કોલોસીયમનું મૂળ લેટીન નામ "એમ્ફીથિએટ્રમ ફ્લૅવિયમ" હતું પણ તેનું અંગ્રેજીકરણ થઈ તે ફ્લેવીયન એમ્ફીથીએટર બની ગયું. તેનું બાંધકામ ફ્લેવિયન વંશના રાજાઓ દ્વારા કરાવાયું આથી સમ્રાટ નીરોના નામ પરથી તેનું નામ પડ્યું. 

આ નામ આધુનિક અંગ્રેજીમાં સારું એવું વપરાય છે પણ સામાન્ય રીતે તે અજાણ્યું છે. પુરાતનકાળમાં રોમન લોકો આને તેના બિનકાયદેસરના નામ" એમ્ફીથિએટ્રમ સીઝેરીયમ" તરીકે બોલાવતાં હોયૢ જે એક સંપૂર્ણ રીતે કાવ્યાતીત જ હોય. માત્ર આ કોલોસીયમનું જ તે નામ હોય તે જરૂરી નથી. કોલોસીયમ ના નિર્માતા વૅવૅસ્પેસિઅન અને ટાઈટસે આજ નામનું "એમ્ફીથિએટ્રમ ફ્લૅવિયમ" પુઝોલીમાં પણ બનાવડાવ્યું હતું. 

લાંબા સમયથી એમ મનાય છે કે કોલોસીયમ આ નામ તેની બાજુમાં આવેલાં કોલોસસ ઓફ નીરો એટલેકે નીરોના મોટું પુતળું પરથી પડ્યું છે (કોલોસલ અર્થાત મોટું પુતળું) નીરોના અનુગામીઓ દ્વારા આ પુતળાને ફરીથી ઓગાળીને તેને હીલીઓસ (સોલ) કે અપોલો (ગ્રીક પુરાણોના સૂર્યદેવ) ના રૂપે પાછળ સૂર્ય મુગટ સહિત સ્થપાયો. નીરોનું માથું ત્યાર બાદ તેના અનુગામી રાજા ઓના માથા સાથે બદલાતું રહ્યું. તેની નાસ્તિકતા સંબંધી બદનામી છતાં આ પુતળું મધ્યયુગમાં ટકી રહ્યું અને તેમાં જાદુઈ શક્તિ હોવાનું મનાતું રહ્યું. રોમના અમર અસ્તિત્વનો પુરાવો આપ્તું તે ચિન્હ બની રહ્યું.

૮મી સદીમાં વેનેરેબલ બીડીએ (ઈ.સ. ૬૭૨-૭૩૫) આ પુતળાના મહત્ત્વની ગાથા વર્ણવતી એક ટચુકડી કવિતા રચી. 
"ક્વોંડીયુ સ્ટાબીટ કોલીસીયસ, સ્ટાબીટ એટ રોમા; ક્વોંડો કેડિટ કોલીસિયસ, કેડેટ એટ રોમા; ક્વોંડો કેડિટ રોમા ,કેડેટ એટ મુંડુસ" ("જ્યાં સુધી કોલોસસ રહેશે ત્યાં સુધી રોઅમ રહેશે, જ્યારે કોલોસસ પડશે, પડશે રોમ ત્યારે;જ્યારે પડશે રોમ પડશે દુનિયા ત્યારે"). હમેંશા આનું ખોટું ભાષાંતર કોલોસિયસ ને બદલે કોલોસિયમના સંદર્ભમાં થાય છે (જેમકે, દા.ત., જ્યોર્જ બાયરોનଓ]ની કવિતા "ચાઈલ્ડ હૅરોલ્ડૅસ્ પિલિગ્રીમેજ બાળ હેરોલ્ડની જાત્રા"). તદુપરાંત, જે સમયે બીડીએ લખ્યું ધ નરજાતિઅક નામ ફ્લેવીઅન ઍમ્ફીથિએટર ને બદલે "કોલીસીયસ" ના પુતળાને અપાયું.

છેવટ કોલોસીયસ પડ્યો મોટે ભાગે તેમાં વપરાયેલા કાંસાને ગાળીને ફરી ઉપયોગમાં લેવા માટે. ઈ.સ. ૧૦૦૦ દરમ્યાન "કોલોસીયમ" આ નામ એમ્ફી થીએટર માટે નાન્યતર જાતિમાં લેવાનુ પ્રચલિત થઈ ગયું. લોકમાનસ પરથી તે પૂતળું તો ભૂલાઈ ગયું હતું કોલોસીયમ અને ટેમ્પલ ઑફ વિનસ એન્ડ રોમા (વિનસ (શુક્ર) અને રોમાનું મંદિર)ની વચ્ચે તેનો આધારનો ઓટલો જ હવે રહ્યો છે. 

મધ્યયુગમાં આ નામનું ફરી વધુ અપભ્રંશ થઈ "કોલીસિયમ" થી ગયું. ઈટલીમાં હજી પણ તે "ઈલ કોલોસીઓ" અને અન્ય રોમની ભાષાઓમાં તે તેવા જ કઈંક રૂપે "લે કોલેસી"(French), "એલ કોલીસીઓ" "el Coliseo" (Spanish) and "ઓ કોલીસીઉ" "o Coliseu" (Portuguese) ઓળખાય છે.

પ્રાચીન
ઇતિહાસ
નામ
મધ્યયુગ