ക്വാർട്ട്സിന്റെ (Quartz) ഒരു ഉപഗണമാണ് അമീഥിസ്റ്റ്. സാമാന്യം വിലപിടിപ്പുള്ള ഈ ധാതു ബി.സി. 4-ം ശതകത്തിനു മുൻപു തന്നെ പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. യവനദാർശനികനായ തിയോഫ്രസ്റ്റസിന്റെ (ബി.സി. 372-288) കല്ലുകളെപ്പറ്റി (On Stones) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശം ഉണ്ട്. സാധാരണയായി വളരെ ചെറിയ പരലുകളായിട്ടാണ് ഇതു കണ്ടുവരാറുള്ളതെങ്കിലും 15 സെ.മീ. വരെ നീളമുള്ളവ ഖനനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. താഴ്ന്ന താപമർദനിലകളിലാണ് ഈ ധാതു ഉണ്ടാകുന്നത്. പ്രധാനമായും ഇവ അല്പസിലിക ആഗ്നേയശിലാ (basic igneous rock) സുഷിരങ്ങളിൽ അഗേറ്റിനോടും (agate) സിയോലൈറ്റിനോടും (Zeolite) ചേർന്നു കണ്ടുവരുന്നു. <MASK>, മെക്സിക്കോ, കാനഡ, യു.എസ്സ്., ജർമനി, ശ്രീലങ്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലാണ് സമ്പന്ന നിക്ഷേപങ്ങളുള്ളത്. ഇന്ത്യയിൽ നാഗ്പൂർ‍, ഛിന്ദ്വാഡ, പൂനെ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജിയോഡ് (geode) ആയി ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില അമീഥിസ്റ്റ് ക്രിസ്റ്റലുകൾ ഇന്ത്യയിൽനിന്നും ഖനനം ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണ്. ആഭരണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുവാൻ ഇവ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
അമീഥിസ്റ്റ്
മെക്സിക്കോ ജർമനി ശ്രീലങ്ക ബ്രസീൽ