આ યુગમાં કવિતાઓએ જૂના ઢાળ અને ચિહ્નોને દૂર કર્યા અને તેના સ્થાને નવા વિચારોને સ્થાન આપ્યું. આ માટે જ યુગને આધુનિક યુગ ગણવામાં આવ્યો અને તેનો અર્થ સમકાલીન સાહિત્ય નહોતો પણ પાયાનો ફેરફાર સૂચવતો હતો. ગુજરાતી સાહિત્યના નિરૂપ્ય, સ્વરૂપ, રચનારીતિ અને સંરચના પ્રત્યે નવો અભિગમ ૧૯૫૫માં શરુ થયો. અંગ્રેજી સાહિત્યમાં આ ગાળો ૧૮૮૦માં આવ્યો માટે તે સમયને અંગ્રેજી સાહિત્યનો આધુનિક યુગ ગણી શકાય. આ અગાઉના સાહિત્યમાં જીવનનાં મૂલ્યો, નિરૂપ્ય, સંવાદિતા, સમાજાભિમૂખ અભિગમ, વાસ્તવિકતા અને આનંદ-ઉત્સાહ પ્રેરતું હતું જ્યારે આધુનિક સાહિત્ય મૂલ્યનિરપેક્ષ, સ્વરૂપ, વિસંવાદ, સમાજથી વિમુખ, પરાવાસ્તવ અને વિષાદ-વિરક્તી પર ભાર મૂકતું હતું.

સુરેશ જોષીને આ યુગના પ્રથમ સર્જક ગણી શકાય. તેમણે મુખ્યત્ત્વે નિબંધ, વિવેચન અને પદ્યલેખન દ્વારા યોગદાન આપ્યું છે. તેમણે વિવિધ સાહિત્યપ્રકારને આધુનિક યુગના લક્ષણો સાથે મૂલવતાં વિવેચનો અને સંપાદનો પ્રગટ કર્યાં હતાં. સાહિત્યપ્રકારોમાં આ યુગનો પ્રવેશ કવિતા દ્વારા થયો છે. તેમાં તત્વચિંતન અને વ્યક્તિલક્ષીતા જોવા મળે છે. લાભશંકર ઠાકર, સિતાંશુ યશશ્ચન્દ્ર, ચંદ્રકાન્ત શેઠ, રમેશ પારેખ, અનિલ જોશી, ચિનુ મોદી, રાજેન્દ્ર શુક્લ અને આદિલ મન્સુરી આ યુગના મુખ્ય કવિઓ છે. નવલકથામાં રચનાની દૃષ્ટિએ પ્રગતી થઈ પરંતુ સામાન્ય વાચકવર્ગની સમજ બહારના વિષયો કેન્દ્રમાં રહેતાં તેની લોકપ્રિયતામાં ઘટાડો થયો. ગદ્યલેખનમાં બે મુખ્ય ફાંટાઓ સામે આવ્યા જે પરંપરાગત અને આધુનિક હતા. પરંપરાગત ગદ્યલેખનમાં નૈતિકતા પર વધુ ભાર હતો અને તેના મુખ્ય સર્જકો ગુલાબદાસ બ્રોકર, મનસુખલાલ ઝવેરી, વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદી હતા. જ્યારે આધુનિક ગદ્યમાં અસ્તિત્વવાદ, અતિવાસ્તવવાદ અને પ્રતીકવાદ મુખ્ય હતા. આ પ્રકારનું સર્જન કરનાર લેખકો નૈતિકતા અને ધાર્મિક મૂલ્યોથી પણ દૂર રહેતા હતા. તેમાં મુખ્ય સર્જકો નિરંજન ભગત, ચંદ્રકાંત બક્ષી, સુરેશ જોશી, મધુ રાય, રઘુવીર ચૌધરી, ધીરુબેન પટેલ, સરોજ પાઠક સામેલ હતા. તેઓના સર્જનો નવલકથા, નવલિકાઓ અને ઍબ્સર્ડ નાટક જેવા સાહિત્યપ્રકારોમાં હતા.

આ ગાળામાં જ લલિત નિબંધનો વિકાસ થયો. જેમાં સર્જકો પોતાના અનુભવ, કલ્પનાશીલ પ્રકૃતિ, ભાવમયતા, સૂક્ષ્મગ્રાહી બુદ્ધિ અને માનવીય ગુણોનો આધાર લઈ અને નમ્રતા, મર્મ, વ્યંગ, કટાક્ષ અને ઉપહાસના ભાવો જન્માવતા હોય છે. આ સાહિત્યપ્રકારમાં શ્રેષ્ઠ સર્જન સુરેશ જોષીનું "જનાન્તિકે"ને ગણી શકાય.

ભક્તિ યુગ
ગાંધી યુગ (૧૯૧૫-૧૯૪૦)
આધુનિક યુગ (૧૯૫૫-૧૯૮૫)
પ્રાચીન સાહિત્ય