சமஸ்கிருத இலக்கியம் பத்து வகையான தலைவர்களைக் குறிப்பிடுகிறது. பத்து வகையான தலைவர்களின் வரையறு குணவியல்புகள் வரலாறு மற்றும் தொன்மத்திலான உதாரணங்களுடன் விளக்கப்பட்டுள்ளன.

அதிகாரமைய சிந்தனையாளர்கள் தலைமைத்துவம் என்பது ஒருவருடைய உயர்குடிப் பண்பு அல்லது மரபினைப் பொறுத்தே இருக்கிறது என்று கருதுகின்றனர்: முடியரசுக் கோட்பாடும் இதே கருத்தாக்கத்தைக் கொண்டிருக்கிறது என்பதுடன் தெய்வீக அங்கீகாரத்தை நாடுவதன் மூலம் மேலோட்டமான உயர்குடியினரின் ஒப்புதல்களுக்கு எதிரானவற்றையும் அவை வலியுறுத்துவதாக இருக்கலாம்: பார்க்க அரசர்களின் தெய்வீக உரிமை. முரண்பாடாக, ஜனநாயகப்பூர்வமான கோட்பாட்டாளர்கள் தகுதி அடிப்படையிலான தலைவர்களை உதாரணங்களாக குறிப்பிடுகின்றனர், உதாரணத்திற்கு நெப்போலிய மார்ஷல்கள் திறமைசாலிகளுக்கு வாய்ப்பளிக்கப்பட்ட தொழில்வாழ்க்கையால் பலனடைந்தனர். 

அதிகாரமையத்தினரின் அரசுமைய சிந்தனைப் போக்கில், ரோமானிய "தந்தைவழி குடும்பத்தின்" தலைமைத்துவ மாதிரியை ஏற்றுக்கொள்ள பழமைவாதிகள் வலியுறுத்துகின்றனர். மற்றொரு வகையில் பெண்ணிய சிந்தனையானது இதுபோன்ற தந்தைவழி மாதிரிகளை ஏற்றுக்கொள்வதற்கு ஆட்சேபிக்கலாம் என்பதோடு, சிலசமயங்களில் தாய்வழி மரபோடு சம்பந்தப்பட்டுள்ள உணர்ச்சிபூர்வமான, பொறுப்புணர்வுள்ள மற்றும் பரஸ்பர ஒப்புதலுள்ள அனுபவப்பூர்வமான வழிகாட்டுதலை இவற்றிற்கு எதிராக நிறுவலாம்.

ரோமானியப் பாரம்பரியத்தோடு ஒப்பிடுகையில், "உரிமை வாழ்வு" மீதான கன்பூசியனிஸத்தின் பார்வைகள் (ஆண்) கல்வியாளர்-தலைவரின் இலட்சியத்தோடு பெருமளவிற்கு சார்ந்திருக்கிறது என்பதுடன் அவருடைய இரக்க மனமுள்ள ஆட்சி வாரிசுரிமையுள்ள பற்று பாரம்பரியத்தினால் ஆதரவளிக்கப்படுவதாக இருக்கிறது.
தலைமைத்துவம் என்பது புத்திசாலித்தனம் , நம்பகத்தன்மை, மனிதநேயம், துணிவு மற்றும் ஒழுக்கம் சார்ந்த விஷயமாகும் . . . புத்திசாலித்தனத்தில் மட்டுமே நம்பிக்கை வைப்பது கலகத்திற்கே வழிவகுக்கும். மனிதநேயத்தை மட்டுமே பின்பற்றுவது பலவீனத்திற்கு வழிவகுக்கும். நம்பிக்கை மீது மட்டுமான உறுதிப்பாடு முட்டாள்தனம். துணிவின் வலிமையை மட்டும் சார்ந்திருப்பது வன்முறைக்கு இட்டுச்செல்லும். உத்தரவின் மீதான மிதமிஞ்சிய ஒழுக்கமும் கடுமையும் குரூரத்திற்கு வழிவகுக்கும். ஒவ்வொன்றும் ஒன்றின் மீது ஒன்றிற்கான செயல்பாட்டிற்கு போதுமான அளவிற்கு இருந்தது என்றால் இந்த ஐந்து பண்புகளையும் பெற்றிருக்கும் ஒருவர் தலைவராகிறார். — சுன் சூ
19 ஆம் நூற்றாண்டில் உருவான அராஜகவாத சிந்தனை தலைமைத்துவத்தின் மொத்தக் கருத்தாக்கத்தையும் கேள்விக்கு உட்படுத்தியது. ("ஆக்ஸ்போர்ட் ஆங்கில அகராதியில்" ஆங்கிலத்திற்கான "தலைமைத்துவம்" என்ற வார்த்தை பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டிற்கு முன்பிருந்து மட்டுமே காணப்படுகிறது என்பதை கவனிக்கவும்.) உயர்குடியாக்கத்திற்கான ஒரு மறுப்பு லெனினிஸத்திலிருந்து வருகிறது, பொதுவுடமைப் புரட்சியின் முன்னணி வீரர்களாக செயல்படுவதற்கான ஒழுக்கமான சேனைகளின் உயர்குடியினரைக் கோருகின்ற இது பாட்டாளி வர்க்கத்தின் சர்வாதிகாரத்தைக் கொண்டுவருவதாக இருக்கிறது.

தலைமைத்துவத்தின் மற்ற வரலாற்றுப் பார்வைகள் மதவாதமற்ற மற்றும் மதவாத தலைமைத்துவத்திற்கு இடையில் காணப்படும் முரண்பாடுகளை குறிப்பிடுவதாக இருக்கிறது. மதவாத அரசியல் கோட்பாடுகள் மீண்டும் தோன்றின என்பதோடு அவற்றின் பழித்துரைப்பாளர்களை பல நூற்றாண்டுகளுக்கும் மேலாக கொண்டிருந்தன. தலைமைத்துவம் குறித்த கிறிஸ்துவ சிந்தனை தெய்வீகத்தன்மையோடு வழங்கப்பட்ட மூலாதாரங்களின் -மனிதன் மற்றும் பொருட்கள்- சேவகத்தையும், தெய்வாம்சத்தின் திட்டப்படி அவர்களை வேலைக்கமர்த்துவதையும் வலியுறுத்தியது. சேவகத் தலைமைத்துவத்தோடு ஒப்பிடவும்.

மிகவும் பொதுவாக நோக்கினால் அரசியலில் தலைமைத்துவம், இராஜதந்திர கோட்பாட்டுடன் ஒப்பிடப்படுகிறது.

தலைமைத்துவத்தின் வரலாற்று பார்வை
சூழலமைப்பு தலைமைத்துவக் கோட்பாடு
தலைமைத்துவப் பாணிகள்
தலைமைத்துவம் - ஒரு பார்வை