ବଡ଼ଦିନ ସମୟରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗଛ ଲଗାଇବାର ପ୍ରଥା ପୁନର୍ଜାଗରଣ ଯୁଗର ଉତ୍ତର ଜର୍ମାନୀ ଓ ଲିଭୋନିଆରେ ରହିଥିଲା । ବଡ଼ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ଗିଲ୍ଡହଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ ରହିଥିବା ସଜ୍ଜିତ ବୃକ୍ଷ, ସେଥିରୁ ଛୁଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଝୁଲୁଥିବା ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ପ୍ରଥାର ପ୍ରମାଣ ହୋଇପାରେ । ୧୪୪୧, ୧୪୪୨, ୧୫୧୦ ଓ ୧୫୧୪ ମସିହାର ବଡ଼ଦିନ ଛୁଟି ସମୟରେ ଲିଭୋନିଆରେ ନିଜ ଗିଲ୍ଡହାଉସରେ ବ୍ଲାକ୍-ହେଡ୍ ଭ୍ରାତୃସଂସ୍ଥା ସଜ୍ଜିତ ଗଛର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ଛୁଟି ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପୂର୍ବରାତିର ସମାରୋହରେ ସଂସ୍ଥାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏହି ଗଛ ଚାରିପଟେ ନାଚିଥିଲେ ।

ବ୍ରେମେନ୍‍ର ୧୫୭୦ ମସିହାର ଏକ କ୍ରୋନିକଲ୍ କୁହେ ଯେ ବଡ଼ଦିନ ସମୟରେ ଗୋଷ୍ଠୀ (ଗିଲ୍ଡ) ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଘରେ ସେଓ, ବାଦାମ, ଖଜୁରୀ, କାଗଜର ଫୁଲଦ୍ୱାରା ସଜ୍ଜିତ ଛୋଟ ଗଛ ରଖାଯାଉଥିଲା । I ବାଲ୍‍ଥାସାର୍ ରୁସୋ ୧୫୮୪ ମସିହାର ନିଜର କ୍ରୋନିକଲ୍ Chronica der Provinz Lyfflandtରେ ଏକ ପ୍ରଥାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଗାଁ ବଜାରର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ସଜ୍ଜିତ ସ୍ପ୍ରୁସ୍ ଗଛ ରଖାଯାଉଥିଲା, ସେଠାକୁ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀମାନେ ଦଳ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ, ନାଚଗୀତ ହେଉଥିଲା ଓ ଶେଷରେ ଗଛଟିକୁ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା । 

ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ୍ ବାଦର ପ୍ରଚଳନ ପରେ କ୍ୟାଥୋଲିକ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଘରେ ଯୀଶୁ ଜନ୍ମବୃତ୍ତାନ୍ତର ସାଜସଜ୍ଜା ଓ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଘରେ ବଡ଼ଦିନ ଗଛ ରଖିବାର ପ୍ରଥା ଦେଖାଗଲା । ୧୮-୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୃହରୁ ଏପରି ଭାବେ କ୍ରମେ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ପ୍ରତି ଘରକୁ ବ୍ୟାପିଯାଇଥିଲା । 

ଇଷ୍ଟୋନିଆ, ଲାଟ୍‍ଭିଆ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ
ଜର୍ଜିଆ
ପୋଲାଣ୍ଡ୍
କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛର ଚାଷ ଓ ଉତ୍ପାଦନ