ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಸಸ್ಯಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೊತೆ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೊತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಒಂದು ಜೊತೆ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ ಜೀವಕೋಶದೊಳಗೆ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಪಾಚಿಯು ಎರಡು ಜೊತೆ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಾಗ ಅದರ ಜೀವನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಧಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪಾಚಿಯ ಜೀವನವು ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಬೀಜಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕವು ಎಳೆಯಂಥ ತಂತು ಅಥವಾ ಥ್ಯಾಲಸ್‌ಗಳಿರುವ (ಚಪ್ಪಟೆ ಮತ್ತು ಥ್ಯಾಲಸ್‌ನಂಥ) ರಟನೆಯಾದ ಪ್ರೋಟೊನೆಮ ("ಬಹುವಚನ" ಪ್ರೋಟೊನೆಮಟ)ವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಚಿಗುರೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪಾಚಿ ಪ್ರೋಟೊನೆಮಟವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ ತೆಳು ಹಸಿರು ಫೆಲ್ಟಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತೇವ ಮಣ್ಣು, ಮರದ ತೊಗಟೆ, ಕಲ್ಲು, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಿರ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾಚಿಯ ಜೀವನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ ಕಾಲದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಪ್ರೋಟೊನೆಮದಿಂದ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೋರ್ ("ಗ್ಯಾಮಿಟ್-ಧಾರಕ") ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿನಷ್ಟು ಪ್ರೋಟೊನೆಮಟವು ಅನೇಕ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೋರ್ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಚಿಯ ಒಂದು ರಾಶಿಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 

ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೋರ್ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಿಂದ ಪಾಚಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಾ ("ಏಕವಚನ" ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಂ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಪೆರಿಚೇಟಮ್ (ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಪೆರಿಚೇಟ) ಎಂಬ ಮಾರ್ಪಡಿತ ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಾ ಕೆಳಗೆ ಗಂಡು ಸ್ಪರ್ಮ್ ಇರುವ ತೆರೆದ ಕತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ (ವೆಂಟರ್) ಸೀಸೆಯಾಕಾರದ ಕೋಶಗಳ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿವೆ. ಗಂಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಂತೆರಿಡಿಯಾ ("ಏಕವಚನ" ಆಂತೆರಿಡಿಯಮ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಪೆರಿಗೋನಿಯಮ್ ("ಬಹುವಚನ" ಪೆರಿಗೋನಿಯ) ಎನ್ನುವ ಮಾರ್ಪಡಿತ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಎಲೆಗಳು ಎರಚುವ-ಬಟ್ಟಲಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪರ್ಮ್ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಎರಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪಾಚಿಗಳು ಡಯೋಕಸ್(dioicous) (ಬೀಜದ ಸಸ್ಯಗಳ ಡಯಾಶಿಯಸ್(dioecious ) ಒಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ) ಅಥವಾ ಮೋನೊಯ್ಕಸ್(monoicous) (ಮೋನೊಶಿಯಸ್(monoecious) ಒಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಡಯೋಕಸ್ ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೈಟ್ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮೋನೊಯ್ಕಸ್ (ಆಟೊಯ್ಕಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನೀರಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ಆಂತೆರಿಡಿಯಾದ ಸ್ಪರ್ಮ್ ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಾಕ್ಕೆ ಹರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಫಲೀಕರಣ ಉಂಟಾಗಿ, ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಕ ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್‌ನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಚಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಮ್ ಬೈಫ್ಲಾಗೆಲ್ಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅವು ಮುಂದೂಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಎರಡು ಫ್ಲಾಗೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಪರ್ಮ್ ಆರ್ಕೆಗೋನಿಯಮ್‌ಗೆ ಹರಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ಫಲೀಕರಣವು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಫಲೀಕರಣದ ನಂತರ, ಬೆಳೆದಿರದ ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ಅದರ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಲ್ ವೆಂಟರ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ಬೆಳೆಯಲು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್, ಸೇಟ ಎನ್ನುವ ಉದ್ದನೆಯ ಕಾಂಡವನ್ನು ಮತ್ತು ಒಪೆರ್ಕಲಮ್ ಎನ್ನುವ ಟೋಪಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬೀಜಕೋಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕೋಶ ಮತ್ತು ಒಪೆರ್ಕಲಮ್, ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಲ್ ವೆಂಟರ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗವಾದ ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಟ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಟ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜಕೋಶವು ಬೆಳೆದಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕೋಶದೊಳಗೆ ಬೀಜಕ-ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮಿಯಾಸಿಸ್ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಚಕ್ರವು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕೋಶಗಳ ತೆರೆದ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆರಿಸ್ಟೋಮ್ ಎನ್ನುವ ಚೂಪುತುದಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು.

ಕೆಲವು ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾ. "ಉಲೋಟ ಫಿಲ್ಲಾಂತ" , ಗೆಮ್ಮೆ ಎನ್ನುವ ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಕ ರಚನೆಗಳು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ರೆಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಫಲೀಕರಣದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದೆ, ತುಂಡಾಗಿ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ನಿರ್ಲಿಂಗ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಅಭಿನ್ನವಾದ ಅಂಶಗಳು ಅಬೀಜ ಸಂತಾನದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ
ಕೃಷಿ
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಜೀವನ ಚಕ್ರ