അഹിംസാമാർഗ്ഗത്തിലുള്ള ഒരു സമരമുറയാണ് ധർണ (ഹിന്ദി: धरना). ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്കോ കൂട്ടായോ ഭരണാധികാരികൾക്കു മുന്നിൽ നീതിക്കായി സ്വീകരിക്കുന്ന സമര രീതിയാണ് ഇത്. ഇന്തൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് <MASK> ഭരണത്തിനെതിരെ ഗാന്ധിജി വിഭാവന ചെയ്ത ധർണ പിന്നീട് ലോകത്തിനുതന്നെ മാതൃകയായി. രാഷ്ട്രീയമോ സാമൂഹികമോ സാമ്പത്തികമോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അഹിംസാമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നടത്തപ്പെടുന്ന ധർണയ്ക്ക് വളരെ പെട്ടെന്ന് ജനങ്ങളുടെ സഹതാപവും പിന്തുണയും നേടുവാൻ സാധിക്കാറുണ്ട്. ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ടോ ഇരുന്നുകൊണ്ടോ ധർണയിലൂടെ പ്രതിഷേധിക്കുകയും ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഭരണാധികാരിയുടെയോ ഭരണകൂടത്തിന്റെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ തെറ്റായ നിലപാടുകൾക്കെതിരെ സൂചനാ പ്രതിഷേധസമരം, പ്രശ്നപരിഹാരം നേടുന്നതുവരെയുള്ള അനിശ്ചിതകാല കുത്തിയിരുപ്പുസമരം എന്നിങ്ങനെ ധർണയ്ക്ക് വിവിധ രൂപങ്ങളുണ്ടാകാം. ധർണയെ കരുതലോടെ സമീപിക്കാത്തതുമൂലം കാര്യങ്ങൾ അക്രമത്തിലേക്കു നീങ്ങുകയും പ്രശ്നം കൂടുതൽ ദുഷ്കരമാവുകയും ചെയ്യുക പതിവാണ്. അതിനാൽ ജനാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങൾ പൊതുവേ ധർണയെ കരുതലോടെയാണ് സമീപിക്കാറുള്ളത്. സമാധാനമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ മുന്നേറുന്ന ധർണകൾ പൊതുജനസമ്മതി ആർജിച്ച് ഭരണകൂടത്തെ സമ്മർദത്തിലാക്കി ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരചരിത്രത്തിൽ ധർണകൾക്ക് നിർണായക സ്ഥാനമുണ്ട്.
ധർണ
അമേരിക്കയിൽ ജർമനിയിലും ടെക്സാസിലും ബ്രിട്ടിഷ്