શોષણ પ્રશીતન અને ઉષ્મા પંપ ચક્ર નીચા દબાણે શોષકમાં પ્રશીતક વાયુના શોષણ અને ત્યારબાદ ઉષ્મા દ્વારા અપશોષણ પર આધાર રાખે છે. શોષક “રાસાયણિક કમ્પ્રેસર” તરીકે વર્તે છે અને તેનું ચાલન ઉષ્મા દ્વારા થાય છે આમ આ દ્રષ્ટિકોણથી તે પ્રણાલીનો “પંપ” છે. તે સૌર સંગ્રાહક, એક કન્ડેન્સર અથવા ઉષ્મા-વિનિમયકાર અને પ્રશીતક બોક્સમાં આવેલું બાષ્પીભવક ધરાવે છે. સંગ્રાહકની અંદરની બાજુમાં હારબદ્ધ શોષણ પટ્ટાઓ આવેલા હોય છે જે મિથેનોલમાં શોષિત સક્રિય કાર્બનથી ભરેલા હોય છે. પ્રશીતક બોક્સને પાણીથી ભરીને ઉષ્મારોધિત બનાવવામાં આવે છે. સક્રિય કાર્બન માફકસરના તાપમાને મિથેનોલ બાષ્પનું મોટી માત્રમાં શોષણ કરી શકે છે અને ઊંચા તાપમાને (લગભગ 100 ડીગ્રી સેલ્સિયસ) તેનું અપશોષણ કરે છે. દિવસના સમય દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશ સંગ્રાહકને પ્રજ્વલિત કરે છે માટે સંગ્રાહક ગરમ થાય છે અને સક્રિય કાર્બનમાંથી મિથેનોલનું અપશોષણ થાય છે. અપશોષણમાં કોલસામાં અધિશોષિત થયેલો પ્રવાહી મિથેનોલ ગરમ થાય છે અને તેનું બાષ્પીભવન થાય છે. મિથેલોન બાષ્પનું સંઘનન થાય છે અને બાષ્પીભવકમાં સંગ્રહ થાય છે.

રાતે સંગ્રાહક તાપમાન ઘટીને માફકસરનું થાય છે અને ચારકોલ બાષ્પીભવક માંથી મિથેનોલનું શોષણ કરે છે. બાષ્પીભવકમાં પ્રવાહી મિથેનોલ બાષ્પીભવન પામે છે અને ટ્રેમાં રહેલા પાણીમાંથી ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. શોષણ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા હોવાથી સંગ્રાહકે રાતે ઠંડું પડવું જ પડે છે. ઉપર દર્શાવ્યા મુજબ, શોષણ પ્રશીતન પ્રણાલી પ્રશીતન અસર ઉભી કરવા માટે છુટીછવાઇ રીતે કામ કરે છે.

ઉષ્મીય ચક્રીય સક્રિય કાર્બન ‘શોષણ પંપ’ દ્વારા પણ હિલીયમ વાયુને 4 કેલ્વિન અને તેનાથી ઉંચા તાપમાને પંપ કરી શકાય છે. આનું ઉદહારણ ઓક્સફોર્ડ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એટીએસ (AST) શ્રેણી મંદન પ્રશીતક માટે ઠારણ ઊર્જા પૂરી પાડવાનું છે. પ્રવાહી He અને તેના સમસ્થાનિક Heના મિશ્રણની મંદ કલાની સપાટીમાંથી He બાષ્પ પંપ કરાય છે. નીચા તાપમાને (લાક્ષણિક રીતે <4K) Heનું કાર્બનની સપાટી પર શોષણ થાય છે, 20 અને 40kની વચ્ચે પંપનું પુનઉત્પાદન Heને પ્રવાહી મિશ્રણની સાંદ્ર તબક્કામાં પાછું મોકલે છે. બે પ્રવાહી તબક્કાના આંતરાપૃષ્ઠ વચ્ચે ઠારણ થાય છે કારણકે He કલા સરહદ પર બાષ્પીભવન પામે છે. જો પ્રણાલીમાં એક કરતા વધુ પંપ હાજર હોય તો વાયુનો સતત પ્રવાહ હશે અને માટે એક શોષણ પંપના પુનઃજનન અને બીજાના પંપીંગ દ્વારા સતત ઠારણ ઉર્જા મેળવી શકાય છે. આના જેવી પ્રણાલીથી બહુ ઓછા ચલન ભાગ સાથે 10 mK (0.01 કેલ્વિન) જેટલું નીચું તાપમાન મેળવી શકાય છે.

શોષણ પ્રશીતન
ઉપયોગો
પાવડર સક્રિય કાર્બન (પીએસી (PAC))
દારૂવાળા આસવિત પીણાઓનું શુદ્ધિકરણ