എന്നാൽ നിയതാർഥത്തിലുള്ള ഉദ്ഗ്രഥനത്തെക്കാൾ കർമാധിഷ്ഠിത(functional)മായ ഉദ്ഗ്രഥനം പല നാടുകൾ തമ്മിലും നടക്കുന്നതായി കാണാം. ഇത് സ്വന്തം പരമാധികാരത്തിനകത്തു നിന്നുകൊണ്ട് ഗവൺമെന്റുകൾ യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് സാധിക്കുന്നത്. ഇതാവട്ടെ കേവലം സഹകരണത്തിൽ കവിഞ്ഞ ഒന്നുമല്ല. എന്നാൽ ഉദ്ഗ്രഥനം സഹകരണത്തിൽനിന്നുയർന്ന് ഘടകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഭാഗികമായ ഏകോപനമാണ് സാധിക്കുന്നത്. 1944-ൽ ബനലക്സ് യൂണിയൻ ഉണ്ടായി; <MASK>, നെതർലണ്ട്, ലെക്സംബർഗ് എന്നീ മൂന്നു രാഷ്ട്രങ്ങളെ തമ്മിൽ അകറ്റിയിരുന്ന കടൽചുങ്കങ്ങൾ എല്ലാം ഒഴിവാക്കുകയും ഒരു ഏകരൂപമായ താരിപ്പ്നയം ഇറക്കുമതിക്കാര്യത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തികമായ സഹകരണം അതുകൊണ്ടു സാധിച്ചു. ഇതു പ്രാവർത്തികമായ ഉദ്ഗ്രഥനത്തിന്റെ ഏകദേശരൂപം നമുക്കു നല്കുന്നുവെങ്കിലും ഇതിനെ സഹകരണം എന്നല്ലാതെ സംയോജനം എന്നു പേർ വിളിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. ഓരോ രാഷ്ട്രവും ചില പരിമിതികൾക്കും നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും സ്വയം വിധേയമാകാൻ സമ്മതിച്ചു എന്നതിൽകവിഞ്ഞ് ഒരു സർവാധികാരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിനു കീഴിലാകുവാൻ ഒരുങ്ങി എന്ന് പറയുക വയ്യ.
അന്താരാഷ്ട്രീയോദ്‌ഗ്രഥനം
യുനെസ്കോ അമേരിക്കയിലും ബൽജിയം വാഴ്സാ