போர்த்துக்கேய வர்த்தகர்கள் இலங்கைக்கு 1505 இல் வந்தனர். ஆரம்பத்தில் அவர்கள் தென்மேற்குக் கரையில் இருந்த கோட்டை அரசுக்கு எதிராக தாக்குதல் நடத்தினர். இருதரப்பும் அப்போது மசாலாப் பொருள் வர்த்தகத்தில் ஆதாய உரிமையில் ஈடுபாடு கொண்டு இருந்ததே அதற்கான காரணம். கத்தோலிக்க திருச்சபையின் மறைபரப்புச் செயற்பாடுகள் உட்பட்ட பல காரணங்களுக்காக போர்த்துக்கேயர் கொழும்பில் செயற்பட்டதை யாழ்ப்பாண அரசு விளங்கிக் கொண்டது. அதனால், யாழ்ப்பாண அரசு போர்த்துக்கேய எதிர் செயற்பாடுகளைக் கொண்டிருந்த கோட்டை அரசில் உள்ளவர்களுக்கும் சீதாவக்கை அரசு தளபதிகளுக்கும் உதவினர். அத்துடன், கடல் துறைமுகங்கள் எதுவுமின்றி மலைநாட்டில் அமைந்திருந்த கண்டி அரசின் விநியோகத் தளமாகவும், தென்னிந்தியாவிலிருந்து வரும் படை உதவிகளின் நுழைவாயிலாகவும் யாழ்ப்பாண அரசு செயற்பட்டது. மேலும், அதனுடைய கேந்திர முக்கியத்துவத்தினால், இடச்சுப் பேரரசின் தரையிறக்கப் பகுதியாக யாழ்ப்பாண அரசு அமையலாம் எனவும் அஞ்சப்பட்டது. அரசன் முதலாம் சங்கிலி போர்த்துக்கேய தொடர்பை தடுத்ததுடன், மன்னார் தீவில் இருந்த 600-700 வரையான பரதவ கத்தோலிக்கரை கொலை செய்தான். யாழ் அரசர்களிடமிருந்து முத்து ஆதாயத்தை எடுத்துக் கொள்ள அக்கத்தோலிக்கர் இந்தியாவிலிருந்து மன்னாருக்கு கொண்டு வரப்பட்டனர்.


இவற்றைச் சாக்காக வைத்துக்கொண்டு, போர்த்துக்கீச அரச பிரதிநிதி டொம் கொன்சுடன்டீனோ டி பிரகன்சா 1560 இல் படையெடுப்புச் செய்து அரசை கீழ்படியச் செய்வதில் வெற்றிபெறாவிட்டாலும் யாழ்ப்பாண அரசுக்குக் கீழ்ப்பட்ட மன்னார் தீவு பகுதியைக் கைப்பற்றினான். ஆயினும் தெளிவற்ற கூற்றுகளின்படி, 1582 இல் யாழ்ப்பாண அரசன் போத்துக்கேயருடன் ஒப்பந்தம் செய்துகொள்ள இணங்கினான் என்றும், பத்து யானைகளை அல்லது அதற்குச் சமமமான பணத்தை கப்பமாகச் செலுத்தினான் என்று கூறப்படுகின்றது. இல் 1591, இரண்டாவது படையெடுப்பு அந்தரே பூர்த்தாடோ தெ மென்டோன்சா தலைமையில் இடம்பெற்றது. அரசன் புவிராஜ பண்டாரம் கொல்லப்பட்டு, அவனுடைய மகன் எதிர்மன்னசிங்கம் முடியரசாக போர்த்துக்கேயரால் நியமிக்கப்பட்டான். போர்த்துக்கேயர் எதிர்மன்னசிங்கத்துடன் ஒப்பந்தங்களைச் செய்துகொண்டனர். அதன்படி, கத்தோலிக்க மறைபரப்புனர்களுக்கு சுதந்திரமாக செயற்பட அனுமதி, போர்த்துக்கல்லுக்கு யானை ஏற்றுமதி செய்வதற்கான உரிமை ஆகியன உள்ளடங்கின. ஆயினும், போர்த்துக்கேயருக்கு கட்டுப்பட்டிருந்த அரசன் அவற்றை எதிர்த்தான். அவன் முதலாம் விமலதர்மசூரியன் கீழ் இருந்த கண்டி அரசுக்கு 1593–1635 காலகட்டத்தில் போர்த்துக்கேயரை எதிர்க்க தென் இந்தியாவிலிருந்து உதவி வருவதற்கு துணை நின்றான். ஆயினும் அவன் அளவுக்கதிகமான போர்த்துக்கேயரை எதிர்க்காது சுயாட்சியை நடத்தினான்.


1617 இல் எதிர்மன்னசிங்கத்தின் இறப்புடன், இரண்டாம் சங்கிலி, அரசனால் பரிந்துரைக்கப்பட்டவரைக் கொன்றுவிட்டு, அரியணையில் அமர்ந்தான். இரண்டாம் சங்கிலியின் செயலை போர்த்துக்கேயர் ஏற்றுக் கொள்ளாததால், படை உதவியை தஞ்சை நாயக்கர்கள் மூலம் பெற்றதுடன் நெடுந்தீவு பகுதியில் மலபாரிலிருந்து வரவழைக்கப்பட்ட தனியார் கப்பல் படையையும் முகாமிடச் அனுமதியளித்தான். இதனால் பாக்கு நீரிணை ஊடான போர்த்துக்கேயரின் கப்பல் போக்குவரத்திற்கு பாதகத்தை ஏற்படுத்தியது. இரண்டாம் சங்கிலிக்கு கண்டி ஆட்சியாளர்களும் உதவியளித்தனர். யாழ்ப்பாண அரசின் வீழ்ச்சியின் பின் பெயரிடப்படாத இரு யாழ்ப்பாண இளவரசிகள் குமாரசிங்க, விஜயபால ஆகியவர்களைத் திருமணம் செய்து கொண்டனர். இரண்டாம் சங்கிலி எதிர்பார்ப்புடன் தஞ்சை நாயக்கர்களிடமிருந்து படை உதவியைப் பெற்றான். தஞ்சை நாயக்கர்கள் யாழ்ப்பாண அரசை மீட்டெடுப்பதில் முனைப்புக் காட்டினர். ஆயிலும், போர்த்துக்கேயரிடமிருந்து மீள எடுக்க மேற்கொள்ளப்பட்ட எல்லா முயற்சிகளும் தோல்வியில் முடிந்தன.

சூன் 1619 இல், இரு படையெடுப்பு முயற்சிகள் போர்த்துக்கேயரால் மேற்கொள்ளப்பட்டன. மலபாரிலிருந்து வரவழைக்கப்பட்ட தனியார் கப்பல் படையினர் ஒரு கடற் படையெடுப்பை முறியடித்தனர். மற்றது பிலிப்பே டி ஒலிவேரா தலைமையில் 5,000 பலமிக்க தரைப்படையினரால் மேற்கொள்ளப்பட்டு, இரண்டாம் சங்கிலி தோற்கடிக்கப்பட்டான். சங்கிலியும் தப்பிப்பிழைத்த அவனது குடும்ப அங்கத்தவர்களும் சிறைபிடிக்கப்பட்டு, கோவாவிற்கு கொண்டு செல்லப்பட்டனர். அங்கு சங்கிலி தூக்கிலிடப்பட்டான். எஞ்சியவர்கள் துறவிகளாகவும் துறவற கன்னியராகவும் வர அரச கட்டளையால் ஊக்கப்படுத்தப்பட்டனர். பலர் அதற்கு உடன்பட்டனர். இதனால் யாழ்ப்பாண முடிக்கு உரிமை கோர முடியாதவாறு ஆக்கப்பட்டனர்.

வரலாற்றுச் சான்றுகள்
பொருளாதரம்
சரிவும் பின்னடைவும்
நல்லூர் இராசதானி