ ഉണർവ് അവർക്കെതിരെയുള്ള ശത്രുതാഭാവം കുറയ്ക്കാനും ഇതരസമൂഹങ്ങളുമായി അവരെ ഐക്യപ്പെടുത്താനും സഹായിച്ചു. 'ഹസ്കല' എന്നറിയപ്പെട്ട ആ ജൂതജ്ഞാനോദയത്തിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിനിധി ജർമ്മൻകാരനായ മോസസ് മെൻഡൽസൻ ആയിരുന്നു. വിഖ്യാതജർമ്മൻ ലേഖകനും ചിന്തകനുമായ ഗോട്ടോൾഡ് എഫ്രായീം ലെസ്സിങ്ങ്, മെൻഡൽസന്റെ ഉറ്റസുഹൃത്തായിരുന്നു. ജ്ഞാനോദയത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, യഹൂദ-ക്രിസ്തീയ ബുദ്ധിജീവികൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടായ സഹകരണത്തിന്റെയും സൗഹൃദത്തിന്റേയും ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഉദാഹരണമായിരുന്നു അവർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം. 

രാഷ്ട്രീയമേഖലയിലെ സംഭവവികാസങ്ങളും യഹൂദരുടെ വിമോചനത്തെ സഹായിച്ചു. 18-19 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പകർച്ചയിൽ യൂറോപ്പിന്റെ ഭാഗധേയങ്ങളെ നിർണ്ണായകമായി സ്വാധീനിച്ച നെപ്പോളിയൻ യഹൂദരോട് അനുകൂലമനോഭാവം കാട്ടിയ ഭരണാധികാരി ആയിരുന്നു. നെപ്പോളിയന്റെ സൈന്യം അവർ മുന്നേറിയ വഴികളിൽ യഹൂദരെ വിമോചിപ്പിച്ചു. റോമിൽ ജൂതച്ചേരികളിൽ ഒതുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന യഹൂദർക്ക് നെപ്പോളിയൻ വിമോചകനായി.

ഗ്രെക്കോ-റോമൻ ലോകം
സഭാപിതാക്കന്മാർ
പീഡനകാലം
'ഹസ്കല'