ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା ବା ଦକ୍ଷିଣ ବଲଣ୍ଡା ତାଳଚେର ସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କୋଇଲା ଖଣିର ନାମ । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ୨୦॰ ୫୪’ ୫୮”ରୁ ୨୦॰ ୫୬’ ୫୫” ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୫॰ ୦୭’ ୪୪”ରୁ ୨୫॰ ୧୧’ ୩୯” ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ନିକଟସ୍ଥ ଗ୍ରାମ ‘ବଲଣ୍ଡା’ର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ ଦକ୍ଷିଣ ବଲଣ୍ଡା ବା ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା । ଏହି ଅର୍ଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ନାମକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଅପଭ୍ରଂଶରେ ସାଉତ ବଲଣ୍ଡା, ସାବତ ବଲଣ୍ଡା ବା ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମର ସାବତ ଭାଇ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ତାଳଚେର ସହର ଠାରୁ ୯ କିଲୋ ମିଟର ଦୂରରେ, ତାଳଚେରର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । କୋଇଲା ଖଣି ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଲିୟରୀ । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଉନ୍ମୁଖ କୋଇଲା ଖଣି । 
ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଇଲାଖଣି ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ନିଆ ଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଗେଜେଟିୟରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ‘୧୯୫୮ ମସିହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ତାଳଚେର କୋଇଲା ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଆଯାଇ ୩୧.୦୭୭୮ ବର୍ଗ କି.ମି. (୧୨ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ପରିମିତ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁରାପୁରି ଉପେକ୍ଷା କରାଗଲା । ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ସଗୃହିତ ତଥ୍ୟାବଳୀରୁ ଜଣାଗଲା ଯେ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀର କୋଇଲା ଉପରୋକ୍ତ ତିନୋଟି କୋଇଲାଖଣିର ଆୟତାକାର କ୍ଷେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ସୀମାର ବାହାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ ରହିଛି । କୋଇଲା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବୋରିଂ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ଅବବାହିକାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । ଖୁବ କମ ସମୟରେ ଏନ.ସି.ଡି.ସି ଏଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିସମର କୋଇଲା ଗଛିତ ଥିବାର ସନ୍ଧାନ ପାଇଲେ । ନିକଟରେ ଭାରତୀୟ ଭୂତାତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ଏହି କୋଇଲା ଖଣିର ମାନଚିତ୍ର ପୁନର୍ବାର କରିଅଛନ୍ତି । ବିଗତ କେତେବର୍ଷ ତଳେ ଭାରତୀୟ ଖଣି ବ୍ୟୁର (ଆଇ.ବି.ଏମ)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ବଲଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁ ବୋରିଂ କରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ତଥ୍ୟ ଅନୁସାର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୂଚିତ ଓ ପ୍ରମାଣିତ କୋଇଲାର ପରିମାଣ ୪୮୮୦ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ବୋଲି ଜଣାଗଲା । ଏହି ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ପରିମାଣର କ୍ଷାରଯୁକ୍ତ କୋଇଲା ଉପର ସ୍ତରରେ ଗଛିତ ଥିବାର ଜଣାଗଲା । ଏହି କୋଇଲା ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ପାରିବ । ଏହି ସବୁ ତଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିରେ ୧୯୬୦ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଏନ.ସି.ଡି.ସି ଦକ୍ଷିଣ ବଲଣ୍ଡା ଉନ୍ମୁକ୍ତ କୋଇଲା ଖଣି ନାମରେ ତାଳଚେରରେ ଚତୁର୍ଥ କୋଇଲା ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ ହେଲା । 
ଏକ ନୂତନ ପୋଖରିଆ ବା ଉନ୍ମୁକ୍ତ କୋଇଲା ଖଣି ପାଇଁ ବୋରିଂଦ୍ୱାରା ଆକଳନ କରାଯାଇଥିବା କୋଇଲା ଉତ୍ତୋଳନ ନିମିତ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କୋଇଲା ବହନକାରୀ ଅଞ୍ଚଳ (ଅଧିଗ୍ରହଣ ଓ ବିକାଶ) ଅଧିନିୟମ (ସି.ବି.ଆକ୍ଟ) ୧୯୫୭ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଇସ୍ପାତ, ଖଣି ଓ ଇନ୍ଧନ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ୨୦୫ ତା ୧୫।୧।୧୯୬୦ ଅନୁସାର ଭାରତର ଗେଜେଟ ସଂଖ୍ୟା ୫୨୧ ତା ୧୯।୩।୧୯୬୦, ଅନୁମୋଦନ ଆଦେଶ ନଂ ୭୦୨ ଡ୍ରଇଂ ନଂ ୬୬/୬୦ରେ ୯୯୮.୮୦ ଏକର ପରିମିତ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲା । ଏହି ଭୂ ଅର୍ଜନରେ ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମର ୬୬୨.୮୦ ଏକର, ଡେରା ଗ୍ରାମ ୧୧୯.୫୦ ଏକର, ଘଣ୍ଟପଡା ଗ୍ରାମର ୨୧୬.୫୦ ଏକର ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲା । ଏହି ଅଧିଗ୍ରହିତ ହୋଇଥିବା ଜମିରେ ୧।୧୦।୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଲିୟରୀର ଅୟମାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୧୫୮୪.୧୦ ଏକର ଜମି ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲା । ଏହି ଜମି ହିରାପୁର ୩୧୩.୫୪ ଏକର, ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ୧୮୮.୧୫ ଏକର, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିପୁର ୨୧୧ ଏକର, ବଡଶିଙ୍ଗଡା ୩୮୨.୪୩ ଏକର, ଟେନ୍ତୁଲେଇ ୨୬୩.୨୦ ଏକର, କେନ୍ଦୁପଲ୍ଲୀ ୧୯୨.୧୦ ଏକର ଓ ଜଗବନ୍ଧୁପୁର ୩୩.୬୮ ଏକର ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇଥିଲା । ସର୍ବମୋଟ ୨୫୮୨.୯୦ ଏକର ଜମି ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଲିୟରୀ ପାଇଁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରାମ ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ହିରାପୁର, ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିପୁର, କେନ୍ଦୁପଲ୍ଲୀ ଓ ଜଗବନ୍ଧୁପୁର ବେଛାପରି ବା ଶୂନ୍ୟ ବସତି ଗ୍ରାମ । ବଲଣ୍ଡା, ଡେରା, ଘଣ୍ଟପଡା, ବଡସିଙ୍ଗଡା ଓ ଟେନ୍ତୁଲେଇ ଗ୍ରାମରେ ବସତି ଥିଲା । ଉକ୍ତ ଗ୍ରାମ ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମର ସର୍ବାଧିକ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇଥିଲା । କୋଇଲା ଖଣି ନିମନ୍ତେ ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇଥିବା ଜମି ମଧ୍ୟରେ ଚାଷ ଜମି, ବଗିଚା, ଜଙ୍ଗଲ, ରାସ୍ତା, ପୋଖରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । କୌଣସି ବାସ ଗୃହ ଓ ଜନ ବସତି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହୋଇ ନଥିଲା । ପ୍ରଜା ମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପୂରଣ ଟଙ୍କା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସୁବିଧା ମିଳି ନଥିଲା ।

ଭୂଗୋଳ
ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ଆଧାର
ଇତିହାସ