ഇന്ന് നവ്വാട്ടിലിന്റെ വിവിധരൂപങ്ങൾ മദ്ധ്യമെക്സിക്കോയിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജനസമൂഹങ്ങളിലെ ഗ്രാമീണജനതയുടെ സംസാരഭാഷയാണ്.  ഈ ഭാഷാഭേദങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യസങ്ങൾ ഗണ്യമാണ്.  പലപ്പോഴും അവയ്ക്കിടയിൽ ആശയവിനിമയം അസാദ്ധ്യമാകാൻ മാത്രമുണ്ട് ആ വ്യത്യസ്തത.  സ്പാനിഷ് ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം അവയിലെല്ലാം കാണാം. നവ്വാട്ടിലിന്റെ ആധുനിക രൂപങ്ങളൊന്നും ക്ലാസ്സിക്കൽ നവ്വാട്ടിലിനു സമാനമല്ല.  എന്നാൽ <MASK> സമതലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയ്ക്കാണ് പാർശ്വഭൂമികളിലെ ഭാഷകളേക്കാൾ അതിനോടടുപ്പം.  2003-ൽ മെക്സിക്കോ സർക്കാർ നടപ്പാക്കിയ "തദ്ദേശിയ ജനതയുടെ അവകാശ സംരക്ഷണനിയമം", മറ്റ് 63 തദ്ദേശീയ ഭാഷകൾക്കൊപ്പം നവ്വാട്ടിലിനും അതു സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൾ രാഷ്ട്രഭാഷയുടെ പദവി നൽകി സ്പാനിഷ് ഭാഷയ്ക്ക് ഒപ്പമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
നവ്വാട്ടിൽ
മെക്സിക്കോ സ്പെയിനിന്റെ ജറുസലേമിലാണ് മദ്ധ്യ-മെക്സിക്കോയിൽ