ગરીબ લોકો અનૌપચારિક શાહુકારો પાસેથી વ્યાજે પૈસા લે છે અને અનૌપચારિક સંગ્રાહકોને ત્યાં પૈસાની બચત કરે છે. તેઓ લોન અને અનુદાન દાનધર્મવાળી સંસ્થાઓ પાસેથી મેળવે છે. તેઓ રાજ્ય સરકાર હસ્તકની કંપનીઓ પાસેથી વિમા મેળવે છે. તેઓ ભંડોળની હેરફેર વિધિસર કે અવિધિસર પૈસા મોકલનારાનાનેટવર્ક દ્વારા કરે છે. આના જેવી પ્રવૃતિઓ લઘુ ધિરાણ લાગુ પાડે છે કે નહીં તે સરળતાથી ના કહી શકાય તેવા દાવા મુજબ સરકારે સ્ટેટ બેંકોને ગરીબ ગ્રાહકો માટે, કે વ્યાજવટાવનો ધંધો કરતા શાહુકારને, કે ઉદારતાના લીધે જે હેઇફેર પુલ ચલાવીને લઘુ ધિરાણ જેવી પ્રવૃતિઓ સાથે જોડાયેલા હોય તેમને થાપણ ખાતાઓ ખોલી આપવાનો આદેશ આપ્યો છે. ગરીબ લોકો માટે નાણાકીય સેવાઓ સારી રીતે ત્યારે જ થઇ શકે જ્યારે મોટી સંખ્યામાં નાણાકીય સંસ્થાઓ વિસ્તારીને તેમના માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે, તેમજ આવી સંસ્થાનોની ઉત્પાદનક્ષમતાને મજબૂત કરાય. હાલના વર્ષોમાં વિવિધતાસભર સંસ્થાને વિસ્તારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે વિવિધ સંસ્થાનો અગલ અગલ જરૂરિયાતોને પૂરી પાડે છે.

કન્સલ્ટટિવ ગ્રુપ ટુ અસિસ્ટ ધ પુઅર સીજીએપી (CGAP) દ્વારા 2004માં કેટલાક સિદ્ધાંતોને કે જે એક સદીને સારાંશમાં કહે છે અને અડધા વિકાસના અભ્યાસને પ્રાવૃત કરવામાં આવ્યા હતા અને તેને સમૂહ આઠના આગેવાનોએ જુન 10, 2004માં મળેલી G8 (જી8) શિખર પરિષદમાં સ્વીકૃતિ આપી હતી:

લઘુ ધિરાણ સ્પષ્ટરીતે ઉદારતાથી અલગ છે. નિરાધાર પરિવારો, કે જે લોનને પરત કરવા માટે પૂરતો પૈસાનો પ્રવાહ પેદા ન કરી શકતા હોય તેવા અતિશય ગરીબને, કશુંક લેનારની સહાય લેવી જોઇએ. બીજાઓને નાણાકીય સંસ્થાનો શ્રેષ્ઠ સેવાઓ પૂરી પાડે છે.

બાહ્ય કડીઓ
ગરીબી ઘટાડવા માટેના પુરાવા
સીમાઓ અને સિદ્ધાન્તો
લઘુ ધિરાણ અને વેબ