ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ନିର୍ଣ୍ଣୀତ ଗର୍ଭପାତରେ ଘଟୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କିମ୍ବା ପ୍ରତି ୧ ଲକ୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଗର୍ଭପାତରେ ଘଟୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁର ଅନୁପାତରୁ ଏହି ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ କାରଣର ଆବୃତ୍ତି ଓ ବୃଦ୍ଧି-ହ୍ରାସ ମାତ୍ରା ଜାଣିହେବ ।

ଗର୍ଭପାତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୃତ୍ୟୁର ତଥ୍ୟ ୪ଟି ସୂତ୍ରରୁ ମିଳି ପାରିବ । ଗୋପନୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ପଞ୍ଜୀକୃତ ତଥ୍ୟ, ଭର୍ବାଲ୍ ଅଟୋପ୍ସିଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଜାଣିବା ଓ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ବା ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ତଥ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ୪ଟି ସୂତ୍ର । କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରି ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ "ଭର୍ବାଲ୍ ଅଟୋପ୍ସି" କୁହାଯାଏ ।

ପ୍ରାୟ ଦେଶରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗୋପନୀୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏନାହିଁ । ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ତଥ୍ୟରୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଅନୁସୃତ ପଦ୍ଧତି । କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ତଥ୍ୟରେ ହାରାହାରି ୩୦-୫୦% ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୁଏନାହିଁ । ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଲା ବିଶ୍ୱର ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଶରେ ବିଶ୍ୱର ୭୫% ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ ସେହି ସବୁ ଦେଶରେ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପଞ୍ଜୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହି ସବୁ ଦେଶରେ ଘଟୁଥିବା ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ମିଳୁନଥିବ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରେ । ଭର୍ବାଲ୍ ଅଟୋପ୍ସି ବା ଅନ୍ୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତିରେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅସୁବିଧା ରହିଛି । ନିଜ ପରିବାରର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରିବାରର ଲୋକେ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ତଥ୍ୟ ଦେବାପାଇଁ କେତେ ଇଚ୍ଛୁକ, ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁର ଭୁଲ କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ସାଧାରଣରେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହରେ ବିଭିନ୍ନ ବାଧା ପରି ଅସୁବିଧା ରହିପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କିଛି ଜଟିଳତା ବା ଅସାମାନ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲେ ମହିଳାମାନେ ଉତ୍ତମ ସୁବିଧାଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସାଳୟର ସହାୟତା ଲୋଡ଼ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସାମାଜିକ ଲଜ୍ଜା ବା ନିନ୍ଦାକୁ ଭୟ କରି ଏସବୁ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରାନଯାଇପାରେ । କିଛି ଦେଶରେ ଗର୍ଭପାତକୁ ନେଇ କଡ଼ା ନିୟମ ରହିଥିବାରୁ ଏପରି ତଥ୍ୟ ଅପ୍ରକାଶ୍ୟ ହୋଇପଡ଼େ । ବେଳେବେଳେ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଗର୍ଭପାତ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟଗତ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ । ଗର୍ଭପାତର ପଦ୍ଧତି ସୁରକ୍ଷିତ ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ ତାହା ତଥ୍ୟଗତ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ ।

ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତ ସହ ଜଡ଼ିତ କାରଣ
ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତର ପ୍ରତିରୋଧ
ଅସୁରକ୍ଷିତ ଗର୍ଭପାତର ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ
ତ୍ରିକୋଣୀୟ ବିଳମ୍ବ ମଡେଲ୍