பூப்பெய்தும் வரை, மனித மார்பகத்தின் வடிவ அமைப்பு இருபாலினருக்கும் ஒத்தே அமைகின்றது. ஒரு சிறுமி பூப்பெய்திய பின்னர், அவளின் மார்பக வளர்ச்சி நிலையில் பெண் பாலின இயக்குநீர்கள் குறிப்பாக ஈத்திரோசன், வளர்ச்சி இயக்குநீருடன் இணைந்து மார்பகங்கள் துளிர்ந்து, வளர்ந்தும், மேம்பட்டும் ஒரு பாற்சுரப்பியாக அவளின் எஞ்சிய மார்பில் அவை அளவிலும், கொள்ளவிலும் வளரவதற்கு ஊக்குவிக்கின்றது. இரண்டாம் பாலியல் பண்புகளின் (மார்பகங்கள், அந்தரங்க முடி) வளர்ச்சி நிலைகள், டேன்னர் அளவுகோலில் ஐந்து வளர்ச்சி நிலைகளாக விளக்கப்பட்டுள்ளது.

மார்பகங்கள் வளரும் போது சில நேரங்களில் சமமற்ற அளவுடையதாக இருக்கும்; வழக்கமாக இடப்பக்க மார்பகம் சற்றுப் பெரியதாக இருக்கும்; இத்தகைய மாறுதலைடையும் சமச்சீரின்மை நிலை புள்ளித்தொகுப்பின் படி பெண்ணின் உடல், பாலியல் வளர்ச்சிக்கு இயல்பான நிலை என்று கூறப்படுகின்றது. மேலும் சிறுமிகளிடமும், பெண்களிடமும் சில நேரங்களில் இயல்பு கடந்து மார்பக வளர்ச்சி மிகுந்த நிலையிலும், வளர்ச்சியற்ற நிலையிலும் வெளிப்பட்டிருக்கும். ஆண்களிடமும், சிறுவர்களிடமும் தங்களின் உடல் ஈத்திரோசனுக்கும் ஆண்மையியக்குநீருக்கும் இடையே ஏற்படும் உயிர்வேதியியல் ஏற்றத்தாழ்வின் விளைவாவல் ஆண் முலை வீக்கம் வெளிப்பட்டிருக்கும்.

பருவமடையத் தொடங்கி (ஒரு சிறுமியின் முதல் மாதவிடாய் சுழற்சியில்) கிட்டத்தட்ட இரு ஆண்டுகள் கழித்து, இயக்கநீராகிய ஈத்திரோசன் வளர்ச்சி இயக்கநீருடன் இணைந்து, மார்பகத்தை இயற்ற பாற்சுரப்பி, கொழுப்பிழையம், கூப்பரின் இணைப்பிழையங்கள் ஆகியவற்றை மேம்பட்டும் வளரவும் துண்டுகின்றது. மார்பகம் இறுதி வடிவநிலையை (அளவும், கொள்ளவும், அடர்த்தியும்) அடைய கிட்டத்தட்ட நான்கு ஆண்டுகள் வரை இது நீடிக்கின்றது, அப்பொழுது அவள் ஒரு பெண்ணாக சுமார் 21 அகவையை அடைந்திருப்பாள். மனிதனைக் கருத்தில் கொள்ளும் போது, விலங்கியல் ஆய்வாளர் மனிதப்பெண் முதனி மட்டுமே கருவுறாக் காலத்திலும் நிலையான, முழு வடிவ மார்பகங்களைக் கொள்ள முடியுமென்று முன்மொழிந்தனர். மற்றப் பெண்பாலூட்டிகளில் மார்பகங்கள் கருவுற்ற காலத்தில் மட்டுமே முழுமையடைகின்றன.

கொழுப்பிழையம், பாற்சுரப்பி, இணைப்பிழையங்கள் முதலியவற்றை மார்பகங்கள் முதன்மையாகக் கொண்டுள்ளன. ஏனென்றால், இவ்விழையங்களில் இயக்குநீர் ஏற்பிகள் உள்ளன. குறிப்பாக மார்பகங்கள் விரைந்து வளரும் போதும், மாதவிடாயின் போதும், கருவுற்ற போதும், பாற்சுரக்கும் போதும், மாதவிடாய் நிறுத்தம் போதும் ஏற்படும் இயக்குநீரின் மாறங்களுக்கேற்ப அவற்றின் அளவும், கொள்ளவும் ஏற்றவிறக்கம் அடைகின்றன.

மாதவிலக்கு முன் சிறுநீர்த்தேக்கத்தாலும், நிலையற்ற வளர்ச்சியாலும் மார்பகங்கள் மாதவிடாய் சுழற்சியின் போது பெரிதடைகின்றன. கருவுற்றிருக்கம் போது, புரோலேக்ட்டின் ஏற்பட்ட உறுப்பின் மிகைவளர்ச்சியால் மார்பகங்கள் பெரிதடைந்தும், அடர்த்தியடைந்தும் (உறுதியடைதல்) காணப்படும்; மேலும், இது தாய்ப்பாலைச் சுரக்கத் தொடங்கும்; இதனால், முலைக்காம்பின் அளவு பெருக்கமடைந்தும், முலைக்காம்புத்தோலின் நிறம் கருமையடைந்தும் காணப்படும். பாற்சுரத்தல், தாய்ப்பாலூட்டல் ஆகிய காலங்களில் இதன் மாற்றங்கள் தொடரும். ஆதற்குப்பிறகு மார்பகங்கள் பொதுவாக கருத்தரிப்பதற்கு முனிருந்த அளவிற்கும், வடிவத்திற்கும், கொள்ளவிற்கும் மாற்றியமைக்கப்படும்; இருப்பினும் வரித்தழும்புகள் தென்படக் கூடும்.

மாதவிடாய் நிறுத்தமடையும் போது, ஈத்திரோசனின் அளவு குறைவதாலும், பின் கொழுப்பிழையம், பாற்சுரப்பிகள் ஆகியவை தளர்வதாலும் மார்பகங்களின் அளவு குறைகின்றன. இத்தகைய இயற்கை உயர்வேதியியல் தூண்டுதலின் கூடுதலாக, கருத்தடை மாத்திரைகளின் தீங்குவிளைவிக்கின்ற பக்க விளைவால் மார்பகங்கள் பெரிதடைகின்றன; ஒரு பெண்ணின் உடலெடை ஏற்றவிறக்கங்களால் மார்பகங்களின் அளவு கூடவும், குறையவும் கூடும். மேலும், மார்கங்கள் மீது ஏற்படும் மாற்றங்களை அதன் தோலில் தென்படும் வரித்தழும்புகளால் பதிவு செய்யப்படுகின்றன, ஒரு பெண்ணின் வாழ்கையில் நிகழ்ந்த அளவு மாற்றங்களை இத்தகைய தழும்புகள் சுட்டிக்காட்டுகின்றன.

ஆடை
குறியீட்டமர்வு
வளர்ச்சி
பணியும் உடல் நலமும்