આધુનિક ચાઇનીઝને ઘણી વખત ખોટી રીતે "મોનોસિલેબિક" ભાષામાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. મોટાભાગના રૂપાત્મક તત્ત્વો એક જ સિલેબલ ધરાવે છે, ઉત્તરીય વિવિધતાઓ જેવી કે મેન્ડરિનમાં નામ, વિશેષણો અને ક્રિયાપદો વિશાળ પ્રમાણમાં ડાય-સિલેબિક છે. જ્યારે ક્લાસિકલ ચાઇનીઝની સાથે સરખામણી કરવામાં આવે છે ત્યારે ડાયસિલેબિક શબ્દોના સર્જનનું વલણ જોવા મળે છે. ક્લાસિકલ ચાઇનીઝ એ ઘણાં પ્રમાણમાં અલગ કરતી ભાષા છે, જેમાં દરેક રૂપાત્મક તત્ત્વ સામાન્ય રીતે (લગભગ 90 ટકા સમયે) એક જ સિલેબલ અને એક જ અક્ષર સાથે સંકળાયેલા છે, જોકે ચાઇનીઝની મોટાભાગની આધુનિક વિવિધતાઓમાં ડાયસિલેબિક, ટ્રાયસિલેબિક અને ટેટ્રા-સિલેબિક જોડાણોના માધ્યમથી સંયોજનો તૈયાર કરવાનું વલણ જોવા મળે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, મોનોસિલેબિક શબ્દો જોડાણ વિના પણ ડાયસિલેબિક બની ગયા છે, જેમ કે "કોંગ" 孔માંથી "કુલોન્ગ" 窟窿, આ ખાસ કરીને જીનમાં સામાન્ય છે. 

ચાઇનીઝ મોર્ફોલોજી ઘણાં પ્રમાણમાં રૂઢિચુસ્ત માળખું ધરાવતા નિશ્ચિત સંખ્યાના સિલેબલ જે ભાષાનો સૌથી નાનો ભાગ એવા રૂપાત્મક તત્ત્વો છે તેની સાથે ચુસ્ત રીતે જોડાયેલી છે. આમાંથી ઘણાં એકલ-સિલેબલ રૂપાત્મક તત્ત્વો (字, "ઝી" ) વ્યક્તિગત શબ્દ પણ છે, તેઓ ઘણી વખત મલ્ટી-સિલેબિક સંયોજનો, જેને "સી" (词／詞) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેનું સર્જન કરે છે, જે શબ્દના પરંપરાગત પશ્ચિમી ખ્યાલ સાથે ઘણી નજીકની સામ્યતા ધરાવે છે. ચાઇનીઝ "સી" ("શબ્દ") એક કરતાં વધારે અક્ષરો – રૂપાત્મક તત્ત્વ, સામાન્ય રીતે બે પરંતુ કેટલીક વખત ત્રણ કે તેથી વધારે અક્ષરો ધરાવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે:


આધુનિક ચાઇનીઝની તમામ વિવિધતાઓ વિશ્લેષક ભાષાઓ છે, જેમાં તે વાક્યમાં શબ્દના કાર્ય માટે વાક્યરચના (પદ ક્રમ અને વાક્યનું માળખું) પર આધારિત છે નહીં કે મોર્ફોલોજી પર– દા.ત. શબ્દના સ્વરૂપમાં પરિવર્તન. અન્ય શબ્દોમાં, ચાઇનીઝમાં માત્ર થોડા જ વ્યાકરણીય વિભક્તિ ધરાવે છે – તે કોઈ કાળ, કોઇ અભિવ્યક્તિ, કોઇ વોઇસ કોઇ આંક (એકવચન, બહુવચન, જો કે તેમાં બહુવચન દર્શકો છે, દાખલા તરીકે વ્યક્તિગત સર્વનામ) ધરાવતા નથી, અને માત્ર કેટલાક જ આર્ટીકલ્સ (દા.ત.અંગ્રેજીના “ધ, એ, એન”ની સમાન) ધરાવે છે. જોકે, લેખિત ભાષામાં જાતિભેદ ("તે" માટે 他 અને "તેણી" માટે 她) જોવા મળે છે, પરંતુ એ નોંધવું જોઈએ કે ચાઇનીઝ ભાષામાં આ ઉમેરો 20મી સદીમાં કરવામાં આવેલો પ્રમાણમાં નવો છે, અને બંને અક્ષરોનો ઉચ્ચાર સમાન રીતે જ કરવામાં આવે છે.

તે વિવિધ પાસાઓ અને મૂડને દર્શાવવા માટે વ્યાકરણીય ભાગો પર ખૂબ જ ભાર મૂકે છે. મેન્ડરિન ચાઇનીઝમાં, તે લી 了 (પર્ફેક્ટિવ)), હેઇ 还／還 ("સ્ટિલ" )), યીજિંગ 已经／已經 ("ઓલરેડી" ))વગેરે જેવા પાર્ટીકલ્સનો સમાવેશ કરે છે.

ચાઇનીઝમાં કર્તા, ક્રિયાપદ અને કર્મનો શબ્દ ક્રમ રહેલો હોય છે અને પૂર્વ એશિયાની અન્ય ઘણી જ ભાષાઓની જેમ વાક્યની રચના માટે ઘણી જ વિષય-ટીપ્પણીની રચનાનો ઉપયોગ કરે છે. ચાઇનીઝ ક્લાસિફાયર્સ અને મેઝર શબ્દોની વ્યવસ્થા પણ બહોળા પ્રમાણમાં ધરાવે છે, જે જાપાનીઝ અને કોરીયન જેવી પાડોશી ભાષાઓ સાથે સામાન્યતા ધરાવતી વધુ એક લાક્ષણિકતા છે.

ચાઇનીઝની બોલાતી તમામ વિવિધતાઓમાં સમાનતા ધરાવતી નોંધપાત્ર વ્યાકરણીય વિશેષતાઓમાં શ્રેણીબદ્ધ ક્રિયાપદ સર્જન, સર્વનામનો છેદ અને સંદર્ભ કર્તાનો છેદ ગણી શકાય.

બોલાતી વિવિધતાઓનું વ્યાકરણ ઘણી સમાન લાક્ષણિકતા ધરાવે છે, તેમાં ભિન્નતા પણ જોવા મળે છે.

આધુનિક ઉછીના અને મેળવેલા શબ્દો
શિક્ષણ
ઉછીના શબ્દો
વ્યાકરણ અને મોર્ફોલોજી