taariikhda soomaaliyeed iyo luuqadeedaba ( MUKHTAAR JAAMAC BOORDAAN) OO IDINLA SOCOD SIINAYA TAARIIQDA AFKA SOMALIGA AH IYO WELIBA TAARIIKHDA SOOMAALIWAYN  
 somali landuages waa luuqad aad u wacan marka loo eego luuqadaha lagaga hadlo east africa in kastoo loogaga hadlo luuqada somaliga laba wadan too too ah iyo laba wadan oo haaf haaf lagaga hadlo balse maxay tahay luuqada somaliga ahi ?  wa aluuqad aad u badan ereyadeedu halka kuwa kale ee africa ama aduunka qaar ay ku yar yihiin erayada oo ay isku soo laban laabmaan oo hal kelmad  loogu istici maalayo dhoowr erey ama dhoowr kalmadood balse soomaaligu sidaa maaha ee waa luuqad aad u badan halkii kalmad ayaa iyada ah shan kalmadood  amma ah kalmadii ayaa shan nooc loo yaqaan taana waxaa cadaynaysa inuu luuqada soomaaliga ahi uu aad u badan tahay balse soomaaliga afkiisa caadiga  ah ee qorma waxaa loogaga hadlla gobalada dhexe gaar ahaan marka la eego mudug iyo sool labadaa gobal ayaa soo dhowayn kara ammaba ah ka la  qoro iyagoo ku hadla labada gobol ee kala ah sool iyo sanaag iga hadii gaar ahaan loo eego waa labada gobel ee u dhexeeya koonfur soomaaliya iyo waqooyiga soomaaliya iyagoo labadaba fahmaye balse iyaga luuqadooda la qoraya ayaa hadana mid walba ay la dhaqmi karaan halka gobalada kale ay  yihiin kuwa is fahan la aantoodu ay yartahay hadaan yara qooraan sado anoo ah mukhtaar jaamac boordaan xaagaa iyo koonfur koonfur waa meesha ugu qanisan  soomaaliya lakiin waxaa ka jira afaf badan oo lagaga hadlo afafkaa oo ay ku hadlaan beelaha yar yar balse koonfur waa meesha soomaaliya ugu qani san  gaar ahaan gobolada beeraha leh marka loo eego waqooyiga waa dhul aan beero lahayn wabina lahayn balse waa dad isku dhaqan ah soomaalidu ahna isku isku diin ahna dad wada dhashay balse waxaa muhiim ah oo oo ay wada og yihiin inay yihiin dad soomaaliwayn ah marka aan eego xagaa iyo ogaadeeniya waa gobal aad  u wacan oo shidaal leh lagagana hadlo soomaaliga ahna dadku dad soomaaliya luuqada soomaaliga see baa loogaga hadlaa ama looga qoraa balse luuqada qoraalkeedu waa mid o ee o dhaahda ayaa kala duwan oo deegaan walba ay leeyihiin lahjad u gaar ah balse ogaadeeniya waa meesha dareensan soomaalinimada  ah na dad habayn iyo dharaar ugu heelan sidii ay ugu soo laaban lahaayeen amma ay uga soo noqon laahaayeen cadowgooda oo ay gooni iskugu istaagi lahaayeen ee aan soomaaliga ilaawin marka loo eego xagaa iyo nfd marka loo eego soomaalida ku dhaqan keenya waa soomaali aad mooday so inay ka guurayso soomaali  nimada oo aan qorina aana hadal kiisa si wacan u saxayn maxaa keenay taa se maxaa u sabab ah inay taasi dhacdo waxaa u sabab ah soomaali nimada ayaa ku yar lama o dhan karo soomaaliduna way fogaysay lama odhan karo ee sababta maxay tahay soomaaligu uua guurayo dadka ku dhaqan xaagaa iyo keenya ?   taas waxaa waxaa la odhan karaa waa mid ay yagu isku gaysteen balse waxaa muhiim ah inay yihiin dad soomaaliya oo aad dadkoode kale u jecel yihiin hadana waa dad muwaadiniin uun ah balse soomaaliga la qoro waxaa laga yaaba ammba ay tahay inaysan qori karin waayo way ku yartahay iskuulada  lagu bartaa soomaaliga halkaana marka aan ka talaabo aan u gudbo jabuuti jabuuti waa jasiirad aad u jecel wadani nimada ammaba walaaladooda soomaali wayn meel kasta hakaga noolaate soomaali wayn waa mid balse gumaystihii ayaa ka kala dhigay dhowr balse jabuuti maxay u haysaa soomaali nimo ?  waxa ay u haysaa waa jabuuti waa muwaadiniin soomaaliyeed oo hadh iyo habeen ugu heelan soomaali nimada marka aynu sii raacno mowduuceenii ku sahabsanaa ee ahaa afka soomaaliga jabuuti waxaa  laga bilaabay luuqada soomaaliga qorosteeda mudo aan aan sii dheerayn uu hada ah intii uu haystay ismaaciil cumar geele kasoo soo dad waynaha reer jabuuti dareen siiya soomaali wayn amaba  tusa looqadooda hooyo ee soomaaliga inay tahay ayna anfacayso ayna ku dhigtaan si kalsooni ah taa waa mid qusaysa ahna mid muwaadiiniinta reer soomaaliwayn ay tahay inay xusaan looqadooda  hooyo soomaaligu waa luuqad aad u wacan ahna luuqad aad u cajiib ah ahna luuqad dhinac walba laga fahmi karo balse see ayay ku tahay dadka doonaya inay bartaan luuqada soomaaliga ?  luuqada soomaaligu waa luuqad aad u adag sababtoo ahna waxaa adkeeyey amaba ay luuqadaha kale uga adag tahay hal erey ayaa loogu yeedhayaa shan kalmadood oo wuu badan yahay taa  ayaa la odhan karaa waa adag yahay luuqada soomaaliga ahi balse maxay tahay sababta shacab waynaha reer soomaali yeed ay u xusi wayaan halyayadii soo maray ee taariiqda ku lahaa ?  taa waxaa la odhan kar