સુમન કલ્યાણપુરના કહ્યા મુજબ, ""દરેક ઘરમાં એક તરફ કલા અને સંગીત તરફ ઝોક હોવા છતાં પણ જાહેર પ્રદર્શન માટે કડક પ્રતિબંધ હતો. તેમ છતાં, હું  વર્ષ ૧૯૫૨માં ગાવા માટે ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો તરફથી મળેલી તક માટે ના પાડી શકી ન હતી. આ મારો પ્રથમ જાહેર કાર્યક્રમ હતો, જેના પછી મને વર્ષ ૧૯૫૩માં પ્રકાશિત મરાઠી ફિલ્મ માં ગાવા માટે એક તક મળી હતી. તે સમયે શેખ મુખ્તાર દ્વારા ફિલ્મ <nowiki>'મંગુ' બનાવી રહ્યા હતા, જેની રચયિતા હતા 'મોહમ્મદ શફી'. શેખ મુખ્તાર "શુક્રાચી ચાંદની'નાં ગીતોમાં મારા અવાજથી એટલા પ્રભાવિત થયા કે તેમણે ફિલ્મ 'મંગુ'માં મને ગાવા માટે ૩ ગીતો માટે પસંદ કરી. જો કે કેટલાક અજ્ઞાત કારણોસર પછી 'ઓ. પી. નૈયર' દ્વારા 'મોહમ્મદ શફી'ને બદલવામાં આવ્યા અને મારા ૩ ગીતોમાંથી માત્ર એક જ ગીત (હાલરડું) "કોઈ પુકારે ધીરે સે તુઝે" જાળવી રાખ્યું હતું. આમ, હું હિન્દી સિનેમા સાથે વર્ષ ૧૯૫૪માં પ્રદર્શિત 'મંગુ'</nowiki>થી જોડાઈ હતી.""

આ ફિલ્મ 'મંગુ' પછી તરત જ, સુમન કલ્યાણપુરે સંગીત નિર્દેશક 'નૌશાદ'ના નિર્દેશન હેઠળ 'દરવાજા' ફિલ્મ માટે પ ગીતો ગાયાં હતાં, જે ઇસ્મત ચુગતાઇ દ્વારા નિર્દેશિત અને શાહિદ લતીફ દ્વારા દિગ્દર્શિત કરવામાં આવી હતી. 'દરવાજા' ફિલ્મ પ્રથમ પ્રસારિત થવાને કારણે સામાન્ય રીતે માનવામાં આવે છે કે સુમન કલ્યાણપુરની તે પ્રથમ હિન્દી ફિલ્મ છે. આ જ વર્ષે (૧૯૫૪), સુમન કલ્યાણપુરે સંગીતકાર ઓ.પી. નૈયરના નિર્દેશનમાં રફી અને ગીતા દત્ત દ્વારા ગવાયેલા ફિલ્મ 'આરપાર'ના લોકપ્રિય ગીત 'મોહબ્બત કર લો જી ભર લો અજી કિસને રોકા હૈ'ની આવૃત્તિનું સ્વરાંકન કર્યું હતું. સુમન કલ્યાણપુરના કહેવા મુજબ, આ યુગલગીતમાં તેને કેટલીક કડીઓ ગાવા મળી હતી અને કોરસ ગાયક તરીકે આ ગીત માટે તેની વધુ સેવાઓ લેવામાં આવી હતી. આ ગીત તેમણે ઓ. પી. નૈયર માટે ગાયેલું એકમાત્ર ગીત સાબિત થયું.

સુમન કલ્યાણપુરે સૌ પ્રથમ ફિલ્મી ગીત (યુગલગીત) તલત મહમૂદ સાથે ફિલ્મ "દરવાજા" (૧૯૫૪) માટે ગાયું હતું. તલત મહમૂદે સુમન કલ્યાણપુરને સંગીત સમારોહમાં સાંભળ્યા હતાં અને તેમની ગાયકીથી અત્યંત પ્રભાવિત થયા હતા. તલત એક નવોદિત ગાયિકા સાથે આ યુગલગીત ગાવા માટે સંમત થયા, આ વાતને કારણે સુમન કલ્યાણપુરની કારકિર્દીને વેગ મળ્યો. તેણીને ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં સ્થાપિત થવામાં અને તેણીની સંગીત પ્રતિભાની નોંધ લેવામાં આવી હતી.

તેમણે મંગુ (૧૯૫૪) ફિલ્મ માટે "કોઈ પુકારે ધીરે સે તુઝે ગીત ગાયું હતું. "સુમન કલ્યાણપુરે ફિલ્મ "મીયાંબીબી રાજી" (૧૯૬૦), "બાત એક રાત કી" (૧૯૬૨), "દિલ એક મંદિર" (૧૯૬૩), "દિલ હી તો હૈ" (૧૯૬૩), "શગૂન" (૧૯૬૪), "જહાં આરા" (૧૯૬૪), "સાંઝ ઔર સવેરા" (૧૯૬૪), "નૂર જહાં" (૧૯૬૭), "સાથી" (૧૯૬૮) અને "પાકીઝા" (૧૯૭૧) ફિલ્મો માટે સ્વરાંકન કર્યું હતું. તેમણે સંગીતકાર શંકર જયકિશન, રોશન, મદન મોહન, એસ. ડી. બર્મન, હેમન્ત કુમાર, ચિત્રગુપ્ત, નૌશાદ, એસ. એન. ત્રિપાઠી, ગુલામ મોહમ્મદ, કલ્યાણજી આણંદજી અને લક્ષ્મીકાંત-પ્યારેલાલ માટે કાર્ય કર્યું, જેમાં સૌથી વધુ ગીતો પ્રથમ બે સંગીતકારો માટે ગાયાં છે. તેમણે ૭૪૦ ફિલ્મી અને ગેર-ફિલ્મી ગીતો ગાયાં છે. તેમણે ૧૯૬૦ના દાયકામાં મહંમદ રફી સાથે ૧૪૦ યુગલ ગીતો ગાયાં છે.

સુમન કલ્યાણપુરનું પ્રથમ ફિલ્મી ગીત"ભાટુકલીચા ખેલ માંડીલા" વસંત પ્રભુની ફિલ્મ "પસંત આહે મુલગી" માટે મરાઠી ભાષામાં હતું, જે સુપર-હિટ થયું હતું. ત્યાર પછી ૨૦ વર્ષ સુધી તેમણે ક્યારેય પાછા વળી જોયું નથી. પુત્ર વહાવા ઐસા, એકતી, માનીની અને અન્નપૂર્ણા તેમની કેટલીક યાદગાર ફિલ્મો પૈકીની છે. આ ઉપરાંત ફિલ્મો સિવાય તેમના ગાયેલાં ૫૦થી વધુ ભાવગીતો અને ભક્તિગીતો લોકપ્રિય નીવડ્યાં છે.

સુમન કલ્યાણપુરે લતા મંગેશકર સાથે યુગલગીત "કભી આજ, કભી કલ, કભી પરસોં" હેમંતકુમારના સંગીતનિર્દેશન હેઠળ ગાયું હતું. તેણીએ કેટલાક લોકપ્રિય યુગલ ગીતો પુરુષ ગાયકો મોહમ્મદ રફી, મન્ના ડે, મુકેશ, તલત મહમૂદ અને હેમંતકુમાર સાથે ગાયાં હતાં. તેના રફી સાથેનાં કેટલાક યાદગાર યુગલ ગીતો "આજકલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે", "ના ના કરતે પ્યાર", "તુમસે ઓ હસીના", "રહેં ના રહેં હમ", "પર્બતોં કે પેડોં પર શામ કા બસેરા હૈ", "યે પર્બતોં કે દાયરે", "અજહું ના આયે બાલમા", "તુમને પુકારા ઔર હમ ચલે આયે", "બાદ મુદ્દત કે યે ઘડી આયી", "મુઝે યે ભૂલ ના", "દિલ ને ફિર યાદ કીયા", "તુઝકો દિલબરી કી કસમ" અને "ચાંદ તકતા હૈ ઈધર" વગેરે ગાયાં હતાં. મન્ના ડે સાથે તેમણે ગાયેલ લોકપ્રિય યુગલગીત "ના જાને કહાં હમ" સંગીતકાર દત્તારામના નિર્દેશન હેઠળ બન્યું હતું. મુકેશ સાથે તેમણે ઘણા લોકપ્રિય યુગલ ગીતો ગાયાં છે, જેમ `યે કીસને ગીત છેડા', "અખિયોં કા નૂર હૈ તુ", "મેરા પ્યાર ભી તુ હૈ", "દિલ ને ફિર યાદ કીયા", "શમા સે કોઈ કહ દે" વગેરે.

સુમન કલ્યાણપુર શાસ્ત્રીય રાગો પર આધારિત કેટલાક યાદગાર ગીતો ગાયાં છે, જેમ કે "મનમોહન મન મેં હો તુમ્હી", "મેરે સંગ ગા ગુનગુના" અને "ગીર ગયી રે મેરે માથે કી બિંદિયા".

અન્ય ભાષાઓમાંગીતો
પ્રારંભિક જીવન
કારકિર્દી
સુમન કલ્યાણપુરનાં લોકપ્રિય ગીતો