സമുദ്രഗുപ്തന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ അയൽരാജാക്കന്മാരായ അഹിച്ഛത്രത്തിലെ അച്യുതൻ, നാഗസേനൻ എന്നിവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇതിനുപിന്നാലെ അദ്ദേഹം തെക്കൻ രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരായി സൈന്യം നയിച്ചു. തന്റെ തെക്കൻ സൈനികയാത്ര അദ്ദേഹത്തെ ബംഗാൾ തീരത്തുകൂടി കൊണ്ടുപോയി. മദ്ധ്യ പ്രദേശിലെ വനങ്ങൾ, <MASK> തീരം, ഗഞ്ജം, വിശാഖപട്ടണം, ഗോദാവരി, കൃഷ്ണ, നെല്ലൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ സമുദ്രഗുപ്തൻ പടനയിച്ചു. സമുദ്രഗുപ്തൻ കാഞ്ചിപുരം വരെ എത്തിക്കാണും എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. സമുദ്രഗുപ്തൻ പിടിച്ചടക്കിയ പ്രദേശങ്ങൾ നേരിട്ട് ഭരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. യുദ്ധത്തിൽ തോല്പ്പിച്ച രാജാക്കന്മാരെ അദ്ദേഹം സാമന്ത രാജാക്കന്മാരാക്കി. ഈ പ്രവൃത്തി കാരണം മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം പോലെ ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യത്തിന് പെട്ടെന്ൻ ഒരു പതനം ഉണ്ടായില്ല. ഇത് ഒരു രാജ്യതന്ത്രജ്ഞൻ എന്ന നിലയിൽ സമുദ്രഗുപ്തന്റെ കഴിവിനെ കാണിക്കുന്നു. കരസേനയ്ക്കു പുറമേ സമുദ്രഗുപ്തൻ ഒരു ശക്തമായ നാവികസേനയുടെയും അധിപനായിരുന്നു. സാമന്തരാജ്യങ്ങൾക്കു പുറമേ, ശാകര്‍, കുഷാനർ തുടങ്ങിയ പല രാജാക്കന്മാരും സമുദ്രഗുപ്തന്റെ മേൽക്കോയ്മ അംഗീകരിക്കുകയും തങ്ങളുടെ സേവനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
സമുദ്രഗുപ്തൻ
ഗുപ്തസാമ്രാജ്യത്തിലെ കുഷാനർ കുഷാനരുമായുള്ള ഒറീസ്സാ