പുരാതന <MASK> ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് പതിനെട്ടാം(1790-നടുത്ത്) നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട നിയമസംഹിതയാണ് ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ നിയമസംഹിതകളിൽ പെടുന്ന അത്, അതിശയകരമായ പൂർണ്ണതയിൽ പരിരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബാബിലോണിലെ ആറാമത്തെ രാജാവായിരുന്ന ഹമ്മുറാബിയാണ് ഈ സംഹിത രൂപപ്പെടുത്തിയത്. ഏഴടി നാലിഞ്ച് ഉയരമുള്ള ശിലയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ നിയമാവലിയുടെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണമാതൃക ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. അക്കേദിയൻ ഭാഷയുടെ ക്യൂനിഫോം ലിപിയിലാണ് അതിന്റെ രചന.
ഹമ്മുറാബിയുടെ നിയമാവലി
ഇറാനിലെ ബാബിലോണിൽ ഈജിപ്ത് അർമീനിയക്കാർക്കെതിരായും