ଜାତୀୟ ଆୟ ବା ଲାଭାଂଶ କହିଲେ କୌଣସି ଏକ ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦନର ଉପାଦକମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବା ସେବା ସମୂହକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ଜାତୀୟ ଲାଭାଂଶକୁ ବଜାର ଦରରେ ପରିମାପ କଲେ ଜାତୀୟ ଆୟ କଳନା କରାଯାଏ । ଦେଶର ଉତ୍ପାଦିତ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ସେବାକୁ ମୋଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦ(Gross National Product) କୁହାଯାଏ । ମୋଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦରୁ ଯଦି ଅବମୂଲ୍ୟନ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର କରାଯାଏ ତେବେ ଆମେ ନିଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଥାଉ । ଏହି ନିଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦ(Net-National Product)ର ମୂଲ୍ୟକୁ ଜାତୀୟ ଆୟ କୁହାଯାଏ ।

ଜାତୀୟ ଆୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବେଳେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ସେବାର ମୂଲ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ଯେ ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବା ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବଜାରକୁ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଆସେ ନାହିଁ । ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ସେବା ଗୁଡ଼ିକ ବଜାରକୁ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଆସେ ତାହା ଜାତୀୟ ଆୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଚୋରୀ ଧନ ଓ ହିସାବ ବହିର୍ଭୂତ ମୁଦ୍ରା ବଜାରରେ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ ହେଉ ନଥିବାରୁ ଜାତୀୟ ଆୟର ଅଟକଳରୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କର ବୈଦେଶିକ ମାନଙ୍କୁ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ଥିବା ଋଣ ବା ସମ୍ପଦର ସତ୍ତ୍ୱାଧିକାର(Titles to Wealth)କୁ ଜାତୀୟ ଆୟରୁ ଅନ୍ତର କରାଯାଇଥାଏ । ମାତ୍ର ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ବଜାରରେ କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ ହେଉ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ଆୟର ଗଣନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରମିକମାନେ ଯଦି ଶସ୍ୟ ଆକାରରେ ମୂଲ ନିଅନ୍ତି, ଉତ୍ପାଦକ ନିଜେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିଜ ପାଇଁ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ନିଜେ ମାଲିକ ଦେଇଥିବା ଘରର ଘରଭଡ଼ା ପ୍ରଭୃତି ଆରୋପିତ ଆୟ ଜାତୀୟ ଆୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆୟ ପରି ଜାତୀୟ ଆୟ ଏକ ପ୍ରବାହ ଧାରଣା । ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦ ଏକ ଭଣ୍ଡାର ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଜାତୀୟ ଆୟ ଏହାର ପ୍ରବାହ । ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦରୁ ଅନବରତ ଜାତୀୟ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ । ଭୂମି, ପୁଞ୍ଜି, ଶ୍ରମ ଏବଂ ସଙ୍ଗଠନର ଭଣ୍ଡାର ହେଉଛି ଜାତୀୟ ସମ୍ପଦ । କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକରୁ ସୃଷ୍ଟି ଅଧିଶେଷ ମଜୁରୀ, ସୁଧ ଓ ଲାଭ ଜାତୀୟ ଆୟ ।

ଜାତୀୟ ଆୟ ପରିମାପର ଅସୁବିଧା ସମୂହ
ଉତ୍ପାଦନର ଜନସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତି
ଜାତୀୟ ଆୟ କ’ଣ
ଜାତୀୟ ଆୟର ବଣ୍ଟନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ