ಕ್ವಿಸ್ಸಾ-i ಸಂಜನ ಪ್ರಕಾರ "ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ಸಂಜನ್ "ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಹೇಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲಎಯೂರಿದರು ಎಂಬುದು ಆರು ಶತಮಾನದ ದಾಖಲೆ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗುಂಪು ತಮ್ಮ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.(ಈ ಗುಂಪು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ)ಇವರೆಲ್ಲರೂ (ಗ್ರೇಟರ್ )ಖೊರಾಸಾನ್ ದಿಂದ ಮೂಲತ: ಬಂದವರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಇರಾನಿನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.(ಇದು ಖೊರಾಸಾನ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ)ಉತ್ತರ ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಗಳು,ಅಂದರೆ ತಾಜಕಿಸ್ತಾನ್ ,ಟರ್ಕ್ ಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ.
ಈ ವಲಸೆಗಾರರು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಜಡಿ ರಾನಾನಿಂದ ಪರವಾನಿಗೆ ಪಡೆದು ಅದರ ನಿಯಮದಂತೆ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಗುಜರಾತಿ,ಅವರ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಥಳೀಯ "ಸೀರೆ " ಉಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಕರಾರಿಗಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ) ನಂತರ ಈ ವಲಸೆಗಾರರು ಕರಾರುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಜನ್‌ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಮೂಲನಿವಾಸದ ನಗರ ಸಂಜನ್‌ಇದರ ಹೆಸರಾಯಿತು.ಇದು ಮೆರ್ವ್‌ಬಳಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅಂದರೆ ಟರ್ಕೆಮಿನಿಸ್ತಾನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ನೀವು ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂದಾಗ ಅವರ ಉತ್ತರ "ನಾವು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಸಕ್ಕರೆಯಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಳಿತವಾಗುತ್ತೇವೆ." ಈ ಮೊದಲ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಗುಂಪು ಬ೬ದ ನಂತರದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ತಂಡ ಗ್ರೇಟರ್ ಖೊರಾಸಾನ್ ನಿಂದ ಬಂದು ಅದು ಅಲ್ಲಿನವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತವಾಯಿತು.(ದಿ "ಅಲತ್" )(ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನದ ಜಿಲ್ಲೆ) ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲದೇ "ಖೊರಾಸಾನಿ" ಗಳು ಅಥವಾ "ಕೊಹೊಸ್ತಾನಿ" ಗಳು-"ಪರ್ವತ ವಾಸಿ" ಗಳು,ಈ ಮೊಅಲಿನ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು,ಇದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಗುಂಪು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದಿದೆ.ಅದು ಸಾರಿಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ;(ಇಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಜಂದರಾನ್ ,ಇರಾನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) 
ಸಂಜನ್ ಗುಂಪು ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲಎವಾಸಿಗಳಾದರು;ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆಂಬುವ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಗಳ ಮೂಲಾಧಾರವೆಂದರೆ "ಕ್ವಿಸ್ಸಾ " ಇದು ಕೆಲವು ಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸವೆನಿಸ್ದ್ದು ಸಹಜ. ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೯೩೬ AD,೭೬೫ AD ಮತ್ತು ೭೧೬ AD ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.ಈ ಕಾಲಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಂಶಯಗಳಿವೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೆಂದರೆ "ಪಾರ್ಸಿಗಳ ನಡುವಿನ ತೀವ್ರತರವಾದ ಕಾಳಗವೇ [...]ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಆಗಮನದ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಪಾರ್ಸಿ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ. ಕ್ವಿಸ್ಸಾದ ಮಹತ್ವ ಏನೆಂದರೆ ಇದು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅದು ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಕ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.ಅವರ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗು ಆ ಗುಂಪುಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಈ ಪಠ್ಯವು ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. " ಏನೇ ಆದರೂ ಕೂಡಾ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ವಿವರಕ್ಕಿಂತ ಇದು ದಾಖಲಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಇಟಿಹಾಸದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ." 
ಆದರೆ ದಿ ಸಂಜನ್ ರೇ ಮೊದಲು ಉಪಖಂಡಕ್ಕೆ ಬಂದ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ಸ್ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಸಿಂಧ್‌ಮತ್ತು ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನಗಳು ಪೂರ್ವದ ಸಾಸ್ಸನಿದ್‌ನ (೨೨೬-೬೫೧ AD)ಪ್ರಾಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನಂತರ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ತುಕುಡಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಮಾಡಿತ್ತು. .ಇಂತಹ ಪ್ರಾಂತಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಇರಾನ್ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದೊಡನೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟ್ಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತ್ತು.ಬ್ರಾಹ್ಮಿನಕಲ್ ಪ್ರೊಹಾತ್ಸವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸಮುದ್ರ ಯಾನಗಳು ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದವು.ಹಿಂದುಗಳು ಇದನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಆಗಿನ ದೂರಿನನ ಮೇರೆಗೆ ಇರಾನಿಗಳು ಆಗ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅರಬ್ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಅಲ್ -ಮಸುದಿ ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ಸರ ಅಗ್ನಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅಲ್ ಹಿಂದ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ ಸಿಂಧ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದವು. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಗುಜರಾತಿಅನ ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇರಾನಿಯನ್ ರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ನೆರವಾದವು;ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ನ್ನು ಅವರು ಮೆಚ್ಚಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಬಂಧಗಲನ್ನು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಇರಾನಿಯನ್ನರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕಾಮನ್ ಯುಗ(ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಯುಗ)ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು.ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ "ಪರಸಿಕಾಸ್ " ಅಂದರೆ ಇಂಡಸ್‌ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 
"ಪಾರ್ಸಿ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಪ್ರಾಚೀನರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಇರಾನ್ ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಾಭಿಮಾನದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅವರ ದಾಳಿಗೆ ಬೇಸತ್ತು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಲು ಭಾರತದೆಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು".(; "cf." ಆದರೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂದರುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭ್ವೃದ್ಧಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ ತರುವಾಯ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.ಆದರೆ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಲಸೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. "ಒಂದು ವೇಳೆ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ' ೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ವಲಸೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆ "ಕ್ವಿಸ್ಸಾ " ದಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಆಗ ಇರಾನಿನಲ್ಲಿ ಝೋರೊಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬಹುತೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ವಲಸೆ ನಡೆದಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ "ಕಿಸ್ಸಾ " ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ;(ಅಂದರೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯಾ)ಆವಾಗಲೇ ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. "ಆದರೆ ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪರಿಚಾರಕ ಹೆನ್ರಿ ಲಾರ್ಡ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬೇಡಿ ಬಂದವರು ಆದರೆ ಅವರು ಬರಬರುತ್ತಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಲಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆ,ಬಂದರು,ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅರಬರು ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಕಿನ ಕರ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು;ತಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆ ಬೀಳುತಿತ್ತು.ಇದೂ ಒಂದು ಪಾರ್ಸಿಗಳ ವಲಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಇದೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುದಿಲ್ಲ. "ಕೇವಲ ಕಾಟದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ತಾವು ವಲಸೆ ಬಂದೆವೆಂದು ಹೇಳುವ ಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಹ ಪಾರ್ಸಿಗಳೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ.ಇಡೀ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಬರಲು ಈ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರಣವೂ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು.ಅದಲ್ಲದೇ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಲೀಸಾಗಿ ಬಂದು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ವಲಸೆಗೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಾರ್ಸಿಗಳು
ಗುಜರಾತಿಗೆ ಆಗಮನ
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ಯಾಲಂಡರಿಯಲ್ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು