தேவகிரி யாதவப் பேரரசு என்பது ஒரு இந்திய அரச மரபாகும், இந்த பேரரசு அதன் உச்ச நிலையில் துங்கபத்திரை ஆறு, நருமதை ஆறுகள்வரை பரவி, தற்கால மகாராட்டிரம், வட கர்நாடகம், மத்தியப் பிரதேசத்தின் ஒரு பகுதி என பரவி இருந்தது. இதன் தலைநகராக தேவகிரி (தற்கால மகாராட்டிரத்தின் தவுளதாபாத்) இருந்தது. இவர்கள் துவக்கத்தில் மேலைச் சாளுக்கியர் கீழ் சிற்றரசர்களாக இருந்தனர். இந்த மரபை தோற்றுவித்தவர் சுபாகு என்பவரின் மகனான திருதபிரகாரா என்பவராவார். இவரின் தலைநகராக ஸ்ரீநகரம் இருந்தது. என்றாலும், ஒரு துவக்கக்கால கல்வெட்டு சந்ராதித்யபுரம் (தற்கால நாசிக் மாவட்டத்தின் சந்தூர்) இவர்களின் தலைநகராக குறிப்பிடுகிறது. சேயுனா என்ற பெயர் திருதபிரகாராவின் மகனான, சேயுனாசந்த்ராவின் பெயரில் இருந்து தோன்றியது, இவர்கள் அடிப்படையில் ஆண்ட பகுதி "சேயுனாதேசம்" (தற்கால கந்த்திஷ்) என அழைக்கப்பட்டது. இம்மரபின் பிற்கால ஆட்சியாளரான இரண்டாம் பீமன், பரமாரப் பேரரசின் மன்னானான முன்ஜா மற்றும் இரண்டாம் தைலப்பனுக்கும் நடந்த போரில் தைலப்பனுக்கு உதவினார். ஆறாம் விக்கிரமாதித்தன் தன் அரியனையை பெற இரண்டாம் சேயுனாசந்திரன் உதவினார். 12 ஆம் நூற்றாண்டின் இடையில், சாளுக்கியரின் ஆற்றல் குறையத் துவங்கியது, இதனால் இவர்கள் தங்கள் சுயாட்சியை அறிவித்தனர். இவர்களின் ஆட்சி இரண்டாம் சிங்கானாவின் காலத்தில் உச்சம் பெற்றது. தேவகிரி யாதவர்கள் மராத்தி மொழியை ஆதரித்தனர். தங்கள் அரசவை மொழியாகவும் பயன்படுத்தினர். கன்னட மொழியும் அரசவை மொழியாக சியுனாசந்த்திராவின் ஆட்சிக்காலத்தில் இருந்திருக்கலாம், ஆனால் இராமச்ந்திரா மற்றும் மகாதேவ யாதவர் காலத்தில் மராத்தி மொழி மட்டுமே அரசவை மொழியாக இருந்தது. யாதவர்களின் தலைநகரான தேவகிரி மராத்தி கற்ற அறிஞர்களை ஈர்க்கும் ஒரு காந்தமாக இருந்தது. அவர்களின் திறமைகளை வெளிப்படுத்தும் இடமாகவும், திறமைகளுக்கான ஆதரவை பெறும் இடமாகவும் இருந்தது. இவர்களின் காலத்தில் மராத்திய இலக்கியங்கள் தோன்றவும், வளர்ச்சியடையவும் யாதவ ஆட்சி உதவியது.

பேராசிரியர். ஜியார்ஜ் மோர்ஸ், வி. கே. ராஜ்வாடி, சி.வி.வைத்யா, டாக்டர். ஏ.எஸ். அல்தீகர், டாக்டர். டி.ஆர். பண்டர்கர், ஜே. துன்கான் என். டிர்ரிட், போன்ற வரலாற்று அறிஞர்களின் கூற்றின்படி சேயுனு மரபினர் மராத்தா மரபினர் என்றும் இவர்கள் மராத்திய மொழியை ஆதரித்தனர். திகம்பர் பாலகிருஷ்ண மோகாஷி என்பவர் யாதவ ஆட்சி "முதல் உண்மையான மராட்டிய சாம்ராஜ்ஜியமாக தெரிகிறது" என்று குறிப்பிட்டுகிறார். தனது புத்தகமான மத்தியகால இந்தியா என்ற நூலில், சி.வி. வைத்தியா யாதவர்கள் " தூய மராத்தா சத்திரியர்" கூறுகிறார்.

சேயுனா யாதவப் பேரரசு 12வது-14வது நூற்றாண்டு
முஸ்லீம்கள் ஆட்சி
கிமு 4 ஆம் நூற்றாண்டு-கி,பி 12 ஆம் நூற்றண்டு காலகட்ட மகாராட்டிரம்
முதலாம் சாஹூ ஆட்சியின் கீழ் மராத்திய செல்வாக்கு