ପ୍ରାୟ ଅଧିକାଂଶ ଗବେଷଣାରେ ଏହା ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ ମାନସିକରୂପେ ଦୃଢ଼ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୁଖ୍ୟତଃ ତାହାର ପରିବେଶ ଓ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥତିର ସଠିକ ମୁକାବିଲାର ପୂର୍ବ ଅନୁଭବଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରିଥାଏ । ଏହି ମାନସିକ ଦୃଢ଼ୀକରଣର ଅଃମ୍ପୂର୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ନିହାତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଯେତେବେଳେ କେହି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରନ୍ତି, ତିନି ପ୍ରକାରର ଉପାୟରେ ତାହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥାନ୍ତି ।


ଏହା ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ତୃତୀୟ ବା ଶେଷ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ହିଁ ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବ । ଏହି ପ୍ରକାର ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ପ୍ରକଳ୍ପିତ ଉପାୟରେ ଘଟଣା ନଘଟିବାରୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମ୍ଭବ ଏହି ଅଘଟଣ ପାଇଁ ଦରକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ନିଜର ଲକ୍ଷପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଆପଣାଉଥିବା ଲୋକେ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପୀଡିତର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ସବୁ ଦୋଷ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନଦି ଦେଇ, ଏହି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ବାହାରିବାର କୌଣସି ସହଯୋଗ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ ବା ନିଜେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି ଭଳି ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥତିରେ ପଡ଼ି ବୁଝିବିଚାରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନକରି ସେହି ସମୟରେ ଯାହା ତାଙ୍କ ମନକୁ ଆସିଲା ସେୟା କରିଦିଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ବିପଦ ସମୟରେ ପରିସ୍ଥତିଟିକୁ କିଛି କ୍ଷଣ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ନିଷ୍ପତି ନିଅନ୍ତି, ସେହିମାନେ ସଫଳତାର ସହ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥତିର ସାମ୍ନା କରି ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରି ଆସିପାରନ୍ତି । ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ଯେପରି ଡର, କ୍ରୋଧ, ଉଦବେଗ, ସଙ୍କଟ, ସହଯୋଗହୀନତା ଏବଂ ଆଶାହୀନତା ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମାନସିକରୂପେ ଦୁର୍ବଳ କରି ତାହାର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାର କ୍ଷମତାରେ ଆଞ୍ଚ୍ ଆଣିପାରେ । 

ମାନସିକ ଦୃଢ଼ତା ଆଣିବା
ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଧୈର୍ଯ୍ୟ
ଅତୀତ ଘଟଣାବଳୀ ଅନୁଧ୍ୟାନ