વિશ્લેષણાત્મક, અથવા 'ખુલાસાત્મક' ન્યાયશાસ્ત્ર કાયદા પ્રણાલીના પાસાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે ત્યારે તટસ્થ દ્રષ્ટિકોણનો ઉપયોગ કરે છે. તે ફિલસૂફી પ્રગતી હતી જેણે સ્વાભાવિક કાનૂનના કાનૂન શું છે અને તે શું હોવો જોઇએના મિશ્રણને નકારતી હતી. ડેવિડ હ્યુમએ "એ ટ્રીટાઇઝ ઓફ હ્યુમન નેચર" માં દલીલ કરી હતી કે લોકો તે વર્ણન કરવામાં દ્વીધા અનુભવે છે કે વિશ્વએ કહેવાનો ચોક્કસ રસ્તો "છે" માટે આપણે ચોક્કસ પ્રવૃત્તિ પર નિર્ણય લેવો જોઇએ. પરંતુ શુદ્ધ તર્કની બાબત તરીકે, આપણે એમ ના ઠેરવવું જોઇએ કે આપણે માત્ર એટલા માટે કઇંક કરવું "જોઇએ" કારણકે કશુંક કિસ્સો "છે" . માટે જે વિશ્વ "છે" તેના વિશ્લેષણ અને ખુલાસાને નોર્મેટિવ અને મૂલ્યાત્મક "ઓટ" પ્રશ્નોથી એકદમ અલગ પ્રશ્ન ગણવા જોઇએ.

વિશ્લેષણાત્મક ન્યાયશાસ્ત્રના મુખ્ય પ્રશ્નો છેe: "કાયદા શું છે?"; ""નિશ્ચિત" કાયદો શું છે?"; "કાયદો અને સત્તા/સમાજશાસ્ત્ર વચ્ચે શું સંબંધ છે?"; અને, "કાયદો અને નૈતિકતા વચ્ચે શું સંબંધ છે?" કાનૂની પ્રત્યક્ષવાદ એક અગ્રણી સિદ્ધાંત છે, તેની ટીકા થઇ રહી છે, ટીકાકારો તેમના પોતાના અર્થઘટન આપી રહ્યાં છે.

ઐતિહાસિક વિચાર
ન્યાયશાસ્ત્રનો ઇતિહાસ
થોમસ એક્વિનસ
વિશ્લેષણાત્મક ન્યાયશાસ્ત્ર