1313 இல் அரியணை ஏறிய உஸ்பெக் கான் இஸ்லாமை அரசாங்க மதமாக்கினார். அவர் புத்த மதம் மற்றும் ஷாமன் மதம் ஆகிய மதங்களை உருசியாவில் இருந்த மங்கோலியர்களிடையே தடை செய்தார். இதன் காரணமாக யுவான் கலாச்சாரத்தின் பரவல் பின்னோக்கி சென்றது. தனது மத கொள்கைகள் மற்றும் அரியணைக்கு வருபவர்கள் பற்றிய முடிவுகள் ஆகியவற்றுக்கு எதிர்ப்பு தெரிவித்த சூச்சி இன இளவரசர்கள் மற்றும் புத்த மத லாமாக்களை உஸ்பெக் கொன்றார். இதன் மூலம் 1315 இல் வெற்றிகரமாக நாடோடி கூட்டமானது இஸ்லாமிய மயமாக்கப்பட்டது. பெர்கே மற்றும் அவருக்கு முன் இருந்தவர்கள் தொடங்கிய அடிமை வம்சத்தவர்களுடனான கூட்டணியை உஸ்பெக் கான் தொடர்ந்தார். அடிமை வம்ச சுல்தான் மற்றும் கெய்ரோவில் இருந்த அவரது நிழல் கலிப் ஆகியோருடன் உஸ்பெக் நட்பு ரீதியிலான உறவை தொடர்ந்தார். நீண்ட தாமதம் மற்றும் பெரிய விவாதத்திற்குப் பிறகு உஸ்பெக் எகிப்திய சுல்தான் அல்-நசீர் முகமதின் வழி வந்த ஒரு இளவரசியை திருமணம் செய்துகொண்டார்.

ருஸ் பற்றிய மங்கோலிய ஆட்சியாளர்களின் கொள்கையானது தொடர்ந்து கூட்டணிகளை மாற்றுவதன் மூலம் உருசியா மற்றும் கிழக்கு ஐரோப்பாவை பலமற்றதாகவும் மற்றும் பிரித்தும் வைத்திருப்பதாகும். சராயின் உதவியுடன் மிக்கைல் யரோஸ்லாவிச் 1316 இல் நோவ்கோரோடின் யுத்தத்தில் தன் எதிரியை வென்றார். மிக்கைல் தனது அதிகாரத்தை நிலைநாட்டிக் கொண்டிருந்த நேரத்தில் அவரது எதிரியான மாஸ்கோவின் யுரி, உஸ்பெக்கின் நல்லெண்ணத்தை பெற உஸ்பெக்கிற்கு ஆதரவாக இருந்தார். இதன் காரணமாக உஸ்பெக், யுரியை ருஸ் இளவரசர்களின் தலைவராக்கினார். தனது சகோதரி கோன்சக்கை யுரிக்கு மணமுடித்து கொடுத்தார். மூன்று வருடங்களை உஸ்பெக்கின் அவையில் கழித்த பிறகு மங்கோலியர்கள் மற்றும் மோர்ட்வின்கள் அடங்கிய ஒரு ராணுவத்துடன் யுரி திரும்பி வந்தார். ட்வெர் கிராமங்களை சூறையாடிய பிறகு டிசம்பர் 1318 இல் யுரி மிக்கைலால் தோற்கடிக்கப்பட்டார். யுரியின் புது மனைவி மற்றும் மங்கோலிய தளபதி கவ்கடி ஆகியோர் பிடிக்கப்பட்டனர். ட்வெரில் தங்கி இருந்த கோன்சக் கிறித்தவ மதத்திற்கு மாறி தன் பெயரை அகதா என்று மாற்றிக் கொண்டார். பின்னர் இறந்தார். மிக்கைலின் எதிரிகள் உஸ்பெக் கானிடம் உஸ்பெக்கின் சகோதரியை மிக்கைல் விஷம் வைத்துக் கொன்றதாகவும் உஸ்பெக்கின் ஆட்சிக்கு எதிராக புரட்சி செய்வதாகவும் கூறினர். மிக்கைல் விசாரணைக்கு அழைக்கப்பட்டார். நவம்பர் 22, 1318 இல் மிக்கைல் தூக்கிலிடப்பட்டார். 1322 இல் மிக்கைலின் மகனான டிமிட்ரி தனது தந்தையின் கொலைக்கு பழிவாங்க சராய்க்கு சென்றார். நாடோடி கூட்டத்தின் காரணமாக யுரி ஏராளமான வரியை கையகப்படுத்தி இருப்பதாக கூறினார். விசாரணைக்காக நாடோடி கூட்டத்திற்கு யுரி வரவழைக்கப்பட்டார். ஆனால் அதிகாரப்பூர்வ விசாரணை தொடங்கும் முன்பே டிமிட்ரியால் யுரி கொல்லப்பட்டார். எட்டு மாதங்களுக்கு பிறகு தனது குற்றத்திற்காக டிமிட்ரி நாடோடி கூட்டத்தால் தூக்கிலிடப்பட்டார்.

ஆரம்பத்தில் மாஸ்கோவிற்கு அதிகாரம் வழங்க உஸ்பெக் விரும்பவில்லை. 1327 இல் உஸ்பெக்கின் உறவினரான பஸ்ககி செவ்கல் நாடோடி கூட்டத்திலிருந்து ஒரு பெரிய பரிவாரத்துடன் ட்வெருக்கு வந்தார். அவர்கள் ட்வெரின் அலெக்சாண்டர் மிக்கைலோவிச்சின் அரண்மனையில் தங்கினர். செவ்கல் அரியணையை தனக்கே சொந்தமாக்கிக் கொள்ள விரும்புவதாகவும், நகரத்திற்கு இஸ்லாம் மதத்தை அறிமுகப்படுத்தப் போவதாகவும் வதந்தி பரவியது. 15 ஆகஸ்ட் 1327 இல் டைவுட்கோ என்ற பெயருடைய ஒரு திருத்தொண்டரிடம் இருந்து ஒரு குதிரையை எடுத்துக்கொள்ள மங்கோலியர்கள் முயற்சித்தனர். அவர் உதவிக்காக கத்தினார். சீற்றமடைந்த ஒரு மக்கள் கூட்டம் தாதர்கள் மேல் தாக்குதல் நடத்தியது. அவர்கள் அனைவரையும் கொன்றது. செவ்கல் மற்றும் அவரது எஞ்சிய காவலர்கள் உயிருடன் எரிக்கப்பட்டனர். இவ்வாறு உஸ்பெக் கான் மாஸ்கோவை முன்னணி உருசிய மாநிலமாக மாற்ற தனது ஆதரவை கொடுக்க ஆரம்பித்தார். உருசியாவின் முதலாம் இவானுக்கு பெரிய இளவரசர் என்ற பட்டம் கொடுக்கப்பட்டது. மற்ற உருசிய அரசுகளிடமிருந்து வரிவசூலிக்கும் உரிமை அவருக்கு கொடுக்கப்பட்டது. ட்வெரை தண்டிக்க 50,000 வீரர்கள் அடங்கிய ஒரு ராணுவத்தை இவான் தலைமையில் கான் அனுப்பினார். 1335 இல் அலெக்சாண்டருக்கு கருணை காட்டப்பட்டது. ஆனால் அக்டோபர் 29, 1339 இல் கானின் ஆணைப்படி அலெக்ஸாண்டரும் அவரது மகன் ஃபியோடெரும் சராயில் தங்கியிருக்க வேண்டும் என மாஸ்கோ கோரியது.

மொத்தமாக 300,000 வீரர்களுக்கு மேல் இருந்த ராணுவத்தை கொண்டிருந்த உஸ்பெக் தொடர்ந்து திராஸ் பகுதி மேல் ஓட்டங்களை நடத்தினார். இதற்கு 1319 இல் தொடங்கிய பைசாந்தியம் மற்றும் செர்பியாவிற்கு எதிரான பல்கேரியாவின் யுத்தமும் ஒரு பகுதி காரணமாகும். 1320 மற்றும் 1341 க்கு இடையில் ஆன்ட்ரோனிகோஸ் இரண்டாம் பலையோலோகோஸ் மற்றும் ஆன்ட்ரோனிகோஸ் மூன்றாம் பலையோலோகோஸ் ஆகியவர்களின் தலைமையிலான பைசாந்தியப் பேரரசு தங்க நாடோடி கூட்டத்தால் ஓட்டத்திற்கு உள்ளானது. பைசாந்திய துறைமுகமான விசினா மகரியா ஆக்கிரமிக்கப்படும் வரை இந்த ஓட்டங்கள் தொடர்ந்தன. மூன்றாம் ஆன்ட்ரோனிகோசின் நெறிதவறி பிறந்த மகளை உஸ்பெக் திருமணம் செய்து கொண்டதாகவும் சில வரலாற்று ஆதாரங்கள் கூறுகின்றன. அந்த மகள் "பயலுன்" என்ற பெயரை தனக்கு வைத்துக் கொண்டார். நாடோடி கூட்டத்திற்கும் பைசாந்தியப் பேரரசுக்குமான உறவில் விரிசல் ஏற்பட்ட போது அவர் மீண்டும் பைசாந்தியப் பேரரசுக்கே தப்பி ஓடினார். இதற்கு தான் இஸ்லாம் மதத்திற்கு கட்டாய மதமாற்றம் செய்யப்படாலாம் என்று அவர் பயந்ததும் ஒரு வெளிப்படையான காரணம் ஆகும். உஸ்பெக்கின் ராணுவம் திராஸ் பகுதியை 1324 இல் நாற்பது நாட்களுக்கும், 1337 இல் பதினைந்து நாட்களுக்கும் சூறையாடியது. 300,000 பேரை கைதிகளாக கொண்டு சென்றது. எனினும் 1330 இல் செர்பியாவை மீண்டும் மங்கோலிய அதிகாரத்திற்குள் கொண்டுவர முயன்ற உஸ்பெக்கின் முயற்சி தோல்வியில் முடிந்தது. 1330 இல் உஸ்பெக்கால் ஆதரிக்கப்பட்ட வல்லச்சியாவின் முதலாம் பசரப் ஹங்கேரிய அரசிடமிருந்து ஒரு சுதந்திர மாநிலமாக வல்லச்சியா ஆனதாக அறிவித்தார்.

ஜெனோவா மக்களை கிரிமியாவில் வாழ தனது பதவியேற்பிற்கு பிறகு உஸ்பெக் அனுமதியளித்தார். ஆனால் நகரத்தில் இருந்த முஸ்லிம்களை கிறித்தவர்கள் எதிர்த்தபோது 1322 இல் சுடாக்கில் இருந்த ஜெனோவா மக்களின் புறக்காவல் மையத்தை மங்கோலியர்கள் நீக்கினர். மற்ற பட்டணங்களில் இருந்த ஜெனோவா வணிகர்கள் பாதிப்பிற்கு உள்ளாகவில்லை. அப்பகுதியில் அழிக்கப்பட்ட உரோமானிய கத்தோலிக்க தேவாலயங்களை சீரமைக்குமாறு உஸ்பெக்கிடம் போப் ஆண்டவர் இருபத்தி இரண்டாம் யோவான் கோரிக்கை விடுத்தார். இவ்வாறாக 1339 இல் கான் ஜெனோவா மக்களுடன் புதிய வணிக ஒப்பந்தத்தை ஏற்படுத்தினார். காஃபாவில் இருந்த மதில்களை மீண்டும் எழுப்ப அனுமதி அளித்தார். 1332 இல் உஸ்பெக் வெனிஸ் மக்கள் உருசியாவின் டான் ஆற்றங்கரையில் டனைஸ் என்ற இடத்தில் காலனியை ஏற்படுத்த அனுமதி அளித்தார். 1314 இல் பிரான்சிஸ்கன்கள் மதமாற்றம் செய்ய ஒரு ஆணையை உஸ்பெக் புதுப்பித்து வெளியிட்டார். இந்த ஆணை மெங்கு-திமுரால் முதன் முதலில் வெளியிடப்பட்டதாக கருதப்படுகிறது.

அபு சயித் தலைமையிலான இல்கானேடு மீது தங்க நாடோடிக் கூட்டம் 1318, 1324, மற்றும் 1335 ஆகிய ஆண்டுகளில் படையெடுத்தது. அபு சயிதை தாக்க உஸ்பெக்கின் கூட்டாளியான அல்-நசிர் மறுத்தார். ஏனெனில் இல்கானும் அடிமை வம்ச சுல்தானும் 1323 இல் ஒரு அமைதி ஒப்பந்தத்தை தங்களுக்குள் ஏற்படுத்தி இருந்தனர். 1326 இல் உஸ்பெக் பெரிய கானின் பேரரசுடன் நட்புரீதியான உறவை மீண்டும் ஏற்படுத்தினார். அதன் பிறகு அவருக்கு பொருட்களை அனுப்ப ஆரம்பித்தார். 1339 முதல் ஒவ்வொரு வருடத்திற்கும் 24,000 டிங் யுவான் காகிதப் பணத்தை சீனாவில் இருந்த சூச்சி இன ஒட்டு நிலங்களிலிருந்து உஸ்பெக் பெற்றார். அபு சயிதின் இறப்பிற்குப் பிறகு இல்கானேடு வீழ்ந்தபோது அதன் மூத்த பிரமுகர்கள் ஒரு தலைவரை தேர்ந்தெடுக்க உஸ்பெக்கை அணுகினர். ஆனால் தனது மூத்த அமீர் குத்லுக் திமுருடனான ஆலோசனைக்குப் பிறகு உஸ்பெக் அதற்கு மறுத்தார்.

1323 இல் லித்துவேனியாவின் பெரிய டியூக் கெடிமினஸ் கீவின் கட்டுப்பாட்டை பெற்றார். தனது சகோதரர் ஃபெடோரை இளவரசராக நியமித்தார். ஆனால் சமஸ்தானத்தின் கப்பமானது தொடர்ந்து கானுக்கு சென்று கொண்டிருந்தது. சில வருடங்களுக்குப் பிறகு ஒரு படையெடுப்பில் ஃபெடோர் தலைமையிலான லித்துவேனியர்கள் கானின் பஸ்கக்கையும் தங்களது பரிவாரங்களில் கொண்டிருந்தனர்.

ஐரோவாசியாவில் இருந்த சில துருக்கிய மக்களிடையே மங்கோலியர்களுக்கு முந்திய காலங்களிலேயே வேரூன்றியிருந்த இஸ்லாம், உஸ்பெக் மற்றும் அவரது பின் வந்த ஜானிபெக்கின் (1342–1357) கீழ் பொதுவான ஏற்பை பெற்றது. எனினும் இஸ்லாமின் ஆதரவாளர்கள் மற்ற நம்பிக்கைகளிடம் சகிப்புத்தன்மையுடன் இருந்தனர். இஸ்லாமை வெற்றிகரமாக பரப்புவதற்காக மங்கோலியர்கள் மசூதி மற்றும் பிற "விரிவான அரண்மனைகளை" கட்டினர். சராய் பிற நாடுகளில் இருந்த வணிகர்களை ஈர்த்தது. அடிமை வம்ச சுல்தானகத்துடன் இருந்த உறவுகள் பலமடைந்ததன் காரணமாக அடிமை வணிகம் தழைத்தோங்கியது. செல்வச் செழிப்பு மற்றும் பொருட்களுக்கான தேவை அதிகரிப்பு ஆகியவை பொதுவாக மக்கள் தொகை பெருக்கத்திற்கு வழிவகுக்கும். சராயிலும் இதுதான் நடந்தது. அப்பகுதியில் வீடுகளின் எண்ணிக்கை அதிகமானது. இது ஒரு பெரிய முஸ்லிம் சுல்தானகத்தின் மையமாக தலைநகரத்தை மாற்றியது.

லித்துவேனியா மற்றும் போலந்துக்கு எதிராக மங்கோலிய ருஸ் கூட்டு ராணுவ பயணங்களை ஜானிபெக் நடத்தினார். 1344 இல் அவரது ராணுவம் கலிசிய-வோலினிய துணை இராணுவத்துடன் போலந்திற்கு எதிராக அணிவகுத்தது. அந்நேரத்தில் வோலினியா லித்துவேனியாவின் பகுதியாக இருந்தது. எனினும் 1349 இல் போலந்து ஹங்கேரிய படையானது கலிசியா-வோலினியவை ஆக்கிரமித்தது. கடைசியாக கலிசியா-வோலினியா ராஜ்யம் வெல்லப்பட்டு போலந்துடன் இணைக்கப்பட்டது. இச்செயல் காரணமாக கலிசிய-வோலினிய ருஸ் மற்றும் தங்க நாடோடி கூட்டத்திற்கு இடையில் இருந்த பேரரசு மற்றும் கப்பம் கட்டும் பகுதி என்ற உறவு முடிந்து போனது.

1340 களில் ஏற்பட்ட கறுப்புச் சாவு தங்க நாடோடி கூட்டத்தின் பொருளாதார வீழ்ச்சிக்கு பங்களித்த ஒரு முக்கியமான காரணமாகும். ஜானிபெக் தனது தந்தையின் பால்கன் லட்சியங்களை விட்டுவிட்டு லித்துவேனியா மற்றும் போலந்துக்கெதிராக மாஸ்கோவிற்கு ஆதரவு தெரிவித்தார். மேலும் இவர் சகதை கானேட்டின் மீதான சூச்சி இன ஆதிக்கத்தை நிலை நிறுத்தினார். தப்ரிசை வென்று 1356 இல் அங்கிருந்த சோபனிட் ஆட்சியை முடித்தார். ஜலயிரிட்கள் சரணடைந்ததை ஒப்புக்கொண்ட ஜானிபெக் மங்கோலியப் பேரரசின் மூன்று உளூஸ்களும் தனது கட்டுப்பாட்டின் கீழ் இருப்பதாக பெருமை பேசினார். போலந்து அரசரான மூன்றாம் மகா கசிமிர் நாடோடி கூட்டத்திடம் அடி பணிந்தார். மேற்கொண்டு பிரச்சினைகளை தவிர்ப்பதற்காக கப்பம் கட்ட ஒப்புக்கொண்டார். போலந்துக்கு உதவி புரிவதற்காக ஏழு மங்கோலிய இளவரசர்களை ஜானிபெக் அனுப்பினார். ஜானிபெக் கொலை செய்யப்பட்ட பிறகு 1357 இல் ஜலயிர் அரசர் சைக் உவைஸிடம் தங்க நாடோடிக் கூட்டம் சீக்கிரமே அசர்பைஜானை இழந்தது.

அரசியல் பரிணாமம் (1312–1359)
சரிவு
மாகாணங்கள்
இரட்டை கான்கள் (1281–1299)