യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ പഠനത്തിൽ മദ്ധ്യയുഗങ്ങൾ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടാറുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ രചനകളിലൊന്നായ ഡിവൈൻ കോമഡി പാശ്ചാത്യറോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിനും നവോത്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനും ഇടയ്ക്കുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ വിജ്ഞാനത്തിന്റേയും ബൗദ്ധികനേട്ടങ്ങളുടേയും സംഗ്രഹമാണ്. <MASK> ക്രൈസ്തവീകരിച്ച തോമസ് അക്വീനാസിനെ സാഹിത്യത്തിലൂടെ പിന്തുടർന്ന ഡാന്റെയുടെ സന്മാർഗവ്യവസ്ഥയും തത്ത്വമീമാംസയും അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റേതായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ച യന്ത്രസാമിഗ്രി മദ്ധ്യകാലത്തെ ജനകീയ സംസ്കൃതിയാണ്.  പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇറ്റലിയിലെ കത്തോലിക്കാമതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണചിത്രം 'കോമഡി' വരച്ചുകാട്ടുന്നു.  എന്നാൽ ഡാന്റെയുടെ വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളും  മദ്ധ്യകാലക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ഭീതികളും അസഹിഷ്ണുതയും 'കോമഡി'യെ കലുഷമാക്കിയതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.  മാർപ്പാപ്പമാരടക്കമുള്ള തന്റെ രാഷ്ടീയപ്രതിയോഗികളിൽ ഒട്ടേറെപ്പെരെ ഡാന്റെ നരകത്തിലെറിഞ്ഞു.  കോമഡിയുടെ ആദ്യപർവത്തിലെ വരികളിൽ തെളിയുന്ന നരകചിത്രം മദ്ധ്യകാലമനസ്സിന്റെ ഭീതികളുടെ ഖനീഭൂതരൂപമാണെന്ന് വിൽ ഡുറാന്റ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.
ഡിവൈൻ കോമഡി
യൂക്ലിഡ് ഗാലൻ ബോത്തിയസ് അരിസ്റ്റോട്ടിലിനെ