સ્પેનના ગૃહ યુદ્ધમાં પોતાના અનુભવ પરથી ટેકો મેળવીને નેરુદાએ તેમની પેઢીના ડાબેરી વિચારધારા ધરાવતા અનેક બૌદ્ધિકોની જેમ જોસેફ સ્ટાલિનના સોવિયેત યુનિયનના પ્રશંસા કરવા લાગ્યા. આંશિક રીતે તેનું કારણ નાઝી જર્મનીને હરાવવામાં તેમની ભૂમિકા હતી. (કાવ્યો "કેન્ટો એ સ્ટાલિનગ્રાડો" (1942) અને "નુએવો કેન્ટો ડી એમોર એ સ્ટાલિનગ્રાડો" (1943)). પાબ્લો નેરુદાને હિટલરના સૌથી મહાન પતન પૈકી એક માટે શ્રેય અપાય છે, “સાહિત્યિક હુમલો” અથવા કેટલાક કહે છે તેમ “ચહેરા પર મુક્કો”ના કારણે હિટલર આત્મ હત્યા કરવા માટે પ્રેરાયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. કલાકાર પાબ્લો પિકાસોને કાર્ય માટે શ્રેય આપવામાં આવે છે અને પાબ્લો નેરુદાને પિકાસોની કબુલાતના દાયકાઓ સુધી તે મળ્યું ન હતું. 1953માં નેરુદાને સ્ટાલિન શાંતિ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તે જ વર્ષે સ્ટાલિનના મૃત્યુ બાદ નેરુદાએ તેમના પર એક ઉર્મીકાવ્ય રચ્યું, જેમ તેમણે (બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન) ફલ્જેન્સિયો બાટિસ્ટા ("સાલુડો એ બાટિસ્ટા" , એટલે કે "બાટિસ્ટાને સલામ" ) અને પછી ફિડેલ કાસ્ટ્રો માટે પ્રશંસાના ગીત લખ્યા હતા.

તેમના આક્રમક સ્ટાલિનવાદના કારણે નેરુદા અને તેમના લાંબા સમયના મિત્ર ઓક્ટાવિયો પાઝ વચ્ચે તિરાડ પડી હતી જેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે "નેરુદા વધુને વધુ સ્ટાલિનવાદી બનતા ગયા હતા, જ્યારે સ્ટાલિનમાં મારો વધુને વધુ મોહભંગ થયો હતો" .[1939માં નાઝી-સોવિયેત રિબનટ્રોપ-મોલોટોવ સંધિ વખતે આ મતભેદ સપાટી પર આવ્યા હતા જ્યારે તેઓ સ્ટાલિનને લઇને દલીલો કરવામાં લગભગ મારામારી પર ઉતરી પડવાના હતા. પાઝ હજુ પણ નેરુદાને “પોતાની પેઢીના સૌથી મહાન કવિ” માનતા હતા, પરંતુ એલેક્ઝાન્ડર સોલ્ઝેનિત્સીન પર એક નિબંધમાં તેમણે લખ્યું હતું કે તેઓ જ્યારે નેરુદા અને અન્ય પ્રખ્યાત સ્ટાલિનવાદી લેખકો અને કવિઓ વિશે વિચારે છે ત્યારે "ઇન્ફર્નો" માંથી ચોક્કસ ફકરા વાંચતી વખતે મારા રુંવાટા ઉભા થઇ જાય છે. નિઃશંક રીતે તેમણે સારા ઇરાદાથી શરૂઆત કરી હતી […] પરંતુ તર્કહીન રીતે એક પછી એક પ્રતિબદ્ધતામાં તેમણે પોતાની જાતને જુઠાણા, અસત્ય, બનાવટ, ખોટા સોગંદમાં ફસાયેલી દીધી અને અંતે પોતાનો આત્મા ગુમાવી બેઠા. 

નેરુદાએ લેનિનને આ સદીની સૌથી મહાન પ્રતિભા કહ્યા હતા. અન્ય એક ભાષણ (જૂન 5, 1946) સ્વર્ગીય સોવિયેત નેતા મિખાઇલ કાલિનિનને શ્રદ્ધાંજલિ સમાન છે જેઓ નેરુદાના મતે ઉમદા “જીવન ધરાવતી વ્યક્તિ”, “ભવિષ્યના મહાન ઘડવૈયા”, “લેનિન અને સ્ટાલિનના સાથીદાર” હતા.

નિકિતા ખ્રુશ્ચેવએ 1956માં સોવિયેત 20મી પાર્ટી કોંગ્રેસ ખાતે વિખ્યાત ગુપ્ત પ્રવચન આપ્યું જેમાં તેમણે સ્ટાલિન આસપાસ છવાયેલા “વ્યક્તિત્વના પૂજ્યભાવ”ની ટીકા કરી અને ગ્રેટ પર્જિસ દરમિયાન સ્ટાલિન પર અપરાધ કરવાના આરોપ મૂક્યા ત્યાર બાદ નેરુદાને સોવિયેત નેતાને પોતે આપેલા સમર્થન બદલ અફસોસ થયો હતો. નેરુદાએ પોતાના સંસ્મરણોમાં લખ્યું હતું, “વ્યક્તિત્વના પૂજ્યભાવમાં મેં પણ મારું યોગદાન આપ્યું હતું,” તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, “તે દિવસોમાં અમારા માટે સ્ટાલિન એક વિજેતા હતો જેણે હિટલરની સેનાઓને કચડી નાખી હતી”. ત્યાર બાદ 1957માં ચીનની મુલાકાત વિશે નેરુદાએ લખ્યું હતું, “ચીનની ક્રાંતિથી મને વિમુખ કરનારી બાબત માઓ ત્સે-તુંગ નથી, પરંતુ માઓ ત્સે-તુંગવાદ છે”, જેને તેઓ માઓ ત્સે-સ્ટાલિનવાદ ગણાવીને કહેતા હતાઃ “સમાજવાદી દેવતાના પૂજ્યભાવનું પુનરાવર્તન”. જોકે, સ્ટાલિન અંગે તેમની ભ્રમણા ભાંગી ગઇ હોવા છતાં, નેરુદાએ ક્યારેય સામ્યવાદી વિચારધારામાં પોતાનો ઉંડો ભરોસો ગુમાવ્યો ન હતો અને તેઓ “પક્ષ”ને વફાદાર રહ્યા હતા. પોતાના વૈચારિક દુશ્મનોને દારૂગોળો ન મળે તે માટે તેમણે બોરિસ પાસ્તરનાક અને જોસેફ બ્રોડ્સ્કી જેવા અસંતુષ્ટ લેખકો પર સોવિયેત દ્વારા ગુજારવામાં આવેલા ત્રાસની જાહેરમાં ટીકા કરવાનું ટાળ્યું હતું. તેમના આ વલણ સાથે તેમના કેટલાક ચુસ્ત પ્રશંસકો પણ સહમત થતા નથી.

પ્રારંભના વર્ષો
નેરુદા અને સ્ટાલિનવાદ
અંતિમ વર્ષો
બોર્જિસ