ഭാഷകളെ മതപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഭാഷാപരമായ പരിണാമങ്ങൾ മതപരമായ ആവശ്യങ്ങളെ ചിലപ്പോൾ അവ്യവസ്ഥയിലാക്കും. അതിനാൽ സമൂഹത്തെയെന്ന പോലെ ഭാഷയേയും നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് മതപൗരോഹിത്യത്തിന്റെ ആവശ്യമായിത്തീരുക സ്വാഭാവികമാണ്. കാലികമായ ഭാഷാപരിണാമത്തിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് വൈദികമന്ത്രങ്ങളെ രക്ഷിക്കുക എന്ന ദൗത്യത്തിൽനിന്നാണ് ഭാഷയുടെ വ്യാകരണചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ പ്രവണതയുടെ ലഭ്യമായ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവ് <MASK>യുടെ അഷ്ടാധ്യായിയാണ്.. ഇതേ പാത പിന്തുടർന്നാണ്  എ. ഡി. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ  അറബിഭാഷയിൽ നിഘണ്ടുനിർമ്മാണവും വ്യാകരണ ചിന്തയും ആരംഭിച്ചത്. ഖുറാൻ വിവർത്തനം ആദ്യകാലത്ത് തികച്ചും നിഷിദ്ധമായിരുന്നു.  അതിനാൽ സ്വദേശികളേക്കാൾ ഖുറാന്റെ അന്തഃസത്ത മനസ്സിലാക്കാനായി ലോകമൊട്ടാകെയുള്ള മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് അറബിഭാഷ നേരിട്ട് പഠിക്കേണ്ടിവന്നു.  തന്മൂലം  പിന്നീടുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ അറബിഭാഷയുടെ ചരിത്രത്തിനും വ്യാകരണത്തിനും വലിയ വളർച്ചയും അംഗീകാരവും ലഭിച്ചു..ഹീബ്രു മുതലായ ഭാഷകളുടെ വളർച്ചയിൽ ജൂതമതത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ പ്രവണത യൂറോപ്യന്മാരുടെ ലോകപര്യടനവും ക്രിസ്തുമതപ്രചാരണവുമായും ബന്ധപ്പെടുത്തിയാൽ മതപരമായ ആവശ്യങ്ങളാണ് ആദ്യകാലത്തെന്നപോലെ പിൽക്കാലത്തും ഭാഷപഠനത്തിന്റെ വളർച്ചക്ക് വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചതെന്ന് കാണാം.
ഭാഷാപഠനചരിത്രം
ഹെറോഡോട്ടസും പാണിനി അരിസ്റ്റോട്ടിലിനു ഭർതൃഹരി