କଳିଙ୍ଗର ସିଂହଳ (ଆଧୁନିକ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା) ସହିତ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିଲା । କେତେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ସିଂହଳର ପ୍ରଥମ ରାଜା ବିଜୟ ତତ୍କାଳୀନ  ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କଳିଙ୍ଗର ରାଜଧାନୀ ସିଂହପୁରରୁ ଆସିଥିଲେ । ବିଜୟଙ୍କ ଜେଜେମା କଳିଙ୍ଗ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗ ଅଧିକାର କରିଥିବା ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୁତ୍ର ଓ କନ୍ୟା ସଂଘମିତ୍ରାଙ୍କୁ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ସିଂହଳ ପଠାଇଥିଲେ । ସାମନ୍ତପାସଦିକରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ କଳିଙ୍ଗର ଆଠଟି ପରିବାର ସଂଘମିତ୍ରାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । ଦତବଂଶରେ କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ଗୂହଶିବ ଓ ସିଂହଳ ରାଜା ମହାସେନାଙ୍କ (୨୭୭-୩୦୪ ଖ୍ରୀ.) ମିତ୍ରତାର ବିବରଣୀ ରହିଛି । କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟାର ବିବାହରେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଦନ୍ତାବଶେଷ ନିଜ ଜାମାତା ଦନ୍ତକୁମାରଙ୍କୁ ଯୌତୁକ ଭାବେ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଦନ୍ତକୁମାର ଏହାକୁ ସିଂହଳର ଏକ ସ୍ତୁପରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । 

ସିଂହଳରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପର ଚତୁର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହୀନଯାନ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା । ଏହିଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର୍ମା, ସିଆମ୍, କାମ୍ବୋଡିଆ ପ୍ରଭୃତି ଦେଶରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର, ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର ଘଟିଥିଲା । ସିଂହଳର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ ବେଳେ କଳିଙ୍ଗର ବନ୍ଦରମାନଙ୍କରେ ଭାରତୀୟ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାରୁ କଳିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସିଂହଳର ସଂସ୍କୃତି; ବିଶେଷ କରି ବୁଦ୍ଧଘୋଷଙ୍କ ତେରବାଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । କଳିଙ୍ଗର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ବୌଦ୍ଧସ୍ତୁପ ଓ ଦନ୍ତାବଶେଷର ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ସିଂହଳ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ । ଚୀନର ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନ୍-ସାଂ ତାମ୍ରଲିପ୍ତିରୁ ଚେଲିତାଲୋ ଅତିକ୍ରମ କରି ସିଂହଳ ଅଭିମୁଖେ କରିଥିବା ଯାତ୍ରାର ବିବରଣୀ ଲେଖିଛନ୍ତି । 

ଚୂଳବଂଶ ଅନୁଯାୟୀ କଳିଙ୍ଗର ରାଜା ଅଗ୍ରବୋଧି ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ(ଖ୍ରୀ. ୬୧୦-୬୧୧) ସମୟରେ ସିଂହଳ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ସଂହଳର ରାଜା ବିଜୟବାହୁ (ଖ୍ରୀ. ୧୦୫୫-୧୧୧୦) କଳିଙ୍ଗ ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗର ଗପରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଶାଙ୍କମଲ୍ଲ ଖ୍ରୀ. ୧୧୮୭ରୁ ୧୧୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଂହଳର ରାଜା ହୋଇଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗର ରାଜକୁମାର ମାଘ ୨୪୦୦୦ ସୈନ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ନୌସେନା ନେଇ ସିଂହଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଓ ଖ୍ରୀ.୧୨୧୪ରୁ ୧୨୩୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଉପରେ ରାଜୁତି କରିଥିଲେ ।

ସିଂହଳ ‍(ଶ୍ରୀଲଙ୍କା)
ଅନ୍ୟ ଦେଶଙ୍କ ସହ କଳିଙ୍ଗର ସମ୍ପର୍କ
ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସାୟ
ବାଲି