મારુતિ સુઝુકી ભારતની પ્રથમ ક્રમની અગ્રણી મોટરગાડી નિર્માતા કંપની છે અને કાર ક્ષેત્રે, વેચાયેલા વાહનોની સંખ્યા અને કમાણી બંને રીતે બજારમાં અગ્રેસર છે. તાજેતરના સમય સુધી, કંપનીનો 18.28% ટકા હિસ્સો ભારત સરકારની માલિકીનો હતો, અને 54.2% હિસ્સો જાપાનની સુઝુકીની માલિકીનો હતો. ભાજપના વડપણ હેઠળની સરકાર 2003ના જૂન મહિનામાં કંપનીના 25% હિસ્સા માટે ઈનિશયલ પબ્લિક ઓફરિંગ (પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ) લાવી હતી. 10 મે 2007ના રોજ, ભારત સરકારે તેના તમામ શેર ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાનોને વેચી દીધા હતા. આ સાથે, મારુતિ ઉદ્યોગમાં ભારત સરકારની વધુ હિસ્સેદારી નહોતી રહી.

મારુતિ ઉદ્યોગ લિમિટેડ (એમયુએલ (MUL)) ની સ્થાપના 1981ના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં કરવામાં આવી હતી, જોકે તેમ છતા તેનુ વાસ્તવિક ઉત્પાદન 1983માં મારુતિ 800 સાથે શરૂ થઈ શક્યું હતું, જે ગાડી સુઝુકી અલ્ટો કેઈ કાર પર આધારિત હતી, જે તે સમયે ભારતમાં ઉપલબ્ધ એકમાત્ર આધુનિક ગાડી હતી, તેમના હરીફો માત્ર - હિન્દુસ્તાન એમ્બેસેડર અને પ્રિમિયર પદ્મિની હતા જે બંને તે વખતે 25 વર્ષ જૂના હતા. 2004 સુધીમાં, મારુતિ સુઝુકીએ 5 મિલિયનથી વધારે વાહનોનું ઉત્પાદન કરી નાખ્યું હતું. મારુતિ સુઝુકીનું વેચાણ ભારત અને કેટલાક અન્ય દેશોમાં નિકાસ ઓર્ડરના આધારે થાય છે. મારુતિ સુઝુકીની જેવા જ મોડેલો (પરંતુ મારુતિ ઉદ્યોગ દ્વારા ઉત્પાદિત નહીં) સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન દ્વારા વેચવામાં આવે છે અને પાકિસ્તાન તેમજ અન્ય દક્ષિણ એશિયાના દેશોમાં તેનું ઉત્પાદન થાય છે.

આ કંપની દર વર્ષે 50,000થી વધુ કારની નિકાસ કરે છે અને ભારતમાં દર વર્ષે 730,000થી વધારે કારોના વેચાણ સાથે ખૂબ જ મોટુ સ્થાનિક બજાર ધરાવે છે. મારુતિ 800, 2004 સુધી, ભારતની અત્યાર સુધી સૌથી વધુ વેચાતી નાની ગાડી હતી અને તે 1983માં રજૂ થઈ હતી. સમગ્ર વિશ્વમાં અત્યાર સુધીમાં આ કારના એક મિલિયનથી વધારે યુનિટ વેચાઈ ચુક્યા છે. હાલમાં, મારુતિ સુઝુકી અલ્ટો વેચાણના ચાર્ટમાં સૌથી ટોચે છે અને મારુતિ સુઝુકી સ્વીફ્ટ એ2 (A2) વિભાગમાં સૌથી વધારે વેચાય છે.

ભારતીય બજારમાં મારુતિ 800 મોટી સંખ્યામાં વેચાઈ ચુકી હોવાથી, તેની નાની કારના મોડેલ માટે સામાન્યપણે "મારુતિ" શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે ("મારુતિ" હિન્દુ દેવતા હનુમાનનું નામ છે).

મારુતિ સુઝુકી ભારતીય કાર બજારમાં બે દાયકા કરતા વધારે સમયથી અગ્રેસર છે.

તેના ઉત્પાદન એકમો ગુડગાંવ અને દિલ્હીની દક્ષિણે માનેસર, એમ બે સ્થળે ઉભા કરાયેલા છે. મારુતિ સુઝુકીની ગુડગાંડ ખાતેની સુવિધામાં વાર્ષિક 350,000 યુનિટનું ઉત્પાદન કરવાની સ્થાપિત ક્ષમતા છે. માનેસર ખાતેની સુવિધા ફેબ્રુઆરી 2007માં શરૂ કરવામાં આવી હતી જ્યાં વાર્ષિક 100,000 યુનિટ તૈયાર કરવાની ક્ષમતા વાળો વાહન એસેમ્બલ (જોડવા)નો પ્લાન્ટ છે અને ડીઝલ એન્જિન પ્લાન્ટ પણ છે જે વાર્ષિક 100,000 એન્જિન અને ટ્રાન્સમિશન્સની ક્ષમતા ધરાવે છે. માનેસર અને ગુડગાંવ સુવિધાઓ મળીને વાર્ષિક 700,000થી વધારે યુનિટના ઉત્પાદનની ક્ષમતા ધરાવે છે.

ભારતમાં વેચાતી કુલ કારમાં અડધાથી વધારે મારુતિ સુઝુકી કારો હોય છે. આ કંપની જાપાનની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશનની પેટા કંપની છે, જે મારુતિ સુઝુકીમાં 54.2 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. બાકીના હિસ્સાની માલિકી જાહેરજનતા અને નાણાંકીય સંસ્થાનોની છે. આ કંપની ભારતમાં બૉમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ છે.

2007-08 દરિમયાન, મારુતિ સુઝુકીએ 764,842 કારો વેચી હતી જેમાંથી 53,024ની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. 14 ડિસેમ્બર 1983ના રોજ મારુતિ સુઝુકીની પ્રથમ કાર બજારમાં આવી ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં કંપનીની કુલ છ મિલિયનથી વધારે કારો ભારતીય માર્ગો પર દોડી રહી છે.

મારુતી સુઝુકી 15 મોડેલમાં ઉપલબ્ધ છે, મારુતિ 800, અલ્ટો, વેગનઆર, એસ્ટિલો, એ-સ્ટાર, રીટ્ઝ, સ્વીફ્ટ, સ્વીફ્ટ ડિઝાયર, એસએક્સ4 (SX4), ઓમ્ની, ઈકો, જીપ્સી, ગ્રાન્ડ વિટારા. સ્વીફ્ટ, સ્વીફ્ટ ડિઝાયર, એ-સ્ટાર અને એસએક્સ4 (SX4)નું ઉત્પાદન માનેસરમાં થાય છે જ્યારે, ગ્રાન્ડ વિટારા સંપૂર્ણપણે તૈયાર થયેલા યુનિટ (સીબીયુ (CBU)) તરીકે જાપાનથી આયાત કરવામાં આવે છે, બાકીના તમામ મોડેલોનું ઉત્પાદન મારુતિ સુઝુકીના ગુડગાંવ ખાતેના પ્લાન્ટમાં કરવામાં આવે છે.

તેની જનક કંપની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન, છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી વિશ્વમાં મીની (ટૂંકી) અને કોમ્પેક્ટ (નાની) કારના બજારમાં અગ્રેસર છે. નાની કારમાં શક્તિ અને સારા પ્રદર્શનને એક સાથે ભેગા કરવાની ક્ષમતા અને, ઓછા વજનનું એન્જિન કે જે સુઘડ અને ઈંધણ સક્ષમ હોય છે તેમાં જ સુઝુકીની તકનીકી શ્રેષ્ઠતા જોવા મળે છે.
ભારતનું નંબર 1 વાહન મારુતિ સુઝુકી મને નેગી સૌથી વધુ ગમે છે
અંદાજે 75,000 લોકોને મારુતિ સુઝુકી અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓમાં સીધા નોકરીએ રાખવામાં આવેલા છે. જે.ડી.પાવર એશિયા પેસિફિક દ્વારા 1999થી 2009 દરમિયાન ભારતમાં તમામ કાર નિર્માતાઓમાં ગ્રાહક સંતોષમાં તેને પ્રથમ ક્રમની કંપની તરીકે ગણાવાઈ છે.

અપાતી સેવાઓ
ઉત્પાદન સુવિધાઓ
ટૂંકી રૂપરેખા
નિકાસો