ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଏକ ଗୋଳେଇ ହୋଇଯାଇଥିବା ଆଲୋକ ବା ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ବିରାଟ ପରଦା ବା ଧନୁ ପରି ଆକାରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ଆକାର କ୍ରମାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିଲେ ତାହାକୁ "ସକ୍ରିୟ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି" କୁହାଯାଏ । 

ଦିଗବଳୟରେ ଏକ ପରଦା ପରି ବିସ୍ତୃତ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଏହା ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଯାଏ । ପ୍ରତିଟି ପରଦାରେ ଅନେକ ସମାନ୍ତରାଳ ରଶ୍ମୀଗୁଚ୍ଛ ରହିଥାନ୍ତି ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଦିଗରେ ସଜେଇ ହୋଇ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଧ୍ରୁବୀୟ ଆଭା ବେଳେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଓ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଧନୁ ପରି ଏକାଧିକ ସ୍ତର ସଜେଇ ହୋଇ ଜ୍ୟୋତିର ଏକ ବିଶାଳ ପରଦା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଯାହା ସାରା ଆକାଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦିଏ । ବେଳେବେଳେ ଏହି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ଆଲୋକ ଏତେ ଅଧିକ ଥାଏ ଯେ ରାତିରେ ଖବରକାଗଜ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିହେବ । କେତେବେଳେ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା କ୍ରମାଗତ ବଦଳୁଥାଏ ।
ଗୋଳେଇ ହୋଇଯାଇଥିବା ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କିନ୍ତୁ ଆଖିକୁ କେବେ ଦିଶେ ତ ଆଉ କେବେ ସହଜରେ ଦିଶେନାହିଁ । ଆକାଶରେ ମେଘ ଥିଲେ ତାରାଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାନ୍ତିନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଗୋଳିଆ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତିର ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ତାରାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିହେବ । ଗୋଳିଆ ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ଆକାଶରେ ଠାଏ ଠାଏ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ଓ ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହଜରେ ବାରି ହୁଏ ନାହିଁ । ଏପରି ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି ସମୟରେ ଆକାଶରେ ମଝି ମଝିରେ କଳା ପଟାଦାଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।

ଧ୍ରୁବୀୟ ଧ୍ୱନି
ଧ୍ରୁବୀୟ ଜ୍ୟୋତି କଣିକା
କିଛି ଚିତ୍ର
ରୂପ ଓ ରଙ୍ଗର ବିବିଧତା