நோக்கீடுகளுக்காக, அறிவியல் அறிஞர்கள் தொலைநோக்கியைப் பயன்படுத்துகின்றனர்; மின்னன்திரைப் படிமங்களைப் பயன்படுத்துகின்றனர்; அளவியின் அளவுகளைப் பதிவு செய்கின்றனர். பொதுவாக, அடிப்படை மட்டத்தில், அவர்கள் நோக்குவதை அவர்கள் ஒப்புக்கொள்ளலாம்,; எ.கா.,வெப்பநிலைமானி 37.9 பாகை C எனக் காட்டுவதை ஒப்புக்கொள்ளலாம். இவர்களே அடிப்படை நோக்கீடுகளை விளக்கும் வேறு கோட்பாடுகளைக் கொண்டிருந்தால், அவர்கள் நோக்கும் அளவீடுகளை ஏற்க மறுப்பர். எடுத்துகாட்டாக, அய்ன்சுட்டீனின் பொதுச் சார்புக் கோட்பாட்டுக்கு முன்பு, நோக்கீட்டாளர்கள் இடதுபுறம் உள்ள படிமத்தை விண்வெளியில் அமைந்த ஐந்து வேறு பொருள்களாக விளக்குவர். பொதுச் சார்புக் கோட்பாட்டு வெளிச்சத்தில், இப்போது வானியலாளர்கள் உண்மையில் இரண்டு பொருள்களே உள்ளதாகவும், நடுவில் ஒருபொருளும் பக்கங்களில் அதன் நான்கு உருப்படிமங்கள் அமைவதாகவும் கூறுவர். மாறாக, வேறு அறிவியல் அறிஞர்கள் தொலைநோக்கியில் ஏதோ பிழை உள்ளது என்றும் நோக்குவது என்னவோ ஒரே பொருளே எனவும் கூறினால், அவர்கள் வேறொரு கோட்பாட்டினைப் பினபற்றுகிறார்கள் எனத் தெளியலாம். கோட்பாட்டு விளக்கத்தில் இருந்து பிரிக்க மிடியாத நோக்கீடு கோட்பாட்டுச்சுமை வாய்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது.

அனைத்து நோக்கீடும் புலன்காட்சியையும் அறிதல் நிகழ்வையும் சார்ந்தனவே. அதாவது, ஒருவர் வெறுமனே நோக்குவதில்லை; இவர் சூழ்ந்துள்ள புலன்தரும் தரவுகளுக்கு நடுவே, தான் கருதும் நிகழ்வை வேறுபடுத்தி, முனைப்போடு நோக்குகிறார். எனவே, நோக்கீடுகள் உலகம் எப்படி செயல்படுகிறது எனும் புரிதல் முறையாலும் இப்புரிதலால் விளையும் புலன்காட்சியாலும் புறக்காட்சியாலும் மாற்றமுறுவதைக் கருதவேண்டும். இந்தப் பொருளில், அனைத்து நோக்கீடும் கோட்பாட்டுநிலையைச் சார்ந்தனவாகவே கூறலாம்.

மேலும், பயன்படத்தக்கனவாக அமைய, பெரும்பாலான நோக்கீடுகள் கோட்பாட்டுச் சூழலிலேயே எடுக்கப்பட வேண்டும். எடுத்துகாட்டாக, ஒருவர் வெப்பநிலைமானியால் வெப்பநிலை உயர்வை அளக்கும்போது, இந்நோக்கிடு வெப்பநிலையின் தன்மை, அதை அளக்கும் வழிமுறை, வெப்பநிலைமானியின் செயல்பாடு ஆகியவற்றின் புரிதலோடே எடுக்கப்படுகிறது. அறிவியலாகப் பயன்படும் நோக்கிடுகளை எடுக்க, இத்தகைய புரிதல் இன்றியமையாததாகும்.

அறிவியல் விளக்கம்
சமூக அறிவியலின் மெய்யியல்
கோட்பாட்டில் இருந்து நோக்கீடுகளைப் பிரிக்க முடியாது
அறிவியல்திறத்தை நிறுவுதல்