કન્નડ સાહિત્યમાં તુલુ બ્રાહ્મણની માહિતી સંબંધિત 'ગ્રામ પદ્ધતિ' નામની કૃતિ છે. તે કૃતિ અનુસાર પરશુરામમે હૈગા અને તુલુ નામના બે દેશ બનાવ્યા ત્યાર બાદ શિવ અને પાર્વતી સહ્યાદ્રિ પર્વત પર આવ્યા. તે સ્થળે તેમને એઅ પુત્ર જન્મ્યો. આ પુત્રનો જન્મ કદંબના વૃક્ષની નીચે થયો હતો આથી તેનું નામ કદંબ પડ્યું.આ બાળકને સહ્યાદ્રિ પર્વતના રક્ષક રતીકે રાખવામાં આવ્યા. મૌર્યશર્મા તેમના વંશજ હતા અને તેમણે બનવાસીને પોતાની રાજધાની બનાવી. આ સિવાય અન્ય પૌરાણિક કથાઓમાં પણ કદંબનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. અને બૌદ્ધ ધર્મનું વૃક્ષ ગણવામાં આવે છે અને એમ પણ કહેવાય છે તે છોટા પડેલા પ્રેમીઓને પાસે લાવે છે. ભાગવત પુરાણમાં પણ કદંબનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. ઉત્તર ભારતમાં તેને શ્રીએ કૃષ્ણ સાથે સાંકળવામાં આવે છે દક્ષિણ ભારતમાં તેને પાર્વતીનું વૃક્ષ કહે છે. રાધા અને કૃષ્ણ પણ કદંબના મીથી અને સુગંધી છાયામાં મળતા હોવાનું મનાય છે. સંગમ સાહિત્યના કાળ દરમ્યાન તામિલનાડુના મદુરાઈમાં આવેલી તિરુપુરાકુન્ડ્રમ ટેકરીના મુરુગનને પ્રકૃતિ પૂજાના કેન્દ્ર તરીકે મનાતા હતા. તેઓ કદંબના વૃક્ષનીચે ભાલો ધારણ કરેલા બતાવાતા. એક અન્ય પઓરાનિક કથા અનુસાર રાજા ઉત્તનપદ અને રાણી સુનીતિના પુત્ર ધ્રુવ વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવાનો નિશ્ચય કર્યો. તેમણે યમુના નદીને કિનારે એક વનમાં કદંબના વૃક્ષની નીચે
આસન ધારન કર્યું હતું. પહેલાં મહિને તેમણે મૂળ અને મૂળની ગંઠો ખાધી. બીજે મહિને તેમણે સૂકા પાંદડાં ખાધાં. ત્રેજે મહિને તેમણે માત્ર યમુનાનું પાણી પીધું. ચોથે મહિને તેઓ માત્ર હવા પર જીવતાં રહ્યાં. ત્યાર બાદ ધ્રુવે શ્વાશ લેવાનું પણ છોડી દીધું. તેઓ એક પગે ઊભા રહીને માત્ર વિષ્ણુનું ધ્યાન ધરવા લાગ્યા. 
પુરીના સંત જયદેવેલખેલ ગીતગોવિંદની પ્રથમ કડીમાં તેમણે લખ્યું છે." તે કે જે શાંત કદંબના વૃક્ષની નીચે અંધારામાં ઓગળી જાય છે, જે મારી બાજુમાં બેથેલા છે, જેઓ સર્વોત્તમ પ્રેમ અને ભક્તિને લાયક છે માટે હું તેમની સ્તુતિ કરું છું.

કૃષ્ણ લીલાના એક પ્રકરણમાં એવું વર્ણન આવે છે કે એક સમયે ગોપીઓ જ્યારે વૃંદાવન નજીકના એક તળાવમાં નહાવા ગઈ હતી ત્યારે શ્રી કૃષ્ને તેમના વસ્ત્રો ચોરી લીધાં. પાણીણાઆ દેવ વરુણે નદી, તળાવ અને અન્ય જાહેર સ્થળોએ નગ્ન થઈ નહાવાની મનાઈ ફરમાવી હતી પરંતુ ગોપીઓ તેની અવગણના કરતી. તેમને પાઠ ભણાવવા માટે શ્રી કૃષ્ણે એક દિવસ જ્યારે તેણીઓ નહાવા તળાવમાં ગઈ ત્યારે તેમના વસ્ત્રો ચોરીને નજીકના કદંબ વૃક્ષની ડાળીએ લટકાવી દીધાં. તે જાતે તે વૃક્ષ પર પડી ડાળીઓમાં સંતાઈ ગયા. નહાઈને જોતાં ગોપીઓને તેમના વસ્ત્રો મળ્યાં નહીં. તેમનું ધ્યાન કદ્ંબના વૃક્ષની હલતી ડાલીઓ ઉપર ગયું. તેમણે ત્યાં શ્રી કૃષ્ણને અને પોતાનાં વસ્ત્રોને જોયાં. તેમણે વસ્ત્રો પાછા માંગ્યા ત્યારે શ્રી કૃષ્ણે તેમને જાતે જ બહાર આવી લઈ જવા કહ્યું. આ પ્રકરણને ઘણી કવિતા અને ચિત્રોમાં કદંબના વૃક્ષની પૃષ્ઠ ભૂમિમાં દર્શાવાયો છે. 

કદંબ વૃક્ષના નામ પરથી કદંબ કુળનું નામ પડ્યું છે. તલગુડામાં મલી આવેલા શિલાલેખ (૪૫૦ સીર્કા) અનુસાર કદંબ કુળના શાશકોએ ૩૪૫ સીર્કા થી ૫૨૫ સીર્કા સુધી બનવાસી (આજનું કર્ણાટક) પર રાજ્ય કર્યું. 

વર્ણન
લોકકથા
વપરાશ
સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ