ક્રેટાશિયસ સમયગાળા (135-145 મિલીયન વર્ષો પહેલા) દરમિયાન પક્ષીઓ બહોળા વિવિધ સ્વરૂપોમાં વૈવિધ્યકૃત્ત થયા હતા. અસંખ્ય જૂથોએ જૂના કાળની લાક્ષણિકતાઓજેમ કે નહોરવાળી પાંખો અને દાંતજાળવી રાખી હતી, જોકે બાદમાં અસંખ્ય પક્ષી જૂથોમાં આધુનિક પક્ષીઓ (નિયોર્નીથેસ)સહિત સ્વતંત્ર રીતે ખોવાઇ ગયા હતા. પ્રારંભના સ્વરૂપો જેમ કે "આર્કાઇઓપ્ટેરિક્સ" અને "જેહોલોર્નિસ" , તેમણે તેમના પૂર્વજોની લાંબા હાડકાવાળી પૂંછડીઓ જાળવી રાખી હતી, જ્યારે વધુ આધુનિક પક્ષીઓની પૂંછડીઓ પાયગોસ્ટાલીયાના સમૂહમાં પાયગોસ્ટાઇલ ના આગમન સાથે ટૂંકી હતી.

પ્રથમ મોટા, ટૂંકી પૂછડીઓ વાળા પક્ષીઓના વિવિધ વંશે એનાન્ટીઓર્નિથીસ , અથવા "વિરુદ્ધ પક્ષીઓ"નો વિકાસ કર્યો હતો, આવા નામ એટલા માટે હતા કે તેમના ખભાના હાડકાઓ આધુનિક પક્ષીઓની તુલનામાં વાંકા હતા. એનાન્ટીયોઓર્થનિસે ઇકોલોજિકલ જગ્યામાં મોટું સ્થાન લીધું હતું, રેતીમાં તપાસ કરતા શોરબર્ડઝ અને માછલી ખાનારાથી લઇને ઝાડમાં ખાડો પાડતા અને બિયા ખાતા પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુ આધુનિક વંશો પણ માછલી ખાવામાં પાવરધા હતા, જેમાં ઉપરની સપાટી પર ચાલતા દરિયાઇ પક્ષી કે જે ઇચથ્યોર્નિથીસ ("માછલી પક્ષી")નો સમાવેશ થાય છે. મેસોઝોઇક દરિયાઇ પક્ષીઓનો એક ઓર્ડર, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ, દરિયાઇ પર્યાવરણમાં માછળીઓના શિકાર માટે અત્યંત સ્વીકાર્ય બની ગયા હતા કે તેમણે ઉડવાની ક્ષમતા ગુમાવી દીધી હતી અને તેમને પાણી પર રમતા પક્ષી જ બનાવી દીધા હતા. તેમની ભારે લાક્ષણિકતાઓ છતા, હેસ્પરઓર્નિથીફોર્મસ કેટલાક આધુનિક પક્ષીઓના નજીકના લક્ષણો રજૂ કરે છે. 
પૈતૃક સંભાળ અને પરિપક્વતા
સમુદાય અને અન્ય સંગઠનો
પક્ષીઓનો પ્રારંભિક વિકાસ
વૈકલ્પિક થિયરી અને વિવાદો