ഇവിടെ മനസ്സിലാക്കേണ്ട വസ്തുതയെ ഒരു തത്വവും അതിന്റെ എതിർ തത്വവുംഅവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇവതമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പരിഹരിക്കുന്നതിലൂടെ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യാഥാർഥ്യം (സത്യം) മനസ്സിലാക്കാം എന്നതാണ് വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഇതിന് <MASK> അനുവർത്തിച്ച രീതി ഇവയിലേതെങ്കിലുമൊന്ന് ഇപ്പോൾ സത്യമെന്ന് അറിയുന്ന വസ്തുതകളോട് ചേർക്കുമ്പോൾ, വൈരുദ്ധ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നുവെന്ന് എന്ന് തെളിയിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതോടെ ആ തത്വം സത്യമല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ചിലഘട്ടങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന തത്വവും എതിർ-തത്വവും അവലംബമാക്കിയ ഏതെങ്കിലും കാര്യങ്ങത്തെ വസ്തുതാപരമായി നിഷേധിക്കാൻ കഴിയും. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മൂന്നാമതൊരു തത്വത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടിവരുന്നു.
വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം
സോക്രട്ടീസും സോക്രട്ടീസിന്റെ അരിസ്റ്റോട്ടിലാണ് സോക്രട്ടീസ്