ఋషులలో కాస్యప ఒక ఋషి. ఇతనికి భార్య అదితి. విష్ణు పురాణం ప్రకారం ప్రజాపతి దక్షుడు తన పదముగ్గురు కూతుర్లను కాస్యపునికి ఇచ్చి వివాహం చేశాడు. ఇతని కుమారులు సూర్య వంశాన్ని స్థాపించారు. కాస్యప వంశంలో పుట్టిన ఇక్ష్వాకుడి తర్వాత సూర్య వంశం ఇక్ష్వాకు వంశంగా కూడా పిలుబడింది.

కాస్యప గోత్రమునకు 2 ఋషి ప్రవరలున్నవి. అవి ఏమనగా:

1.శ్రీ మత్ కాశ్యపా వత్సార నైధ్రువం భరైభం శండిల శాండిల్య సప్తార్షేయ ప్రవరాన్విత కాస్యపగోత్ర:

2.శ్రీమత్కాస్యపావత్సార నైధ్రువత్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత కాస్యపగోత్ర:

రాజప్రవర: కుశపుండరీక కరికాళచోర మహారాజ ప్రవరాన్విత కాకతీయ ప్రోలరాజ వంశం

కాస్యప గోత్రీకుల గృహనామాలు:

1. ఈదురపల్లి (ఈదరపల్లి); 2. ఉప్పలపాటి; 3. కఠారి, 4. కనుమూరి, 5. గోరింట, 6. నంబూరి, 7. నిడదవోలు 8. పాతపాటి, 9. బెల్లంకొండ; 10. మందపాటి; 11. లఖంరాజు (లకుమరాజు); 12. సయ్యపరాజు ;13. భూమరాజు (భీమరాజు);
కాస్యప గోత్రీకులు సూర్యవంశీయులైన కాకతీయులకు చెందినవారు.

గమనిక :
ఏటికూరి, గాదిరాజు, చేకూరి, బైర్రాజు, సాగిరాజు, ఈ 5 గృహనామములును వశిష్ట, ధనుంజయ ఉభయ గోత్రములందును గలవు. ఆంధ్ర క్షత్రియుల్లో స్వగోత్రీకుల మధ్య వివాహాలు నిషిద్ధం. వేర్వేరు గోత్రముల మధ్య మాత్రమే వివాహాలు జరుగుతాయి. 15 వ శతాబ్దాలలో ఆంధ్ర క్షత్రియులలో కొంతమంది తమ గోదావరి ప్రాంతం నుండి దత్త మండలం (రాయలసీమ, కర్నాటకలో బళ్లారి జిల్లాలు) నకు వలస వెళ్ళిపోయారు. అక్కడివారితో వియ్యమొందుట వలన కాలగమనంలో వారి ఆచారాలు కూడా మారినవి, అందువల్ల నేడు వారితో తెలుగు క్షత్రియులకు వివాహ సంబంధములు లేవు. పురాణాల ప్రకారం బృహస్పతి ఋషి కుమారుడైన భరద్వాజ ఋషి క్షత్రియ కన్య యైన సుశీలను వివాహమాడాడు. అనులోమ వివాహం సూత్రం ప్రకారం వీరి సంతతి క్షత్రియులైయ్యారు. అందువల్ల భరద్వాజ గోత్రీకులను బ్రాహ్మణ-క్షత్రియులని చెప్పవచ్చు. వందల సంవత్సరాలుగా ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకు వలసల వల్ల ఆంధ్ర క్షత్రియుల్లో కొన్ని ఇంటిపేర్లు గోత్ర వర్గీకరణకు సాధ్యము కాక అవి శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరంలో అజ్ఞాత గోత్రంగా వర్గీకరించబడినవి. అవి ఏమనగా: అబ్బరాజు, ఉయ్యూరి, ఈనపరాజు, గరికపాటి, పెమ్మరాజు, ఓరుగంటి, పోచిరాజు, బొమ్మిడాల, అమలరాజు, వులిశి, వడ్లమూడి, వెలగలేటి, దుర్గరాజు, దైవనాల. మరికొన్ని గృహమాలు: కీర్థిపాటి; సూరపరాజు; దాసరాజు

నేడు క్షత్రియేతర కులాలవారు కూడా క్షత్రియులుగా చెలామణి అవ్వాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఆ ప్రయత్నంలో జంగారెడ్డిగూడెంలోని అప్ లాండ్ క్షత్రియ సేవా సమితి వారు 2012 టెలీఫోన్ డైరెక్టరీలో మనుబోలు అను గృహనామం వసిష్ట గోత్రంలోను, యరకరాజు అను గృహనామం ధనుంజయ గోత్రంలోను కలిపారు. ఇదే కాకుండా శ్రీవీరప్రతాపకోరుకొండ హంవీర, కోరుకొండ (భరద్వాజ గోత్రము); శ్రీనాధరాజు, ఓరుగంటి (ఆత్రేయ గోత్రము) ; యీర్ల (జాభళ గోత్రము); పెంచికలపాటి (గౌతమ గోత్రము); శ్రీరాజా మధువీటి, శ్రీరాజారాఘవరాజు (కాశ్యపస గోత్రము); బహుబలేంద్రుని (మౌనమిస గోత్రము); గూడెపు (హరతస గోత్రము); లంకపల్లి (అంగీరస గోత్రము); స్వామిరాజు (జమదగ్ని గోత్రము); యావన్మంది అను గృహనామాలను కూడా ప్రచురించారు. అయితే వివిధ కవులు వ్రాసిన ఆంధ్ర క్షత్రియ గృహనామ సీసమాలికల బట్టి ఈ గృహనామాలు ఆంధ్ర క్షత్రియులకు చెందినవి కాదని తెలుస్తున్నది.

ఆచార వ్యవహారాలు
రాజ వంశాలు
కాస్యపస గోత్రం
కౌండిన్యస గోత్రం