ભરૂચમાં ત્રણ સોનેરી વસ્તુઓમાં ત્રીજી વસ્તુ તે "સોનાનો પથ્થર". ભરૂચના જૂના બજારમાં દેસાઈજીની હવેલીના નામે વિખ્યાત ઈમારાતના વાયવ્ય ખૂણાના પથ્થર કોર્નર સ્ટોન કે જ્યાં રસ્તો વળાંક લે છે,એ પથ્થરે ભરૂચમાં ઐતિહાસિક સ્થાન મેળવ્યું છે. લગભગ સો વરસ પૂર્વે બ્રહ્મક્ષત્રીય માં ચાર કુટુંબો મુખ્યને ખૂબજ આગળ પડતા અને પ્રતિષ્ઠિત ગણાતા હતા. (1) દેસાઈજીની હવેલીવાળા કલ્યાણરાય દેસાઈ. (2) રાયબહાદુર ચુનીલાલ વેણીલાલ (3) અંબાશંકર ઉત્તમરાય મલજી તથા (4) બચુભાઈ ઈનામદારના વડવાઓનું કુટુંબ. 1870માં ભરૂચની પહેલી સીટી સર્વે થયો અને તે વખતે પૂર્વમાં ઝાડેશ્વર દરવાજા, દાંડીયા બજારનો રસ્તો, પશ્ચિમમાં કતોપોર દરવાજાથી કતોપોર ઢાળનો રસ્તો થયાં. તે પછી ચુનારવાડ લતાની પાસેના જૂના બજારનો દેસાઈજીની હવેલી સુધીનો રસ્તો ૧૮૭૪-૭૫માં દેસાઈના ઘર સુધી બાંધવામાં આવ્યો.

નર્મદા નદી
સોનાનો પથ્થર
સોનેરી મહેલ
ઉત્ખનન પુરાવા