<MASK> നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സ്ഫോടവാദം ഭാരതീയരുടെ ഭാഷദർശനത്തിലെ ഒരു കേന്ദ്രസങ്കല്പമായിരിക്കുകയും ഏറെ ചർച്ചചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.   മിക്കവാറും വൈയാകരണന്മാരുടെ അംഗീകാരം അതിനു ലഭിച്ചെങ്കിലും, മീമാംസാവാദികൾക്കും ന്യായവാദികൾക്കും അത് സ്വീകാര്യമായില്ല.   ഭാഷയിലെ ആശയങ്ങൾ  സങ്കല്പിക്കപ്പെടുന്നതും ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും, ഖണ്ഡങ്ങളായല്ലാതെ ഒന്നോടെയാണെന്ന സ്ഫോടവാദത്തിന്റെ നിലപാട് ഭാഷാദർശനത്തിലെ അഖണ്ഡപക്ഷമായിരുന്നു.   ഇതിനെതിരെ, മീമാസകന്മാർ വിശേഷിച്ചും, ഖണ്ഡപക്ഷമാണ്‌ വാദിച്ചത്.   വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം അത് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വാക്യങ്ങളുടെ വിശകലനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നായിരുന്നു ഈ പക്ഷം. സ്ഫോടവാദത്തിനെതിരെയുള്ള മീമാംസകന്മാരുടെ നിലപാടിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന വക്താവായത് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കുമാരില ഭട്ടനാണ്‌.  ന്യായചിന്തകന്മാർക്കിടയിൽ സ്ഫോടവാദത്തിന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന വിമർശകൻ 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജയന്തൻ ആയിരുന്നു.
സ്ഫോടവാദം
പാണിനിയുടെ ഭർതൃഹരിയുടെ ഭർതൃഹരിക്കുശേഷമുള്ള പതഞ്ജലി