രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ സഖ്യകക്ഷികൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം ബ്രിട്ടനെ സംബന്ധിച്ച് വളരെ നിർണ്ണായകമായിരുന്നു. നാസി ജർമ്മനിക്കും ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യത്തിനുമെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കു വേണ്ട ധനസഹായവും സൈനിക പിന്തുണയും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നു ലഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാലും വലിയ അളവിൽ യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനാലും ഇന്ത്യയെ ഉപയോഗിച്ച് ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കുതിപ്പിനു തടയിടാമെന്ന് ബ്രിട്ടൺ കണക്കുകൂട്ടിയിരുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ഉത്തരാഫ്രിക്കയിലും കിഴക്കൻ <MASK>യിലും പശ്ചിമ മരുപ്രദേശങ്ങളിലും പോരാടിയ ഏറ്റവും വലിയ സഖ്യകക്ഷിസേനകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സൈന്യം. യുദ്ധം ഏറ്റവും ശക്തമായിരുന്ന കാലത്ത് ഏതാണ്ട് 25 ലക്ഷം ഇന്ത്യൻ സൈനികർ ലോകമെങ്ങും യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്നത്തെ പാകിസ്താൻ, നേപ്പാൾ, ബംഗ്ലാദേശ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുൾപ്പടെ 87000-ൽ അധികം ഇന്ത്യൻ സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാലാമത്തെ വ്യാവസായിക ശക്തിയായി ഇന്ത്യ മാറി.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യ
കൊഹിമ ആഫ്രിക്ക മദ്രാസിലേയ്ക്ക് നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും