માટીકામની ચીજવસ્તુઓને આકાર આપવાની વિવિધ પદ્ધતિઓમાં નીચે પ્રમાણેની પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે:
હાથ બનાવટ . તે આકાર આપવાની સૌથી જૂની પદ્ધતિ છે. વાસણોને હાથથી ટીપીને માટીના ગૂંચળામાંથી, માટીની સપાટ પાટમાંથી, માટીના સખત દડામાંથી અથવા આમાંથી કેટલાકના મિશ્રણથી બનાવી શકાય. હાથ બનાવટના વાસણોના ભાગોને માટી અને પાણીથી બનાવવામાં આવેલા પ્રવાહી મિશ્રણ સ્લિપનો ઉપયોગ કરીને જોડવામાં આવે છે. હાથ બનાવટની પ્રક્રિયા ચાકડાના ઉપયોગની સરખામણીએ ઘીમી છે, પરંતુ તેમાં ચીજવસ્તુના કદ અને આકાર પર ઘણું નિયંત્રણ રહે છે. અન્ય તકનીકોની ઝડપ અને પુનરાવર્તન ટેબલવેર્સ જેવા ચીજવસ્તુઓના ચોક્કસ રીતે સરખા સેટ બનાવવામાં વધારે અનુકૂળ રહે છે, જો કે, કેટલાક સ્ટુડિયો પોટર્સને કલાના એકાકી નમૂનાઓ બનાવવા માટે હાથ બનાવટની પદ્ધતિ વધારે સાનુકૂળ જણાઈ છે.

ચાકડો. (સંસ્કૃત "ચક્ર"થી + ગુજરાતી"-ડો") નામની પદ્ધતિમાં, માટીના પીંડને ચાકડાના કેન્દ્રમાં, જેને મથાળું કહે છે, ગોઠવવામાં આવે છે, જેને કુંભાર દ્વારા લાકડી, પગની શક્તિનો ઉપયોગ કરીને અથવા તો ઇલેક્ટ્રિક મોટરની અલગ-અલગ ઝડપથી ફેરવવામાં આવે છે.

ચાકડાની પ્રક્રિયા દરમિયાન ચાકડો ઝડપથી ફરે છે, જ્યારે નરમ માટીના નક્કર પીંડને ધીમેથી દબાવવામાં, મરડવામાં અને ધીરે-ધીરે ઉપરની તરફ અને બહારની તરફ ખેંચીને વચ્ચે પોલાણનો આકાર તૈયાર કરવામાં આવે છે. માટીના પીંડને નીચે અને અંદરની તરફ લયબદ્ધ રીતે વારાફરતી દબાવીને ચોક્કસ ભ્રમણીય સમમિતિની પ્રક્રિયાને માટી પીંડના "કેંદ્રીકરણ"ની પ્રક્રિયા કહે છે, જે પછીના તબક્કાઓ તરફ આગળ વધતાં પહેલાં કૌશલ્ય મેળવવા માટેનું સૌથી મહત્વનો તબક્કો છે : "ઓપનિંગ" (માટીના નક્કર પીંડને કેન્દ્રમાંથી પોલો બનાવવો), "ફ્લોરિંગ" (ઘડામાં સપાટ કે ગોળાકાર તળિયું બનાવવું), "થ્રોઇંગ" અથવા "પુલિંગ" (દિવાલની જાડાઈ સરખી રહે તે રીતે ઉપર લઈ આવવું અને આકાર આપવો) અને "ટ્રીમિંગ" અથવા "ટર્નિંગ" (વધારાની માટી દૂર કરીને આકારને સુવસ્થિત બનાવવો અથવા "પાદ" નિર્માણ કરવું).

સ્વીકાર્ય માપદંડ અનુસારના ઘડા બનાવવા માટે ખૂબ જ કૌશલ્ય અને અનુભવની જરૂર પડે છે અને આ પ્રકારની ચીજવસ્તુઓની ગુણવત્તા કલાની રીતે ઘણી ઊંચી હોવા છતાં આ પદ્ધતિ પુન:ઉત્પાદન માટે નબળી ગણી શકાય. તેની આંતરિક મર્યાદાઓને કારણે થ્રોઇંગનો ઉપયોગ શિરોલંબ અક્ષ પર ત્રિજ્ય સમમિતિવાળી વસ્તુઓ બનાવવા માટે જ ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે. ત્યારબાદ તેને છાપ આપીને, ઉપસાવીને, , ને અને કાપીને તેમાં ફેરફાર કરી શકાય છે. કુંભારના હાથ ઉપરાંત આ તકનીકોમાં પેડલ્સ, એરણ અને સળિયા, અને ખાસ કરીને કાપવા અને કાંણા પાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા છરી, સારણી અને વાયર જેવા હથીયારોનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય
છે. ચાકડાની પદ્ધતિથી તૈયાર કરવામાં આવેલી ચીજવસ્તુઓ સાથે હાથા, ઢાંકણા, તળિયા અને વધારાની સુશોભન સામગ્રી જોડીને તેમાં ફેરફાર કરી શકાય છે.

ગ્રેન્યુલેટ પ્રેસિંગ: તેનું નામ સૂચવે છે તે પ્રમાણે, આ પ્રક્રિયામાં માટીકલાની વસ્તુઓ અર્ધ-સૂકી અને દાણાદાર માટીને બીબાંમાં દબાવીને આકાર આપીને બનાવવામાં આવે છે. માટીને બીબામાં છિદ્રાળુ ડાઈના માધ્યમથી દબાવવામાં આવે છે, જેના દ્વારા ઊંચા દબાણે પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. શુદ્ધ અને સરળતાથી સરકી શકે અને લગભગ પાંચથી છ ટકા ભેજનું તત્વ રહેલું હોય તેવી સામગ્રી તૈયાર કરવા માટે દાણાદાર માટી સ્પ્રે-ડાઇંગનો ઉપયોગ થાય છે. ગ્રેન્યુલેટ પ્રેસિંગ, જેને "ડસ્ટ પ્રેસિંગ" પણ કહે છે, સિરામિક ટાઇલ્સ અને વધારે રીતે પ્લેટ્સના ઉત્પાદનમાં વપરાય છે.

ઇન્જેક્શન મોલ્ડિંગ: ઇન્જેક્શન મોલ્ડિંગએ આકર તૈયાર કરતી પ્રક્રિયા છે જેને ટેબલવેર ઉદ્યોગ દ્વારા ખૂબ જ લાંબા સમય પહેલાં થર્મોપ્લાસ્ટિક અને કેટલાક ધાતુના ભાગ બનાવવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવેલી પ્રક્રિયા પરથી સ્વીકારવામાં આવી છે. તેને "પોર્સેલિન ઇન્જેક્શન મોલ્ડિંગ" અથવા "પીઆઇએમ" (PIM) કહે છે. જટીલ આકાર ધરાવતી ચીજવસ્તુઓના મોટાપાયા પરના ઉત્પાદન માટે યોગ્ય આ તકનીકનો એક મહત્વપૂર્ણ ફાયદો એ છે કે તેમાં હાથા સાથેના કપને એક જ પ્રક્રિયામાં ઉત્પાદન કરી શકાય છે અને આ રીતે હાથો ચોંટાડવાની પ્રક્રિયાને દૂર કરી શકાય છે અને કપ તથા હાથા વચ્ચેના જોડાણને મજબૂત બનાવી શકાય છે. બીબામાં ભરવાની સામગ્રી લગભગ 50થી 60 ટકા તપાવ્યા વિનાનE પાવડરના સ્વરૂપમાં હોય છે, જેમાંથી 40-50 ટકા જૈવિક પ્રક્રિયકો હોય છે જે જોડનારા, ઊંજણ અને પ્લાસ્ટિસાઇઝર્સના બનેલા હોય છે. આ તકનીક અન્ય આકાર પદ્ધતિમાં બહોળા પ્રમાણમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી નથી.

જિગરિંગ એન્ડ જોલિયીંગ: આ પ્રક્રિયાઓ કુંભારના ચાકડા પર કરવામાં આવે છે અને તે ચીજવસ્તુઓને માપદંડ અનુસારના સ્વરૂપમાં લાવવા માટેના સમયગાળામાં ઘટાડો કરવામાં મદદ કરે છે. "જિગરિંગ" આકાર આપવા માટેના હથીયારને બનાવટ હેઠળ રહેલા પદાર્થના પ્લાસ્ટિક ક્લે સાથે સંપર્કમાં લાવવાની પ્રક્રિયા છે. જિગર ટૂલ એક બાજુને જ્યારે બીબું બીજી બાજુને આકાર આપે છે. જિગરિંગનો ઉપયોગ માત્ર સપાટ વાસણો જેવા કે પ્લેટ્સ બનાવવા થાય છે પરંતુ તેના જેવી જ પ્રક્રિયા "જોલિયીંગ" નો ઉપયોગ પોલાં વાસણો જેવા કે કપ વગેરે બનાવવા થાય છે. જિગરિંગ અને જોલિયિંગનો ઉપયોગ માટીકામની ચીજવસ્તુઓ બનાવવા માટે લગભગ 18મી સદીથી થાય છે. કારખાનામાં મોટાપાયે કરવામાં આવતા ઉત્પાદન માટે જિગરિંગ અને જોલિયીંગ સામાન્ય રીતે સ્વચાલિત હોય છે, જેમાં અર્ધ-કુશળ મજૂરો દ્વારા પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે છે.

રોલર-હેડ મશીન: આ મશીન પણ જિગરિંગ અને જોલિયિંગની જેમ ફરતાં બિબાં પર આકાર આપવા માટેનું છે, પરંતુ તેમાં આકાર આપતું ટૂલ સ્થિર હોવાને બદલે ફરતું રહેતું હોય છે. રોટરી શેપિંગ ટૂલ છીછરા નળાકાર સ્વરૂપનું હોય છે, જેની આંતરિક પહોળાઈ અને તૈયાર કરવામાં આવતા અને આકાર આપવામાં આવતા વાસણ જેટલી હોય છે. આ પ્રકારે ચીજવસ્તુઓને પ્રમાણમાં અકુશળ મજૂરોનો ઉપયોગ કરીને પણ લગભગ મિનિટના બાર નંગની ઝડપે તૈયાર કરી શકાય છે, જો કે આ ઝડપ તૈયાર કરવામાં આવતી વસ્તુના કદ પ્રમાણે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ યુકેમાં "સર્વિસ એન્જિનિયર" કંપની દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા રોલર-હેડ્સને સમગ્ર વિશ્વમાં ઉત્પાદકો દ્વારા સ્વીકારી લેવામાં આવ્યા હતા, તે સપાટ વાસણોના ઉત્પાદનમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

પ્રેશર કાસ્ટિંગ – ખાસ તૈયાર રીતે વિકસાવવામાં આવેલું પોલિમરીક મટીરીયલ માટીને બહારનું દબાણ 4.0 એમપીએ (MPa) સુધી સહન કરવા સક્ષમ બનાવે છે, અને પ્લાસ્ટર મોલ્ડમાં સ્લીપ કાસ્ટિંગ કરતાં એટલું બધું વધારે કે જ્યાં વાસણનું દબાણ લગભગ 0.1-0.2 એમપીએ (MPa) દબાણથી પ્રતિક્રિયા આપે. ઊંચું દબાણ વધુ ઝડપી કાસ્ટિંગ દર તરફ દોરી જાય છે અને તેથી ઉત્પાદન ચક્ર ઝડપી બને છે. વધુમાં પોલિમરીક મોલ્ડ્સના માધ્યમથી ઊંચું દબાણ ધરાવતી હવાનો ડિમોલ્ડિંગ પરના ઉપયોગનો અર્થ એક થાય કે નવી કાસ્ટિંગ સાયકલ એ જ બીબામાં તરત જ શરૂ કરી શકાય, જે સૂકવણીની લાંબા સૂકવણી સમય માંગી લેતા પ્લાસ્ટર મોલ્ડથી વિપરિત છે. પોલિમરીક મટીરીયલ્સનું ટકાઉપણું પ્લાસ્ટરની સરખામણીએ વધારે હોવાથી વધારે સારા પરિમાણ સાથે અને લાંબી મોલ્ડ લાઇફ સાથેની આકારિત ચીજવસ્તુઓ મેળવવાનું શક્ય બને છે. પ્રેશર કાસ્ટિંગ 1970ના દાયકામાં સેનેટરી વેરના ઉત્પાદન માટે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું, જો કે તાજેતરના સમયગાળામાં તેનો ઉપયોગ ટેબલવેરના ઉત્પાદનમાં પણ કરવામાં આવે છે.

રેમ (RAM) પ્રેસિંગ: રેમ (RAM) પ્રેસિંગ એ તૈયાર કરવામાં આવેલા માટીની પાટને બે છીદ્રાળુ પ્લેટ્સ વચ્ચે દબાવીને જરૂરી આકાર આપીને ટેબલ વેર અને ડેકોરેટીવ વેરને આકાર આપવાની કારખાનાની પ્રક્રિયા છે. દબાણ આપ્યા બાદ, કોમ્પ્રેસ હવા આ છીદ્રાળુ બીબામાં દાખલ કરીને આકાર આપવામાં આવેલી વસ્તુઓને બીબાની પ્લેટથી છૂટી પાડવામાં આવે છે. 

સ્લીપકાસ્ટિંગ: સ્લીપકાસ્ટિંગને સીરામિકના જથ્થાબંધ ઉત્પાદન માટે ઘણીવખત ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે અને તે અન્ય કોઈપણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને આકાર ન આપી શકાય તેવી ચીજવસ્તુઓના ઉત્પાદનમાં તે આદર્શ છે. માટીને પાણી સાથે મેળવીને બનાવવામાં આવેલી સ્લીપને ખૂબ જ શોષક ક્ષમતા ધરાવતા પ્લાસ્ટર બીબામાં રેડવામાં આવે છે. સ્લીપમાં રહેલું પાણી બીબાં દ્વારા શોષી લેવામાં આવતા માટીનું પડ બીબાંની આંતરિક સપાટી પર છવાઈ જાય છે અને તેનો અંદરનો આકાર ધારણ કરે છે. વધારીની સ્લીપ બીબાંની બહાર નીકળી જાય છે, પછીથી બીબાંને ખોલીને આકાર આપવામાં આવેલી વસ્તુને બહાર કાઢવામાં આવે છે. સ્લીપકાસ્ટિંગનો બહોળો ઉપયોગ સેનેટરી વેર બનાવવામાં અને નાની ચીજવસ્તુઓ, જેમકે ખૂબ જ બારીક કામ ધરાવતી નાની પૂતળીઓ, બનાવવા થાય છે.

આકાર આપવાની પદ્ધતિઓ
પુરાતત્વશાસ્ત્રમાં
ઇતિહાસ
સુશોભન અને ચમક