ચાઇનીઝ બોલાતી અને લખાતી ભાષા વચ્ચેનો સંબંધ થોડો જટીલ છે. તેની બોલવામાં આવતી વિવિધતા વિવિધ દરે વિકસતી જાય છે, જ્યારે લખાતી ચાઇનીઝ થોડું જ પરિવર્તન પામી છે. ક્લાસિકલ ચાઇનીઝ સાહિત્ય વસંત અને પાનખર સમયગાળાથી શરૂ થયું, જો કે લખાયેલા રેકોર્ડ ઇ.સ.પૂ. 14થી 11મી સદીના સમયગાળામાં શેંગ વંશમાં ઓરેકલ બોન્સ માટે ઓરેકલ બોન લિપિના ઉપયોગ અંગેના ઘણાં લાંબા સમય પહેલાંના મળી આવ્યા છે.

ચાઇનીઝ ઓર્થોગ્રાફી કાલ્પનિક લંબચોરસ બ્લોકમાં લખવામાં આવતા, પરંપરાગત રીતે ઉભી કોલમમાં ગોઠવવામાં આવતા, કોલમમાં ઉપરથી નીચે અને જમણેથી ડાબી બાજુ કોલમમાં વાંચવામાં આવતા ચાઇનીઝ અક્ષરો "હેન્ઝી" પર કેન્દ્રિત છે. ચાઇનીઝ અક્ષરો ઉચ્ચારીય પરિવર્તનથી સ્વતંત્ર રૂપાત્મક તત્ત્વો છે. આમ આંક એક, મેન્ડરિનમાં "યી" , કેન્ટનીઝમાં "જેટ" અને હોક્કીનમાં "ચીટ" (મીનમાંથી), તમામ એક જ સરખો અક્ષર ("一") ઉપયોગમાં લે છે. વિવિધ મુખ્ય ચાઇનીઝ પ્રકારોનું શબ્દભંડોળ અલગ પડતું અને બોલચાલની બિનપ્રમાણભૂત લખાતી ચાઇનીઝ ધરાવે છે, જે ઘણી વખત કેન્ટનીઝ અને હક્કા માટે 冇 અને 係 બોલીના અનોખા અક્ષરોનો ઉપયોગ કરે છે, જે સ્ટાન્ડર્ડ રીતે લખાતી ચાઇનીઝ ભાષામાં પુરાણા અથવા ઉપયોગમાં નહીં લેવાતા માનવામાં આવે છે.

સામાન્ય બોલચાલની ભાષામાં લખાતી કેન્ટનીઝ ઓનલાઇન ચેટ રૂમ અને હોંગ-કોંગર્સમાં અને અન્ય જગ્યાએ વસતા કેન્ટનીઝમાં તુરંત મોકલવામાં આવતા મેસેજમાં ઘણી લોકપ્રિય બની છે. તેનો ઉપયોગ ઘણો જ અનૌપચારિક માનવામાં આવે છે અને ઔપચારિક પ્રસંગો સુધી તેનો ઉપયોગ વિસ્તર્યો નથી.

હૂનાનમાં કેટલીક મહિલાઓ તેમની સ્થાનિક ભાષા નૂ શૂ, ચાઇનીઝ અક્ષરોમાંથી ઉતરી આવેલી સસ્વર લિપિનો ઉપયોગ કરે છે. ડૂંગાન ભાષા, જે કેટલાક લોકો દ્વારા મેન્ડરિનની બોલી માનવામાં આવે છે, હવે સિરિલિકમાં લખવામાં આવે છે અને પહેલાં અરેબિક મૂળાક્ષરમાં લખવામાં આવતી હતી, જો કે ડૂંગાન લોકો ચીનની બહાર રહે છે.

લખાણ
ઉછીના શબ્દો
આધુનિક ઉછીના અને મેળવેલા શબ્દો
રોમનીકરણ (રોમન લિપિમાં)