കേരളത്തിലെ സാമൂഹ്യ നവോത്ഥാന നായകരിലൊരാളായിരുന്നു റാവുസാഹിബ് ഡോ. അയ്യത്താൻ ഗോപാലൻ (Ayyathan Gopalan) (3 മാർച്ച് 1861 - 2  മേയ് 1948). "ദർസർജി" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നവോത്ഥാന നായകൻ. "റാവുസാഹിബ്" എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ഡോക്ടർ, എഴുത്തുകാരൻ, സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവ്, മനുഷ്യസ്‌നേഹി എന്നി നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. രാജാറാം മോഹൻറോയ് സ്ഥാപിച്ച ബ്രഹ്മസമാജത്തിന്റെ (1898) കേരളത്തിലെ നേതാവും, പ്രചാരകനുമായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ  സുഗുണവർധിനിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ (1900) സ്ഥാപകൻ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ, വിഗ്രഹാരാധനയെ അപലപിച്ച അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ അനീതിയാണെന്നും, സാമൂഹികമായി കൊടികുത്തി വാണിരുന്ന അനാചാരങ്ങളും, അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും സമൂഹത്തിൽ നിന്നും തുടച്ചു നീക്കുവാനും പോരാടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അനുയായികളായിരുന്നു ബ്രഹ്മാനന്ദ ശിവയോഗി , <MASK>, ബ്രഹ്മവാദി പി.കുഞ്ഞിരാമൻ എന്നിവർ. ഡോ. ഗോപാലൻ്റെ ആവശ്യപ്രകാരം "ബ്രഹ്മസങ്കീർത്ത്നം" എന്ന കവിത രചിക്കുകയും ബ്രഹ്മസമാജത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യതതിനാൽ കാരാട്ട് ഗോവിന്ദ മേനോന്(ശിവയോഗി) ആദരസൂചകമായി ഡോക്ടർ നൽകിയ പേരാണ് "ബ്രഹ്മാനന്ദ സ്വാമി" എന്നുള്ളത്. പി.
അയ്യത്താൻ ഗോപാലൻ
വാഗ്ഭടാനന്ദൻ വാഗ്ഭടാനന്ദ ശ്രീ­നാ­രാ­യ­ണ­ഗു­രു­ ശിവയോഗി