ഗോളാകൃതിയിലുള്ള ഒരിനം ആസ്ട്രോലാബും (ഗോളയന്ത്രം) ആദ്യകാല ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. <MASK> കൃതികളിൽ ഇതിനെ കുറിച്ചുള്ള സൂചനകളുണ്ട്. ഏ.ഡി.1380നും 1460നും ഇടയിൽ പരമേശ്വരൻ ഗോളയന്ത്രങ്ങളും ഗ്ലോബുകളും ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഗോളദീപിക എന്ന ഒരു നിരീക്ഷണ ഉപകരണം നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഗണിതജ്ഞനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന ഭാസ്കരൻ രണ്ടാമൻ കണ്ടുപിടിച്ച ഉപകരണമാണ് ഫലകയന്ത്രം. ഒരു ദീർഘചതുരാകൃതിയിലുള്ള പലകയും അതിലൊരു ദണ്ഡും ചേർന്നതായിരുന്നു ഫലകയന്ത്രം. ഇത് സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം കണക്കാക്കി സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിച്ചു. സൂര്യന്റെ ദിഗംശകോടി (azimuth)കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി കപാലയന്ത്രം എന്ന ഒരുപകരണവും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കർത്താരിയന്ത്രം, ആസ്ട്രോലാബ് എന്നിവയും ഇന്ത്യയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളായിരുന്നു.
ഭാരതീയ ജ്യോതിശാസ്ത്രം
ആര്യഭടൻ ആര്യഭട്ടന്റെ ശ്രീപതി കെപ്ലറുടെ