નાઇટ્રોજનને નીકાળવાની ક્રિયામાં અમોનિયા (નાઇટ્રીકરણ)માંથી નાઇટ્રેટમાં નાઇટ્રોજનના જૈવિક ઓક્સીકરણ દ્વારા અસર કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ અનાઇટ્રીકરણ એટલે કે નાઇટ્રેટથી નાઇટ્રોજન ગેસને ઘટાડવામાં આવે છે. નાઇટ્રોજન ગેસને વાતાવરણમાં મુક્ત કરી દેવામાં આવે છે અને આ રીતે તેને પાણીમાંથી નીકાળી દેવામાં આવે છે. નાઇટ્રીકરણ પોતાની રીતે બે તબક્કાવાળી એક એરોબિક પ્રક્રિયા છે. જેમાંથી પ્રત્યેક તબક્કામાં વિભન્ન પ્રકારના જીવાણુઓ દ્વારા તેને સરળ કરવામાં આવે છે. અમોનિયા (NH)થી નાઇટ્રાઇટ (NO)ના ઓક્સીકરણને મોટે ભાગે "નાઇટ્રોસોમોનસ" એસપીપી. (Spp.) દ્વારા સરળ કરવામાં આવે છે (નાઇટ્રોસો એક નાઇટ્રોસો કાર્યાત્મક સમૂહની રચના ના સંદર્ભમાં છે). "નાઇટ્રોબેક્ટર" એસપીપી. (spp.) (નાઇટ્રો એક નાઇટ્રો કાર્યાત્મક સમૂહની રચના ના સંદર્ભમાં છે) દ્વારા સરળ બનાવવાની પારંપરિક માન્યતાના બાદ પણ નાઇટ્રેટમાં નાઇટ્રાઇટ (NO)ના ઓક્સીકરણને હવે પ્રાય વિશેષ રૂપથી "નાઇટ્રોસ્પિરા" એસપીપી.( spp.) દ્વારા પર્યાવરણમાં સરળ બનાવવામાં આવે છે
યોગ્ય જૈવિક સમુદાયોના નિર્માણને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે અનાઇટ્રીકરણને એનોક્સિક પરિસ્થિતિની જરૂર પડે છે. તેને જીવાણુની એક વ્યાપક વિવિધતા દ્વારા સરળ કરવામાં આવે છે. રેત ફિલ્ટર, લગૂનીંગ અને રેડ બેડોના નાઇટ્રોજનને ઓછું કરવા માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે, પણ સક્રીય કાદવની પ્રક્રિયા (જો તેની ગોઠવણ સારી રીતે કરવામાં આવે તો) આ કામને વધુ સરળતાથી કરી શકે છે. જ્યારથી અનાઇટ્રીકરણ ડિનાઇટ્રોજન ગેસમાં નાઇટ્રેટને ઘટાડે છે, તેમાં એક ઇલેક્ટ્રોન દાતાની જરૂરિયાત પડે છે. તે ગંદાપાણી, કાર્બનિક પદાર્થ (મળ માંથી), સલ્ફાઇડ, કે મિથેલોન તરીકેના એક ઉમેરેલા દાતા પર આધારીત હોઇ શકે છે. એકલા નાઇટ્રેટના ઝેરીલા અમોનિયાના પરિવર્તનને ક્યારેક તૃતીય પદ્ધતિના રીતે સંદર્ભવામાં આવે છે. કેટલાક ગંદાપાણીની પદ્ધતિના પ્લાન્ટોમાં અનાઇટ્રીકરણના માટે વાયુ ક્ષેત્રથી એનોક્સિક ક્ષેત્રમાં નાઇટ્રીકૃત મિશ્રિત પ્રવાહીને સ્થળાંતર કરવા માટે અક્ષીય પ્રવાહ પમ્પોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પમ્પોને મોટેભાગે "આંતરિક મિશ્રિત પ્રવાહી રીસાયકલ" (આઇએમએલઆર (IMLR))પમ્પો નો રૂપે સંદર્ભવામાં આવે છે.
સ્ક્રિનિંગ
નાઇટ્રોજનને નીકાળવો
કાદવ પર પ્રક્રિયા અને તેનો નિકાલ
કાદવનો નિકાલ કરવો