તિરુનેલવેલીને નેલ્લાઇ પણ કહેવામાં આવે છે. તમિલમાં ડાંગર "(ચોખાના ખેતરો)" નો અનુવાદ ‘નેલ’ એવો થાય છે. તિરુનેલ વેલી અને નેલ્લા ઇ, બન્ને નામ સીધા જ ચોખાંના ખેતરો સાથે જોડાયેલા છે. સેટેલાઇટની તસવીરોમાં પણ, આ શહેર બારેમાસ વહ્યાં કરતી ‘તમિરબરની’ નદીનાં જળ વડે સમૃદ્ધ થયેલા ડાંગરના ફળદ્રુપ ખેતરો વડે ઘેરાયેલું જોઇ શકાય છે. આ નદીની નહેરોનું માળખું તથા જળમાર્ગો વિસ્તૃત છે જે અસંખ્ય ચોખાનાં ખેતરોને સિંચાઇ પૂરી પાડે છે તથા આ જિલ્લાની આસપાસના ગામોને આધાર પૂરો પાડે છે, જેઓ મુખ્યત્વે ચોખાની ખેતી ઉપર નિર્ભર છે. જિલ્લો વરસાદી પાણી ઉપર પણ ભારે નિર્ભરતા ધરાવે છે.

તિરુનેલવેલીના વ્યૂત્પત્તિશાસ્ત્રને પૌરાણિક સમય સાથે પણ સંબંધ છે. એવું કહેવાય છે કે એક ભક્તને સ્વપ્નમાં ભગવાને તમિરબરની નદીની નજીક પોતાના કુટુંબ સાથે સ્થાયી થવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. આ પ્રદેશમાં લાંબા સમય સુધી દુષ્કાળ પડ્યો હતો અને આ ભક્તે અન્ય લોકો પાસેથી ભિક્ષા માંગીને ડાંગર એકત્ર કર્યાં હતા. આ ભક્તે ડાંગરને સૂર્યપ્રકાશમાં સૂકાવા માટે જમીન ઉપર વેરી દીધા અને ધાર્મિક સ્નાનવિધિ માટે નદીમાં ગયો. ત્યારપછી તે ભગવાનને વરસાદ માટે પ્રાર્થના કરતો રહ્યો. અચાનક, વાદળોના ગડગડાટ સાથે વરસાદી પવન ફુંકાવા લાગ્યો અને ભારે વરસાદ પડ્યો. પોતાની પ્રાર્થના સ્વીકારાઇ ગઇ હોવા છતાં, તેને જમીન પર સૂર્યપ્રકાશમાં સૂકાવા માટે વેરેલી પોતાની ડાંગરની ચિંતા થઇ આવી. તેથી તેણે ડાંગર એકઠી કરી લેવા દોટ મૂકી પણ ત્યાં પહોંચી તેણે જે જોયું તે ચમત્કારથી ઓછું નહોતું. જમીન ઉપર સૂકાવા માટે વેરેલી ડાંગર ઉપર વરસાદનું એક ટીપું પણ પડ્યું નહોતું. ત્યારથી લઇને, આ શહેર તિરુનેલવેલી કહેવાય છે—‘તિરુ’નો અર્થ થાય છે "સન્માનપાત્ર", ‘નેલ’નો અર્થ થાય છે "ડાંગર", અને ‘વેલી’નો અર્થ થાય છે "રક્ષણાત્મક વાડ". અન્ય શબ્દોમાં કહીએ તો, આ શહેરના વ્યૂત્પત્તિશાસ્ત્ર પ્રમાણે ચોખાના ખેતરોનો આ શહેરની સાથેનો સંબંધ રક્ષણાત્મક વાડની જેવો છે. "હલવા સિટી" એ તિરુનેલવેલીનું આધુનિક સમયનું ઉપનામ છે. હલવા તરીકે ઓળખાતી ઘઉં આધારિત ગળચટ્ટી વાનગીએ આ શહેરને દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોમાં જાણીતું બનાવી દીધું છે.

વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર
શ્રી વરદરાજા પેરુમલ મંદિર
રેલવે
નેલ્લાઇઅપ્પાર મંદિર