ଆୟର ଜନଗନନା ପଦ୍ଧତି(Census of Income Method)ଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ଆୟ ଦେଶର ସମସ୍ତ ମଜୁରୀ ଏବଂ ଦରମା, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟର ନିଟ ଲାଭ ଋଣର ନିଟ ସୁଧ ଏବଂ ମୋଟ ନିଟ ଅଧିଶେଷର ସମଷ୍ଟିକୁ ଗଣନା କରି ଅଟକଳ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଆୟକୁ ସଂଯୋଗ କରି ଜାତୀୟ ଆୟ ଅଟକଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏହି ଆୟର ସଂଯୋଗ କଲାବେଳେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ବିଷୟପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ । ପ୍ରଥମରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଆୟ ଯଥା ବୃଦ୍ଧକାଳୀନ ଭତ୍ତା ଅଥବା ଭିକାରୀମାନଙ୍କ ଆୟ ଅଥବା କୌଣସି ପ୍ରକାର ଦାନ ଏଥିରେ ସାମିଲ କରାଯିବ ନାହିଁ । ଉଦ୍ୟୋକ୍ତାମାନଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଘର ବା ପୁଞ୍ଜି ଯାହା ଉତ୍ପାଦନରେ ନିବେଶିତ ହୋଇଥାଏ ତାର ଅଧିଶେଷ ଏବଂ ସୁଧ ଜାତୀୟ ଆୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ । ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ସେବା ଯାହା ମାଗଣାରେ ମିଳିପାରେ ଯଥା : ଘରଣୀଙ୍କ ସେବା ବା ନିଜ ବଗିଚାର ପନିପରିବା ମୂଲ୍ୟ ଏଠାରେ ଜାତୀୟ ଆୟ ଅଟକଳରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବନାହିଁ । କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲାଭ ବଣ୍ଟନ ନ ହୋଇ ସଂରକ୍ଷିତ ପାଣ୍ଠିରେ ଗଚ୍ଛିତ ଥାଏ ତାହା ଜାତୀୟ ଆୟ କଳନାରେ ସଂଯୋଗ ହେବ ନାହିଁ ।
ଆୟର ଜନଗଣନା ପଦ୍ଧତି
ବ୍ୟୟ ପଦ୍ଧତି
ପିଗୁଙ୍କ ସଂଜ୍ଞା
ମାର୍ଶାଲଙ୍କ ସଂଜ୍ଞା