ഒരു <MASK>ൻ വിപ്ലവകാരിയും സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയുമാണ് ദുർഗ്ഗാവതി ദേവി (1907 ഒക്ടോബർ 7 - 1999 ഒക്ടോബർ 15). ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ സായുധ വിപ്ലവം നടത്തിയിട്ടുള്ള അപൂർവം സ്ത്രീകളിലൊരാളാണ് ഇവർ. ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ എന്ന വിപ്ലവ സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള ദുർഗ്ഗാവതി ദേവി ഇതേ സംഘടനയിൽ അംഗമായിരുന്ന ഭഗവതി ചരൺ വോഹ്റയെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. സംഘടനയിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങൾ ദുർഗ്ഗയെ 'ജ്യേഷ്ഠന്റെ ഭാര്യ' എന്നർത്ഥത്തിൽ 'ഭാഭി' എന്ന് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നു. അതേത്തുടർന്ന് വിപ്ലവകാരികൾക്കിടയിൽ ഇവർ ദുർഗാ ഭാഭി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ലാലാ ലജ്പത് റായിയുടെ മരണത്തിനു കാരണക്കാരനായ സാണ്ടേഴ്സ് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ വധിച്ചതിനു ശേഷം ഭഗത് സിംഗ് ഒരു തീവണ്ടിയിൽ വേഷം മാറി സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയുടെ വേഷത്തിൽ ദുർഗാവതി ദേവിയും ആ തീവണ്ടിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദുർഗ്ഗാവതി ദേവി
ബംഗാളിലാണ് ഡെൽഹി കൊൽക്കത്ത ഇന്ത്യ