મોટા ભાગના કિશોરાવસ્થા અથવા પુખ્ત વયના પ્રારંભે ધૂમ્રપાન શરૂ કરે છે. ધૂમ્રપાનમાં જોખમ ઉઠાવવાનું અને બળવાનું તત્વ રહેલું છે, જે ઘણી વખત યુવાન વ્યક્તિઓને અરજ કરે છે. ઉંચા દરજ્જાવાળી મોડેલોની હાજરી અને પ્રતિસ્પર્ધીઓ પણ ધૂમ્રપાનને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. ટીનેજરો તેમના પુખ્તોને બદલે પ્રતિસ્પર્ધીઓથી વધુ પ્રભાવિત થયા હોવાથી માતાપિતા, શાળાઓ અને આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો દ્વારા સિગારેટનો પ્રયત્ન કરતા લોકોને રોકવાના પ્રયત્નો ઘણી વખત અસફળ થયા છે. 

ધૂમ્રપાન કરનારાઓના બાળકો ધૂમ્રપાન નહી કરતા માતાપિતાના બાળકોની તુલનામાં તેઓ ધૂમ્રપાન કરે તેવી શક્યતાઓ વધુ હોય છે. એક અભ્યાસમાંથી એવું બહાર આવ્યું છે કે માતાપિતાનો ધૂમ્રપાન વિરામ અન્ય માતાપિતા હાલમાં ધૂમ્રપાન કરતા પિતા હોય તેના સિવાય કિશોરાવસ્થામાં ધૂમ્રપાન સાથો ઓછું સંકળાયેલું હોય છે. પ્રવર્તમાન અભ્યાસે નિયમન કરતા નિયમો સાથે કિશોરાવસ્થામાં ધૂમ્રપાનનું પરીક્ષણ કર્યું છે, જ્યાં પુખ્તો ઘરમાં જ ધુમ્રપાન કરે છે. પરિણામો દર્શાવે છે કે નિયંત્રણાત્મક ઘર નીતિઓ મધ્યમ અને હાઇ સ્કુલ વિદ્યાર્થીઓ માટે ધૂમ્રપાનનો પ્રયત્ન કરવાના મળતાપણા સાથે ઓછી રીતે સંકળાયેલા છે. 

અસંખ્ય ધૂમ્રપાન વિરોધી સંસ્થાઓ એવો દાવો કરે છે કે ટીનેજરો તેમના પ્રતિસ્પર્ધીઓના દબાણને કારણે અને મિત્રો દ્વારા દર્શાવાયેલા સાંસ્કૃતિક પ્રભાવને કારણે ધૂમ્રપાનનો પ્રારંભ કરે છે. જોકે, એક અભ્યાસમાંથી એવું બહાર આવ્યું છે કે સિગારેટનું ધૂમ્રપાન કરવાનું સીધુ દબાણ કિશોરાવસ્થાના ધુમ્રપાનમાં અગત્યનો ભાગ ભજવતું નથી. તે અભ્યાસમાં, કિશોરોમાં સિગારેટનું ધૂમ્રપાન કરવાની પ્રામાણિકતા અને સીધુ દબાણ એમ બન્નેના નીચા સ્તર જોવામાં આવ્યા હતા. સમાન પ્રકારનો અભ્યાસ દર્શાવે છે કે અગાઉ સાબિતી આપી હોય તેની તુલનામાં જે તે વ્યક્તિ ધૂમ્રપાનના પ્રારંભમાં સક્રિય ભૂમિકા બજાવે છે અને પ્રતિસ્પર્ધીઓના દબાણને બદલે સામાજિક પ્રક્રિયાઓને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. અન્ય એક અભ્યાસના પરિણામો દર્શાવે છે કે હરીફ દબાણ નોંધપાત્ર રીતે લગભગ દરેક ઉંમરમાંની ધૂમ્રપાનની ટેવ અને જાતિ જૂથ સાથે સંકળાયેલી છે, પરંતુ તે આંતરિક વ્યક્તિગત પરિબળ 12-13 વર્ષના છોકરાઓની તુલનામાં તેજ વયની છોકરીઓની વર્તણૂંક સાથે વધુ અગત્યની છે. 14-15 વર્ષના વય જૂથમાં, એક હરીફ દબાણ વિવિધતા નોંધપાત્ર રીતે છોકરાઓના ધૂમ્રપાનની તુલનામાં છોકરીઓના આગાહીકર્તા તરીકે વધુ અગત્યની રીતે ઉભરી આવે છે. કિશોરાવસ્થામાં ધુ્મ્રપાન માટેનું મોટું કારણ હરીફનું દબાણ છે કે સ્વ-પસંદગી તે અંગે ચર્ચા થઇ રહી છે. જ્યારે મોટા ભાગના હરીફો ધૂમ્રપાન ન કરતા હોય ત્યારે અને તેઓ જે લોકો કરતા હોય તેમનો બહિષ્કાર કરે છે, ત્યારે એવી દલીલ થઇ શકે છે કે હરીફનું દબાણ ફરી ફરીને થતુ હોય તે સાચી બાબત છે. 

મનોવૈજ્ઞાનિકો જેમ કે હંસ આઇસેન્કે ખાસ પ્રકારના ધુ્મ્રપાન કરનારાઓ માટે વ્યક્તિગત પરિચય વિકસાવ્યો છે. બહિર્મુખ એ એવું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે કે તે મોટા ભાગે ધૂમ્રપાનની સાથે સંકળાયેલું છે અને ધુમ્રપાન કરનારાઓ સમાજપ્રેમી, મનમોજી, જોખમ ઉઠાવનારા અને રોમાંચકતા ઇચ્છતા હોવાનું મનાય છે. જોકે, વ્યક્તિત્વ અને સામાજિક પરિબળ લોકોને ધૂમ્રપાન કરવાની પ્રેરણા પૂરી પાડી શકે છે, ત્યારે ખરેખર ટેવ સ્ફુર્ત પરિસ્થિતિનું એક કાર્ય છે. પ્રારંભિક તબક્કે ધુ્મ્રપાન આનંદદાયક લાગણી (તેની ડોપેમિન પદ્ધતિ પરની ક્રિયાને કારણે) અને તે રીતે સકારાત્મક અમલના એક સ્ત્રોત તરીકેની કામગીરી બજાવે છે. જે તે વ્યક્તિએ વર્ષો સુધી ધૂમ્રપાન કર્યા બાદ તેને બંધ કરવાના લક્ષણો સામે આંખ આડા કાન કરવા અને નકારાત્મક અમલીકરણ પ્રોત્સાહનની ચાવી બને છે. 

ગેટવે ડ્રગ થિયરી
અમલ
પદ્ધતિઓ
નિયંત્રણો