પારસ્પારિક હસ્તમૈથુન એ એક એવી મૈથુન ક્રીડા છે કે જેમાં એક કે વધુ લોકો પોતાને કે પોતાના સાથીઓને કામુક રીતે પ્રાય: હાથ વડે ઉત્તેજિત કરે છે. આ ક્રીડાને હસ્ત સંભોગ પણ કહે છે. 

આવી ક્રીડા એવી સ્થિતીમાં કરવામાં આવે છે જ્યારે બંને પક્ષ શારીરીક ખોડ, સામાજિક નિયમો- બંધનો કે સ્વેચ્છા આદિને કારણે પૂર્ણ સંભોગ કરવામાં અચકાતા હોય તેમ છતાં તેનો અનુભવ કરવા માંગતા હોય. પૂર્ણ સંભોગના સમયે વચ્ચેના સમયની ક્રીડા તરીકે કે પૂર્વ ક્રીડા તરીકે પણ આ ક્રીડા કરવામાં આવે છે. વેધનના વિકલ્પ તરીકે પણ આ ક્રીડા કરાતી હોય છે. અમુક લોકો માટે આ એક મનગમતી ક્રીડા હોય છે અને તેમાં તેઓ વધુ આનંદ માણે છે. આને કારણે વ્યક્તિ એક બીજાને સામસામે જોઈ શકે છે અને હાથ ને શરીર પર પસરાવવા મુક્ત રહે છે. દા.ત ફ્રટેજ.

કોઈ પણ પ્રકારનું જાતીય અભિગમ ધરાવતા લોકો પારસ્પારિક હસ્તમૈથુન કરી શકે છે. જ્યારે શિશ્ન-યોનિ સંભોગ ના વિકલ્પ તરીકે પારસ્પારિક મૈથુન કરાય છે ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ્ય કૌમાર્ય (virginity)નું સંરક્ષણ અથવા ગર્ભધારણ નું ટાળવું હોઈ શકે છે.અમુક લોકો આને ક્વચિત મૈથુન (casual sex) ના વિકલ્પ તરીકે પસંદ કરે છે કેમેકે આમાંથી ખરેખર સંભોગ ન કરવા છતાં સંભોગનો સંતોષ મળે છે.

પારસ્પારિક હસ્ત મૈથુનની વિધી પણ સામાન્ય હસ્તમૈથુન જેવી હોય છે, તેમાં માત્ર એક ફરક એ હોય છે કે અન્ય વ્યક્તિની હાજરી હોય છે. 
આ મૈથુનમાં સાથીનો સહવાસ એકજ ઓરડામાં એક બીજાને અડ્યા વગર બે વ્યક્તિ ઓ દ્વારા થતાં હસ્ત મૈથુન થી લઈને એક જૂથ દ્વારા સૌના એકબીજાઓને સ્પર્ષીને થતાં હસ્ત મૈથુન જેટલો હોઈ શકે છે. આ ક્રીડામાં બે સહભાગી પોતાને, બીજાને કે એકબીજને ઉત્તેજિત કરી શકે છે. 

પારસ્પારિક હસ્તમૈથુનમાં એક અથવા બંને સાથીઓ રતિક્ષણને પ્રાપ્ત કરી શકે છે. કોઈ નું શારીરિક સ્ત્રાવ એકબીજના શરીરમાં ન પ્રવેશે તો આ મૈથુન સલામત મૈથુન બની રહે છે અને ગુપ્ત રોગના સંક્રમણની સંભાવનાને ઘટાડી દે છે.
As such, it was encouraged among gay men by some safer sex organizations in the wake of the AIDS outbreak of the 1980s, as an alternative to anal or oral sex.

લિંગ ચુંબન (ફ્રટેજ)
શબ્દ વપરાશમાં ફરક
ગર્ભાધાનનું જોખમ
પારસ્પારિક હસ્તમૈથુન