ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ଡେଣା ଫଡଫଡ କରି ବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କରି ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି । ଏହି ଧ୍ୱନିତରଙ୍ଗର ଆବୃତ୍ତି ପ୍ରାୟ ୬୦ କିଲୋହର୍ଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହା କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ କିପରି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଛି ତାହା ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କୁ ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ମାଛ, ମାଛମଞ୍ଜି, ଅକ୍ଟୋପସ୍, ସ୍କ୍ୱିଡ୍, କଙ୍କଡା, ଚିଙ୍ଗୁଡି ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ଆହରଣ କରନ୍ତି । ପୋଷା ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟାଚରଣର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଛି ଯେ ଏମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟକୁ ପାଟି ପଟରୁ ଶୋଷି ଖାଇଥାନ୍ତି । ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ୧.୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଚକାରୀ ପରି ପାଣି ନିଷ୍କାସିତ କରନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ଦଳବଦ୍ଧଭାବେ ମାଛ ଶିକାର ବେଳେ ଏପରି କରିବା ଦେଖାଯାଏ । ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିବା ବେଳେ, ମାଛ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବା ତଡିନେବା ବେଳେ, ଖାଇବା ବେଳେ ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ ପଶୁଥିବା ଅଧିକ ପାଣି ଏପରି ପିଚକାରୀ ପରି ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ । ପୋଷା ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ତାଲିମ୍ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ମନ୍ଦଗତିରେ ସନ୍ତରଣ କରନ୍ତି । ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ବେଳେ ଡଙ୍ଗା ସାହାଯ୍ୟରେ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କୁ ଗୋଡାଇବାରୁ ସେମାନେ ୨୦-୨୫ କି.ମି. ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା (୧୨-୧୬ ମାଇଲ୍ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା) ବେଗରେ ପହଁରିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା । 

ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ଡଙ୍ଗା ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତି ଓ ଡଙ୍ଗାର ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିଲେ ଗଭୀର ପାଣିକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି । ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଧୀର ବେଗବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଣିରେ ଲମ୍ଫ ମାରିବା, ଲେଉଟିବା ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ କୌଶଳ ଦେଖାନ୍ତି । ପାଟି ପଟୁ ପିଚକାରୀ ଭଳି ପାଣି ଛାଡି ଏମାନେ ଆଖପାଖର ମାଛମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମରେ ପକାଇଦିଅନ୍ତି ଓଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ସେହି ମାଛମାନଙ୍କର ଶିକାର କରନ୍ତି । ଏମାନେ ୨-୩ର ଦଳରେ ବୁଲନ୍ତି । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ଙ୍କ ୨୫ ସଦସ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ଦଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି । ପ୍ରାୟତଃ ୬ରୁ କମ୍ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଓ ୧୫ରୁ ଅଧିକ ସଭ୍ୟର ଗୋଷ୍ଠୀ କମ୍ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଦଳରେ ରହିବା ଏବଂ ବୁଲିବାଦ୍ୱାରା ଶିକାର, ସାମାଜିକ ସଦ୍‍ଭାବ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ଓ ମାଈମାନଙ୍କ ମିଳନ ଇତ୍ୟାଦି ସହଜସାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । 

ଆଗକୁ ଡେଇଁ ଡେଇଁ ଯିବା ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଜଳପତ୍ତନରୁ ଉପରକୁ ଉଠେ । କେବଳ ଗଭୀର ପାଣିକୁ ବୁଡିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଏମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପାଣି ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏମାନେ ୩୦-୧୫୦ ସେକେଣ୍ଡରୁ ନେଇ ୧୨ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଡ ପକାଇ ପାରନ୍ତି । ଲାଓସ୍‍ରେ କରାଯାଇଥିବା ୨୭୭ଟି ପରୀକ୍ଷଣରେ ଦଳର ଶେଷ ସଭ୍ୟ ବୁଡ ପକାଇବା ଓ ପ୍ରଥମ ସଦସ୍ୟ ପୁଣି ଉପରକୁ ଆସିବାର ସମୟ ବ୍ୟବଧାନର ମଧ୍ୟମା ୧୧୫.୩ ସେକେଣ୍ଡ ନିର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ବୁଡର ସମୟସୀମା ୧୯ ସେକେଣ୍ଡରୁ ନେଇ ୭.୧୮ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ଲମ୍ଫର ମାତ୍ରା ଅତି କମ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ପରି ଏମାନେ ଡଙ୍ଗା ନିକଟରେ ଧନୁଷାକୃତି ପଥରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । 

ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ର ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେଲେ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ କୂଳ ପଟକୁ ଅପସରି ଯାଆନ୍ତି । ପୋଷା କୁବ୍‍ଜା ଡଲ୍‍ଫିନ୍ (Sonsa chinensis) ଓ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଜଳାଶୟରେ ରଖିଲେ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ଚଳପ୍ରଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ଖୁବ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଯିବା ଦେଖାଯାଏ ଓ କୁବ୍‍ଜା ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରନ୍ତି । ଚିଲିକା ହ୍ରଦର କେତେକ ସ୍ଥାନୀୟ ମାଛଧରାଳୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବେଳେବେଳେ ଚିଲିକା ମୁହାଣ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଭୟ ବୋତଲନାକ ଡଲ୍‍ଫିନ୍ ଓ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍ ଏକା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନରେ ଆସିଯାଆନ୍ତି ଓ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନେ ଭୟରେ ହ୍ରଦ ଭିତରକୁ ପଳାଇଯାଆନ୍ତି । 

ବ୍ୟବହାର ଓ ଆଚରଣ
ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଈରାବତୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍
ରୋଗ ବ୍ୟାଧି
ବର୍ଣ୍ଣନା