ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ସନ ୧୯୪୭ ମସିହା ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ୱୀପ ଓ ତତ୍ପଶ୍ଚାତ ଭାରତ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ବାଚିକ ଓ ଲିଖିତ ସାହିତ୍ୟରୁ ହେଉଥିଲା । ସଂସାରରେ ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବାଚିକ ସାହିତ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାରୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଦିବାସୀ ସାହିତ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାହିତ୍ୟର ମୂଳ ସ୍ରୋତ ଅଟେ । ଭାରତୀୟ ଗଣ ରାଜ୍ୟରେ ୨୨ ଅଧିକାରୀକ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଭାଷା ରହିଛି । ଯେଉଁଥିରୁ ମାତ୍ର ୨ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ସାନ୍ଥଳି ଓ ବୋଡୋକୁ ହିଁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି । ଭାରତବର୍ଷ ଅନେକ ଭାଷା ମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ଦେଶ ଅଟେ । ଏଥିରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ପଞ୍ଜାବୀ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧୁ; ପୂର୍ବରେ ଓଡ଼ିଆ; ବଙ୍ଗଳାରେ ଆସାମୀ; ମଧ୍ୟ-ପଶ୍ଚିମରେ ମରାଠୀ, ଗୁଜୁରାଠୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, କନ୍ନଡ଼, ମାଲୟଲମ ରହିଛି । ସେମାନଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ କତିପୟ ଓ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଭାଷା ରହିଛି ଯାହାର ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଭାଷା ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହତ୍ତ୍ୱ କମ ରହି ନଥାଏ, ଯେପରି କାଶ୍ମୀରି, ଡ଼ୋଗରୀ, ସିଂଧୀ, କୋଙ୍କଣୀ, ତୂରୂ ଆଦି ।

କୁହାଯାଉଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ମାତୃଭାଷାର ସୂଚୀ
ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଭାଷାମାନଙ୍କର ସୂଚୀ
ଭାରତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ କଳା