ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଗର୍ଭ ପ୍ରତିରୋଧ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ଜନ୍ମନିରୋଧକ ଉପାୟମାନ ଉପଲବ୍‌ଧ ଅଛି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାୟର ସୁବିଧା ଓ ଅସୁବିଧା ଅନଶୀଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟ ଅନୁସାରେ () ଓ ଯୌନ ସଙ୍ଗମର ଶୀର୍ଷ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗ ବାହାରକରିଦେବା ଭଳି ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନରେ କୌଣସି ଖର୍ଚ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନି । ଆଇୟୁଡି () ଓ ଇମ୍ପ୍ଲାଣ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଗର୍ଭନିରୋଧ () ଉପାୟମାନ ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ସ‌ହଜ, କୌଣସି ଅଭ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନି କିନ୍ତୁ କଛି ସଙ୍କଟ ଥାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ଅପେକ୍ଷା ଆଇୟୁଡି ଓ ଭାସେକ୍ଟୋମିରେ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଯୌନ କ୍ରିୟା ସଞ୍ଚାରିତ ରୋଗ ସମୂହରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ । କେବଳ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ବା ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଯୌନ ସଞ୍ଚାରିତ ରୋଗ କବଳରୁ ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରେ । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର ଥିଲେ ଟ୍ୟୁବାଲ ଲାଇଗେସନ (), ଭାସେକ୍ଟୋମି () ଭଳି ଉପାୟ ଯୋଗେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜନ୍ମ ନିରୋଧ କରାଯାଇପାରେ । 

ଜନ୍ମ ନିରୋଧ
ଗୁଣବତ୍ତା-ପରିମାଣ ବୁଝାମଣା
ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବନ୍ଧ୍ୟାକରଣ
ଲକ୍ଷ୍ୟ