અંધતા કા આ પણ બહુત બડ઼ા કારણ છે. આ રોગ માં નેત્ર કે ભીતર કી દાબ બઢ઼ જાતી હૈ અને દૃષ્ટિ કા ક્ષય હો જાતા છે.

આ રોગ દો પ્રકાર કા હોતા હૈ, પ્રાથમિક (પ્રાઇમરી) અને ગૌણ (સેકંડરી)૤ પ્રાથમિક કો ફિર દો પ્રકારોં માં બાઁટા જા શકાય હૈ, સંભરણી (કંજેસ્ટિવ) તથા અસંભરણી (નૉન-કંજેસ્ટિવ)૤ સંભરણી પ્રકાર કા રોગ ઉગ્ર (ઐક્યૂટ) અથવા જીર્ણ (ક્રૉનિક) રૂપ માં પ્રારંભ હો શકાય છે. ઇસકે વિશેષ લક્ષણ નેત્ર માં પીડ઼ા, લાલિમા, જલીય સ્રાવ, દૃષ્ટિ કી ક્ષીણતા, આઁખ કે પૂર્વકોષ્ઠ કા ઉથલા હો જાના તથા નેત્ર કી ભીતરી દાબ કા બઢ઼ના છે. અધિકતર, ઉગ્ર રૂપ માં પીડ઼ા અને અન્ય લક્ષણોં કે તીવ્ર હોને પર હી રોગી ડાક્ટર કી સલાહ લેતા છે. યદિ ડાક્ટર નેત્ર રોગોં કા વિશેષજ્ઞ હોતા હૈ તો વહ રોગ કો પહચાનકર ઉસકી ઉપયુક્ત ચિકિત્સા કા આયોજન કરતા હૈ, જિસસે રોગી અંધા નહીં હોને પાતા૤ કિંતુ જીર્ણ રૂપ માં લક્ષણોં કે તીવ્ર ન હોને કે કારણ રોગી પ્રાયઃ ડાક્ટર કો તબ તક નહીં દિખાતા જબ તક દૃષ્ટિક્ષય ઉત્પન્ન નહીં હો પાતા, પરંતુ તબ લાભપ્રદ ચિકિત્સા કી આશા નહીં રહતી૤ આ પ્રકાર કે રોગ કે આક્રમણ રહ રહકર હોય છે૤ આક્રમણોં કે બીચ કે કાલ માં રોગ કે કોઈ લક્ષણ નહીં રહતે૤ કેવલ પૂર્વકોષ્ઠ કા ઉથલાપન રહ જાતા હૈ જિસકા પતા રોગી કો નહીં ચલતા૤ ઇસસે રોગ કે નિદાન માં બહુધા ભ્રમ હો જાતા છે.

ભ્રમ ઉત્પન્ન કરને વાલા દૂસરા રોગ મોતિયાબિંદ હૈ જો સાધારણતઃ અધિક આયુ માં હોતા છે. જીર્ણ પ્રાથમિક સમલવાય પણ ઇસી અવસ્થા માં હોતા છે. આ કારણ ધીરે-ધીરે બઢ઼તા હુઆ દૃષ્ટિહ્રાસ મોતિયાબિંદ કા પરિણામ સમઝા જા શકાય હૈ, યદ્યપિ ઉસકા વાસ્તવિક કારણ સમલવાય હોતા હૈ જિસમાં શસ્ત્રકર્મ સે કોઈ લાભ નહીં હોતા૤

વૃદ્ધાવસ્થા માં દૃષ્ટિહ્રાસ હોને પર રોગી કી પરીક્ષા સાવધાની સે કરના આવશ્યક છે. સમલવાય કે પ્રારંભ માં હી છેદન કરને સે દૃષ્ટિક્ષય રોકા જા શકાય છે.

ચેચક (બડ઼ી માતા, સ્મૉલ પૉક્સ)
સમલવાય (ગ્લૉકોમા)
રોગ ના સામાન્ય લક્ષણ
લક્ષણ