ભારતી અભ્યાસ દરમિયાન પાઠ્ય પુસ્તકો ઉપરાંત કવિતાની પુસ્તકો અને અંગ્રેજી નવલકથાઓ વાંચવાનો શોખ હતો. તેઓ શાળા છૂટયા પછી ઘેર આવી તરત જ પુસ્તકાલયમાં ચાલ્યા જતાં અને સાંજે મોડા સુધી વાંચન કરતા. તેમણે ભણવાનું છોડી અને આઝાદીની લડાઈમાં ઝંપલાવ્યું. પણ તેમના મામાની સમજાવટથી ફરીથી અલ્હાબાદમાં વિશ્વવિદ્યાલયમાં સ્નાતકના અભ્યાસ માટે દાખલ થયા. તેઓ સુભાષચંદ્ર બોઝના પ્રસંશક હતા.

અભ્યાસની સાથે સાથે તેઓ શૈલી, કીટ્સ, વર્ડ્સવર્થ, ટેનિસન, એમીલી ડિકન્સન, તથા અન્ય ફ્રાંસીસ, જર્મન, અને સ્પેનના કવિઓના અંગેજી અનુવાદનો અભ્યાસ કર્યો. આ ઉપરાંત શરદચંદ્ર, ગોર્કી, ક્યુપિન, બાલઝાક, ચાર્લ્સ ડિકેન્સ, વિકટર હ્યુગો અને ટોલ્સ્ટોયની નવલકથાઓનો ખૂબ ઊંડાણથી વાંચન કર્યું.

ભારતી કેટલાક સમય માટે પદ્મકાંત મલવીયની સાથે "અભ્યુદય"માં કામ કર્યું, ઇલિયન જોશી સાથે "સંગમ"માં કામ કર્યું. આ સમયમાં જ તેમણે પત્રકારિતામાં રસ દાખવવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે "હિંદુસ્તાની અકેડેમી"માં કામ શરૂ કર્યું. તેમણે ખૂબ વાર્તાઓ લખી. "મુર્દા કા ગાંવ " અને "સ્વર્ગ અને પૃથ્વી " નામના બે વાર્તા સંગ્રહો પ્રકાશિત થયા. વિદ્યાર્થીકાળમાં તેમના પર સરદચંદ્ર ચટ્ટોપદ્ધ્યાય, જયશંકર પ્રસાદ અને ઓસ્કાર વાઇલ્ડનો પ્રભાવ હતો. આ સમયે તેઓ માખન લાલ ચાતુર્વેદીના સંપર્કમાં આવ્યા હતા જેમણે તેમને ખૂબ પ્રોત્સાહન પૂરું પડ્યું હતું.

સ્નાતકમાં ઉચ્ચ ગુણ પ્રાપ્ત કરવા બદલ તેમને "ચિંતામણી ગોલ્ડ મેડલ" એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. અનુસ્નાતકનો અભ્યાસ તેઓ અંગ્રેજીમાં કરવા ઇચ્છતા હતા પણ મેડલના કારણે ડો. ધિરેન્દ્ર વર્માના કહેવાથી તેમણે હિન્દીમાં નામ લખાવ્યું હતું. આ અભ્યાસ દરમિયાન તેમણે “માર્ક્સવાદ”નું અધય્યન કર્યું. 'પ્રગતિશીલ લેખક સંઘ'ના મંત્રી પણ રહ્યા.

અવસાન
શોધ કાર્ય
શિક્ષણ
બાળપણ