મધુબાલા અભિનેતા અને સતત સહ કલાકાર રહેલા દિલીપ કુમાર સાથે લાંબા સમય સુધી પ્રણય રહ્યો હતો. તેઓ સૌપ્રથમ "જ્વાર ભાટા" (1944)ના સેટ પર મળ્યા હતા અને ફરીથી ફિલ્મ "હર સિંગાર" (1949)માં સાથે કામ કર્યું હતુ, જે ક્યારે પૂર્ણ કે પ્રસિદ્ધ થઇ ન હતી. તેના બે વર્ષ બાદ "તરાના" (1951)ના ફિલ્માંકન સમયે તેમનો સ્ક્રીન બહારના સંબંધનો પ્રારંભ થયો હતો. તેઓ બન્ને એક સાથે કુલ ચાર ફિલ્મોમાં એકી સાથે દેખાતા રોમેન્ટિક સ્ક્રીન જોડી તરીકે લોકપ્રિય જોડી બન્યા હતા. 

મધુબાલા પોતાની છૂપાવવા માટે જાણીતા હતા, તેમજ જાહેરમાં ક્યારેય દેખા દીધી ન હતી (જો કે તેમાં 1954માં "બહુત દિન હુયે" માટેનો પ્રિમીયર અપવાદ હતો) અને તેણીએ જવલ્લે જ મૂલાકાતો આપી હતી. ફિલ્મ માધ્યમોએ વારંવાર તેમના વ્યક્તિગત જીવન અંગે અને રોમેન્ટિક જોડાણ અંગે અટકળો કરી હતી અને તેમાં દિલીપ કુમારનો અનેકવાર ઉલ્લેખ કરાયો હતો. 1955માં પ્રણયયાચન દરમિયાન તેમની જુસ્સાદાર અને ભાગ્યે જ જાહેર હાજરી સાથે આ અફવાઓને સમર્થન મળ્યું હતું. મધુબાલાને દિલીપ કુમાર દ્વારા તેમની ફિલ્મ "ઇન્સાનીયત" (1955)ના પ્રિમીયર સમયે રક્ષણ પૂરુ પાડવામાં આવ્યું હતું, જેમાં તેણીનો કોઇ સહયોગ ન હતો. જો કે આ બાબત જ્યારે મધુબાલા "બહુત દિન હુયે" (1954)ના ફિલ્માંકન સમયે બીમાર હતા ત્યારે તેની સંભાળ લીધી હતી તેવા નિર્માતા અને દિગ્દર્શક એસ.એસ. વાસન તરફ આભારની લાગણી દર્શાવતો સંકેત હોવાથી આ હાજરી અન્ય કારણોસર પણ નોંધપાત્ર હતી. દિલીપ કુમારના રક્ષણ સાથે સત્તાવાર રીતે પ્રિમીયરમાં હાજરી આપતી વખતે તેઓએ જાહેરમાં તેમના સંબંધે સમર્થન આપ્યું હતું.

કુમાર સાથેનો મધુબાલાનો પ્રણય 1951 અને 1956ની વચ્ચે પાંચ વર્ષ સુધી રહ્યો હતો. તેમની વચ્ચેના જોડાણનો અત્યંત વિવાદાસ્પદ અને બહુચર્ચીત કોર્ટ કેસને પગલે અંત આવ્યો હતો. "નયા દૌર" (1957) ફિલ્મમાં મધુબાલા અને દિલીપ કુમાર અભિનય કરતાં હતા, તે યનિટને ફિલ્મ દિગ્દર્શક બી.આર. ચોપરા વધારાના આઉટડોર શુટીંગ માટે ભોપાલ લઇ જવા માંગતા હતા. અતાઉલ્લાહ ખાને તેનો વિરોધ કર્યો હતો અને સાથે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ભોપાલ જવાનો સમગ્ર કાર્યક્રમ દિલીપ કુમારને તેમની પુત્રી સાથે પ્રેમ કરવાની તક આપવા માટેનું એક છટકું હતું. અંતે, ચોપરાએ તેણીને જે ફિલ્મ માટે અગાઉથી જે રોકડ આપી હતી અને જેને પૂરી કરવાનો ઇરાદો ન હતો તેની સામે અદાલતમાં દાવો માંડ્યો હતો. તેમણે તેના સ્થાને દક્ષિણ ભારતની અભિનેત્રી વૈજંતીમાલાને લીધી હતી. મધુબાલાએ દિલીપ કુમારને વચન આપ્યું હોવા છતાંં તેના પિતાને શાણપણપૂર્વક ટેકો આપ્યો હતો. કુમારે મધુબાલા અને અતાઉલ્લાહ ખાનની વિરુદ્ધ દિગ્દર્શક બી.આર. ચોપરાની તરફેણમાં ખુલ્લી અદાલતમાં સમર્થન આપ્યું હતું. મધુબાલા કેસ હારી ગઇ હતી અને તેની વચ્ચે તેમના પિતાએ નકારાત્મક પ્રસિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હતી. ત્યારથી ઉદ્યોગમાં વધુ સારી ભાવના સાથે વિશ્વસનીય અને વ્યાવસાયિક અદાકાર તરીકેની પ્રતિષ્ઠા પરત મેળવવા માટે મધુબાલાએ સખત મહેનત કરી હતી. આ પ્રકરણ પછી તેની પ્રતિષ્ઠાને ભારે નુકસાન થયું હતું. મધુબાલા અને દિલીપ કુમાર તે ઘટના બાદ અસરકારક રીતે અલગ પડી ગયા હતા.

જ્યારે રેડિફે તેની બહેન મધુર ભૂષણને વાત કરી ત્યારે તેમની વાત કંઇક આવી હતી:

તેણી તેના પતિ, અભિનેતા અને પ્લેબેક ગાયક, કિશોર કુમારને "ચલતી કા નામ ગાડી" (1958) અને "ઝૂમરુ" (1961)ના ફિલ્માંકન દરમિયાન મળી હતી. તે સમયે તેઓ બેંગાલી ગાયિકા અને અભિનેતા રુમા ગુહા ઠાકૂર્તાને પરણેલા હતા. કિશોર કુમાર હિન્દુ અને મધુબાલા મુસ્લિમહોવાથી તેમના છૂટાછેડા થયા બાદ, તેમણે 1960માં કાયદા માન્ય લગ્ન વિધિ કરી હતી. તેમના પિતાએ તેમાં હાજર રહેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ દંપતીએ કુમારના માતાપિતાને ખુશ કરવા માટે હિન્દુ વિધિ પણ કરી હતી, પરંતુ મધુબાલાને સાચી રીતે તેમની પત્ની તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા ન હતા.
તેમના લગ્નના એક મહિનામાં તેણી ફરી તેના બાંદ્રાખાતેના બંગલામાં કુમારના ઘરમાં તણાવને કારણે પાછી ફરી હતી. તેઓ વિવાહીત રહ્યા હતા પરંતુ મધુબાલાના જીવનમાં ભારે યાતના રહી હતી.

સંદર્ભ
વ્યક્તિગત જીવન અને વિવાદાસ્પદ કોર્ટ કેસ
પ્રારંભિક જીવન
હોલિવુડ રુચિ