૮૦ના દાયકાના પૂર્વાધમાં મોબાઈલધારકોને લેખિત સંદેશાની સુવિધા/સેવા પૂરી પાડવાનો વિચાર મોબાઈલ સંચાર સેવાઓ પૂરી પાડતી ઘણી કમ્યૂનિટીઓમાં અવ્યકત હતો.ડિસેમ્બર ૧૯૮૨માં સેપ્ટ (સીઈપીટી) ગૂ્રપ જીએસએમ ()ની આ અંગેની પહેલી રૂપરેખા મંજૂર થઈ. તેમાં લખ્યું હતું, "જાહેર કળવાળા દૂરધ્વનિ નેટવર્ક અને જાહેર માહિતી નેટવર્ક દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સેવાઓ અને સવલતો મોબાઈલ વ્યવસ્થામાં પણ ઉપલબ્ધ થવી જોઈએ."તેમાં લેખિત સંદેશાઓની આપ-લેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંદેશાઓની આપ-લે કાં તો મોબાઈલ સ્ટેશનો વચ્ચે સીધી થાય અથવા તો ૮૦ના દાયકાના પૂર્વાધથી વ્યાપક રીતે પ્રચલિત સંદેશા સંભાળવા માટેની વ્યવસ્થાઓ () થકી તેનું પ્રસારણ થાય. 

એસએમએસની શોધમાં જે નાવીન્ય હતું તે સંક્ષિપ્ત "સંક્ષિપ્ત(શોર્ટ)" શબ્દને આભારી હતું. પણ જયારે અબાધિત લંબાઈનો લેખિત સંદેશો મોકલવા માટે વ્યવસ્થા સક્ષમ હોય (દા.ત. સંદેશા સંભાળવા માટેની વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરીને) ત્યારે સંદેશાની લંબાઈ ૧૬૦ અક્ષરોમાં મર્યાદિત બનાવવાનું શું કારણ?જીએસએમ વ્યવસ્થા મુખ્યત્વે ધ્વનિજન્ય સંદેશાઓના વ્યવહાર માટે બનાવવામાં આવી હતી અને તેને જ તેનું મુખ્ય કાર્ય ગણવામાં આવ્યું હતું.જયારે એસએમએસ પાછળનો મુખ્ય વિચાર ધ્વનિજન્ય સંદેશાના પ્રસારણ માટેની આ સક્ષમ વ્યવસ્થાનો અને ધ્વનિ તરંગો માટેના માર્ગ પર જયારે કોઈ પ્રકારનું પ્રસારણ ન થતું હોય ત્યારે એ માર્ગનો ઉપયોગ લેખિત સંદેશાઓના પ્રસારણ માટે કરવાનો હતો. આ રીતે કોઈ જ પ્રકારના વધારાના ખર્ચ વિના, વ્યવસ્થાના ઉપયોગમાં ન હોય તેવા સ્રોતોનો ઉપયોગ કરીને લેખિત સંદેશાની આપ-લે કરી શકાય તેમ હતું. પરંતુ સંદેશાને ૧૨૮ બાઈટ્સ પૂરતો (પાછળથી સુધારીને તેને ૧૬૦ અક્ષરો જેટલો કરવામાં આવ્યો હતો) મર્યાદિત કરવો જરૂરી હતો, જેથી હાલમાં પ્રસારણ માટેના જે સ્રોતો ઉપલબ્ધ હતા તેના થકી જ આ સંદેશાઓ પણ પ્રસારિત થઈ શકે.તેથી આ સેવાને "સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવા (શોર્ટ મેસેજ સર્વિસ)" એવું નામ આપવામાં આવ્યું. 

આ વિભાવનાના પરિણામે, પ્રતિ એકમ કોઈ પણ પ્રકારના વધારાના ખર્ચ વિના, માત્ર એક રોજિંદા સોફટવેરથી પ્રત્યેક મોબાઈલ સ્ટેશન એસએમએસની સુવિધા આપી શકવા માટે સમર્થ બન્યું.આ વિભાવનાના અમલ માટે નેટવર્કમાં કોઈ પણ પ્રકારનો વર્ધમાન દર વિનાના એક સોફટવેરની જ આવશ્યકતા હતી.આખા દેશમાં ફેલાયેલ નેટવર્ક માટે વિશિષ્ટ સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવા કેન્દ્ર એમ એક જ નવા નેટવર્ક ઘટકની જરૂરિયાત હતી.એસએમએસની વધતી જતી આપ-લેના પરિણામે તેનું વિસ્તરણ અને ક્ષમતાવર્ધન જરૂરી બન્યું છે.છેક શરૂઆતના દિવસોથી શરૂ કરીને પ્રત્યેક નેટવર્કમાં અને અત્યાર સુધીમાં નિર્મિત પ્રત્યેક મોબાઈલ સ્ટેશનોમાં એસએમએસની સેવા અમલી બનાવવામાં આ વિભાવના નિમિત્તરૂપ રહી હતી. પરિણામે, વપરાશકર્તાઓએ જયારે એસએમએસ સુવિધાનો ઉપયોગ કરવો શરૂ કર્યો ત્યારે એસએમએસની વિશાળ ક્ષમતા ધરાવતા ટર્મિનલ્સ અને નેટવર્ક ઉપલબ્ધ હતાં. 

કોઈ એક વ્યકિત/નિષ્ણાત કે એકાદ કંપની, એસએમએસની "જનેતા" કે "રચયિતા" હોવાનો દાવો કરી શકે તેમ નથી. સમગ્ર જીએસએમ પ્રોજેકટ જાતે જ ખરેખર એક સુંદર બહુરાષ્ટ્રીય જોડાણનો નમૂનો છે. એટલે એસએમએસની શોધનું શ્રેય કોઈ એક વ્યકિતના ભાગે નહીં પરંતુ જેમણે એસએમએસની શોધ કરી તેવી નિષ્ઠા અને સહકારથી જોડાયેલી વ્યકિતઓના નેટવર્કના ભાગે જાય છે.તેમણે આખા વિશ્વમાં એસએમએસ ટૅકનોલોજિને આધારભૂત તંત્રોના ઢાંચાનો ઉપયોગ કરીને અને આ તંત્રો થકી જ નિઃશુલ્ક ઉપલબ્ધ કરાવી. નીચેના વિભાગોમાં આ બાબતોનું વિવરણ તથા પુરાવોઓ થકી પુષ્ટિ આપવામાં આવી છે. 

ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૫માં ઓસ્લો ખાતે મળેલી જીએસએમ બેઠકમાં, જર્મની અને ફ્રાન્સના યોગદાનથી જીએસએમ જૂથમાં એસએમએસ વિકાસ અંગેનો પ્રથમ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવ પર વધુ વિસ્તૃત ચર્ચા જર્મનીના યોગદાનના આધારે જીએસએમ પેટાજૂથ ડબ્લ્યુપી૧ સેવાઓ (માર્ટિન અલ્વેર્ન્હે, ફ્રાન્સ ટેલિકોમના પ્રમુખ પદે) અંતર્ગત કરવામાં આવી. જૅન યુદેસ્તાત (ટેલિનોર)ના અધ્યક્ષસ્થાને પેટાજૂથ ડબ્લ્યુપી૩ નેટવર્ક સંબંધી પાસાઓ અંગે પણ પ્રાથમિક ચર્ચાઓ કરવામાં આવી હતી.જૂન ૧૯૮૫ના દસ્તાવેજમાં દર્શાવ્યા મુજબ અંતિમ પરિણામ જીએસએમના મુખ્ય જૂથ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યું જે ઈન્ડસ્ટ્રીને વિતરિત પણ કરવામાં આવ્યું હતું. ફ્રાઈડહેમ હિલેબ્રાન્ડ(જર્મન ટેલિકોમ)-એ બેર્નાર્ડ ઘિલ્લેબાર્ટ (ફ્રાન્સ ટેલિકોમના સહયોગથી એસએમએસ પર આગત દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા હતા.

જીએસએમ જૂથમાં એસએમએસને નવા ડિજિટલ સેલ્યુલર તંત્ર માટેની એક સંભવિત સેવા તરીકે વિચારવામાં આવી હતી. જીએસએમ દસ્તાવેજમાં, ""જીએસએમ તંત્ર હેઠળ પૂરી પાડવામાં આવનાર સેવાઓ અને સવલતો""- મોબાઈલથી શરૂ કરાયેલા કે અધવચ્ચેથી કાપી નંખાતા સંક્ષિપ્ત સંદેશોઓ જીએસએમ ટેલિસર્વિસના ટેબલમાં દશ્યમાન થાય છે.

જીએસએમ સેવાઓ અંગેની ચર્ચાઓ એ પછી જીએસએમ ૦૨.૦૩માં ભલામણ રૂપમાં પરિણમી- ""જીએસએમ પીએલએમએન ()"ની સહાયથી ચાલતી દૂરધ્વનિ સેવાઓ". અહીં આ ત્રણે સેવાઓનું પ્રાથમિક વિવરણ આપવામાં આવ્યું હતુંઃ 


જીએસએમ અને તેના પેટાજૂથો ડબ્લ્યુપી૧માં ઝીણવટપૂર્વક વિગતવાર તૈયાર કરવામાં આવેલ સામગ્રી ૧૯૮૭ના વસંતમાં આઈડીઈજી (ઈમ્પલિમેન્ટેશન ઓફ ડેટા એન્ડ ટેલિમેટિક સર્વિસીઝ ઍકસપર્ટ્સ ગ્રૂપ) નામના નવા જીએસએમ સંગઠનને સોંપવામાં આવી, જેમાં મે, ૧૯૮૭માં ફ્રાઈડહેમ હિલ્લેબ્રાન્ડ (જર્મન ટેલિકોમ)ની અધ્યક્ષતા હેઠળ તેની શરૂઆતને બહાલી આપવામાં આવી. બે ભલામણો જીએસએમ ૩.૪૦ (બિંદુથી બિંદુ સુધીની બંને સેવાઓ ભેગી કરી દેવાની) તથા જીએસએમ ૩.૪૧ (સેલ બ્રોડકાસ્ટ) મુજબ
આજે આપણને જે સ્તરની સુવિધાઓ મળે છે તે મુખ્યત્વે આઈડીઈજી (પાછળથી ડબ્લ્યુપી૪) દ્વારા નિર્મિત છે.

ડબ્લ્યુપી૪ દ્વારા એસએમએસની તમામ લાક્ષણિકતાઓ માટે જવાબદાર એવા એક ડ્રાફિંટગ ગ્રૂપ મૅસેજ હેન્ડલિંગ (ડીજીએમએચ)-ની રચના કરવામાં આવી. ફિન ટ્રોસબાય (ટેલિનોર)-એ તેનું અધ્યક્ષસ્થાન લીધું.ડીજીએમએચમાં લગભગ ૫થી ૮ સહભાગીઓ હતા (વોડાફોનના ઍલન કોકસનો ફિન ટ્રોસબાયે એક યોગદાતા તરીકે ઉલ્લેખ કર્યો છે.)પ્રથમ ઍકશન પ્લાનમાં સૌથી પહેલી વખત તાંત્રિક લાક્ષણિકતાઓ ૩.૪૦નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો, "સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવાનું તાંત્રિક મૂર્તસ્વરૂપ."ફિન ટ્રોસબાય તેના તંત્રી હતા. નવેમ્બર ૧૯૮૭માં તાંત્રિક લાક્ષણિકતાઓનો પ્રથમ મુસદ્દો પૂર્ણ થયો. 

લાક્ષણિકતાઓના આ મુસદ્દા પર બીજાં થોડાં વર્ષો કામ ચાલુ રહ્યું, જેમાં સેલનેટ (હવે O2)ના કેવિન હોલેયે અગત્યની ભૂમિકા ભજવી.મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ જીએસએમ ૩.૪૦ની સાથે સાથે એકબીજાની સાથે સંપર્કમાં આવનારી વ્યવસ્થાઓની વિગતવાર આચાર સંહિતા પણ પૂર્ણ કરવી જરૂરી હતી.

એસએસ૭ ()ની મોબાઈલ એપ્લિકેશન પાર્ટ () (એમએપી) આચાર સંહિતામાં સંક્ષિપ્ત સંદેશાનો જયાંથી આરંભ થયો હોય તે નેટવર્કના હાર્દ થકી પરિવહનની બાબતને સમાવી લેવામાં આવી છે. એમએપીનો બીજો તબક્કો મોબાઈલ વિચ્છેદિત સંક્ષિપ્ત સંદેશાના વહન માટે અલગથી ઓપરેશન કોડનો આરંભ કરીને એસએમએસની સેવાઓ વિસ્તારે છે.બીજા તબક્કા પછી, એમએપીમાં સંક્ષિપ્ત સંદેશાઓના ઓપરેશન પેકેજમાં કોઈ પ્રકારના બદલાવ આવ્યા નથી, પરંતુ સીએએમઈએલ એસએમએસ નિયમનને સક્ષમ એવા અન્ય ઓપરેશન પેકેજ વિકસાવવામાં આવ્યા છે. 

૯૯ અને ૪ પછીની ૩જીપીપી () રીલીઝિસથી સીએએમઈએલ ()ના ત્રીજા તબક્કામાં મોબાઈલ ઉદ્ભવિત સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવાના વિવિધ પાસા પર નિયમન રાખવા માટે બુદ્ધિગમ્ય (ઈન્ટેલિજન્ટ) નેટવર્ક (આઈએન) ()ની ક્ષમતાનો આરંભ કર્યો, જયારે ૩જીપીપીના ભાગ રૂપ સીએએમઈએલ તબક્કો ૪ મોબાઈલ વિચ્છેદિત સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવા પર નિયમન રાખવા સક્ષમ આઈએન પૂરું પાડે છે.સીએએમઈએલે સંક્ષિપ્ત સંદેશાઓની રજૂઆત (મોબાઈલ ઉદ્ભવિત-એમઓ) અથવા વિતરણ (મોબાઈલ ટર્મિનેટેડ- એમટી) રોકવા, વપરાશકર્તાએ નિર્ધારિત કરેલા અંતિમો સિવાય અન્ય અંતિમો પર સંદેશા મોકલવા અને સેવાના ઉપયોગ સામે તત્ક્ષણ બિલ માટે જીએસએમએસસીપી ()ને મંજૂરી આપી. સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવા માટે સીએએમઈએલ નિયમન પ્રમાણભૂત બન્યું તે પહેલાં આઈએન નિયમન, એસએસ૭ના ઈન્ટેલિજન્ટ નેટવર્ક એપ્લિકેશન પાર્ટ (આઇએનએપી) () પર વેચાણકર્તા મુજબ નિશ્ચિત એકસટેન્શનો ફેરબદલ () કરવા પર આધાર રાખતું હતું. 

૩ ડિસેમ્બર () ૧૯૯૨ ()ના યુનાઈટેડ કિંગડમ ()માં વોડાફોન () જીએસએમ નેટવર્કના ઉપયોગથી સૌથી પહેલો એસએમએસ મોકલવામાં આવ્યો હતો. આ સંદેશો અંગત કમ્પ્યૂટરનો ઉપયોગ કરીને સેમા જૂથ ()(હવે એરવાઈડ સોલ્યુશન્સ ())ના નેઈલ પાપવર્થ તરફથી ઓરબીટેલ () ૯૦૧ હેન્ડસેટ પર વોડાફોનના રિચાર્ડ જાર્વિસને મોકલવામાં આવ્યો હતો.આ લેખિત સંદેશાના શબ્દો હતા- "મૅરી ક્રિસમસ- શુભ આનંદદાયી ક્રિસમસ." ૧૯૯૩માં નોકિયા () ખાતે રીકુ પિહકોનેન નામના એક એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થીએ જીએસએમ ફોન પર ટાઈપ કરીને સૌથી પહેલવહેલો એસએમએસ કર્યાનો દાવો છે.

૧૯૯૩માં સ્વિડનમાં તેલિયા () સાથે અલ્ડીસ્કોન () (હવે એસીસિઓન) દ્વારા સંક્ષિપ્ત સંદેશા સેવા કેન્દ્ર () (શોર્ટ મેસેજ સર્વિસ સેન્ટર- એસએમઅસેસી)નો વ્યાપારી ધોરણે પહેલવહેલો પ્રસાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમના પછી ૧૯૯૩ના ઉત્તરાર્ધમાં યુએસના ફિલટ કોલ (હવે નેકસ્ટેલ ()), નોર્વેના ટેલિનોર અને બીટી સેલનેટ (હવે O2 યુકે)-એ પણ એ દિશામાં પ્રયાણ કયુર્ં હતું. 

શરૂઆતમાં વિકાસ દર ધીમો હતો. ૧૯૯૫માં દર મહિને માંડ સરેરાશ ૦.૪ સંદેશાઓ પ્રતિ જીએસએમ ગ્રાહકો મોકલાતા હતા.એસએમએસની ધીમી શરૂઆત પાછળ ઓપરેટર્સની અક્ષમતા એક રીતે કારણભૂત રહી એમ કહી શકાય. જેમ કે ઓપરેટર્સ ચાર્જિંગ બાબતે ધીમા રહેતા, પરિણામે ખાસ કરીને પ્રિ-પેઈડ ગ્રાહકોને તકલીફ વધતી અને એ ઉપરાંત બિલમાં છેતરપિંડી જે વ્યકિતના હેન્ડસેટ પર એસએમએસસી () સેટિંગ્સ બદલીને બીજા ઓપરેટર્સના એસએમએસસી વાપરવા શકય બનાવતું હતું. 

સમય જતાં, આ નબળાઈઓને જુદી જુદી રીતે નિવારવામાં આવી; જેમ કે એસએમએસસી પર બિલિંગને બદલે સ્વિચ-બિલિંગમાં ફેરવી નાખવામાં આવ્યું અને એસએમએસસીમાં પણ વિદેશી વપરાશકર્તાઓને મોકલાતા સંદેશા અટકાવતી નવી લાક્ષણિકતા ઉમેરવામાં આવી, જેથી છેતરપિંડીને ઝાઝો અવકાશ રહ્યો નહીં.વર્ષ ૨૦૦૦ના અંતમાં પ્રતિ વપરાશકર્તા એસએમએસની સંખ્યા ૩૫ પ્રતિ માસ પહોંચી ગઈ અને ૨૦૦૬ની ક્રિસમસ પહેલાં તો માત્ર યુકેમાં જ ૨૦૫ મિલિયન લેખિત સંદેશાઓ મોકલવામાં આવ્યા. 

એવું પણ કહેવાય છે કે શરૂઆતમાં બહારગામ/વિદેશ ગયેલા ગ્રાહકોને તેઓ રજા માણીને પાછા ફરે ત્યારે ભાગ્યે જ તેમના બિલમાં એસએમએસની ગણતરી થયેલી હોય. આ કારણથી પણ મોબાઈલ ફોન પર વાતચીતના બદલે લેખિત સંદેશો મોકલવાની પદ્ધતિને વેગ મળ્યો.

અન્ય નેટવર્કો સાથેનું આંતરિક જોડાણ
જીએસએમના ભાગ રૂપ એસએમએસ
ઉપગ્રહ ફોન નેટવર્કમાં એસએમએસ
એસએમએસ ગેટવે પ્રોવાઈડર