ಸ್ಥಾಯಿ ಭೇದವು ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತ ಶ್ರುತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಯಿ ಮಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂಪಾದ ಸಂಗೀತವಾದ ‘ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಲಿಟ್ಲ್ ಸ್ಟಾರ್’, ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆ (ಮೊದಲ ಟ್ವಿಂಕಲ್ ಪದ) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸಾಲು (ಎರಡನೇ ಟ್ವಿಂಕಲ್) ಒಂದನೇ ಐದರ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಾಯಿಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಸ್ಥಾಯಿ ಅಥವಾ ಶ್ರುತಿ ಮಟ್ಟವು ‘ಸಿ’ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೇ ಸಾಲುಗಳು ‘ಜಿ’ ಸ್ಥಾಯಿಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಸಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಏಳು ವಿಶ್ರೇಣಿ ಸ್ವರದ (ಒಂದು ಸ್ವರಾಷ್ಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿರದ ಸ್ವರಗಳುಳ್ಳ) ಸಾಲುಗಳು (ನಿಖರವಾಗಿ ಐದನೆಯ), ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು:

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳ ಜತೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ವರಮೇಳವು ಇಂಪಾದ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿ ಸ್ವರಮೇಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದು, ಸಿ. ಇ ಮತ್ತು ಜಿ ಗಳಾಗಿವೆ. ಸಿ ಎಂಬುದು ಸ್ವರಮೇಳದ ಮೂಲ ನಾದ ಅಥವಾ ಸ್ವರ, ಇದು ಇ ಮತ್ತು ಜಿ ಗಳ ಜತೆ ಸೇರಿ ಇಂಪಾದ ಸ್ವರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಜಿ7ರ (ಜಿ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪಂಚಮ ಸ್ವರದ 7ನೇ ಮಟ್ಟ) ಸ್ವರ ಮೇಳವು, ಜಿ ಮೂಲಸ್ವರದ ಜತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಸಮನಾದ ಸ್ವರಮೇಳದಲ್ಲಿ (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿ,ಡಿ ಮತ್ತು ಎಫ್ ಸ್ಥಾಯಿಮಟ್ಟದ ಸಹಾಯದಿಂದ) ಇಂಪಾದ ಸ್ವರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, 12 ಶ್ರುತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಯಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾಯಿಗಳು ಸಹ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ಸ್ವರಾಷ್ಟಕದ ಒಂದು ಸ್ವರ ಅಥವಾ ಹಂತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಎ, ಬಿ, ಸಿ, ಡಿ, ಇ, ಎಫ್ ಮತ್ತು ಜಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ:

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದಂತೆ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸ್ವರಾಷ್ಟಕದ ಒಂದು ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸ್ವರ ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಸ್ವರಾಷ್ಟಕದ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಯು ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ಯಾವುದೇ 12 ಸ್ವರಗಳ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸ್ವರಗಳು ಕೆಳಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿ ಸ್ಥಾಯಿಯು ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಯು ಮೂಲಸ್ವರವಾದಾಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರಾಷ್ಟಕದ ಒಂದು ಸ್ವರ ಎಫ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಡಿ ಮೂಲಸ್ವರವಾದಾಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರಾಷ್ಟಕದ ಒಂದು ಸ್ವರ ಜಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯ (ನಾಲ್ಕು-ಹಂತದ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದ) ಸ್ವರಸ್ಥಾಯಿಯು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತೋ ಅದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಲಭಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾಡನ್ನು ನುಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರಪ್ರಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹಾಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಬೇರೆ ಸ್ವರಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದ ಸ್ವರಮೇಳವು ಸ್ವರಪ್ರಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರುತ್ತದೆ.

ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಸ್ವರಾಷ್ಟಕ ಶ್ರೇಣಿ ಅಥವಾ ಎಂಟು ಸ್ವರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು (12 ಉಪ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು) ಮೀರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳನ್ನು ‘ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 9ನೇ, 11ನೇ ಮತ್ತು 13ನೇ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಜ್ (Jazz) ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯೂ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಸ್ತಾರ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಸ್ವರಸ್ವಾಮ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸ್ವರಮೇಳವಿಲ್ಲದ (ಅಪಶ್ರುತಿಯ) ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿಯೂ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾದಂತೆ, ಸ್ವರಮೇಳವುಳ್ಳ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಶಾಂತಭಾವವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪಶ್ರುತಿಯ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು ಉದ್ವೇಗ ಭಾವವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.

ಸ್ವರಮೇಳವುಳ್ಳ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಶ್ರುತಿ, ಸ್ವರಾಷ್ಟಕಶ್ರೇಣಿ, ಐದನೇ ಸ್ವರ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಉಚ್ಚ ಹಾಗೂ ನೀಚ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಗಣನೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಮೂರನೇ ಸ್ವರವು ಅಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಮೊದಲಿನವು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ವರವನ್ನು ಅಪಶ್ರುತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯವು ಸ್ವರಸಂವಾದಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾಯಿಭೇದಗಳು, ಅವುಗಳಾದ ಏಳನೇ, ಒಂಭತ್ತನೇ, ಹನ್ನೊಂದನೇ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೇ ಸ್ವರಗಳು ಅಪಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಅಪಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಸುಶ್ರುತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು (ಉದ್ವೇಗ ಭಾವವನ್ನು ತರುವ) ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು (ಸಂಗೀತ ವಿಧಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಭಿತವಾದ) ಗಣನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಅಪಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮತೋಲನ
ಅರ್ಥ ನಿರೂಪಣೆ, ಪದದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಗ್ರಹಿಕೆ
ಸ್ಥಾಯಿ ಭೇದಗಳು