ଏକଦା ଖାନ୍-ଏ-ଖାନା ରହିମ୍ ଓ ତୋଦର୍ ମଲ୍‌ଙ୍କ ଠାରୁ କବି ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ମୋଗଲ୍ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରାଜସଭାକୁ ଡକାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ତୁଳସୀ ଦାସ ଯିବାକୁ ମନା କରିଦେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଇଥିଲା । ଆକବରଙ୍କ ବନ୍ଦୀଗୃହରେ ଥିବା ସମୟରେ ହିଁ ତୁଳସୀ ଦାସ ହନୁମାନ ଚାଳିଶା ରଚନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏପରି କଥିତ ଅଛି ଯେ ହନୁମାନ ଚାଳିଶା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିବାର ୪୦ତମ ଦିନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିକୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ଘେରାଉ କରିଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରାଜମହଲ ଭିତରକୁ ପଶି ଦ୍ୱାରପାଳ ଓ ଜଗୁଆଳିମାନ‌ଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ଏତେ ଉପଦ୍ରବ କଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟର ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବା ପାଇଁ ଆକବରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଯେଉଁ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା, ସେହି ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ହିଁ ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ଏଥିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ହନୁମାନ ମାଙ୍କଡ଼ମାନ‌ଙ୍କ ରୂପରେ ତୁଳସୀ ଦାସଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀଗୃହରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ । 

ରଚନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଶ୍ରୀହନୁମାନ ଚାଳିଶା
ଦୋହା
ଚୌପାଇ