ಗಾಜು ಅಥವಾ ಹರಳಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಹದ್ದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ರೋಜರ್ ಬೇಕನ್‍ನು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದನು.
ಪಟ್ಟಕವು ಬೆಳಕನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಬಲ್ಲದು ಹಾಗೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (Optiks) ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತೆಳುವಾದ ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿಯು ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಪಟ್ಟಕದ ಮೆಲ್ಮೈಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವು ಪ್ರತಿಫಲನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಗಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹಾಯ್ದುಹೋದ ಬೆಳಕು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ಕಂಡನು. ಬೆಳಕು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣದ ಕಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ಊಹಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವಾಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ದದ ಬೆಳಕು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಊಹಿಸಿದನು. ಗಾಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ನೇರಳೆ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್‍ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ರೋಹಿತವನ್ನು ಏಳು ಬಣ್ಣದ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದನು - ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಹಳದಿ, ಹಸಿರು, ನೀಲಿ, ಇಂಡಿಗೋ ಮತ್ತು ನೇರಳೆ. ಇಂಡಿಗೊದ ಕಂಪನಾಂಕಗಳಿಗೆ ಮಾನವನ ಕಣ್ಣು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ನೀಲಿ, ನೇರಳೆಯಿಂದ ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಲು ಕಷ್ಟ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣವೆಂದು ಗಣಿಸಬಾರದೆಂದು ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಕಾರರು ಸಲಹೆಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ, ಇಂಡಿಗೊ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದನೋ ಅದು ಈ ಪದಗಳ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಂದ ಹೇಳಬಹುದು. ನ್ಯೂಟನ್‍ನನು ಕಂಡ ಪಟ್ಟಕದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ದೃಗ್ಗೋಚರ ರೋಹಿತದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿನೋಡಿದಾಗ "ಇಂಡಿಗೊ" ಬಣ್ಣವು ಇಂದಿನ ನೀಲಿಗೆ ಹಾಗೂ "ನೀಲಿ" ಬಣ್ಣವು ಇಂದಿನ ಸಿಯಾನ್ (cyan) ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಬೆಳಕಿನ ರೋಹಿತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಖರವಾಯಿತು. ಕಾರಣ, ವಿಲಿಯಂ ಹರ್ಷೆಲ್ (ಅವಗೆಂಪು), ಯೋಹಾನ್ ವಿಲ್‍ಹೆಲ್ಮ್ ರಿಟ್ಟರ್ (ಅತಿನೇರಳೆ), ಥಾಮಸ್ ಯಂಗ್, ಥಾಮಸ್ ಯೋಹಾನ್ ಸೀಬೆಕ್ ಮುಂತಾದವರು ದೃಗ್ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿನ "ಬೆಳಕನ್ನು" ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣಗಳ ತರಂಗಾಂತರವನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಯಂಗನು ೧೮೦೨ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಅಳೆದನು.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ದೃಗ್ಗೋಚರ ರೋಹಿತ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮನ್ ಫಾನ್ ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋ‍ಲ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ಕಣ್ಣು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರ ಬಣ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.
ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೊಪಿ
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಣ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿ
ಇತಿಹಾಸ
ರೋಹಿತದ ಬಣ್ಣಗಳು