"એલિસ" 1865માં રિવિયરેન્ડ ચાર્લ્સ લ્યુટવિજ ડોડસન અને રિવિયરન્ડ રોબિન્સન ડકવર્થ ત્રણ નાની બાળકીઓ સાથે એક બોટમાં બેસીને થેમ્સ નદીમાં ગયા તેના બરાબર ત્રણ વર્ષ પછી લખાઇ હતી.
આ ત્રણેય છોકરીઓ ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના વાઇસ-ચાન્સલર અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના ડીન તથા વેસ્ટમિન્સ્ટર સ્કૂલના હેડમાસ્ટર હેનરી જ્યોર્જ લિડેલની પુત્રીઓ હતી. પુસ્તકના મોટા ભાગના સાહસો ઓક્સફર્ડ અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ ખાતેના લોકો, પરિસ્થિતિ અને ઇમારતો પર આધારિત અને પ્રેરિત હતા "જેમ કે" રેબિટ હોલ એ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચના મુખ્ય હોલમાં વાસ્તવિક દાદરાનું પ્રતિક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રિપન કેથડ્રલમાં જ્યાં કેરોલના પિતા એક કેનન હતા ત્યાં ગ્રિફોન અને સસલાના એક નકશીકામે વાર્તા માટે પ્રેરણા આપી હતી.

પ્રવાસની શરૂઆત ઓક્સફર્ડ નજીક ફોલી બ્રિજ ખાતે થઇ હતી અને પાંચ માઇલ દૂર ગોડસ્ટો ગામે તે પૂરો થયો હતો. આ સમય દરમિયાન રિવિયરેન્ડ ડોડસને છોકરીઓને એક વાર્તા સંભળાવી હતી જેમાં આકસ્મિક રીતે ન કહી શકાય તે રીતે એક કંટાળો અનુભવતી એલિસ નામની છોકરીની વાત હતી જે સાહસની શોધમાં નીકળે છે. છોકરીઓને તે પસંદ પડ્યું હતું અને એલિસ લિડેલે ડોડસનને તેના માટે તે લખી આપવા જણાવ્યું. બે વર્ષથી વધુ સમયના લાંબા વિલંબ બાદ તેમણે અંતે આમ કર્યું અને 26 નવેમ્બર 1864ના રોજ એલિસને "એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ અંડર ગ્રાઉન્ડ" ની હસ્તપ્રત આપી જેમાં ડોડસનએ જાતે ચિત્રો દોર્યા હતા. માર્ટિન ગાર્ડનર સહિત કેટલાકના માનવા પ્રમાણે તેનું જૂનું વર્ઝન પણ હતું જેને ડોડસને નષ્ટ કરી નાખ્યું હતું અને હાથેથી વધુ વિગતવાર નકલ લખી હતી, પરંતુ આ બાબત પૂરવાર કરવા કોઇ "પ્રથમદર્શી" પૂરાવા નથી.

પરંતુ એલિસને તેની નકલ મળી તે પહેલા ડોડસન તેને પ્રકાશન માટે તૈયાર કરી રહ્યા હતા અને 15,500 શબ્દની અસર કૃતિને વિસ્તારીને 27,500 શબ્દની કરી રહ્યા હતા, તેમાં મુખ્ય રીતે કેશિયર કેટ અને મેડ ટી પાર્ટીના પ્રકરણનો ઉમેરો કર્યો હતો. 1865માં ડોડસનની વાર્તા "એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ" તરીકે “લુઇસ કેરોલ” દ્વારા પ્રકાશિત થઇ હતી જેમાં જોન ટેનિયલએ ચિત્રો દોર્યા હતા. ટેનિયલે પ્રિન્ટની ગુણવત્તા સામે વાંધો ઉઠાવતા 2000 નકલાના પ્રથમ પ્રિન્ટ ઓર્ડરને અટકાવી દેવાયું હતું. તે જ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં એક નવી આવૃત્તિ રિલિઝ થઇ હતી, પરંતુ તેમાં 1866ની તારીખ હતી અને તે તુરંત પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. પાછળથી જાણવા મળ્યું તેમ અસલ આવૃત્તિને ડોડસનની મંજૂરી સાથે ન્યૂયોર્કના પ્રકાશન ગૃહ એપેલટનને વેચવામાં આવી હતી. એપલેટન એલિસનું બાઇન્ડિંગ 1866ની મેકમિલન "એલિસ" જેવું જ હતું, માત્ર પ્રકાશકના નામમાં તફાવત હતો. એપલેટન "એલિસ" નું ટાઇટલ પેજ ઉમેરવામાં આવ્યું હતું અને 1865નું મેકમિલનનું ટાઇટલ પેજ કાઢી નાખવામાં આવ્યું હતું જેના પર ન્યૂયોર્કના પ્રકાશકની છાપ અને 1866ની તારીખ હતી. છપાયેલી તમામ નકલો તુરંત વેચાઇ ગઇ હતી. પ્રકાશન જગતમાં "એલિસ" એ ચકચાર મચાવી દીધી હતી, બાળકો અને મોટેરાઓ તેને એક સરખી રીતે ચાહવા લાગ્યા હતા. તેને રસપૂર્વક વાંચનારા પ્રથમ વાચકોમાં ક્વિન વિક્ટોરિયા અને બાળ ઓસ્કાર વાઇલ્ડનો સમાવેશ થતો હતો. આ પુસ્તક ક્યારેય આઉટ ઓફ પ્રિન્ટ થયું નથી. "એલિસ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ" નો 125 ભાષામાં અનુવાદ થયો છે. અત્યાર સુધીમાં આ પુસ્તકની એકસોથી વધુ આવૃતિ છપાઇ ગઇ છે તથા અન્ય મિડિયા વિશેષ કરીને થિયેટર અને ફિલ્મમાં અસંખ્ય વખત તેના પરથી પ્રેરણા લેવાઇ છે.

આ પુસ્તકને ટૂંકમાં "એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ" ટાઇટલ અપાયું છે અને આટલા વર્ષોમાં સ્ટેજ, ફિલ્મ અને ટીવી પર તેના પરથી પ્રેરણા લઇને અનેક રજૂઆતોમાં આ ટાઇટલ લોકપ્રિય બન્યું છે. આ ટાઇટલના કેટલાક પ્રિન્ટિંગમાં "એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ" અને તેની અનુવર્તી સિકવલ નવલકથા "થ્રુ ધ લૂકિંગ ગ્લાસ તથા વ્હોટ એલિસ ફાઇન્ડ ધેર" નો સમાવેશ થાય છે.


જીવંત પ્રદર્શન
પાત્રો વિશે ગેરમાન્યતાઓ
પ્રભાવ હેઠળનું કામ
ઇતિહાસ