ચિલી પરત આવ્યા બાદ નેરુદાને બ્યુનોસ એર્સ અને પછી સ્પેનમાં બાર્સિલોના ખાતે રાજદ્વારી હોદ્દા અપાયા હતા. ત્યાર બાદ તેઓ મેડ્રિડમાં ગેબ્રિયેલા મિસ્ત્રાલની જગ્યાએ દૂત તરીકે આવ્યા, જ્યાં તેઓ જીવંત સાહિત્યિક વર્ગનો હિસ્સો બની ગયા અને રાફેલ આલ્બર્ટી, ફેડેરિકો ગાર્સિયા લોર્કા તથા પેરૂના કવિ સિઝર વેલ્લેજો સાથે તેમની મિત્રતા થઇ મેડ્રિડમાં 1934માં તેમની પુત્રી માલ્વા મેરિના ટ્રિનિદાદનો જન્મ થયો, જે જન્મથી જ આરોગ્યની સમસ્યા, ખાસ કરીને હાઇડ્રોસેફાલસ ધરાવતી હતી અને ટૂંકા આયુષ્ય દરમિયાન આ સમસ્યાથી પીડાતી રહી. આ ગાળામાં નેરુદા ધીમે ધીમે તેમની પત્નીથી વિમુખ થયા અને આર્જેન્ટિનાઇન મહિલા ડેલિયા ડેલ કેરિલ સાથે સંબંધ સ્થપાયો જે તેમના કરતા વીસ વર્ષ મોટી હતી અને અંતે તેમની બીજી પત્ની બની. 1936માં તેમણે ડચ પત્નીથી છુટાછેડા મેળવ્યા જે પોતાના એકમાત્ર બાળકને લઇને નેધરલેન્ડ્સ જતી રહી જ્યાં 1943માં બાળકનું મૃત્યું થયું હતું.

સ્પેનમાં ગૃહ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું ત્યારે નેરુદા પ્રથમ વાર રાજકારણમાં સંપૂર્ણ વ્યસ્ત થઇ ગયા હતા. સ્પેનિશ ગૃહ યુદ્ધ વખતના અને ત્યાર પછીના અનુભવો બાદ તેઓ વિશિષ્ટ, ખાનગી લક્ષ્ય સાથેના શ્રમથી સામુહિક જવાબદારી અને વધુ સારા સંગઠન તરફના શ્રમ તરફ વળ્યા. નેરુદા એક પ્રખર સામ્યવાદી બન્યા અને આજીવન રહ્યા. તેમના સાહિત્યિક મિત્રોનું ઉદ્દામવાદી ડાબરી રાજકારણ તથા ડેલ કેરિલનું રાજકારણ તેમાં યોગદાન આપનારું પરિબળ હતું, પરંતુ ફ્રાન્સિસ્કો ફ્રાન્કોને વફાદાર દળો દ્વારા ગાર્સિયા લોર્કાને દેહાંતદંડ આપવાની ઘટના સૌથી મહત્ત્વનું પરિબળ સાબિત થઇ. પોતાના પ્રવચન અને લખાણ દ્વારા નેરુદાએ રિપબ્લિકનને પોતાનો ટેકો આપ્યો અને "ઇસ્પાના એન એલ કોરાઝોન" (“હૃદયમાં સ્પેન”) નામે કાવ્ય સંગ્રહ પ્રકાશિત કર્યો. નેરુદાના પત્ની અને બાળક મોન્ટે કાર્લો રહેવા જતા રહ્યા જેમને તેઓ ત્યાર બાદ કદી જોઇ ન શક્યા. પત્નીને છોડ્યા બાદ તેઓ ફ્રાન્સમાં પૂર્ણ સમય માટે ડેલ કેરિલની નજીક રહ્યા.

નેરુદા જેમને ટેકો આપતા હતા તે પેડ્રો એગ્વેઇર સેર્ડા 1938માં પ્રમુખ પદે ચૂંટાઇ આવ્યા બાદ તેમને પેરિસમાં સ્પેનના ઇમિગ્રેશનમાં વિશેષ દૂત તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. નેરુદાને ત્યાં જે જવાબદારી આપવામાં આવી હતી અને જેના માટે તેમણે કહ્યું, “અત્યાર સુધીમાં મેં લીધેલી આ સૌથી ઉમદા જવાબદારી હતી”, તે કામ હતું 2000 સ્પેનિશ શરણાર્થીઓને "વિનિપેગ" નામની જૂની હોડી પર બેસાડીને ચિલી મોકલવા જેમને ફ્રેન્ચ દ્વારા ગંદા કેમ્પમાં ગોંધી રાખવામાં આવ્યા હતા. નેરુદા પર ઘણી વાર આરોપ મૂકવામાં આવે છે કે તેમણે માત્ર સામ્યવાદીઓને ઇમિગ્રેશન માટે પસંદ કર્યા હતા જ્યારે રિપબ્લિકન વતી લડનારા અન્ય લોકોને બાકાત રાખ્યા હતા, પરંતુ બીજા લોકો આ આરોપો નકારી કાઢતા કહે છે કે નેરુદાએ અંગત રીતે અમુક સેંકડો લોકોને જ પસંદ કર્યા હતા જ્યારે બાકીનાને દેશવટો ભોગવતી સ્પેનિશ રિપબ્લિક સરકારના પ્રમુખ જુઆન નેગરિન દ્વારા રચાયેલી સર્વિસ ફોર ઇવેક્યુએશન ઓફ સ્પેનિશ રેફ્યુજીસ દ્વારા પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

"વિયેન્ટે પોએમસ"
નેરુદા અને સ્ટાલિનવાદ
સ્પેનનું ગૃહ યુદ્ધ
પ્રારંભના વર્ષો