କିରଣ ଲେଖା ସେବାଗଡ଼ଠାରେ ଥିବା ଗାନ୍ଧିଆନ ଇନିଷ୍ଟିଚିଉଟ୍ ଫର୍ ରୁରାଲ୍ ରି-କନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରକସନ୍‌ରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ସହ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେବା ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ଏହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ସହ ପାଠପଢ଼ା ବନ୍ଦ କରି ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଡାକରାରେ ଭାରତକୁ ଇଂରେଜ ଶାସନ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମା ଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ ଆଦି ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ କିରଣ ଲେଖାଙ୍କ ସହ ଗିରଫ ହୋଇ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ । ସେମାନେ ୨ ବର୍ଷ ୬ ମାସ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାପରେ ମୁକୁଳିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଜେଲରେ କିରଣ ଲେଖା ପ୍ରକୃତ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୧୯୪୫ ମସିହାରେ କିରଣ ଜେଲରୁ ମୁକିଳିଥିଲେ ଏବଂ ଜେଲରୁ ବାହାରିଲାପରେ ସେ ଅନୁଗୋଳଠାରେ ଏକ ଛାତ୍ରାବାସର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆଦିବାସୀ ବାଳକ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ଛାତ୍ରାବାସ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ବାଜି ରାଉତ ଛାତ୍ରାବାସ । 

ମୃତ୍ୟୁ
ଜନ୍ମ ଓ ପରିବାର
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଓ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ