પરિસ્થિતિ-જળ વિજ્ઞાનમાં એક મૂળભૂત સંકલ્પના એ છે કે જળની પ્રાપ્યતા સાથે વનસ્પતિ શરીરક્રિયા વિજ્ઞાન સીધી રીતે જોડાયેલું છે. વર્ષાવનોની જેમ, જ્યાં વિપુલ માત્રામાં પાણી છે, ત્યાં વનસ્પતિની વૃદ્ધિ પોષકતત્ત્વોની પ્રાપ્યતા પર વધુ નિર્ભર રહે છે. જો કે, આફ્રિકી ઘાસનાં મેદાનો જેવા, અર્ધ-શુષ્ક વિસ્તારોમાં, વનસ્પતિઓ જમીનમાંથી જેટલું પાણી શોષે તેની સાથે વનસ્પતિનો પ્રકાર અને તેમનું વિતરણ સીધી રીતે સંકળાયેલાં હોય છે. જ્યારે ભૂમિજળની પ્રાપ્યતા અપૂરતી હોય, ત્યારે જળ-તણાવયુક્ત પરિસ્થિત સર્જાય છે. જળ તણાવ અનુભવતી વનસ્પતિઓમાં તેમના પર્ણરંધ્રો (સ્ટોમાટા) બંધ કરવા જેવા અનેક પ્રતિભાવો થકી તેમની બાષ્પોત્સર્જન અને પ્રકાશસંશ્લેષણ એમ બંને ક્રિયાઓમાં ઘટાડો કરે છે. આનાથી આકાશ(કૅનોપી) જળ પ્રવાહ અને કાર્બન ડાયોક્સાઈડ પ્રવાહમાં ઘટાડો થાય છે જે આસપાસની આબોહવા અને હવામાનમાં અસર કરે છે. 

સિદ્ધાંતો
વનસ્પતિ સૃષ્ટિ અને જળ તણાવ
મૂળભૂત સમીકરણો અને મૉડલો
કાળ અને સ્થળ સંબંધિત વિચારણાઓ