"ಪಾಂಡ್ಯ" ರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ತಲುಪಿದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರೈಸ್ತಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾರ್ಕೊಪೋಲೊ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಅತೀಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಪಾಂಡ್ಯ ಕಾಡುಂಗನ್(560–590)ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಳಭ್ರರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಡುಂಗನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪುತ್ರ ಮಾರವರ್ವನ್ ಅವನಿಸುಲಮಣಿ ಪಾಂಡ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿದರು. 

ಪಾಂಡ್ಯ ಸೆಂಡನ್ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಚೆರಾ ದೇಶದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಅರಿಕೇಸರಿ ಪರಂತಕ ಮಾರವರ್ವನ್(c. 650–700)ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ. ಅವನು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಪಾಂಡ್ಯರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊರ್ಕಾರಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ಬಂದರಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಧುರೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. 

ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯರನ್ನು ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಮೂಲಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಂಡ್ಯರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೆಗಾಸ್ತಾನೀಸ್ ತಮ್ಮ "ಇಂಡಿಕಾ" ದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಪಾಂಡ್ಯರು ಈಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಮಧುರೈ, ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ರೋಮ್ ಜತೆ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಮಿಳಕಂನ ಇತರೆ ಪ್ರಭುತ್ವಗಳ ಜತೆ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಈಳಂನ ತಮಿಳು ವರ್ತಕರ ಜತೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಸಂಗಂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡುಂಚೆಳಿಯನ್, ತಲೈಯಾನಂಗಮನ್ ವಿಜಯಿ,ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನೆಡುಂಚೆಳಿಯನ್ 'ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳ' ಆರಂಡ್ ಮುಡುಕುಡಿಮಿ ಪೆರುವಾಲುಡಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕವನಗಳು "ಅಕನೂರು" ಮತ್ತು "ಪುರನಾನುರು" ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. 

ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು—"ಮಧುರೈಕಾನ್ಸಿ" ಮತ್ತು "ನೇಟುನಲ್ವಟೈ" ( "ಪಟ್ಟುಪಾಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ" ) ಸಂಗಮ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಿನುಗುನೋಟ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಪಾಂಡ್ಯರು ಕಳಭ್ರರ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭವಾದ 3ನೇ ಶತಮಾನದ CEಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತರಾಗಿ ಉಳಿದರು.

ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಪಾಂಡ್ಯರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪಲ್ಲವರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು. ಪಾಂಡ್ಯ ಮಾರವರ್ಮನ್ ರಾಜಸಿಂಹ ಚಾಲುಕ್ಯ ಎರಡನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಜತೆಗೂಡಿ ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ಎರಡನೇ ನಂದಿವರ್ಮನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ವರಗುನನ್ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ.

ಪಾಂಡ್ಯರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಮಾಡಲು ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ನಂದಿವರ್ಮನ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಕೊಂಗು ಮತ್ತು ಚೆರಾ ದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಮುಖಂಡರ ಜತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಎದುರಾಗಿ ಪಾಂಡ್ಯ ಸೇನೆಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಪಾಂಡ್ಯರು ಸ್ರೀಮರ ಸ್ರೀವಲ್ಲಭನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕದ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ 840ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು.

ಪಾಂಡ್ಯ ಅಧಿಕಾರವು ಸ್ರೀಮರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿತು ಹಾಗು ಪಲ್ಲವ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರು ಹೊಸ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪಲ್ಲವರು 3ನೇ ನಂದಿವರ್ಮನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ನಂದಿವರ್ಮನು ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಚೋಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ಜತೆ ಸೇರಿ ತೆಲ್ಲಾರು ಕದನದಲ್ಲಿ ಸ್ರೀಮರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. 

ಪಲ್ಲವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪುನಃ ವಾಯಿಗಾಯ್ ನದಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಪಾಂಡ್ಯರು ಪಲ್ಲವ ನೃಪತುಂಗನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರಿಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೋಲುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು(c. 848). ಇದಾದ ನಂತರ ಪಾಂಡ್ಯರು ಪಲ್ಲವರ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ (೧೮೫೦–೧೯೪೭)
ಆಂಗ್ಲ-ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
ಪಾಂಡ್ಯರು
ಪಾಂಡ್ಯರ ಪುನರುದಯ