આધુનિક સંકેતલિપીની શરૂઆત થઇ ત્યાં સુધી તેને "એન્ક્રિપ્શન" તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી આ એક એવી પ્રક્રિયા હતી કે જેમાં સાદી ભાષા કે સાદાં લખાણને "સાઇફરલિપી" જેવીગૂઢ કે અટપટી ભાષામાં તબદિલ કરવામાં આવતી હતી. ડિક્રિપ્શન એટલે સંકેતલિપી ઉકેલવાની ક્રિયા તે એકદમ વિપરીત પ્રક્રિયા છે જેને સરળ ભાષામાં કહીએ તો સાઇફરલિપી જેવી ગૂઢ ભાષાને ઉકેલીને તેને સાદાં લખાણ કે સાદી ભાષામાં તબદિલ કરવામાં આવે છે. "સાયફર" (કે "સાઇફર" ) એ શૂન્ય આધારિત આંકડો હોય છે. આવા બે ગાણિતીક આંકડાઓની એક જોડી હોય છે. આ આંકડાઓ સંકેતલિપીની રચના કરે છે અથવા તો તેનું ડિક્રિપ્શન અથવા તો તેને ઉકેલે છે. સાઇફરનું ગહન સંચાલન ગાણિતીક નિયમો અને દરેક ઉદાહરણમાં એક "ગૂઢ સંકેતલિપી ઉકેલવાના શબ્દ" મારફતે થતું હોય છે. આ એક છૂપી કે ગુપ્ત પારમિતી હોય છે (જે અંગે સામાન્યતઃ તેની વાતચીત કરનારા લોકો જ જાણતા હોય છે.) કોઇ એક ખાસ સંદેશાની આપ-લે કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થાય છે. સંકેતલિપીનાં ગૂઢ શબ્દો ખૂબ જ અગત્યનાં હોય છે કારણ કે વિવિધ પ્રકારના ગૂઢ શબ્દો વિનાના ગાણિતીક આંકડાઓ આ પ્રકારનાં આંકડાઓનું જ્ઞાન ધરાવતા લોકો આસાનીથી ઉકેલી શકે છે માટે ભાષા એવી ગૂઢ હોય છે કે જે અન્ય લોકોના ઉપયોગ માટે નકામી બની જાય છે. ઐતિહાસિક રીતે જોઇએ તો પ્રમાણભૂતતા કે સઘન ચકાસણી માટે સંકેતલિપીનાં લખાણ કે તેના ઉકેલ માટે કોઇ પણ જાતની અન્ય પ્રક્રિયાઓ કર્યા વિના ગાણિતીક આંકડાઓનો ઉપયોગ અવારનવાર થતો હતો.

બોલચાલની ભાષામાં તેના માટે "કોડ" એટલે કે સંકેત શબ્દ નામના પારિભાષિક શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ કોડ સંકેતલિપી સમજવા માટે કે તેનો મતલબ જાણવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતો. જોકે હવે સંકેતલિપીમાં "કોડ" શબ્દનો એક ચોક્કસ અર્થ થાય છે. હવે તે સાદીભાષાના કોઇ એક એકમનાં સ્થાને મૂકવામાં આવે છે. (અથવા તો સાદી ભાષાના કોઇ એક ચોક્કસ શબ્દ કે શબ્દસમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.) જેને સાંકેતિક શબ્દ કે કોડ વર્ડ કહેવામાં આવે છે. (દા. ત. એપ્પલ પાઇનો મતલબ છે કે પરોઢિયે હુમલો કરવો). હવેથી ગંભીર પ્રકારની સંકેતલિપીમાં કોડનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી સિવાય કે આકસ્મિક કે એકમના દરજ્જાની રીતે (દા. ત. બ્રોન્કો ફ્લાઇટ અથવા તો ઓપરેશન ઓવરલોર્ડ)- હવેના ગાણિતીક નિયમો અને આંકડાઓ પહેલા કરતાં વધારે વ્યવહારુ અને વધારે સુરક્ષિત હોવાને કારણે તેમજ શ્રેષ્ઠ કોડ્ઝ હોવાને કારણે તે કમ્પ્યૂટર કે ગણકયંત્રમાં પણ બંધબેસતા આવે છે.

અંગ્રેજી ભાષામાં "ક્રિપ્ટોગ્રાફી" અને "ક્રિપ્ટોલોજી" તેમ બંને શબ્દોનો અલગ અલગ રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે અન્ય (યુએસનાં લશ્કર વિભાગ સહિત) સંકેતલિપીની કાર્યવાહી તેમજ તેને લગતી તકનીકો સમજવા માટે "ક્રિપ્ટોગ્રાફી" શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હોય છે જ્યારે સંકેતલિપીના અભ્યાસ તેમજ તેનાં વિશ્લેષણ માટે "ક્રિપ્ટોલોજી" શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હોય છે. અન્ય કેટલીક ભાષાઓ કરતાં અંગ્રેજી ભાષા વધારે સ્થિતિસ્થાપક છે. જેમાં સંકેતલિપીકારકો દ્વારા કરવામાં આવેલાં કામને બીજા અર્થમાં હંમેશા "ક્રિપ્ટોલોજી" કહેવામાં આવે છે. અંગ્રેજી વિકિપિડિયામાં આખાં ક્ષેત્ર માટે સામાન્ય પારિભાષિક શબ્દ "ક્રિપ્ટોગ્રાફી એટલે કે સંકેતલિપી" (ક્રિપ્ટોગ્રાફર્સ કે સંકેતલિપીકારો દ્વારા રચવામાં આવેલી) શબ્દનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે. 

ભાષાઓની લાક્ષણિકતાઓને લગતા અભ્યાસ અનુસાર ક્રિપ્ટોલોજી કે ક્રિપ્ટોગ્રાફી શબ્દના ઉપયોગમાં સમયાંતરે મળતી માહિતી, પત્રનું સંયોજન, વૈશ્વિક નમૂનાઓ વગેરેનો સમાવેશ સંકેતભાષાશાસ્ત્રમાં થાય છે.

કમ્પ્યૂટર યુગ
પરિભાષા
સંકેતલિપી વિષયક પદ્ધતિઓ
કાયદાકીય મુદ્દાઓ