અંડ કોષમાં આવેલો દ્રવ્ય પદાર્થ કે જેમાં કોષ કેંદ્ર આવેલું હોય છે તેને બીજાંડ દ્રવ્ય કે બીજાંડ રસ કહે છે. આને અંગ્રેજીમાં ઊપ્લાઝ્મ કહે છે. 
આ બીજાંડ દ્રવ્ય સામાન્ય પ્રાણી કોષનો કોષ રસ ધરાવે છે જેમાં સ્પોન્જીઓ પ્લાસ્મ અને હાયલોપ્લાસ્મ પણ આવેલા હોય છે. આ દ્રવ્યને નિર્માણ જરદી, પોષક જર્દી કહે છે. આ ગોળાકાર કણો પદાર્થ ફેટી અને એલ્બ્યુમીની પદાર્થનો બનેલો હોય છે જે કોષ રસથી ઘેરાયેલ હોય છે.

સસ્તન પ્રાણીઓના ગર્ભમાં ગર્ભના પોષણ માટે પોષણ જરદીનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું હોય છે. આ તત્વ માત્ર શરૂઆતી વિકાસમાં જ ઉપયોગી હોય છે. આર્થી વિપરીત પક્ષીઓના ઈંડાઓમાં ગર્ભના સંપૂર્ણ વિકાસ મટે જરૂરી એટલી પોષક જર્દી હોય છે. 

એકકોષી જીવો કે વનસ્પતિઓ ના અંડ કોષ
અંડ કોષનું નિર્માણ
અંડ કોષ દ્રવ્ય
અંડજરાયુજતા