ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ବୟାନ ଅନୁସାରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ପ୍ରସବ, ଓ ପ୍ରସବ ପର କାଳକୁ ମାତୃ ସ୍ୱାସ୍ତ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ମାତୃତ୍ୱ ଲାଭ ଏକ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଭୁତି ଆଣୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ମହିଳା ଏହି କାରଣରୁ ଦୁଃଖ, ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମୟ ବିଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତି । ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ () ପ୍ରାୟ ୯୯ % ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ; ଅଧାରୁ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ମୃତ୍ୟୁ ସବ‌-ସାହାରାରେ ହୁଏ ଓ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । 

ଶୀଘ୍ର ଓ ବିଳମ୍ବିତ ମାତୃତ୍ୱ ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କତ ଅଧିକ ରହେ । କିଶୋରୀମାନେ ଗର୍ଭ ଯୋଗୁ ଅଧିକ ଜଟିଳତା ସଙ୍କଟରେ ରହନ୍ତି ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ଭାବନ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ରହେ । ଅତି କମ୍‌ରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପରେ ଗର୍ଭାଧାନ କଲେ ଉନ୍ନତ ଶିଶୁ ଓ ମାତୃ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ ।

ଅଧିକ ସନ୍ତାନ ଲାଭର ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ବିଗତ ଶିଶୁ ପ୍ରସବ ପରେ ଅତି କମ୍‌ରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଗର୍ଭାଧାନ କଲେ ମାତା ଓ ଶିଶୁ ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ମିସକ୍ୟାରେଜ () ଓ ଗର୍ଭପାତ ପରେ ଅତି କମ୍‌ରେ ୬ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ହୁଏ ।
ପରିବାର ନିୟୋଜନ କଲାବେଳେ ମହିଳାଙ୍କର ଅଧିକ ବୟସରେ ଗର୍ଭ ସଙ୍କଟ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ବୟସ୍କ ପୁରୁଷ ବା ମହିଳାଙ୍କର ଶିଶୁର ଅଟିଜିମ୍‌ ବା ଡାଉନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଏକାଧିକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ () ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭାବଧି ମଧୁମେହ ଓ ସିଜରିଆନ ସେକସନ () ଆବଶ୍ୟକତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ବୟସ୍କ ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀର ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରସବ କାଳ ଅଧିକ ରହେ ଓ ଏହା ଫଳରେ ଶିଶୁର ପୀଡ଼ା ଅଧିକ ହୁଏ । 

ବିକଶିତ ଦେଶ
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
ମିଡିଆ ଅଭିଯାନ
ମାନବିକ ଅଧିକାର, ବିକାଶ ଓ ଜଳବାୟୁ