"ഹർമന്ദർ സാഹിബ്" (പഞ്ചാബി: ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ), അഥവാ ദർബാർ സാഹിബ് (പഞ്ചാബി: ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, പഞ്ചാബി ഉച്ചാരണം: [dəɾbɑɾ sɑhɪb]) അനൗപചാരികമായി "സുവർണക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സിഖ് ഗുരുദ്വാരകളിൽ പ്രഥമവും  അതിവിശുദ്ധവും ആണ് ഇന്ത്യയിലെ <MASK> സംസ്ഥാനത്തിൽ അമൃതസർ നഗരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സുവർണക്ഷേത്രം.അമൃതസർ നഗരം 1574-ൽ നാലാം സിഖ് ഗുരു ആയിരുന്ന ഗുരു രാംദാസ് ആണ് സ്ഥാപിച്ചത്. സുവർണ ക്ഷേത്രം നിർമിച്ചത് അഞ്ചാമത്തെ ഗുരു ആയിരുന്ന ഗുരു അർജൻ ദേവ് ആയിരുന്നു. മുസ്ലിം, സൂഫി വര്യൻ സായി ഹസ്രത് മിയാൻ മിർ ആണ് 28 ഡിസംബർ 1588 ന് ഹർമന്ദർ സാഹിബ് ശില സ്ഥാപനം നടത്തിയത്. 1604 വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥം ആയ ആദി ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തിരുവെഴുത്ത് പൂർത്തിയാക്കി ഗുരുദ്വാരയിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
സുവർണ്ണക്ഷേത്രം
പഞ്ചാബ് langar ഗുരുദ്വാരയിൽ ഗുരുദ്വാര