આ તબક્કે પાર્ટી ચોરાહા પર ઊભી હતી. પાર્ટીના ઉદ્ધામવાદી વિભાગો પણ હતા, જેઓ ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ અને કેરાલામાં ચુંટણી જીત બાદ પાર્ટીના સંસદ પરત્વે વધતા જતા ધ્યાન બાબતે સાવધાની વર્તતા હતા. ચીનમાં થયેલી પ્રગતિએ પણ પાર્ટીની અંદરની સ્થિતિને માઠી અસર પહોંચાડી હતી. પશ્ચમ બંગાળમાં બે અલગ આંતરિક મતભેદ વલણો વિકસ્યા હતા, જેને બન્નેને ચાઇનીઝ લાઇનના ટેકા તરીકે ઓળખી શકાય. 1967માં, ઉત્તરીય પશ્ચિમ બંગાળમાં નક્સલબારીમાં ખેડૂત અશાંતિ પેદા થઇ હતી. આ બળવાખોરીની આગેવાની જિલ્લા સ્તરના સીપીઆઇ (એમ) સંકુચિત નેતાઓ ચારુ મજૂમદાર અને કાનુ સનવાલ દ્વારા લેવામાં આવી હતી. સીપીઆઇ (એમ)માં રહેલા સંકુચિતોએ નક્સલબારીના ઉદભવને એક ચિનગારી તરીકે જોઇ હતી, જે ભારતીય ક્રાંતિને પલીતો ચાંપનાર હતી. કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ચાઇનાએ નક્સલબારી ચળવણને વખાણી હતી, જે સીપીઆઇ (એમ)-સીપીસી સંબંધોમાં ઓચિંતી બ્રેક સમાન પૂરવાર થઇ હતી. નક્સલબારી ચળવળને પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર દ્વારા હિંસક રીતે દાબી દેવામાં આવી હતી, જેમાંથી સીપીઆઇ (એમ) મોટી ભાગીદાર હતી. પાર્ટીમાં, સંકુચિત લોકોની સંખ્યા ઓલ ઇન્ડિયા કોઓર્ડિનેશન કમિટી ઓફ કોમ્યુનિસ્ટ રિવોલ્યુશનરીઝ સુધી પ્રસરી હતી. 1968 બાદ સીપીઆઇ (એમ)ની બુર્દવાન બેઠકે (5-12 એપ્રિલ, 1968ના રોજ યોજાયેલ), એઆઇસીસીસીઆરને પોતાને સીપીઆઇ (એમ)થી અલગ પાડી દીધા હતા. આ ભાગલાએ દેશભરમાં પાર્ટીને અલગ પાડી દીધી હતી. પરંતુ નોંધપાત્ર છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં કે જે ઇદ્દામવાદી પ્રવાહનું કેન્દ્ર હતું,ત્યાં કોઇ આગળ પડતી વ્યક્તિએ પાર્ટી છોડી ન હતી. પાર્ટી અને નક્સલવાદ (જેમકે બળવાખોરોને કહેવાતું હતું) ટૂંક સમયમાં જ લોહીયાળ જંગમાં ફેરવાયો હતો. 

આંધ્રપ્રદેશમાં અન્ય બળવો આકાર લઇ રહ્યો હતો. ત્યાં નક્સલવાદ તરફી મતભેદોએ સ્થાન લીધું ન હતું. પરંતુ પાર્ટીના સંચાલનમાં તેલનગંગા સશસ્ત્ર સંઘર્ષમાંથી ઘણા નિવૃત્તો હતા, જેમણે કેન્દ્રિય પાર્ટી નેતાગીરી સામે વિરોધ કર્યો હતો. આધ્રપ્રદેશમાં ઉદ્દામવાદીઓ રાજ્ય સ્રતની નેતાગીરીમાં પણ મજબૂત પાયો ધરાવતા હતા. ઉદ્દામવાદી વલણના મુખ્ય નેતા ટી. નેગી રેડ્ડી હતા, જેઓ રાજ્ય ધારાસભાના સભ્ય હતા. 15 જૂન 1968ના રોજ ઉદ્દામવાદી વલણ અખાબારી નિવેદનમાં પ્રકાશિત થયું હતું જેમાં સીપીઆઇ (એમ)ની પ્રગતિના ટીકાકારો પર ભાર મૂકાયો હતો. તેમાં ટી. નેગી રેડ્ડી, ડી.વી.રાવ, કોલ્લા વેંકીયાહ અને ચંદ્ર પુલ્લા રેડ્ડીએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આંધ્રપ્રદેશમાં આશરે 50 ટકા પાર્ટી કેડરોએ આંધ્રપ્રદેશ કોઓર્ડિનેશન કમિટી ઓફ કોમ્યુનિસ્ટ રિવોલ્યુશનરીઝની ટી. નેગી રેડ્ડીની નેતાગીરી હેઠળ રચના કરવા માટે પાર્ટી છોડી દીધી હતી. 

પક્ષનું સત્તામંડળ
નક્સલબારીનો ઉદય
ઇતિહાસ
સીપીઆઈ (એમ)ના પ્રમુખ સંગઠન દળો