ମା’ବୁଢ଼ୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱ ହେଲା – ବିଭିନ୍ନ ବେଶ ଧାରଣ କରି ଯାତ୍ରାରେ ଭିକ୍ଷା କରି ଯାହା ମିଳିଲା ମା’ଙ୍କ ନିକଟରେ ଅର୍ପଣ କରିବା । 
ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବେଶ ‘ବାବାଜୀ ବେଶ’ ଏହି ବେଶ ସାଧାରଣତଃ ଡେରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ପରିବାରରୁ ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଧାରଣ କରିବାର ପରମ୍ପରା ରହି ଆସିଛି । ଆଉ ମଧ୍ୟ କାଚରା ବେଶ, ଧୋବା ବେଶ, ରାମ, ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ପର୍ଶୁରାମ ବେଶ । ଏହିସବୁ ବେଶ ସବୁବୟସର ଲୋକମାନେ ଧାରଣ କରିପାରିବେ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଧି ବା ପରମ୍ପରା ନାହିଁ । ଆଉଦୁଇଟି ବେଶ ହେଲା – ଛୋଡ ଗାଜିଆ ବେଶ ଓ ପିଲାଖାଇ ଡାହାଣୀ ବେଶ । ପ୍ରଥମ ବେଶଟି ଧାରଣ କଲେ, ଯଦି ପରିବାରର କେହି ରୋଗରେ ପଡ଼ିଥାଏ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବେଶ, ‘ପିଲା ଖାଇ ଡାହାଣୀ’ ବେଶରେ ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତିକୁ କାମନା କରାଯାଏ । ଯିଏ ବେଶ ଧାରଣ କରିଥାଏ ତାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ପରିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ । ଏହିପରି ବିଭିନ୍ନ ବେଶର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ନେଇ ସଂକଳ୍ପ କରି ପରିବାରରେ ମା ମାନେ ମାନସିକ ରଖିଥାନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତାନ ଲାଭ ଆଶାରେ ବା ପିଲାର ଅନ୍ୟକୌଣସି ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ମାନସିକ କରିଥାନ୍ତି, ସେସବୁ ପୂରଣ ହେଲାପରେ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିବା ବେଶ ପିଲାଟିକୁ ଧାରଣ କରାଇ ଦିଆଯାଏ । ଯଦି ତା’ର ଚାଲିବା ବୟସ ହୋଇ ନଥାଏ, ପିତା ବା ଅଭିଭାବକମାନେ ତାକୁ ସାଇକେଲରେ ବସାଇ ମା’ଙ୍କ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି । 

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଘଟ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ
'କନ୍ୟା'ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ମାନସିକଧାରୀ ମହିଳା
ମାନସିକଧାରୀଙ୍କ ବେଶଧାରଣ