1961ರ ಬರ್ಲಿನ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಶೀತಲಸಮರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧನಂತರದ ಜರ್ಮನಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. 1950ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ವಲಸೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಇತರ ದೇಶಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನರು ಪ್ರತಿ ವರುಷವೂ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಲಿನ್ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ "ಒಳಕಿಂಡಿ"ಯೊಂದರ ಮುಖಾಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. 

ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಯುವ, ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ವೃತ್ತಿಪರರ ಈ ಬೃಹತ್ "ಪ್ರತಿಭಾ ಪಲಾಯನ"ವು ಯಾವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿತೆಂದರೆ 1961ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾ 20ರಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಜನರು ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ವಲಸೆಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ವರುಷ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೇನೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಬರ್ಲಿನ್‌ನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕೆಂಬ ಹೊಸ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯು ತನ್ನ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಳ್ಳುತಂತಿಯ ತಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ತಡೆಯು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಒಳಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಂಡಿತು.

ಎಡವಲಾರಂಭಿಸಿದ ಸೋವಿಯೆತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
1961ರ ಬರ್ಲಿನ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
NATO ಆರಂಭ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಮುಕ್ತ ಯುರೋಪ್
ಎರಡನೇ ಶೀತಲ ಸಮರ (1979–85)