સૌદર્યલક્ષી સમજના અભ્યાસમાં ત્રીજો મહત્વનો વિષય એ છે કે કલાના વિવિધ રૂપો સમગ્રપણે એકરૂપ કઈ રીતે હોય છે. આપણે કોઈ વ્યકિત, ઘર, સ્વર, સુગંધ અને ગાણિતીક સાબિતીને સુંદર કહી શકીએ. તેમાં એવી કઈ લાક્ષણિકતાઓ હોય છે કે જે તેમને સુંદરતાનું પદ આપે છે? કોઈ ગાણિતીક સાબિતી અને સુગંધ બંન્નેને સુંદર ગણાવી શકાય એવી કોઈ સંભવિત લાક્ષણિકતા તેમાં રહેલી છે? એવી કોઈ વસ્તુથી કોઈ ચિત્રની સુંદરતા એ સંગીતની સુંદરતાથી બિલકુલ ભિન્ન લાગે છે, આ વસ્તુ જ સૂચવે છે કે કલાના દરેક રૂપને સૌંદર્ય શાસ્ત્રની સમજ માટે પોતાની ભાષા હોય છે.

એવી જ રીતે, સૌંદર્ય લક્ષી નિર્ણય કરતી વખતે કોઈને ચોક્કસ રીતે અભિવ્યકત કરવા માટે શબ્દો જ મળતા નથી હોતા. સૌંદર્યલક્ષી સમજ અનુભવજન્ય નિર્ણય હોઈ શકે નહિ. તેથી, ચોકસાઈ માટેની અશ્કયતાને લીધે, સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિએ કયો અર્થઘટનો કરવા તે દ્વિધા પ્રવર્તતી હોય છે. પ્રમાણભૂત અંગ્રેજી ભાષામાં અચોકસાઈને લીધે, જુદી જુદી બે વ્યકિતઓએ સંપૂર્ણ રીતે અનુભવેલી બે જુદી જુદી લાગણીઓને સમાન મૌખિક શબ્દપ્રયોગથી પ્રસ્તુત કરી શકાય છે. સૌંદર્ય શાસ્ત્ર અને ભાષાકીય રમતોના વિષયમાં વિટ્જેન્સ્ટેઈને આ વસ્તુ જણાવેલી.

આપેલા સામાજિક વર્ણપટમાં, જે કદાચ સામાજિક રીતે નક્કી કરેલી ઘટના હોઈ શકે તેમાં સ્વૈચ્છિક સહભાગીઓ સાથે સાંસ્કૃતિક અથવા અન્ય સંદર્ભથી સુંદરતાની સામૂહિક ઓળખ વિષે ચર્ચા યોજવામાં આવેલી. સૌંદર્યલક્ષી સમજને કોઈ અંતર્નિહિત ઐકય હોય છે અને કોઈ સુંદર ઘર, સુંદર સાબિતી અને સુંદર સૂર્યાસ્તની સમાનતા વ્યકત કરવા માટે કોઈ રીત હોય છે? તે નક્કી કરવામાં, વિટ્જેન્સ્ટેઈને સૌંદર્ય શાસ્ત્ર પરના પોતાના વ્યાખ્યાનોમાં દલીલ કર્યા મુજબ સમગ્ર ઘટનાના વર્ણનની જરૂર પડે છે. એવી જ રીતે પ્રાકૃતિક વિશ્વમાં સૌદર્યની વિભાવના, ખાસ કરીને માનવીની સૌંદર્યની વિભાવના કોઈ વસ્તુ સુંદર હોવા તરીકે કઈ રીતે આકાર લે છે તે બાબત કલા અથવા ગુણમાં સૌંદર્યનો અવબોધ કરવાને લગતી હોવાનું ધારી લેવામાં આવે છે. કેન્ટના આ મંતવ્યનો ધ્વનિ સેઈન્ટ બોનાવેન્ચરની વાતમાં પણ અમુક અંશે સંભળાય છે. 

પાશ્ચાત્ય મધ્યયુગનું સૌંદર્ય શાસ્ત્ર
કલા કેવી હોવી જોઈએ?
શું કલાના વિવિધ પ્રકારો સુંદર, અરુચિકર અથવા કંટાળાજનક હોય છે?
સૌંદર્યલક્ષી સમજમાં સમાવિષ્ટ પરિબળો