જહાજો જળમાર્ગો અને સમુદ્રોને ઘણી રીતે પ્રદૂષિત કરે છે. તેલના ગળતર ઘણી વિનાશક અસરો ધરાવે છે. દરિયાઇ જીવન ઝેરી બને છે, ત્યારે કુદરતી તેલમાં રહેલા ઘટકો, પોલીસાયક્લીક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન (PAHs)ને કાંપ અને દરિયાઇ પર્યાવરણમાં છેલ્લા ઘણાં વર્ષોથી સાફ કરવા ખૂબ અઘરા છે.

મોટા વાહનોમાં લઇ જવાતા સામાનમાં બચેલા કચરાને ફેંકવાથી એ બંદરો, જળમાર્ગો અને સમુદ્રોને પ્રદૂષિત થઇ શકે છે. ઘણાં ઉદાહરણોમાં આવા પગલાંઓને અટકાવવા વિદેશી અને ઘરેલૂ નિયમો હોવા છતાં મોટી હોડીઓ હેતૂપૂર્વક રીતે ગેરકાયદેસર કચરો ફેંકે છે. એક અંદાજ બાંધવામાં આવ્યો છે કે માલવાહક જહાજો વહાણો દર વર્ષે (સામાન્ય પ્રવાહો દરમિયાન) 10,000 થી વધુ કન્ટેનર્સ ગુમાવે છે. જહાજો કુદરતી વન્યસૃષ્ટિને ખલેલ પહોંચાડી અવાજ પ્રદૂષણ પણ સર્જે છે, અને તુલાભાર ટાંકીઓના નુકશાનકારક જીવ અને અન્ય નુકશાનકારક પ્રજાતિઓ ફેલાવી શકે છે.

તુલાભાટનું પાણી દરિયે લઇ જવામાં આવે છે અને બંદરમાં છોડવામાં આવે છે જે તે અનિ‍ચ્છનીય બાહ્ય દરિયાઇ જીવનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. કાળાં, કાસ્પીયન સમુદ્રોમાં જન્મજાત આક્રમણકારી તાજાંપાણી ઝેબ્રા માછલી ઘણું કરીને મહાસાગરને ઓળંગતી મોટી હોડીઓમાંથી તુલાભાટના પાણીમાં થઇને ગ્રેટ લેકર્સ (Great Lakers) માં મોકલવામાં આવે છે. મીનેઝ માને છે કે જૈવિકપર્યાવરણને નુકશાન ઉત્પન્ન કરતા એક જ આક્રમણકારી પ્રાણીઓ કે વનસ્પનતિના વર્ગને ખૂબ જ ખરાબ કિસ્સામાંના એક ને ઉપરછલ્લી રીતે નૂકશાનરહિત જેલીફીશને માની શકાય છે. "મેમીઓપ્સીસ લૈડી (Mnemiopsis leidyi)" , નામની દાંતવાળી જેલીફીશનો વર્ગ ફેલાય છે, આથી હવે હવે તે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં નદીપ્રદેશો અટકાવે છે. તે સૌપ્રથમ 1982 માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, અને જહાજના તુલાભાટ પાણીના કાળા સમુદ્રમાં મોકલી દેવાનું વિચારવામાં આવ્યું હતું. 1988 સુધીમાં જેલીફીશની વસતિ ઝડપથી વૃદ્ધિ પામી, તે સ્‍થાનિકમત્સ્ય ઉદ્યોગ પર નૂકશાનકારક પાયમાલી હતી. ‘‘અખોવી (anvhovy)ની પકડ 1984 માં 204,000 ટનથી 1993 માં 12000 ટન; સ્પ્રેટ (sprat) 1984 માં 24,600 થી 1993 માં 12000 ટન; હોર્સ મેકરલ (mackerel) 1984 માં 4000 થી 1993 માં શૂન્ય થઇ હતી.” લર્વે (larvae) માછલી, જેની સંખ્યામાં નાટ્યાત્મક ઘટાડો થયો છે તે સહિત, પ્રાણીસુક્ષ્મજંતુને જેલીફિશે દૂર કર્યાછે, જોકે તે હજુ પર્યાવરણવ્યવસ્થા જાળવવાનું ચાલુ રાખે છે.

આક્રમણકારી પ્રજાતિઓ કોઇના કબ્જાવાળા વિસ્તાર પર કાબૂ મેળવી લે છે, નવાં રોગોનો પ્રસાર કરે છે, નવું જનીની તત્વ રજૂ કરે છે, પાણીહેઠળના દરિયાઇ સ્તરોમાં ફેરફાર કરે છે અને મૂળ પ્રજ‍ાતિઓની ખોરાક મેળવવાની ક્ષમતાને નુકશાન કરે છે. આક્રમણકારી પ્રજાતિ એકલા US માં ગુમાવેલ આવક અને આયોજનની કિંમતોમાં વાર્ષ‍િક રીતે આશરે 138 અબજ ડોલર માટે જવાબદાર છે.

જહાજ પ્રદૂષણ
અપનાવવું અને પહોંચી વળવું
ઇતિહાસ
વાતાવરણીય પ્રદૂષણ