ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନତଃ “ଫିର୍” ("Abies") ଜାତୀୟ ପାଇନ୍ ଗଛ ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସାମାନ୍ୟ ଶୁଖିଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏମାନଙ୍କ ଶୁଙ୍କ ନ ଝଡ଼ିବା ଓ ପତ୍ରର ରଙ୍ଗ ସବୁଜ ହୋଇ ରହୁଥିବାରୁ ଲୋକେ ଏହି ଗଛକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ତେବେ କିଛି ଅନ୍ୟ ପାଇନ୍ ଜାତୀୟ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି । 
ଉତ୍ତର ୟୁରୋପରେ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସାଧାରଣ ପ୍ରାକୃତିକ ବୃକ୍ଷମାନ ହେଲେ :

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ବ୍ୟବହୃତ ବୃକ୍ଷ ପ୍ରଜାତିମାନ ହେଲେ : 

ଜାୟାଣ୍ଟ୍ ସିକୋଆ, ଲେଲାଣ୍ଡ୍ ସାଇପ୍ରସ୍, ମଣ୍ଟେରେ ସାଇପ୍ରସ୍, ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଜୁନିପର୍ ପରି ଗଛ ମଧ୍ୟ ବେଳେବେଳେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଦେଖାଯାଏ । ନୀଳ ସ୍ପ୍ରୁସ୍, ଧଳା ସ୍ପ୍ରୁସ୍ ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ସ୍ପ୍ରୁସ୍ ଗଛ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । କଟା ସ୍ପ୍ରୁସ୍ ଗଛର ପତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯାଉଥିବାରୁ ଏବଂ ଏହାର ଶୁଙ୍କ ମୁନିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ସଜାଇବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ । ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କିଛି ତୋଟାରେ ଭର୍ଜିନିଆ ପାଇନ୍ ଗଛ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ, ତେବେ ଏହି ଗଛର ରଙ୍ଗ ଶୀତ ଋତୁରେ ସାମାନ୍ୟ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଇଥାଏ । ବଡ଼ ଶୁଙ୍କବିଶିଷ୍ଟ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ପାଇନ୍ ଗଛରେ ମଧ୍ୟ ସାଜସଜ୍ଜା କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ତେଣୁ କିଛି ଲୋକେ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ନାପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ କ୍ୟାସୁରିନା, ଆଲୋକ୍ୟାସୁରିନା, ମଣ୍ଟେରେ ପାଇନ୍ ପ୍ରଭୃତି ଗଛ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଦକ୍ଷିଣ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଆଲବାନୀ ୱୁଲି ବୁଦାକୁ ଗମଳାରେ ଲଗାଇ ପ୍ରତିବର୍ଷ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଶୀଘ୍ର ଝଡ଼ି ଯାଉଥିବାରୁ ଓ ଅଧିକ ଓଜନିଆ ସାଜସଜ୍ଜା ବହନ ନ କରିପାରୁଥିବାରୁ ହେମ୍‍ଲକ୍ ପ୍ରଜାତିର ଗଛ ଅନୁପଯୁକ୍ତ । 

କିଛି ଗଛଙ୍କୁ “ଚଳନ୍ତି କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ” ବା “ଜୀବନ୍ତ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ” ରୂପେ ବିବେଚିତ କରାଯାଏ । ଉଦ୍ୟାନରୁ ଚେର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛକୁ ଗମଳାରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରି ଘରେ ରଖାଯାଏ ବା ଘରର ବଗିଚାରେ ପୋତାଯାଏ । ପରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଯାଏ ଏହି ଗଛକୁ ବଡ଼ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ସଜାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ପୋକଯୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା, ଚେର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା, ଜଳବାୟୁ ଓ ତାପମାତ୍ରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ଗଛ ବେଶୀ ଦିନ ବଞ୍ଚି ନପାରେ । ସଠିକ୍ ରୂପେ ପୋତିଲେ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଯତ୍ନ ନେଲେ ଏହି ସବୁ ଗଛ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ ରହିପାରନ୍ତି ।

ୟୁରୋପରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ବଢ଼ିଥିବା ଓ ଖୋଲା ଖୋଲା ଦିଶୁଥିବା ଗଛ ଯେଉଁଥିରୁ ଅଧିକ ସଜ୍ଜା ସାମଗ୍ରୀ ଓହଳାଇ ହେବ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ବୁଦାଳିଆ ବା ଘଞ୍ଚ କିନ୍ତୁ ସଜ୍ଜା ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ସ୍ଥାନ ରହିଥିବା ଗଛ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ ।

ପୂର୍ବେ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ଜଙ୍ଗଲରୁ କାଟି ଅଣାଯାଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି ଉଦ୍ୟାନ ବା ତୋଟାରେ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଲଗାଯାଇ ବିକା ଯାଉଛି । କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ ବା ତୋଟାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିବାକୁ ଦିଆଯାଏ ଓ ତାହା ପରେ କାଟି ନୂତନ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରାଯାଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କୃଷି ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ୫୭୧୫.୦୯ ବର୍ଗ କି.ମି. ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୧୫୩୭ଟି କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛର ତୋଟା ରହିଥିଲା ।

ଗଛର ପ୍ରଜାତି ଓ କୃଷି ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁସାରେ ମଞ୍ଜି ପୋତିବାଠାରୁ ୨ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛକୁ ୮-୧୨ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଗଛମାନଙ୍କରୁ ବୀଜ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ଏମାନଙ୍କୁ ନର୍ସରିରେ ୩-୪ ବର୍ଷ ରଖିବା ପରେ ତୋଟା ମାଲିକମାନଙ୍କୁ ବିକି ଦିଆଯାଏ । ଗଛ କେତେ ବଢ଼ିପାରିବ ତାହା ମୃତ୍ତିକା, ଜଳବାୟୁ ଓ ଚାଷୀର ଯତ୍ନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ।

ଗଛର କିଣା ଦାମ୍
ପ୍ରାକୃତିକ ଗଛ
ଆଧୁନିକ କ୍ରିସ୍ମସ୍ ଗଛ ପ୍ରଥାର ଆରମ୍ଭ
ଇତିହାସ