વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશનનું કહેવું છે કે દર વર્ષ130 લાખ લોકો વાયુ પ્રદુષને સીધા જવાબદાર હોય એવા કારણોસર મોતને ભેટે છે, જે પૈકીના 15 લાખ લોકો તો અંદરના વાયુ પ્રદુષણના કારણે મૃત્યું પામે છે.એપિડેમિઓલોજીકલ () અભ્યાસમાં એવું તારણ કાઢવામાં આવ્યું છે કે દર વર્ષે 500,000 અમેરિકનો વાયુ પ્રદુષણના રજકણો ()... શ્વાસમાં લેવા સાથે સંકળાયેલા ફેફસાંના રોગ ()ને કારણે મોતને ભેટે છે.યુનિવર્સિટી ઓફ બર્મિંઘહામ () દ્વારા હાથ ધરાયેલા અભ્યાસમાં ન્યુમોનિયા () સંબંધી રોગ અને વાહનોના પ્રદુષણથી થતાં મૃત્યું વચ્ચે ગાઢ સંબંધ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
વિશ્વભરમાં વાહનોના અકસ્માતથી જેટલાં મૃત્યું થાય છે તેની તુલનાએ વાયુ પ્રદુષણથી વધુ મૃત્યું નોંધાય છે.2005ની સાલના પ્રકાશનોમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે વાયુ પ્રદુષણના કારણે વાર્ષિક 310,000 યુરોપિયનોના મૃત્યું થયાં હતા.વાયુ પ્રદુષણ સંબંધી મૃત્યુના સીધા કારણોમાં વકરી ગયેલો અસ્થમા, શ્વાસનળીનો સોજો, માંસપેશીઓનો સોજો, ફેફસાં અને હૃદયને લગતાં રોગો અને શ્વસનતંત્રમાં એલર્જી જેવા રોગોનો સમાવેશ થાય છે.યુ.એસ. ઇપીએ ()નો એવો અંદાજ છે કે ડિઝલ એન્જિન ટેકનોલોજી () અને "ટાયર-2"માં સૂચવાયેલા સૂચિત ફેરફારોથી અમેરિકામાં દર વર્ષે "અકાળે થતાં મૃત્યું"ની સંખ્યામાં 12,000નો ઘટાડો, હાર્ટ એટેક ()ની સંખ્યામાં 15,000નો ઘટાડો, અસ્થમા ()થી પીડાતાં બાળકોની ઇમરજન્સી રુમ ()ની મુલાકાતમાં 6,000નો ઘટાડો, અને સ્વસનતંત્રને લગતાં રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સંખ્યામાં 8,900નો ઘટાડો થઇ શકે છે.

ટૂંકા સમયની નાગરિક પ્રદુષણની સૌથી ખરાબ દુર્ઘટના ભારત ()માં 1984માં ભોપાલ દુર્ઘટના (). તરીકે નોંધાઇ હતી.યુનિયન કાર્બાઇડ, ઇન્ક., યુ.એસ.એની માલિકીની યુનિયન કાર્બાઇડ ફેક્ટરીમાંથી ઝેરી ગેસનું ગળતર થયું હતું જેના પરિણામે 2,000થી વધુ લોકોનાં મોત થયા હતા અને અન્ય 150,000થી 600,000 લોકોને ઇજા થઇ હતી અને બાદમાં તે પૈકી 6,000 લોકોનાં ઇજાના કારણે મોત થયાં હતા.યુનાઇટેડ કિંગ્ડમ પર 4 ડિસેમ્બરના () રોજ લંડન () ઉપર 1952નું ગાઢ ધુમ્મસ () રચાયું ત્યારે તેને હવાના પ્રદુષણની સૌથી મોટી દુર્ઘટના નો સામનો કરવો પડ્યો હતો.છ દિવસમાં 4,000થી વધુ લોકોનાં મોત નિપજ્યાં હતા અને ત્યારબાદના મહિનાઓમાં વધુ 8,000 લોકો મોતને ભેટ્યાં હતા.ભૂતપૂર્વ યુએસએસઆર ()ના શ્વેર્ડલોવ્સ્ક () નજીક આવેલી લેબોરેટરીમાં રાખવામાં આવેલી જૈવિક યુદ્ધ સામગ્રી ()માંથી 1979ની સાલમાં અકસ્માતે લીક થયેલો એન્થ્રેક્સ () સેંકડો નાગરિકોના મોતનું કારણ હોવાનું માનવામાં આવે છે.યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા ()ના ડોનોરા, પેન્સિલ્વાનિયા () ખાતે ઓક્ટોબર, 1948માં વાયુ પ્રદુષણની સૌથી મોટી દુર્ઘટના સર્જાઇ હતી જેમાં 20 લોકોનાં મોત થયા હતા અને 7,000ને ઇજા થઇ હતી.

વાયુ પ્રદુષથી થતી આરોગ્યની અસરો બાયોકેમિકલ અને શારીરિક ફેરફારોથી માંડીને શ્વાસમાં તકલીફ, કફ થવો અને શ્વસનતંત્ર અને હૃદયની સ્થિતિને લગતાં હયાત રોગો વણસી જવા સુધીની હોય છે.આ અસરોના કારણે દવાનો ઉપયોગ વધી શકે છે, હોસ્પિટલોના ઇમરજન્સી રુમ કે ડોક્ટરોની મુલાકાતો વધી શકે છે અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સંખ્યામાં કે કવેળાના મૃત્યુંની સંખ્યામાં વધારો થઇ શકે છે.હવાની ઓછી ગુણવત્તાની માનવીય આરોગ્ય ઉપર દૂરોગામી અસરો પડે છે, પરંતુ મુખ્યત્વે સૌથી મોટી અસર શ્વસનતંત્રની સિસ્ટમ અને હૃદયને રુધિર પહોંચાડતી ધમની-શિરાની સિસ્ટમ ઉપર પડે છે.જો કે વાયુ પ્રદુષકોની વ્યક્તિગત અસર માણસ કયા પ્રકારના પ્રદુષકોના અને કેટલાં પ્રમાણમાં સંપર્કમાં આવે છે તેના ઉપર અને વ્યક્તિગત આરોગ્યની સ્થિત અને તેના જનીનતંત્ર ઉપર નિર્ભર કરે છે.

દક્ષિણ કેલિફોર્નિયાના લોસ એંજલિસ બેસિન () અને સાન જોકીન વેલી () વિસ્તારમાં વાયુ પ્રદુષણ સાથે સંકળાયેલી કિંમત અને આરોગ્ય ઉપર અસર અંગે હાથ ધરાયેલા નવા આર્થિક સર્વેક્ષણમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે વાયુ પ્રદુષણ અંગેના ફેડરલ ધારાધોરણોના ભંગના કારણે દર વર્ષે 3800 જેટલાં કવેળાના (અંદાજે સામાન્ય કરતાં 14 વર્ષ પહેલાં) મૃત્યું થાય છે.કવેળાના મૃત્યુંની વાર્ષિક સંખ્યા એ જ વિસ્તારમાં વાહનોના અકસ્માતોથી થયેલા મૃત્યુંની તુલનાએ ઘણી વધુ છે કેમ કે વાહનોના અકસ્માતોથી થયેલા મૃત્યુંની વાર્ષિક સરેરાશ 2,000થી ઓછી છે.

આરોગ્ય ઉપર અસર
બાળકો ઉપર અસર
ઘટાડાના પ્રયાસો
ધુમાડો નીકળવાના પરિબળો