મોટાભાગની વાર્તાઓમાં આપણને જાણવા મળે છે કે સચોટ પુરાવો ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે વ્યોમકેશ આંતરદ્રષ્ટિ અને અંતરજ્ઞાન પર આધાર રાખે છે. શરદિંદુ ક્યારેય અજિત દ્વારા પોતાને અભિવ્યક્ત નથી કરતા, જોકે શીમોન્ટો હીરામાં બડાઇખોર અને મોટાઇ બતાવતા સર દિગિન્દ્રાનારાયણ રોયનો ઉલ્લેખ કરતા કહે છે કે વ્યોમકેશ તેના દેખાવ પરથી તેની કુશળતાનું વિશ્લેષણ કરવાનો ઢોંગ કરે છે. અજિત એ વાત સાથે સહમત નથી થતો કે અંતરજ્ઞાન ભૌતિક પુરાવાની જગ્યા લઇ શકે છે, પણ વ્યોમકેશ કેસ ઉકેલે છે ત્યારે તે ચૂપચાપ તે વાતને માન્ય રાખે છે. બહન્ની પતંગામાં આપણે જોઇએ છીએ કે વ્યોમકેશ એક નજીવી વાતથી વ્યાકુળ બની જાય છે કે દુષ્યંત શકુંતલા તરફ ચોરી છૂપીથી ત્રાંસી નજરથી જુએ છે તેવા ચિત્રમાં કલાકાર શકુંતલાની આંખ વાદળી રંગથી રંગવાનું પસંદ કર્યું. ફક્ત આ વાતના આધારે, તે આખો કેસ બનાવે છે, જે પાછળથી આપણને એકદમ સચોટ જણાય છે. અચિન પાખીમાં પણ કદાચ તેના અંતરજ્ઞાનની કુશળતાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ જોવા મળે છે, તેમાં એક નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારી દ્વારા વર્ણન કરવામાં આવેલા વણઉકેલાયેલા કેસ વિશે સાંભળીને તેને એવુ સમજાય છે કે ગુનેગાર બીજો કોઇ નહી પણ તેનું વર્ણન કરનાર પોતે જ છે. વ્યોમકેશ રોજની ઘટનાઓ અને વાતો પર ઝીણવટપૂર્વક ધ્યાન આપે છે, અને ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે આ બધી વાતો રહસ્ય ઉકેલવા માટે મહત્વની હોય છે. તે પોતાના અસીલને પોતાના અનુભવો વર્ણવતી વખતે તેઓ જેટલુ યાદ રાખી શકે તે બધુજ કહેવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે, અને કહે છે કે કશુંજ તેના માટે ઓછા મહત્વનું હોય તેવું નથી. પોથેર કાન્તામાં, આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને અસીલ કહે છે કે તેના પર હૂમલો થયો તે પહેલા તે સાયકલની ઘંટડીનો અવાજ સાભળ્યો હતો. પાછળથી રહસ્ય ઉકેલતી વખતે આ વાત સૌથી વધુ મહત્વની કડી સાબિત થઇ હતી. અર્થમાનર્થમમાં, તે એકદમ સાચી ધારણા બાંધે છે કે સુકુમાર થિયેટરમાંથી રાત્રે બાર વાગે જ પાછો ફર્યો હતો.એવી વાર્તાઓ ઘણી ઓછી છે જેમાં કેસ ઉકેલવા માટે સચોટ પુરાવાઓની મદદ મેળવી શકાઇ હોય, જેમકે ચિરિયાખાના અને બેનિશંઘારમાં તેને પોલીસ પાસેથી સારી મદદ મેળવી શકે છે. ઘણીવાર આપણે જોઇએ છીએ કે અપરાધી કોણ છે તે પોતે જાણતો હોવાછતાં, જ્યારે તે આ કામ કરતો હોય બરાબર ત્યારે જ તેને પકડવાની પળની રાહ જુએ છે, જેમકે પોથેર કાન્તા, લોહાર બિસ્કીટ અને સજારૂર કાન્તામાં. વ્યોમકેશ બક્ષીની વાર્તાઓની સંપૂર્ણ ટીકાત્મક નિરીક્ષણ મેળવવા માટે માલદા કોલેજના આસિસટન્ટ પ્રોફેસર પિનાકી રોયનું "ધ મેનિશિયન ઇન્વેસ્ટીગેટર્સઃ એ પોસ્ટકોલોનિયલ એન્ડ કલ્ચરલ રિરીડીંગ ઓફ શેરલોક હોલ્મ્સ એન્ડ વ્યોમકેશ બક્ષી સ્ટોરીઝ" જુઓ, તે "સરૂપ બૂક્સ પબ્લિશર્સ" દ્વારા 2008માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે (ISBN 978-81-7625-849-4).











તેમાં વ્યોમકેશ બક્ષીની ભૂમિકા ઉત્તમ કુમારે અને અજિતની ભૂમિકા શૈલેન મુખર્જીએ ભજવી હતી.

વ્યક્તિત્વ અને લક્ષણો
તપાસની પદ્ધતિઓ
વિકાસ
અજિત સાથેનો સંબંધ