મધ્યકાલીન ઇસ્લામિક વિશ્વમાં જ્યાં બિમાર લોકોને લઈ જવામાં આવતાં, તેમની સંભાળ રાખવામાં આવતી અને યોગ્યતા પ્રાપ્ત કર્મચારીઓ દ્વારા તેમની સારવાર કરવામાં આવતી હોય તેવાં જાહેર હોસ્પિટલને દર્શાવવાં માટે "બિમારીસ્તાન" શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ રીતે મધ્યકાલીન ઇસ્લામિક દાક્તરો એક હોસ્પિટલ અને તે પહેલાની પ્રાચીન સંસ્થાન જેવાં કે તંદુરસ્તી મંદિર, રુગ્ણાલય, પાગલખાનું, રક્તપિત્ત કેન્દ્ર કે સમય વિતાવવાં માટેનાં સ્થળ જે બધાં એકજ સમયકાળનાં હતાં અને બિમાર તેમજ ગાંડા (અસ્થિર મગજ ધરાવતાં) લોકોની સાચી સારવાર કરવાં કરતાં તેમને સમાજથી અલગ રાખવાં માટે વધુ વપરાતાં હતાં. આથી કેટલાંક લોકો આ મધ્યકાલીન બિમારીસ્તાન હોસ્પિટલોને શબ્દના આધુનિક વ્યવહારમાં "સૌ પ્રથમ હોસ્પિટલ" તરીકે સ્વીકારે છે. 

બગદાદમાં સૌ પ્રથમ મફત જાહેર હોસ્પિટલ હારૂન અલ રશીદની અબ્બાસીદ ખલીફાત દરમિયાન આઠમી સદીમાં ખોલવામાં આવી હતી. ઈજીપ્તમાં પહેલી હોસ્પિટલ 872માં ખોલવામાં આવી અને ત્યારબાદ ઇસ્લામિક સ્પેન અને મઘરીબથી લઈને પર્શિયા સુધી સમગ્ર સામ્રાજ્યમાં જાહેર હોસ્પિટલો ખૂલવાં લાગ્યાં હતાં. જેમ જેમ આ વ્યવસ્થા વિકસિત થવાં લાગી, આધુનિક દાક્તરી શાળાઓની જેમ જ તત્કાલીન સમયમાં પણ દાક્તરો અને શલ્યચિકિત્સકોની નિમણૂંક કરવામાં આવતી અને તેઓ વૈદકીય અભ્યાસીઓને ભણાવતાં અને તેમાંથી યોગ્ય છાત્રોને પોતાની વૈદકીય સેવા કરવા માટે ડિપ્લોમા ("ઈજાઝાહ" ) આપવામાં આવતાં. માનસિક રોગ માટેની સૌ પ્રથમ હોસ્પિટલ બગદાદ ખાતે 705માં નિર્માણ પામી. અન્ય ઘણી ઇસ્લામિક હોસ્પિટલોમાં પણ માનસિક રોગને લગતાં તેમનાં પોતાનાં વિભાગો રાખવામાં આવતાં હતાં. 

આઠમી અને બારમી સદીની વચ્ચે મુસ્લિમ હોસ્પિટલોએ સેવા-સુશ્રુષાનાં ખૂબ ઊંચા આદર્શો સ્થાપ્યાં હતાં. નવમી અને દશમી સદીમાં બગદાદની હોસ્પિટલોમાં પચીસ જેટલાં દાક્તરોને કર્મચારી તરીકે રાખવામાં આવતાં હતાં અને તેમાં દરેક પ્રકારની પરિસ્થિતી પ્રમાણે અલાયદાં વિભાગો પણ હતાં. ટ્યુનિશિઆમાં 830માં અઘલાબીદનાં શાસનકાળ દરમિયાન અલ-કૈરાવન હોસ્પિટલ અને મસ્જીદનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું જે સાદું પણ ઘણાં બધાં પ્રતિક્ષા ખંડો, એક મસ્જીદ અને એક વિશેષ સ્નાનાગારની વ્યવસ્થા ધરાવતું હતું. આ હોસ્પિટલમાં સ્ત્રી નર્સની નિમણૂંક કરવામાં આવી અને તેમાં સ્ત્રી દાક્તરોની સાથે સાથે સુદાનની નર્સોને પણ રાખવામાં આવી હતી. ઇસ્લામિક વિશ્વમાં હોસ્પિટલો દાક્તરો માટે સુયોગ્ય પરિક્ષણો, દવાની શુદ્ધતા માટેના નિયમનો, નર્સ તેમજ મુકામી સેવકો અને સુધારેલી ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ પુરી પાડતી હતી. જુદી-જુદી બિમારીઓ માટે અલગ-અલગ વિભાગો ધરાવતી હોસ્પિટલો પણ બનાવવામાં આવી હતી, જેથી ચેપી રોગો ધરાવતાં દર્દીઓને સામાન્ય દર્દીઓ કરતાં અલગ રાખી શકાય. 

આધુનિક યુગ
પ્રારંભિક ઉદાહરણો
ભંડોળ
મધ્યકાલીન ઇસ્લામિક વિશ્વ