പുരാതനകാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ, <MASK>, യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളുമായി ചിറ്റഗോങ് തുറമുഖത്തിനു വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ബി.സി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ തന്നെ ചിറ്റഗോങ് തുറമുഖത്തെക്കുറിച്ച് ചരിത്രത്താളുകളിൽ പരാമർശമുണ്ട്. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടോളമി തയ്യാറാക്കിയ ഭൂപടത്തിലും ഈ തുറമുഖത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പൗരസ്ത്യ ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച തുറമുഖങ്ങളിലൊന്നായാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ചെങ്കടൽ വഴി ആഫ്രിക്കൻ തീരങ്ങളിലേക്കും ഇന്ത്യൻ സമുദ്രതീരങ്ങളിലേക്കുമുള്ള സഞ്ചാരത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഗ്രീക്ക് സഞ്ചാരസാഹിത്യ കൃതിയായ പെരിപ്ലസ് ഓഫ് ദി എറിത്രിയൻ സീയിൽ ചിറ്റഗോങ് തുറമുഖവും റോമൻ ഈജിപ്ഷ്യന്മാരും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അറബികളും ഇവിടെ വ്യാപാരത്തിനെത്തി. ചിറ്റഗോങ്ങിൽ ഇസ്ലാം മതം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ അറബികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചിറ്റഗോങ് തുറമുഖം
ചൈന കൽക്കട്ട ധാക്ക ലണ്ടനിലെ