చైనా చక్రవర్తి మింగ్ (58-75) పశ్చిమ దేశాలకు పంపిన ఒక రాయబారి చెప్పిన అర్థ-పౌరాణిక కథనం ప్రకారం, క్రీ.శ 1 వ శతాబ్దంలో సిల్క్ రోడ్డు ద్వారా చైనాకు బౌద్ధమతం చేరుకుంది. ఈ కాలంలో బౌద్ధమతం ఆగ్నేయ, తూర్పు, మధ్య ఆసియా అంతటా వ్యాపించడం ప్రారంభించింది. మహాయాన, తెరవాద, టిబెటన్ బౌద్ధమతాలు, బౌద్ధమతం యొక్క మూడు ప్రాథమిక రూపాలు. ఇవి సిల్క్ రోడ్డు ద్వారా ఆసియా అంతటా వ్యాపించాయి. 

బౌద్ధ ఉద్యమం ప్రపంచ మతాల చరిత్రలో మొట్టమొదటి పెద్ద-స్థాయి మిషనరీ ఉద్యమం. చైనీయుల మిషనరీలు బౌద్ధమతాన్ని కొంతవరకు స్థానిక చైనీస్ డావోయిస్టుల్లో మిళితం చెయ్యగలిగారు. బుద్ధుని అనుచరులతో కూడిన బౌద్ధ సంఘాల్లో స్త్రీ, పురుష సన్యాసులు, సాధారణ గృహస్తులూ ఉండేవారు. ఈ ప్రజలు బుద్ధుని ఆలోచనలను వ్యాప్తి చేయడానికి భారతదేశం అంతటా, భారతదేశం వెలుపలా ప్రయాణించారు. సంఘంలో సభ్యుల సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ, ఖర్చులు పెరిగాయి. తద్వారా పెద్ద పెద్ద నగరాల్లో మాత్రమే బౌద్ధాన్ని, బుద్ధుడి శిష్యుల సందర్శనలనూ భరించగలిగాయి. కుషాణుల నియంత్రణలో, బౌద్ధమతం మొదటి శతాబ్దం మధ్య నుండి మూడవ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు చైనా, ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు వ్యాపించిందని భావిస్తున్నారు. 2 వ శతాబ్దంలో విస్తృతమైన సంపర్కాలు ప్రారంభమయ్యాయి - బహుశా కుషాణ సామ్రాజ్యం చైనా భూభాగమైన తారిమ్ బేసిన్లోకి విస్తరించడంతో, చైనా లోకి అధిక సంఖ్యలో బౌద్ధ సన్యాసులు రావడం వలన అయి ఉండవచ్చు. మొదటి బౌద్ధ మత ప్రచారకులు, బౌద్ధుల గ్రంథాలను చైనీస్లోకి అనువదించినవారూ పార్థియన్, కుషాణ, సోగ్డియన్, కుచేయన్ లలో ఎవరో ఒకరై ఉండవచ్చు. 

సిల్క్ రోడ్డు వెంబడి బౌద్ధమతం వ్యాప్తి చెందడంతో, పర్యవసానంగా ప్రజల స్థానభ్రంశం, సంఘర్షణలు జరిగాయి. క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పార్థియన్స్ అని పిలువబడే కొత్త ఇరానియన్ రాజవంశం గ్రీకు సెలూసిడ్స్‌ను ఇరాన్‌కు, మధ్య ఆసియాకూ తరిమికొట్టారు. ఫలితంగా పార్థియన్లు రోమన్లు ప్రధాన కస్టమర్లైన పట్టు వాణిజ్యానికి మధ్యవర్తు లయ్యారు. పార్థియన్ పండితులు బౌద్ధగ్రంథాలను మొట్టమొదటిగా చైనీస్ భాషలోకి అనువదించారు. సిల్క్ రోడ్డులోని దాని ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రమైన మెర్వ్ నగరం, 2 వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి చైనాలో బౌద్ధమతం వేళ్ళూనుకునే సమయానికి ఒక ప్రధాన బౌద్ధ కేంద్రంగా మారింది. మౌర్య వంశపు చక్రవర్తి అశోకుడు (క్రీ.పూ. 268–239) బౌద్ధమతంలోకి మారి, ఉత్తర భారతంలోని తన సామ్రాజ్యంలో బౌద్ధానికి అధికారిక హోదా ఇచ్చినపుడు కూడా సిల్కు రోడ్లపై నున్న ప్రజల్లో జ్ఞానం పెరిగింది. 

4 వ శతాబ్దం నుండి, చైనా యాత్రికులు సిల్క్ రోడ్డులో భారతదేశానికి కూడా వెళ్లడం మొదలుపెట్టారు. అక్కడ ఒరిజినల్ బౌద్ధ గ్రంథాలను చదివి మెరుగైన జ్ఞానం పొందడం వీరి ఆశయం. ఫాహ్సియాన్ భారతదేశ యాత్ర (395–414), ఆ తరువాత జువాన్జాంగ్ (629– 644), కొరియా నుండి భారతదేశానికి ప్రయాణించిన హైకో మొదలైనవారు ఇలా యాత్రలు చేసారు. జువాన్జాంగ్ యొక్క ప్రయాణాల గురించి 16 వ శతాబ్దంలో "జర్నీ టు ది వెస్ట్" అనే కాల్పనిక సాహస నవలలో కథలుగా వర్ణించారు. ఇది రాక్షసులతో పరీక్షలు, ప్రయాణంలో వివిధ శిష్యులు చేసిన సపర్యల గురించి ఆ నవలలో వర్ణించారు.

సిల్క్ రోడ్డులో బౌద్ధమతం యొక్క అనేక రూపాలు ప్రయాణించాయి. ధర్మగుప్తకాలు, సర్వాస్తివాదినులు రెండు ప్రధాన నికాయ బోధనలు. చివరికి మహాయాన బౌద్ధం ఈ రెండింటినీ తొలగించి, వాటి స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. మహాయానం మొదట ఖోటాన్ ప్రాంతంలో ప్రభావం చూపింది. మహాయానం బౌద్ధమతంలోని శాఖగా కంటే, అదే బౌద్ధమంటే అదే అన్నంతగా వ్యాపించింది. ఇది కచ్చితంగా ఏ స్థలంలో పుట్టిందో స్పష్టంగా లేనప్పటికీ, క్రీస్తుపూర్వం 1 వ శతాబ్దంలో వాయువ్య భారతదేశం లేదా మధ్య ఆసియాలో ప్రారంభమైనట్లు తెలుస్తోంది. కొన్ని మహాయాన లిపిలను ఉత్తర పాకిస్తాన్‌లో కనుగొన్నారు. అయితే ప్రధాన గ్రంథాల మధ్య ఆసియాలో సిల్క్ రోడ్డు వెంబడే రచించి ఉంటారని భావిస్తున్నారు. సిల్క్ రోడ్డు పొడవునా ఉన్న విభిన్నమైన, సంక్లిష్టమైన విశ్వాసాలు, ప్రభావాల కారణంగా బౌద్ధమతంలోని విభిన్న శాఖలు ఏర్పడ్డాయని భావిస్తున్నారు. మహాయాన బౌద్ధమతం పెరగడంతో బౌద్ధ మతానికి ప్రారంభంలో ఉన్న దిశలో మార్పు వచ్చింది. జిన్రు లియు చెప్పినట్లుగా, మహాయానం "సంపదలతో సహా భౌతిక వాస్తవికత లోని మార్మికతను" హైలైటు చేసింది. భౌతిక వాంఛలను వదిలించుకోవడం గురించి కూడా ఇది నొక్కి చెప్పింది. మాహాయానాన్ని పాటించేవారికి దాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కష్టమైంది. 

5 వ, 6 వ శతాబ్దాల్లో మతాల వ్యాప్తిలో, ముఖ్యంగా బౌద్ధమత వ్యాప్తిలో పెద్ద పాత్ర పోషించారు. బౌద్ధమతం ప్రవచించే సదాచారాలు, నైతిక బోధల వలన వ్యాపారులకు అది మునుపటి మతాల కంటే ఆకర్షణీయంగా కనిపించింది. తత్ఫలితంగా, వ్యాపారులు సిల్క్ రోడ్డు వెంబడి బౌద్ధ మఠాలకు మద్దతు ఇచ్చారు. దానికి బదులుగా బౌద్ధులు వ్యాపారులు ఓ నగరం నుండి మరో నగరానికి వెళ్ళేటప్పుడు అక్కడ వారికి వసతి కల్పించేవారు. తత్ఫలితంగా, వ్యాపారులు వ్యపారులు బౌద్ధమతాన్ని తాము వెళ్ళేచోట్లకు తీసుకెళ్ళారు, వ్యాప్తిచేసారు. కాలక్రమేణా వారి సంస్కృతులు బౌద్ధమతం ఆధారంగా మారాయి. తత్ఫలితంగా, ఆయా సమాజాలు మంచి వ్యవస్థీకృత మార్కెట్ ప్రదేశాలు, బస, నిల్వ సౌకర్యాలు కలిగి, అక్షరాస్యతకూ సంస్కృతికీ కేంద్రాలుగా మారాయి. చైనా పాలకవర్గాలు స్వచ్ఛందంగా బౌద్ధానికి మారడంతో, తూర్పు ఆసియాలో బౌద్ధమతం వ్యాప్తికి సహాయపడింది. చైనా సమాజంలో బౌద్ధమతం విస్తృతంగా వ్యాపించింది. సిల్క్ రోడ్డు వెంట బౌద్ధమత వ్యాప్తి, 7 వ శతాబ్దంలో మధ్య ఆసియాలో ఇస్లాం పెరుగుదలతో ముగిసింది.

బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం (6 వ -14 వ శతాబ్దాలు)
మతాల విస్తరణ
రోమన్ సామ్రాజ్యం (30   BCE - 3 వ శతాబ్దం CE)
బౌద్ధమత వ్యాప్తి