పురాతన భారతీయ సాహిత్యంలో అలాగే రామాయణం, మహాభారతం వంటి పురాణాలలో ఉత్తర భారతదేశంలోని పురాతన కోసల 
రాజ్యం గురించి చాలా సూచనలు ఉన్నాయి. సూర్యవంశ ఇక్ష్వాకు రాజవంశం రాజులు కోసలరాజ్యాన్ని అయోధ్యను తమ రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించారు. శ్రీ రామచంద్రుడు ఆ వంశానికి చెందిన రాజు. ఈ పాత్ర కార్యకలాపాల ఆధారంగా రామాయణం వ్రాయబడింది. ఈ రచనలో రాముడి తరువాత ఆయన ఇద్దరు కుమారులు లావ - కుశ మధ్య రాజ్యం విభజించబడింది. ఉత్తర కోసల శ్రావస్తి నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని లవుడు పాలించగా, కుశ దక్షిణ కోసలను పాలించాడు. కుశస్థలి నగరం వింధ్య పర్వతశ్రేణికి సమీపంలో ప్రవహిస్తున్న కుశర్వతి నదీతీరంలో స్థాపించి ఆయన కుశాస్థలిపుర నగరం తన కొత్త రాజధానిగా చేసుకుని పాలించాడు. విధ్యపర్వతశ్రేణి ఉత్తర, దక్షిణ భారతదేశాలను విభజిస్తుంది. కుశస్థలిపురం ప్రస్తుత ఛత్తీసుగడు రాష్ట్రంలోని బిలాస్పూరు జిల్లాలోని మల్హరు సమీపంలో ఉన్నట్లు గుర్తించారు.

తన సైనిక పోరాటం రాజ్యవిస్తరణ భాగంగా సహదేవుడు ఇండో-గంగా మైదానానికి దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో ఉన్న రాజ్యాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. యుద్ధంలో కోసల రాజు అజేయమైన భీష్మకను ఓడించి సహదేవుడు, వెన్వా ఒడ్డున ఉన్న భూభాగాలను అలాగే కాంతరాకులు, తూర్పు కోసల రాజులను ఓడించాడు.

చరిత్ర
రాజధానులు
విస్తరణ
పురాణాలు