ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ೨ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿದ್ದು,೧. ವಿವಿಧ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೨. ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂಶಗಳೆಡೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಭಾಷಾ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟೀಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಥವಾ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಂತಹವುಗಳ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗತೆಯ ಕುರಿತು ಸಣ್ಣ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ 

ಹಂತವನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಷ್ಲೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯದಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಹೊರಗಿನವರು, ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥಗಳ ಹೊರತಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂಧಿಗ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಭಾಷಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಆತನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡ ಭಾಷೆಯು ಮುಂದೆ ' ಕ್ರೆಯೋಲ್' ಆಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರೆಯೋಲ್ (ಸಂಮಿಶ್ರಿತ) ಭಾಷೆಗಳು ಪೋಷಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟದಿಂದ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ರೆಯೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಇದು ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಒಬ್ಬ ಚೈನೀ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಳಿಕನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆತನು, ಮುರುಕು ಪದಗಳ, ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮತ್ತು ಅಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವೆನಿಸಿದ ಕೂಡಿದಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಆ ಚೈನೀ ನಿವಾಸಿಯು ಭಾಷೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ "ಚೈನೀಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್" ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ 'ಕ್ರೆಯೋಲ್'.(ಚೈನೀಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕ್ರೆಯೋಲ್ ಆಗಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಗತದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರದೆ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಪ್ರಕಾರದ ಉಪಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ).ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಭಾಷೆಗಳಾದಂತಹ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಗಳ ಉಪಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರತೀ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅಂಶಗಳು, ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ಭಾಷ ಬಳಕೆಯ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮಹತ್ವವಾಗಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವರು ನೂತನವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿರುವ "ಅಂತರ್ಜಾಲ ಭಾಷಾವಿಜ಼್ನ್ನಾನ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ
ಭಾಷಾಂತರ
ಉಪಭಾಷೆ
ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆ