તેઓનો જન્મ ૧૯૦૯માં પોરબંદર ખાતે થયો હતો. તેઓનું મૂળ નામ વિજયશંકર મુરારજી વાસુ હતું. વિજયગુપ્ત મૌર્યએ તેમનું માધ્યમિક શિક્ષણ ભાવસિંહજી હાઈસ્કૂલ, પોરબંદર ખાતે લીધેલું. તેઓએ કાનૂન વિદ્યાશાખાનું શિક્ષણ મુંબઈ ખાતે લીધું અને ૧૯૩૩માં ફરી પોરબંદર પરત ફરી વકીલાત શરૂ કરી. ચાર વર્ષ પછી તેઓએ બ્રિટિશ અદાલતમાં ન્યાયધીશ તરીકેનું સ્થાન મેળવ્યું. જો કે, પોતાનાં પક્ષી દર્શનનાં શોખને લીધે તેઓ "પ્રકૃત્તિ" સામયિકમાં પક્ષીઓ વિશેનાં લેખ નિયમિતપણે લખતા રહેતા.

૧૯૪૪માં, ડૉ. વસંત અવસરે નામનાં સ્વાતંત્ર્ય સેનાની પોરબંદર આવ્યા અને પોતાનો કેસ લડવા માટે વિજયગુપ્ત મૌર્યને જણાવ્યું. જો કે ત્યારે વિજયગુપ્ત મૌર્ય ન્યાયાધીશનાં હોદ્દા પર હોય તેઓ માટે કેસ લડવો સંભવ ન હતું. આથી વિજયગુપ્ત મૌર્યએ પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપ્યું અને વકીલ તરીકે ડૉ. અવસરેનો કેસ હાથ ધર્યો. આ રીતે વિજયગુપ્ત મૌર્યની ન્યાયાધીશ તરીકેની કારકિર્દીનો અંત આવ્યો અને તેઓએ મુંબઈમાં રહેવાનો નિર્ણય કર્યો. તેઓએ ત્યાં ગોરધનદાસ શેઠની પેઢીમાં મહીને ૭૫ રૂ. ના પગારે ટાઇપિસ્ટ તરીકે નોકરી લીધી.

જીવન
પત્રકાર અને લેખક તરીકેની કારકિર્દી
પુસ્તકો
પાછલાં વર્ષો