ସଂଗୀତ ଏକ ଜୀବନ ଧର୍ମୀ ଲଳୀତ କଳା । ଏହା କର୍ମ କୁଶଳ ମାନବକୁ ଚଳଚଂଚଳ ଓ ସାଧକକୁ ସିଦ୍ଧି ସାଧନ ପାଇଁ ପ୍ରଚୋଦିତ କରିଥାଏ । ଏଣୁ ସଂଗୀତ ସ‌ହିତ ମାନ‌ବ ଜୀବନର ନିତ୍ୟ ସଂପର୍କ ଦିବ୍ୟମାନ । 
ସାନ୍ତାଳୀ ଜନଜାତିର ଲୋକସଂଗୀତ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଲାଗ୍‌ଣେ ଗୀତ, ଦଁ ଗୀତ, ବାହା ଗୀତ, ସ‌ହରାୟ ଗୀତ, ଦାସାୟଁ ଗୀତ, ଡାହାର୍ ଗୀତ, ବାରିୟାତ୍ ଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ।

ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଙ୍ଗୀତକୁ ସାନ୍ତାଳୀ ସଙ୍ଗୀତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହା ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ସଂସ୍କୃତି, ପରଂମ୍ପରା, ଆବିର୍ଭାବ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟକୁ ନେଇ ଆଧାରିତ । ଏହା ବ୍ୟତିତ ଲୋକମାନଙ୍କର ମନୋରଂଜନର ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଅଟେ । ସାନ୍ତାଳ ଲୋକମାନେ ଗୀତ ଓ ନାଚକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ଏମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଛି । କିନ୍ତୁ ପରମ୍ପରା ଗତ ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଡିକ ଏବେ ବି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତକୁ ଆସିପାରି ନାହିଁ । ସାନ୍ତାଳ ସଙ୍ଗୀତ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଠାରୁ ଟିକେ ଅଲଗା । ଏହା ଉପରେ ବହୁତ ଲୋକ ଗବେସଣା କରୁଛନ୍ତି । ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଗତ ସଙ୍ଗୀତରେ ମୁଖ୍ୟ ତଃ ଦୁଇଟି ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତର ବେବହାର କରନ୍ତି, ସେଇଗୁଡିକ ହେଲା ଟାମାକ ଓ ତୁମ୍-ଦାଃ।

ସାନ୍ତାଳ ସଙ୍ଗୀତକୁ ବିଭିନ ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଜାଈଛି । 
ସେଇ ଗୁଡିକ ହେଲା:

ପରବ ପରବାଣି, ବାହାଘର, ନାଚ, ଗୀତ, ଯାତ୍ରାମାନଙ୍କରେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ପରିବେସଣ କରାଯାଏ ।

ବିବାହ ପ୍ରଥା
ଖାଦ୍ୟପେୟ
ଲୋକ ସଂଗୀତ
ଲୋକନୃତ୍ୟ