હોલકર અને શિંદેની વિરોધિ નીતિઓ અને પેશવાના પરિવારની આંતરિક ખટપટો જે ૧૭૭૩માં નારાયણ રાવ પેશવાની હત્યામાં પરિણમી, તેને કારણે મરાઠાઓએ ઉત્તરમાં મેળવેલ સિદ્ધિઓ નિષ્ફળ ગઈ. આ કારણોને લીધે મરાઠાઓ ઉત્તર ભારતમાંથી ગાયબ જ થયા. મરાઠાઓના આંતરિક ઝઘડાઓને કારણે રઘુનાથ રાવને પેશવા પદ પરથી દૂર કરાયા. તેણે અંગ્રેજોની મદદ માંગી અને તેમની વચ્ચે માર્ચ ૧૭૭૫માં સુરતની સંધિ થઈ. આ સંધિ હેઠળ પેશવાને અંગ્રેજોએ સૈન્ય સહાય કરી અને બદલામાં સાલસેત્તે ટાપુઓ અને વસઈનો કિલ્લો અંગ્રેજોના કબ્જામાં ગયો.

આ સંધિને કારણે શક્તિશાળી મરાઠાઓ સાથે સંઘર્ષની શક્યતા ઉભી થઈ, તેથી ભારતમાં અને યુરોપમાં તેના પર ચર્ચા થવા લાગી. અંગ્રેજો માટે અન્ય ચિંતાનો વિષય એ હતો કે મુંબઈની સમિતિએ પોતાની બંધારણીય સત્તાની ઉપરવટ જઈ અને સંધિ કરી હતી. આ સંધિને કારણે પ્રથમ આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધની શરુઆત થઈ. આ યુદ્ધ લગભગ સ્થગિત અવસ્થામાં જ પરિણમ્યું અને કોઈ પક્ષ દુશ્મનને હાર ન આપી શક્યો. મહાડજી શિંદેની મધ્યસ્થતાથી મે ૧૭૮૨માં સાલબાઈની સંધિ થઈ અને યુદ્ધનો અંત આવ્યો. વૉરન હેસ્ટિંગ્સની દૂરંદેશીને કારણે અંગ્રેજો યુદ્ધમાં સફળ રહ્યા હતા. તેમણે અંગ્રેજ વિરોધિ જોડાણને તોડી અને શિંદે, ભોંસલે તેમજ પેશવા વચ્ચે ખટરાગ ઉભો કર્યો.

૧૭૮૬માં જ્યારે અંગ્રેજ ગવર્નર જનરલ કોર્નવોલિસ ભારત આવ્યા ત્યારે મરાઠાઓ શક્તિશાળી હતા. સાલબાઈની સંધિ બાદ અંગ્રેજોએ ઉત્તરમાં સહવાસની નીતિ અપનાવી. ૧૧ વર્ષ પેશવા સવાઈ માધવરાવના દરબારમાં મંત્રીપદ સંભાળતા નાના ફડણવીસના રાજદ્વારી કુનેહને કારણે મરાઠા અને અંગ્રેજો વચ્ચે બે દાયકા કરતાં વધુ સમય સુધી શાંતિ જળવાઈ. ૧૮૦૦માં નાના મૃત્યુ બાદ પરિસ્થિતિ તુરંત જ બદલાઈ. હોલકર અને શિંદે વચ્ચે રાજકીય ખેંચતાણના પરિણામે પેશવાએ શિંદેનો પક્ષ લેતાં હોલકરે ૧૮૦૧માં પુના ખાતે પેશવા પર હુમલો કર્યો. પોતાની સલામતી જાળવવા માટે પેશવા બાજી રાવ બીજા નાશી અને અંગ્રેજ યુદ્ધજહાજનો આશરો લીધો. પેશવાને પોતાની સત્તાનો ક્ષય થવાનો ભય હતો અને આથી તેમણે વસઈની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. તેને કારણે પેશવા અંગ્રેજોના પ્રભુત્વ હેઠળના મિત્ર રાજવી બન્યા.

સંધિની પ્રતિક્રિયા સ્વરુપે ભોંસલે અને શિંદે એ પેશવા દ્વારા તેમના સાર્વભૌમત્વની શરણાગતિ સ્વીકારવા ઇનકાર કર્યો અને અંગ્રેજો ઉપર હુમલો કર્યો. ૧૮૦૩માં બીજા આંગ્લ-મરાઠા યુદ્ધની આ શરુઆત હતી. આ બંને મરાઠા સરદારોને અંગ્રેજોએ હાર આપી અને તમામ મરાઠા સરદારોએ મોટા વિસ્તારો અંગ્રેજોને સોંપવા પડ્યા.

પિંડારી
આંગ્લ-મરાઠા સંબંધો
નાગપુર ખાતેની ઘટનાઓ
હોલકરની શરણાગતિ