ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ಸುತ್ತ ನಾರಿನಂತಹ ಪೊರೆಯ ಚೀಲವಿದೆ. ಈ ನಾರಿನ ಪೊರೆಯ ಚೀಲವು ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಟ್ರಬೆಕ್ಯುಲಿ(ಆಸರೆಪಟ್ಟಿ)ಗಳ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಆಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈಲಮ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮೆಡುಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊರಗಿನ ಕವಚವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೈಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. 

ಇಲಾಸ್ಟಿನ್‌ ಮತ್ತು ರೆಟಿಕ್ಯೂಲರ್‌ ಫೈಬರ್‌ ಎನ್ನಲಾದ ತೆಳುವಾದ ಜಾಲಾಕಾರದ ನಾರಿನ ಪೊರೆಗಳು ಗ್ರಂಥಿಯೊಳಗೆ "ರೆಟಿಕ್ಯೂಲರ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌" ಎಂಬ ಆಸರೆಯ ಜಾಲ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು (WBCs) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದುಗ್ಧಕಣಗಳು ಕವಚದಲ್ಲಿ ಕಿರುಚೀಲಗಳಂತೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇತರೆಡೆ, WBCಗಳು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. RN ಕೇವಲ ರಾಚನಿಕ ಬೆಂಬಲವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಡೆಂಡ್ರಿಟಿಕ್‌ ಜೀವಕೋಶ(ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕ)ಗಳು, ಬೃಹತ್ಕಣಗಳು(ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜ್) ಮತ್ತು ದುಗ್ಧಕಣಗಳು(ಲಿಂಫೋಸೈಟ್ಸ್) ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೇಲ್ಪೊರೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಅಂತಸ್ತರೀಯ ಕಿರುಸಿರೆ(ಹೈ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ವೆನ್ಯೂಲ್ಸ್) ಮೂಲಕ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಇತರೆ ಅಗತ್ಯ ಕಣಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ವವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರತಿಜನಕವೊಂದು ಎದುರಾಗಿ, ಜರ್ಮಿನಲ್ ಸೆಂಟರ್(ದುಗ್ಧಕಣಗಳ ವಿಭಜನೆ ಕೇಂದ್ರ)ವನ್ನು ರಚಿಸಿದಲ್ಲಿ ಕಿರುಚೀಲಗಳು ಅಥವಾ ಕೋಶಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಚನೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. 

ಲಿಂಫ್ ಸೈನಸ್‌(ದುಗ್ಧದ ಕುಹರ) ವೆಂಬುದು ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯೊಳಗಿರುವ ನಾಳವಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಳದ ಒಳಗೋಡೆಯು ಫೈಬ್ರೊಬ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ರೆಟಿಕ್ಯೂಲರ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತಸ್ತರೀಯ(ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್) ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದುಗ್ಧರಸವು ಸುಗಮವಾಗಿ ಹರಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉಪ-ಕೋಶದ ಸೈನಸ್ ಕೋಶದೊಳಗೆ ಆಳವಾಗಿರುವ ಸೈನಸ್. ಇದರ ಜೀವಕೋಶಸ್ತರ(ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಂ) ಒಳಸಾಗಿಸುವ ದುಗ್ಧ ನಾಳದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಟ್ರಬೆಕ್ಯುಲೆ(ಆಸರೆಪಟ್ಟಿಯ) ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸೈನಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್(ಕವಚ)ನೊಳಕ್ಕೆ ಸಹ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ(ಕವಚದ ಸೈನಸ್‌ಗಳು). 

ಪೊರೆಚೀಲಗಳೊಳಗೇ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಜಾಲ ರಚಿಸುವ ಬಹು ಒಳಸಾಗುವ ದುಗ್ಧನಾಳಗಳು, ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯೊಳಗೆ ದುಗ್ಧರಸವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದುಗ್ಧರಸವು ಉಪಕೋಶದ ಸೈನಸ್‌ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳಸಾಗುವ ದುಗ್ಧನಾಳಗಳ ಅತಿ-ಒಳಪದರವು ದುಗ್ಧ ಸೈನಸ್‌ಗಳ ಒಳಗೋಡೆಯ ಜೀವಕೋಶಗಳೊಡನೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ದುಗ್ಧರಸವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶೋಧಿತವಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೆಡುಲ್ಲಾವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧಕಣಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ಕಾನ್ಕೇವ್ ಬದಿಯನ್ನು ಹೈಲಮ್ (ನಾಭಿಕ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ಒಯ್ಯುವ ನಾಳವು ಪೊರೆ ಮುಂತಾದ ದಟ್ಟ ರೆಟಿಕ್ಯೂಲಂ(ಜಾಲರಚನೆ)ಗಳ ಮೂಲಕ ಹೈಲಮ್‌ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ದುಗ್ಧರಸವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. 

ಕವಚ (ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌)
ರಚನೆ
ದುಗ್ಧ ರಸದ ಪರಿಚಲನೆ
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ