କାହ୍ନୋପାତ୍ରାଙ୍କର କଥିତ ପିତା ସଦାଶିବ ମାଲଗୁଜର ତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶ୍ରବଣ କରି ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ମନାକରିଦେଲେ । ତେଣୁ ଶମା ଓ କାହ୍ନୋପାତ୍ରାଙ୍କୁ ସଦାଶିବ ବାରମ୍ବାର ହଇରାଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ତାଙ୍କର ନିଜ କନ୍ୟା ‌କ‌ହିବା ସତ୍ୱେ ସଦାଶିବ ଶମାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କଲେନାହିଁ । ଏହିଭଳି ହଇରାଣ କରିବାରୁ ଶମାଙ୍କର ଧନ ସରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଅବଶେଷରେ ଶମା ହାରିଯାଇ ସଦାଶିବଙ୍କୁ କ୍ଷମା ମାଗିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ କାହ୍ନୋପାତ୍ରାଙ୍କୁ ପଠେଇବାକୁ ରାଜିହେଲେ । କିନ୍ତୁ କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ଏକ ଚାକରାଣୀ ଛଦ୍ମ ବେଶରେ ପନ୍ଧରପୁର ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଗଲେ ।

କେତେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ କାହ୍ନୋପାତ୍ରାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିମାର୍ଗରେ ନେଇଯିବାର ଶ୍ରେୟ ହାଉସା ନାମକ ଏକ ବର୍କାରିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ୟ କେତେକ ସମାଚାର ଅନୁସାରେ କାହ୍ନୋପାତ୍ରାଙ୍କ ଘର ପାଖ ଦେଇ ବିଠୋବାଙ୍କ ପାଖକୁ ପନ୍ଧରପୁର ଯାଉଥିବା ବର୍କାରିଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ଏକ ବର୍କାରୀ ପଥଚାରୀଙ୍କୁ ସେ ବିଠୋବାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ । ବର୍କାରୀ କ‌ହିଲେ, "ବିଠୋବା ଅତି ଦୟାଳୁ, ଦାନୀ, ସୁନ୍ଦର ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ତାଙ୍କର ମ‌ହିମା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଓ ତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ।" କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ସେ ମୋତେ ଶିଷ୍ୟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବେକି ?" ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ ବର୍କାରୀ ତାଙ୍କୁ କ‌ହିଲେ, ସେ ଯେପରି ଚାକରାଣୀ କୁବଜୀକୁ () ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ସେହିଭଳି ଗ୍ରହଣ କରିନେବେ । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ କଂସର ଚାକରାଣୀ ଥିଲା କୁବଜୀ ଯେଉଁ କଂସକୁ ତାଙ୍କର ଭଣଜା କୃଷ୍ଣ ହତ୍ୟା କରିବା କଥା ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ହୋଇଥିଲା । ମଥୁରାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଓ କେଶର ଦେଇ କୁବଜୀ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ରତିବଦଳରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦରୀ ଯୁବତୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଦେଇଥିଲେ । ନିମ୍ନ ମହତ୍ୱ ଥିବା କୁବଜୀ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିଦେବାରୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେହିଭଳି ଅଜାମିଳ ଓ ଦଳିତ ସନଥ ଚୋଖମେଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେହି ଆଶ୍ୱାସନାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେ ପନ୍ଧରପୁର ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ । ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ ସଦାଶିବ ନଥିଲେ ଓ କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ତୁରନ୍ତ ବିଠୋବାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କରି ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଅନୁଗାମିନୀ କରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବର୍କାରିମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ପନ୍ଧରପୁର ଚାଲିଗଲେ । 

ବିଠୋବାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ କାହ୍ନୋପାତ୍ରା ଅଭଙ୍ଗ ଗାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଗଲା ଓ ବିଠୋବାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନର ଆଶିର୍ବାଦ ପାଇଲେ । ସେ ଯେଉଁ ଅପ୍ରତିମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ ତାହା ବିଠୋବାଙ୍କ ପାଖରେ ପାଇଲେ । ସେ ନିଜେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ପନ୍ଧରପୁରରେ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସମାଜଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଲେ । ଗୋଟିଏ କୁଡ଼ିଆରେ ହାଉସା ସ‌ହିତ ବାସ କରି ଏକ ସାଧ୍ୱୀ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ । ବିଠୋବା ମନ୍ଦିରରେ ସେ ଗୀତ ଗାଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଓ ମନ୍ଦିରକୁ ଦୈନିକ ଦୁଇ ଥର ପରିସ୍କାର କରୁଥିଲେ । କୌଣସି ଚାଷୀର ଝିଅ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ଧୁଣୀ ହୋଇ ରହିଛି ବୋଲି ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରି ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର କଲେ । ଏହି ଅବଧିରେ ସେ ଓଭି କବିତା ଗୁଚ୍ଛ ଲେଖି ବିଠୋବାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । 

ମୃତ୍ୟୁ
ଭକ୍ତି ମାର୍ଗରେ
ଜୀବନ
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ