મોનેટારિસ્ટ્સ માને છે કે ફુગાવો કે ડિફ્લેશન (ભાવમાં ઘટાડો)ને અસર કરતું સૌથી વધુ મહત્ત્વનું પરિબળ નાણાંના પુરવઠામાં કેટલો ઝડપથી વધારે કે ઘટાડો થાય છે તે છે. તેઓ માને છે કે નાણાંકીય નીતિ અથવા સરકારનો ખર્ચ અને કરવેરા, ફુગાવાને અંકુશમાં લેવા માટે અસરકારક છે. જાણીતા મોનેટારિસ્ટ અર્થશાસ્રી મિલ્ટન ફ્રિડમેનના જણાવ્યા અનુસાર ‘"ફુગાવો નાણાંકીય વ્યવસ્થામાં હંમેશા અને સર્વત્ર હોય છે.’" જોકે કેટલાંક મોનેટારિસ્ટ્સ ખૂબ ટૂંકાગાળાની સ્થિતિ માટેનો અપવાદ આપીને આ સિદ્ધાંતને માન્ય રાખે છે. 

મોનેટારિસ્ટ દ્રઢપણે માને છે કે નાણાંકીય ઇતિહાસનો અનુભવ આધારિત અભ્યાસ દર્શાવે છે કે ફુગાવો હંમેશા નાણાંકીય ઘટના છે. નાણાંનો જથ્થાત્મક સિદ્ધાંત જણાવે છે કે સિસ્ટમમાં નાણાંના પ્રમાણમાં કોઇ પણ ફેરફારથી ભાવના સ્તરમાં ફેરફાર થશે. આ સિદ્ધાંત નીચે મુજબના વિનિમયના સમીકરણથી શરૂ થાય છેઃ 

જ્યાં

આ સૂત્રમાં સામાન્ય ભાવ સ્તર સામાન્ય રીતે અર્થતંત્રની વાસ્તવિક પ્રવૃત્તિના સ્તર("Q" ), નાણાંના જથ્થા("M" ) અને નાણાંના વેગ ("V" ) સાથે જોડાયું છે. આ સૂત્ર સ્થિર સમીકરણ છે, કારણ કે નાણાંના વેગ ("V" )ને અંતિમ વાસ્તવિક ખર્ચ formula_7 અને નાણાંના જથ્થા("M" )ના ગુણોત્તર તરીકે ગણવામાં આવે છે.

મોનેટારિસ્ટ એવી પૂર્વધારણા બાંધે છે કે નાણાંકીય નીતિથી નાણાંની તીવ્રતાને અસર (ઓછામાં ઓછા લાંબા ગાળા) થતી નથી અને ઉત્પાદનનું વાસ્તવિક મૂલ્ય લાંબા ગાળે અર્થતંત્રની ઉત્પાદક ક્ષમતા દ્વારા નિર્ધારિત થાય છે. આ પૂર્વધારણા હેઠળ સામાન્ય ભાવ સ્તરમાં ફેરફારનું પ્રાથમિક કારણ નાણાંના જથ્થામાં ફેરફાર છે. બાહ્ય પરિબળો આધારિત વેગ (એટલે કે આ વેગ નાણાંકીય નીતિથી નહીં, પરંતુ બાહ્ય પરિબળોથી નિર્ધારિત થાય છે) સાથે નાણાંનો પુરવઠો ટૂંકાગાળા માટે કુલ ઉત્પાદનના મૂલ્ય (જે અંતિમ ખર્ચ જેટલું છે) નિર્ધારિત કરે છે. વ્યવહારમાં તીવ્રતા ટૂંકાગાળા માટે બાહ્ય પરિબળ આધારિત હોતી નથી અને તેથી આ સૂત્ર નાણાં પુરવઠા અને કુલ ઉત્પાદન વચ્ચેના ટૂંકા ગાળાના સ્થિર સંબંધને સૂચિત કરે તે જરૂરી નથી. જોકે લાંબા ગાળે ચુકવણીના માધ્યમોના આવિષ્કાર સાથે લાંબા ગાળા માટે તીવ્રતામાં ફેરફાર નિર્ધારિત થતો હોવાની ધારણા છે. જો વેગને નાણાંકીય નીતિથી અસર થતી ન હોય તો લાંબા ગાળે ભાવમાં વધારાનો દર (ફુગાવાનો દર) નાણાંના પુરવઠામાં લાંબા ગાળાના વધારાના દર જેટલો હોય તેમજ વેગ વૃદ્ધિના લાંબા ગાળાના દર માઇનસ વાસ્તવિક ઉત્પાદનના લાંબા ગાળાના દર જેટલી હોય છે.

પૂર્વ નિર્ધારિત વિનિમય દરો
જીવનખર્ચ ભથ્થુ
સુવર્ણમાન ચલણ પદ્ધતિ (ગોલ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ)
મોનેટારિસ્ટ અભિપ્રાય