ಬಾಹ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವೆಂದರೆ, ಒಂದು ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹಾಗು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಮಾದರಿ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

ಬಾಹ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಎಂದಾದರೂ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಮತ್ತೊಂದರ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ಅನುಜ್ಞಾರ್ಹವೆ?

ಥರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್ ವಾರ್ ನ ನಂತರ, ಭೂಖಂಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು, 1648ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವೆಸ್ಟ್ಫಾಲಿಯದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ಫಾಲಿಯನ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಕುಯಿಯುಸ್ ರೆಗಿಯೋ, ಇಯುಸ್ ರೆಲಿಗಿಯೋ" ತತ್ತ್ವದ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು (ಯಾರ ಜಗತ್ತೋ, ಅವರ ಧರ್ಮ), ಜೊತೆಗೆ ಇದು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಗೆ ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವೆಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ತಿತ್ವವವು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂಶವು ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವಾದದ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ಡೀಜ್ಯೂರಿ" ಹಾಗು "ಡೀಫ್ಯಾಕ್ಟೋ" ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವು ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳ ಹಾಗು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದವು ಅದೇ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಂದು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು "ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ" , ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಹಾಗು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಎರಡೂ, ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಹಾಗು ತೈವಾನ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ತಮಗೆ ಪರಮಾಧಿಕಾರವಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಕೇವಲ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ, ತೈವಾನ್ ನ ಮೇಲಲ್ಲ, ಈ ನಡುವೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಕೇವಲ ತೈವಾನ್ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯ ಮೇಲಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ತೈವಾನ್ ನಂತಹ "ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು" ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಂಗವು ಯಾವುದೇ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಅದರ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. 1870ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಪೇಪಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಹಾಗು 1929ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಲಾಟೆರನ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಹೋಲಿ ಸೀಯು ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಯಾವುದೇ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಪರಮಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದವು.(ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು) - ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಲಾಟೆರನ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಹೋಲಿ ಸೀಗೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ "ಸುಯಿ ಜೆನೆರಿಸ್" , ಮಾಲ್ಟದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್, ಇದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿಯ ಪರಾವೃತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಮೂರನೇ ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ (ಅದರಂತೆ 1869ರಲ್ಲಿ ಪಲಜ್ಜೊ ಡೀ ಮಾಲ್ಟ ಹಾಗು ವಿಲ್ಲ ಮಾಲ್ಟ ದೇಶಾತೀತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಡರ್ ನ ಏಕೈಕ "ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ" ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಡೆತನ ಸಂಪಾದಿಸಿತು), ಇದು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಸೈನಿಕಪಡೆಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್ ಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕಯೋಧರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯದಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. 1607ರಲ್ಲಿ, ಇದರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು('ನೈಟ್' ಬಿರುದಿನ ದರ್ಜೆಯ ನಾಯಕ) ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ರೆಯಿಂಚುಸ್ಫುರ್ಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ(ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕುಮಾರರುಗಳು) ಮಾಡಿದ, ಇವರುಗಳಿಗೆ ರೆಯಿಚ್ಸ್ಟಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು UN-ಮಾದರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಸನ ಸಭೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ಶಾಶ್ವತ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಅಲ್ಲದೇ 1620ರಲ್ಲಿ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು). ಈ ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 100 ಇಂದಿಗೂ ಆರ್ಡರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ.(ಇದೀಗ "ಡೀಫ್ಯಾಕ್ಟೋ" "ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸರ್ವಿಸ್ ಕ್ಲಬ್"), ಹಾಗು ಉಂ ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. 

ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗಡಿಪಾರಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾರ್ವೆ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ) ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಅವುಗಳು ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಆಧಿಪತ್ಯವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇರಾಕಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ "ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ" ಕುವೈತ್ ನ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಹ 1990-1991ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಿತ್ತು.

ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಟಿ ಆಫ್ ದಿ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆ, ಇದು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಟ್ಟಗಳ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಕಾನೂನಿನ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವಲ್ಲ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ
ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಮನೋಭಾವ
ಇತಿಹಾಸ
ಹೊರರೂಪ