ज्ञानेश्वरांच्या काही काळ अगोदर 'महानुभाव'  संप्रदाय महाराष्ट्रात उदयास आला. ‘महान अनुभवोस्तेजा बलं वा यस्य सः महानुभावः’ या दृष्टीने मोठा तेजाने युक्त असलेल्या लोकांचा मार्ग, तो महानुभाव पंथ, असे म्हटले जाते. वि.भि. कोलते यांच्या मते (पहा : लोकशिक्षण, वर्ष ७, अंक ४/५) या संप्रदायाचे मूळचे नाव ‘परमार्ग’ असे असून महानुभाव पंथ हे नाव प्रथम <MASK> वापरले असल्याचे शं. गो. तुळपुळे म्हणतात. महानुभाव पंथ श्रीदत्तात्रेयांना मूळपुरुष मानतो.(श्रीचक्रधरोक्त सूत्रपाठ)परंतु या पंथाचे प्रणेते सर्वज्ञ श्रीचक्रधर स्वामी आहेत. श्रीचक्रधरांचा कालखंड (इ. स. ११९४ ते १२८२) हा महाराष्ट्रातील ऐश्वर्याचा आणि समृद्धीचा कालखंड समजला जातो.देवगिरीच्या यादवांची कारकीर्द या वेळी महाराष्ट्रात होती.
महानुभाव पंथ
दत्तात्रेय रामानुजाचार्य एकनाथांनी तुकाराम