ફોમા નામની પહેલી પૂર્વ-વ્યાવસાયિક થ્રીજી નેટ જાપાનની એનટીટી ડોકોમો કંપનીએ મેં ૨૦૦૧ માં શરૂ કરી હતી. આ નેટ ડબલ્યુ-સીડીએમએનું પૂર્વ-પ્રકાશન હતું. થ્રીજીની પહેલી વ્યાવસાયિક શરૂઆત પણ એનટીટી ડોકોમોએ ઓક્ટોબર ૨૦૦૧ માં કરી હતી પણ એનું ફલક એટલું વિસ્તૃત નહોતું. વિસ્તૃત ઉપલબ્ધતા થોડી મોડી થયેલી કારણકે તેમને એ નવી થ્રીજી નેટની ભારોસાપત્રતા વિષે ડર હતો.

બીજી થ્રીજી નેટ કોરિયાની એસકે ટેલિકોમ કંપનીએ ઇવીડીઓ પદ્ધતિ લઈને જાન્યુઆરી ૨૦૦૨ માં શરૂ કરી. મે ૨૦૦૨ સુધીમાં કોરિયાની બીજી કંપની કેટીએ પણ ઇવીડીઓ પદ્ધતિ લઇને શરૂઆત કરી. એ રીતે કોરિયાનો પહેલા હતા કે જેમણે થ્રીજી કંપનીઓમાં સ્પર્ધા જોઈ.

પહેલી પૂર્વ-વ્યાવસાયિક નેટ યુરોપમાં આઈલ ઓફ માન્ન માં મેન્ક્ષ્ ટેલિકોમે કરી. મેન્ક્ષ્ ટેલિકોમ બ્રિટીશ ટેલિકોમની કંપની છે. યુરોપમાં પહેલી વ્યાવસાયિક નેટ ટેલિનોરે ડીસેમ્બર ૨૦૦૧ માં ચાલુ કરી પણ તેમની પાસે થ્રીજી ફોનોજ નહોતા અને એથી ન હતા કોઈ પૈસા ચૂકવતા ગ્રાહકો. એ બેઉ કંપનીઓ ડબલ્યુ-સીડીએમએ પદ્ધતિ વાપરતી હતી.

અમેરિકામાં પહેલી વ્યાવસાયિક થ્રીજી નેટ મોને મોબઈલ નેટવર્ક્સની હતી. એ કંપનીએ સીડીએમએ૨૦૦૦ ની ઇવીડીઓ પદ્ધતિ વાપરી હતી. પણ આ કંપની થોડા વખત પછી બંધ થઇ ગઈ હતી. અમેરિકામાં બીજી થ્રીજી આપતી કંપની વેરાઇઝોન વાયરલેસ હતી. એણે ઓક્ટોબર ૨૦૦૩ માં સીડીએમએ૨૦૦૦ ની ઇવીડીઓ પદ્ધતિ અપનાવી હતી. એટી એન્ડ ટી મોબિલીટી પણ એક થ્રીજી નેટ છે, એણે થ્રીજી નેટ ની એચેસયુંપીએ પદ્ધતિમાં ઉન્નતી કરી છે.

દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં પહેલી પૂર્વ-વ્યાવસાયિક નેટ એડિલેઇડ, દક્ષિણ ઓસ્ટ્રેલીયામાં ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૨ માં એમ.નેટ કોર્પોરેશને યુએમટીએસ પદ્ધતિ લઇને ૨૧૦ કરોડના રેડીઓ કંપનના રંગપટમાં ચાલુ કરી હતી. આ એક આઈ ટી વલ્ર્ડ કોંગેસ ૨૦૦૨ માં પ્રદર્શન માટેની નેટ હતી. પહેલી વ્યાવસાયિક થ્રીજી નેટ હચીન્સન ટેલીકમ્યુનીકેશને ૩ ના માર્કા સાથે માર્ચ ૨૦૦૩ માં ચાલુ કરી હતી.

એમ્ટેલ કંપનીએ પહેલી થ્રીજી નેટ આફ્રિકામાં ચાલુ કરી હતી.

જુન ૨૦૦૭ સુધીમાં ૨૦ કરોડ થ્રીજી ગ્રાહકો થઇ ગયા હતા. ૩ અબજ મોબાઈલ ફોનના ગ્રાહકોમાંથી આ માત્ર ૬.૭ ટકા જ છે. પણ જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયામાં થ્રીજી સેવા પહેલા શરૂ થઇ હોવાથી ત્યાં થ્રીજીનો પ્રવેશ ૭૦ ટકાથી વધારે છે. યુરોપમાં ઇટલી એક તૃતીયાંશ કરતા વધારે ગ્રાહકોથી પહેલા નંબરે આવે છે. બીજા આગળ પડતા દેશોમાં ઇંગ્લેન્ડ, ઓસ્ટ્રિયા, ઓસ્ટ્રેલીયા અને સિંગાપોર ૨૦ ટકા ગ્રાહકો સાથે છે. જો આપણે વનએક્ષઆરટીટી પદ્ધતિના ગ્રાહકોને થ્રીજીના ગ્રાહકો માનીએ તો આંકડા ગૂંચવાય છે અને એ રીતે જુન ૨૦૦૭ સુધીમાં ૧૫.૮ ટકા થાય છે.

ફિલિપિન્સ
ઇતિહાસ
ઉત્તર કોરિયા
ભારત