ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାଷ୍ଠ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବା ପରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀଠାରୁ ଏହି କାଠର ବକଳକୁ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇ ଆବଶ୍ୟକ ମାପରେ ଚିରାଯାଇଥାଏ । ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରୁ ଶୁଭାଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଗୁଜ ଅନୁକୂଳ କରାଯାଇଥାଏ । ରଥର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ତିଆରି ପରେ ଅନ୍ୟୁନ ୬ଟି ଚକର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତି କରି ଭଉଁରୀ ଉତ୍ସବ ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଲାଗିକରାଯାଏ । ବଢ଼େଇମାନେ ପ୍ରଥମେ ତିନି ରଥର ଚକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଚକ‌କୁ ଅଖ ସ‌ହ ସଂଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଦିନ ଚାରି ନାହକ ଡେରା ଅନୁକୂଳ କରାଯାଇଥାଏ । ଏବଂ ଶେଷରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସରିଲା ପରେ ଶ୍ରୀ ଗୁଣ୍ଡିଚାର ପୂର୍ବଦିନ ରଥକୁ ସିଂହଦ୍ୱାର ଯାଏ ଟାଣି ଟାଣି ନିଆଯାଏ ।

ରଥତ୍ରୟର ଏହି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁରୀ ପୂର୍ତ୍ତ ବିଭାଗର ଏକଜିକ୍ୟୁଟିଭ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ତଦାରଖ କରିଥାନ୍ତି। ରଥଟଣା ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ପୂର୍ବ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଟ.୫୦/- ଫିସ ଟ୍ରେଜେରୀ ଚାଲାଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାଖଲ କରି ରଥ ଚାଲିବା ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ପୂର୍ତ୍ତ ବିଭାଗରୁ ଏକ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ହାସଲ କରିଥାନ୍ତି।

ରଥରେ ଲାଗୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସବୁବର୍ଷ ତିଆରି କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନବକଳେବର ବର୍ଷରେ ହେଉଥିବା ରଥଯାତ୍ରାରେ ନୂଆ କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ଚିତ୍ରକାର ସେବାୟତଙ୍କର ରଙ୍ଗକାମ ପରେ ରଥରେ ଖଞ୍ଜିଦିଆଯାଇଥାଏ । 
ରଥ ନିର୍ମାଣ ବିଧି
ଉପକରଣ
ରଥଖଳାରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ସେବାୟତ ଗଣ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ