เหตุใดอัตราดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ในสหรัฐอเมริกาและยุโรปจึงต่ำมาก
คำตอบสั้น ๆ ก็คือ การธนาคารนั้นซับซ้อน แต่จริง ๆ แล้วธนาคารไม่ต้องการเงินของคุณ เพราะมันสามารถรับเงินจากเฟดได้เกือบฟรี สามารถใช้เพียง 90% ของเงินที่คุณให้ธนาคารเท่านั้น สามารถทำเงินได้จาก 90% นั้นมาจากการลงทุนที่มีความเสี่ยงต่ำและให้ผลตอบแทนต่ำ และเนื่องจากต้องแสดงผลกำไรต่อผู้ถือหุ้น จึงยอมตัดทุกวิถีทางเพื่อให้ได้รับผลตอบแทนสูงสุด สิ่งเหล่านี้รวมกันทำให้บัญชีออมทรัพย์มีดอกเบี้ยประมาณ 0.05% ในสหรัฐอเมริกาในขณะนี้ คำตอบที่ยาวกว่า: ธนาคารที่ประกัน FDIC ทั้งหมด (ซึ่งสหรัฐฯ กำหนดให้ธนาคาร "ผู้ฝากเงิน" ทั้งหมด) อยู่ภายใต้การควบคุมโดย Federal Reserve กฎข้อแรกที่ทุกธนาคารต้องปฏิบัติตามคือเงินของผู้ฝากไม่สามารถลงทุนในสิ่งที่เฟดเรียกว่า "เสี่ยง" สิ่งนี้จำกัดธนาคารไม่ให้นำเงินของคุณไปลงทุนในสิ่งที่ให้ผลตอบแทนสูง เช่น หุ้น สินค้าโภคภัณฑ์ และการป้องกันความเสี่ยง เนื่องจากผลตอบแทนที่เป็นไปได้สูงย่อมมาพร้อมกับความเสี่ยงสูง โดยทั่วไปแล้ว ธนาคารสามารถลงทุนเงินออมของคุณใน T-debt และพันธบัตร AAA ที่ได้รับการอนุมัติจากเฟดเท่านั้น ซึ่งมีความเสี่ยงต่ำมากและให้ผลตอบแทนน้อยมาก การลงทุนในสินทรัพย์ของธนาคารในกองทุนตลาดที่มีความเสี่ยงเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดวิกฤตการณ์ทางการเงิน ด้วยการยกเลิกกฎหมาย Glass-Steagall ทำให้ธนาคารต่างๆ ได้รับอนุญาตให้รวมธุรกิจผู้ฝากเงินที่มีประกัน FDIC เข้ากับธุรกิจ "วาณิชธนกิจ" (ไม่ใช่ผู้ประกันตน FDIC) ในขณะที่ยังไม่ได้รับอนุญาตให้วางเดิมพันในการลงทุนที่ "เสี่ยง" ด้วยเงินฝาก ธนาคารต่างใช้เงินของตนเอง (กำไรสะสม หุ้นของบริษัท/เงินตราสารหนี้) เพื่อเดิมพันในตลาด และกำลังลงทุนเงินของผู้ฝากในวัตถุการลงทุนระดับ AAA ที่ผิดพลาด เช่น CDO เมื่อตลาดที่อยู่อาศัยพังทลาย ธนาคารต้องถอนตัวออกจากตลาดการลงทุนและเงินสดในการป้องกันความเสี่ยง เช่น การแลกเปลี่ยนเครดิตโดยปริยายเพื่อชดเชยการขาดทุนของผู้ฝาก ซึ่งส่งกระแสคลื่นไปทั่วส่วนที่เหลือของตลาด ธนาคารไม่สามารถแม้แต่จะยืมเงินของคุณให้กับผู้ที่เดินเข้ามาเหมือนอย่างที่คุณคิดและมักจะทำกัน นั่นคือที่มาของวิกฤตการออมและเงินกู้ เมื่อนักเก็งกำไรกู้เงินจำนวนมากเพื่อลงทุน สูญเสียเงินสด ประกาศล้มละลาย และปล่อยให้ S&Ls (และท้ายที่สุดคือ FDIC) อยู่บนขอเงินของผู้ฝาก ดังนั้นผลที่สุดของทั้งหมดนี้คือธนาคารจะไม่ให้เงินคุณมากกว่าที่ได้รับอนุญาตให้ทำได้ นอกจากนี้ ยังมีเครื่องมือหลายอย่างที่เฟดต้องควบคุมกิจกรรมทางเศรษฐกิจ โดยมีสามเครื่องมือใหญ่ที่มีส่วนร่วม อันดับแรกคือ "อัตราเงินกองทุนของรัฐบาลกลาง"; นี่คืออัตราดอกเบี้ยที่เฟดเรียกเก็บจากเงินให้กู้ยืมแก่ธนาคารอื่น ๆ (ซึ่งเป็นแหล่งสภาพคล่องหลักในแต่ละวันสำหรับธนาคารเหล่านี้) เงินที่จ่ายเป็นดอกเบี้ยให้กับเฟดจะถูกลบออกจากระบบเศรษฐกิจอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นวิธีการลดปริมาณเงิน ตอนนี้ FFR อยู่ที่ 0.25% (นั่นคือหนึ่งในสี่ของหนึ่งเปอร์เซ็นต์) ซึ่งเป็นศูนย์อย่างมีประสิทธิภาพ ยืมเงินหนึ่งพันล้านดอลลาร์ (1,000,000,000 ดอลลาร์) จากเฟดเป็นเวลาหนึ่งเดือน แล้วคุณจะจ่ายให้พวกเขาเพียง 208,333 ดอลลาร์ ธนาคารต่างๆ ให้กู้ยืมแก่ธนาคารอื่นในอัตราตาม FFR ซึ่งเรียกว่าอัตราดอกเบี้ยระหว่างธนาคาร (โดยปกติจะบวกเศษเสี้ยวของเปอร์เซ็นต์เพื่อให้ธนาคารผู้ให้ยืมทำเงินจากเงินกู้) ซึ่งหมายความว่าธนาคารสามารถรับเงินจากเฟดและจากธนาคารอื่น ๆ ได้อย่างถูกมาก ซึ่งหมายความว่าพวกเขาไม่จำเป็นต้องเสนออัตราดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์สูงเพื่อดึงดูดผู้ฝากแต่ละรายให้ออมเงินกับธนาคาร ประการที่สองคือ "มาตรการผ่อนคลายเชิงปริมาณ" ซึ่งหมายถึงเฟดซื้อพันธบัตรรัฐบาลและจ่ายเงิน "ใหม่" ให้ สิ่งนี้เกิดขึ้นตลอดเวลา จำดอกเบี้ยเงินกู้ธนาคารเหล่านั้นได้ไหม? เพื่อรักษาปริมาณเงินให้คงที่ Fed จะต้องซื้อ T-debt อย่างน้อยในจำนวนดอกเบี้ยที่ถูกเรียกเก็บ มิฉะนั้น เงินจะออกจากระบบเศรษฐกิจและไม่สามารถหมุนเวียนได้ เฟดมักจะซื้อมากกว่าที่สะสมไว้เล็กน้อยเพื่อค่อยๆ เพิ่มปริมาณเงิน ซึ่งช่วยให้เศรษฐกิจเติบโตในขณะที่ควบคุมอัตราเงินเฟ้อ (การมี "เงินมากเกินไป" และทำให้เงินมีค่าน้อยกว่าที่สามารถซื้อได้) มีอะไรใหม่คือเฟดกำลังเพิ่มปริมาณเงินเป็นจำนวนมากโดยการซื้อพันธบัตรเกินกว่าอัตรา (ต่ำ) ที่เรียกเก็บและในราคาคงที่ที่กำหนดโดยผลตอบแทนที่เฟดต้องการชักจูงในตลาด ประการแรก เมื่อเฟดซื้อจำนวนมาก สถาบันและนักลงทุนอื่น ๆ จะซื้อน้อยลง สิ่งนี้จะเพิ่มอุปสงค์ ทำให้อัตราผลตอบแทนลดลงเนื่องจากนักลงทุนนอกเหนือจากเฟดยินดีที่จะจ่ายในราคาใกล้เคียงกัน และจำไว้ว่า T-debt เป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญที่ธนาคารได้รับอนุญาตให้ลงทุนในเงินฝากของคุณ เงินเฟ้อไม่ใช่ประเด็นที่ต้องกังวลในตอนนี้ แม้จะมีการอัดฉีดเม็ดเงินใหม่จำนวนมาก เนื่องจากเศรษฐกิจปัจจุบันตกต่ำมาก จนเงินสดใหม่เพิ่งถูกบริษัทต่างๆ หลอกใช้ และถูกผู้บริโภคใช้เพื่อชำระหนี้ แทนที่จะเป็นสิ่งที่เฟดและรัฐบาลต้องการให้เราทำ ทำ (จ้าง ปรับปรุงอุปกรณ์ ซื้อบ้านและรถอเมริกัน ฯลฯ) นอกจากนี้ "ราคาตลาดสปอต" สำหรับ T-bond หรือหลักทรัพย์เพื่อการลงทุนใดๆ โดยทั่วไปจะเป็นราคาที่คนสุดท้ายจ่าย ด้วยการซื้อตราสารหนี้อย่างค่อยเป็นค่อยไปในราคาคงที่ เฟดสามารถขจัด "ความกระวนกระวายใจ" ได้อย่างราบรื่นในราคาสปอตที่นักเก็งกำไรอาจพยายามชักจูงโดยทำ "ข้อเสนอซื้อ" ต่ำสำหรับตราสารหนี้ T เพื่อเพิ่มผลตอบแทน ประการสุดท้าย เฟดสามารถบอกธนาคารต่างๆ ว่าพวกเขาต้องเก็บเงินฝากจำนวนหนึ่งไว้ใน "เงินสำรอง" โดยทั่วไป โดยเก็บไว้ในเงินสดรวมกันในห้องนิรภัยและในบัญชีของเฟดเอง สิ่งนี้มีวัตถุประสงค์สองประการ อัตราเงินสำรองที่สูงขึ้นช่วยให้ธนาคารสามารถ "วิ่ง" ได้ (มีคนต้องการเงินมากกว่าปกติ) และลดความเสี่ยงของความล้มเหลว ปริมาณเงินสำรองที่เพิ่มขึ้นยังลดจำนวนเงินที่หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจด้วย เพราะเห็นได้ชัดว่าหากธนาคารต้องเก็บสินทรัพย์เป็นเงินสดในเปอร์เซ็นต์หนึ่ง พวกเขาไม่สามารถนำเงินสดนั้นไปลงทุนได้ ขณะนี้ธนาคารจำเป็นต้องเก็บ 10% ของ "สินทรัพย์ฝาก" (ผลรวมของบัญชีเช็คและบัญชีออมทรัพย์ทั้งหมด แต่ไม่ใช่ซีดี) เป็นเงินสด ซึ่งรวมถึงปัญหาอื่น ๆ เกี่ยวกับการลงทุนของธนาคาร ไม่เพียงแต่พวกเขาจะไม่ได้รับผลตอบแทนที่ดีจากการออมของคุณเท่านั้น แต่ยังสามารถใช้เงินออมของคุณเพียง 90% เท่านั้นเพื่อให้ได้มา