થર્મોમીટર્સને મૂળભૂત ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના નિયમો અને માત્રાઓના ભૌતિક આધાર વિશેના જ્ઞાનના સ્તર મુજબ બે ભિન્ન જૂથોમાં વિભાજીત કરી શકાય છે. પ્રાથમિક થર્મોમીટર્સ માં પદાર્થના માપન ગુણધર્મ એટલા સારી રીતે જાણીતા હતા કે કોઇ અજ્ઞાત માત્રા વિના ઉષ્ણતામાન માપી શકાતુ હતું. આ થર્મોમીટર્સના ઉદાહરણો વાયુની સ્થિતિ,વાયુમાં ધ્વનિનાવેગ પર,ઉષ્મીય ધ્વનિ(જુઓ જોહ્નસન-નીક્યુઇસ્ટ ધ્વનિ) વોલ્ટેજ કે વિદ્યુત અવરોધના પ્રવાહ પર,અને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એક ચોક્કસ રેડિયોએક્ટિવ કેન્દ્ર પર ગામા કિરણો આપાત કરવાથી થતી કોણીય વિષમદેશિકતા પર આધારિત હતાં. પ્રાથમિક થર્મોમીટર્સ પ્રમાણમાં જટિલ છે.

દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સ તેમની સાનુકૂળતાને લીધે સૌથી વ્યાપક રીતે વપરાય છે. ઉપરાંત,તે પ્રાથમિક કરતા ઘણી વાર વધુ સંવેનશીલ પણ હોય છે. દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સમાં માપનના ગુણધર્મોની જાણકારી ઉષ્ણતામાનની સીધેસીધી ગણતરી માટે પુરતી નથી. તેમાં પ્રાથમિક થર્મોમીટર સાથે ઓછામાં ઓછા એક ઉષ્ણતામાન કે ઘણા બધા નિશ્ચિત ઉષ્ણતામાનોનાં માપ અંકિત કરવા પડે છે. આવા નિશ્ચિત બિંદુઓ, ઉદાહરણ તરીકે,ત્રય બિંદુઓ અને શ્રેષ્ઠવાહક અવસ્થાઓ,સમાન ઉષ્ણતામાને પુન:ઉત્પાદન પામે છે.

તાપમાન
પૂર્વ ઇતિહાસ
શુદ્ધતા,ચોકસાઇ,અને પુનઃઉત્પાદિતતા
પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક થર્મોમીટર્સ