ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ ઔર ભાષા કે મદ્દેનજર બુંદેલખંડ બહુત વિસ્તૃત પ્રદેશ હૈ૤ લેકિન ઇસકી ભૌગોલિક, સાંસ્કૃતિક ઔર ભાષિક ઇકાઇયોં મે અદ્ભુત સમાનતા હૈ૤ ભૂગોલવેત્તાઓં કા મત હૈ કિ બુંદેલખંડ કી સીમાએં સ્પષ્ટ હૈં ઔર ભૌતિક તથા સાંસ્કૃતિક રુપ મેં નિશ્ચિત હૈ કિ યહ ભારત કા એક ઐસા ભૌગોલિક ક્ષેત્ર હૈ, જિસમેં ન કેવલ સંરચનાત્મક એકતા, ભૌમ્યાકાર ઔર સામાજિકતા કા આધાર ભી એક હી હૈ૤ વાસ્તવ મેં સમસ્ત બુંદેલખંડ મેં સચ્ચી સામાજિક, આર્થિક ઔર ભાવનાત્મક એકતા હૈ૤

પ્રસિદ્ધ ભૂગોલવેત્તા એસ૦ એમ૦ અલી ને પુરાણોં કે આધાર પર વિંધ્યક્ષેત્ર કે તીન જનપદોં વિદિશા, દશાર્ણ એવં કરુષ કા સોન-કેન સે સમીકરણ કિયા હૈ૤ ઇસી પ્રકાર ત્રિપુરી લગભગ ઊપરી નર્મદા કી ઘાટી તથા જબલપુર, મંડલા તથા નરસિંહપુર જિલોં કે કુછ ભાગોં કા પ્રદેશ માના હૈ૤ ઇતિહાસકાર જયચંદ્ર વિદ્યાલંકાર ને ઐતિહાસિક ઔર ભૌગોલિક દૃષ્ટિયોં કો સંતુલિત કરતે હુએ બુંદેલખંડ કો કુછ રેખાઓં મેં સમેટને કા પ્રયત્ન કિયા હૈ, વિંધ્યમેખલા કા તીસરા પ્રખંડ બુંદેલખંડ હૈ જિસમેં બેતવા (વેત્રવતી), ધસાન (દશાર્ણ) ઔર કેન (શુક્તિગતી) કે કાઁઠે, નર્મદા કી ઊપરલી ઘાટી ઔર પચમઢ઼ી સે અમરકંટક તક ૠક્ષ પર્વત કા હિસ્સા સમ્મિલિત હૈ૤ ઉસકી પૂરબી સીમા ટોંસ (તમસા) નદી હૈ૤

વર્તમાન ભૌતિક શોધોં કે આધાર પર બુંદેલખંડ કો એક ભૌતિક ક્ષેત્ર ઘોષિત કિયા ગયા હૈ ઔર ઉસકી સીમાએં ઇસ પ્રકાર આધારિત કી ગઈ હૈં- વહ ક્ષેત્ર જો ઉત્તર મેં યમુના, દક્ષિણ મેં વિંધ્ય પલેટો કી શ્રેણિયોં, ઉત્તર-પશ્ચિમ મેં ચંબલ ઔર દક્ષિણ-પૂર્વ મેં પન્ના-અજયગઢ઼ શ્રેણિયોં સે ઘિરા હુઆ હૈ, બુંદેલખંડ કે નામ સે જાના જાતા હૈ૤ ઇસમેં ઉત્તર પ્રદેશ કે જાલૌન, ઝાંસી, લલિતપુર, હમીરપુર, બાઁદા ઔર મહોબા તથા મધ્ય-પ્રદેશ કે સાગર, દમોહ, ટીકમગઢ઼, છતરપુર, પન્ના, દતિયા કે અલાવા ભિંડ જિલે કી લહાર ઔર ગ્વાલિયર જિલે કી માંડેર તહસીલેં તથા રાયસેન ઔર વિદિશા જિલે કા કુછ ભાગ ભી શામિલ હૈ૤ હાલાંકિ યે સીમા રેખાએં ભૂ-સંરચના કી દૃષ્ટિ સે ઉચિત કહી જા સકતીં૤

ભૌગોલિક સ્થિતિ
બુન્દેલખંડ : પ્રથમ સ્વતંત્રતા સંગ્રામ કા કેંદ્ર
બુંદેલી તીજ-ત્‍યૌહાર
સામાજિક પર‍િસ્થિતિયાં