ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ପ୍ରଧାନ କାରଣ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତରୁ ଉପୁଜୁଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି ୮ ମିନିଟରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥାଏ । ଟର୍ପେଣ୍ଟାଇନ୍ ତେଲ ବା ସୋଡ଼ିୟମ୍ ହାଇପୋକ୍ଲୋରାଇଟ୍ ପରି ବିଷାକ୍ତ ତରଳ ପାନ କରି କିମ୍ବା ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇ ଗର୍ଭପାତ କରିବାର ଚେଷ୍ଟାକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ରକ୍ତସ୍ରାବ, ସଂକ୍ରମଣ, ପଚିବା, ପୂଜ ବାହାରିବା ତଥା ଯୌନାଙ୍ଗ କ୍ଷତାକ୍ତ ହେବା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ।

୨୦୦୭ ମସିହା ବେଳକୁ ବିଶ୍ଳେଷିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ସବୁ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏଡ଼ାଇବା ସମ୍ଭବପର, ସେମାନଙ୍କ ୧୩% ନିକୃଷ୍ଟ ମାନର ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା । ଏପରିକି ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଶରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁହାର କମ୍ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ୨୫%ରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଆସିଛି । ତେଣୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟାକୁ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ବୋଲି କହିହେବ ।

ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଗର୍ଭପାତର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ । ବିଶ୍ୱରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଗର୍ଭଧାରଣର ୨୬% ଗର୍ଭପାତଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ କରାଯାଏ ବୋଲି ଏକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାଯାଇଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଗର୍ଭପାତରୁ ୪୧% ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ୨୩% ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଘଟିଥାଏ ।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନର ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ “ଚିକିତ୍ସାଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭପାତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଇବା, ଅତି ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶରେ ଗର୍ଭପାତ ଚେଷ୍ଟା କରିବା” ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ଶ୍ରେଣୀରେ ପରିଗଣିତ । ଏହି ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କରାଯାଉଥିବା ୪ କୋଟି ୫୦ ଲକ୍ଷ ଗର୍ଭପାତରୁ ୧ କୋଟି ୯୦ ଲକ୍ଷ ଗର୍ଭପାତ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଶ୍ରେଣୀର ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ ଅନୁମାନ କରିଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତର ୯୭% ଶ୍ରେୟ ବିକାଶୋନ୍ମୁଖୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ।

ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ସହ ଜଡ଼ିତ କାରଣ
ତ୍ରିକୋଣୀୟ ବିଳମ୍ବ ମଡେଲ୍
ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତର ପ୍ରତିରୋଧ
ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ