ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಓಝೋನ್‌‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟಗಳು ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಕಿಮೀ ಹಾಗೂ 50 ಕಿಮೀ ನಡುವಿನ (ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 6 ಮತ್ತು 31 ಮೈಲುಗಳ ನಡುವಿನ)ಓಝೋನ್‌‌ ಪದರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. UV ಕಿರಣಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನ ಅಲ್ಪ ತರಂಗಾಂತರಗಳೊಂದಿಗಿನ (320 nmಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಫೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ UV ಕಿರಣಗಳು ಶೋಧಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜೀವ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಬೃಹತ್‌‌ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿನ D ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದೇ ತರಂಗಾಂತರಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಓಝೋನ್‌‌ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ:

ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಓಝೋನ್‌‌ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ:

ಎರಡನೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮುಕ್ತ ಪರಮಾಣುಗುಚ್ಛಗಳ ಹಾಜರಿಯಿಂದ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೀಡಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್‌ (OH), ನೈಟ್ರಿಕ್‌ ಆಕ್ಸೈಡು (NO) ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಿತಿಯ ಕ್ಲೋರೀನ್‌ (Cl) ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮೀನ್‌ (Br) ಈ ಪರಮಾಣುಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಓಝೋನ್‌‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು CFCಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ಲೋರೀನ್‌ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮೀನ್‌ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದೇ ಥರದ ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು ಕುಸಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಇವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌‌-ಬರಿದುಮಾಡುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌‌ನ ಪಾಲು ಕೇವಲ 0.00006%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. 

ಓಝೋನ್‌‌ ಪದರ
ಬಳಕೆದಾರರು
ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಲೋಹಗಳೊಂದಿಗೆ