કૃતજ્ઞતા એ એક એવી ભાવના છે જે લોકોમાં મદદ મેળવ્યા પછી, તેઓ પરિસ્થિતિનું અર્થઘટન કઈ રીતે કરે છે, તેના આધારે ઊભી થતી હોય છે. ખાસ કરીને કૃતજ્ઞતાનો અનુભવ ત્યારે થાય છે જ્યારે લોકોને એમ લાગે કે તેમને મળેલી મદદ એ (અ) તેમના માટે મૂલ્યવાન/અગત્યની છે, (બ) તેમને મદદ કરનાર માટે મોંઘી/મહત્ત્વની છે, અને (ક) મદદ કરનારે હિતકારી કે સદ્ભાવી ઈરાદાથી મદદ કરી છે (કોઈ છૂપા ઈરાદાઓથી નહીં). જ્યારે તેમને મદદ આપવામાં આવી હતી તેવી જ કોઈ પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવાનો આવે, ત્યારે જુદા જુદા લોકો પરિસ્થિતિને મૂલ્ય, કિંમત, અને હિતકારી/સદ્ભાવનાપૂર્ણ ઈરાદાઓની સાપેક્ષે તદ્દન ભિન્ન રીતે જુએ છે, અને આ બાબત શા માટે લોકો તેમને મળેલી મદદ પછી જુદા જુદા સ્તરની કૃતજ્ઞતા અનુભવે છે તેનો ખુલાસો આપે છે). જે લોકો જીવનમાં સામાન્ય રીતે વધુ કૃતજ્ઞતા અનુભવે છે તે સ્વભાવગત રીતે મદદને વધુ કીમતી, વધુ હિતકારક, અને વધુ હિતકારી/સદ્ભાવપૂર્વક અપાયેલી માનતા હોય છે; અને આ સ્વભાવગત પૂર્વગ્રહ શા માટે કેટલાક લોકો અન્યો કરતાં વધુ કૃતજ્ઞતા અનુભવતા હોય છે તેનું સ્પષ્ટીકરણ આપે છે.
કૃતજ્ઞતા અને પરોપકારિતા
તારણો
એક ભાવના તરીકે કૃતજ્ઞતા
આનુભાવિક તારણો