રહીમ જન્મથી જ વિલક્ષણ પ્રતિભાના માલિક હતાં. તેમની અંદર એવી ઘણી વિશેષતાઓ મોજૂદ હતી, જેના પાયા પર તેઓ ખૂબ જલ્દી જ અકબરના દરબારમાં પોતાનું સ્થાન બનાવવા માં કામયાબ રહ્યાં. અકબરે તેમને નાની ઉમરથી જ એવા-એવા કામ સોંપ્યા કે બાકી દરબારી આશ્ચર્ય ચકિત થઈ જતા. માત્ર સત્તર વર્ષની આયુમાં ૧૫૭૩ ઈ. માં ગુજરાતીઓના વિગ્રહ દબાવવા માટે જ્યારે સમ્રાટ અકબર ગુજરાત પહોંચ્યો તો પહલી વાર મધ્ય ભાગની કમાન રહીમને સોંપી દીધી. આ સમયે તેમની ઉમર માત્ર ૧૭ વર્ષની હતી. વિગ્રહને રહીમની અગેવાનીમાં અકબરની સેનાએ પ્રબળ પરાક્રમ સાથે દબાવી દીધો. અકબર જ્યારે આટલી મોટી વિજય સાથે સીકરી પહોંચ્યા, તો રહીમને ઘણું સમ્માન આપવામાં આવ્યું. સમ્માનની સાથે- સાથે રહીમને પર્યાપ્ત ધન અને યશની પણ પ્રાપ્તિ થઈ. કહે છે કે અકબર ધન દઈ અન્યનું અધ્યયન કરતો હતો, પણ રહીમ ખાનખાના આ અગ્નિ પરીક્ષા માં પણ સફળ થયાં. અને આ પ્રકારે અકબરને રહીમ પર ઘણો વિશ્વાસ થયો. ગુજરાત વિજયના અમુક દિવસો પશ્ચાત, અકબરે ત્યાંના શાસક ખાન આજમને દરબારમાં બોલાવડાવ્યો. ખાન આજમના દરબાર માં આવી જવાથી ત્યાં તેની જગ્યા ખાલી થઈ ગઈ. ગુજરાત પ્રાંત ધન જનની દૃષ્ટિથી ખૂબ જ અહેમ હતો. રાજા ટોડરમલની રાજનીતિને કારણે ત્યાંથી પચાસ લાખ રૂપિયા વાર્ષિકૢ દરબારને મળતા હતાં. આવા પ્રાંતમાં અકબરનેપોતાનાથી નજીકૢ વિશ્વાસપાત્ર અને હોશિયાર વ્યક્તિ હોય તેને પ્રશાસક બનાવી મોકલવા માંગતા હતાં. આવી પરિસ્થિતીમાં અકબરને બધાં લોકોમાં સૌથી વધુ ઉપયુક્ત મિર્જા ખાનને ચુંટ્યા અને ઘણા વિચાર કરી રહીમ ( મિર્જા ખાન )ને ગુજરાત પ્રાંતની સુબેદારી સોંપવામાં આવી. રહીમે મશહૂર લડ઼ાઈ - હલ્દી ઘાટીની લડ઼ાઈ માં પણ મહત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવ્યો અને વિજય શ્રી દેવડાવવા તલક બે વર્ષ ત્યાં મોજૂદ રહ્યાં.

રહીમ અકબરના દરબારમાં
જન્મ
પ્રતિભા
ભાષા શૈલી