પૃથ્વીના ભૂ-પ્રદેશ ()ની રચના સ્થળે સ્થળે જુદી જોવા મળે છે. પૃથ્વીની સપાટીનો આશરે 70.8% ભાગ પાણીથી ઘેરાયેલો છે. સમુદ્રમાં જતી ખંડીય કાંધી () પણ મોટા ભાગે દરિયાઈ સપાટીની નીચે ડૂબેલી છે. 
જયાં જયાં આ સપાટીઓ ભેગી થઈ છે ત્યાં પર્વતો બન્યા છે, જેમ કે દરિયાની વચ્ચે રચાયેલી ગિરિમાળા ()ઓ તેમ જ દરિયાના પેટાળમાંના જવાળામુખી ()ઓ, દરિયાઈ ખાઈ (), દરિયામાં આવેલી ખીણ (), દરિયાઈ પ્લેટુ(સમથળ પ્રદેશ) () અને અગાધ ઊંડાં મેદાનો (). 
પાણીથી ઘેરાયેલા ન હોય તેવા બાકીના 29.2% પર પર્વતો (), રણ (), મેદાનો (), પ્લેટુ (સમથળ પ્રદેશો) () અને અન્ય ભૂ-રચનાઓ () જોવા મળે છે. 
ટૅકટોનિકસ અને ધોવાણ ()ની અસરોથી પૃથ્વીની સપાટી અમુક ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સમયાંતરોએ ફેરરૂપાંતરણ પામતી રહે છે. 
પ્લેટ ટૅકટોનિકસના કારણે જોડાતી અથવા તૂટતી સપાટીઓનો આધાર ભેજપાત કે વરસાદ ()થી લઈને થર્મલ સાયકલ અને રાસાયણિક અસરો સુધીના સ્થિર હવામાન () પર રહે છે. હિમરાશિ () એકઠી થવી, કિનારાનું ધોવાણ (), પરવાળાંના ખડક () કે ટાપુ બનવા અને તે ઉપરાંત વિશાળ ઉલ્કાના પડવાથી ઊભી થતી અસરો પણ ભૂ-પ્રદેશને ફેર-આકાર આપવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. 

ખંડીય પોપડા () ગ્રેનાઈટ () અને એન્ડેસાઈટ () જેવા ઓછી ઘનતા ધરાવતા અગ્નિકૃત ખડકો ()થી બનેલા છે. 
મુખ્યત્વે દરિયાનું તળિયું જેનાથી બને છે તે બૅસાલ્ટ () જેવા વધુ ઘનતા ધરાવતા લાવાથી બનેલા ખડકો ઓછા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. 
જળકૃત ખડક () 
એ કાંપ એકઠો થવાથી અને પછી પાણીના દબાણથી બંધાઈને બનતો ખડક છે. 
ભૂકવચનો માત્ર ૫% હિસ્સો જ જળકૃત ખડકોનો બનેલો હોવા છતાં ખંડીય સપાટીઓનો આશરે 75% જેટલો ભાગ જળકૃત ખડકોથી બનેલો છે.
પૃથ્વી પર મળી આવતા ત્રીજા પ્રકારના ખડક છે રૂપાંતરિત ખડક (). ખૂબ વધુ દબાણ અથવા ઊંચું તાપમાન અથવા આ બંનેના કારણે જે-તે પ્રકારનો ખડક રૂપાંતરણ પામીને જે ખડક બને તેને રૂપાંતરિત ખડક કહે છે. 
પૃથ્વીની સપાટી પર વિપુલ પ્રમાણમાં મળી આવતા સિલિકેટ ખનિજોમાં સ્ફટિક (), ફલેડ્સ્પાર (), એમ્ફીબોલ (), અબરખ (), પાયરોકિસન () અને ઓલિવીયન ()નો સમાવેશ થાય છે. 
સામાન્ય કાર્બનિટ ખનિજોમાં કૅલકાઈટ () (ચૂના ()માં મળી આવે છે), અરાગોનાઈટ () અને ડૉલમાઈટ (મૅગ્નેશિયાવાળો ચૂનાનો પથ્થર) ()નો સમાવેશ થાય છે.

ભૂકવચ () એ પૃથ્વીનું સૌથી બહારનું સ્તર છે, જે માટી ()નું બનેલું છે અને માટી બનવાની પ્રક્રિયાઓ () પર આધારિત છે. 
શિલાવરણ (), વાયુમંડળ, જળમંડળ () અને જીવમંડળની વચ્ચે સરહદ પર તે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. 
હાલમાં, કુલ જમીનમાંથી 13.31% જમીન ખેતીલાયક છે અને તેમાંથી માત્ર 4.71% પર કાયમી પાક લઈ શકાય છે. 
અત્યારે પૃથ્વીની જમીન સપાટીના આશરે 40%નો ઉપયોગ ખેતી માટે અને ગોચર માટે થાય છે અથવા બીજા શબ્દોમાં, આશરે 1.3 કિ.મી.²નો ખેતી માટે અને 3.4 કિ.મી.²નો ગોચર માટે ઉપયોગ થાય છે. 
મૃત સમુદ્ર ()ના દરિયાની સપાટી પરથી સૌથી નીચા બિંદુ -418 મી.થી લઈને એવરેસ્ટ પર્વત ()ના 2005 મુજબના દરિયાની સપાટી પરથી સૌથી ઊંચા બિંદુ 8848 મી. સુધી પૃથ્વીની જમીનની સપાટી બદલાતી રહેતી હોય છે. દરિયાની સપાટીથી જમીનની સરેરાશ ઊંચાઈ 840 મી. છે. 

સપાટી
જીવનની ઉત્ક્રાંતિ
વાતાવરણ / વાયુમંડળ
ભ્રમણકક્ષા અને પરિભ્રમણ