એકકોષી જીવો, ફૂગ અને ઘણી વનસ્પતિઓ જેમકે બ્રાયોફાઈટા, ફર્ન અને જીમ્નોસ્પર્મમાં અંડકોષનું નિર્માણ કુંજાશય (આર્કીગોનિયા)માં થાય છે. આ કુંજાશય એ એકગુણીત માળખું હોવાથી, અંડ કોષનું નિર્માન મીટોસીસ નામની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે. 
બ્રાયોફાઈટા વર્ગને વનસ્પતિઓનું કુંજાશય લાંબી ડોક અને પહોળો આધાર ધરાવે છે, આ પહોળા આધારમાં અંડ કોષ આવેલું હોય છે. પરિપક્વ થતાંઆની ડોકનો છેડો ખૂલી જાય છે જેમાંથી શુક્રાણુ તરીને અમ્ડ કોષ સુધી પહોંચી જાય છે અને તેનું ફલી કરણ કરે છે. આને પરિણામે તૈયાર થતાં ગર્ભાશયમાં ગર્ભ તૈયાર થાય છે. આ ગર્ભ વધીને યુવા સ્પોરોફાઈટ બને છે. 
સ પુષ્પ વનસ્પતિઓમાં સ્ત્રી પ્રજનાંશ માંથી જ કુંજાશય બને છે. બીજાંડ માં આવેલો આ ભાગ માત્ર આઠ કોષોનું બનેલો હોય છે જેને ગર્ભ કોથળી કહે છે. જે અંડકોષ બીજાંડ છીદ્રની સૌથી નજીક આવેલું હોય છે તે આગળ જઈ ગર્ભ કોષમાં રૂપાંતર પામે છે. ઓપરાગનયન થતાં પરાગ નલિકા પરાગ રજને ગર્ભ કોથળીમાં પહોંચાડી દે છે ત્યાં પોંકેસર કે વનસ્પતિ શુક્રાણુ અંડ કોષ સાથે સંમિલન પામે છે. સ્ત્રીકેસર અને પુંકેસરના સંમિલન થી તૈયાર થતી ગર્ભપેશી આગળ જતાં બીજાંડમાં ગર્ભનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. આ બીજાંડ આગળ જઈ બીજ સ્વરૂપ મેળવે છે, ઘણી વખત વનસ્પતિ ગર્ભાશય ફળોમાં નિર્માણ પામે છે જેથી બીજ પ્રસરણમાં સહાયતા મળે. ફલીકરણ થતાં ગર્ભનો વિકાસ થઈ બીજ બને છે. 

મોસ નામની એક પ્રકરની લીલમાં પ્રજનન માટે અફલીત અંડ કોષમાં પોલીકોમ્બ પ્રોટીન FIE દાખલ કરવામાં આવે છે. ફલીકરણની તુરંત પછી FIE જીનને નિષ્ક્રીય કરી દેવાય છે. 

અંડજરાયુજતા
માનવ અને સસ્તન અંડ કોષ
અંડજ પ્રાણીઓમાં રજઃપિંડનો વિકાસ
એકકોષી જીવો કે વનસ્પતિઓ ના અંડ કોષ