ରକ୍ତ ରୋଗ ବିଜ୍ଞାନର ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାର ମେଡିସିନ ଏକ ବିଶେଷ ଶାଖା ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ସ‌ହିତ ରକ୍ତ ଭଣ୍ଡାରର କାମ ଓ ତାହାର ସେବା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବ‌ହାର ବିଷୟ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଚିକିତ୍ସକ ରକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଲେଖିପାରିବେ । 

ରକ୍ତ ଭଣ୍ଡାରର ରୁଟିନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉଭୟ ଦାତା ଓ ଗ୍ରହୀତାମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଗ୍ରହୀତାପ୍ରତି ଯେତେ ଦୂର ସମ୍ଭବ ବିପଦମୁକ୍ତ ଓ ସଙ୍ଗତ (compatible) ରକ୍ତ କି ନୁହେଁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖାଯାଏ । ରକ୍ତ ଅସଙ୍ଗତ ହେଲେ ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ (ଆକ୍ୟୁଟ ହେମୋଲାଇଟିକ ରିଆକସନ) ହୋଇ ହେମୋଲାଇସିସ (ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ନଷ୍ଟ) ହୋଇଯାଏ, ବୃକ୍‌କ ଫେଲ ହୁଏ ଓ ସଞ୍ଚାର ସକ୍ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ଆଣ୍ଟବଡି ଉଚ୍ଚ ଧରଣର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାହାର କମ୍ପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ସିସ୍ଟମ ସ‌ହ ମିଶି ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ଦେହରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ନଷ୍ଟ କରେ ।

ଆଦର୍ଶ ଭାବରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଏଡ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀ ନିଜ ରକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ରକ୍ତ ନେବା ଉଚିତ । ରକ୍ତ କ୍ରସ ମ୍ୟାଚିଙ୍ଗ କରି ଦିଆଯାଏ; ଫଳରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମ୍ଭାବନା କମ ହୁଏ । କ୍ରସ୍ ମ୍ୟାଚିଙ୍ଗ ପଦ୍ଧତିରେ ଦାତାର ରକ୍ତ ସ‌ହ ଗ୍ରହୀତା ସେରମ୍ ଓ ଦାତାର ସେରମ ସ‌ହ ଗ୍ରହୀତାର ରକ୍ତକୁ ମିଶେଇ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ । ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଲାଗିଯାଆନ୍ତି (agglutination) । ଏହି ଭଳି ଦେଖାଗଲେ ଦାତାର ରକ୍ତ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । କୌଣସି ଭୂଲ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ନମୁନା ଗୁଡ଼ିକରେ ବାରକୋଡ଼ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । 

ଡାକ୍ତରଖାନା ଓ ରକ୍ତ ଭଣ୍ଡାରରେ ଦୁର୍ଲଭ ରକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ମିଳିବାରେ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଡଫି- (Duffy-negative) ରକ୍ତ ମୂଳ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ, ଓ ରକ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ୟାରେ ପଡ଼ନ୍ତି । ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକା ଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଆରଏଚଡି- ରକ୍ତ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ, ଏଣୁ ସେଠାରେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରକ୍ତ ଦେବକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ । 

ରକ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରଣାଳୀ
ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଦାତା ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରହିତା
ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାର
ନୈଦାନିକ ମହତ୍ତ୍ୱ