ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲಿಸಂ ಸಿಧ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಫಂಕ್ಶನಲಿಸಿಂ ಸಿಧ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಚಲಿತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಜೇಮ್ಸ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಮನ್ಯರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು , ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮನುಷ್ಯನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.
೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿತಗೊಂಡ ಅವರ ""ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ"" ಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿಚಾರ ಮಾಡುವಂತ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಫಂಕ್ಶನಲಿಸಿಂ ಸಿಧ್ಧಾಂತ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳೆಂದರೆ ಜಾನ್ ಡೀವಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವೆ ಕಾರ್.
ಜರ್ಮನ್ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಹರ್ಮನ್ ಎಬ್ಬಿನಘಾಸ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ "ನೆನಪಿನ" ಬಗ್ಗೆ ಆನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ "ನೆನಪು" ಹಾಗು "ಮರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದರು.
ರಷ್ಯದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್ ನಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ "ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಂಡಿಶಿನಿಂಗ್ " ಎಂಬ ಸಿಧ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಗುರುತಿಸಿದರು.

ಫಂಕ್ಶನಲಿಸಿಂ
ಹ್ಯೂಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಸೈಕಾಲಜಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲಿಸಂ