സ്വർഗീയ നദിയായ സായ്ഹോണിനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന നദിയാണ്‌ സിർ ദര്യ. നര്യൻ, കാറ ദര്യ നദികളിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ച് ആറൽ കടലിൽ പതിക്കുന്ന ഈ നദി  2,212 കി.മീ. നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. <MASK>, ഉസ്ബക്കിസ്താൻ, താജിക്കിസ്താൻ എന്നിവിടങ്ങളിലായി 2,19,000 ചതുരശ്ര കി.മീ. ആണ്‌ ഇതിൻറെ നീർത്തടം. മധ്യേഷ്യയിലെ പ്രധാന പരുത്തിത്തോട്ടങ്ങൾക്കെല്ലാം നീർ പകരുന്നത് സിർ ദര്യയാണ്. ഈ നദിയിലെ ജലം എട്ടുലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്താണ് പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്. സഹോദരീ നദിയായ അമു ദര്യയുടെ പകുതി ജലമേ ഇതിലിള്ളൂ. ഏറെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു നദിയായ സിർ ദര്യ, സൈറസ്‌, അലക്സാണ്ടർ‌ എന്നിവരുടെ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ അതിരായിരുന്നു. ഗ്രീക്കുകാർ ഈ നദിയെ ജക്സാർട്ടസ് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.
സിർ ദര്യ
ഉസ്ബക്കിസ്താൻ കസാഖിസ്താൻ വിക്കിട്രിബ്യൂൺ താജിക്കിസ്താൻ