"ಹಾರ್ಮನಿ" ಪದವು ಗ್ರೀಕ್‌ನ "ἁρμονία" (ಹಾರ್ಮೋನಿಯ) ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಅರ್ಥ "ಜೋಡಣೆ,ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯ", ಕ್ರಿಯಾಪದ "ἁρμόζω" ("ಹಾರ್ಮೊಜೊ" ) ಎಂದರೆ "ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸು, ಜೋಡಿಸು"ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.

ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇದು ಉಚ್ಚ ಮತ್ತು ನೀಚ ಸ್ವರಗಳ ವೈರುಧ್ಯದ ಸಂಯೋಗ ಪದವಾಗಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಸಮಾನಾಂತರ ಶಬ್ದ ಹೊರಡಿಸುವ ಸ್ವರಗಳು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ."ಹಾರ್ಮೋನಿಯ" ಎಂದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಾಯಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ವರ್ಗೀಕರಣವಷ್ಟೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾಯಿಗಳ ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಶಬ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದರ ಪುನರ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಧ್ವನಿಸಲು ಬಳಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

1722ರಲ್ಲಿ ರೇಮ್ಯೂ ಅವರಿಂದ 'Traité de l'harmonie' (ಟ್ರೀಟಸ್ ಆನ್ ಹಾರ್ಮೊನಿ) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಪಠ್ಯದಲ್ಲೂ ಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಾರ್ಮೊನಿ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ತಲೆಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚರ್ಚೆ ಇದಲ್ಲ. ಮೊದಲೇ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಪಠ್ಯದ ತತ್ವಗಳ ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯವು ಸಮರಸವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತವೆ (ಮುದಗೊಳಿಸುವ ಶಬ್ಧ).

ಈಗಿರುವ ನಿಘಂಟಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಾಗ, ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂದಿಗ್ದಾರ್ಥತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನೆಯಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇವಲ "ಹಿತಕರ"ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಸುಸಂಗತಾಗಿರಬಹುದು) ಅಥವಾ ಸಂಗೀತದ ರಚನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ( "ಸುಸಂಗತ"ದ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆ (ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯ ತೀವ್ರತೆ) ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಸಂವಾದಿಯಿಂದ (ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುವ ನಾದ) ಸುಸಂಗತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ವೈಟಲ್ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ:

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ನಾದದ ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯವು ಸುಮಾರು 1600 ವರ್ಷಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಸಮತಲ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ‘ಬದಲಾಗಿ‘ (ಸ್ವರಸಂವಾದಿ), ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾದ ಸ್ವರಭಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಇದು ಅತೃಪ್ತಿಕರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕರಣವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ:

ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸಂಗತ ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಾಗ ಯೂರೋಪಿಯನ್ (ಅಥವಾ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ) ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ (ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧುರತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಲಾಪ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಗೀತವು ಏಕತಾನತೆಯ ಆಲಾಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯ ಮಟ್ಟವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಮಟ್ಟದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಹಲವಾರು ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಗಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಇದರೊಳಗಡೆ ಸುಸ್ವರ ಮತ್ತು ಸ್ವರಾನುಕ್ರಮ ಇವೆರಡನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕ್ರೋಢಿಕರಿಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟಗಳ ಜಟಿಲ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಟೆಲೆಯಾಲಾಜಿಕ್ ಸಂಗತ ಅಥವಾ ಸ್ವರಸಂವಾದಿ ಶ್ರೇಢಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಸ್ವರಭಾರವು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ) ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಯನದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಿಕೆ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ಗತಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಮೊದಲೇ ಸಾಂಕೇತಿಸಿದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸ್ವರ ಪ್ರಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಗೀತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಮೊದಲೇ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವರಪ್ರಸ್ತಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. "ಗ್ರೋವ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಜಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮ್ಯೂಜಿಶಿಯನ್ಸ್" (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್) ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ:

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸುಸಂಗತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಕಸನ ಹೊಂದುತ್ತದೆ, ಮೊದಲೇ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಿಂದ ಮೊದಲೇ ರಚಿತವಾದ ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ (ಒಂದು ಹಂತದವರೆಗೆ ಲಯ ಕೂಡ)ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಟ್ಟವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ).

ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಯಮಗಳು
ಅರ್ಥ ನಿರೂಪಣೆ, ಪದದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ವರ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಗ್ರಹಿಕೆ
ಸ್ಥಾಯಿ ಭೇದಗಳು