ବାଲ୍ୟକାଳରେ ବନ୍ଧୁତା ମୁଖ୍ୟତଃ ଖେଳନା ଓ ଏକାଠି କିଛି କାମ କରିବାଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିବା ଆନନ୍ଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବନ୍ଧୁତା ସ୍ନେହ, ଭାଗିଦାରୀ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଖେଳ ସମୟରୁ ହିଁ ବଜାୟ ରୁହେ । ଯଦିଓ ଏହି ବୟସରେ ଅଂଶୀଦାର କରିବା, ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟ ଅଟେ, ତଥାପି ସେମାନେ ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ଜିନିଷ ଭାଗ କରନ୍ତି ( ନ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍ ଏଣ୍ଡ ନ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍, ୨୦୧୨ ) ।ପିଲାମାନେ ଯେତେବେଳେ ପରିପକ୍ୱ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ପାଇଁ କମ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଅଧିକ ସଚେତନ ହୁଅନ୍ତି ।ସେମାନେ ନିଜ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି ଓ ଦଳବଦ୍ଧ ହୋଇ ଖେଳିବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି । ବାଲ୍ୟବସ୍ଥାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଖାରଜ ହୋଇଯିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ହାସଲ କରନ୍ତି । ତରୁଣ ବୟସରେ ଭଲ ବନ୍ଧୁତା ଲାଭ କରିବା, ଏକ ପିଲାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସମାଜ ଅନୁଯାୟୀ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବାଟ ଦେଖାଏ ( ନ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍ ଏଣ୍ଡ୍ ନ୍ୟୁମ୍ୟାନ୍, ୨୦୧୨) ।
୧୯୭୫ ମସିହାର ଏକ ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଗେଲୌ ଓ ଲା ଗାଇପା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ "ଭଲ ସାଙ୍ଗ" ପାଇବାର ଆଶା ପିଲାର ବୟସ ବଢିବା ସାଙ୍ଗେ ବଢିଚାଲେ । ଏହି ସର୍ଭେ ୬ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସର ୪୮୦ ପିଲାଙ୍କୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଫଳାଫଳ ବନ୍ଧୁତା ଆଶା ବଢିବାର ତିନୋଟି ସ୍ତର ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲା । ପ୍ରଥମ ସ୍ତରରେ, ପିଲାମାନେ ଭାଗୀଦାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ନିକଟତର ହେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତରରେ, ସେମାନେ ଭାଗ କରିବା, ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ଶେଷ ସ୍ତରରେ, ସେମାନେ ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ମୂଲ୍ୟ ଓ ଇଛାକୁ ଆଶା କରିଥିଲେ ।
ବର୍ଣ୍ଡଡଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପିଲାମାନେ ସେହି ବନ୍ଧୁତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯାହା ସମାଜ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟବହାର, ଘନିଷ୍ଠତା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ ଏବଂ ସେମାନେ ସେହି ବନ୍ଧୁତାଦ୍ୱାରା ଅସୁବିଧାରେ ପଡନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ, ଆଧିପତ୍ୟ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ବନ୍ଧୁତାର ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାୟବେଳେ, ପିଲାର ସାମାଜିକ ବୃଦ୍ଧିରେ ପଡିଥାଏ । ଏହିପରି ବନ୍ଧୁତାରୁ ମିଳୁଥିବା ସୁବିଧାଗୁଡିକ ହେଲା ସାମାଜିକ ସଫଳତା, ମାତ୍ର ପିଲାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତା ଉପରେ ପ୍ରାୟ କିଛି ପ୍ରଭାବ ନଥାଏ । ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା କେତେକ ଆଲୋଚନା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଏ ଯେ ବନ୍ଧୁତା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସକରାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଏ (ବର୍ଣ୍ଡଡ, ୨୦୦୨) । ବନ୍ଧୁତାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧାଗୁଡିକ ହେଲା ସମାନୁଭୂତି ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ଶିଖିବା ।
ପିତାମାତାଙ୍କ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁତା ଗଢିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏଇଲିନ୍ କେନ୍ନେଡି-ମୂରେ ପିଲାମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁତା ଗଢିଉଠିବାର ତିନୋଟି ମୂଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ : (୧) ମୁକ୍ତଭାବନା, (୨) ସମାନତା, (୩) ଭାଗିଦାରୀର ଆନନ୍ଦ । ପିତାମାତା ମଧ୍ୟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ନିୟମ ବୁଝିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିବେ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଶିଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ରବର୍ଟ ସେଲମାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ, କେନ୍ନେଡି ମୂରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁତାର ବଢ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରାଥମିକ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟକୁ ବୁଝିବାର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧିହେବାକୁ ସୁଚାଏ: "ମୁଁ ଏହାକୁ ନିଜ ଅନୁସାରେ ଚାହେଁ", "ଏଥିରେ ମୋ ପାଇଁ କ'ଣ ଅଛି?", "ନିୟମ ଅନୁସାରେ", "ଯତ୍ନ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର", ଓ "ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ସମୟରେ ବନ୍ଧୁତା" ।

ସଂସ୍କୃତିଗତ ବିଭେଦତା
ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ
ବାଲ୍ୟବସ୍ଥା
ଜୀବନ ଚକ୍ର