തെക്കെഇന്ത്യയിലെ <MASK> ശിലാക്ഷേത്രങ്ങളും ശില്പങ്ങളും പ്രസിദ്ധങ്ങളാണ്. ഇവിടത്തെ ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളൊക്കെ തന്നെ ക്രി.വ 7ആം നൂറ്റാണ്ടിനും 9ആം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയ്ക്ക് നിർമ്മിച്ചവയാണ്‌. സ്മാരകങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പാറ തുരന്ന് ഒറ്റ പാറയാൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്‌. ഈ സ്മാരകങ്ങളിലെല്ലാം തന്നെ ആദികാല ദ്രാവിഡ തച്ചുശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്പർശം കാണാം. അതിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പല സംഗതികളും പ്രകടമാണ്‌. ഗുഹാക്ഷേത്രങ്ങളും, ഒറ്റക്കൽ മണ്ഡപങ്ങളും ശില്പങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും അടങ്ങിയതാണ് മഹാബലിപുരത്തെ സ്മാരകങ്ങൾ. പല്ലവ കലയുടെ ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളാണ്‌ മഹാബലിപുരം. മഹാബലിപുരം, പല്ലവരാജ്യത്തെ ഒരു ശില്പകലാ വിദ്യാലയം ആണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അപൂർണ്ണമായതും, പല ശൈലിയിലുള്ളതും ആയ അനേകം ശില്പങ്ങളാണ്‌ ഇതൊരു വിദ്യാലയം ആണെന്ന് കരുതാൻ കാരണം. പഞ്ചരഥങ്ങൾ അഞ്ചിലും വ്യത്യസ്തമായ ശൈലികൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് പ്രകടമാണ്‌. ആനയുടെ യഥാർത്ഥശില്പങ്ങളും ഇവിടെ കാണാം. എ.ഡി.600നും 700നുമിടയ്ക്കാണ് ഇവയുടെ നിർമ്മാണകാലം. 900 മുതൽ 1200 വരെ തമിഴ്നാട് ഭരിച്ചിരുന്ന ചോളന്മാർ വലിയക്ഷേത്രങ്ങളും വെങ്കലശില്പങ്ങളും നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. പരമശിവന്റെയും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും ശില്പങ്ങളാണ് ഇക്കാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.
ഏഷ്യൻ ശില്പകല
സാരാനാഥിലെ മഹാബലിപുരത്തെ അജന്താഗുഹകളിലും ഗ്യോങ്ജു