പുരാതന <MASK> തന്നെ ഒരു പ്രധാന ജലസേചന പദ്ധതിയാണ് യമുനാനദിയുടെ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കുമുള്ള തോടുകൾ.  ഇവയിൽ കിഴക്കേകനാലിന്റെ നിർമ്മാണ ചരിത്രത്തെ പ്പറ്റി ശരിയായ രേഖകൾ ഇനിയും ലഭ്യമായിട്ടില്ല.  പടിഞ്ഞാറൻ കനാൽ 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉത്തരേന്ത്യ ഭരിച്ചിരുന്ന ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക്ക്, വെള്ളപ്പൊക്കകാലത്തെ അധികജലം പഞ്ചാബിലെ ഹിസ്സാർ ജില്ലയിലെ കൃഷിയാവശ്യങ്ങൾക്കായി  തിരിച്ചുവിടുന്നതിനുവേണ്ടി ആവിഷ്കരിച്ചതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.  ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ജലനിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ കാലക്രമേണ രണ്ടുതോടുകളും ഉപയോഗശൂന്യമായി.  ഷാജഹാന്റെ കലത്ത് പ്രസിദ്ധ ശില്പിയായിരുന്ന ആലി മദ്ദാൻ പടിഞ്ഞാറൻ യമുനത്തോട് പുതുക്കി ഉപയോഗപ്രദമാക്കി ഡൽഹിയിലേക്കു വ്യാപിപ്പിച്ചു. 19 ആം നൂറ്റാണ്ടിലും അതിനുശേഷവും രണ്ടുകനാലുകളിലും ചീപ്പുകൾ നിർമിച്ച് പുതുക്കിയതുമൂലം കിഴക്കൻ കനാൽ രണ്ടുലക്ഷം ഹെക്റ്റർ സ്ഥലത്തും പടിഞ്ഞാറൻ കനാൽ 7 ലക്ഷം ഹെറ്റർ സ്ഥലത്തും ജലം നൽകുവാൻ പ്രാപ്തമായി.
ഇന്ത്യൻ നദീതട പദ്ധതികൾ
ഭാരതത്തിലെ മധ്യപ്രദേശിലെ നേപാളും കർണാടകം