ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର ବା ଘଡ଼ିଆଳ CITES ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଜୀବଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ ।

୧୯୪୦ ଦଶକରେ ଏକଦା ୫୦୦୦ରୁ ୧୦୦୦୦ ସଂଖ୍ୟାରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୯୭୬ ମସିହା ବେଳକୁ ୨୦୦ରୁ କମ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କୁମ୍ଭୀର ସଂଖ୍ୟାରେ ୯୮% ହ୍ରାସ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଘୋର ଅବହେଳା ଓ ବୈମାତୃକ ମନୋଭାବ ଦର୍ଶାଏ । ତେଣୁ ଭାରତ ସରକାର ୧୯୭୨ର ବନ୍ୟଜୀବ ସଂରକ୍ଷଣ କାନୁନ୍‍ରେ ଏହି କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜାତିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କଡ଼ାକଡ଼ି ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ।

୧୯୯୭ ମସିହାବେଳକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ହିଂସ୍ର କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ୪୩୬ ଓ ୨୦୦୬ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହା ହ୍ରାସ ପାଇ କେବଳ ୧୮୨ଟି କୁମ୍ଭୀର ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲେ । କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ୀ ମଧ୍ୟରେ ଓ ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷରେ କୁମ୍ଭୀର ସଂଖ୍ୟାରେ ଏପରି ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ଘଟିଥିବାରୁ IUCN ସଂସ୍ଥା ଏହି ପ୍ରଜାତିକୁ Critically Endangered ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିଛି ।
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭୀର ଗଣନା ଅନୁସାରେ ବିଶ୍ୱରେ ଆଉ ମାତ୍ର ୨୦୦-୩୦୦ଟି ଥଣ୍ଟିଆ କୁମ୍ଭୀର ରହିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଗଲା ।

ଆକୃତି ଓ ପ୍ରକୃତି
କ୍ରମ ବିବର୍ତ୍ତନ
ପ୍ରଜନନ
ସଂରକ୍ଷଣ