இருபத்தொன்றாம் நூற்றாண்டில் இந்திய சுகாதார அமைப்பு குறிப்பாக ஊரகப்புறங்களில் அதிகம் கவனம் செலுத்தியது. மருத்துவர், செவிலியர் உட்பட்ட சுகாதாரப் பணியாளர்களின் பற்றாக்குறை காரணமாக அதிக சுகாதார மையங்கள் இருந்தும் எண்ணிக்கை அடிப்படையில் மிகுந்த சிரமத்திற்கு ஆளானது. இதன் விளைவாக சிற்றூர்களில் உடல் ஆரோக்கியம் பேண தகுந்த பயிற்சியற்ற, தகுதியற்ற தனிநபர்களிடம் கூட சிகிச்சை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டியதாயிற்று. ஏறத்தாழ 25% அலோபதி மருத்துவர்கள் மருத்துவப் பயிற்சியற்றவர்களாக வகைப்படுத்தப்பட்டனர். இது புவியியல் அமைப்பு ரீதியாக வேறுபட்டிருந்தது. 
புவியியல் சார்ந்த தற்போதைய சுகாதாரத் திட்டங்களை நடைமுறைப்படுத்துவதில் இந்தியப் பெண்கள் எதிர்மறையாகப் பாதிக்கப்பட்டனர். நாடு முழுவதிலும் உள்ள சுகாதாரப்பணியாளர்களுள் மூன்றில் இரண்டு பங்கு ஆண்களும், வெறும் 6% மட்டுமே பெண்களுமாக் இருந்தனர். கிராமப்புறங்களில் 10,000 பேருக்கு சுமார் 0.5 பெண் அலோபதி மருத்துவர்களே இருந்தனர். இது குறிப்பாக ஊரகப்புறங்களில் உள்ள பெண்களை மிகவும் பாதித்தது.

நகரத்தின் மக்களடர்த்தி காரணமாக நகர்ப்புற மருத்துவ அமைப்பில் அதிகக் கவனம் செலுத்த வேண்டியயிருக்கிறது. இதனால் தாய்சேய்நலப் பராமரிப்பு தொடர்பான அனுகுமுறையில் நகர்ப்புறத்திற்கும் கிராமப்புறத்திற்கும் மிகப்பெரிய வேறுபாடு காணப்படுகிறது. இந்திய குடும்பநல ஆய்வறிக்கை(NFHS II, 1998-1999)யின்படி நகர்ப்புரங்களில் பேறுகால இறப்புவிகிதத்தை விட கிராமப்புறங்களில் பேறுகால இறப்பு விகிதம் 132 விழுக்காடு அதிகமாக உள்ளது. 

இந்திய அரசாங்கம் இந்தப் பாலின சமத்துவமின்மையைக் குறைக்க நடவடிக்கை எடுத்துவருகிறது. 1992 இல் இந்திய அரசாங்கள் “தேசிய பெண்கள் ஆணையத்தை நிறுவியது. இந்த ஆணையம் பெண்களின் குறிப்பாக பெண்களுக்கிழைக்கப்படும், கற்பழிப்பு, குடும்பம் மற்றும் பாதுகாப்பு ஆகிய சமத்துவமின்மைப் பிரச்சனையை எதிர்கொள்ளும் பெண்களுக்கானதாக உள்ளது. ஆயினும் இந்திய நீதி அமைப்பு முறையின் வேகமின்மையும், இந்தியக் கலாச்சார நெறிமுறைகளும் ஆண்கள், பெண்களிடையே சமத்துவத்தை முன்னெடுப்பதற்கான நடவடிக்கைகளைத் தடுக்கக்கூடியதாயிருக்கின்றன. 

இந்தியாவில் தேசிய கிராமப்புற சுகாதாரத் திட்டம் (NRHM) 2005 இல் இயற்றப்பட்டது. குழந்தைகளின் இறப்பு விகிதம், பேறுகாலத்தில் தாய் இறப்பு விகிதம் ஆகியற்றைக் குறைப்பதே இதன் முக்கியக் குறிக்கோளாகும். மேலும் உலகளாவியப் பொதுச் சுகாதார சேவைகளை அணுகுவதும், பாலின வேறுபாடுபாடுகளைச் சமப்படுத்துவதும் இதன் நோக்கமாகும். 2011 இல் நாயர் மற்றும் பாண்டா ஆகியோரின் ஆய்வறிக்கையின்படி, இந்தியாவில் 2005-இல் தேசிய ஊரக சுகாதாரத்திட்டம் தொடங்கி, ஊரக தாய்சேய் நலம் தொடர்பான நடவடிக்கைகளுக்குப் பிறகும் வளரும் பொருளாதாரத்தில் மிகவும் பின்னோக்கிய நிலையிலேயே உள்ளது.

இந்திய சுகாதார அமைப்பின் சிக்கல்கள்
நலவாழ்வில் பாலினப் பாகுபாடு
பால்வினை நோய்கள்
விளைவுகள்