મલેરિયા પ્લાઝ્મોડિયમ ગણ કે પ્રોટોઝોઆ પરજીવિઓથી ફેલાય છે. આ ગણ કે ચાર સદસ્ય મનુષ્યો ને સંક્રમિત કરે છે- "પ્લાઝ્મોડિયમ ફેલ્સીપેરમ", "પ્લાઝ્મોડિયમ વિવેક્સ", "પ્લાઝ્મોડિયમ ઓવેલ" તથા "પ્લાઝ્મોડિયમ મલેરિયે". આમાંથી સર્વાધિક ખતરનાક પી. ફેલ્સીપેરમ મનાય છે, આ મલેરિયા ના ૮૦ ટકા મામલાઓ અને ૯૦ ટકા મૃત્યુઓ માટે જવાબદાર હોય છે. આ પરજીવી પક્ષીઓ, સરકતા જીવો, વાંદરા, ચિંપાંજીઓ તથા ઉંદરો ને પણ સંક્રમિત કરે છે. અમુક અન્ય પ્રકાર ના પ્લાઝ્મોડિયમથી પણ મનુષ્યમાં સંક્રમણ જ્ઞાત થયું છે પણ "પી. નાઉલેસી" ("P. knowlesi") સિવાય આ નગણ્ય છે. પક્ષીઓમાં જોવા મળતા મલેરિયાથી મુર્ગિઓ મરી શકે છે પણ આનાથી મુર્ગી-પાલકો ને અધિક નુકસાન થતું દેખાતું. હવાઈ દ્વીપ સમૂહમાં જ્યારે મનુષ્ય સાથી આ રોગ પહોંચ્યો તો ત્યાં ની ઘણી પક્ષી પ્રજાતિઓ આનાથી વિનષ્ટ થઈ ગઈ કેમકે આના વિરૂદ્ધ કોઈ પ્રાકૃતિક પ્રતિરોધ ક્ષમતા તેમનામાં ન હતી.
રોગ નું વિતરણ તથા પ્રભાવ
મલેરિયા પરજીવી
મચ્છર
પ્લાઝ્મોડિયમ નું જીવન ચક્ર