ಮೊದಲನೆಯ ಭೂಗೋಳದ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಂತಹ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಿ ಪ್ರಯತ್ನವು ಭೂಮಿಯ ಗಡಸು ಹೊರಮೈ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರೈಮರಿ, ಸೆಂಕಡರಿ, ಟರ್ಶಿಯರಿ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರ್ಟೆನರಿ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು (ಇದರ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವರು ಅಬ್ರಾಹಾಂ ವೆರ್ನರ್). ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತೀ ನಮೂನೆಯ ಕಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದು. ಹೀಗಾಗಿ “ಟರ್ಶಿಯರಿ ಅವಧಿ” ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ “ಟರ್ಶಿಯರಿ ಕಲ್ಲು” ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನದ ಹೆಸರಾಗಿ “ಟರ್ಶಿಯರಿ” (ಈಗ ಪಾಲಿಯೊಜೀನ್ ಮತ್ತು ನಿಯೊಜೀನ್) ಇಪ್ಪತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂದೂ ಸದ್ಯದ ಅವಧಿಗೆ ಕ್ವಾರ್ಟೆನರಿ ಎಂದು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. 

ಪದರವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಮಿಥ್, ಜಾರ್ಜಸ್ ಕುವಿಯರ್, ಜೀನ್ ಡಿಒಮಲಿಯಸ್ ಡಿಹಲಾಯ್ ಮತ್ತು ಆಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಬ್ರೊಗ್ನಿಯಾರ್ಟ್ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇದು ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಖಚಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಪದರಗಳನ್ನು ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯಾಚೆ (ಖಂಡಗಳಾಚೆಯೂ ಸಹ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇವು ಒಂದೇ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ೧೮೨೦ ಮತ್ತು ೧೮೫೦ರ ನಡುವಿನ ಯುರೋಪಿನ ಪದರ ಮತ್ತು ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಇಂದು ಬಳಸುವ ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು.

ಭೂಗೋಳದ ಕಾಲಮಾನಗಳು ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು
ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನದ ಕೋಷ್ಟಕ
ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಿಕ್ಯಾಂಬಿಯನ್ ಕಾಲಮಾನದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ