സൂക്ഷ്മജീവികളെ ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ നമ്മുടെ ജൈവമണ്ഡലം കുറേക്കൂടി ഘനം കുറഞ്ഞതാണെന്നു സങ്കൽപ്പിക്കാം.  ജീവിതം അസാദ്ധ്യമായതെന്നു് ഇതുവരെ കരുതിപ്പോന്ന <MASK> മൊത്തം സൂക്ഷ്മാണുജീവപിണ്ഡം നാം സാധാരണ പരിഗണിക്കുന്ന ജീവപിണ്ഡത്തേക്കാൾ അധികമാവാം എന്നാണു് ഇപ്പോഴത്തെ നിഗമനങ്ങൾ. ഖരരൂപത്തിലുള്ള ഭൂതലത്തിൽനിന്നും ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ താഴെ മുതൽ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ചുരുങ്ങിയത് 41 കിലോമീറ്ററുകൾ വരെയെങ്കിലും ഉയരം വരെ സൂക്ഷ്മാണുജീവികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടു്. സമുദ്രഗർത്തങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അഗാധമായ  മറിയാനാ ഗർത്തത്തിൽപ്പോലും സൂക്ഷ്മാണുജീവികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടു്. ഇവയിൽ ചിലതു് വളരെ താഴ്ന്ന ഊഷ്മാവിലും മറ്റു ചിലതു് 122 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡ് വരെ ഉയർന്നഊഷ്മാവിലും ജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവയാണു്. മർദ്ദസ്നേഹികളായ (Barophilic marine microbes) സമുദ്രസൂക്ഷ്മാണുക്കളെ  10 കി. മീ. ആഴത്തിൽ  മറിയാനാ ട്രഞ്ചിന്റെ (Mariana Trench) അഗാധതലങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. (Takamia et al., 1997, in FEMS Microbiology Letters). വായു, ജലം, ഭൗമോപരിതലം എന്നിവയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നവയല്ല സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ. വളർത്തിയെടുക്കാവുന്ന ഊഷ്മസ്നേഹികളായ (Culturable thermophilic microbes) സൂക്ഷ്മാണുക്കളെ സ്വീഡനിൽ ഭൗമാന്തർഭാഗത്തേയ്ക്ക് 5 കി.മീ.
ജൈവമണ്ഡലം
ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലെ ഗ്രഹങ്ങളിലും ഭൂമിയിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥ