<MASK> കുടിയേറിപ്പാർത്ത ഫ്രഞ്ച് എൻജിനീയർ മാർക് ബ്രൂനെൽ കണ്ടുപിടിച്ച സുരക്ഷാ കവചം ഉപയോഗത്തിൽ വന്നതോടെയാണ് ജലഗർഭ തുരങ്കങ്ങൾ നിർമിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ലണ്ടനിലെ തെംസ് നദിക്കടിയിലുള്ള അവസാദപടലങ്ങൾ തുരന്നു നിർമിച്ച (ക്രി.വർഷം 1825) വാപ്പിങ് റൊതെർഹിത് തുരങ്കത്തിലാണ് ഈ സംവിധാനം ബ്രൂനെലും മകൻ ഇസംബാർഡും ചേർന്നു പരീക്ഷണം നടത്തിയത്. 6.85 × 11.43 ച. മീറ്റർ പരിച്ഛേദത്തിൽ കുതിരലാടത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ തുരങ്കം പണിത് ഇഷ്ടിക പാകി. ഇടയ്ക്കു വച്ച് ഏഴ് വർഷത്തേക്ക് പണി നിറുത്തിവയ്ക്കേണ്ടി വന്നെങ്കിലും വീണ്ടുമൊരു കവചിത യന്ത്രം ക്രമീകരിച്ച് 1841-ൽ ലോകത്തിലെ പ്രഥമ ജലഗർഭ തുരങ്കം പൂർത്തിയാക്കി (തെംസ് തുരങ്കം, 365.76 മീറ്റർ). ഇതിന്റെ പണി പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒമ്പത് വർഷം വേണ്ടി വന്നു. തുടർന്ന് 1869-ൽ ചക്രീയ സംവിധാനം പ്രയോജനപ്പെടുത്തി പീറ്റർ ഡബ്ളിയൂ. ബാർലൊ, ജെയിംസ് ഹെന്റി ഗ്രേറ്റ് ഹെഡ്ഡ് എന്നിവർ 2.43 മീ.
തുരങ്കം
എത്യോപ്യ ഇന്ത്യ ഇംഗ്ളണ്ടിലേക്കു ഈജിപ്ത്