રોમન સામ્રાજ્યમાં, ચાર દિવાલોની અંદર લવાયેલી પહેલી માછલી હતી સી બાર્બેલ, જેને આરસપહાણમાંથી બનાવેલી નાની ટેન્ક્સમાં મહેમાનોના પલંગ નીચે રાખવામાં આવી હતી.50 વર્ષમાં કાચ આવી ગયા બાદ રોમનોએ આરસપહાણની ટેન્કની એક દિવાલના સ્થાને કાચ ગોઠવી દીધો જેથી તેઓ માછલીને સારી રીતે જોઇ શકે.1369માં ચીનના રાજા હોંગવુએ પોર્સેલેઇન કંપનીની સ્થાપના કરી હતી જેમાં ગોલ્ડ ફીશની જાળવણી માટે વિશાળ પોર્સેલેઇન ટ્યુબ્સ બનતી હતી, સમય જતાં, લોકો એવી ટ્યુબ્સ બનાવવા લાગ્યા જે આધુનિક ફીશ બોઉલ્સ જેવી લાગતી હતી. લિઓનાર્ડ બાલ્ડનર જેમણે 1666માં "વોગલ – ફીશ અન ટીયરબુક" (પક્ષીઓ, માછલી અને પ્રાણીઓનું પુસ્તર) લખ્યું હતું, તેમણે મીઠા પાણીની એક નાની માછલી વેધર લોચિઝ અને ન્યૂટ્સ નામના ઉભચર પ્રાણીઓની જાળવણી વિશે લખ્યું હતું.1836માં, વોર્ડિયન કેસ શોધાયું તેના તુરંત બાદ વોર્ડે તેની ટેન્ક્સનો ઉપયોગ ઉષ્ણ કટિબંધના પ્રાણીઓ માટે કરવાની દરખાસ્ત કરી હતી.1841માં તેણે એમ કર્યું, છતાં તેમાં કેટલીક દરિયાઇ વનસ્પતિ અને રમકડાંની માછલીઓ રાખવામાં આવી હતી. જોકે, તેણે જલ્દીજ તેમાં સાચા પ્રાણીઓ રાખ્યા હતાં.1838માં ફેલિક્સ ડુજાર્ડિન ખારા પાણીનું માછલીઘર ધરાવતા હતા, તેમણે તેના માટે કોઇ નામનો ઉપયોગ નહોતો કર્યો.1846માં એના થાઇને ત્રણ વર્ષ સુધી પરવાળા અને દરિયાઇ વનસ્પતિ જાળવ્યા હતા, અને લંડનમાં પહેલુ સંતુલિત માછલીઘર બનાવવાનો શ્રેય તેમને જાય છે.તેજ સમયે, રોબર્ટ વેરિંગટને 13 ગેલનના વાસણ સાથે પ્રયોગ કર્યો હતો, જેમાં ગોલ્ડ ફીશ, વનસ્પતિ અને ગોકળગાય રાખવામાં આવી હતી, અને તેમણે આ પ્રકારનું પહેલુ માછલીઘર બનાવ્યું હતું.તેમણે પોતાના તારણો 1850માં કેમિકલ સોસાયટીના સમાચારપત્રમાં પ્રકાશિત કર્યા હતાં.માછલીઘરમાં માછલી રાખવાનો શોખ જાણીતો બન્યો અને ખૂબજ ઝડપથી ફેલાયો હતો.યુનાઇટેડ કિંગડમમાં, 1851ના ગ્રેટ એક્ઝિબિશનમાં લોખંડની ફ્રેમથી મઢેલા વધુ શણગારેલા માછલીઘરને રજૂ કરાયા બાદ તે વધુ લોકપ્રિય બન્યું હતું. 1853માં પહેલુ વિશાળ જાહેર માછલીઘર લંડનના પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવ્યું જે ફીશ હાઉસ તરીકે જાણીતું બન્યુંહતું ફિલિપ હેન્રી ગોસ પહેલી વ્યક્તિ છે જેમણે "એક્વેરિયમ"("વિવેરિયમ"ની જગ્યાએ) શબ્દ 1854માં પોતાના પુસ્તક "ધ એક્વેરિયમઃ એન એનવિલિંગ ઓફ ધ વંડર્સ ઓફ ધ ડીપ સી" , માં વાપર્યો હતો,આ પુસ્તકમાં ગોસે મુખ્યત્વે ખારા પાણીના માછલીઘરની ચર્ચા કરી હતી. 1850માં, એક્વેરિયમ યુનાઇટેડ કિંગડમમાં એક ઘેલછા બની ગયું હતું.જર્મનોએ પણ જલ્દી જ બ્રિટિશરોની સ્પર્ધા કરી. 1854માં એક અનામી લેખકે યુનાઇટેડ કિંગડમના બે લેખો ખારા પાણીના માછલીઘર પર પ્રકાશિત કર્યા હતાં. "ડાઇ ગાર્ટેનલુબે" (ધ ગાર્ડન હાઉસ) તેનું શિર્ષક "ડેર ઓશન ઓફ ડેમ ટીશ્ચે" (ધ ઓશન ઓન ધ ટેબલ). જોકે, 1856માં, "દેર સી ઇમ ગ્લાસ" (ધ લેક ઇન અ ગ્લાસ) પ્રકાશિત થયું હતું, જેમાં તાજા પાણીના માછલીઘર વિશે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેને બંધ વિસ્તારમાં જાળવવું વધુ સરળ હોય છે. 1870માં, જર્મનીમાં પહેલી વાર એક્વેરિસ્ટ સમાજની રચના થઇ હતી.યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ તરત તેનું અનુસરણ થયું હતું.1858માં પ્રકાશિત હેનરી ડી. બટલરનું "ધ ફેમલી એક્વેરિયમ" એવું પહેલું પુસ્તક હતું જે સંપૂર્ણ રીતે માછલીઘર વિશે લખાયેલુ હતું.તેજ વર્ષની "ધ નોર્થ અમેરિકન રિવ્યુ" ની જુલાઇની આવૃતિ મુજબ વિલિયમ સ્ટીમસન સૌથી પહેલા માછલીઘર ઘરાવતા હતા અને તેમની પાસે સાત આઠ માછલીઘર હતા.

જાહેર માછલીઘરો
રચના (ડિઝાઇન)
ઇતિહાસ અને લોકપ્રિયતા
પ્રક્રિયા