୧୫ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଜର୍ମାନ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୯% ସାକ୍ଷର । ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଏହାର ସଞ୍ଚାଳନା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ । ୧୯୬୦ ପରେ ତତ୍କାଳୀନ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀରେ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷାର ଐକୀକରଣ ଓ ଗୋଟିଏ ସ୍ତରକୁ ଆଣିବା ଲାଗି ସୁଧାର ହୋ‍ଇଥିଲା, ଫଳରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଦୁଇ ବା ତିନି ସୋପାନରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା । ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ନେଉଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ଲାଗି ଦ୍ୱୈତ ଶିକ୍ଷା (Duale Ausbildung)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷାରେ ପଠନ ସହ ଏକକାଳୀନ କୌଣସି କମ୍ପାନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ ପାଇ ପାରିବେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଫଳତା ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି । 

୩ରୁ ୬ ବର୍ଷର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାକ୍-ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଇଚ୍ଛାଧୀନ । ତା’ପରେ ୯ ବର୍ଷ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ । ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ୪ରୁ ୬ ବର୍ଷ ଲାଗି ଦିଆଯାଏ । ଏହାପରେ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା କୃତିତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଶେଷ୍ଠ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଲାଗି ଜିମ୍ନାଶିୟମ୍, ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଛାତ୍ରଙ୍କ ଲାଗି ରିଏଲ୍‍ଶୁଲେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ଲାଗି ହାଉପ୍ଟଶୁଲେ ରହିଛି ଯେଉଁଠି ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । 
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଚୟନ ଲାଗି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା ହେଉଛି Abitur, ଯାହାକି ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶେଷ କିଛି ବର୍ଷର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ଅନ୍ତିମ ବାର୍ଷିକ ପରୀକ୍ଷାଫଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ତେବେ ରାଜ୍ୟ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଷୟ ଅନୁସାରେ ଏଥିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଜର୍ମାନୀର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ: Academic Ranking of World Universities ତାଲିକା ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱର ୧୦୦ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୬ଟି ଓ ୨୦୦ରୁ ୧୮ଟି ଜର୍ମାନୀରେ । 

ଅଧିକାଂଶ ଜର୍ମାନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡିକ ସରକାରୀ; ଏଗୁଡିକ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଦାନରେ ପରିଚାଳିତ । ପୂର୍ବରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଗି କୌଣସି ଫିସ୍ ନଥିଲା, ୨୦୦୫ ପରଠାରୁ ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ରୟୋଗମୂଳକ ରୂପେ ସେମିଷ୍ଟାର ପିଛା ୬୦ ୟୁରୋ ଫିସ୍ ଲାଗୁ କରାଗଲା । ତେବେ ଜନବିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରେ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହୋ‍ଇଥିଲା । 

ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସବୁ ନାଗରିକଙ୍କ ଲାଗି ଉପଲବ୍ଧ । ଇଚ୍ଛାଧୀନ ହେଲେହେଁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର କ୍ରମଶଃ ବଢିଛି । ଦ୍ୱୈତଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକକାଳୀନ ପୁସ୍ତକଗତ ଶିକ୍ଷା ସହ ସିଧାସଳଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରର ଅନୁଭବର ଅଭିନବ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ଯଦିଓ ଏଥିରେ କୌଣସି ଡିଗ୍ରୀ ବା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳେ ନାହିଁ ତଥାପି ଏହା ବେଶ ଆଦୃତ । 

ଜର୍ମାନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବପୁରାତନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକରେ ଗଣା । ୧୩୮୬ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟରତ ହାଇଡେଲ୍‍ବର୍ଗ୍ ବବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଜର୍ମାନୀର ସର୍ବପୁରାତନ । ଏହି କ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକ ହେଲେ: ଲିପ୍‍ଜିଗ୍ (୧୪୦୯), ରଷ୍ଟକ୍ (୧୪୧୯), ଗ୍ରାଇଫ୍ସ୍‍ୱାଲ୍ଡ (୧୪୫୬), ଫ୍ରାଇବର୍ଗ୍ (୧୪୫୭), LMU ମ୍ୟୁନିଖ୍ (୧୪୭୨) ଓ ଟୁବିଞ୍ଜେନ୍ (୧୪୭୭) ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ।

ଗବେଷଣା ଲାଗି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଛଡା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗବେଷଣା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡିଏ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯଥା: ମାକ୍ସ୍ ପ୍ଲାଙ୍କ୍, ଫ୍ରାଉନ୍‍ହଫର୍, ଲିବ୍ନିଜ୍ ଓ ହେମହୋଲ୍ଡଜ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏଗୁଡିକ ନିଜ ନିଜ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଜଡିତ ଓ ଉତ୍ତମ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।

ଅର୍ଥନୀତି
ଜୈବ ବିବିଧତା
ଶିକ୍ଷା
ଖାଦ୍ୟପେୟ