1960ના દસકામાં બ્રિટનમાં ચાની આયાત કરવાની શરૂઆત કિંગ ચાલ્‍સ IIના પોર્ટુગીઝ રાજકુમારી કેથરીન ઓફ બ્રેગેન્‍ઝા સાથે લગ્‍નથી થઇ હતી.જે કોર્ટમાં ચા પીવાની ટેવ લાવી હતી. તેજ વર્ષે 25મી સપ્‍ટેમ્‍બરે સેમ્‍યુઅલ પેપિસે તેની ડાયરીમાં નોંધ્‍યું હતું કે ’’મેં ચાના કપ માટે મોકલ્‍યો હતો (ચીની પીણું) જેને મેં કદી અગાઉ પીધી ન હતી’’ તે શકય છે કે શરૂઆતની આયાત એમ્‍સ્‍ટરડમ મારફતે અથવા પૂર્વી બોટના ખલાસીઓ ધ્‍વારા થઇ હતી. 

નિયમીત વેપાર ગુઆંગઝાઉ(કેન્‍ટોન)માં શરૂ થયો હતો. બે મોનોપોલી ધ્‍વારા વેપાર નિયંત્રીત કરાતો હતો. ધ ચાઇનીઝ "હોંગ્‍સ " (ટ્રેડીંગ કંપનીઓ) અને બ્રિટીશ ઇસ્‍ટ ઇન્‍ડિયા કંપની. હોંગ્‍સે ’ધ ટી મેન’ પાસેથી ચા મેળવી હતી જેની જયાં ચા ઉગાડાતી હતી તે પર્વતો અને પ્રાંતોમાં વિસ્‍તૃત પૂરવઠા શ્રુંખલા હતી. 

ઇસ્‍ટ ઇન્‍ડિયા કંપની ઘણા ઉત્‍પાદનો પાછા લાવી હતી જેમાંની ચા એક હતી પણ તે સૌથી વધુ સફળ વસ્‍તુમાંની એક હતી. શરૂઆતમાં તેને ઔષધી પીણા અથવા ટોનિક તરીકે ઉત્તેજન આપવામાં આવ્‍યું હતું. સત્તરમી સદીના અંત સુધીમાં ચાને પીણા તરીકે પીવામાં આવતી હતી જો કે મુખ્‍યત્‍વે ઉમરાવશાહી ધ્‍વારા લેવામાં આવતી હતી. 1960માં કોઇએ આગાહી કરી નહિં હોય કે 1750 સુધીમાં ચા રાષ્‍ટ્રીય પીણું બનશે. ઇસ્‍ટ ઇન્‍ડિઝમાંથી પરત કાર્ગો માટેની જરૂરીયાત એ ચાના વિશાળ વેપારનું ઉદભવસ્‍થાન હતું. વેપારી જહાજો બ્રિટનમાં ઉત્‍પાદિત કાપડ ભારત અને ચીનમાં પહોંચાડતા હતા પરંતુ તે ખાલી અથવા અંશતઃ ભરેલા પાછા ફરતા હતાં. આ સમસ્‍યાને ઉકેલવા ઇસ્‍ટ ઇન્‍ડિયા કંપનીએ બ્રિટનમાં સામાન્‍ય લોકોમાં ચાને લોકપ્રિય બનાવવા અને તેને વાજબી પરત કાર્ગો તરીકે વિકસાવવા જુસ્‍સાદાર જન સંપર્ક અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. 

1690થી 1750ના સમયગાળા દરમિયાન ચાની આયાત અને વેચાણમાં વૃધ્‍ધિ, શેરડીની ખાંડના આયાત અને વેચાણમાં વધારાથી નજીકથી જોઇ શકાય છે કારણ કે બ્રિટીશરો ફકત ચા નહિં પરંતુ "મીઠી " ચા પીતા હતાં. આમ, બ્રિટનના બે વેપારી ત્રિકોણ; બ્રિટન, આફ્રિકા અને વેસ્‍ટ ઇન્‍ડિઝને આવરી લેતાં પ્રદેશમાંથી ખાંડ અને બ્રિટન, ભારત અને ચીનને આવરી લેતા ત્રિકોણમાંથી ચાના સ્‍ત્રોત હતા. 

બ્રિટને ચીનને તેની ચા માટે ચુકવણી કરવી પડતી હતી પરંતુ ચીનને બ્રિટીશ વસ્‍તુઓની ઓછી જરૂર હતી, મોટાભાગની ચુકવણી ચાંદીની લગડીથી થતી હતી. જો કે ચાઇનીઝને ચાંદીને જરૂર ન હતી છતાં પણ પ્રથમ કેટલાંક ચાઇનીઝ ચાના જથ્‍થા માટે ચુકવણીની રકમ તરીકે ચાંદીને ચીનની સરકારે અંતે સ્‍વીકારી હતી.ચાના વેપારના ટીકાકારો આ સમયે આવી સોના-ચાંદીના નુકશાનથી બ્રિટનની સંપત્તિને થતા નુકશાન પર ધ્‍યાન દોરતાં હતાં. વિકલ્‍પ તરીકે બ્રિટને ભારતના પરંપરાગત એવા કપાસ ઉગાડતા પ્રદેશમાં અફીણનું ઉત્‍પાદન કરવાનું શરૂ કર્યુ. ચીનમાં ગેરકાયદેસર હોવા છતાં 1781માં વિશાળમાત્રામાં બ્રિટીશ અફીણની આયાત શરૂ થઇ અને 1821 અને 1837 વચ્‍ચે આયાતમાં પાંચગણો વધારો થયો. ચાઇનીઝ સમાજમાં આ કેફી દ્રવ્‍ય વ્‍યાપકપણે ફેલાય ત્‍યાં સુધી આ સમસ્‍યાને કવીંગ સરકારે મોટેભાયે અવગણી હતી. 

ચાઇનીઝ યુવાપેઢીમાં કેફી દ્રવ્‍યની માંગથી બ્રિટીશરોએ અફીણ યુદ્ધ્પછી કેટલીક સંધિઓના ભાગરૂપે અફીણને બદલે ચાનો વેપાર કરવા ચીનને દબાણ કર્યું હતું. ચાઇનીઝ ચા પર તેના આધારપણાને ટાળવાના અન્‍ય પ્રયાસરૂપે ઇસ્‍ટ ઇન્‍ડિયા કંપનીએ સ્‍કોર્ટટશ બોટનિસ્‍ટ રોબર્ટ ફોરચ્‍યુનને ચીનના ચાના છોડ ચોરવા અને દાણચોરી કરવા ચીન મોકલ્‍યો હતો જે ભારતમાં લાવવામાં આવ્‍યા હતાં અને 19 મી સદીના અંતે તે પુખ્‍ત થયા હતાં અને તેમાં ભારતીય ચા પેદા થઇ હતી. 

બ્રિટનના વૈશ્વિક્ વેપારમાં ચા ખૂબ અગત્‍યની વસ્‍તુ બની હતી જેણે અઢારમી સદીના અંતે બ્રિટનના વૈશ્‍વિક પ્રભુત્‍વમાં ફાળો આપ્‍યો હતો. આજે ચા ને ’’બ્રિટીશપણા’’ ના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે. પરંતુ કેટલાક તેને જૂના બ્રિટીશ કોલોનીયાલીઝમ તરીકે પણ જુએ છે. 

બેઇજીંગમાં પેરાલીમ્‍પીક હેન્‍ડઓવરના લંડન 2012 ભાગમાં ચાનો રોજીંદાપણાના ભાગ તરીકે સમાવેશ કરાયો હતો. ચીન અને પૂર્વીય દેશોથી બ્રિટનમાં ચા અલગ રીતે લેવામાં આવે છે. જેમાં 90%થી વધુ વપરાતી ચા કાળી ચા હોય છે જે દૂધ સાથે તેમજ હવે પૂર્વીય દેશોમાં ચા બનાવવાની લોકપ્રિય રીતથી વધુ લોકપ્રિય એવી ટીબેગ્‍સ સાથે બનાવવામાં આવે છે. 

2009ના રોજ UK બે વાણિજ્યિક વાવેતરોનું ગર્વ લઇ શકે છે, એક કોર્નવોલમાં આવેલ ટ્રેગોથનાન એસ્‍ટેટની માલિકીનું અને તેનાથી થોડું વધું ઉત્તરી દિશામાં પેમ્‍બ્રોકેશાયર, વેલ્‍શમાં પેમ્‍બ્રોકેશાયર ટી કંપની માલિકીનું એક વાવેતર. 

યુનાઇટેડ કિંગડમ
ચા સંસ્‍કૃતિ
ભારત
પીરામીડ ટી બેગ્‍સ