ନିଜର ବାଘବାଘୁଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଆଖପାଖ ଗାଁର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ଫଳରେ ଅନେକ ସମୟରେ ବାଘ-ମନୁଷ୍ୟ ଅକସ୍ମାତ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଓ ଏସବୁ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପରିଣାମ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଛି । କେତେବେଳେ ମଣିଷ ତ କେତେବେଳେ ବାଘ ମରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଓ ୬୦ (ମାଇଲ୍) ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଘୋଷିତ କଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ହୋଇ ଆଜି ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ହୋଇଛି । 

୨୦୦୫ ମସିହାରେରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ର ବାଘସଂଖ୍ୟା ୨୬ ଥିଲା । ୧୯୮୨ ମସିହାର ବ୍ୟାଘ୍ର ଗଣନା ତୁଳନାରେ ଏହିସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ ଥିଲା । ୧୯୮୨ରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ୪୪ଟି ବାଘ ରହିଥିଲେ । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ୩୪ଟି ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଓ ୧୪ଟି ଶାବକ ବାଘ ରହିଥିଲେ । ବନବିଭାଗ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା ବଳରେ ଅବୈଧ ଶିକାର ଉପରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ରୋକ ଲଗାଯାଇ ପାରିଲା ଓ ବାଘଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲା । ଆଖପାଖର ଗ୍ରାମବାସୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ସୀମାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଲେ ପୁରସ୍କୃତ ହେଉଥିଲେ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ନିରୀକ୍ଷଣ କ୍ୟାମେରା ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥିଲା । ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ୧୫.୩ କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ପୁଣି ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ବାଘ ସରିସ୍କା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରି ସେଠାକାର ବିକାଶ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିଲା । ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୮ ତାରିଖରେ ୱିଂଗ୍ କମାଣ୍ଡର୍ ବିମଳ ରାଜ ଏକ ଏମ୍.ଆଇ.-୧୭ ହେଲିକପ୍ଟର୍ ଯୋଗେ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଅଣ୍ଡିରା ବାଘ ""ଦାରା""କୁ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ରୁ ସରିସ୍କା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦାରାକୁ ବିଷ ଦିଆଯିବାରୁ ସେ ୨୦୧୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୫ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲା ।

ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍‍ର ଶୁଷ୍କ ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଅରଣ୍ୟ ବାଘଙ୍କ ଛଳାବରଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗୀ । ତେବେ ବାଘଙ୍କ ଛଡ଼ା ଏଠାରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ, ବାର୍‍ହା, ସମ୍ବର, ଚିତଲ୍, ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼, କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ, ବିଲୁଆ, କାରାକାଲ୍, ନେଉଳ, କଟାସ, ପାତି ମାଙ୍କଡ଼ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ସରୀସୃପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋମୁହାଁ କୁମ୍ଭୀର, ଗୋଧି, ଅଜଗର, ଧଣ୍ଡ ସାପ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମୁଖ । 

ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବଣ ବାବ୍ଲର୍, ମୟୂର, ଦେବତା ବିନ୍ଧାଣୀ, ଶୁଆ, ଭଦଭଦଳିଆ, ବଗ, ସାରସ, ଧୁସରିଆ ତିତ୍ତର, କପୋତ, ଚିଲ, ଚୂଳିଆ ସାପଖିଆ ଚିଲ, ପେଚା, ଟେଣ୍ଟେଇ, ଦୟାଳୁ ଚଢ଼େଇ, ଭାରତୀୟ ରବିନ୍, ଲାଲ୍‍ମୁଣ୍ଡ ଶୁଆ, ବତକ, ପାରା, ଘରଚଟିଆ, ବଣଚଟିଆ, ମାଛରଙ୍କା, ଶ୍ୱେତକଣ୍ଠ ମାଛରଙ୍କା, ଶାଗୁଣା ଇତ୍ୟାଦି ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି । 

ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ
ଆଧାର
ଗମନାଗମନ
ବିଶେଷତା