18-ആം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി അച്ചടിവിദ്യ അർമീനിയയിലെങ്ങും പ്രചരിക്കുകയും പല പ്രാചീന കൃതികളും സാമാന്യജനങ്ങൾക്കു ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലാണ് പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആരംഭം; ആധുനികരീതിയിലുള്ള പാഠശാലകളും ഇക്കാലത്ത് ആവിർഭവിച്ചുതുടങ്ങി. എന്നാൽ യഥാക്രമം <MASK> റഷ്യയുടെയും കീഴിലമർന്നിരുന്ന അർമീനിയൻ ഭൂവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ പലതരത്തിലുള്ള തർക്കങ്ങളും സൌന്ദര്യപ്പിണക്കങ്ങളും ഈ കാലത്തോടടുപ്പിച്ച് ഉടലെടുക്കാനാരംഭിച്ചു. പാശ്ചാത്യസാഹിത്യങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം നേടാൻ ശ്രമിച്ച തുർക്കി-അർമീനിയൻ എഴുത്തുകാരിൽ തോവ്മ ടെഴ്സിയാൻ (1840-1909), മൃക്തിച് പെഷിക്താഷ്ലിയാൻ (1828-68), ഹാകോബ് പരോണിയാൻ (1842-91), എറുവാണ്ട് ഓടിയാൻ (1869-1929), ഗ്രിഗോർ സൊറാസ് (1861-1915) തുടങ്ങിയവരുൾപ്പെടുന്നു.
അർമീനിയൻ സാഹിത്യം
അർമീനിയൻ അർമീനിയയിലെ തുർക്കിയുടെയും ഇറാനിയൻ