દક્ષિણ કેરોલિના કૉલેજની સ્થાપના વર્ષ 1801માં (હવે દક્ષિણ કેરોલિના વિશ્વવિદ્યાલય સ્વરૂપે ઓળખાય છે) કોલંબિયામાં થઈ હતી. રાજ્યના અંતરિયાળ વિસ્તારના નાગરિકોને એકત્ર કરવા આ શહેરને સંસ્થાનની સાઇટ સ્વરૂપે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત દક્ષિણ કેરોલિનાના નેતાઓએ વ્યક્તિગત સ્વરૂપે સ્કૂલની પ્રગતિ અને વિકાસ પર નજર રાખવાની ઇચ્છા પ્રકટ કરી હતી. તેની સ્થાપનાના અનેક વર્ષ પછી ડીસેમ્બરમાં અભ્યાસ આયોજિત કરવામાં આવ્યાં. તે સમયે રાજ્ય વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ હતું. 

કોલંબિયાને એક શહેર સ્વરૂપે પહેલો અધિકારપત્ર વર્ષ 1805માં મળ્યો હતો. એક નિમણૂંક થયેલી વિશિષ્ટ વ્યક્તિ (ઇન્ટેન્ડેન્ટ) અને છ વોર્ડન શહેરનું નિયંત્રણ કરશે. જૉન ટેલર પ્રથમ નિર્વાચિત અધીક્ષક હતા. પાછળથી તેમણે મહાસભાના બંને ગૃહ, કોંગ્રેસના બંને ગૃહ અને રાજ્યના રાજ્યપાલ સ્વરૂપે કાર્ય કર્યું હતું. વર્ષ 1816 સુધી શહેરમાં 250 ઘર બની ગયા હતા અને વસતી 1,000 કરતાં વધી ગઈ હતી. 

વર્ષ 1854માં એક ચૂંટાયેલ મેયર અને છ ઉપનગરાધ્યક્ષ સાથે કોલંબિયાને શહેર સ્વરૂપે માન્યતા મળી હતી. બે વર્ષ પછી તેમને એક કાયમી પ્રમુખ અને નવ ગસ્ત પોલીસવાળા સહિત એક પોલીસ ટુકડી મળી હતી. શહેરનો ઝડપી વિકાસ જળવાઈ રહ્યો, જેના લીધે 1850 અને 1860ના દાયકામાં કોલંબિયા ઉત્તર અને દક્ષિણ કોલંબિયામાં સૌથી મોટું આંતરદેશીય શહેર બની ગયું હતું. આ દરમિયાન રેલવે પરિવહન કોલંબિયામાં વસતીવૃદ્ધિનું મહત્વપૂર્ણ કારણ બન્યું. 1840માં જે રેલવે લાઇનો શહેર પહોંચી તે મુખ્ય સ્વરૂપે કપાસની ગાંસડીઓ પહોંચાડતી હતી, મુસાફરોને નહીં. કપાસ કોલંબિયા સમુદાયનો આધાર બની ગયો હતો. 1850માં શહેરની દરેક વાણિજ્યિક અને આર્થિક બાબતો કપાસ સાથે સંબંધિત હતી. 

કોલંબિયાના પ્રથમ બેપ્ટિસ્ટ ચર્ચએ 17 ડીસેમ્બર, 1860ના રોજ દક્ષિણ કેરોલિના વિભાજન સંમેલનનું આયોજન કર્યું હતું. પ્રતિનિધિઓએ વિભાજનના પક્ષમાં 159-0ના પ્રસ્તાવ પર રૂપરેખા ઘડી કાઢી. કોલંબિયાનું સ્થાન સંઘમાં અન્ય સંમેલનો અને બેઠકો માટે આદર્શ સ્થાન બનાવી દીધું હતું. આન્તરવિગ્રહ દરમિયાન બેન્કરો, રેલ અધિકારીઓ, શિક્ષકો અને ધર્મશાસ્ત્રીઓએ ઘણી વખત જુદાં જુદાં મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા વારંવાર બેઠક યોજતાં. 

આન્તરવિગ્રહ દરમિયાન 17 ફેબ્રુઆરી, 1865ના રોજ જનરલ વિલિયમ ટેકુમસેહ શરમનના નેતૃત્વમાં કેન્દ્રીય સૈનિકોએ ત્યાં કબજો કરી લીધો હતો ત્યારે કોલંબિયાનો મોટા ભાગનો હિસ્સો આગમાં ભસ્મીભૂત થઈ ગયો હતો. એક દંતકથા અનુસાર, શરમન સૈનિકોએ લગાવી આગથી કોલંબિયાનું પ્રથમ બેપ્ટિસ્ટ ચર્ચ મુશ્કેલી સાથે પણ બચી શક્યું હતું. સૈનિકોએ ચર્ચ સુધી કૂચ કરી અને જમીનની રખેવાળી કરતાં લોકોને ચર્ચના જે ભાગમાં અમેરિકાના વિભાજનની ઘોષણા પર હસ્તાક્ષર થયા હતા ત્યાં તેઓ તેમને લઈ જઈ શકવા માટે પૂછ્યું. જમીનના વફાદાર રખેવાળોએ તેમને નજીકના વોશિંગ્ટન સ્ટ્રીટ યુનાઇટેડ મેથોડિસ્ટ ચર્ચ સુધી પહોંચાડી દીધા. આ રીતે તેમણે ઐતિહાસિક વારસાને કેન્દ્રીય સૈનિકો દ્વારા નષ્ટ થતો બચાવી લીધો હતો. 

યુદ્ધ પૂર્ણ થયા પછી તરત જ શહેર સળગી ગયું હોવા વિશે આજુબાજુ વિવાદ શરૂ થઈ ગયો. જનરલ શરમને ભારે પવન અને પાછાં ફરતાં સૈનિકોએ માર્ગમાં એકત્ર કરેલી કપાસની ગાસંડીને આગ લગાવા માટે જવાબદારી ઠેરવી. જનરલ શરમને આગ લગાવવાના આદેશ આપ્યો હોવાની વાતને નકારી કાઢી. જોકે તેમણે કેન્દ્રીય પ્રિન્ટિંગ પ્લાન્ટ જેવા મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય માળખાઓને નષ્ટ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. સ્થાનિક રહેવાસીઓ, સૈનિકો અને એક અખબારના રીપોર્ટરે આપેલી પહેલી સૂચનાઓ અનુસાર દક્ષિણી રાજ્યોના સંઘથી અલગ થવામાં કોલંબિયા અને દક્ષિણ કેરોલિનાએ ભજવેલી નિર્ણાયક ભૂમિકા બદલ સૈનિકોએ લીધેલા બદલાની એક વાત સામે આવે છે. તેમ છતાં અન્ય અહેવાલો તેને મોટા ભાગે સંધિની ભૂલ ગણાવે છે. જે માર્ગે જનરલ શરમનની સેનાએ શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો હતો તે જ માર્ગે પ્રવાસીઓ આવે છે અને આગમાંથી બચી ગયેલા માળખા કે તેના અવશેષોને જોઈ શકે છે.

પુન: નિર્માણ દરમિયાન કોલંબિયા નોંધપાત્રપણે ઘ્યાન આપવા કેન્દ્રિત બન્યું. રીપોર્ટર, પત્રકાર, મુસાફર અને પ્રવાસી એક દક્ષિણી રાજ્યની વિધાનસભાને જોવા માટે દક્ષિણ કેરોલિનાની રાજધાની શહેરમાં એકત્ર થઈ ગયા, જેના સભ્યોમાં પહેલા ગુલામો સામેલ હતાં. વર્ષ 1865ની વિનાશક આગ પછી શહેરમાં પરિવર્તનનો પવન ફૂંકાયો, પુનઃનિર્માણના શરૂઆતના કેટલાંક વર્ષોમાં એક ધીમેધીમે બાંધકામ પ્રવૃત્તિ શરૂ થઈ અને દૂરના વિસ્તારોમાં રેલવેના પાટાના સમારકામે નાગરિકો માટે રોજગારીનું સર્જન કર્યું હતું.

રમતગમત
હવાઇ માર્ગ
પ્રસિદ્ધ મૂળ નિવાસી અને સ્થાનિકો
19મી સદી