1914ರಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಮಂಜೂರು ಪಡೆದು, ಶಾಸನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದರೂ ಸಹ, ಮಹಾ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯದ ತನಕ ಮೂರನೆಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಖಾತರಿಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ರೆಡ್ಮಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಐರಿಷ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮೈತ್ರಿಪಡೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. 175,000 ಜನರು 10th (ಐರಿಷ್‌), 16th (ಐರಿಷ್‌)ನ ಐರಿಷ್‌ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು ನ್ಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆರ್ಮಿಯ 36ನೆಯ (ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌) ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. 1918ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ, 1919ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಚುನಾಯಿತರಾದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ 106 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 73 ಜನರು ಸಿನ್‌ ಫೇನ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು Dáil Éireann ಎಂಬ ಐರಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ Dáil 1919ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 1916ರ ಘೋಷಣೆಯ ಪುನರೋಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, 'ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಅಂಗವಾಗಿರದು' ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯತ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮಾತ್ರ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿತ್ತು. 1919ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಶಾಂತಿ ಮಹಾಸಭೆಗೆ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯದ Aireacht (ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ) ಸಿಯನ್‌ ಕಾಮ್ಹೆರ್ಲೆ ಷಾನ್‌ ಟಿ. ಒ'ಕೆಲ್ಲಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿನ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ ಹಾಗೂ 1921ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿನ ಕದನ ವಿರಾಮದ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥರ್‌ ಗ್ರಿಫಿಥ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಬಾರ್ಟನ್‌ ಮುತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಐರಿಷ್‌ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು 1921ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 11ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 6ರ ತನಕ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಷ್‌ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಐರಿಷ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನೈಟ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, Dáil Éireannಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 5ರಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. 
ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ Dáil Éireann ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, 1922ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು, ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪವು 'ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ("Saorstát Éireann" )' ಎಂಬ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಂಸತ್‌ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಮರಳುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸತ್‌ ಹಾಗೂ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ‌ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿ,ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು 1922ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 8ರಂದು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನೂತನ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ "ಹೊರಬಂದು" ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಮರಳಿತು. 'ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸತ್‌ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸರಿಗೆ ಒಂದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಉಭಯತ್ರರಿಗೆಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಧಾನ ತರಲಿಲ್ಲ. ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್, ಉಭಯಸದನದ ಸಂಸತ್‌, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ‌ ಎಂಬ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್ನಲಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಹುದ್ದೆಯೂ ಇತ್ತು.

ರಫ್ತುಗಳು
ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಚಳುವಳಿ
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅವಧಿ