ମନୁସ୍ମୃତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଳୟରୁ ମନୁ ଋଷି ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲେ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ନଦୀକୂଳରେ ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାର ସ୍ଥାପନା କଲେ । ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ, ଦେବମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ସୀମା ଥିଲା । ବଶିଷ୍ଠ ଧର୍ମ ସୂତ୍ରରେ ସରସ୍ୱତୀର ବିନାଶନର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, କାଳକବଣର ପଶ୍ଚିମରେ, ପାରିଜାତ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଉତ୍ତରରେ ଏବଂ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ବୌଦ୍ଧାୟନ ଧର୍ମସୂତ୍ର ଓ ପତଞ୍ଜଳିଙ୍କ ଲିଖିତ ମହାଭାଷ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତର ଅନୁରୂପ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରହିଛି । 

ସ୍ମୃତି
ମହାଭାରତ କାବ୍ୟ
ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀ
ପୁରାଣ