વિદ્યુત વિચ્છેદન-વિશ્લેષણની ચાવીરૂપ પ્રક્રિયા બાહ્ય સર્કિટમાંથી વીજાણુના ઉમેરો અથવા નાશ કરીને અણુ અને આયનની આંતરિક તબદિલી કરવાની છે. વિદ્યુત વિચ્છેદન-વિશ્લેષણ માટે જરૂરી ઉત્પાદનોમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટના વિવિધ નક્કર ઉત્પાદનો અને તેને કેટલીક નક્કર પ્રક્રિયાઓ દ્વારા દૂર કરી શકાય તે છે. દા. ત. દરિયાનાં પાણીનું વિદ્યુત વિચ્છેદન-વિશ્લેષણ કરીને હાઇડ્રોજન અને ક્લોરિનનું ઉત્પાદન કરવા માટે ગેસનાં ઉત્પાદનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ મારફતે આ ગેસનાં ઉત્પાદનોમાંથી પરપોટા બને છે અને તેનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે.

છૂટથી ફરી શકે તેવા આયન ધરાવતા દ્રાવણ (ઇલેક્ટ્રોલાઇટ)નું ઉત્પાદન 

સળિયાઓને ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાં ડૂબાડી રાખીને સળિયાઓની જોડીમાં વીજાણવીય પરિબળ ઊભું કરવામાં આવે છે. 

પ્રત્યેક સળિયો વિરુદ્ધ વીજળીનો પ્રવાહ ધરાવનારા આયનને પોતાની તરફ આકર્ષિત કરે છે. સકારાત્મક વીજ પ્રવાહ પામેલા ધનાયન જે વીજાણુઓ નકારાત્મક ઋણાગ્ર પૂરા પાડે છે તેની તરફ દોરાઇ જાય છે. જ્યારે નકારાત્મક વીજ પ્રવાહ પામેલા ઋણાયનો ધન ધ્રુવીય અણુઓ તરફ દોરવાય છે. 

સળિયાઓ ઉપર વીજાણુઓના શોષણ અને તેમને છૂટા પાડવાની પ્રક્રિયા અણુઓ અને આયન દ્વારા કરવામાં આવે છે. જે અણુઓ વીજાણુઓ મેળવે છે અથવા ગુમાવે છે તેઓ વીજ પ્રવાહ પામેલા આયન બની જાય છે અને તેમને ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાં પસાર કરવામાં આવે છે. જે આયન વીજાણુઓ પ્રાપ્ત કરે છે કે ગુમાવે છે તેઓ વીજ પ્રવાહ મેળવ્યા વિનાના અણુઓ બની જાય છે અને તેઓ ઇલેક્ટ્રોલાઇટમાંથી છૂટા પડી જાય છે. આયનમાંથી બનેલા વીજ પ્રવાહ રહિત અણુઓને વિસર્જકો કહેવામાં આવે છે.

આયનો સળિયા તરફ હિજરત કરી જાય તે માટેની જરૂરી ઊર્જા અને આયનના બંધારણમાં ફેરફાર કરતી ઊર્જા વીજ પ્રવાહનું પરિબળ ધરાવતા બાહ્ય સ્રોતમાંથી લેવામાં આવે છે.

વીજ ધ્રુવ ઉપર ઉપચયન અને સંકોચન
વિદ્યુત વિચ્છેદન-વિશ્લેષણનો બીજો સિદ્ધાંત
પ્રયોગકારો
વિદ્યુત વિચ્છેદન-વિશ્લેષણની પ્રક્રિયા