દ્વિપક્ષી વિનિમય દરમાં ચલણની જોડ હોય છે, જ્યારે અસરકારક વિનિમય દર એ વિદેશી ચલણના સમૂહની ભારિત સરેરાશ છે અને તે દેશની બાહ્ય સ્પર્ધાત્મકતાના સઘળા માપદંડ તરીકે જોઈ શકાય. નજીવા અસરકારક વિનિમય દર (એનઇઇઆર (NEER)) ને વેપારના અસીમ ભાર આંકના વ્યસ્તથી ભારિત કરવામાં આવે છે. વાસ્તવિક અસરકારક વિનિમય દર (REER)એ એનઈઈઆર (NEER) ને વિદેશી ભાવસપાટીના યોગ્ય સ્તર પર ગોઠવે છે અને સ્વદેશી ભાવ સપાટી પ્રમાણે ઘટી જાય છે. વૈશ્વિક રોકાણ પ્રથાને ધ્યાનમાં લેતા કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) થી ભારિત અસરકારક વિનિમય દર એનઈઈઆર (NEER)ની સરખામણીએ વધુ યોગ્ય ગણી શકાય.

ચૂકવણીની સમતુલાનો નમૂનો
દ્વિપક્ષી સામે અસરકારક વિનિમય દર
મુક્ત અથવા નિર્ધારિત (Pegged)
મિલકત બજારનો નમૂનો