સ્વામ્પ ભેંસ ખાસ કરીને પુર્વ ભારતનાં રાજ્યોમાં જોવા મળી આવે છે. ખાસ કરીને તે બ્રહ્મપુત્રા નદીના કિનારાનાં પ્રદેશોમાં વિશેષ જોવા મળે છે. તેનો આકાર સામાન્ય ભેંસ કરતા નાનો હોય છે. તેનો રંગ થોડો ભુખરો તથા ગુલાબી પડતો હોય છે. તેનું માથુ નાનું હોય છે તેનાં શીંગડા સીધા પરંતુ છેડા પરથી વળાંક વાળા હોય છે. તેની પુંછડી મધ્યમ આકારની હોય છે. સ્વામ્પ ભેંસ આખા વર્ષ દર્મ્યાન ૫૦૦ કિગ્રા દુધ આપી શકે છે. જેનો ગાળો ૩૧૩ દિવસ સુધીનો હોય છે.આ ભેંસ જન્મનાં લગભગ ૫૫ મહિનાં બાદ બચ્ચા આપી શકે છે અને ૫૧૧ દિવસ પછી બીજા બચ્ચાને જન્મ આપી શકે છે.

મહેસાણી ભેંસ
મુરાહ ભેંસ
સ્વામ્પ ભેંસ
ભેંસ ની જાતો