ஆபிரகாமிய சமய மரபு "கடவுள் ஒருவரே" என்னும் கொள்கையுடையது. அந்த மரபிலிருந்து எழுந்த சில மேற்கத்திய மெய்யியல்கள் கடவுளுக்கும் பிரபஞ்சத்துக்கும் உள்ள தொடர்பை விளக்கும் வகையாக "ஒரு கடவுள் கொள்கை" ("monotheism") என்னும் அணுகுமுறை கொண்டுள்ளன. இது கிறித்தவ மறையின் பின்புலமாக எழுந்த மேற்கத்திய மெய்யியல்களுக்குப் பொருந்தும்.

கிழக்கத்திய சமயங்கள் பிரபஞ்சத்தைப் படைத்து ஆள்பவர் ஒரே கடவுளே என்பது குறித்து அவ்வளவாகக் கவனம் செலுத்தவில்லை. அங்கு சமயம் சார்ந்த மெய்யியலுக்கும் சமயம்சாரா மெய்யியலுக்கும் இடையிலான வேறுபாடு அழுத்தம் பெறவில்லை. எனவே ஒரே மெய்யியல் போக்கில் சமயம் சார்ந்த கூறுகளும் சமயம்சாராக் கூறுகளும் காணப்படுவது உண்டு. இவ்விதத்தில், சிலர் புத்த மதத்தின் மெய்யியல் அடிப்படைகளை ஏற்றபோதிலும் அம்மதத்தின் வழிபாட்டில் கலந்துகொள்வதில்லை. வேறு சிலர் தாவோயிசக் கடவுளர்களை வழிபட்டாலும் அந்த வழிபாட்டின் இறையியல் அடிப்படைகளைப் பற்றிக் கவலைப்படுவதில்லை. மற்றும் சிலர் தாவோயிச சமயத்தை ஏற்றாலும் அதன் புராணக் கதைகளை ஏற்பதில்லை.

மேற்கூறிய கிழக்கத்திய இசைவுமுறை அண்மைக்கால மேற்கத்திய மெய்யிலில் காணப்படுவது அரிது. யூத சமயம், கிறித்தவ சமயம், இசுலாம் ஆகிய சமயக் கொள்கைகளோடு அவற்றிற்குரிய மெய்யியல் அடிப்படைகள் இசைவாக இணைத்துக் கருதப்பட்டது பண்டைய மரபு ஆகும். ஆனால் அண்மைக் காலத்தில் மேற்கத்திய மெய்யியல் சமயக் கொள்கைகளை முற்றிலுமாகப் புறக்கணிக்கும் விதத்தில் வளர்ந்து வந்துள்ளது. இதற்கு எடுத்துக்காட்டாக, நீட்சே, கார்ல் மார்க்சு, வோல்ட்டேர் போன்றோரின் மெய்யியல் கொள்கைகளைக் கருதலாம்.

முழுமுதல் பரம்பொருளும் துணைநிலைக் கடவுளரும்
மேற்கத்திய மற்றும் கிழக்கத்திய மெய்யில்களை இசைவுற இணைக்கும் முயற்சி
வகைப்பாடு
சமயங்கள் ஒப்பீடு