શ્રી નાથજીદાદાનાં ગુરૂ શ્રી પ્યારેરામબાપુ છે. હાલમાં શ્રી પ્યારેરામબાપુનો મઢ જૂનાગઢશહેરમાં ઉપરકોટ કિલ્લાનાં દક્ષિણ ભાગમાં જે ગુફાઓ આવેલી છે, તેની બાજુમાં આવેલ છે. આ જગ્યાએ લક્ષ્મીનારાયણનું મંદીર, શ્રી પ્યારેરામબાપુનું સમાધી સ્થાન, શ્રી ગંગારામબાપુનું સ્થાપન, શ્રી દિગમ્બરીમાતાની સમાધી તેમજ આ જગ્યાનાં અન્ય મહંતોની સમાધીઓ આવેલી છે.

શ્રી પ્યારેરામબાપુનું મુળ નામ પર્વતસિંહ હતું. તેમનો જન્મ સૌરાષ્ટ્રમાં થયો હતો તેમ કહેવાય છે. તેમના પિતા સૈન્યમાં હોવાથી બાળપણ રાજસ્થાન નાં મારવાડમાં વિત્યુ હતું. તેથી તેને નાનપણથી જ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડયો હતો અને એ કારણથી જ પર્વતસિંહ તન અને મનથી બળવાન બન્યા હતાં.તેના નાનપણનાં તે સમયે બન્યું એવુંકે પર્વતસિંહને મીના લોકોની સાથે દોસ્તી થઇ હતી જેથી મીના કોમતો પહેલેથીજ લુંટ અને ખુન કરવા માટે પ્રખ્યાત હતી. અને પર્વતસિંહ પણ તેના રવાડે ચડી ગયા.પર્વતસિંહ પોતે શકિતશાળી અને હિમંતવાન તો હતાંજ એટલે થોળા જ સમયમાં તે ડાકુઓનાં સરદાર બની ગયા હતાં. જેથી તેમનું નામ મારવાડ પંથકમાં પ્રખ્યાત થયું હતુ અને તેમના નામથી લોકો ડરતા હતાં. એક દિવસ અભયપુર નામનાં ગામ ઉપર પર્વતસિંહની ગેરહાજરીમાં તેમની ટોળકીએ હુમલો કર્યો અને સામે ગામનાં ઠાકુર લાલસિંહ રાઠૉડ, તેમના પત્નિ અને પુત્રી પણ ધર્મનાં યુધ્ધમાં જોડાઇ ગયાં અને ડાકુઓ પર તુટી પડયાં.આ લડાઇમાં ડાકુઓ તો વધારે સંખ્યામાં હતાં જેથી ડાકુનાં ટોળાએ લાલાસિંહને તેમના પરિવાર સહિત મારી નાખ્યાં અને આ સમાચાર મળતા જ પર્વતસિંહ ત્યાં દોડી આવ્યા અને આવીને જોયું તો લાલસિંહ પરિવાર સહિત ધર્મ અને કર્તવ્ય માટે મરી પડ્યા હતાં.

આ દ્રશ્ય જોઇ પર્વતસિંહને અંતરમાંથી આર્તનાદ થયો કે આમાં તારૂ કર્તવ્ય શું છે ? ત્યાંરથી તેનો આત્મા જાગી ગયો અને આંખમાંથી આંસુની ધારા વહેવા લાગી. તે સમયે પોતાની ટોળકીને છોળી હથિયાર હેઠા મુકીને ભકિત ભાવ તથા ગરીબોની સેવામાં લાગી ગયાં. અને સમય જતા તેમને ગુરૂનો સાક્ષાત્કાર થયો અને શ્રી રામાનુંજાચાર્ય (શેષ નારાયણ અવતાર) નાં સમ્પ્રદાયની વૈષ્ણવી દિક્ષા લીધી અને ત્યાંરથી પર્વતસિંહ માંથી બન્યાં મહાત્મા શ્રી પ્યારેરામજીબાબા. ત્યાર બાદ ફરતાં ફરતાં તે ગુજરાત રાજ્યનાં ગિરનાર પર્વતે અને તેનાં પ્રથમ પગથિયાની આસપાસ ધુણો ધખાવ્યો. ત્યારે બન્યું એવુંકે પગથિયા પાસે માણસોની ભીડ થતી હોવાથી બાપુને કોઇએ બીજી જગ્યાએ પોતાનો ધુણો ખસેડવા માટે વિનંતી કરી. તેથી શ્રી પ્યારેરામબાપુ પોતાનો ધુણો ત્યાંથી લઇને અત્યારે જે જગ્યાં છે તે જગ્યાએ ફરીથી ધુણો ચેતન કર્યો. અને ત્યાં રામાયણનું વાંચન તથા ધર્મજ્ઞાન આપવા માંડ્યું. તેમજ ગંગારામ જેવા આત્માનો ઉધાર કર્યો. તે ઉપરાંત દિગમ્બરીમાતાનું અભિમાન ઉતાર્યુ.

સમય જતાં તેમને ત્રણ શિષ્યો પણ કર્યા. જે શ્રી નાથજીદાદા, શ્રી ગંગારામબાપુ, શ્રી મોતીરામ(સ્વાન) હતાં.અને ત્યાંરબાદ પોતાના ગુરુની આજ્ઞા મળવાથી શ્રી નાથજીદાદા એ દાણીધારની જગ્યા બાંધી અને સમય જતાં પોતાના ગુરુ શ્રી પ્યારેરામબાપુની આજ્ઞાથી ગંગારામ અને મોતીરામ પણ દાણીધારની જગ્યામાં આવી ગયા હતાં. આથી શ્રી નાથજીદાદાની જગ્યાનું ગુરૂદ્વારા શ્રી પ્યારેરામબાપુની જગ્યા કહેવાય છે. અને શાસ્ત્રો પણમાં પણ કહેવાય છે કે શિષ્ય ગમે તેવો સિધ્ધ હોય તો પણ પોતાના ગુરૂનું સ્થાન ઉંચુ હોય છે. માટે જ આજે પણ દાણીધારની જગ્યામાં કાંઇ પણ ઉત્સવ હોય તો પહેલું આમંત્રણ શ્રી નાથજીદાદાની ગુરુગાદીએ અપાય છે.

દાણીધાર જગ્યામાં ઉજવાતા પ્રસંગો
ગાદીની ગુરુ પરંપરા
શ્રી પ્યારેરામબાપુ - જૂનાગઢ
શ્રી નાથજીદાદાનું સમાધિસ્થાન