ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ, ಏಕಮಾತ್ರ ರಾಣಿಹುಳುವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತಮವಾದ ರಾಣಿ ಹುಳುವೇ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಆಯುಷಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಾಣಿಹುಳು ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡುವಾಗ ಅದನ್ನು ಫಲವತಾಗಿಸುವುದಾ ಅಥವಾ ಬೇಡವಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ; ಒಂದು ವೇಳೆ ಫಲವತ್ತಾಗಿಸಿದರೆ ಅದು ಹೆಣ್ಣು ಕೆಲಸದ ಜೇನುನೊಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಗಂಡು ಡ್ರೋನ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಜೇನುಹುಟ್ಟುನಲ್ಲಿ ಅದು ಎದುರಿಸುವ ಪೋಷಣೆಯ ತೆರೆದ ಕೋಶದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ರಾಣಿ ಜೇನುಹುಳು ಯಾವ ತರಹದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕೆಲಸದ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಫಲವತ್ತಾದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ; ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಡ್ರೋನ್ ಕೋಶವನ್ನು ಕಂಡಲ್ಲಿ ಅದು ಫಲವತ್ತಾಗದ ಡ್ರೋನ್ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರತಿಸಲ ರಾಣಿ ಜೇನುಹುಳು ಫಲವತ್ತಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವಾಗ ಅದು ವಿವಿಧ ಪೆರೋಮೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅವು ಜೇನುಗೂಡಿನಲ್ಲಿನ ಜೇನುನೊಣಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವನ್ನು ’ರಾಣಿಹುಳುವಿನ ದ್ರವ್ಯಗಳ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯು ಇವು ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಪೆರೋಮೋನ್‌ಗಳು (ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು). ರಾಣಿ ಜೇನುಹುಳುವಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿದ್ದ ವಿರ್ಯವು ಮುಗಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೆರೋಮೋನ್‌ಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ, ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣ ತಡವರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕೆಲಸದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸಾ ರಾಣಿ ಹುಳುವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಣಿಹುಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದಾಗ (ಕಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಾಂಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ), ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾದ ವೀರ್ಯ ಮುಗಿದುಹೋಗಿ ಅದು ಫಲವತ್ತಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ (ಅದು ’ಡ್ರೋನ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ’ ರಾಣಿ ಹುಳುವಾದಾಗ), ಅಥವಾ ಅದರ ಪೆರೋಮೋಗಳು ಜೇನುಗೂಡಿನಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ, ಅವು ರಾಣಿ ಹುಳುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. 

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಣ್ಣು ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲಸದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಣಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಪಾಲಿಸುವ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿವೆ:


"ಅಪಿಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಫೆರಾ" ದ ವಿವಿಧ ಉಪ-ತಳಿಗಳು ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ವಿವಿಧ ದಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ವಿಕಸನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗೂಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನ ಕಪ್ಪು ಸಂತತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಗುಂಪುಗೂಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೆಹ್ಚ್ಚು ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿನ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಬೂದಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುಂಪುಗೂಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆಯು ಕಾಣಲಾಗುವ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಉಪ ತಳಿಗಳ ಸಂಕರವನ್ನು ಮಾಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ನಿಜಾಂಶವು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. 

ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆಯು ಜೇನುಸಾಕಣೆದಾರರಿಂದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ಕಾರಣ ತನ್ನ ಹಳೇ ರಾಣಿ ಹುಳುವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಜೇನುಗೂಡು ಗುಂಪುಗೂಡುವುದಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಶೇಖರಣೆಯು ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಕೇವಲ ಹೊಸಾ ರಾಣಿ ಹುಳುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಳೇ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣವನ್ನು ಮಾಯವಾಗಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಹೊಸಾ ರಾಣಿ ಜೇನುಹುಳ ತಯಾರಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಸಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ರಾಣಿ ಹುಳುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ರಾಣಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೋಷಣೆಯ ಜೇನು ಹುಟ್ಟುನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ. 

ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಗುಂಪುಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಣಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಡಜನ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ - ಮತ್ತು ಇವು ಪೋಷಣೆಯ ಜೇನು ಹುಟ್ಟುನ ತುದಿಯ ಸುತ್ತಲು ಇರುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಹ್ಚಾಗಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಮೊದಲ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣದ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಕಾವುಕೊಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹಳೇ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೇನುಗೂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಾಣಿ ಹುಳು ಗೂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಾಗ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ತರುಣ ಜೇನುನೊಣಗಳು (ಮೇಣ-ತಯಾರಿಸುವವು), ಇವು ಹೊಸಾ ಜೇನುಗುಡಿನ ತಳಪಾಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಯೋಗ್ಯವಾದ ಟೊಳ್ಳು ಮರಗಳು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಸಂದುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು, ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅನ್ವೇಷಕರನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಪೂರ್ಣ ಗುಂಪು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, ತರುಣ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಹಳೇ ಜೇನುಗೂಡಿನಿಂದ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಕೊಂಡ ತೇನುತುಪ್ಪದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊಸಾ ಸಂಸಾರದ ಜೇನು ಹುಟ್ಟನ್ನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ತರುಣ ಜೇನುನೊಣಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಣವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಲೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹಳೇ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರುಣ ಜೇನುನೊಣಗಳೇ ಇರಲು ಹವಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕನ್ನಿಕೆ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (’ಪ್ರೈಮ್ ಸ್ವಾರ್ಮ್’), ಮತ್ತು ಮಗಳಾದ ರಾಣಿ ಹುಳು ಕೂಡಲು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಹಳೇ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇದರಿಂದ ಭರ್ತಿಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೊಸಾ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. 

ಸಮೂಹದ ಮರುಉತ್ಪಾದನೆ; ಗುಂಪುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆ
ಗುಂಪುಗೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ವಿಷಯಾಂಶಗಳು
ನಗರದ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಲಿನ ಜೇನುಸಾಕಣೆ
ವರ್ಗಗಳು