કદાચ, વાટાઘાટ અંગેની સૌથી પ્રખ્યાત વાર્તા નારંગી ઉપર થયેલી એક દલીલને લગતી છે. સૌથી દેખીતો અભિગમ નારંગીને બે ભાગમાં વહેંચી નાંખવાનો હતો, જેથી દરેક વ્યક્તિને સરખો હિસ્સો મળે. પરંતુ, જ્યારે વાટાઘાટકારોએ એકબીજા સાથે વાતચીત કરવાનું શરૂ કર્યું, તેમના હિતો અંગેની માહિતીની આપલે શરૂ કરી ત્યારે આ સમસ્યાનો એક બહેતર હલ નજરે ચડ્યો. પોતાના નાસ્તા માટે નારંગીનો રસ ઇચ્છતો માણસ નારંગી લઈ ગયો અને જામ બનાવવા માટે નારંગીની છાલ ઇચ્છતો માણસ છાલ લઈ ગયો. બંને પક્ષોને જોઇતું હતું તેના કરતા વધારે મળ્યું. કોઈપણ સમજૂતી ખાસ કરીને સર્જનાત્મક નથી.

નારંગીની વાર્તા સર્જનાત્મકતાની વાર્તા ત્યારે બને છે જ્યારે બંને પક્ષકારો નારંગીનું એક વૃક્ષ કે વાડી સુદ્ધાંનો ઉછેર કરવા માટે સહકાર સાધવાનો નિર્ણય કરે છે. એ જ રીતે, બોઇંગ જાપાની સપ્લાયરો દ્વારા ડીઝાઇન થયેલા અને ઉત્પાદિત થયેલા નવા 787 ડ્રીમ લાઇનર માટેની કમ્પોઝિટ પ્લાસ્ટિક પાંખો ખરીદે છે અને પછી પૂર્ણ થયેલું 787 ફરી જાપાનીઓને વેચે છે અને તે પણ જાપાન સરકાર પાસેથી સરસ મજાની સબસિડી મેળવીને. આને વાટાઘાટોમાં સર્જનાત્મકતા કહે છે. બિઝનેસ સ્કુલોમાં હાલના દિવસોમાં સર્જનાત્મક પ્રક્રિયાઓ અંગે ઘણું બધું ભણાવવામાં આવી રહ્યું છે. શૈક્ષણિક પરિષદો અને કોર્પોરેટ બોર્ડરૂમોમાં ગૂંજતા મુખ્ય શબ્દ "નવીનતા" સાથે અભ્યાસક્રમો ઑફર કરાઈ રહ્યા છે અને શોધનિબંધો રજુ થઈ રહ્યા છે. અને, નવીનતા અને સર્જનાત્મક પ્રક્રિયાઓ વિષે જેટલું વધારે સંભળાય છે, તેટલું વાટાઘાટો માટેના જાપાની અભિગમ માટેનું માન વધે છે, જે પ્રકૃતિએ સર્જનાત્મક પ્રક્રિયાઓની કોઈપણ ચર્ચામાં જેના પર સામાન્યપણે ભાર મુકવામાં આવે છે, તેવી ઘણી ટેકનિકોનો ઉપયોગ કરે છે. ખરેખર, કુદરતી સંસાધનોનો અભાવ અને અન્યોની સરખામણીમાં અલગથલગ હોવા છતાં જાપાનીઓ કેવી રીતે આવો સફળ સમાજ રચવા સક્ષમ બન્યા એની ઊંડાણપૂર્વકની સમજૂતી હોવાનું જણાય છે. ઊંચનીચની શ્રેણી અને જૂથવાદ જેવા સર્જનાત્મકતાને અડચણરૂપ અવરોધો જાપાની સમાજમાં હોવા છતાં તેમણે વાટાઘાટોની એક એવી શૈલી વિકસાવી જે ઘણી બધી રીતે આવા ગેરલાભોને અટકાવે છે. ખરેખર, હેર્નાન્ડેઝ અને ગ્રેહામે વિકસાવેલા વૈશ્વિક વાટાઘાટો માટેના દસ નવા નિયમો એક એવો અભિગમ લઇને આવે છે જે નૈસર્ગિકપણે જાપાનીઓ જેવો છે: 
જાપાનીઓની પ્રણાલીઓની પહેલાં આ ક્ષેત્રના મહાનુભાવોને યશ આપવો જોઇએ જેમણે વાટાઘાટોમાં સર્જનાત્મકતાની બહુ પહેલાથી હિમાયત કરી હતી. હોવર્ડ રાઇફા અને તેમના સાથીદારો ભલામણ કરે છે: 
ટુકડીઓએ અનૌપચારિકપણે વિચારવું અને આયોજન કરવું જોઇએ અને થોડુંક સંયુક્ત બ્રેઇનસ્ટોર્મિંગ કરવું જોઇએ, જે "સંવાદ" કે "વાટાઘાટો પહેલાની વાતચીત" તરીકે જોવાવું જોઇએ. આ પ્રારંભિક તબક્કામાં બંને પક્ષો મલાઈ કઈ રીતે વહેંચવી તેના અંગે કોઈ આપલે, વચનો કે દલીલો કરતા નથી. 

રોજર ફિશર અને વિલીયમ યુરી તેમના "ગેટિંગ ટુ યસ/0}માં પ્રકરણ ચારનું શીર્ષક આપે છે " "પારસ્પરિક લાભ માટે રોકાણ (કરવાના) વિકલ્પો." ડેવિડ લક્સ અને જેમ્સ સેબેનીયસ તેમની મહત્વની નવી કિતાબ "3D-3D-વાટાઘાટો" માં ગેટિંગ ટુ યસથી આગળ જઇને "સર્જનાત્મક કરારો" અને "મહાન કરારો" અંગે વાત માંડે છે. લોરેન્સ સુસકાઇન્ડ અને તેમના સહયોગીઓ સર્જનાત્મક પરિણામોના નિર્માણ તરફ દોરી જતી "સમાંતર અનૌપચારિક વાટાઘાટો"ની ભલામણ કરે છે. આ વિચારો વાટાઘાટો અંગે વિચારતી વખતે મોખરે મુકાવા જ જોઇએ. ફીલ્ડમાં આજે પણ ભૂતકાળ છવાયો છે, અગાઉ કહ્યું તેમ "સોદાઓ કરવા" અને સમસ્યાઓનું નિરાકરણ કરવા"ની વાતો થાય છે. "વિન-વિન" જેવી સંજ્ઞાઓનો ઉપયોગ પણ જૂના સ્પર્ધાત્મક વિચારના અવશેષો જ બહાર આણે છે. મુદ્દો એ છે કે વાટાઘાટો કોઈ એવી ચીજ નથી જે જીતી શકાય કે હારી શકાય, અને સ્પર્ધાત્મક રૂપક સર્જનાત્મકતાને મર્યાદિત કરે છે. એવું જ સમસ્યા-હલ કરનારા રૂપકનું છે. આમ, વાટાઘાટોનો પ્રથમ નિયમ છે: માત્ર સર્જનાત્મક પરિણામો જ સ્વીકારો! ન્યૂપોર્ટ બીચ કન્સલ્ટિંગ ફર્મ, આઇડીયા વર્ક્સ ખાતે લીન્ડા લોરેન્સે () વાટાઘાટો દરમિયાન વધારે વિચારો પેદા કરવા માટેના માર્ગોની સૌથી ઉપયોગી યાદી વિકસાવી છે: 

જાપાની વાચક માટે આમાંની કેટલીક બાબતો એકદમ પરિચિત હશે. જાપાનીઓને ગાઢ શારીરિક સંપર્કમાં લાવવા સરળ છે (#3), તેઓ હજારો વર્ષોથી એ રીતે જીવ્યા છે. જાપાની કંપનીઓમાં માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો, ઇજનેરો કે નાણાકીય વિશ્લેષકોના કાર્યો એટલા બધા વહેંચાયેલા નથી. દરેક અધિકારીઓએ કેટલાક કાર્યક્ષેત્રોમાં કામ કર્યું હોય એવું બની શકે છે અને તે અમેરિકી કંપનીઓમાં પ્રતિકૂળપણે મોટેભાગે જોડાયેલી "ચીમની અસર"ને મર્યાદિત કરે છે (#4). શારીરિક ગતિવિધિ (#6) – એક લાક્ષણિક જાપાની ફેક્ટરી ખાતે દિવસની શરૂઆતનું ચિત્ર કલ્પો. જાપાનીઓ નાના જૂથોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ કામ કરતા હોવાનું પણ જણાય છે (#6). મૌન ચોક્કસપણે સારી બાબત છે (#6નો ભાગ). જાપાનીઓએ કરાઓકેની શોધ કરી હતી (#6 અને ગાવું). જાપાનીઓ બીજાની ખાસ કરીને વિદેશીઓની ટીકા કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવે છે (#7). જાપાનીઓ માટે દ્રશ્યો અને સર્વગ્રાહી વિચારણાનો ઉપયોગ નૈસર્ગિક છે (#7). વિરામો પણ જાપાનીઓ માટે સામાન્ય પ્રક્રિયા છે (#8). જાપાનીઓ પોતે જેમની સાથે પરિચિત હોય છે તેવા લોકો સાથે બહેતર કામગીરી બજાવશે (#9).
ભાગીદારની લાગણીઓની અસર
વાટાઘાટોમાં લાગણીઓ
નવો સર્જનાત્મક અભિગમ
વકીલનો અભિગમ