1930ல் லியோனிட் குலிச்சின் ஆராய்ச்சி பயணத்தில் பதியப்பட்ட எஸ்.செமனோவ் கண்ட காட்சி,செமனோவின் பார்வையில்:

'அன்று காலை நான் வனவாராவிலிருந்த என் வீட்டின் வெளியே வடக்கு திசை நோக்கி அமர்ந்திருந்தேன்.திடீரென்று ஒன்குல்ஸ் துங்குசுக்கா வீதியின் மேலே வானம் பிளந்து காட்டின் மேலே நெருப்புப் பிழம்பொன்று தோன்றி பெரிதாகி வடதிசை முழுவதையும் ஆக்கிரமித்தது. அதன் வெப்பம் ஏதோ என் சட்டை தீப்பற்றிக் கொண்டதைப் போல தகித்தது.அதிக வெப்பத்தால் அவதிப்பட்டுக்கொண்டிருந்த போது பெரும் மோதல் ஒலி கேட்டது.நான் சில மீட்டர்கள் தூரம் தூக்கி வீசப்பட்டேன்.அதனால் நான் என் சுய நினைவை இழந்தேன்.பிறகு என் மனைவி வீட்டினுள்ளிருந்து வந்து என்னை அழைத்துச் சென்றாள்.வானம் பிளந்த போது வீசிய அனல் காற்றினால் பயிர்கள்,செடிகள் எல்லாம் கருகின.பிற்பாடு எங்கள் வீட்டின் ஜன்னல் உடைந்திருந்ததையும் தானிய சேமிப்புக் கிடங்கின் தாழ் உடைந்திருந்ததையும் கவனித்தோம்.'

1926ல் ஐ. எம்.சுஸ்லோவ் பதிவு செய்த ஷன்யாகிர் பழங்குடியைச் சேர்ந்த ஷுக்கானின் சாட்சியம் :

நானும் என் சகோதரன் ஷெக்காரெனும் ஆற்றோரமாய் இருந்த எங்கள் குசையில் உறங்கிக் கொண்டிருந்தோம். திடீரென்று விழித்தெழுந்தோம். யாரோ எங்களைத் தள்ளினார்கள். சீட்டிகை சத்தமும் பலத்த காற்றும் வீசியது. 'நிறைய பறவைகள் பறப்பது உனக்கு கேட்கிறதா?'என என் சகோதரன் கேட்டான். எங்களுக்கு வெளியில் என்ன நடக்கிறதென தெரியவில்லை. திடீரென்று மீண்டுமொருமுறை நான் தள்ளிவிடப்பட்டு கீழே விழுந்தேன். எங்களுக்கு பயம் பிடித்தது.அம்மா,அப்பா,சகோதரனை அழைத்தோம் ஆனால் அவர்கள் வரவில்லை. எங்கள் குடிசைக்கு வெளிப்புறம் மரங்கள் விழும் சத்தம் கேட்டது. நாங்கள் படுக்கையிலிருந்து எழுந்து வெளியே செல்ல எத்தனிக்கும் போது பெரிய இடி ஒன்று இடித்தது.இது முதல் இடி.பூமி அசைந்தது,காற்று எங்கள் குடிசையை அழித்தது.எனது உடல் கழிகளின் அடியில் மாட்டிக் கொண்டாலும் எனக்கு சுய நினைவு இருந்தது.பிறகு அங்கு நான் ஒரு அதிசயத்தைக் கண்டேன்.மரங்கள் எரிந்து விழுந்தன,பிரகாச ஒளி சூரியனைப்போல என் கண்ணைத் தாக்கியது.நான் கண்களை மூடிக்கொண்டேன். அது ஒரு மின்னல் போல இருந்தது.பிறகு இரண்டாவது இடியொலி கேட்டது.அன்று காலை மழைக்கான எந்த அறிகுறியும் தென்படவில்லை.சூரியன் வழமைபோல பிரகாசமாக வானில் ஜொலித்துக் கொண்டிருந்தது.எனினும் இடி இடித்தது.

ஷெக்கானும் நானும் உடைந்த குடிசையிலிருந்து தடுமாற்றங்களுடன் வெளியேறினோம்.வானில் அதை மீண்டும் பார்த்தோம்.இம்முறை அது வேறொரு பக்கம் இருந்தது.மீண்டுமொரு முறை பளீரென ஒளி தென்பட்டு இடி இடித்தது. இது மூன்றாவது இடியோசை.மீண்டும் ஒருமுறை பலத்த காற்று வீசி எங்களை கீழே தள்ளியது.

நாங்கள் சாய்க்கப்பட்ட மரங்களைப் பார்த்தோம்.அதன் உடைந்த கிளைகள் பற்றியெரிவதையும் கண்டோம்.திடீரென்று ஷெக்கான் 'அதோ பார்' என மேலே சுட்டிக் காட்ட இன்னும் ஒரு பிரகாச ஒளியைக் கண்டேன்.அதைத் தொடர்ந்து நான்காவது இடியோசையும் கேட்டது. இம்முறை வீரியம் குறைந்த ஒலியே கேட்டது.

எனக்கு இப்போது ஞாபகம் வருகிறது அங்கு நான்காவது இடி ஒலியும் மென்மையாக தூரத்தில் சூரியன் மறையும் திசையில் கேட்டது.

சைபீரிய செய்தித்தாள், 2 ஜூலை 1908:

 ஜுன் மாதம் 17ம் நாள் காலை 9 மணியளவில் நாங்கள் விசித்திரமான இயற்கை நிகழ்வொன்றை கேள்விப்பட்டோம். வட கரேலின்ஸ்கியில் வசித்த விவசாயிகள் அடி வானத்துக்கு சற்று மேலே வடகிழக்குப் பகுதியில் நீலம் கலந்த வெள்ளை நிறம் கொண்ட கண்ணைப் பறிக்கும் மிகப் பிரகாசமான ஒளி கீழ்நோக்கி சொல்வதைக் கண்டனர்.அவ்வொளி ஒரு உருளைப் போல் அல்லது குழாய் போல் காட்சியளித்திருந்தது.வானம் மேகமற்று இருந்தாலும் அவ்வொளியின் ஒரு பக்கத்தில் கறுப்பு மேகங்கள் தென்பட்டன. அது மிகவும் வெப்பமாகவிருந்தது. அது காட்டை நோக்கி கீழே செல்கையில் பிரகாசமிழந்து பூதாகரமான கறுப்பு புகையாக மாறியது.பின்பு, மலை சரிந்தது போல அல்லது இராணுவ ஏவுகணை ஏவப்பட்டது போல பெரும் மோதல் ஒலி ஒன்று கேட்டது.கட்டிடங்கள் குலுங்கின.பிரளயம் வந்து விட்டதாக பயந்து கிராமவாசிகள் அனைவரும் வீதியில் இறங்கினர்.

சைபீரியன் வாழ்க்கை செய்தித்தாள், 27 ஜூலை 1908:

அவ்விண்கல் வீழ்ந்தவுடன் பலத்த நிலநடுக்கம் உணரப்பட்டதுடன் கண்ஸ்க் பகுதியிலிருந்த லொவாட் கிராமத்தினருகே பெரும் வெடியோசை கேட்டது.

"க்ரஸ்நோயாரெட்ஸ்" செய்தித்தாள், 13 ஜூலை 1908:

கெஸெம்ஸ்கோ கிராமம்.17ம் திகதி அன்று காலை அசாதாரண சூழல் நிகழ்வொன்று அறியப்பட்டது.7.43 மணிக்கு பலத்த காற்றை ஒத்த ஓசை ஒன்று கேட்டது.அதன்பின் உடனடியாக பலத்த மோதல் ஒலி ஏற்பட்டு கட்டடங்களை உலுக்கியது.முதல் மோதல் ஒலியின் பின் மேலும் இரண்டு ஒலிகள் கேட்டன.முதல் ஒலிக்கும் மூன்றாவது ஒலிக்கும் இடைப்பட்ட நேரத்தில் பல புகயிரதங்கள் ஒரே நேரத்தில் பயணம் செய்வதைப் போல விசித்திரமான நிலநடுக்கம் ஏற்பட்டது.5-6 நிமிடங்களின் பின் பீரங்கி வெடிப்பு போல பலமான் ஓசை கேட்டது.அதன் பின் 2 நிடங்களுக்குப் பின் நான்கைந்து வெடிப்பு சத்தங்கள் அதிர்வோடு ஒலித்தன.

முதலில் கவனிக்கையில் வானம் சதாரணமாகவே தோன்றியது.மேகங்கள் தென்படவில்லை;காற்று வீசவில்லை.ஆனால் சற்று உண்ணிப்பாக பார்த்த போது அடிவானத்தில் பெரிய சாம்பல் நிற மேகம் ஒன்று தென்பட்டது.அது மெல்ல மெல்ல சிறிதாகி 2-3 மணியளவில் காணாமல் போனது"."
விளக்கம்
தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட சில சாட்சிகள்
புவியியற்பியல் கருதுகோள்கள்
ஆய்வுகள்