இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிந்தைய யூகோஸ்லாவியா பல அம்சங்களில், பல தேசம் கொண்ட கூட்டமைப்பை எவ்வாறு உருவாக்க வேண்டும் என்பதற்கான ஒரு மாதிரியாக விளங்குகிறது. ஃபெடரேஷனானது ஒரு இரட்டைப் பின்புலத்திற்கு எதிராக அமைக்கப்பட்டது: செர்பிய ஆளும் வர்க்கத்தின் ஆதிக்கம் நிறைந்த போருக்கு எதிரரன யூகோஸ்லாவியா; மற்றும் பாசிச இத்தாலி மற்றும் நாசிச ஜெர்மனி ஆகியவை நாட்டை பிரித்து, செர்பியர்களுக்கு எதிரான இனப் படுகொலைகளைச் செய்த உஸ்டாசே என அழைக்கப்பட்ட, அதீத குரோஷிய தேசிய பிரிவினை ஆதரித்ததால் உருவான, நாட்டின் போரின் போதைய பிரிவு. சிறு அளவிலான போஸ்னிய தேசியவாதிகளே அச்சு அணி நாடுகளுடன் சேர்ந்தனர், அதீத செர்பிய தேசியவாதிகள் போஸ்னியர்கள் மற்றும் குரோஷியர்களின் மீது தாக்குதலில் ஈடுபட்டனர்.

பல இன யூகோஸ்லாவிய பார்ட்டிசன்கள் போரின் முடிவில் நாட்டைக் கைப்பற்றி, தேசியவாதத்தை வெளிப்படையாக ஊக்குவிப்பதைத் தடை செய்த பிறகே இன ரீதியான வன்முறை முடிந்தது. ஒப்பீட்டில் ஒட்டுமொத்த அமைதி டிட்டோவின் ஆட்சியிலேயே நிலவியது, இருப்பினும் தேசியவாத போராட்டங்களும் நிகழ்ந்தன, ஆனால் அவை ஒடுக்கப்பட்டு தேசியவாத தலைவர்கள் கைதுசெய்யப்பட்டனர், மேலும் சிலர் யூகோஸ்லாவிய அதிகாரிகளால் கொல்லப்பட்டனர். இருப்பினும், 1970களில் குரோஷியாவில் வெடித்த, "குரோஷிய வசந்தம்" என அழைக்கப்பட்ட ஒரு போராட்டம், பெருவாரியான குரோஷியர்களால் ஆதரிக்கப்பட்டது, யூகோஸ்லாவியா செர்பிய ஆதிக்கம் நிறைந்த அரசாகவே இருந்துவந்தது என்றும் செர்பியாவின் அதிகாரம் குறைக்கப்பட வேண்டும் என்பதும் அவர்களது கருத்தாக இருந்தது. குரோஷியாவை தாய்நாடாகக் கொண்ட டிட்டோ, நாட்டின் நிலைத்தன்மையைக் குறித்து கவலைகொண்டு குரோஷியர்கள் மற்றும் செர்பியர்கள் ஆகிய இரு தரப்பினரையும் அமைதிப்படுத்தும் வகையில் பதில்வினை புரிந்தார், அதன் படி அவர் குரோஷிய போராட்டக்காரர்களை கைது செய்யவும் அதே நேரத்தில் அவர்களின் கோரிக்கைகளில் சிலவற்றை ஏற்கவும் ஆணையிட்டார். 1974 இல், அல்பேனிய பெரும்பான்மை இனமாக இருந்த கொசோவாவிலும் கலந்துபட்ட மக்கள் இருந்த வோஜ்வோடினாவிலும் சுயாட்சி கொண்ட மாகாணங்கள் உருவாக்கப்பட்டதால் நாட்டிலான செர்பியாவின் செல்வாக்கு குறிப்பிடத்தக்க அளவு குறைந்தது. இந்த சுயாட்சி கொண்ட மாகாணங்களுக்கு குடியரசுகளுக்கு இருந்த அதேபோன்ற வாக்கு உரிமைகள் இருந்தன, ஆனால் அவை குடியரசுகளைப் போல யூகோஸ்லாவியாவிலிருந்து சட்டப்பூர்வமாக பிரிய முடியாது. இந்த சலுகை குரோஷியாவையும் ஸ்லோவேனியாவையும் திருப்திப்படுத்தியது, ஆனால் செர்பியாவிலும் புதிய சுயாட்சி மாகாணமான கொசோவாவிலும் விளைவுகள் வேறு விதமாக இருந்தன. செர்பியர்கள் புதிய அரசியலமைப்பை குரோஷிய இன அல்பேனிய தேசியவாதிகளுக்கு ஆதரவாக இருப்பதாகக் கருதினர். கொசோவாவிலிருந்த அல்பேனிய இனத்தவர்கள் சுயாட்சி கொண்ட மாகாண உருவாக்கம் என்பது போதாது எனக் கருதினர், அவர்கள் கொசோவா யூகோஸ்லாவியாலிருந்து பிரியக்கூடிய உரிமையுடன் கூடிய குடியரசாக்கப்பட வேண்டும் எனக் கோரினர். இது கம்யூனிஸ தலைமைக்கு, குறிப்பாக 1974 ஆம் ஆண்டின் அரசியலமைப்பை, செர்பியாவின் செல்வாக்கை பலவீனப்படுத்துவதாகவும் குடியரசுகளுக்கு பிரியும் உரிமையை வழங்குவதன் மூலம் நாட்டை ஆபத்திற்கு உட்படுத்துவதாகவும் கூறி திருப்பியனுப்பிய கம்யூனிஸ்ட்டு செர்பிய அதிகாரிகளிடையே நெருக்கடிகளை ஏற்படுத்தியது.

1970களில் ஒரு பொருளாதார சிக்கல் வெடித்தது, அது ஏற்றுமதிகளின் மூலம் வளர்ச்சிகாண்பதற்காக மேற்கத்திய மூலதனத்தை அதிக அளவு கடன் வாங்கியது போன்ற யூகோஸ்லாவிய அரசாங்கங்களின் அழிவு மிக்க பிழைகளால் உருவானது. மேற்கத்திய பொருளாதரங்கள் அப்போது பொருளாதாரப் பெருமந்தத்தில் இருந்தன, அவை யுகோஸ்லாவியாவின் ஏற்றுமதிகளைத் தடை செய்து, பெரும் கடன் சிக்கலை ஏற்படுத்தின. யூகோஸ்லாவிய அரசு அப்போது அனைத்துலக நாணய நிதியம் கடனை ஏற்றுக்கொண்டது.

1989 இல், அதிகாரப்பூர்வமான தகவல்களின்படி, 248 நிறுவனங்கள் திவாலானதாக அல்லது வணிகத்தைக் கைவிட்டதாக அறிவித்தன, மேலும் 89,400 பணியாளர்கள் வேலையிழந்தனர். 1990 ஆம் ஆண்டின் முதல் ஒன்பது மாதங்களின் போது, IMF திட்டத்தை நேரடியாக பின்பற்றியதால், 525,000 பணியாளர்களைக் கொண்டிருந்த மேலும் 889 நிறுவனங்கள் அதே நிலைக்குச் சென்றன. வேறுவிதமாகக் கூறினால், இரண்டுக்கும் குறைவான ஆண்டுகளில் "தூண்டு இயங்கம்சமானது" மொத்தம் 2.7 மில்லியன் பணியாளர்களைக் கொண்டிருந்த தொழிற்துறையிலிருந்த 600,000 க்கும் மேற்பட்ட பணியாளர்கள் வேலையிழக்கும் நிலைக்கு வழிவகுத்தது. தொழிலகங்கள் திவாலாகாமல் தடுக்க முயற்சித்துக்கொண்டிருந்ததால் கூடுதலாக 20% பணியாளர்கள் அல்லது அரை மில்லியன் பணியாளர்களுக்கு 1990 ஆம் ஆண்டின் தொடக்க மாதங்களின் போது ஊதியங்கள் வழங்கப்படவில்லை. நிறுவனங்களின் திவால் மற்றும் பணியாளர்களின் வேலையிழப்பு ஆகியவை மிக அதிக இருந்தது செர்பியா, போஸ்னியா மற்றும் ஹெர்ஜிகோவினா, மெக்டோனியா மற்றும் கொசோவா ஆகிய பகுதிகளிலாகும். உண்மையான வருவாய்கள் வீழ்ச்சியில் இருந்தன, சமூக நடவடிக்கைகள் தோல்வியடைந்தன; இதனால் மக்களிடையே ஒட்டுமொத்த சோகமும் நம்பிக்கையிழப்பும் உருவானது. இதுவே இதனையடுத்து நிகழ்ந்த பல நிகழ்வுகளிலான முக்கிய திருப்பு முனையாக அமைந்தது.

யூகோஸ்லாவியா மக்கள் விடுதலைப் போர்
இன நெருக்கடிகள் மற்றும் பொருளாதார சிக்கல்
இரண்டாம் உலகப் போரின் போது யூகோஸ்லாவியா
1930களில் யூகோஸ்லாவியா