ગ્રીક ઇતિહાસકાર સ્ટ્રેબો અનુસાર, 'કેસ્પિયન' નામ સંસ્કૃત શબ્દ 'કશ્યપ', જે પ્રાચીન ભારતીય ઋષિનું પણ નામ છે તેના પરથી પાડવામાં આવેલું હોવું જોઈએ અને ભારતના હિન્દુઓ પણ આ પ્રકારની માન્યતા ધરાવે છે.

પ્રાચીન સમયમાં ગ્રીક અને પર્શિયન લોકોમાં આ સમુદ્રને "હર્કેનિયન મહાસાગર" કહેવામાં આવતો હતો. પ્રાચીન પર્શિયામાં, ઉપરાંત આધુનિક ઇરાનમાં પણ, તેને "ગીલાન સમુદ્ર" (પર્શીયનમાં گیلان)તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. ભારતીયોમાં તેને "કશ્યપ સાગર" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તૂર્ક ભાષા બોલતા દેશોમાં તેને "ખઝર સમુદ્ર" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પ્રાચીન રશિયામાં તેને ખ્વારેઝમિયાના રહેવાસીના નામ પરથી "ખ્વાલીન (ખ્વાલિનિયન) સમુદ્ર" (Хвалынское море /Хвалисское મોપ) તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. પ્રાચીન અરેબિક સ્ત્રોતમાં તેનો ઉલ્લેખ "કેસ્પિયન/ગીલાન સમુદ્ર" ر جیلان "બહર ગિલાન" તરીકે કરવામાં આવ્યો છે.
કેસ્પિયન શબ્દ સમુદ્રની દક્ષિણ પશ્ચિમમાં આવેલા ટ્રાન્સકૌકેસિયામાં રહેતી પ્રાચીન પ્રજા કેસ્પિ (પર્શિયન کاسپی) પરથી ઉતરી આવ્યો છે. સ્ટ્રેબોએ નોંધ્યું હતું કે "આલ્બેનિયન પ્રજાનો દેશ પણ કેસ્પિયાને નામના પ્રદેશનો એક ભાગ હતો, જેને સમુદ્રની જેમ જ કેસ્પિયન જાતિ પરથી નામ આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ હવે આ જાતિ અદ્રશ્ય થઈ ગઈ છે." વધુમાં, કેસ્પિયન ગેટ્સ, જેનું નામકરણ ઇરાનના તેહરાન પ્રદેશ પરથી કરવામાં આવ્યું છે, પણ એ વાતનો વધુ એક પૂરાવો છે કે આ જાતિના લોકો સમુદ્રની દક્ષિણ દિશામાં આવેલા પ્રદેશોમાં સ્થળાંતર કરી ગયા હતા. 

તૂર્કિશ ભાષામાં સાતત્યપૂર્ણ વર્ણમાલાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જે ઉપર જણાવવામાં આવેલી ઇન્ડો-યુરોપિયન ભાષોઓ કરતાં અલગ પડે છે. દાખલા તરીકે, તૂર્કમેનમાં નામ "હઝર ડેન્ઝી" (Hazar deňzi) છે, જે અઝેરીમાં "Xəzər dənizi" અને આધુનિક તૂર્કિશ ભાષામાં "હઝર ડેનિઝી" (Hazar denizi) છે. આ તમામ કિસ્સાઓમાં, બીજા શબ્દનો સામાન્ય અર્થ "સમુદ્ર" છે અને પ્રથમ શબ્દ ઐતિહાસિક ખઝર તૂર્કનો ઉલ્લેખ કરે છે જેણે સાતમીથી દસમી સદીની વચ્ચે કેસ્પિયન સમુદ્રની ઉત્તરે વિશાળ સામ્રાજ્ય જમાવ્યું હતું.

ભૂગોળ
વર્તમાન અને સૂચિત નહેરો
નામની વ્યુત્પત્તિ
ભૂતકાળમાં સૂચવવામાં આવેલી નહેરો