ઇસવિસન 19મી સદીમાં યુરોપીયનોએ સંગીતનો ઇતિહાસ લખ્યો જેની શરૂઆત સંગીતનાં સાધનોની શોધ કેવી રીતે થઈ તે મુદ્દાથી થતી હતી. આ તમામ બાબતોમાં જવયુગીય સાધન કેઇન ઉપરથી બનાવવામાં આવેલું સાધન જ્યુબલ અને વાંસળી પ્રકારનાં સાધનોના પિતા સમાન ગણાતા પાન કે જેમણે પેન પાઇપ્સ તેમજ પારાની શોધ કરી હતી એમ પણ માનવામાં આવે છે કે તેણે પ્રથમ તંતુવાદ્યમાં કાચબાની સૂકાઈ ગયેલી ઢાલનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પુરાતત્વ વિદો દ્વારા પ્રસંગોપાત પુરાવા સહિતની જામકારી આપવામાં આવતા આધુનિક ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની પૌરાણિક માન્યતાઓનું સ્થાન માનવશાસ્ત્રનાં અનુમાનોએ લીધું હતું. નિષ્ણાતોએ સહમતી દર્શાવી છે કે વ્યાખ્યાયિત રીતે જોઈએ તો સંગીતનાં સાધનોની શોધ અંગેની કોઈ ચોક્કસ વ્યાખ્યા પણ નથી કારણ કે સંગીતનાં સાધનની વ્યાખ્યા નિષ્ણાત અને તેના શોધકર્તા ઉપર વસ્તુલક્ષીગત હોય છે. દા. ત. "હોમો હેબિલિસ" પ્રજાતિના લોકો તેમના શરીર ઉપર થપાટો મારીને અવાજ પેદા કરતા હતા તેમણે સંગીતનું સાધન બનાવ્યું નહોતું અને તેમનો ઇરાદો સાધન બનાવવાનો ન હોવા છતાં પણ સંગીત વાગતું હતું.

માનવશરીર સિવાય બાહ્ય સાધનો કે જેને સંગીતનાં સાધનો ગણવામાં આવે છે તેમાં રેટલ્સ, સ્ટેમ્પર્સ અને વિવિધ પ્રકારનાં નગારાંઓનો સમાવેશ થાય છે. નૃત્ય જેવી માનવ જાતની સંવેદનશીલ બાબતોમાં કર્ણપ્રિય અવાજનો ઉમેરો કરવાનો હોવાના સ્વભાવને કારણે પૂરાતન કાળમાં સંગીતનાં સાધનોની શોધ કરવામાં આવી હતી. કાળક્રમે કેટલીક સંસ્કૃતિઓમાં ધાર્મિક વિધિના પ્રસંગે સંગીતનાં સાધનોનું વાદન કરવાની શરૂઆત થઈ હતી. આ સંસ્કૃતિઓએ બે વસ્તુ અથડાવીને વગાડવાનાં વાદ્યો, રિબન વાદ્ય, વાંસળી અને તુરાઈ જેવાં સાધનો વિકસાવ્યાં હતાં. હાલમાં જે સાધનો ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે તેમનો ધ્વનિ પૂરાતન સાધનનાં ધ્વનિ કરતાં ખૂબ જ જુદો જોવા મળે છે. અમુક વાંસળીઓ અને તુરાઈનું વર્ગીકરણ તેમની વગાડવાની રીત તથા સંચાલનને આધારે કરી શકાય છે તેની આધુનિક સાધનો સાથે નહીંવત્ જેવી સામ્યતા છે. જે સંસ્કૃતિઓમાં નગારાંનું સંશોધન ધાર્મિક સંગીત વાદ્ય તરીકે કરવામાં આવ્યું હતું. રશિયાનાં દૂર પૂર્વના દેશોમાં રહેતી ચુકચી પ્રજાતિ, મેલાનેશિયાના બુદ્ધિજીવી લોકો અને આફ્રિકાની કેટલીક સંસ્કૃતિમાં પણ નગારાં બનાવવામાં આવ્યાં હતાં. હકીકતે જોઈએ તો આફ્રિકાની તમામ સંસ્કૃતિમાં નગારાંનું ચલણ વ્યાપક પ્રમાણમાં રહેવાં પામ્યું છે. પૂર્વીય આફ્રિકાની એક આદિવાસી જાતિ વાહિન્દાનું માનવું છે કે નગારું ખૂબ જ પવિત્ર છે અને નગારું સુલ્તાન સિવાયના કોઈ પણ માણસ માટે વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે. 

કાળક્રમે માનવજાતિએ સુસ્વર સંગીતનું સર્જન કરવા માટેનાં સંગીતનાં સાધનો વિકસાવ્યાં હતાં. જ્યાં સુધી સંગીતનાં સાધનોનું સર્જન થયું નહોતું ત્યાં સુધી સુસ્વર સંગીત માત્ર ગાયકી પૂરતું મર્યાદિત હતું. ભાષામાં જેવી રીતે પુનઃ અનુલિપીકરણની શરૂઆત થઈ તેવી જ રીતે સંગીતનાં સાધનવાદકોએ પ્રથમ પુનરાવૃત્તિ વિકસાવી અને ત્યાબાદ ગોઠવણ કરી. સુસ્વર સગીતની પ્રથમ શરૂઆત વિવિધ કદની બે નળીઓ વચ્ચે અથડામણ કરીને તેમાંથી ઉત્પાન્ન થતા અવાજ દ્વારા કરવામાં આવી એક નળી સ્પષ્ટ અવાજ કાઢતી હતી જ્યારે બીજી નળી થોડો ઘેરો અવાજ કાઢતી હતી. નળીઓની આ પ્રકારની જોડીનો ઉપયોગ બુલરોઅર્સ, સ્લિટ ડ્રમ્સ, શેલ ટ્રમ્પેટ્સ અને ચર્મવાદ્યો વગાડવા માટે પણ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જે સંસ્કૃતિઓ આ પ્રકારનાં સાધનોનો ઉપયોગ કરતી હતી તેણે આ સાધનો સાથે લૈંગિકતાને પણ સાંકળી જેમ કે "પિતા" પ્રકારનું સાધન મોટું અથવા વધારે ઊર્જા ધરાવનારું હતું જ્યારે "માતા" પ્રકારનું સાધન થોડું નાનું અથવા નિસ્તેજ પ્રકારનું સાધન હતું. દુનિયાના સૌપ્રથમ કાષ્ટતરંગની શોધ જ્યાં સુધી ન થઈ ત્યાં સુધી સંગીતનાં સાધનો હજારો વર્ષો સુધી આ જ પ્રકારનાં રહ્યા હતા. કાષ્ઠતરંગમાંથી ત્રણ કરતા વધારે સ્વર નીકળતા હતા. કાષ્ઠતરંગની શોધ મુખ્યભૂમિ અને દક્ષિણ પૂર્વીય એશિયાના ટાપુઓનાં પ્રદેશમાં થઈ હતી. કાળક્રમે તેનો પ્રસાર આફ્રિકા, અમેરિકા અને યુરોપમાં થયો હતો. કાષ્ઠતરંગની રચના નીચે ત્રણ પાયા જેવા ઊભા સળિયા અને તેને વગાડવા માટે આડા સળિયાઓ દ્વારા કરવામાં આવી હોવા છતાં પણ વિવિધ સંસ્કૃતિઓએ તેનાં જેવાં જ ગ્રાઉન્ડ હાર્પ, ગ્રાઉન્ડ ઝિથર, મ્યુઝિકલ બો અને જો હાર્પ જેવાં સાધનોની શોધ કરી હતી.

પુરાતત્વવિદ્યા
મધ્યયુગ પૂર્વેનો પ્રાચીનકાળ
બારોક સમયગાળો
પ્રાચીન ઢબ અને ઇતિહાસ પૂર્વે