ಅದ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಚಿಂತಕರಾದರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸದೇ ಇದ್ದಂತಹ ಅನೇಕ ಹೊಸಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದಂತಹ ವರ್ಚಸ್ಸು ಬೀರುವ ಒಂದು ಉಚಿತ ಚರ್ಚನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಚಿಂತಕರಾದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣಕೊಡುವುದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜನರಿಂದ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಬಡ ಜನರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಜೊಸೆಫ್ ಪ್ರಿಸ್ಟ್ಲಿಯವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೊದಲಿನ ದಶಕದಿಂದಲೇ ಅದರಬಗ್ಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರ ಕನಸು ೧೮೧೯ರಲ್ಲಿನ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ನನಸಾಯಿತು. ೧೮೨೫ರಲ್ಲಿನ ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭದದೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಪೂರ್ಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಇದಾಗಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೊಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಚರ್ಚ್‌ಗಿಂತಲೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ಅವರ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸ್ನ (ಆವರ ಬಯಲು) ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮರಣದ ವರೆಗು, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೋದಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಜೆಫರ್ಸನ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಾಡಿದ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನ್ಯತೆಗೊಳಗಾದರು, ಇದು ಒಂದು ನವೀನತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹೊಸಾ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎರಡರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು "ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಾಮ" ಎಂದು ಕರೆದ ಅವರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ (ಆವರಣ ಬಯಲು) ಯೋಜನೆಯ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ (ಹೊರಗಿನ ಆಕಾರ) ಕಲಿಕೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಂತೆ ಕಾಣುವಹಾಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇವನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚತುರ್ಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಗುಡಾರಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಡಾರಗಳು ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿ, ಬೋಧಕರ ಕಛೇರಿ, ಮತ್ತು ಮನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರು, ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮನಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಬಾಗದ ಬಯಲಿನ ಕಮಾನುಗಳ ಸಾಲಿನ ಸರಣಿಯಿಂದ ಜೊತೆಗೂಡಿವೆ. ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವನ್ನು ಸುರುಳಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೃಷಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಳದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಲಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಚತುಷ್ಕೋನದಲ್ಲಿದ್ದ ಚೌಕೋನ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಗುಂಪು ಸುತ್ತುವರೆಯುವಂತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಎರಡುಕಡೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೋಧನೆಯ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿಸುವ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾಡ್ (ಚೌಕವು) ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಮೇಜಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರವಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಯಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಲಾನ್ (ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾಗ) ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಹಡಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯಂತೆ ಮೇಲೆದ್ದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತಲು ಕೆಲವೇ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವರೆಗು ಮೇಲೇರಿದೆ, ಇದು ವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಳವಾಗಿ ವಲಿಸುವುದನ್ನು ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಾಮವು ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೈಲಿಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಶೈಲಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಕವಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಂಡಲಿಯಿಂದಾಗುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ಎರಡು ಕಥೆಗಳ ದೇಗುಲದಿಂದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ರೋಮನ್ ಸರ್ವದೇವಮಂದಿರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಕ್ವಾಡ್ (ಚೌಕದ) ಸುತ್ತ ಇರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಗುಂಪು, ಲೌಕಿಕವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯೆತೆಯ ಸ್ಪಸ್ಟ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ನಿಷೇಧವು ಚರ್ಚ್ (ದೇವಾಲಯ) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆವರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯು ಇಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಕಟ್ಟಡದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್‌ನದಸ್ಯರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ್ನು (ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣ) ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಾನ್ವಿತ ಕೆಲಸವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಶಿಖರವನ್ನಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನ್ನುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೊಂದರ ಸ್ಥಾಪಕ
ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ
ಬಲವಂತದ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೂಲನೆ
ಧರ್ಮ