જિન રાજવંશના સમયમાં ગૃહ યુદ્ધનો લાભ લઇને 4થી સદીના પ્રારંભમાં સમકાલીન બિન-હાન ચાઇનીઝ (વૂ હુ) વંશીય જૂથોએ દેશનો મોટાભાગનો વિસ્તાર કબજે કર્યો, જેને કારણે હાન ચીનવાસીઓએ મોટી સંખ્યામાં દક્ષિણમાં યાંગત્ઝે નદી કાંઠે સ્થળાંતર શરૂ કર્યું. ઇ.સ.303માં ડી સમુદાયે બળવો કરીને ચેંગદૂ કબજે કર્યું તથા ચેંગ હાન રાજ્યની સ્થાપના કરી. લીયુ યુઆનની રાહબારી હેઠળ ઝીઓન્ગુ બળવાખોરોએ આધુનિક લીનફેન વિસ્તાર કબજે કર્યો તથા હાન ઝાઓ રાજ્યની સ્થાપના કરી. લી યુઆનના અનુગામી લીયુ કોંગે બે પશ્ચિમી જિન સમ્રાટોને ઝડપીને મૃત્યુદંડ આપ્યો. ચોથી અને પાંચમી સદીમાં ટૂંકી આવરદાના બિન-ચાઇનીઝ રાજવંશોના બનેલા સોળ રજવાડાઓએ ઉત્તર ચીનના લગભગ મોટાભાગના પ્રદેશ પર શાસન કર્યું. જેમાં અનેક વંશીય જૂથો પણ સંકળાયા, જેમાં તૂર્ક, મોન્ગોલ અને તિબેટીયનોના વંશજો પણ સામેલ હતા. તેઓ સત્તામાં આવ્યા ત્યાં સુધી ઉપેક્ષા કરાયેલી મોટાભાગની રખડતી જાતિઓને પ્રવેશ અપાયો. વાસ્તવમાં હાન શાસકોના સમયથી કિઆંગ અને ક્સીઓંગ જેવી તેમાંની મોટાભાગની જાતિઓનેને મહાન દિવાલની અંદર વસવાટ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

આધુનિક યુગ
મીંગ રાજવંશ (ઇસ1368-1644)
વૂ હુ કાળ (ઇસ306-439)
ગ્રંથસુચિ