ലോകത്തിലെ മൂന്നു സമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രായംകുറഞ്ഞതാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്. ഫലകസിദ്ധാന്ത(Plate Tectonics)വും വൻകരാവിസ്ഥാപന പരികല്പനയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം വിശദീകരിച്ചുകാണുന്നത്. ഭൂമുഖത്തെ വൻകരകളുടെ ഏകോപിത രൂപമായിരുന്ന <MASK> (pangia) എന്ന ബൃഹദ് ഭൂഖണ്ഡം 180 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് പൊട്ടിപ്പിളർന്ന് ചിതറി മാറുകയും, ഈ വിഘടനത്തിന്റെ ഫലമായി കിഴക്കേ അർധഗോളത്തിലും പശ്ചിമാർധഗോളത്തിലുമായി വൻകരകൾ വേർതിരിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അവയ്ക്കിടയിലുണ്ടായ വിള്ളലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രമായി പരിണമിച്ചത്. യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക എന്നീ വൻകരകളുടെ പടിഞ്ഞാറരികുകൾക്ക് അമേരിക്കകളുടെ കിഴക്കൻ അരികുമായുള്ള ഈർച്ചവാൾ-ചേർച്ച (juxta-position) ഈ അനുമാനത്തിന് പിൻബലമേകുന്നു. വൻകരാവേദികകളുടെ അരികുകൾ പരിഗണിച്ചാൽ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കുമുള്ള വൻകരകളെ ഒരു ജോഡി ഈർച്ചവാളുകളുടെ പല്ലുകളെയെന്നോണം ഏതാണ്ട് കൃത്യമായി യോജിപ്പിക്കാനാവും. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുപുറങ്ങളിലുമുള്ള വൻകരഭാഗങ്ങളിൽനിന്നു ലഭ്യമായിട്ടുള്ള ഭൂവിജ്ഞാനീയപരവും ജീവാശ്മവിജ്ഞാനീയപരവുമായ തെളിവുകൾ ഫലകസിദ്ധാന്തത്തിന് ശാസ്ത്രീയസാധുത നല്കുന്നു; അതോടൊപ്പം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ വിശദീകരണവും.
അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം
ഭൂഖണ്ഡം നൈൽ പവിഴദ്വീപുകളും പാൻജിയ