૧૯૭૩માં "ભારતીય ફિલ્મ અને ટેલીવિઝન સંસ્થા" (FTII)માંથી સ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ તેમણે ખ્વાજા અહેમદ અબ્બાસની ફિલ્મ "ફાસલા"ના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા તથા કાંતિલાલ રાઠોડની "પરિણય" નામની ફિલ્મમાં કામ શરૂ કર્યું. જોકે શ્યામ બેનેગલ દ્વારા નિર્દેશિત "અંકુર" (૧૯૭૪) તેમની પહેલી પ્રદર્શિત ફિલ્મ હતી. નવ-યથાર્થવાદી ફિલ્મ શૈલી સંબંધિત "અંકુર" એક સત્યઘટના પર આધારિત ફિલ્મ હતી. ફિલ્મમાં આઝમીએ એક પરણિત નોકરાણીની ભૂમિકા ભજવી હતી જે ગ્રામીણ ક્ષેત્રની મુલાકાતે આવેલા કોલેજના વિદ્યાર્થી સાથે લગ્નેતર સંબંધ રાખે છે. ફિલ્મ ખૂબ જ સફળ સફળ રહી અને શબાનાને તેમના અભિનય બદલ સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી તરીકેનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીત્યો. ૧૯૮૩થી ૧૯૮૫ સુધી "અર્થ", "ખંડહર" તથા "પાર" ફિલ્મ માટે સતત ત્રણ વર્ષ સુધી તેમણે સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી તરીકેના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મેળવ્યા. ૧૯૯૯માં પ્રદર્શિત ફિલ્મ "ગોડમધર" માટે તેમને કારકિર્દીનો પાંચમો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર જીત્યો.

તેમણે પ્રાયોગિક અને સમાંતર ભારતીય સિનેમામાં પણ કામ કર્યું. દીપા મહેતાની ફિલ્મ "ફાયર" (૧૯૯૬)માં તેમણે સમલૈંગિક સ્ત્રીની ભૂમિકા ભજવી હતી. સમલૈંગિતાના કથાવસ્તુ વાળી આ ફિલ્મ પર કેટલાક સામાજિક સંગઠનો દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યા હતા. આ ફિલ્મમાં તેમણે ભજવેલી "રાધા"ની ભૂમિકા માટે ૩૨મા "શિકાગો આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારોહ"માં સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેત્રી તરીકેનો "સિલ્વર હ્યુગો પુરસ્કાર" તથા લોસ એન્જેલસ ખાતેના ફિલ્મ સમારોહમાં "જ્યૂરી પુરસ્કાર" મેળવીને આંતરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી.

તેઓ દીપા મહેતાની ફિલ્મ "વોટર" (૨૦૦૫) માટેની પહેલી પસંદ હતા. ફિલ્મના કેટલાક હિસ્સાનું શુટીંગ ૨૦૦૨માં શરૂ થયું. શબાનાએ તેમના "શકુંતલા" પાત્ર માટે નંદિતા દાસ સાથે મુંડન પણ કરાવ્યું. જોકે રાજનૈતિક વિરોધના પગલે ફિલ્મ સ્થગિત કરવામા આવી. બાદમાં શબાનાની જગ્યાએ સીમા વિશ્વાસને લઈને ૨૦૦૪માં ફિલ્મનું શુટીંગ ફરીથી કરવામાં આવ્યું.

તેમની કેટલીક ઉલ્લેખનીય ફિલ્મોમાં શ્યામ બેનેગલની "નિશાંત" (૧૯૭૫), "ઝૂનૂન", "અંતરનાદ" (૧૯૯૨); સત્યજીત રેની "શતરંજ કે ખિલાડી", મૃણાલ સેનની "ખંડહર", "જીનેસીસ" (૧૯૮૬), "એક દિન અચાનક"; સઈદ મિર્ઝાની "આલ્બર્ટ પિન્ટો કો ગુસ્સા કો આતા હે", સાંઈ પરાંજપેની "સ્પર્શ" અને "દિશા"; ગૌતમ ઘોષની "પાર", અપર્ણા સેનની "પિકનિક" અને "સતી"; મહેશ ભટ્ટની "અર્થ" તથા વિનય શુક્લાની "ગોડમધર" મુખ્ય છે. તેમની કેટલીક સફળ વ્યાવસાયિક ફિલ્મોમાં મનમોહન દેસાઈની "અમર અકબર એન્થની" અને "પરવરિશ"; પ્રકાશ મહેરાની "જ્વાલામુખી" નો સમાવેશ થાય છે. શબાનાએ જ્હૉન શ્લેસિંગરની "મૅડમ સૌસાત્ઝ્કા" (૧૯૮૮) તથા રોલાન્ડ જૉફની "સીટી ઓફ જૉય" (૧૯૯૨) જેવી હોલીવુડની ફિલ્મોમાં પણ અભિનય કર્યો છે.

પ્રારંભિક જીવન અને પૃષ્ઠભૂમિ
સામાજિક અને રાજકીય સક્રિયતા
અંગત જીવન
કારકિર્દી