నికరాగువా సరస్సు గుండా ఒక అగ్నిపర్వత శృంఖలం వ్యాపించి ఉంది. దానికి సంబంధించిన అగ్నిపర్వత ప్రక్రియల కారణంగా ఈ సరస్సులో అనేక అందమైన దీవులతో పాటు ద్వీప సమూహాలు కూడా విస్తృతంగా ఏర్పడ్డాయి. మొత్తం మీద ఈ సరస్సులో 400 కి పైగా దీవులు ఉన్నాయి. వీటిలో 365 పైగా చిన్న చిన్న దీవులు, సరస్సుకి వాయువ్య తీరంలో నెలకొని వున్న గ్రెనడా నగరానికి కేవలం 8 కి.మీ దూరంలోనే విస్తరించి ఉన్నాయి.

ఒమెటెప్ ద్వీపం<br>
నికరాగువా సరస్సులో అతి పెద్ద దీవి ఒమెటెప్ ద్వీపం. ఇది సరస్సుకు పడమట వైపున ప్రధాన భూభాగానికి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. సుమారు 26 కిమీ పొడవు, 13 కిమీ వెడల్పుతో వున్న ఈ ఉష్ణమండల ద్వీపం 276 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించివుంది. ఇది ప్రపంచంలో పదవ అతి పెద్ద సరస్సు దీవి (Lake Island). నిజానికి ఒమెటెప్ ద్వీపాన్ని ఒక అగ్నిపర్వత దీవిగా అభివర్ణించివచ్చు. ఇది 'కాన్సెప్సియన్' (1,610 మీటర్లు), 'మదేరా' (1,394 మీటర్లు) అనే రెండు పెద్ద అగ్నిపర్వతాలు చేత ఏర్పడింది. పూర్వ కాలాలలో జరిగిన అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల నుండి వెలువడిన లావా, ఈ రెండు అగ్నిపర్వతాల మధ్య ఒక వంతెన మాదిరి భూభాగాన్ని ఏర్పరిచింది. దీనిని టిస్టియన్ భూసంధి అని పిలుస్తారు. లోతట్టు ప్రాంతం కావడం వలన టిస్టియన్ తరుచుగా వరదలకు గురవుతుంది. అగ్నిపర్వతాల నుండి విరజిమ్మబడిన బూడిద (volcanic ash) వలన ఒమెటెప్ దీవి లోని మట్టి బాగా సారవంతమైంది. ఫలితంగా ఈ రెండు అగ్నిపర్వతాలు చుట్టూ సారవంతమైన నేలలు విస్తారంగా ఏర్పడ్డాయి. 

దీవిలో ఎక్కడ నుంచి చూసినా ప్రతీచోటా ఈ అగ్ని పర్వతాలు కనిపిస్తూనే వుంటాయి. వీటిలో అతి పెద్దది అయిన 'కాన్సెప్సియన్' అగ్నిపర్వతం, క్రియాశీలకమైనది. స్ట్రాటో అగ్నిపర్వత రకానికి చెందినది. దీని శంకువు (cone) నిర్దిష్టంగా ఏర్పడింది. ఇది నిరంతరం ఆవిర్లను వెలువరిస్తుంది. కాలక్రమరీతిలో ఇసుక, లావాలను బయటకు విడుదల చేస్తుంది. రెండవది అయిన 'మదేరా' విలుప్తమైన అగ్నిపర్వతం. ఖండితమైనది. ప్రస్తుతం దట్టమైన వృక్షసంపదతో కప్పబడి ఉంది. దీని వాలు భాగం, కాఫీ తోటలతో విస్తారంగా నిండి ఉంది. ఈ రెండు అగ్నిపర్వతాలు తొలి హోలోసిన్ యుగంలో ఏర్పడి వుండవచ్చని భావిస్తున్నారు.

ఈ దీవిలో ప్రీ-హిస్పానిక్ కాలానికి చెందిన పురావస్తు అవశేషాలు అనేకంగా లభ్యమయ్యాయి. ఇక్కడి అగ్నిపర్వత బూడిదలోను, దట్టమైన సహజ ఉధ్భిజాలలోను పూడుకుపోయి మరుగున పడిన కళాఖండాలను నేడు వెలికితీస్తున్నారు. ఈ దీవిలో మోయోగల్ప, అల్ట్రాగ్రేసియాలు ప్రధాన పట్టణాలు. 
మనస్సులను ఆకట్టుకొనే ఈ రెండు అగ్నిపర్వతాలు, వాటి చుట్టూ పెనవేసుకున్నట్లున్న అతి సారవంతమైన నేలలు, ఉష్ణమండల అడవులు (Tropical forests), అభయారణ్యాలతో కూడిన ఒమెటెప్ ద్వీపం ఆసాంతం ఒక మనోహరమైన ప్రకృతి రమణీయ దృశ్యం మాదిరిగా కనిపిస్తుంది. 

జపాటెరా ద్వీపం<br>
నికరాగువా సరస్సులో వున్న మరొక దీవి జపాటెరా ద్వీపం. ఇది కూడా అగ్నిపర్వత దీవి. ఒమెటెప్ కంటే కొద్దిగా చిన్నది. ఇది ఒమెటెప్ ద్వీపానికి దగ్గరలో, ప్రధాన భూభాగానికి కాస్త దగ్గరగా ఉంది. ఈ ద్వీపంలో వున్న అగ్నిపర్వతం "జపాటెరా" (629 మీటర్లు) షీల్డ్ రకానికి చెందినది. దీనిని బాగా క్షీణించిపోయిన ఒక పురాతన అగ్నిపర్వత అవశేషంగా పేర్కొనవచ్చు. ఈ దీవి యొక్క రాతి తీరం చుట్టూ అర్ధ వృత్తాకార ద్వీపాలు ఏర్పడ్డాయి. సరస్సులో వరదలకు గురై పాక్షికంగా మునిగిపోయిన ఒకప్పటి పాత అగ్నిపర్వత ముఖ (craters) అవశేషాలే, నేడు ఈ అర్ధ వృత్తాకార ద్వీపాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. స్పానిష్ వలసలకు పూర్వకాలంలో ఈ ద్వీపం సమాధి భూమి (mausoleum island) గా ఉండేది.

ఈ సరస్సుతో సంబంధం ఉన్న మూడవ అగ్నిపర్వతం మొంబాచో (1,350 మీటర్లు). ఇది స్ట్రాటో రకానికి చెందినది. అయితే ఈ అగ్నిపర్వతం సరస్సులో కాకుండా, సరస్సుకి వాయువ్య తీరంలో ఉంది. దీని బేసిన్ వద్దనే గ్రెనెడా వలస నగరం ఏర్పడింది.

గ్రెనడా ద్వీపసమూహం (గ్రెనడా ఆర్చిపెలాగో):<br>
నికరాగువా సరస్సుకి వాయువ్య తీరంలో నెలకొని వున్న గ్రెనడా నగరానికి కేవలం 8 కి.మీ దూరంలో 365 పైగా చిన్న చిన్న దీవులు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి పొడవైన సన్నని అసెసీ (Asese) ద్వీపకల్పం చుట్టూ చెల్లా చెదురుగా ఆవరించి ఉన్నాయి. బసాల్ట్, ఆండసైట్ వంటి శిలలతో కూడి వున్న ఈ దీవులు అగ్నిపర్వత విస్ఫోటన కారణంగా ఏర్పడ్డాయని తెలుస్తుంది. 

సుమారు 20 వేల సంవత్సరాల క్రితం ప్రధాన భూభాగంలోని మొంబాచో అగ్నిపర్వతం అత్యంత భారీగా విస్ఫోటనం చెందింది. ఆ సందర్భంలో ఎగిసిపడిన లావా, అగ్నిశిలలు సమీపంలో వున్న సరస్సులోకి చెల్లా చెదురుగా విరజిమ్మబడినపుడు, ఈ చిన్న చిన్న దీవులు ఏర్పడ్డాయి. వీటిని గ్రెనడా ద్వీపాలు (స్పానిష్‌లో ఐలెటాస్ డి గ్రెనడా) అని పిలుస్తారు. అనేక రకాల పళ్లచెట్లతో నిండిన ఈ దీవులు పక్షులకు సహజ ఆశ్రయంగా నిలుస్తున్నాయి. 

సోలెంటినేమ్ ద్వీపసమూహం<br>

సరస్సు యొక్క ఆగ్నేయ భాగంలో సోలెంటినేమ్ ద్వీపసమూహం ఉంది. ఈ ఆర్చిపెలాగో కూడా అగ్నిపర్వత క్రియల కారణంగా ఏర్పడిదే. ఈ ఆర్చిపెలాగోలో 36 చిన్న చిన్న దీవులున్నాయి. కొండలమయంగా వున్న ఈ దీవులు (hilly islands) తృతీయ అగ్నిశిలలతో ఏర్పడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఇవి వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలకు నిలయాలు.

నాన్సిటల్ ద్వీపసమూహం<br>
సరస్సు యొక్క ఈశాన్య భాగంలో నాన్సిటల్ అనే మరో చిన్న ద్వీపసమూహం ఉంది. అగ్నిపర్వత ప్రక్రియల కారణంగానే ఈ దీవులు కూడా ఏర్పడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఈ ద్వీపాల అభివృద్ధి ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది

దీవులు-ద్వీప సమూహాలు
సిచ్లిడ్ చేపలు
తీర నదులు
జలప్రవాహ వ్యవస్థ