<MASK> ലായി ഹരൗബ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നൃത്തമാണിത്. ശിവനും പാർവതിയും ലീലയാടാനായി ഹിമാലയത്തിലെ കൈലാസം വിട്ട് മണിപ്പൂരിനു ചുറ്റുമുള്ള കുന്നുകളിലെത്തി. അവിടെ നിന്ന് നോക്കിയപ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ താഴ്ന്നു കിടക്കുന്ന ഒരു അതിമനോഹരമായ താഴ്വര അവർ കണ്ടു. ശിവൻ തന്റെ തൃശ്ശൂലം കുന്നുകളിലിടിച്ചു. വെള്ളം വറ്റി, താഴ്വര അതിന്റെ പൂർണ്ണസൗന്ദര്യത്തോട് കൂടി പുറത്തു വന്നു. അവിടെയവർ തങ്ങളുടെ ലീലയ്ക്ക് രംഗമാക്കി. ഇതാണ് ലായി ഹരൗബയുടെ ഇതിഹാസം. പങ് എന്ന ചെണ്ടയും പേണ എന്ന തന്ത്രിവാദ്യവും ആ നൃത്തത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഹൈന്ദവപൂർവ്വകാലത്തെ മണിപ്പൂരിലാണ് ലായി ഹരൗബ ഉത്ഭവം കൊണ്ടത്. ഗ്രാമദൈവങ്ങൾക്ക് അർപ്പിതമാണ് ഈ നൃത്തം. മായിബകൾ (പുരോഹിതന്മാർ), മായിബികൾ (പുരോഹിതകൾ) എന്നിവരാണ് ഇതിലെ മുഖ്യ പങ്കാളികൾ. കാരണം ലായി ഹരൗബ കേവലം വിനോദം മാത്രമല്ല, ഒരനുഷ്ഠാനം കൂടിയാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും മനുഷ്യരുടെയും സൃഷ്ടിയുടെ പ്രതീകമാണ് ഈ നൃത്തം. നർത്തകരിലേക്ക് ദിവ്യചൈതന്യം പ്രവഹിക്കുന്നതോടെ നൃത്തം മൂർധന്യത്തിലെത്തുന്നു.
ലായി ഹരൗബ
ഡോർട്ട്മുണ്ട് മണിപ്പൂരിലെ മണിപ്പൂരി മണിപ്പൂരിലും