માનવામાં આવે છે કે ઈરાનમાં પહલાં પુરાપાષાણયુગ કાલીન લોકો રહતાં હતા. અહીંના માનવ નિવાસ એક લાખ વર્ષ જુના હોઈ શકે છે. લગભગ 5૦૦૦ ઈસાપૂર્વ થી ખેતી આરંભ થઈ ગઈ હતી. મેસોપોટામિયાની સભ્યતાના સ્થળની પૂર્વમાં માનવ વસ્તીઓના હોવાના પ્રમાણ મળ્યાં છે. ઈરાની લોકો (આર્ય) લગભગ 2૦૦૦ ઈસાપૂર્વની આસપાસ ઉત્તર તથા પૂર્વની દિશાથી આવ્યાં. આમણે અહીંના લોકો સાથે એક મિશ્રિત સંસ્કૃતિની આધારશિલા રાખી જેથી ઈરાનને તેની ઓળખ મળી. આધિનુક ઈરાનનો આ જ સંસ્કૃતિ પર વિકસિત થયો. આ યાયાવર લોકો ઈરાની ભાષા બોલતા હતાં અને ધીરે ધીરે આમણે ખેતી કરવી શરૂ કરી.
આર્યોની ઘણી શાખાઓ ઈરાન (તથા અન્ય દેશોં તથા ક્ષેત્રોં)માં આવી. આમાંથી કોઈ મિદિ, કોઈ પાર્થિયન, કોઈ ફારસી, કોઈ સોગદી તો કોઈ અન્ય નામોથી ઓળખાવા લાગી. મીદી તથા ફારસિઓનું નામ અસીરિયાઈ સ્રોતોમાં 8૩6 ઈસાપૂર્વની આસપાસ મળે છે. લગભગ આજ સમય જરથુસ્ટ્ર (જ઼રદોશ્ત યા જ઼ોરોએસ્ટર કે નામથી પ્રસિદ્ધ)નો કાળ માનવામાં આવે છે. જોકે ઘણાં લોકો તથા ઈરાની લોકકથાઓની અનુસાર જ઼રદોશ્ત બસ એક મિથક હતો કોઈ વાસ્તવિક માનવ નહીં. પણ ચાહે જે હોય તેજ સમયની આસપાસ આના ધર્મનો પ્રચાર તે પૂરા પ્રદેશમાં થયો.
અસીરિયાના શાહે લગભગ 72૦ ઈસાપૂર્વની આસપાસ ઇઝરાયલ પર અધિપત્ય જમાવી લીધું. આ સમયે ઘણાં યહૂદિયોને ત્યાંથી હટાવી મીદિ પ્રદેશોમાં લાવી વસાવ્યા. 5૩૦ ઈસાપૂર્વની આસપાસ બેબીલોન ફારસી નિયંત્રણમાં આવી ગયો. તે સમયે ઘણાં યહૂદી પાછા આરાયલ(ઈઝરાયલ) પાછા ફર્યાં. આ દરમ્યાન જે યહૂદી મીદીમાં રહ્યાં તેમના પર જરદોશ્તના ધર્મની બહુ અસર પડી અને આની પછી યહૂદી ધર્મમાં ઘણું પરિવર્તન આવ્યું.
સૂફીવાદ
સિકન્દર
આધુનિકીકરણ
ઇતિહાસ