ઊટી એ નિલગિરિ પર્વતમાળામાં અંદર આવેલ એક ગિરિમથક છે નિલગિરી અર્થાત ભૂરા પર્વતો. આ નામ નિલગિરીના વૃક્ષો દ્વારા બહાર પડતી ભૂરી આભાને લીધે પડ્યું છે કે દર બાર વર્ષે ખીલતા કુરુંજીના ફૂલ કે જે પહાડીના ઢોળાવને ભૂરારંગની આભા દે છે તેના પરથી પડ્યું છે તે અજ્ઞાત છે. ભારતના અન્ય ક્ષેત્રોમાં તે કોઈ રાજ્ય કે રાજાને હસ્તક હોવાના પુરાવા મળ્યાં છે પણ ઊટી ક્ષેત્ર સંબંધી આવા કોઈ પુરાવા મળ્યાં નથી. ટીપુ સુલતાન પોતાની સીમા વિસ્તારી અહીં સંતાવવાની ગુફા જેવું માળખું બનાવનાર પ્રથમ રાજા હતો.

આ ક્ષેત્ર શરૂઆતમાં તોડા અને અન્ય સમુદાય દ્વારા નિવાસિત હતો. તેઓ અહીં વેપાર આદિ કરી સહ અસ્તિત્વ ધરાવતા હતાં. પોતાના પુસ્તક "ઊટાકામંડ, અ હીસ્ટરી"માં ફ્રેડરીક પ્રાઈસ લખે છે કે જૂના ઊટી તરીકે ઓળખાતા ક્ષેત્ર પર પહેલાં તોડા લોકો વસતાં હતાં. બાદમાં તોડા લોકોએ નગરનો તે ભાગ તે સમયના કોઈમ્બતૂરના ગવર્નર જ્હોન સુલેવાન ને આપી દીધું. તેમણે બાદમાં અહીં નગર વિકસાવ્યું અને અહીં ચાૢ સિંકોના અને સાગ વૃક્ષની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપ્યું. જે રીતે સ્થાનીય જનજાતિ ના લોકોએ મદદ કરી તે જોઈને અન્ય વસવાટ કરનારા અને સ્વય સુલેવાન પ્રભાવિત થયાં હતાં અને વાવેતર કારો અને સ્થાનીય લોકોના હક્કો વચ્ચે સુમેળ રહે ત્વું વિચારવા લાગ્યાં. ત્યાર બાદના સમયમાં સ્થાનીય લોકોને તેમની જમીન ના હક્કો સંબંધી પૂરો ન્યાય મળે તે માટે કાર્યરત રહ્યાં. આ માટે બ્રિટિશ સાશને તેમને આર્થિક અને ન્યાયિક રીતે સજા પણ કરી.

૧૭૯૯માં ટેપુ સુલતાન અને અંગ્રેજો વચ્ચે થયેલ શ્રીરંગાપટનમ ની સંધિને આધી નિલગિરી ક્ષેત્ર બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈંડિયા કંપની ને આધિન આવ્યું. ૧૬૦૩માં રેવ. જેકમ ફોરીકો નામના પાદરી અહીં આવનાર પ્રથમ યુરોપિયન હતાં અને તેમણે આ ક્ષેત્ર અને અહીંના લોકો વિષે નોંધ પણ લખી છે. ૧૮૧૨માં સર્વેયર વિલિયા કીઝ અને મેકમોહનએ આ સપાટ પ્રદેશની મુલાકાત લીધી. ૧૮૧૮માં વીશ ને કીંડર્સલી નામના ઉપ અધિકારીઓએ અહીંની મુલાકાત લઈને કોઈમ્બતૂરના કલેક્ટરને જ્ન સુલેવાનને હોપોતાનો અનુભવ અહેવાલ આપ્યો. જાન્યુઆરી ૧૮૧૯માં જહોન સુલેવાને અહીંનો પ્રવાસ ખેડી કોટાગિરીની ઉત્તરે આવેલ દીમાભટ્ટી પર મુકામ કર્યો. તેઓ ફરી અહીં ૧૮૧૯ના મે મહિનામાં આવ્યાં અને દીમાબત્તી આગળ પોતાના બંગલાનું બાંધકામ શરૂ કર્યું જે અહીંનું પ્રથમ યુરોપીય ઘર હતું.

જહોન સિલેવાને ૧૮૧૯માં (મેટ્ટુપાલયમ પાસે) સીરુમુગાઈ પાસેથી દીમાભત્તી સુધી રસ્તાનું બાંધકામ કરાવડાવ્યું જે મે ૧૮૨૩માં પુરું થયું. કુન્નુર સુધીનો રસ્તો ૧૮૩૦-૩૨ માં નખાયો. ઊટી મદ્રાસ પ્રેસીડેંસીની અને બ્રિટિશ રાજ દ્વારા વધુ મુલાકાત લેવાતા નાના રજવાડાની ઉનાળુ રાજધાની હતી, આજે તે પ્રખ્યાત ઉનાળુ અને અઠવાડીક રજા ગાળવાનું સ્થળ બની ગયું છે. સૈનિકોના હવાફેર માટે પણ તેમને અહીં તથા બાજુ માં આવેલ વેલિંગટન માં મોકલાવાતા હતાં. વેલિંગટન આજે પણ મદ્રાસ રેજિમેંટનું ઘર છે. આ સ્થળની અપ્રતિમ સુંદરતા અને ઊંડી હરિયાળી ભરી ખીણો ને કારને આને "ગિરિમથકોની રાણી" તરીકે સંબોધ્યું.

અહીં ઘુમાવદાર રસ્તા અથવા અટપટી રેલ્વે લાઈન દ્વારા પહોંચી શકાય છે જેને નિલગિરિ પર્વતીય રેલ્વે કહે છે. આ રેલ્વે લાઈન ૧૯૦૮માં બંધાઈ હતી. 

વસતિ
રોઝ ગાર્ડન
ઇતિહાસ
ઊટી તળાવ