કેક્ટસના કેટલાંક ફૂલો એક લાંબી નળી (30 સે.મી. સુધી) બનાવતા હોય છે જેથી માત્ર કેટલીક ચોક્કસ પ્રજાતિના પતંગિયા જ તેનાં પરાગ સુધી પહોંચી શકે, અને તેનાથી પરાગકણ દ્વારા ફૂલનું પુનરુત્પાદન થઈ શકે. તેમાં ચામાચીડિયા, હમ્મીંગબર્ડ અને મધમાખીઓ માટેની પણ કેટલીક વિશેષતાઓ રહેલી છે. ફૂલ ખીલવાનો સમયગાળો પણ સતત બદલાતો રહે છે. કેટલાંક ફૂલો, જેમ કે "સેલેનીસેરિયસ ગ્રેંડીફેરસ" ("રાતરાણી" ), માત્ર રાત્રે બે કલાક માટે ખીલેલા રહે છે, જ્યારે અન્ય પ્રજાતિઓ આખું સપ્તાહ ફૂલ આપતાં રહે છે. મોટા ભાગનાં કેક્ટસ સ્વત: અસંગત હોય છે, અને એટલે તેમને પરાગના ઉત્પાદનની જરૂર રહે છે. મોટાભાગના કેક્ટસ સ્વયં-અક્ષમ હોય છે, અને આથી પરાગરજની જરૂર હોય છે. કેટલાંક ઑટોગેમસ હોય છે અને પોતાની રીતે પરાગ ઉત્પન્ન કરી લેતાં હોય છે. ફ્રૈલિઆ નામની પ્રજાતિ કેટલાંક અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિઓમાં તેના ફૂલોને સંપૂર્ણ ખોલે છે; તે પોતાની મેળે જ પરાગ ઉત્પન્ન કરી લે છે કે અન્યોને પોતાના ફૂલો બંદ રાખીને (“ક્લિસ્ટોગામી”) પરાગ ઉત્પન્ન કરાવે છે. ફૂલ જાતે પણ વિકસિત થવાની પ્રક્રિયામાં જોડાય છે: અંડ કોષ એ કાંટાઓ, રેસાંઓ અને છારીથી સ્વત: જ રક્ષિત રહે છે. બીજની રચના ખૂબ જ ઉત્પાદક હોય છે, અને ફળો મોટા ભાગે દળદાર, સ્વાદિષ્ટ અને રંગીન હોય છે. બકરીઓ, પક્ષીઓ, કીડીઓ, ઉંદર અને ચામાચીડિયા બીજના વિસ્તરણમાં પોતાનો ફાળો આપે છે. 

ઇતિહાસ
પ્રજનનક્ષમ પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન
નામની વ્યુત્પત્તિ
ઉપયોગો