ରାଜାଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବୀ ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ । ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ନାମଥିଲା ଭୂୟାଣୀ କେହି କେହି ଭୂୟାଂ ବୋଲି ମତପୋଷଣ କରନ୍ତି । ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ ଗ୍ରାମର ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ । ପ୍ରଥମେ ଦେବୀ ଏକ ଚାଳ ଘରେ ପୂଜା ପାଇଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୨/୩ ବର୍ଷ ହେବ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ମନ୍ଦିରକୁ ଲାଗି ମାଣିକ ସାଗର । ସାଗର ଶବ୍ଦରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା ରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । କାରଣ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ପୁଷ୍କରିଣୀମାନ ସାଗର ନାମରେ ଅଭିହିତା । ଏହି ସାଗର ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଖନନ ହୋଇଥିଲା । ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଏକ କାଷ୍ଠ ଦଣ୍ଡ ବା ଖମ୍ବ । ଏହା ହିଁ ଏହାର ଆଦିମତାର ପରିଚାୟକ । କାରଣ ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଖମ୍ବେଶ୍ୱରୀ । ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀଙ୍କୁ ଲୋକେ କାଠ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଦେବତା ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ଠାକୁରାଣୀଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂଜକଙ୍କୁ ଲୋକେ ଜାନୀ କନ୍ଧ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି ।
ଭଗବତୀ
ମସଜିଦ
ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି