1911-ൽ മൊറോക്കോയിൽ ആഭ്യന്തര യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. അതിനെതുടർന്ന് സുൽത്താൻ (മൌലേ അബ്ദുൽ ഹാഫിസ്) ഫ്രാൻസിന്റെ സഹായം തേടി. അതിന്റെ ഫലമായി മൊറോക്കോയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഫെസ്സിലേക്ക് ഫ്രഞ്ചുപട്ടാളം നീങ്ങി. അതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ജർമനി തങ്ങളുടെ പാന്തർ (Panther) എന്ന ആയുധക്കപ്പൽ അഗാദിർ തുറമുഖത്തേക്ക് വിട്ടു (1911 ജൂല.). ജർമൻ വംശജരേയും ജർമൻ താത്പര്യങ്ങളേയും സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടൊപ്പം ഫ്രാൻസിനൊരു താക്കീതുകൂടിയായിരുന്നു ഈ നടപടി. ജർമനിയുടെ ഈ നീക്കം ഇംഗ്ളീഷുകാരെയും ആശങ്കാഭരിതരാക്കി. മൊറോക്കോതീരത്ത് ഒരു ജർമൻ നാവികത്താവളമുണ്ടാകുന്നത് - പ്രത്യേകിച്ച് <MASK> നാവികത്താവളമായ ജിബ്രാൾട്ടറിനു സമീപം - ബ്രിട്ടിഷ് താത്പര്യങ്ങൾക്ക് ഹാനികരമായതിനാൽ ജർമനിയുടെ ശ്രമത്തെ തങ്ങൾ ചെറുക്കുമെന്ന് ബ്രിട്ടൻ, ജർമനിക്ക് താക്കീതു നല്കി. ഈ പ്രതിസന്ധി ഒരു യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കരുതെന്ന് കരുതി ജർമനി ഫ്രാൻസുമായി ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി 1911 നവംബർ 4-ന് മറ്റൊരു ഫ്രാങ്കോ-ജർമൻ കരാർ ഒപ്പുവയ്ക്കപ്പെട്ടു. ഈ കരാറനുസരിച്ച് മൊറോക്കോയിൽ ഫ്രാൻസിന്റെ അധീശത്വം ജർമനി അംഗീകരിച്ചു.
അഗാദിർ പ്രതിസന്ധി
ഫ്രാൻസ് ജർമനിയുടെയും ഫ്രാൻസിന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ്