ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ ആകസ്മികമായി നടക്കുന്ന പരിവർത്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രകൃതിനിർദ്ധാരണത്തിന്റെ അന്ധവും അലക്ഷ്യവുമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ യാന്ത്രികമായി നടക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായി ജൈവപരിണാമത്തെ വിശദീകരിക്കുന്ന <MASK> പരിണാമസിദ്ധാന്തത്തെ ബെർഗ്‌സൺ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.  മാറ്റങ്ങളുടേയും തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റേയും അന്ധമായ പ്രക്രിയയിൽ സങ്കീർണ്ണമായ ശരീരവ്യവസ്ഥകൾ രൂപപ്പെടുന്നതിൽ അദ്ദേഹം കിന്നരിക്കഥകളെ അതിശയിക്കുന്ന അവിശ്വസനീയത കണ്ടു. ബെർഗ്‌സണ് പരിണാമം ലക്ഷ്യോന്മുഖമായ ഒരു പ്രക്രിയയായിരുന്നു.  പലപ്പോഴും, വ്യത്യസ്തജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായ പരിണാമപഥങ്ങളിലൂടെ സമാനമായ അവയവങ്ങളും ശരീരവ്യവസ്ഥകളും പ്രക്രിയകളും രൂപപ്പെടുന്നുവെന്നത്, ആകസ്മികതകളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള അലക്ഷ്യപരിണാമത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവായി അദ്ദേഹം കണ്ടു.  സസ്യങ്ങളിലും ജന്തുക്കളിലും വികസിച്ചിട്ടുള്ള ലൈംഗികപ്രജജനവും, കശേരുകികളുടേയും, ഒച്ചിനേയും മറ്റും പോലുള്ള മൊള്ളസ്കുകളുടേയും(Mollusks) കണ്ണുകളും, വ്യത്യസ്ത ജീവജാതികളിൽ വ്യത്യസ്തപന്ഥാവുകളിലൂടെ ഉണ്ടായ സമാനപരിവർത്തനങ്ങൾക്കു ഉദാഹരണമായി അദ്ദേഹം എടുത്തുകാട്ടി.  ജീവികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ആകസ്മികമല്ലെന്നും ജീവശരീരങ്ങളുടെ ഭൗതികഘടനകൾക്കപ്പുറത്ത് ജീവികൾക്ക് തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിക്കിട്ടുന്ന ജീവിതാവേശം(elan vital) എന്ന അഭൗതികശക്തിയുടെ പ്രേരണയിൽ നടക്കുന്ന ലക്ഷ്യോന്മുഖമായ ഒരു സർഗ്ഗപ്രക്രിയയാണു പരിണാമെമെന്നും ബെർഗ്‌സൺ വാദിച്ചു.
ഹെൻറി ബേർഗ്‌സൺ
ഡുറാന്റ് പാസ്കലിന്റെ നീച്ചയെപ്പോലെ ഡാർവിനീയ