શત્રુંજય ટેકરીઓની દક્ષિણે ખંભાતનો અખાત આવેલો છે અને ઉત્તર તરફ ભાવનગર શહેર આવેલું છે અને વચ્ચે શેત્રુંજી નદી વહે છે. પાલીતાણા મંદિર સંકુલ ભાવનગરથી વાયવ્ય દિશામાં દૂર અાવેલું છે. મંદિર સંકુલથી પાલીતાણા નગર ૨ કિમી દૂર આવેલું છે. પાલીતણા નગર સમુદ્ર સપાટીથી માત્ર ૬૬ મીટર (૨૧૭ ફૂટ) ઊંચાઈએ આવેલું છે. પાલીતાણા મંદિર સંકુલ બે શિખરો અને તેમને જોડતી ધાર પર બાંધવામાં આવ્યું છે. શિખર ૭૨૮૮ ફૂટ ઊંચાઈ પર આવેલું છે. ત્યાં સુધી પહોંચવા લગભગ ૩,૭૫૦ પથ્થરના પગથિયા ચઢવા પડે છે.

ચોમાસાની ઋતુમાં મંદિર ભક્તો માટે બંધ રહે છે.

૩.૫ કિલોમીટરનું ચઢાણ ચડવા લગભગ ૨ કલાક જેટલો સમય લાગે છે. ઉપર જવાના વિભિન્ન રસ્તાઓ છે. ઔથી ટુંકો રસ્તો મંદિરની બાહ્ય દીવાલોને ફરતો જઈ, અંગાર પીરની દરગાહ આગળથી પસાર થાય છે. પાલીતાણા પર મુસ્લીમ આક્રમણ સમયે તેમણે આ સ્થળની રક્ષા કરી હોવાનું મનાય છે. બીજો રસ્તો પહાડની તળેટી આગળથી પસાર થાય છે. ચાલી ન શકે અથવા મોટી ઉંમરની વ્યક્તિઓ ડોલી દ્વારા ઉપર જાય છે. એ પ્રવાસનો ખર્ચ પ્રવાસીના વજન પર આધાર રાખે છે.

ફાગણ મહિનામાં જાત્રાએ આવતા મોટા ભાગના પ્રવાસીઓ ત્રીજા માર્ગે આવે છે. આ માર્ગ ૪૫ કિલોમીટર (૨૮ માઈલ) જેટલો લાંબો છે અને પાંચ મંદિરો વટાવે છે.


શત્રુંજય ટેકરીની ઉપરથી જોતા શત્રુંજી નદી અને આસપાસની ઝાંખર ધરાવતું શુષ્ક ભુપૃષ્ઠ જોઈ શકાય છે. મંદિર સંકુલમાંની સાંકડી તંગ ગલીઓ મધ્ય યુગના યુરોપીય શહેરોની ગલી જેવી લાગે છે. મંદિર સંકુલની ઊંચી દીવાલો તેને કિલ્લા જેવું સ્વરૂપ આપે છે. અશોક વૃક્ષ, છૈત્ર વૃક્ષ, જયતળેટી, મહાવીર સ્વામીની ચતુર્મુખી મૂર્તિ, હિંગળાજ અંબિકાદેવી (હિંગળાજ માતા તરીકે ઓળખાતા હિંદુ દેવી, જે આ પર્વતના અધિષ્ઠાત્રી દેવી મનાય છે.), કુમારપાળ, વિમલશાહ અને સંપ્રતી અહીંના ખાસ આકર્ષણો છે. 

ઇતિહાસ
વાસ્તુ અને સંરચના
ભૂગોળ
નામ વ્યુત્પત્તિ