પરિસ્થિતિ-જળ વિજ્ઞાન થિયરી કાળ (સમય) અને સ્થળ (જગ્યા) સંબંધિત વિચારણાઓ પર પણ ભાર મૂકે છે. જળવિજ્ઞાનમાં, એક પરિસ્થિતિ-તંત્ર સમય જતાં કેવી રીતે વિકસશે તેના માટે, ખાસ કરીને વરસાદ (ભેજપાત) પડવાના સમય જેવી ઘટનાઓ, નિર્ણાયક પરિબળ બની શકે છે. દાખલા તરીકે, ભૂમધ્ય સમુદ્રના ભૂભાગોમાં સૂકા ઉનાળા અને ભેજયુક્ત શિયાળાઓ અનુભવાય છે. જો ત્યાં વનસ્પતિ સૃષ્ટિની વૃદ્ધિની મોસમ ઉનાળો હોય, તો ભલે સમગ્ર વર્ષ દરમ્યાનનો કુલ વરસાદ મધ્યમ હોય તે છતાં તે મોટા ભાગે જળ તણાવ અનુભવે છે. આ પ્રદેશોમાંનાં પરિસ્થિતિ-તંત્રો લાક્ષણિક ઢબે શિયાળામાં, જ્યારે જળ પ્રાપ્યતા વધુ હોય છે, ત્યારે પાણીની વધુ માંગ ધરાવતા ઘાસ પેદા કરે છે, અને ઉનાળામાં, જ્યારે જળ પ્રાપ્યતા ઓછી હોય છે, ત્યારે અનાવૃષ્ટિ-અનુકૂલન ધરાવતાં વૃક્ષોને વિકસિત કરે છે.

પરિસ્થિતિ-જળ વિજ્ઞાન, વનસ્પતિઓના સ્થાનીય વિસ્તરણ પાછળનાં જળ સંબંધિત પરિબળોને પણ ધ્યાનમાં લે છે. વનસ્પતિઓ વચ્ચેની ઇષ્ટતમ ખાલી જગ્યા અને તેમનું અવકાશીય સંગઠન એ કમસે કમ આંશિક રીતે તો જળ પ્રાપ્યતા દ્વારા નિશ્ચિત થાય છે. સારુંએવું પાણીનું પ્રમાણ ધરાવતા વિસ્તારો કરતાં, માટીમાં ઓછો ભેજ ધરાવતાં પરિસ્થિતિ-તંત્રોમાં, લાક્ષણિક રીતે વૃક્ષો એકબીજાથી વધુ દૂર ઊગે છે.

મૂળભૂત સમીકરણો અને મૉડલો
સિદ્ધાંતો
વનસ્પતિ સૃષ્ટિ અને જળ તણાવ
કાળ અને સ્થળ સંબંધિત વિચારણાઓ