புவியின் வரலாறு என்பது புவி என்ற கோளின் அடிப்படை வளர்ச்சி நிலைகளைப் பற்றியும் ஆரம்பகாலத்திலிருந்து இன்றுவரை தோன்றிய விதம்பற்றியும் குறிப்பதாகும். இயற்கை விஞ்ஞானத்தின் எல்லா துறைகளும் புவியினைப் பற்றி படிப்பதற்கு உதவுகின்றன. சுமார் 4.54 பில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் சூரியக் குழம்பிலிருந்து சூரியனும் பிற கோள்களும் உருவானதாக கருதப்படுகிறது. 20 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்குப் பின்னர் சந்திரன் தோன்றியிருக்கலாம் என்று கூறப்படுகிறது.
சூரிய ஒண்மீன் படலத்திலிருந்து பிரிந்து அடர்வளர்ச்சியின் பயனாக பூமி உருவானது. தொடக்கத்தில் எரிமலை வாயுவால் காற்றுமண்டலம் உருவானது, ஆனால் அதில் உயிர்வாழத்தேவையான பிராணவாயு இல்லாமல் நச்சு வாயுக்களைக் கொண்டதாகயிருந்தது. பெரும் எரிமலைச் சிதறலாலும், பிற அண்டவெளிப் பொருட்களீன் தொடர் ,மோதல்களாலும் புவியின் பெரும்பகுதி உருகிய நிலையிலேயே இருந்தது. இத்தகைய தொடர் மோதல்களின் விளைவால்தான் சந்திரன் உருவானதாகவும், புவி சற்று சாய்ந்த நிலையில் மாறியதாகவும் கருதப்படுகிறது. முதலில் உருகிய நிலையிலிருந்த பூமியின் வெளியடுக்கு குளிர்ந்து அதன் விளைவால் திடமான மேலோடு தோன்றியது. கோள்கள் வெளியேற்றும் வளிமம் மற்றும் எரிமலை நடவடிக்கைகளினால் அடிப்படை வளிமண்டலம் தோன்றியது. வால்நட்சத்திரங்கள் வெளிப்படுத்திய பனிக்கட்டிகள் நாளடைவில் குளிர்ச்சியடைந்து பெருங்கடல்களும் பிற தண்ணிர் மூலங்களும் உருவாகின .
4 பில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பு உயர் ஆற்றல்மிகுந்த தன் இனப்பெருக்க மூலக்கூறுகள் உருவாக்கப்பட்டதாக நம்பப்படுகிறது.

நூற்றுக்கணக்கான, மில்லியன் கணக்கான ஆண்டுகளாக உருவான இக்கண்டங்கள் உடைந்தும் மறு உருவாக்கமடைந்தும் வருகின்றன. இவை இணைந்து பூமியில் ஒரு மாகண்டமாக உருவாகும் போக்கும் எப்போதாவது நிகழ்கிறது. 750 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் முன்னதாக அறியப்பட்ட ரோதினா என்ற மாகண்டம் உடைந்து தனித்துப்போனதாக கூறப்படுகிறது. உடைந்த கண்டங்கள் பிற்காலத்தில் மீண்டும் இணைந்து பண்ணோட்டியா என்ற மாகண்டமாக உருவாகியதாகவும் இக்கண்டம் மீண்டும் 540 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்குமுன் உடைந்தது என்றும் கூறப்படுகிறது. இறுதியாக 180 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் பாங்காயெ எனப்படும் ஒருநிலப்பகுதி உடைந்ததாக நம்பப்படுகிறது .
நியோபுரோட்டெரோசோயிக் காலத்தில், பனிப்பாறைகள் மற்றும் பனித்தகடுகளால் பூமி மூடப்பட்டிருந்ததாக அறியப்படுகிறது. இந்தக் கருதுகோள் பூமியை "பனிப்பந்து பூமி" என அழைக்க வைத்தது. பல செல் உயிரினங்கள் இப்பனிபந்து பூமியில் 530-540 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய கேம்பிரியக் காலத்தில் தோன்றியிருக்கலாம் என்று நம்பப்படுகிறது .
கடினவுடல் உயிரினங்களின் தொல்லுயிர் எச்சங்கள் கேம்பியக் காலத்தில் திடீரென தோன்றியமையால் இந்நிகழ்வு ”கேம்பிரிய வெடிப்பு” எனப்படுகிறது. இக்கேம்ப்ரிய வெடிப்புக் காலத்தில் முற்றிலும் அடையாளம் காணக்கூடிய ஐந்து பேரழிவுகள் ஏற்பட்டுள்ளன . கடைசியாக 66 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் ஒரு விண்கல் மோதல் ஏற்பட்டு பறக்கும் சக்தியற்ற டைனோசர்களும் மிகப்பெரிய ஊர்வன விலங்குகளும் அழிந்து ஒரு பேரழிவு நிகழ்ந்திருப்பதாக அறியப்படுகிறது. இப்பேரழிவில் பாலூட்டிகள் போன்ற சிரிய உயிர்னங்கள் தப்பிப் பிழைத்து இத்தனை ஆண்டுகளாக விரிவடைந்து வளர்ந்துள்ளன எனப்படுகிறது.

பல மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்பு, சிறிய ஆப்பிரிக்க குரங்கு இனங்கள் நிமிர்ந்து நிற்க ஆரம்பித்தன .அடுத்தடுத்த மனித வாழ்வின் வருகையும் விவசாயத்தின் வளர்ச்சியும் தொடர்ந்தன. நாகரிகம் என்ற பெயரில் மனிதர்கள் மிகவும் வேகமாக பூமியின் இயற்கையை, இதன் காலநிலையை பாதிக்கத் தொடங்கினர். பிற உயிரினங்கள் வாழ்விலும் மனிதர்களின் ஆதிக்கம் அதிகரித்து அவையும் குறையத் தொடங்கின. ஒப்பீட்டில், சுமார் 300 மில்லியன் ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் மிகப்பெரிய ஆக்சிசனேற்ற நிகழ்வு, சிடெரியன் காலத்தில் பாசி பெருக்கத்தால் உச்சமடைந்திருந்தது.

தற்போதைய சகாப்தம் ஒரு வெகுசன அழிவு நிகழ்வான, ஆறாவது அழிவாகக் கருதப்படும் ஒலோசீன் அழிவு நிகழ்வில் உருவானதாகும் . ஆர்வார்டு பல்கலைகழகத்தைச் சேர்ந்த இ.ஓ.வில்சன் என்பவரின் முன் கணிப்பின்படி அடுத்த நூறாண்டுகளில் மனித நடவடிக்கைகளால் பாதிக்கு மேற்பட்ட உயிரினங்கள் அழிந்து விடும் என்று கருதப்படுகிறது. புவியின் இச்சகாப்தம் குறித்து ஆய்வுகளும், விவாதங்களும் உயிரியலாளர்கள் மத்தியில் நிகழ்ந்த வண்ணம் உள்ளது 

வரலாற்று அணுகுமுறை
புவியியல் பரிமாணங்கள்
சூழல் மண்டலம்
தாவரம் மற்றும் விலங்குகள்