પ્રવાહીને ક્યારેય ખેંચી શકાતુ નથી, આથી તકનિકી રીતે ખેંચાણથી વેક્યૂમ રચવું અશક્ય છે. ખેંચાણએ વેક્યૂમમાં થતી પ્રવાહીઓની હિલચાલ છે જે બાહ્ય દબાણની અસર હેઠળ થાય છે, પરંતુ પહેલા વેક્યૂમ રચવું પણ જરૂરી છે. કૃત્રિમ વેક્યૂમ તૈયાર કરવા માટે કન્ટેઈનર (બંધ પેટી)ના જથ્થાનું વિસ્તરણ કરવું એ સૌથી સરળ રસ્તો છે. ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, ડાયફ્રેમના સ્નાયુઓ (છાતી અને પેડુ વચ્ચેનો પડદાના સ્નાયુઓ) છાતીના પોલાણ સુધી લંબાય તો, ફેફસાઓનું કદ વધશે. આ વિસ્તરણ દબાણ ઘટાડે છે અને આંશિક વેક્યૂમ તૈયાર કરે છે, જે ટુંક સમયમાં જ વાતાવરણના દબાણના કારણે અંદર ધકેલાયેલી હવાથી ભરાઈ જશે.

અનંત વૃદ્ધિની જરૂરિયાત વગર ચેમ્બરને અનંત સમય સુધી ખાલી કરવાની કામગીરી ચાલુ રાખવા માટે, વેક્યૂમનો ઘટક વારંવાર બંધ થાય, બહાર નીકળે અને ફરી વિસ્તરણ થાય તે જરૂરી છે. "પોઝિટિવ ડિસ્પ્લેસમેન્ટ પંપ" પાછળ આ જ સિદ્ધાંત છે જે ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો હાથે બનાવેલા પાણીના પંપ સમાન છે. પંપની અંદરની બાજુએ આવેલી કાર્યપદ્ધતિ ઊંડુ વેક્યૂમ રચવા માટે એક સિલ કરેલા પોલાણનું વિસ્તરણ કરે છે. દબાણમાં તફાવતના કારણે, ચેમ્બરમાં કેટલાક પ્રવાહીઓ (અથવા આપણા ઉદાહરણમાં કૂવામાં) પંપના નાના પોલાણમાં ધકેલાય છે. પંપના પોલાણને હંમેશા ચેમ્બરથી સિલ કરેલું હોય છે, વાતાવરણમાં ખુલ્લુ હોય છે, અને એક મિનિટમાં સંકોચાઈ જાય તેવું હોય છે.

મોટાભાગના વ્યવહારદક્ષ તંત્રો ઔદ્યોગિક કામકાજોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ ચક્રીય રીતે હવા કાઢવાનો પાયાનો સિદ્ધાંત એક સમાન હોય છેઃ

રબર અને પ્લાસ્ટિકથી સીલ કરેલા પિસ્ટન પંપ તંત્રમાં પાયાનું દબાણ સામાન્યપણે 1 થી 50 કેપીએ (kPa) હોય છે, જ્યારે સ્ક્રોલ પંપમાં સંભવતઃ 10 પીએ (Pa) (નવો હોય ત્યારે) અને રોટરી વેન ઓઈલ પંપમાં મેટલિક ચેમ્બર ચોખ્ખુ અને ખાલી હોય તો 0.1 પીએ (Pa) સુધી પહોંચી શકે છે.

પોઝિટિવ ડિસ્પ્લેસમેન્ટ વેક્યૂમ પંપમાં દરેક ચક્રમાં એકસમાન વાયુનો જથ્થો બહાર નીકળે છે જેથી તેની પંમ્પિંગ ઝડપ વળતા પ્રવાહના કારણે ઘટે નહીં ત્યાં સુધી એકધારી જ રહે છે.

પોઝિટિવ ડિસ્પ્લેસમેન્ટ
એન્ટ્રપમેન્ટ
જોખમો
વેક્યૂમ પંપના ઉપયોગો