19મી સદીના મધ્યભાગ સુધી, કાલિમપોંગની આસપાસનો વિસ્તાર ક્રમશઃ સિક્કિમ અને ભૂતાનના રાજાઓ દ્વારા શાસિત હતો. સિક્કિમી શાસન દરમિયાન આ વિસ્તાર "દલીનકોંટ" તરીકે ઓળખાતો. 1706ની સાલમાં ભૂતાનના રાજાએ આ વિસ્તારને સિક્કિમી રાજા પાસેથી જીત્યો અને તેને કાલિમપોંગ એમ નવું નામ આપ્યું. તીસ્તા ખીણ પરથી જોઇએ તો, કાલિમપોંગ 18મી સદીમાં ભૂતાનીઓના એક સમયના આગળ પડતાં સ્થાન તરીકે માની શકાય છે. આ વિસ્તારમાં દેશી લેપ્ચા અને વસાહતિ ભૂટિઆ અને લિમ્બુ આદિવાસી વસ્તી હતી. 1708ના અંતભાગમાં ગુરખાઓએ આક્રમણ કર્યુ અને કાલિમપોંગ જીતી લીધું. 1864ની એંગ્લો-ભૂતાન લડાઇ બાદ સિન્ચુલા સંધિ (1865) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા, આ સંધિ મુજબ ભૂતાનીના હસ્તકનો તીસ્તા નદીનો પૂર્વ દિશાનો વિસ્તાર બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને આપી દેવાયો હતો. એ સમયે, કાલિમપોંગ નાનકડું ગામ હતુ, જેમાં ફક્ત બે કે ત્રણ પરિવારો જ મોજૂદ હોવાની જાણ છે. આ શહેરનો રજૂ કરી શકાય એવો પ્રથમ ઉલ્લેખ એશ્લી ઇડનએ કર્યો હતો જે બંગાળ સનદી સેવાનો એક સરકારી અધિકારી હતો. 1866માં કાલિમપોંગનો દાર્જિલિગ જિલ્લામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. 1866-1867માં એંગ્લો-ભૂતાની પંચ દ્વારા બં ક્ષેત્રો વચ્ચે સામાન્ય સીમાઓ સીમાંકિત કરવામાં આવી આમ કાલિમપોંગ પેટાવિભાગ અને દાર્જિલિગને જિલ્લો અસ્તિત્ત્વમાં આવ્યો.

યુદ્ધ બાદ, આ પ્રાંત પશ્ચિમી દૂરા જિલ્લાનો પેટાવિભાગ બન્યો, અને પછીના વર્ષોમાં તેનું દાર્જિલિગ જિલ્લા સાથે જોડાણ કરવામાં આવ્યું હતુ. અહીંની પ્રમાણસરની આબોહવાએ અંગ્રેજોને ઉનાળામાં મેદાનોની તીવ્ર ગરમીથી બચવા આ શહેરને દાર્જિલીંગના વૈકલ્પિક હવા ખાવાના સ્થળ તરીકે વિકસાવવાની પ્રેરણા આપી. કાલિમપોંગની પ્રાચીન સિલ્ક રોડની શાખાઓ નાથુલા અને જેલેપા ઘાટનીની નિકટતા તેનો એક વધારાનો લાભ હતો અને તે ટૂંક જ સમયમાં ભારત અને તિબેટ વચ્ચે ફર, ઊન અને ખાદ્યાન્નના વેપારનું મહત્ત્વનું નાકું બની ગયું. વાણિજ્યમાં વધારાએ મોટી સંખ્યામાં નેપાળમાંથી વસાહતીઓને આકર્ષ્યા જેને પગલે અહીં વસતી અને આર્થિક સમૃદ્ધિમાં વધારો થયો.

સ્કોટિશ મિશનરીના પ્રવેશને પગલે અહીં અંગ્રેજો માટે શાળા અને કલ્યાણ કેન્દ્રોનું નિર્માણ થયું. રેવ. ડબ્લ્યુ. મેકફેરલેને 1870ની શરૂઆતમાં પ્રથમ શાળા આ વિસ્તારમાં સ્થાપી. સ્કોટિશ યુનિવર્સિટી મિશન ઇન્સ્ટિટ્યુશન 1886માં શરૂ થયું હતું અને ત્યાર બાદ કાલિમપોંગ ગર્લ્સ હાઇસ્કૂલ શરૂ થઇ હતી. 1900માં રેવરેન્ડ જે. એ. ગ્રેહામે પછાત એંગ્લો-ઇન્ડિયન વિદ્યાર્થીઓ માટે ડો. ગ્રેહામ્સ હોમ્સની સ્થાપના કરી હતી. 1907 સુધીમાં કાલિમપોંગની મોટા ભાગની શાળાઓએ પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. 1,911 સુધીમાં વસતી વધીને 7,880 થઇ હતી.

1947માં ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યા બાદ, બંગાળના ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ભાગલા થયા બાદ કાલિમપોંગ પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યનો હિસ્સો બન્યું. ચીને 1959માં તિબેટ ઉપર કબ્જો કર્યો, ત્યારે ઘણાં બૌદ્ધ સાધુઓએ તિબેટ છોડીને ભાગ્યા અને કાલિમપોંગમાં આશ્રમો સ્થાપ્યા. આ બૌદ્ધસાધુઓ તેમની સાથે ઘણા દુર્લભ્ય બૌદ્ધ ગ્રંથો પણ લઇને આવ્યા હતા. 1962માં ભારત ચીન યુદ્ધને પગલે જેલેપા ઘાટ કાયમ માટે બંધ થતા ભારત અને તિબેટ વચ્ચેનો વેપાર ખોરવાયો હતો જેને પગલે કાલિમપોંગના અર્થતંત્રમાં ઘટાડો આવ્યો હતો. 1976માં દલાઇ લામાએ પવિત્ર આશ્રમ ઝાંગ ઘોક પાલરી પોડાંગ મોન્ટેસરીની મુલાકાત લીધી, જે કેટલાંય પવિત્ર ગ્રંથોનો ધરાવે છે.
1986 અને 1988 વચ્ચે, કોમવાદી સંગઠનો મજબૂત બનતાં ગોરખાલેન્ડ અને કામતાપુરને અલગ રાજ્ય બનાવવાની માંગ ઉઠી. ગોરખા નેશનલ લિબરેશન ફ્રન્ટ (જીએનએફએલ) અને પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર વચ્ચેના તોફાનનો ચાલીસ દિવસની હડતાળ બાદ અંત આવ્યો. શહેર વાસ્તવિક રીતે ઘેરાબંદીમાં હતુ, રાજ્ય સરકારે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે ભારતીય સેનાને બોલાવવી પડી હતી. તેના લીધે દાર્જિલિગ ગોરખા હિલ કાઉન્સિલની રચના થઇ, આ સંસ્થાને સિલિગુરી પેટાવિભાગને બાદ કરતા દાર્જિલિંગ જિલ્લામાં શાસન કરવાની આંશિક સ્વાયત્ત સત્તા આપવામાં આવી. 2007માં, ગોરખા જનમુક્તિ મોરચા અને તેના ટેકેદારોએ દાર્જિલીંગની પડાહીઓમાં ફરી એકવાર અલગ ગોરખાલેન્ડની પુનઃજીવિત કરી. રચવાની માંગ કરી અને તેને દાર્જિલિગ પહાડીનો ટેકો હતો. કામતાપુર પીપલ્સ પાર્ટી અને તેના ટેકેદારોની ઉત્તર બંગાળને આવરતા અલગ કામતાપુર માટેની ચળવળને પણ વેગ મળ્યો.

ઇતિહાસ
વન્યજીવ અને વનસ્પતિ
માધ્યમો અને શિક્ષણ
વસ્તી-વિષયક માહિતી