text:
» Sản phẩm » Máy Tính Tiền Giá Rẻ
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...
Đăng ngày 18-06-2016 06:42:00 AM - 30113 Lượt xem
Giá: 15 990 000 VND / 1 Cái
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...
Hãng sản xuất : Tân An Phát
Khuyến mại : 20 cuộn giấy in nhiệt
Bảo hành : 12 tháng
Địa điểm bán : 925/15 Âu Cơ - P. Tân Sơn Nhì - Q. Tân Phú - Tp HCM
Ghi chú : TP HÀ NỘI Số 14 Ngách 3 Ngõ 99 Nguyễn Chí Thanh - P. Láng Hạ - Q. Đống Đa - Hà Nội Tel: (04) 6.259.8038 - 6.259.8039 - Hotline: 0962 38 11 22 TP CẦN THƠ 13 Đường 21 - P. An Khánh - Q. Ninh Kiều - TP. Cần Thơ Tel: (0710) 653 0296 - Hotline: 096 555 65 84
Đánh giá : 11066 điểm 1 2 3 4 5
Chia sẻ :
Đặt hàng : Đặt hàng
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...
Liên hệ: 0903762885 - 0916139768 - 0962381122 - 090829194
Chúng tôi cung cấp các loại thiết bị Máy Bán Hàng Cảm Ứng Giá Rẻ cho các loại mô hình kinh doanh.
1. PHẦN MỀM BÁN HÀNG CẢM ỨNG
- Tính năng đầy đủ hội tụ mọi yêu cầu của khách.
- Đặt món từ xa, quản lý thu chi, quản lý nhân viên, quản lý công nợ, quản lý khách hàng
- Quản lý kho, báo cáo tổng hợp chi tiết, kho, lời lỗ, thanh toán, công nợ...
- Quản lý trên thiết bị điện thoại có kết nối internet
- Giao diện đẹp mắt, dễ sử dụng,
- Dễ dàng thao tác cài đặt sửa món, giá, tên hàng
- Nhập khách hàng và quản lý đa phương tiện
- SẢN PHẨM PHẦN MỀM ĐÁP ỨNG ĐẦY ĐỦ CÁC YẾU TỐ KHÁCH MONG ĐỢI
* ĐẶC BIỆT: BẢO HÀNH VĨNH VIỄN TRONG QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG.
HÌNH ẢNH TRUNG THỰC KHI KHÁCH HÀNG SỬ DỤNG
2. MÁY BÁN HÀNG CẢM ỨNG
- Chip Duco 2,14G
- Ram 2G
- Ổ cứng: 160Gb
- Bàn phím chuột
* ĐẶC BIỆT: MÀN HÌNH 17 IN CẢM ỨNG (chỉ việc bấm lên bàn hình khi đặt món)
* Sản phẩm của Nhật Bản Chính Hãng (được bảo hành 12 tháng)
HÌNH THỰC KHI KHÁCH HÀNG NHẬN HÀNG
3. MÁY IN HÓA ĐƠN (MÁY IN BILL)
- Tốc độ in 280mm/s
- In nhiệt (không cần thay mực)
- Cắt giấy tự động
- Hỗ trợ âm thanh khi in
- Kết nối cổng USB hoặc cổng LAN tùy khách
- Kết nối với Két (hộc đựng tiền mở tự động)
* ĐẶC BIỆT: Bảo hành 12 tháng
HÌNH ẢNH THỰC KHI GIAO MÁY CHO KHÁCH
4. KÉT ĐỰNG TIỀN - HỘC ĐỰNG TIỀN
- 4 ngăn tiền giấy, 3 ngăn tiền xu
- Két mở tay hoặc mở tự động trên phần mềm
* BẢO HÀNH 12 THÁNG.
VỚI CHƯƠNG TRÌNH TẠO DỰNG KHÁCH HÀNG, TRI ÂN VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CỦA TÂN AN PHÁT, CHÚNG TÔI XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHÁCH HÀNG VỚI PHƯƠNG CHÂM: GIÁ RẺ - TIỆN ÍCH - TIẾT KIỆM - ĐẦY ĐỦ - BỀN VỮNG - UY TÍN - THƯƠNG HIỆU - ĐÔI BÊN CÙNG TIẾT KIỆM.
TÂN AN PHÁT - MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ đã mang lại những giải pháp rẻ nhất, bảo hành lâu nhất đáp ứng đúng tiêu chí MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ mà TÂN AN PHÁT đề ra.
Tel: (08) 62611520 - 62938769 - 66841111 - 62938066
Online: 0903762885 - 0908829194 - 0916828088 - 0968224648
CHI NHÁNH HÀ NỘI
Tel: 0916139768 - 0962381122 - 0917859679
Liên hệ: 0903762885 - 0916139768 - 0962381122 - 090829194
Chúng tôi cung cấp các loại thiết bị Máy Bán Hàng Cảm Ứng Giá Rẻ cho các loại mô hình kinh doanh.
Trọn bộ BỘ MÁY BÁN HÀNG CẢM ỨNG có giá:BAO GỒM:
15.990,000 đồng
15.990,000 đồng
1. PHẦN MỀM BÁN HÀNG CẢM ỨNG
- Tính năng đầy đủ hội tụ mọi yêu cầu của khách.
- Đặt món từ xa, quản lý thu chi, quản lý nhân viên, quản lý công nợ, quản lý khách hàng
- Quản lý kho, báo cáo tổng hợp chi tiết, kho, lời lỗ, thanh toán, công nợ...
- Quản lý trên thiết bị điện thoại có kết nối internet
- Giao diện đẹp mắt, dễ sử dụng,
- Dễ dàng thao tác cài đặt sửa món, giá, tên hàng
- Nhập khách hàng và quản lý đa phương tiện
- SẢN PHẨM PHẦN MỀM ĐÁP ỨNG ĐẦY ĐỦ CÁC YẾU TỐ KHÁCH MONG ĐỢI
* ĐẶC BIỆT: BẢO HÀNH VĨNH VIỄN TRONG QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG.
HÌNH ẢNH TRUNG THỰC KHI KHÁCH HÀNG SỬ DỤNG
2. MÁY BÁN HÀNG CẢM ỨNG
- Chip Duco 2,14G
- Ram 2G
- Ổ cứng: 160Gb
- Bàn phím chuột
* ĐẶC BIỆT: MÀN HÌNH 17 IN CẢM ỨNG (chỉ việc bấm lên bàn hình khi đặt món)
* Sản phẩm của Nhật Bản Chính Hãng (được bảo hành 12 tháng)
HÌNH THỰC KHI KHÁCH HÀNG NHẬN HÀNG
3. MÁY IN HÓA ĐƠN (MÁY IN BILL)
- Tốc độ in 280mm/s
- In nhiệt (không cần thay mực)
- Cắt giấy tự động
- Hỗ trợ âm thanh khi in
- Kết nối cổng USB hoặc cổng LAN tùy khách
- Kết nối với Két (hộc đựng tiền mở tự động)
* ĐẶC BIỆT: Bảo hành 12 tháng
HÌNH ẢNH THỰC KHI GIAO MÁY CHO KHÁCH
4. KÉT ĐỰNG TIỀN - HỘC ĐỰNG TIỀN
- 4 ngăn tiền giấy, 3 ngăn tiền xu
- Két mở tay hoặc mở tự động trên phần mềm
* BẢO HÀNH 12 THÁNG.
VỚI CHƯƠNG TRÌNH TẠO DỰNG KHÁCH HÀNG, TRI ÂN VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CỦA TÂN AN PHÁT, CHÚNG TÔI XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHÁCH HÀNG VỚI PHƯƠNG CHÂM: GIÁ RẺ - TIỆN ÍCH - TIẾT KIỆM - ĐẦY ĐỦ - BỀN VỮNG - UY TÍN - THƯƠNG HIỆU - ĐÔI BÊN CÙNG TIẾT KIỆM.
TÂN AN PHÁT - MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ đã mang lại những giải pháp rẻ nhất, bảo hành lâu nhất đáp ứng đúng tiêu chí MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ mà TÂN AN PHÁT đề ra.
Quý khách cần tư vấn hoặc tham khảo xin vui lòng liên hệ:
TRỤ SỞ HỒ CHÍ MINH
Tel: (08) 62611520 - 62938769 - 66841111 - 62938066
Online: 0903762885 - 0908829194 - 0916828088 - 0968224648
CHI NHÁNH HÀ NỘI
Tel: 0916139768 - 0962381122 - 0917859679
Chúng tôi hân hạnh phục vụ và tư vấn!
Sản phẩm này không có hình ảnh khác
- Ngày: 27/11/2016 20:26
Bán máy tính tiền giá rẻ, phần mềm tính tiền giá rẻ, máy bán hàng cảm ứng giá rẻ, máy tính tiền giá rẻ, phân phối máy tính tiền, cung cấp máy tính tiền giá rẻ, phần mềm cảm ứng tính tiền giá rẻ. Liên hệ: 0962381122
Bán máy tính tiền giá rẻ, phần mềm tính tiền giá rẻ, máy bán hàng cảm ứng giá rẻ, máy tính tiền giá rẻ, phân phối máy tính tiền, cung cấp máy tính tiền giá rẻ, phần mềm cảm ứng tính tiền giá rẻ. Liên hệ: 0962381122
- Ngày: 28/07/2015 09:03
Tôi muốn lắp 2 bộ máy bán hàng như trên thì có được giảm giá không?
Tôi ở Huế thì bên bạn có người lắp đặt tận nơi không ạ?
Tôi muốn lắp 2 bộ máy bán hàng như trên thì có được giảm giá không?
Tôi ở Huế thì bên bạn có người lắp đặt tận nơi không ạ?
Sản phẩm cùng loại
17 990 000 VND
23 390 000 VND
5 750 000 VND
10 700 000 VND
8 990 000 VND
5 250 000 VND
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...

markdown:
###
»
![ Trang nhất](/themes/default/images/icons/home.png)
[Sản phẩm](/shops/)
»
[Máy Tính Tiền Giá Rẻ](/shops/May-tinh-tien-gia-re/)
![ Trang nhất](/themes/default/images/icons/home.png)
## Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...
Đăng ngày 18-06-2016 06:42:00 AM - 30113 Lượt xem
Giá: 15 990 000 VND / 1 Cái
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...
Hãng sản xuất :
[Tân An Phát](/index.php?language=vi&nv=shops&op=search_result&sid=79)
Khuyến mại : 20 cuộn giấy in nhiệt
Bảo hành : 12 tháng
Địa điểm bán : 925/15 Âu Cơ - P. Tân Sơn Nhì - Q. Tân Phú - Tp HCM
Ghi chú : TP HÀ NỘI Số 14 Ngách 3 Ngõ 99 Nguyễn Chí Thanh - P. Láng Hạ - Q. Đống Đa - Hà Nội Tel: (04) 6.259.8038 - 6.259.8039 - Hotline: 0962 38 11 22 TP CẦN THƠ 13 Đường 21 - P. An Khánh - Q. Ninh Kiều - TP. Cần Thơ Tel: (0710) 653 0296 - Hotline: 096 555 65 84
Đánh giá : 11066 điểm
[1](#)
[2](#)
[3](#)
[4](#)
[5](#)
**Chia sẻ :**
Đặt hàng :
[Đặt hàng](javascript:void(0)) **Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...** **Liên hệ: 0903762885 - 0916139768 - 0962381122 - 090829194**
Chúng tôi cung cấp các loại thiết bị Máy Bán Hàng Cảm Ứng Giá Rẻ cho các loại mô hình kinh doanh.
Chúng tôi cung cấp các loại thiết bị Máy Bán Hàng Cảm Ứng Giá Rẻ cho các loại mô hình kinh doanh.
**Trọn bộ BỘ MÁY BÁN HÀNG CẢM ỨNG có giá:**
15.990,000 đồng
15.990,000 đồng
**BAO GỒM:** **1. PHẦN MỀM** [BÁN HÀNG CẢM ỨNG](http://anphatshop.vn/shops/May-tinh-tien-gia-re/COMBO-MAY-BAN-HANG-CAM-UNG-GIA-RE-TRON-GOI-4-IN-1-724/)
- Tính năng đầy đủ hội tụ mọi yêu cầu của khách.
- Đặt món từ xa, quản lý thu chi, quản lý nhân viên, quản lý công nợ, quản lý khách hàng
-
[Quản lý kho](http://anphatshop.vn/shops/May-tinh-tien-gia-re/COMBO-MAY-BAN-HANG-CAM-UNG-GIA-RE-TRON-GOI-4-IN-1-724/), báo cáo tổng hợp chi tiết, kho, lời lỗ, thanh toán, công nợ...
- Quản lý trên thiết bị điện thoại có kết nối internet
- Giao diện đẹp mắt, dễ sử dụng,
- Dễ dàng thao tác cài đặt sửa món, giá, tên hàng
- Nhập khách hàng và quản lý đa phương tiện
-
**SẢN PHẨM** [PHẦN MỀM](http://anphatshop.vn/shops/May-tinh-tien-gia-re/COMBO-MAY-BAN-HANG-CAM-UNG-GIA-RE-TRON-GOI-4-IN-1-724/)ĐÁP ỨNG ĐẦY ĐỦ CÁC YẾU TỐ KHÁCH MONG ĐỢI
* ĐẶC BIỆT: BẢO HÀNH VĨNH VIỄN TRONG QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG.
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/giao-dien-ban-hang-cam-ung.jpg)
**HÌNH ẢNH TRUNG THỰC KHI KHÁCH HÀNG SỬ DỤNG** **2. MÁY BÁN HÀNG CẢM ỨNG** **- Chip Duco 2,14G**
- Ram 2G
- Ổ cứng: 160Gb
- Bàn phím chuột
* ĐẶC BIỆT: MÀN HÌNH 17 IN CẢM ỨNG (chỉ việc bấm lên bàn hình khi đặt món)
* Sản phẩm của Nhật Bản Chính Hãng (được bảo hành 12 tháng)
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/img_0512.jpg)
- Ram 2G
- Ổ cứng: 160Gb
- Bàn phím chuột
* ĐẶC BIỆT: MÀN HÌNH 17 IN CẢM ỨNG (chỉ việc bấm lên bàn hình khi đặt món)
* Sản phẩm của Nhật Bản Chính Hãng (được bảo hành 12 tháng)
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/img_0512.jpg)
*HÌNH THỰC KHI KHÁCH HÀNG NHẬN HÀNG* **3. MÁY IN HÓA ĐƠN (MÁY IN BILL)** **** *- Tốc độ in 280mm/s*
-
- Cắt giấy tự động
- Hỗ trợ âm thanh khi in
- Kết nối cổng USB hoặc cổng LAN tùy khách
- Kết nối với Két (hộc đựng tiền mở tự động)
* ĐẶC BIỆT: Bảo hành 12 tháng
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/may-tapk80i.jpg)
-
[In nhiệt](http://anphatshop.vn/shops/May-tinh-tien-gia-re/COMBO-MAY-BAN-HANG-CAM-UNG-GIA-RE-TRON-GOI-4-IN-1-724/)(không cần thay mực)
- Cắt giấy tự động
- Hỗ trợ âm thanh khi in
- Kết nối cổng USB hoặc cổng LAN tùy khách
- Kết nối với Két (hộc đựng tiền mở tự động)
* ĐẶC BIỆT: Bảo hành 12 tháng
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/may-tapk80i.jpg)
**HÌNH ẢNH THỰC KHI GIAO MÁY CHO KHÁCH** **4.** **KÉT ĐỰNG TIỀN - HỘC ĐỰNG TIỀN** **- 4 ngăn tiền giấy, 3 ngăn tiền xu**
- Két mở tay hoặc mở tự động trên phần mềm
* BẢO HÀNH 12 THÁNG.
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/ket.jpg)
- Két mở tay hoặc mở tự động trên phần mềm
* BẢO HÀNH 12 THÁNG.
![ ](http://anphatshop.vn/uploads/shops/2015_05/ket.jpg)
**V** **Ớ** **I CHƯƠNG TRÌNH TẠO DỰNG KHÁCH HÀNG, TRI ÂN VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CỦA**. [TÂN AN PHÁT](http://anphatshop.vn/shops/May-tinh-tien-gia-re/COMBO-MAY-BAN-HANG-CAM-UNG-GIA-RE-TRON-GOI-4-IN-1-724/), CHÚNG TÔI XÂY DỰNG HỆ THỐNG KHÁCH HÀNG VỚI PHƯƠNG CHÂM: GIÁ RẺ - TIỆN ÍCH - TIẾT KIỆM - ĐẦY ĐỦ - BỀN VỮNG - UY TÍN - THƯƠNG HIỆU - ĐÔI BÊN CÙNG TIẾT KIỆM **TÂN AN PHÁT - MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ**đã mang lại những giải pháp rẻ nhất, bảo hành lâu nhất đáp ứng đúng tiêu chí MÁY TÍNH TIỀN GIÁ RẺ mà TÂN AN PHÁT đề ra. **Quý khách cần tư vấn hoặc tham khảo xin vui lòng liên h** **ệ:** **TRỤ SỞ HỒ CHÍ MINH**
CHI NHÁNH HÀ NỘI
**Tel: (08) 62611520 - 62938769 - 66841111 - 62938066**
Online: 0903762885 - 0908829194 - 0916828088 - 0968224648
Online: 0903762885 - 0908829194 - 0916828088 - 0968224648
CHI NHÁNH HÀ NỘI
**Tel: 0916139768 - 0962381122 - 0917859679** **Chúng tôi hân hạnh phục vụ và tư vấn!**
Sản phẩm này không có hình ảnh khác
- Ngày: 27/11/2016 20:26
Bán máy tính tiền giá rẻ, phần mềm tính tiền giá rẻ, máy bán hàng cảm ứng giá rẻ, máy tính tiền giá rẻ, phân phối máy tính tiền, cung cấp máy tính tiền giá rẻ, phần mềm cảm ứng tính tiền giá rẻ. Liên hệ: 0962381122
Bán máy tính tiền giá rẻ, phần mềm tính tiền giá rẻ, máy bán hàng cảm ứng giá rẻ, máy tính tiền giá rẻ, phân phối máy tính tiền, cung cấp máy tính tiền giá rẻ, phần mềm cảm ứng tính tiền giá rẻ. Liên hệ: 0962381122
- Ngày: 28/07/2015 09:03
Tôi muốn lắp 2 bộ máy bán hàng như trên thì có được giảm giá không?
Tôi ở Huế thì bên bạn có người lắp đặt tận nơi không ạ?
Tôi muốn lắp 2 bộ máy bán hàng như trên thì có được giảm giá không?
Tôi ở Huế thì bên bạn có người lắp đặt tận nơi không ạ?
# Sản phẩm cùng loại
17 990 000 VND
23 390 000 VND
5 750 000 VND
10 700 000 VND
8 990 000 VND
5 250 000 VND
Máy Bán Hàng Tính Tiền Cảm Ứng Giá Rẻ Cho Nhà Hàng Quán Cà Phê Shop Cửa Hàng Quán Ăn Quán Nhậu CLB Bida Quán Karaoke...

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: nv3c_W4h6x_nvvithemever=lA%2C%2C; expires=Thu, 21-Feb-2019 22:48:30 GMT; path=/; domain=.anphatshop.vn; httponly

Content-Language: vi


markdown:
Bán Điện thoại iPhone, Điện thoại BlackBerry, Điện thoại di động Vertu, Điện thoại vỏ gỗ và các loại điện thoại cao cấp
|
|
Phiên bản Motorola Atrix HD dành cho nhà mạng AT&T có chip lõi kép 1,5 GHz, màn hình 4,5 inch với giá chỉ 99...
Nokia Asha 311, Asha 306 và Asha 305 với màn hình chạm đa điểm rộng 3 inch sẽ có giá bán trên dưới 2...
Trong ngày đầu tiên "lên kệ" tại Hàn Quốc, chiếc smartphone cao cấp nhất của Samsung đã bán được 50.000 máy, gấp đôi so...
Fast Camera, ứng dụng nổi tiếng dành cho iPhone, vừa cập nhật lên bản 3.0 với khả năng chụp ảnh liên tục mà người...
Ứng dụng mới có tên gọi FPT Chat không chỉ được dùng cho các máy điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Android...
Việc tải file torrent trực tiếp trên máy tính không còn lạ với nhiều người. Tuy nhiên, bạn còn có thể tải file loại...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Pragma: no-cache

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: default-tpl_tpl=default-tpl; expires=Mon, 11-Feb-2019 22:20:50 GMT; Max-Age=30672000; path=/

Vary: User-Agent

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5


text:
Bên cạnh đó, người dân tìm cách “né” việc tiêm phòng định kỳ do không cần khai báo kiểm dịch khi xuất bán gia súc sẽ là một trong những nguy cơ tiềm ẩn phát sinh dịch bệnh.
Tác giả: Đăng Hải
Nguồn tin: Báo Lao Động
Ý kiến bạn đọc
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn

markdown:
Bên cạnh đó, người dân tìm cách “né” việc tiêm phòng định kỳ do không cần khai báo kiểm dịch khi xuất bán gia súc sẽ là một trong những nguy cơ tiềm ẩn phát sinh dịch bệnh.
Tác giả: Đăng Hải
Nguồn tin: Báo Lao Động
**Những tin mới hơn** **Những tin cũ hơn**

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: nv4c_n9JAd_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.mayaptrung.com.vn; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Bán kết 1 của Ca sĩ giấu mặt đã lên sóng vào ngày hôm qua (01/2). Đêm thi là cuộc tranh tài của 5 thí sinh: Bích Thảo (mô phỏng Lương Bích Hữu), Kim Hương (mô phỏng Thu Minh), Ngọc Hải (bản sao của Dương Ngọc Thái), Trúc Anh (bản sao của Miu Lê) và Như Trang (mô phỏng Thủy Tiên).
Trước đêm thi diễn ra, các ca sĩ Thu Minh, Lương Bích Hữu, Miu Lê, Thủy Tiên và Dương Ngọc Thái đã dành ra khá nhiều thời gian để huấn luyện cho “gà cưng” của mình. Bên cạnh đó, trong buổi ghi hình, họ cũng đã có mặt ở vị trí ghế “nóng” để cổ vũ cho những “bản sao hoàn hảo”.
Kết thúc vòng Bán kết 1, thí sinh Như Trang – “bản sao” của ca sĩ Thu Minh đã xuất sắc nhận được số bình chọn 192/200, trở thành nhân vật đầu tiên tiến thẳng vào Chung kết của Ca sĩ giấu mặt mùa thứ 2. Trước đó, cô sinh viên trường nhạc đã lựa chọn thể hiện ca khúc Xinh của thần tượng để biểu diễn trên sân khấu. Như Trang thật sự khiến khán giả tại trường quay choáng ngợp bởi sự tương đồng quá lớn giữa cô và “Nữ hoàng nhạc dance”.
Thu Minh và "bản sao" Như Trang trên sân khấu Ca sĩ giấu mặt.
Như Trang xuất sắc giành tấm vé đi tiếp vào chung kết.
Sau màn trình diễn của “gà cưng”, nữ ca sĩ Đường cong dành nhiều lời khen cho sự khổ luyện của Như Trang vì đã có nhiều cố gắng khi mô phỏng mình. Tuy nhiên, cô cũng nghiêm túc cho rằng Như Trang vẫn chưa hoàn toàn là bản sao hoàn hảo của cô.
Về sau Như Trang, Trúc Anh (mô phỏng Miu Lê) nhận được 190 bình chọn. Các vị trí 3, 4, 5 lần lượt thuộc về Bích Thảo (bản sao Lương Bích Hữu) với 186 bình chọn, Kim Hương (mô phỏng Thủy Tiên) với 183 bình chọn và Ngọc Hải (mô phỏng Dương Ngọc Thái) với 181 bình chọn.
Minh Trí

markdown:
Bán kết 1 của
[ đã lên sóng vào ngày hôm qua (01/2). Đêm thi là cuộc tranh tài của 5 thí sinh: Bích Thảo (mô phỏng Lương Bích Hữu), Kim Hương (mô phỏng Thu Minh), Ngọc Hải (bản sao của Dương Ngọc Thái), Trúc Anh (bản sao của Miu Lê) và Như Trang (mô phỏng Thủy Tiên). Ca sĩ giấu mặt](http://www.nguoiduatin.vn/tag/ca-s%C4%A9-gi%E1%BA%A5u-m%E1%BA%B7t)
Trước đêm thi diễn ra, các ca sĩ Thu Minh, Lương Bích Hữu, Miu Lê, Thủy Tiên và Dương Ngọc Thái đã dành ra khá nhiều thời gian để huấn luyện cho “gà cưng” của mình. Bên cạnh đó, trong buổi ghi hình, họ cũng đã có mặt ở vị trí ghế “nóng” để cổ vũ cho những “bản
[sao](http://www.nguoiduatin.vn/c/ngoi-sao) hoàn hảo”.
Kết thúc vòng Bán kết 1, thí sinh Như Trang – “bản sao” của ca sĩ Thu Minh đã xuất sắc nhận được số bình chọn 192/200, trở thành nhân vật đầu tiên tiến thẳng vào Chung kết của
*Ca sĩ giấu mặt* mùa thứ 2. Trước đó, cô sinh viên trường [nhạc](http://www.nguoiduatin.vn/c/am-nhac) đã lựa chọn thể hiện ca khúc *Xinh* của thần tượng để biểu diễn trên sân khấu. Như Trang thật sự khiến khán giả tại trường quay choáng ngợp bởi sự tương đồng quá lớn giữa cô và “Nữ hoàng nhạc dance”. ![ TV Show - Ca sĩ giấu mặt: ‘Bản sao’ Thu Minh tiến thẳng vào chung kết](http://xmedia.nguoiduatin.vn/2017/1/2/9656/nhu-trang-5-1483349230.jpg)
## Thu Minh và "bản sao" Như Trang trên sân khấu Ca sĩ giấu mặt.
![ TV Show - Ca sĩ giấu mặt: ‘Bản sao’ Thu Minh tiến thẳng vào chung kết (Hình 2).](http://xmedia.nguoiduatin.vn/2017/1/2/9656/nhu-trang-1-1483349229.jpg)
### Như Trang xuất sắc giành tấm vé đi tiếp vào chung kết.
Sau màn trình diễn của “gà cưng”, nữ ca sĩ
*Đường cong* dành nhiều lời khen cho sự khổ luyện của Như Trang vì đã có nhiều cố gắng khi mô phỏng mình. Tuy nhiên, cô cũng nghiêm túc cho rằng Như Trang vẫn chưa hoàn toàn là bản sao hoàn hảo của cô.
Về sau Như Trang, Trúc Anh (mô phỏng Miu Lê) nhận được 190 bình chọn. Các vị trí 3, 4, 5 lần lượt thuộc về Bích Thảo (bản sao Lương Bích Hữu) với 186 bình chọn, Kim Hương (mô phỏng Thủy Tiên) với 183 bình chọn và Ngọc Hải (mô phỏng Dương Ngọc Thái) với 181 bình chọn.
**Minh Trí**

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache: MISS

Cache-Control: max-age=0, must-revalidate, no-transform, no-cache, no-store


text:
Công nghệ 45nm
Sự thay đổi được xem là quan trọng nhất trong những BXL Phenom II so với thế hệ Phenom chính là việc sử dụng công nghệ 45nm, mang tính quyết định đến những thay đổi hiệu năng cũng như khả năng tiết kiệm năng lượng.
Để đưa được những transistor về kích thước 45nm, lần đầu tiên, AMD phải sử dụng đến công nghệ in quang khắc trong chất lỏng (immersion lithography) thay cho công nghệ in quang khắc trong công nghệ 65nm. Công nghệ trên sử dụng một chất lỏng đặt giữa nguồn sáng và lớp chất liệu bán dẫn mỏng (thường dùng tinh thể silicon) để tăng độ phân giải (resolution) tại điểm mà ánh sáng tập trung vào nhằm vượt qua giới hạn kích thước 50nm của hầu hết công nghệ hiện nay. Một ưu điểm khác của công nghệ mới này là nó có thể vượt qua giới hạn 45nm. Vì vậy, hiện tại, công nghệ in quang khắc trong chất lỏng này cũng đang bắt đầu được Intel sử dụng vào quy trình công nghệ 32nm dùng cho các BXL Westmere trong tương lai. Ngoài ra, các transistor còn sử dụng các chất điện môi high-k (k là hằng số điện môi) thay cho lớp cách điện silicon dioxide (SiO2) cũ cũng như thay thế cực cổng (gate) thường polysilicon bằng các cổng cực kim loại phù hợp hơn với chất liệu điện môi high-k mới. Nhờ vậy, hiện tượng rò rỉ điện năng xuất hiện từ các thế hệ transistor dùng công nghệ 65nm về trước do lớp cách điện SiO2 quá mỏng sẽ bị loại bỏ.
Trong Phenom II, nhờ các transistor đạt kích thước 45nm nên mật độ transistor trên các đế (die) BXL sẽ cao hơn - mỗi đế bên trong BXL Phenom II tuy kích thước chỉ còn 258mm2 nhưng lại có đến 758 triệu transitor (so với BXL Phenom kích thước mỗi đế là 283mm2 nhưng chỉ chứa được 463 triệu transistor). Hiệu quả của những thay đổi trên cho ra đời những BXL tiết kiệm điện, giảm được rò rỉ điện năng và hứa hẹn đạt mức xung nhịp cũng như hiệu năng cao hơn so với Phenom 65nm có thể chạm đến (hiện nay BXL AMD Phenom II X4 940 đã đạt đến xung nhịp 3GHz so với 2,6GHz của BXL mạnh nhất thế hệ Phenom đầu tiên Phenom X4 9950).
Bộ nhớ đệm L3
Nếu đã từng tìm hiểu chi tiết về thế hệ BXL Phenom của AMD thì bạn có thể nhận thấy Phenom II thực chất không có quá nhiều thay đổi so với bậc tiền bối. Về mặt thiết kế, các BXL Phenom II tiếp tục "trung thành" với kiến trúc K10 dùng cho những BXL Phenom trước đây. Trong kiến trúc K10 này, các nhân xử lý được xem như hoàn toàn độc lập với nhau khi được trang bị riêng những bộ nhớ đệm (cache) L1 dung lượng 128KB và L2 dung lượng 512KB. Tuy nhiên, thế mạnh của các BXL kiến trúc K10 là có một cache L3 dùng chung cho tất cả các nhân xử lý.
Cache L3 đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi dữ liệu giữa các nhân trong những BXL đa nhân như Phenom II, giúp BXL có thể giải quyết tốt hơn các ứng dụng xử lý song song thường đòi hỏi hoạt động cũng như sự giao tiếp giữa tất cả các nhân. Do đó, cache L3 dung lượng lớn và độ trễ thấp hơn sẽ giúp cải thiện hiệu năng của BXL. Vì vậy, trong thế hệ Phenom II, AMD đã trang bị một cache L3 có dung lượng đến 4MB hay 6MB với độ trễ giảm thêm 2 chu kỳ so với cache L3 dung lượng 2MB của Phenom cũ. Ngoài ra, trong các BXL Phenom II thì cache L3 còn đóng một vai trò quan trọng trong việc tiết kiệm điện năng sẽ được đề cập trong phần về các công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Socket AM3 và hỗ trợ DDR3
AMD được xem là người đi tiên phong trong việc đưa chip điều khiển bộ nhớ vào trong các BXL và cách làm này tiếp tục được "truyền" cho các BXL Phenom đầu tiên cũng như Phenom II. Tuy nhiên, cũng có nét mới trong khả năng hỗ trợ bộ nhớ của các BXL Phenom II.
Như đã biết, chip bộ nhớ tích hợp trong Phenom có khả năng hỗ trợ loại bộ nhớ DDR2 với xung nhịp lên đến 1066MHz. Trong khi đó, Phenom II không chỉ hỗ trợ DDR2 mà còn có thể tương thích với bộ nhớ DDR3 xung nhịp đạt 1333MHz. Một cách chi tiết, dòng Phenom II chia thành hai nhóm chính gồm những BXL chạy trên socket AM2+ cũ chỉ hỗ trợ DDR2 (hiện có hai BXL AMD Phenom II X4 940 và 920) và những BXL đi cùng socket AM3 (các BXL AMD Phenom II X4 8xx hay X3 7xx). Các BXL chạy trên nền socket AM3 cũng tương thích ngược với socket AM2+, nghĩa là bạn có thể gắn chúng trên các BMC dành cho Phenom cũ và đi kèm theo hệ thống phải là bộ nhớ DDR2. Trong khi đó, khi được đặt trên socket AM3 thì BXL Phenom II có thể chạy với RAM DDR3. Tuy nhiên, cần lưu ý là bạn sẽ không thể đặt một BXL socket AM2+ (940 chân) vào socket AM3 (938 chân).
Công nghệ Cool ‘n Quiet 3.0
Cool n Quiet là một trong những công nghệ quen thuộc của AMD được ứng dụng cho các BXL nhằm tiết kiệm điện năng tiêu thụ trong thời gian hoạt động một cách hiệu quả nhất mà không ảnh hưởng đến hiệu năng của hệ thống. Đối với Cool n Quiet 2.0 trong Phenom trước đây thì công nghệ này bao gồm một số tính năng chính: Dual Dynamic Power Management, CoolCore, Independent Dynamic Core. Dual Dynamic Power Management cung cấp hai đường nguồn độc lập dành cho nhân xử lý và chip điều khiển bộ nhớ tích hợp, cho phép chip bộ nhớ tích hợp vẫn có thể hoạt động tối đa mà không chịu ảnh hưởng khi các nhân đang trong trạng thái nghỉ. CoolCore cho phép tắt mở các phần luận lý không cần thiết trong BXL để tiết kiệm năng lượng (ví dụ khi chip bộ nhớ đang đọc dữ liệu từ RAM thì phần luận lý ghi sẽ được tắt đi). Trong khi đó, công nghệ Independent Dynamic Core tự động điều chỉnh xung nhịp của các nhân một cách độc lập nhằm phù hợp với yêu cầu công việc của hệ thống.
Đối với phiên bản 3.0 của Cool n Quiet được tích hợp trong các BXL Phenom II thì AMD đã bổ sung thêm một công nghệ tiết kiệm năng lượng Smart Fetch để tận dụng cache L3 của hệ thống. Thay vì chuyển các nhân không sử dụng qua trạng thái ngủ (sleep state) thì công nghệ này sẽ giúp bạn tắt hoàn toàn các nhân xử lý "rảnh rỗi" trong BXL Phenom II bằng cách chuyển dữ liệu trong cache L1 và L2 của mỗi nhân vào cache L3 và dùng cờ đánh dấu để các nhân còn đang hoạt động không ghi vào vùng nhớ đó. Sau đó, khi hệ thống cần sử dụng lại các nhân trên thì các khối dữ liệu đang trữ tạm trên cache L3 sẽ được trả lại vị trí trên cache L1, L2. Ngoài ra, ngay chính công nghệ 45nm cũng là một phần trong công nghệ Cool n Quiet 3.0 để tránh sự hao phí điện năng do rò rỉ điện khi Phenom II hoạt động.
Tiếp sức cho “Rồng"
Đối với giới game thủ đam mê công nghệ thì có lẽ không còn quá xa lạ với nền tảng máy tính để bàn Spider của AMD nhờ sự kết hợp của ba thành phần máy tính được đánh giá là mạnh mẽ nhất của AMD vào thời điểm đó: BXL AMD Phenom, dòng chipset AMD 7xx và card đồ họa dùng GPU ATI Radeon HD 38xx. Một năm sau sự ra đời của Spider, AMD đã tiếp tục giới thiệu đến người dùng nói chung và đặc biệt các game thủ nền tảng Dragon đi cùng với các BXL Phenom II mới. Cũng như Spider thì bên cạnh BXL Phenom II, Dragon còn cần có card đồ họa GPU ATI Radeon HD 48xx và dòng chipset cao cấp quen thuộc AMD 7xx. Chúng ta đã đề cập khá chi tiết về Phenom II nên giờ đây chipset và GPU sẽ là hai vấn đề cần quan tâm.
Bộ xử lý đồ họa GPU Radeon HD 48xx vẫn được trang bị DirectX 10.1 như tiền bối Radeon 38xx với nhiều tính năng cải tiến: khả năng phủ vân bề mặt và đổ bóng mới, cải tiến chức năng khử răng cưa. Các tính năng mới của DirectX 10.1 cho phép nhiều kỹ thuật xử lý đồ họa mới có thể gia tăng chất lượng và sự trung thực của hình ảnh trong các game 3D. Quá trình đổ bóng cũng được giữ ở mức công nghệ Shader Model 4.1. Không những thế, dòng card đồ họa này còn được hỗ trợ các công nghệ nhằm nâng cao hiệu năng xử lý hình ảnh: tích hợp bộ giải mã video HD UVD 2 (Unified Video Decoder 2) giúp giảm tải BXL và ổn định tốc độ giải mã video, công nghệ AVT (Accelerated Video Transcoding) tăng tốc các quá trình chuyển đổi định dạng, xử lý video... Công nghệ ATI Avivo HD làm tăng độ tươi sáng của màu sắc, độ nét của hình ảnh. Ngoài ra, còn phải kể đến công nghệ giúp tiết kiệm năng lượng ATI PowerPlay và công nghệ hợp nhất các quá trình đổ bóng đỉnh, điểm và đổ bóng hình học truyền thống của các dòng card đồ họa ATI. Hiện nay, AMD đã đưa ra thị trường ba dòng sản phẩm cao cấp là Radeon HD 4850, 4870 và 4870 X2 (hai GPU), sản phẩm phổ thông Radeon HD 4830.
Đối với chipset 7xx, có lẽ người dùng đã rất quen thuộc do đây là thành phần duy nhất còn "sót lại" từ thế hệ nền tảng Spider. Hiện tại, chỉ với một bước cập nhật BIOS trên một số BMC chipset 7xx cũ là người dùng đã có thể tận dụng tối đa các công nghệ được hỗ trợ bởi BXL Phenom II mới như: Cool n Quiet 3.0 hay HyperTransport 3.0. Ngoài ra, dòng chipset 7xx cũng tương thích với tiện ích "cây nhà lá vườn" AMD OverDrive, dùng vào việc quản lý các thông tin trên hệ thống chạy BXL AMD cũng như có thể dùng vào việc ép xung.
Trong danh sách các chipset dòng 7xx hiện nay, bên cạnh những cái tên đã quá quen thuộc như AMD 790FX hay 790X cao cấp có khả năng hỗ trợ công nghệ đồ họa đa nhân ATI CrossFireX cũng đã xuất hiện thêm chipset phổ thông 780G tích hợp đồ họa Radeon HD 3200 và cung cấp công nghệ đồ họa lai Hybrid CrossFireX. Tuy nhiên, nổi bật và cũng là mới mẻ nhất trong dòng chipset này là chipset cao cấp 790GX có tích hợp GPU Radeon HD 3300, cho phép người dùng thiết lập cả hai công nghệ đa nhân đồ họa rời ATI CrossFireX và đồ họa lai Hybrid CrossFireX.
Kết luận
Có thể nói, tuy không có những thay đổi lớn về mặt kiến trúc nhưng với một số cải tiến quan trọng, đặc biệt là bước chuyển mình từ công nghệ 65nm lên công nghệ 45nm, các BXL Phenom II đã bắt đầu có những bước tiến đáng kể về hiệu năng cũng như vấn đề tiêu thụ năng lượng so với các thế hệ BXL trước kia của AMD. Ngoài ra, mức giá khá hợp lý (chưa đến 300USD) dành cho Phenom II có lẽ cũng sẽ là một động lực để hướng người dùng đến với dòng vi xử lý cao cấp nhất này của AMD. Đoàn Nam
Đoàn Nam

Cache-Control: private


text:
Cập nhật các thông tin liên quan đến Pes ở trong nước cũng như quốc tế .
Trong nhiều năm qua, Konami đã và đang làm rất tốt công việc của mình để xây dựng PES trở thành một thương hiệu ngày càng có tiếng vang. Mục tiêu là...
https://lh3.googleusercontent.com/-Q-B6GMwux_E/V0iZupWVpmI/AAAAAAAALQ0/MoNtXeIfiloYjVW5EKpRvEhqHxbjSwYxgCCo/s597/PES%2B2017%2Brelease%2Bdate.jpg
...
Nguồn: Genk
Lại bị VTC hút máu.... :cry:
Các bạn có thể đọc qua nội quy chung của diễn đàn Pes.vn ở đây ...
Ngoài ra , Box Tin tức - Sự kiện cũng có những điều lệ riêng :
- Chỉ được...
Sau khi bàn bạc thống nhất để làm phong phú thêm nội dung của Box Tin tức, xin có vài thông báo với anh em như sau:
Box Tin tức sẽ mở rộng nội...
- Hướng dẫn kết nối tay cầm PS4 vào PC : http://www.pes.vn/showthread.php?t=84841&goto=newpost
- Hướng dẫn Crack PES 2016 đá Online :...
(GosuTV) - Mặc dù dã khởi động dự án nhằm thâu tóm PES Online từ lâu sau khi bị VED “nẫng” mất FIFA Online 3. Nhưng dường như VTC một lần nữa để nhà...
Các bạn có tin được không? FIFA 17 có doanh số cao gấp 40 lần so với PES 17
Con số đáng kinh ngạc này đến từ những nỗ lực phi thường của EA Sports...
Game thủ Uzaki đến từ VN đã giành vị trí hạng 3 chung cuộc giải PES UEFA Champions Festival, một sự kiện lớn của Konami dành cho cộng đồng PES Châu...
Phiên bản này hứa hẹn nhiều về mặt kiểm soát bóng, cũng như quản lý chiến thuật trong trận đấu.
Sau khi công bố PES 2017, Konami vẫn giữ im lặng...
https://youtu.be/RSpbvzdG1yA
Ae chiêm ngưỡng Trailer :dreaming::misdoubt::what::smile2:
Cung cấp cdkey pes 2016 để đá online muti player :ah::ah::ah:
Cd key kích hoặt trên steam ...
PES 2014 Winter Transfers Data Pack Released February 27
The upcoming PES 2014 Winter Transfers DLC will be released on February 27, Konami today...
"Chế độ Be-A-Pro trong FIFA là ý tưởng của tôi!"
Trong buổi nói chuyện với các fan của PES sau vòng chung kết PES châu Âu, ngài Shingo “Seabass”...
Mong chờ gì ở PES 2016 ?
Nhìn chung, PES 2015 là một phiên bản hay, có giá trị thưởng thức và chơi lại cao. Tuy nhiên điều này chỉ đúng khi đem nó...
Tình hình là pes.vn đã quá bụi bặm, chỉ còn lác đác vài tín đồ chỉ chuyên bình loạn & chửi bới & nói sốc nhau mà không còn cảnh có nhiều cao thủ vào...
Các bạn vào đây xem chi tiết, dùng google dịch dễ hiểu
http://www.peseditblog.com/2014/11/no-pesedit-com-2015-patch.html
Như vậy Pesedit đã chính...
Konami just revealed that the PES 2014 Patch 1.12 and Data Pack 5.0 will be released for PC on April 22, i.e. next Tuesday. Konami made the...
GameStop Italy vừa đăng tải thông tin về phiên bản PES 2015, dự tính ra mắt cuối năm nay.
Việc Pro Evolution Soccer - series game bóng đá thường...
Chính xác là Patch 1.10 và DLC 5.0
World Cup Mode thì mất tiền mới có nhá, 10$ mua bằng credit card vào acc PSN
--------------
Konami rất tự...
Với mong muốn lấy lại hình ảnh cũng như khắc phục những sai lầm trầm trọng ở phiên bản PES 2014, mới đây ông Shinji Hirano - chủ tịch Konami châu Âu...
Giám đốc khu vực Châu Âu của Konami "Chúng tôi đã biết PES sai lầm ở đâu", "Và chúng tôi đang khắc phục nó"
PES sẽ "thay đổi hoàn toàn" cho bản...
Có vẻ như những thông tin về FOX ENGINE của PES 2014 sẽ sớm đến tai các game thủ.
Trưởng nhóm PES, ngài Jon Murphy cùng với gương mặt đại diện là...
Nguồn http://ttdt.vn http://ttdt.vn/tin-tuc/27-pes/3061-nhin-lai-vong-chung-ket-the-gioi-pes-world-final-2014.html
Vậy là chung kết thế giới PES...
1.06 PC đã rê dễ hơn rất nhiều,
đập máy Superstar dễ hơn rất nhiều - thỉnh thoảng mới sờ vào đá mà dùng đội trung bình tầm A.Madrid đập Real cách...
Use this control to limit the display of threads to those newer than the specified time frame.
Allows you to choose the data by which the thread list will be sorted.
Order threads in...
Note: when sorting by date, 'descending order' will show the newest results first.
Forum Rules

Pragma: private

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


text:
VỀ BÀI KỆ TRUYỀN PHÁP CỦA THIỀN SƯ MINH HÀNH TẠI TẠI
* Ngô Quốc Trường
Từ khi Mật Thể công bố bài kệ truyền pháp của thiền sư Minh Hành, các công trình nghiên cứu về Lịch sử Phật giáo sau này lại lấy đó làm điểm y cứ, gây ra những nhầm lẫn đáng tiếc. Phạm Tuấn qua bài “Kệ Phái Truyền Thừa Lâm Tế Đại Việt”[1] đã chỉ ra hệ thống truyền thừa phái Lâm Lế miền bắc truyền theo bài kệ của thiền sư Đột Không Trí Bản. Tác giả bài viết trên chưa đưa ra giải quyết bài kệ truyền pháp của thiền sư Minh Hành. Từ đó, chúng tôi nhận thấy cần nghiên cứu bài kệ truyền pháp của thiền sư Minh Hành, nhằm chỉ ra một cách thuyết phục hơn về hệ thống truyền thừa phái Lâm Tế miền Bắc.
1. Vài nét về Thiền Sư Minh Hành Tại Tại
Theo Sắc Kiến Tôn Đức Tháp Khoán Thạch[2]: Thiền sư pháp danh Minh Hành, hiệu Tại Tại, được sắc tặng Thành đẳng Chính giác Đại đức Thiền sư hóa thân Bồ tát. Ngài họ Hà, người phủ Kiến Xương, tỉnh Giang Tây, nước Đại Minh (Trung Quốc). Vào năm Đức Long thứ 5 (1633), ngài theo sư Phổ Giác (tức Chuyết Công) đến hành hóa tại Quốc Đô (Thăng Long). Năm Phúc Thái thứ 2 (Giáp Thân) tức năm 1644, ngài được thiền sư Chuyết Công truyền y bát kế thế trụ trì chùa Ninh Phúc (Bút Tháp). Thiền sư viên tịch ngày 25 tháng 3 năm Vĩnh Thọ thứ 2 (Kỷ Hợi) tức năm 1659, thọ 64 tuổi. Đệ tử xây tháp Tôn Đức phụng thờ tại chùa Bút Tháp. Hiện nay tại chùa Hoa Yên cũng có tháp Tôn Đức thờ ngài và chùa Trạch Lâm, Thanh Hóa.
Theo Sắc Kiến Ninh Phúc Thiền Tự Bi Ký cho biết vào năm Phúc Thái thứ 5 (1647), thiền sư cho trùng hưng chùa Ninh Phúc. Đây là đợt trùng tu có qui mô lớn, được triều đình ủng hộ trong đó có công của Diệu Thiện, một vị đệ tử lớn của Minh Hành. Cũng theo văn bia ghi tên thiền sư có hiệu là Vân Thủy sa di[3].
Năm Khánh Đức 4 (1652), thiền sư cho in tác phẩm Tâm Châu Nhất Quán của Thích Viên Diễn (Trung Quốc), trong đó cho in hai bài viết của mình là Thánh hiền tương nhược tự và Thánh chúa hiền thần tụng.
Năm Thịnh Đức thứ 2 (1654), tỳ-kheo ni Diệu Tuệ Thiện Thiện cho khắc in “Tâm Kinh Trực Thuyết”[4] của Hám Sơn đại sư người Trung Quốc.
Năm Thịnh Đức thứ 5 (1657), thiền sư in tác phẩm “Thiên Đồng Tụng Cổ”[5]. Bản này được in lại năm Cảnh Hưng 24, do tỳ-kheo tự Như Không, bản lưu tại chùa Đoan Nghiêm, xã An Lâm, huyện Đông Triều. Đây là một tác phẩm thiền tông Trung Hoa, có ảnh hưởng nhiều đến các chùa ở Việt
Nam.
Qua tiểu truyện của thiền sư, chúng ta thấy thiền sư Minh Hành là một bậc cao tăng được triều đình vua Lê chúa Trịnh ủng hộ. Các công trình kiến trúc của chùa Bút Tháp lúc này đều do một tay thiền sư kiến tạo. Thiền sư đã hoằng hóa khắp nơi từ Kinh thành cho đến Kinh bắc, làm cho Phật pháp được mở mang thêm. Công nghiệp của thiền sư đối với Phật giáo là điều hiển nhiên.
Thiền sư Minh Hành còn để lại mấy tác phẩm sau:
- Chuyết Công Ngữ Lục
- Thánh hiền tương nhược tự, viết năm Khánh Đức thứ 3 (1651)
- Thánh chúa hiền thần tụng, viết năm Khánh Đức thứ 3 (1651)
- Trùng san tịnh từ kinh tự, viết năm Quí Tị (1653)
- Sắc kiến ninh phúc thiền tự bi ký.
2. Về bài kệ truyền thừa
Bài kệ truyền thừa của thiền sư Minh Hành đã được các tư liệu dưới đây ghi lại như sau:
Theo Thích song tổ ấn tập (TSTAT) của thiền sư Trừng Diệu Tịnh Hạnh, chùa Thiền Lâm, Phan Thiết có ghi bài kệ như sau:
“Bắc kỳ hữu Chuyết Công phái đệ nhị chi phái kệ vân:
Minh chân như bảo hải,
Kim tường phổ quang thông.
Chí đạo thành chính quả,
Giác ngộ chứng chân không.
Nhạn tháp tự Minh Hành Tại Tại hòa thượng vi nhất thế. Nhị truyền Chân Trú thiền sư. Tam truyền Như Tùy thiền sư. Tứ truyền Hà Nội tỉnh Liên Tôn tự Như Như Lân Giác thượng sĩ, truyền vi Chuyết Công pháp phái vi nhất thế. Nhị truyền Bảo Sơn Tính Thược hòa thượng. tam truyền Hải Quýnh hiệu Từ Phong tổ sư. Tứ truyền Kim Sơn Tịch Truyền thiền sư. Ngũ truyền Tường Quang Chiếu Giác thiền sư. Lục truyền Phổ Viện thiền sư. Thất truyền vân vân.”
北圻有拙公派第二枝派偈云:
明真如寶海
金祥普光通
至道成正果
覺悟証真空
鴈塔寺明行在在和尚為一世. 二傳真住禪師.
三傳如隨禪師.四傳河內省蓮尊寺如如麟角上士. 傳為拙公法派為一世.
二傳寶山性爚和尚. 三傳海炯號慈風祖師. 四傳金山寂傳禪師. 五傳祥光炤覺禪師.
六傳普院禪師. 七傳云云.
Dịch nghĩa:
Bắc kì có phái Chuyết Công, bài kệ phái chi 2 ghi rằng:
Hòa thượng Minh Hành Tại Tại, chùa Nhạn Tháp là đời thứ nhất. Truyền đến đời thứ 2 là thiền sư Chân Trú, truyền đến đời thứ 3 là thiền sư Như Tùy. Truyền đến đời thứ 4 là thượng sĩ Như Như Lân Giác, chùa Liên Tôn, Hà Nội, truyền theo pháp phái Chuyết Công làm đời thứ nhất. Đời thứ 2 hòa thượng Bảo sơn Tính Dược, đời thứ 3 tổ sư Hải Quýnh, hiệu Từ Phong. Đời thứ 4 thiền sư Kim Sơn Tịch Truyền. Đời thứ 5 thiền sư Tường quang Chiếu Giác. Đời thứ 6 thiền sư Phổ Viện. Đời thứ 7 vân vân”[6].
Còn Việt Nam Phật giáo sử lược (VNPGSL) của Thích Mật Thể cho biết: “Ngài Minh Hành Tại Toại[7] ở Nhạn Tháp Bắc kỳ cũng biệt xuất một dòng kệ.
Minh chơn như bảo hải, 明真如寶海
Kim tường phổ chiếu thông. 金祥普照通
Chí đạo thành chánh quả, 至道成正果
Giác ngộ chứng chơn không.” 覺悟証真空[8]
Sau đó, Nguyễn Lang trong công trình Việt Nam Phật giáo sử luận II (VNPGSL II), phần tiểu truyện thiền sư Minh Hành ghi lại bài kệ này có khác vài chữ như sau:
Minh chân như tính hải (Thấy chân như biển rộng)
Kim tường phổ chiếu thông (Ánh vàng chiếu vô cùng)
Chí đạo thành chánh quả (Đạt đạo thành chánh quả)
Giác ngộ chứng chân không Giác ngộ chứng chân không).
Chữ của bài kệ này đã được dùng để đặt pháp danh cho những thế hệ kế tiếp của phái Lâm Tế tại Đàng ngoài”[9]. Tác giả còn cho Chân Nguyên, Như Hiện, Như Trí, Như Sơn, Như Trừng, Tính Tuyền, Tính Dược…thuộc bài kệ này, tức các phái Long Động, Liên Tôn, Tam Huyền, Nguyệt Quang đều truyền thừa theo bài kệ. Vấn đề này, chúng tôi sẽ bàn kỹ phần sau.
Sau này, Lịch sử Phật giáo Việt Nam (LSPGVN) của Viện Triết Học thì ghi lại bài kệ đúng theo VNPGSL II và cho bài kệ đó là của Thiền sư Minh Hành và được truyền thừa tại miền Bắc.
Lê Mạnh Thát trong công trình Chân Nguyên Thiền sư toàn tập, tập 1 lại cho bài kệ đó là của Chuyết Công. Tác giả ghi lại bài kệ đó dựa theo TSTAT và có ghi phả hệ truyền thừa phái Chuyết Công. Trong đó, tác giả còn nối kết Thiền sư Minh Châu Hương Hải vào dòng này[10].
Qua tư liệu của TSTAT, lại đối chiếu với bài kệ của VNPGSL, chúng tôi cho rằng Thích Mật Thể đã có tham khảo TSTAT khi ghi lại bài kệ trên. Hai bài kệ này chỉ khác một chữ ở câu thứ hai. Bản TSTAT ghi là chữ “Quang”, còn bản VNPGSL ghi là chữ “Chiếu”. Như thế, bản TSTAT là nguồn cho các tác giả sau đó. Đây có thể là tư liệu đầu tiên ghi lại bài kệ, là tư liệu để sau này các sách viết về Lịch sử Phật giáo bằng quốc ngữ sử dụng. Tại sao các học giả lại có sự nhầm lẫn khi gán bài kệ trên vào phả hệ truyền thừa dòng Lâm Tế miền Bắc.
Trước hết, nếu như ai sử dụng TSTAT thì thấy nó có phần hợp lí. Chúng tôi cho rằng nếu lấy tên các thiền sư với chữ đầu tiên thì sẽ thấy họ truyền thừa qua bài kệ trên. Đầu tiên là Minh Hành, Chân Trụ, Như Tùy, Bảo Sơn Tính Thược, Hải Quýnh Từ Phong, Kim Sơn Tịch Truyền, Tường Quang Chiếu Giác, Phổ Viện suy ra từ bài kệ:
Minh Chân Như Bảo Hải,
Kim Tường Phổ Quang Thông…
Ở đây, chúng tôi cần đính chính hệ thống truyền của TSTAT đưa ra. Bài “Đi tìm danh và tướng thiền sư Viên Không”[11] chứng minh thiền sư Như Tùy chính là đệ tử của thiền sư Chân Nguyên. Ngài hành đạo ở chùa Bụt Mọc (Bảo Quang tự) Bắc Ninh, được Ni sư Diệu Viên thờ tại chùa Bút Tháp, chứ không phải là đệ tử truyền pháp của Chân Trú.
Không thể cho Như Tùy thuộc lớp trên của Như Trừng Lân Giác được. Hai thiền sư này có cùng thầy là thiền sư Chân Nguyên. Như Trừng xuất gia sau thiền sư Như Tùy, do đó là sư đệ của thiền sư Như Tùy. Như thế thì từ thiền sư Như Tùy không thể là người kế thừa thiền sư Chân Trụ và cũng không phải là thầy của thiền sư Như Như (tức Như Trừng Lân Giác) được. Có một điều đính chính, theo Kế đăng lục, quyển tả[12] ghi thiền sư Tường Quang Chiếu Khoan chứ không phải Thiền sư Tường Quang Chiếu Giác; Thiền sư Phổ Tính, chùa Thiên Quang (Hòa Mã) chứ không phải là Phổ Viện. Đây có thể Tịnh Hạnh lầm chăng?
Nếu như theo TSTAT và bản phả hệ của Lê Mạnh Thát thì việc truyền đến chữ “Bảo”, chữ “Kim” là có vấn đề. Ngài Bảo Sơn Tính Dược thì lấy chữ “Bảo” theo bài kệ là có sự gán ép. Theo văn bia “Cung Lục Cứu Sinh Trịnh Thánh Tổ Sự Tích” hiện còn tại chùa Hàm Long - Bắc Ninh thì thiền sư Như Trừng Lân Giác có các đệ tử bắt đầu bằng chữ “Tính” như Tính Ngạn, Tính Tuyền, Tính Uyên, Tính Hoạt… Trong đó thiền sư Bảo Sơn Tính Dược được ghi như sau “Viên Dung Hòa thượng Tính Dược thiền sư”. Bảo Sơn là hiệu của ngài. Còn Kim Sơn Tịch Truyền thì không thể cho Kim Sơn là theo bài kệ được. Theo Xuất gia sa di quốc âm thập giới[13] phần cuối ghi “Kim Sơn quán tỳ-kheo Tịch Truyền Nghiễm Nghiễm giám san” tức Tỳ-kheo Tịch Truyền Nghiễm Nghiễm, quán Kim Sơn giám san. Như thế, Kim Sơn ở đây là tên một quán của Đạo Giáo mà thiền sư từng được mời trụ trì. Thông thường, trong Phật Giáo, các vị đạo cao đức trọng ít được mọi người sử dụng tên chính mà thường lấy tên chỗ ở để gọi như đối với ngài Tường Quang Chiếu Khoan, chùa Vân Trai. Ngài được mọi người gọi là thiền sư Tường Quang, nhưng thực ra Tường Quang là một viện ở chùa Vân Trai, sau đó thiền sư mất, đệ tử lấy tên này để đặt tên tháp của ngài. Qua những dẫn chứng trên, các thiền sư không truyền thừa theo bài kệ của Thiền sư Minh Hành.
Còn VNPHSL II hình như ông lấy tư liệu của Mật Thể có sửa một chữ ở câu đầu, thay “bảo” bằng “tính”. Nếu đọc hết chương sự phục hưng của môn phái trúc lâm, chúng tôi không thấy trường hợp nào có vị thiền sư có pháp danh với chữ “Bảo” cả mà toàn các thiền sư với chữ “Tính” như Tính Tuyền, Tính Dược, Tính Quảng… Trong mục Thánh đăng lục, tác giả viết: “Cũng như Tính Quảng, Tính Lương (Tính Lãng mới đúng, người viết chú) thuộc về thế hệ của chữ tính trong bài kệ truyền pháp của Minh Hành[14]” . Điều đó cho thấy, tác giả VNPGSL II đã y cứ theo bài kệ truyền pháp này để chứng minh thế hệ các thiền sư tại Đàng ngoài của phái Lâm Tế đều theo bài kệ của Minh Hành.
Theo Kiến tính thành Phật [15] của Thiền sư Chân Nguyên thì Chân Nguyên truyền thừa vẫn trung thành theo bài bài kệ truyền pháp của Đột Không Trí Bản như sau:
“Trí tuệ thanh tịnh,
Đạo đức viên minh.
Chân như tính hải,
Tịch chiếu phổ thông.
Tâm Nguyên quảng tục,
Bản giác xương long.
Năng nhân thánh quả,
Thường diễn khoan hoằng.
Duy truyền pháp ấn,
Chính ngộ hội dung.
Kiên trì giới hạnh,
Vĩnh thiệu tổ tông.”
Như thế thì các Thiền sư như Như Trừng Lân Giác, Như Hiện, Như Tùy, đều là đệ tử chân truyền của thiền sư Chân Nguyên lại không truyền theo bài kệ của tông môn mình chăng? Do đó, các phái Long Động, Liên Tôn, Nguyệt Quang… đều truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Đột Không Trí Bản. Thiền sư Chân Hiền Liễu Nhất, trụ trì chùa Hoa Yên, đệ tử của Thiền sư Minh Lương. Ngài có đệ tử là thiền sư Như Văn, tổ sư khai phái chùa Muống (Hải Dương) cũng truyền thừa theo bài kệ trên. Qua quyển Cúng Tổ Khoa và các văn bia tháp tại chùa Muống, chúng tôi thấy rằng không có thiền sư nào truyền thừa theo bài kệ của Thiền sư Minh Hành.
Không chỉ dừng lại đó, chúng tôi đến viếng thăm các chốn tổ thuộc các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương cho đến Hà Nội, không thấy sơn môn nào truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Minh Hành. Tiêu biểu là sơn môn Bổ Đà ở Bắc Giang truyền pháp theo bài kệ của thiền sư Đột Không Trí Bản đã đến chữ “Tục”, chữ “Bản”.
Điều đặt ra cho chúng ta là liệu bài kệ đó có phải là của thiền sư Minh Hành hay không? Đây là một nghi vấn chưa được giải quyết còn chờ việc phát hiện thêm tư liệu, mới có kết luận chính xác. Chúng tôi nghĩ bài kệ này đều được các học giả trong
Nam sử dụng mà hầu như chưa có sự tìm hiểu rõ ràng. Các thế hệ truyền thừa được gán cho bài kệ để chứng minh bài kệ được truyền thừa liên tục là một ngộ nhận. Đây có thể do TSTAT gây ra. Chúng ta biết thiền sư Minh Hành có hai cao đệ là Chân Trụ và Diệu Thiện. Hai vị này lại không có người kế thừa, do đó dòng chính của Chuyết Công phải chuyển dịch sang thiền sư Minh Lương, phái Phù Lãng. Khi đọc các tư liệu của chùa Bút Tháp, chúng ta thấy vai trò rất lớn của thiền sư Minh Hành. Thiền sư chính là người được Chuyết Công trao truyền y bát kế thế tâm tông. Nhưng sang triều Nguyễn, hình ảnh Minh Hành phai nhạt dần. Hầu như thế hệ sau ít biết về thông tin của vị tổ sư này. Minh Lương, sư đệ của Minh Hành là người chuyển môn phái Bút Tháp sang Phù Lãng. Nơi đây, thiền sư đã đào tạo nhiều đệ tử xuất sắc, làm sáng rỡ dòng Đông Đô. Hầu hết các thiền sư thuộc dòng Lâm Tế tại miền Bắc chính là hậu duệ của thiền tổ Minh Lương. Do đó, qua các đời sau, Minh Lương được tông môn phong như là một vị tổ chân truyền của Chuyết Công. Điều này đã quá rõ trong tác phẩm Thuyền uyển truyền đăng lục, quyển hạ của Phúc Điền hòa thượng. Ngay cả Như Sơn trong Kế đăng lục đã thấy vai trò của Minh Lương. Như thế, dù Minh Hành có viết kệ truyền thừa thì bài kệ đó chỉ dừng lại ở vài ba chữ chứ không kế tiếp như các học giả sau này cho hệ thống truyền thừa đến bây giờ vẫn truyền theo bài kệ của Minh Hành.
Thật đáng tiếc là những năm qua khi cho lập văn bia tại chùa Tiêu ghi sơ lược tiểu sử của thiền sư Như Trí vẫn cho thiền sư này truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Minh Hành. Khi đến viếng chốn tổ Tiêu, chúng tôi rất ngạc nhiên.
Qua phân tích các cứ liệu trên, chúng tôi chỉ ra TSTAT là tư liệu đầu tiên ghi lại bài kệ của Minh Hành. Từ đó, các học giả trong
Nam đã lấy đó để ghi lại hệ thống truyền thừa, làm cho không ít công trình nghiên cứu lệch lạc, dẫn đến việc tìm hiểu lịch sử Phật giáo tại miền Bắc gặp nhiều hạn chế. Chỉ nên ghi lại bài kệ này như một tư liệu, cái cốt lõi là làm sao thấy được bài kệ truyền thừa dòng Lâm Tế miền Bắc được truyền cho đến nay vẫn trung thành theo bài kệ truyền pháp dòng Đột Không Trí Bản.
Chu thích:
[1]. Thông báo Hán Nôm học năm 1006, tr. 770-775.
[2]. Sắc Kiến Tôn Đức Tháp Khoán Thạch, lập năm Vĩnh Thọ 3, thác bản Viện nghiên cứu Hán Nôm, kí hiệu 2883.
[3]. Đây là biệt hiệu của các thiền sư. Theo Kim Cương Bảo Tháp Bi Từ thì Thiền sư Minh Lương có hiệu
là Vân Mộng phu tử, Chuyết Công có hiệu Vân Du Chuyết Tổ. Có thể chỉ việc đi lại giáo hóa của các thiền sư.
[4]. Bản lưu tại Viện Nghiên Cứu Hán Nôm, kí hiệu AC. 301.
[5]. Bản lưu tại Viện Nghiên Cứu Hán Nôm, kí hiệu AC. 314.
[6]. Trừng Diệu Tịnh Hạnh, Thích Song Tổ Ấn Tập, bản lưu tại chùa Thiền Lâm-Phan Thiết, in năm Khải Định Quí Hợi, tờ 16a, 16b
[7]. Phải đọc đúng là Tại Tại, kiểu nhấp nháy mà sau này nhiều thiền sư hay dùng.
[8]. Thích Mật Thể, Việt
Nam Phật Giáo Sử Lược, NXB Minh Đức, Đà Nẵng, 1960, tr. 234.
[9]. Nguyễn Lang, Việt Nam Phật Giáo Sử Luận II, NXB Lá Bối, San Jose CA – USA, 1993, tr. 99-100.
[10]. Sau đó, trong Toàn Tập Minh Châu Hương Hải, tác giả đã loại ra.
[11]. Tạp chí Hán Nôm số 6-2006, bài của Lê Quốc Việt và Phạm Tuấn.
[12]. Như Sơn, Kế Đăng Lục, bản in năm 1907, Chùa Nguyệt Quang, Đông Khê trùng khắc, tờ 51b, 52a.
[13]. Như Trừng diễn nôm, Xuất Gia Sa Di Quốc Âm Thập Giới, chùa Sùng Phúc tàng bản, in năm Cảnh Thịnh 5, bản lưu tại Viện Nghiên Cứu Hán Nôm, kí hiệu AB. 366.
[14]. Nguyễn Lang, tr. 115.
[15]. Thiền sư Chân Nguyên (1698), Kiến tính Thành Phật, bản in lại năm Minh mệnh 6 (1825), bản lưu tại chùa Sùng Phúc - Gia Lâm. Thư viện Viện Nghiên Cứu Hán Nôm, kí hiệu A. 2570. Danh sách này nằm trang cuối, tờ 103a8 đến tờ 103b4.
Copyright © 2004 - 2018 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Tỉnh Bạc Liêu.
Đơn vị thiết lập Viet Dong ® co., ltd.
Giấy phép số: 71/GP-TTĐT. Do Cục QL PTTH & TTĐT cấp ngày 08/04/2010.
Mọi thông tin khi sử dụng lại quý vị vui lòng ghi chú nguồn gốc.
Website được xây dựng dựa trên mã nguồn mở Joomla.

markdown:
|
|![]()
|Về bài kệ truyền pháp của Thiền Sư Minh Hành Tại Tại (Ngô Quốc Trường)||
|![]()
|Người viết: Ngô Quốc Trường|
|15/11/2012|
|
|
Từ khi Mật Thể công bố bài kệ truyền pháp của thiền sư Minh Hành, các công trình nghiên cứu về Lịch sử Phật giáo sau này lại lấy đó làm điểm y cứ, gây ra những nhầm lẫn đáng tiếc. Phạm Tuấn qua bài “Kệ Phái Truyền Thừa Lâm Tế Đại Việt”
Theo Sắc Kiến Tôn Đức Tháp Khoán Thạch
Theo Sắc Kiến Ninh Phúc Thiền Tự Bi Ký cho biết vào năm Phúc Thái thứ 5 (1647), thiền sư cho trùng hưng chùa Ninh Phúc. Đây là đợt trùng tu có qui mô lớn, được triều đình ủng hộ trong đó có công của Diệu Thiện, một vị đệ tử lớn của Minh Hành. Cũng theo văn bia ghi tên thiền sư có hiệu là Vân Thủy sa di
Năm Khánh Đức 4 (1652), thiền sư cho in tác phẩm Tâm Châu Nhất Quán của Thích Viên Diễn (Trung Quốc), trong đó cho in hai bài viết của mình là Thánh hiền tương nhược tự và Thánh chúa hiền thần tụng.
Năm Thịnh Đức thứ 2 (1654), tỳ-kheo ni Diệu Tuệ Thiện Thiện cho khắc in “Tâm Kinh Trực Thuyết”
Năm Thịnh Đức thứ 5 (1657), thiền sư in tác phẩm “Thiên Đồng Tụng Cổ”
Qua tiểu truyện của thiền sư, chúng ta thấy thiền sư Minh Hành là một bậc cao tăng được triều đình vua Lê chúa Trịnh ủng hộ. Các công trình kiến trúc của chùa Bút Tháp lúc này đều do một tay thiền sư kiến tạo. Thiền sư đã hoằng hóa khắp nơi từ Kinh thành cho đến Kinh bắc, làm cho Phật pháp được mở mang thêm. Công nghiệp của thiền sư đối với Phật giáo là điều hiển nhiên.
Thiền sư Minh Hành còn để lại mấy tác phẩm sau:
- Chuyết Công Ngữ Lục
- Thánh hiền tương nhược tự, viết năm Khánh Đức thứ 3 (1651)
- Thánh chúa hiền thần tụng, viết năm Khánh Đức thứ 3 (1651)
- Trùng san tịnh từ kinh tự, viết năm Quí Tị (1653)
- Sắc kiến ninh phúc thiền tự bi ký.
Bài kệ truyền thừa của thiền sư Minh Hành đã được các tư liệu dưới đây ghi lại như sau:
Theo
“Bắc kỳ hữu Chuyết Công phái đệ nhị chi phái kệ vân:
Nhạn tháp tự Minh Hành Tại Tại hòa thượng vi nhất thế. Nhị truyền Chân Trú thiền sư. Tam truyền Như Tùy thiền sư. Tứ truyền Hà Nội tỉnh Liên Tôn tự Như Như Lân Giác thượng sĩ, truyền vi Chuyết Công pháp phái vi nhất thế. Nhị truyền Bảo Sơn Tính Thược hòa thượng. tam truyền Hải Quýnh hiệu Từ Phong tổ sư. Tứ truyền Kim Sơn Tịch Truyền thiền sư. Ngũ truyền Tường Quang Chiếu Giác thiền sư. Lục truyền Phổ Viện thiền sư. Thất truyền vân vân.”
北圻有拙公派第二枝派偈云:
明真如寶海
鴈塔寺明行在在和尚為一世. 二傳真住禪師.
三傳如隨禪師.四傳河內省蓮尊寺如如麟角上士. 傳為拙公法派為一世.
二傳寶山性爚和尚. 三傳海炯號慈風祖師. 四傳金山寂傳禪師. 五傳祥光炤覺禪師.
六傳普院禪師. 七傳云云.
Dịch nghĩa:
Bắc kì có phái Chuyết Công, bài kệ phái chi 2 ghi rằng:
Hòa thượng Minh Hành Tại Tại, chùa Nhạn Tháp là đời thứ nhất. Truyền đến đời thứ 2 là thiền sư Chân Trú, truyền đến đời thứ 3 là thiền sư Như Tùy. Truyền đến đời thứ 4 là thượng sĩ Như Như Lân Giác, chùa Liên Tôn, Hà Nội, truyền theo pháp phái Chuyết Công làm đời thứ nhất. Đời thứ 2 hòa thượng Bảo sơn Tính Dược, đời thứ 3 tổ sư Hải Quýnh, hiệu Từ Phong. Đời thứ 4 thiền sư Kim Sơn Tịch Truyền. Đời thứ 5 thiền sư Tường quang Chiếu Giác. Đời thứ 6 thiền sư Phổ Viện. Đời thứ 7 vân vân”
Còn Việt Nam Phật giáo sử lược (VNPGSL) của Thích Mật Thể cho biết: “Ngài Minh Hành Tại Toại
Sau đó, Nguyễn Lang trong công trình Việt Nam Phật giáo sử luận II (VNPGSL II), phần tiểu truyện thiền sư Minh Hành ghi lại bài kệ này có khác vài chữ như sau:
Chữ của bài kệ này đã được dùng để đặt pháp danh cho những thế hệ kế tiếp của phái Lâm Tế tại Đàng ngoài”
Sau này, Lịch sử Phật giáo Việt Nam (LSPGVN) của Viện Triết Học thì ghi lại bài kệ đúng theo VNPGSL II và cho bài kệ đó là của Thiền sư Minh Hành và được truyền thừa tại miền Bắc.
Lê Mạnh Thát trong công trình Chân Nguyên Thiền sư toàn tập, tập 1 lại cho bài kệ đó là của Chuyết Công. Tác giả ghi lại bài kệ đó dựa theo TSTAT và có ghi phả hệ truyền thừa phái Chuyết Công. Trong đó, tác giả còn nối kết Thiền sư Minh Châu Hương Hải vào dòng này
Qua tư liệu của TSTAT, lại đối chiếu với bài kệ của VNPGSL, chúng tôi cho rằng Thích Mật Thể đã có tham khảo TSTAT khi ghi lại bài kệ trên. Hai bài kệ này chỉ khác một chữ ở câu thứ hai. Bản TSTAT ghi là chữ “Quang”, còn bản VNPGSL ghi là chữ “Chiếu”. Như thế, bản TSTAT là nguồn cho các tác giả sau đó. Đây có thể là tư liệu đầu tiên ghi lại bài kệ, là tư liệu để sau này các sách viết về Lịch sử Phật giáo bằng quốc ngữ sử dụng. Tại sao các học giả lại có sự nhầm lẫn khi gán bài kệ trên vào phả hệ truyền thừa dòng Lâm Tế miền Bắc.
Trước hết, nếu như ai sử dụng TSTAT thì thấy nó có phần hợp lí. Chúng tôi cho rằng nếu lấy tên các thiền sư với chữ đầu tiên thì sẽ thấy họ truyền thừa qua bài kệ trên. Đầu tiên là Minh Hành, Chân Trụ, Như Tùy, Bảo Sơn Tính Thược, Hải Quýnh Từ Phong, Kim Sơn Tịch Truyền, Tường Quang Chiếu Giác, Phổ Viện suy ra từ bài kệ:
Minh Chân Như Bảo Hải,
Kim Tường Phổ Quang Thông…
Ở đây, chúng tôi cần đính chính hệ thống truyền của TSTAT đưa ra. Bài “Đi tìm danh và tướng thiền sư Viên Không”
Không thể cho Như Tùy thuộc lớp trên của Như Trừng Lân Giác được. Hai thiền sư này có cùng thầy là thiền sư Chân Nguyên. Như Trừng xuất gia sau thiền sư Như Tùy, do đó là sư đệ của thiền sư Như Tùy. Như thế thì từ thiền sư Như Tùy không thể là người kế thừa thiền sư Chân Trụ và cũng không phải là thầy của thiền sư Như Như (tức Như Trừng Lân Giác) được. Có một điều đính chính, theo
Nếu như theo TSTAT và bản phả hệ của Lê Mạnh Thát thì việc truyền đến chữ “Bảo”, chữ “Kim” là có vấn đề. Ngài Bảo Sơn Tính Dược thì lấy chữ “Bảo” theo bài kệ là có sự gán ép. Theo văn bia “Cung Lục Cứu Sinh Trịnh Thánh Tổ Sự Tích” hiện còn tại chùa Hàm Long - Bắc Ninh thì thiền sư Như Trừng Lân Giác có các đệ tử bắt đầu bằng chữ “Tính” như Tính Ngạn, Tính Tuyền, Tính Uyên, Tính Hoạt… Trong đó thiền sư Bảo Sơn Tính Dược được ghi như sau “Viên Dung Hòa thượng Tính Dược thiền sư”. Bảo Sơn là hiệu của ngài. Còn Kim Sơn Tịch Truyền thì không thể cho Kim Sơn là theo bài kệ được. Theo
Còn VNPHSL II hình như ông lấy tư liệu của Mật Thể có sửa một chữ ở câu đầu, thay “bảo” bằng “tính”. Nếu đọc hết chương sự phục hưng của môn phái trúc lâm, chúng tôi không thấy trường hợp nào có vị thiền sư có pháp danh với chữ “Bảo” cả mà toàn các thiền sư với chữ “Tính” như Tính Tuyền, Tính Dược, Tính Quảng… Trong mục Thánh đăng lục, tác giả viết: “Cũng như Tính Quảng, Tính Lương (Tính Lãng mới đúng, người viết chú) thuộc về thế hệ của chữ tính trong bài kệ truyền pháp của Minh Hành
Theo
Như thế thì các Thiền sư như Như Trừng Lân Giác, Như Hiện, Như Tùy, đều là đệ tử chân truyền của thiền sư Chân Nguyên lại không truyền theo bài kệ của tông môn mình chăng? Do đó, các phái Long Động, Liên Tôn, Nguyệt Quang… đều truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Đột Không Trí Bản. Thiền sư Chân Hiền Liễu Nhất, trụ trì chùa Hoa Yên, đệ tử của Thiền sư Minh Lương. Ngài có đệ tử là thiền sư Như Văn, tổ sư khai phái chùa Muống (Hải Dương) cũng truyền thừa theo bài kệ trên. Qua quyển Cúng Tổ Khoa và các văn bia tháp tại chùa Muống, chúng tôi thấy rằng không có thiền sư nào truyền thừa theo bài kệ của Thiền sư Minh Hành.
Không chỉ dừng lại đó, chúng tôi đến viếng thăm các chốn tổ thuộc các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương cho đến Hà Nội, không thấy sơn môn nào truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Minh Hành. Tiêu biểu là sơn môn Bổ Đà ở Bắc Giang truyền pháp theo bài kệ của thiền sư Đột Không Trí Bản đã đến chữ “Tục”, chữ “Bản”.
Điều đặt ra cho chúng ta là liệu bài kệ đó có phải là của thiền sư Minh Hành hay không? Đây là một nghi vấn chưa được giải quyết còn chờ việc phát hiện thêm tư liệu, mới có kết luận chính xác. Chúng tôi nghĩ bài kệ này đều được các học giả trong
Thật đáng tiếc là những năm qua khi cho lập văn bia tại chùa Tiêu ghi sơ lược tiểu sử của thiền sư Như Trí vẫn cho thiền sư này truyền thừa theo bài kệ của thiền sư Minh Hành. Khi đến viếng chốn tổ Tiêu, chúng tôi rất ngạc nhiên.
Qua phân tích các cứ liệu trên, chúng tôi chỉ ra TSTAT là tư liệu đầu tiên ghi lại bài kệ của Minh Hành. Từ đó, các học giả trong
|
|
|
|

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate

Set-Cookie: FontSize=3; expires=Mon, 11-Feb-2019 22:46:44 GMT; path=/

Vary: Accept-Encoding


text:
ĐI TÌM DẤU TÍCH CHÙA QUAN THƯỢNG
* Nguyễn Thị Chân Quỳnh
Tuy sinh trưởng ở Hà-nội, nhà cách hồ Hoàn Kiếm không xa, nhưng tôi chỉ mới biết đến tên chùa Quan Thượng từ khi bắt đầu sưu tầm tài liệu về Hà-nội xưa, nghĩa là cách đây không bao lâu, bởi lẽ giản dị là chùa đã bị phá hủy từ trước khi bố mẹ tôi ra đời!
I. Chùa Quan Thượng theo sách sử Việt
Nam.
Những chi tiết về chùa mà tôi thu nhặt được từ sách sử của ta không có bao nhiêu, gom góp chỉ độ một trang đánh máy là nhiều:
Chùa mang rất nhiều tên: ngoài tên tục là chùa Quan Thượng (do tổng đốc Hà Nội là Nguyễn Đăng Giai, hàm Thượng thư, đứng ra quyên tiền xây chùa nên gọi là chùa Quan Thượng) còn tên chữ là Liên trì, Vũ Ngọc Phan gọi là chùa Cửu Tỉnh (2), Chu Thiên bảo là Sùng Hưng Tự (3), lại còn có tên là chùa Báo Ân (không nên nhầm với tháp Báo Thiên của chùa Sùng Khánh, cũng ở ven hồ Hoàn Kiếm nhưng phía tây và được xây cất từ thời nhà Lý, sau này bị Tổng đốc Hà Nội là Nguyễn Hữu Độ đem hiến cho giám mục Puginier phá đi lấy chỗ xây nhà thờ lớn Hà Nội (4). Đấy là chưa kể tên do người Pháp đặt: Pagode des Supplices (chùa Thụ Hình).
Kiều Thu Hoạch (5) cho biết chùa bắt đầu kiến tạo từ 1842, bốn năm thì xong. Chu Thiên nói khởi công năm 1843, trong khi Masson và Claude Bourrin lại viết xây từ 1841, đến 1847 thì hoàn tất (6).
Chu Thiên nói thời Pháp sang chiếm đóng chùa, không ai được vào xem, "chùa cũng hóa ra trại lính". Đúng ra, khoảng 1884, tất cả những ngôi chùa xung quanh hồ đều bị quân đội hoặc các cơ quan hành chính của quân đội Pháp chiếm cứ, chùa Quan Thượng bị Service de la Sous-Intendance du corps expéditionnaire (Phó Quân nhu cục) của Pháp "sung công". Năm 1889, chùa bị Pháp phá hủy (7).
Vẫn theo Chu Thiên, địa điểm của chùa hiện nay (8) ở khu vực phố Đinh Lê, bộ Nội vụ, nhà Khách của Nhà nước, sở Bưu điện và Trụ sở Ắy ban quốc tế. Tháp Hòa phong, hiện vẫn còn, thuộc cổng ngoài của chùa, thì ở gần chợ hàng hoa và ngã tư Tràng Tiền.
Đại Nam Nhất Thống Chí (9) chép chùa tọa lạc ở thôn Cựu-lâu, huyeän Thọ-xương, trên nền cũ lầu Ngũ-Long (10). Chu Thiên viết rõ hơn về gốc tích của chùa: "... Ngũ Long Lâu, lầu son gác tía nguy nga, làm chồng lên mấy tầng, ở ngoài có trường súng, có xưởng thuyền ; đến cuối Lê, Tây-sơn ra phù Lê diệt Trịnh, rồi Trịnh bị Lê trả thù, hai bên đánh nhau đốt đi đốt lại mấy lần, sạch trơn
cả, dân cư kéo đến ở thành làng. Vì thế bản Triều (Nguyễn) mới đặt tên là làng Cựu lâu. Ở chỗ nền chùa bây giờ, khi ấy còn trơ lại ba khẩu súng thần công lớn, bằng gang, nòng ba tấc, dài năm thước, được phong là Điện Xiết tướng quân, Lôi Chấn tướng quân và Phi Đằng tướng
quân. Đời Gia Long, các quan Bắc thành cho lính di chuyển đem vào thành, không tài nào lay nhổ lên được. Quan Đề đốc hộ thành phải cho sửa lễ cầu khẩn thần, lễ xong thì chuyển súng đi được ngay. Dân xóm chung quanh thấy linh ứng liền lập miếu đền thờ. Đến đời Minh Mạng, người ta làm ngôi đền ngói và xin phong sắc để phụng sự. Sang đầu đời Thiệu Trị, Quan Thượng Giai
xét lại, không cho, bắt hủy đi và thân đứng ra làm ở trên chỗ nền ấy ngôi chùa nguy nga, đồ sộ, kiến trúc tinh xảo (...) công phu, tổn phí mất nhiều tiền của thập phương. Chính Quan Thượng đặt tên cho chùa là Sùng Hưng Tự, tức là chuộng sự hưng thịnh" (11).
4. Chùa Quan Thượng.
Chùa rộng 150 gian, tám mặt đào cừ thả sen, được kể là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng ở ven hồ Hoàn Kiếm, song đẹp ở chỗ nào thì không thấy ai nói rõ. Ngay cả Trương Vĩnh Ký đã từng đi vãn cảnh chùa năm 1876 và tả chùa tương đối tỉ mỉ so với sách sử của ta, nhưng người đọc vẫn không sao hình dung ra được cái "kiểng rất xinh" ấy, "xinh" ở chỗ nào?
"Vô cửa hai bên có tháp cao. Trong có hồ đi quanh co vòng theo chùa, lại ăn lọt dưới chùa nữa, hai bên mép xây đá cả. Cầu bắc tứ phía qua chùa cũng xây đá gạch hết. Xung quanh bốn phía có hành lang chạy dài giáp nhau.
Trong chùa đằng trước để tượng Phật đứng bàn cả đám, hình lớn to, quang thếp cả. Hai bên sau có động và tháp điện, đều bọng hình nổi ra hết. Đằng sau đền, có tạc hình cốt ông Nguyễn Đăng Giai.
Phải chi nhà nước lo tu bổ, giữ gìn thì ra một kiểng rất xinh, rất đẹp. Mà nay thầy chùa, thầy sãi ở đó, dỡ ngói, cậy gạch bán lấy đi mà ăn nên hư tệ uổng quá" (12).
Không ai biết chùa đẹp ở chỗ nào song hễ nói đến chùa thì tất cả đều không quên nhắc đến bốn câu tứ tuyệt ngụ ý châm biếm Quan Thượng:
Phúc đức gì mày bố đĩ Giai?
Làm cho tổn Bắc lại hao Đoài!
Kìa gương Vũ đế còn soi đó,
Ngã tử Đài thành, Phật cứu ai? (13)
Đọc thơ ta có cảm tưởng Nguyễn Đăng Giai là một ông quan đáng chê cười: đã mê tín lại keo kiệt, muốn xây chùa để làm công quả nhưng bắt dân đen đóng góp. Tuy nhiên nếu ta giở Đại Nam Thực Lục hay Đại Nam Liệt Truyện ra thì lại gặp một Nguyễn Đăng Giai khác:
Nguyễn Đăng Giai, người huyện Lệ-thủy, Quảng bình, đỗ Hương tiến (Cử nhân) năm 1825, làm quan từng giữ những chức Tổng-đốc, Thượng-thư, Hiệp biện Đại học sĩ, Kinh lược sứ Bắc kỳ, từng đi chấm thi, đi sứ ngà Thanh cầu phong cho vua Tự Đức... Được Minh-Mệnh coi là người có kiến thức, những điều Nguyễn Đăng Giai trình bày đều thiết thực và phần nhiều được vua cho thi hành như: gặp năm đói kém xin đặt ra sở Dưỡng tế, xin ban thóc kho, hoãn thu thuế, tha khoản trốn thiếu, xin mở đường cảng, đào đá núi lấy tiền trả công thay cho tiền phát chẩn. Lại đào sông đắp đê, đúc tiền, sửa hình luật, vun trồng phong hóa. Việc biên phòng xin tuyển lính, luyện tập, đặt đồn, miễn thuế các châu huyện bị giặc cướp. Đi sứ không làm nhục quốc thể...
Làm quan trên 20 năm, trải ba đời vua (Minh-Mệnh, Thiệu-Trị, Tự-Đức) ra công đánh dẹp, trị an, bầy nhiều mưu kế sáng suốt được thưởng nhiều kim tiền, kim khánh, vua ban sâm quế, thuốc ngự dụng khi ốm đau... Mất năm 1854, được thăng hàm Thiếu-bảo.
Liệt truyện tóm lược đời ông trong bốn chữ "công nghiệp rực rỡ" nhưng lại hạ một câu: "Tiếc vì chuộng đạo Thích, dựng chùa thờ Phật luôn mê hoặc người, phí của thực nhiều, chưa khỏi làm lụy cho thịnh đức" (14). Đây là những lời phê phán thiếu khách quan của nhà Nho hẹp bụng chỉ cho phép người ta tôn sùng đạo Nho mà thôi. Nguyễn Đăng Giai quả có ngưỡng mộ đạo Phật, ngoài việc hưng công xây chùa Liên trì còn giúp tổng-đốc Hà-nội Đặng Văn Hòa tô lại tượng và trùng tu chùa Một cột năm Thiệu Trị thứ bảy, sự kiện này được ghi trên bia công đức ở gần cổng chùa (15), song không thể vì "chuộng đạo Phật", "xây chùa" mà thành mê tín dị đoan, "mê hoặc lòng người" và "làm lụy cho thịnh đức"! Không rõ tác giả có bị ảnh hưởng vì bốn câu tứ tuyệt?
Xét ra Nguyễn Đăng Giai không được người đương thời quý trọng một phần vì ông sùng bái đạo Phật, một phần vì ông không hòa hợp với các đại thần trong triều. Người đời sau không biết ông, thường xét ông qua bốn câu tứ tuyệt nên không khỏi có chỗ oan ức cho ông. Sau này đọc Bóng nước Hồ Gươm tôi mới biết Nguyễn Đăng Giai đã được Chu Thiên biện minh hộ rồi.
Tuy chùa do người Pháp triệt hạ năm 1889, song cũng chính nhờ những sách báo và tranh ảnh của họ để lại mà ngày nay chúng ta có được một ý niệm về ngôi chùa nổi tiếng mà họ mệnh danh là Pagode des Supplices (chùa Thụ hình). Theo Halais (16) thì chùa sở dĩ mang tên Thụ hình vì hai tấm vách ván (panneaux) chạm nổi, chiều cao ba thước chiều dài năm thước, tả cảnh thần Phật ngồi phán xét những hành động của người dương thế: ai thiện được lên Thượng giới, kẻ ác bị đày xuống phía chân vách, có quỷ sứ áp dụng những cực hình xét ra còn thảm khốc bằng mấy cực hình của Pháp đình tôn giáo Âu châu thời Trung cổ.
Masson cho biết thêm chùa xây ở mé đông nam hồ Hoàn Kiếm, xung quanh có hồ sen bao bọc, trông giống như một vòng hoa nên có tên là Liên trì. Chùa thờ những bức tượng bằng gỗ hay bằng đá diễn cảng thụ hình ở địa ngục. "Những tác phẩm điêu khắc kỳ hình dị dạng, khó tả nên lời, nhưng không thiếu vẻ tinh xảo, vượt xa những tấm bích họa khủng khiếp nhất của các nghệ sĩ Âu châu thời Trung cổ" (17). Kể cũng lạ là một ngôi chùa được ta đặt tên là "Báo Ân" lại chỉ để lại những ấn tượng hãi hùng trong lòng người Pháp.
Bác sĩ Hocquard, y sĩ trưởng (médecin major) trong đoàn quân viễn chinh Pháp, là người đã từng chụp ảnh chùa khoảng 1882-1883. Ảnh lâu ngày đã mờ nhạt, những cái chúng ta thấy in trên sách báo phần nhiều là tranh vẽ lại theo ảnh của Hocquard. Chính Hocquard cũng là một trong những người đầu tiên mô tả chùa tỉ mỉ, theo đúng phong cách Âu Tây:
"Từ xa, tầm mắt khách thập phương đã bị những cái tháp chuông, cột trụ, tiểu tháp thu hút. Bước vào chánh điện, quy mô rộng lớn, giữa những hàng cột vàng son lộng lẫy, có đến trên hai trăm pho tượng thần Phật sắp hàng. Chính giữa là bàn thờ Đức Phật Thích Ca, cao 1m50, dát vàng từ đầu đến chân, ngồi trên tòa sen, đôi mắt lim dim nhìn xuống lòng bàn tay đặt ngửa trên đầu gối. Hai đại đệ tử đứng hầu hai bên (18).
Vây quanh mấy pho tượng trung tâm này, la liệt những tượng chư thánh tăng đặt trên các bàn thờ riêng biệt, chạy dài dọc theo tường vách, trông như một cử tọa đang chăm chú. Có những lão trượng khả kính, những ông quan mặc triều phục tay cầm hốt hay bưng lư hương, những tu sĩ khổ hạnh đang ngồi tĩnh tọa, tham thiền nhập định. Tuy họ chỉ mới đạt được bước đầu công phu giác ngộ Phật pháp song đã đủ tài chế ngự được các loài mãnh thú điển hình là những con hổ, con trâu nằm phục dưới chân.
Dáng dấp và cách trang phục pho tượng chính giống kiểu Ấn độ. Tượng Phật ở Bắc kỳ chẳng khác gì ở các chùa bên Tích-lan hay Tân-gia-ba. Chỉ những pho tượng phụ mới thay đổi, hệt như tượng của Trung quốc.
Chùa đã xiêu đổ và không còn mấy người bản xứ đủ khả năng giải thích những điển tích nhà Phật thể hiện qua các pho tượng" (19).
Paul Bourde, phái viên tờ Thời báo, đi sâu hơn vào khía cạnh kỹ thuật: "Tượng bằng gỗ phủ một lớp sơn màu hay quang thếp khá dày, có pho lại tô một chất liệu gì giống như stuc (đá hoa giả?). Vì lớp sơn phết bên ngoài quá dầy nên những nét đục chạm sắc bén trở nên tròn nhẵn, những đường rãnh sâu trũng bị lấp bằng, xóa mất các nét gân guốc, sắc cạnh của lưỡi dao nhà điêu khắc. Loại stuc không thích hợp với thuật đắp tượng diễn khối mạnh bạo.
Nhiều pho tượng, qua những tâm trạng biểu lộ trên nét mặt, những tư thái tự nhiên, rất đáng chú ý. Đứng sánh bên thì tượng của chùa Bách ngũ thần ở Quảng đông chỉ là những tác phẩm vụng về, thô kệch, bất thành dạng. Nghệ thuật tạo hình cũng như nghệ thuật khảm xà cừ của họ tỏ ra thực sự đặc sắc.
Người tạc tượng nay đã mất hoặc xiêu tán. Tuy nhiên, tôi rất muốn tìm hiểu cung cách làm việc của những nghệ nhân chân chất này, xem họ bị giằng xé đến mức nào giữa những quy tắc rập theo khuôn mẫu cổ truyền và khuynh hướng tôn trọng thiên nhiên. Tôi có cảm tưởng đôi phen sự thật đã làm họ phải khắc khoải." (20)
Nếu ta biết Bourde thường tỏ ra rất miệt thị dân "bản xứ" thì mới thấy những câu phê bình trên đây là những lời "vàng ngọc"! Hiển nhiên phẩm chất nghệ thuật của các nghệ nhân đã "chinh phục" được Bourde tới mức chịu nhìn nhận tác phẩm của những người này đã đáp ứng tiêu chuẩn trình độ thẩm mỹ của phái viên "thông kim bác cổ" tờ Thời báo. Ngày nay ai ai cũng ca tụng tượng Phật chùa Tây phương, có biết đâu xưa kia còn bao nhiêu tác phẩm có lẽ cũng độc đáo không kém của các nghệ sĩ vô danh khác đã bị mai một chỉ vì không được bảo tồn.
R. Bonnal, Trú sứ Hà-nội (1883-1884), một trong những viên chức hành chính dân sự đầu tiên của Pháp ở Bắc kỳ, cho rằng chùa Thụ hình có những sắc thái đúng với mỹ quan của dân Việt, và nhìn nhận nó có một giá trị lịch sử. Theo ý ông thì tất cả các ngôi chùa ở Việt
Nam đều là những di sản văn hóa rất nên bảo trọng và tu bổ.
Cả năm chục năm sau khi chùa bị triệt hạ, Claude Bourrin vẫn còn than tiếc "cái quyết định phá hủy chùa là một quyết định không sao giải thích nổi, và đáng tiếc vô cùng!" (21). Claude Bourrin không phải là người Pháp duy nhất tỏ ý than phiền.
Bằng vào họa đồ của một người Việt vẽ theo trí nhớ (22) thì chùa gồm tháp Hòa Phong, rồi tới một con đường dài dẫn đến chùa, giữa đường phải chui qua một cái cổng. Chùa được kiến tạo trên một khuôn viên hình bát giác, tám cạnh không đều nhau, xung quanh có hồ sen bao bọc.
Đất nước ta cho biết "hiện nay" (23) trước nhà Bưu điện còn "cái cổng ngoài của chùa". Tôi nhớ trước nhà Bưu điện không có cái cổng nào nhưng có lẽ vì đi xa đã lâu nên quên chăng? Hỏi những người có dịp về Hà-nội gần đây thì chỉ có một người nhận đã thấy "cái cổng" song lại...chê nó xấu nên không chụp ảnh. Tôi nhờ người gửi ảnh sang hóa ra nó không phải "cái cổng" mà là "cái tháp Hòa Phong", hiện được liệt vào hạng di tích nghệ thuật kiến trúc. Tháp dựng ngay ven hồ Hoàn-Kiếm, thuộc cổng ngoài cùng, ở khá xa chùa, mãi tận bên kia đường, chỗ nhà Bưu chính, có lẽ vì thế mà không bị phá cùng với chùa?
Mới đây (1998), đọc Hà-nội cũ (24) thấy Sở Bảo viết "bốn mươi năm trước sau khi toàn thể ngôi chùa bị phá dỡ còn trơ lại cái cổng, bên trên có bốn chữ "Phương Tiện Pháp Môn", còn tháp Hòa Phong, ở trước tượng Paul Bert, thì xưa kia "đứng ngay giữa lối đi vào chùa". Như vậy là ngoài tháp Hòa Phong rõ ràng còn một "cái cổng chùa" thật sự. Nhưng khi quan sát ảnh của Hocquard và tranh vẽ lại cổng chùa thì không thấy cái nào có chữ nho nên tôi nghi có lẽ cái cổng mang hàng chữ "Phương Tiện Pháp Môn" nằm ở giữa con đường đi từ tháp đến chùa, và vì đứng xa chùa nên không bị phá ngay cùng một lúc với chùa. Bằng vào một số bài của Hà-Nội cũ đã in trên Trung Bắc Chủ Nhật khoảng 1940-1945, thì "bốn mươi năm trước" có nghĩa là đầu thế kỷ XX, khi ấy chùa mới bị triệt hạ có hơn mười năm nên có thể cái cổng "Phương Tiện Pháp Môn" vẫn còn.
Trước cổng có sân gạch, hai bên cổng mỗi bên hai cái tháp, ở giữa có cầu cuốn rồi tới mấy bậc thềm. Kiến trúc cân đối, khang trang. Toàn thể toát ra một vẻ tôn nghiêm, tĩnh lặng khiến cho lòng người lắng xuống.
Cũng như tháp Hòa Phong, tranh vẽ cổng chùa, so với ảnh của Hocquard, đã được "tô điểm" ít nhiều: đỉnh hai ngọn tháp bên cạnh chùa sự thật không nhọn, cổng chỉ có ba bậc thềm, số người đứng trước cổng không giống nhau, khi thì một, khi thì ba, vị trí chỗ họ đứng cũng khác.
Khi tôi đang viết bài thì được anh chị Tiêu Nương và Trúc Viên Lang tình cờ đem cho mấy cái tranh ảnh Việt-Nam thời cổ, trong đó có cái tranh vẽ cổng chùa. Đây là ảnh chụp lại tranh vẽ chứ không phải loại phóng ảnh như của tôi (bởi muốn chụp lại ảnh của Hocquard rất khó, phải xin phép trước rất lâu). Tôi thích thú ngắm đi ngắm lại mãi và bỗng phát hiện cổng chùa được giới thiệu là "cổng Văn miếu Hà-nội"! Râu ông nọ đã được trịnh trọng cắm vào cằm bà kia!
Theo Halais thì khi phá chùa người ta dời hai bức vách ván chạm nổi (panneaux) đến một ngôi chùa khác ở phía nam Hà-nội. Một bậc tiền bối cho biết phía nam Hà-nội có một ngôi chùa ở gần Lò lợn, nhưng tên là gì thì không nhớ. Nhìn địa đồ Hà-nội vẽ năm 1889, năm chùa bị phá, thì thấy phía nam, gần Văn miếu có một ngôi chùa, đọc tên không rõ, không biết có phải là ngôi chùa ấy không? Tôi nhờ người nhà điều tra hộ nhưng cho đến nay (tháng 8-1997) vẫn chưa ra manh mối, không rõ tên ngôi chùa ấy là gì và hai bức chạm nổi còn hay mất?
Một trong những lần đầu đi thư viện tìm tài liệu về chùa Quan Thượng, tôi thấy có một bài viết về Chùa Tupphen. Thường thì thấy cái gì lạ tôi cũng đọc rồi ghi lại tên sách. Lần ấy vội, tôi bỏ qua. Một tuần sau, đọc Archives de l'Indochine tôi ngẩn người thấy tranh cổng chùa Quan Thượng được chú thích là "Pagode Tupphen dite Pagode des Supplices". Vội vàng trở lại thư viện, song vì lần trước vội, không ghi tên sách, nên dòng dã mấy tháng tìm kiếm tôi vẫn không sao thấy lại được bài viết về chùa Tupphen! Khi viết về chùa Quan Thượng, các tác giả dành nhiều nhất là độ một trang rưỡi, đằng này chùa Tupphen được tả trên mấy tờ, càng khiến tôi tiếc ngẩn tiếc ngơ, "mất ăn mất ngủ", và sẽ còn ăn năn, hối tiếc chưa biết đến bao giờ nếu một hôm tôi không sực nghĩ ra: rất có thể tác giả "Archives..."-xuất bản năm 1995- đã lầm, cũng như người giới thiệu cổng chùa Quan Thượng là cổng Văn miếu, vì ngoài "Archives..." tôi không thấy một người Pháp đương thời nào gọi chùa Thụ hình là chùa Tupphen.
Đã tưởng không thể tìm thêm được tài liệu nào về chùa, không ngờ đến phút cuối tôi lại kiếm ra một bài ca dao có những chi tiết cho thấy có lẽ tác giả đã từng vãn cảnh chùa, tuy rằng "tường lục lăng" tả không được chính xác lắm. Xin mượn nó để kết thúc bài này:
Gần xa nô nức tưng bừng,
Vào chùa Quan Thượng xem bằng động tiên.
Lầu chuông gác trống hai bên,
Trông ra chợ Mới, Tràng tiền kinh đô.
Khen ai khéo họa địa đồ,
Sau lưng Nhị thủy, trước hồ Hoàn Gươm.
Phong quang cảnh trí trăm đường,
Trong xây chín giếng, ngoài tường lục lăng.
Rõ mười cửa động tưng bừng,
Đền vàng, tòa ngọc, chật từng như nêm.
Dục trì phơi tỏ màu sen,
Thập phương chư Phật ngồi trên đủ mười.
Dạo xem Tam bảo khắp rồi,
Hành lang, nhà hậu khắp nơi rõ ràng.
Kẻ thanh lịch, kẻ quyền sang,
Vào chùa lễ bái mọi đường vui xem.
Ai ai mến cảnh thiền môn,
Lòng trần rũ sạch nhơn nhơn ra về.
Bước ra hòn đá xanh rì,
Nhìn phong cảnh chẳng muốn về nữa đâu. (25)
---------------------------------------
Bonnal R. "Au Tonkin" (1873-1886), Revue Indo-chinoise, Sept-Oct. 1923.
Bonnetain P. "Au Tonkin",
Paris: Victor Havard, 1885.
Borge Jacques & Viasnoff Nicolas. Archives de l'Indochine. Michèle Trinckvel, 1995.
Bourde Paul. De Paris au
Tonkin.
Paris: Calmann Lévy, 1885.
Bourrin Claude. Le vieux
Tonkin.
Saigon: J. Aspen, 1935.
Chu Thiên. Bóng nước hồ Gươm. Hà-nội: Văn học. Tái bản lần thứ ba, 1985.
Đại Nam Liệt truyện, III. Huế: Thuận hóa, 1993.
Đại
Nam Nhất Thống Chí, III. Hà-nội: KHXH, 1971.
Đại
Nam thực lục chính biên, XV, XVI, XVIII. Hà-nội: KHXH, 1965, 1966, 1967.
Dumoutier G. Les pagodes de
Hanoi. Hà-nội: F. H. Schneider impr. 1887.
Giang Quân. Hà-nội trong ca dao, ngạn ngưõ. Hà-nội, 1994.
Halais M. C. Hà-nội et ses environs, Bulletin de la société de Géographie commerciale de Paris.
Paris, 1889.
Hoàng Đạo Thúy, Huỳnh Lứa, Nguyễn Phước Hoàng. Đất nước ta. Hà-nội: KHXH, 1989.
Hocquar Dr. Une campagne au
Tonkin.
Paris: Hachette, 1892.
Huard Lucien. La guerre illustrée (du Tonkin).
Paris: L. Boulanger.
Kiều Thu Hoạch. Đại cương về đất nước và con người, Thăng long, Đông đô, Hà-nội. Sở Văn hóa Thông tin Hà-nội, 1991.
Lãng Nhân. Giai thoại làng Nho toàn tập. Sài gòn:
Nam chi tùng thư, 1966.Tái bản ở Mỹ.
Masson André.
Hanoi pendant la période héroĩque (1873-1888).
Paris:Librairie orientale Paul Genthner, 1929.
Sở Bảo Doãn Kẻ Thiện. Hà-nội cuõ. Hà-nội, 1994.
Trương Vĩnh ký. Chuyến đi Bắc kỳ năm Ất Hợi (1876), trích Sương mù trên tác phẩm Trương Vĩnh Ký của Bằng Giang. Văn học, 1994.
Vũ Ngọc Phan. Những năm tháng ấy. Hà-nội: Văn học, 1987.
(1). Bài này đã được đăng trong Vietnamologica số 3
(2). Những năm tháng ấy, tr.51.
(3). Bóng nước Hồ Gươm, tập I, tr.18.
(4). Bonnal, "Au Tonkin", Revue Indo-chinoise, sept-oct.1923, tr.379.
(5). Thăng-long, Đông-đô, Hà nội, tr.52.
(6). Masson André, tr.158. Claude Bourrin, tr.52.
(7). Claude Bourrin, tr.25 & 52
(8). Bóng nước Hồ Gươm, tr.441, in lần thứ ba, không rõ viết từ bao giờ, "hiện nay" trỏ vào năm nào?
(9). Đại Nam Nhất Thống Chí, III, tr.206.
(10). Lầu Ngũ long cao 300th là nơi các chúa Trịnh mấy lần bắt các Cống sĩ (Cử nhân) thi lại để loại những kẻ gian lận thuê người đi thi hộ.
(11). Bóng nước Hồ Gươm, tr.18.
(12). Trương Vĩnh Ký "Chuyến đi Bắc kỳ năm Ất Hợi" (1897). Trích trong Sương mù trên tác phẩm Trương Vĩnh Kyù của Bằng Giang, Văn học, 1994.
(13). Vua Vũ đế nhà Lương (thế kỷ thư VI, Trung quốc) ngưỡng mộ đạo Phật, xây nhiều chùa tháp. Bị cận thần là Hầu Cảnh làm loạn, vây cung cấm khiến Vũ đế phải chết đói ở Đài thành. Bài thơ ngụ ý chế giễu: nếu Phật linh thiêng sao không cứu Vũ đế? Trong Giai thoại làng Nho, tr.382-384, cụ Lãng Nhân chép rằng bốn câu thơ này do Ba Giai tức Nguyễn Văn Giai, khi còn để chỏm, đi học về qua đấy thấy thợ đang xúm xít xây chùa bèn viết lên bức tường mới tinh bài thơ tứ tuyệt ấy. Thợ thấy bôi bẩn tường, bắt giữ xôn xao, vừa khi Quan Thượng ra thăm, đọc thấy bài thơ hỗn xược, lên tiếng trách mắng. Ba Giai cãi lại rằng "Bố đĩ Giai" trỏ vào bố đẻ mình, quan bảo: "Bố mày không có ở đây" và bắt sửa lại, Ba Giai liền trổ tài mẫn tiệp:
Phúc đức ai bằng cụ Thượng Giai,
Làm chùa bên Bắc lại bên Đoài.
Nam mô tế độ nhờ ơn Phật,
Lộc thọ song toàn chẳng kém ai.
Đây chắc là một giai thoại được bịa đặt để có cớ đưa bài họa ra. Ngoài lời lẽ rất tầm thường, bài này còn nhiều chỗ không ổn:
a. Ba Giai sinh khoảng 1850 mà chùa thì xây xong từ 1847, làm gì còn thợ "đang xúm xít xây chùa" khi Ba Giai đi học về?
b. Dù đấy là sự thực thì khi thấy một đứa trẻ viết bậy lên bức tường mới thì thợ phải can thiệp ngay, đời nào lại chờ viết xong cả bài thơ rồi mới "xôn xao bắt giữ"?
c. Giọng xấc xược ấy không phải là giọng một đứa trẻ còn để chỏm đang đi học. Thời xưa "tiên học lễ..." trẻ con phải tôn kính bậc trưởng thượng, huống chi đây lại là một ông quan, đến bố mẹ đứa trẻ còn phải kính sợ. Đây hẳn là giọng của một nhà Nho ngông nghênh, tự coi mình ngang hàng nên mới dám đùa cợt gọi quan là "bố đĩ".
d. "Còn để chỏm" thì chỉ có thể giỏi lắm đang học Tứ Thư, Ngũ Kinh, chưa chắc dã đến Bách gia chư tử, nói gì đạo Phật? Phật giáo không có trong chương trình để đi thi, ai muốn tìm hiểu phải tự học lấy. Một đứa trẻ không thể biết rõ những điển tích như Vũ Đế bị chết đói ở Đài thành để đem ra mai mỉa Quan Thượng.
(14). Liệt truyện, III, tr.237-249.
(15). Dumoutier, tr.27.
(16). Halais, tr.545.
(17). Masson, tr.157-158.
(18). Tôn giả Anan và Ca Diếp.
(19). Hocquard, tr.167.
(20). Bourde, tr.297-298.
(21). C1. Bourrin, tr.52.
(22). Masson, P1.34.
(23). Đất nước ta, tr.85. Không rõ "hiện nay" là thời điểm nào?
(24). Hà nội cũ, tr.69.
(25). Giang Quân, tr.43-44.
Copyright © 2004 - 2018 Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Tỉnh Bạc Liêu.
Đơn vị thiết lập Viet Dong ® co., ltd.
Giấy phép số: 71/GP-TTĐT. Do Cục QL PTTH & TTĐT cấp ngày 08/04/2010.
Mọi thông tin khi sử dụng lại quý vị vui lòng ghi chú nguồn gốc.
Website được xây dựng dựa trên mã nguồn mở Joomla.

markdown:
|
|![]()
|ĐI TÌM DẤU TÍCH CHÙA QUAN THƯỢNG (Nguyễn Thị Chân Quỳnh)||
|![]()
|Người viết: ThanhHung|
|16/11/2008|
|
|
Tuy sinh trưởng ở Hà-nội, nhà cách hồ Hoàn Kiếm không xa, nhưng tôi chỉ mới biết đến tên chùa Quan Thượng từ khi bắt đầu sưu tầm tài liệu về Hà-nội xưa, nghĩa là cách đây không bao lâu, bởi lẽ giản dị là chùa đã bị phá hủy từ trước khi bố mẹ tôi ra đời!
I. Chùa Quan Thượng theo sách sử Việt
Những chi tiết về chùa mà tôi thu nhặt được từ sách sử của ta không có bao nhiêu, gom góp chỉ độ một trang đánh máy là nhiều:
## 1. Tên chùa.
Chùa mang rất nhiều tên: ngoài tên tục là chùa Quan Thượng (do tổng đốc Hà Nội là Nguyễn Đăng Giai, hàm Thượng thư, đứng ra quyên tiền xây chùa nên gọi là chùa Quan Thượng) còn tên chữ là Liên trì, Vũ Ngọc Phan gọi là chùa Cửu Tỉnh (2), Chu Thiên bảo là Sùng Hưng Tự (3), lại còn có tên là chùa Báo Ân (không nên nhầm với tháp Báo Thiên của chùa Sùng Khánh, cũng ở ven hồ Hoàn Kiếm nhưng phía tây và được xây cất từ thời nhà Lý, sau này bị Tổng đốc Hà Nội là Nguyễn Hữu Độ đem hiến cho giám mục Puginier phá đi lấy chỗ xây nhà thờ lớn Hà Nội (4). Đấy là chưa kể tên do người Pháp đặt: Pagode des Supplices (chùa Thụ Hình).
## 2. Thời điểm xây chùa.
Kiều Thu Hoạch (5) cho biết chùa bắt đầu kiến tạo từ 1842, bốn năm thì xong. Chu Thiên nói khởi công năm 1843, trong khi Masson và Claude Bourrin lại viết xây từ 1841, đến 1847 thì hoàn tất (6).
Chu Thiên nói thời Pháp sang chiếm đóng chùa, không ai được vào xem, "chùa cũng hóa ra trại lính". Đúng ra, khoảng 1884, tất cả những ngôi chùa xung quanh hồ đều bị quân đội hoặc các cơ quan hành chính của quân đội Pháp chiếm cứ, chùa Quan Thượng bị Service de la Sous-Intendance du corps expéditionnaire (Phó Quân nhu cục) của Pháp "sung công". Năm 1889, chùa bị Pháp phá hủy (7).
## 3. Địa điểm.
Vẫn theo Chu Thiên, địa điểm của chùa hiện nay (8) ở khu vực phố Đinh Lê, bộ Nội vụ, nhà Khách của Nhà nước, sở Bưu điện và Trụ sở Ắy ban quốc tế. Tháp Hòa phong, hiện vẫn còn, thuộc cổng ngoài của chùa, thì ở gần chợ hàng hoa và ngã tư Tràng Tiền.
Đại Nam Nhất Thống Chí (9) chép chùa tọa lạc ở thôn Cựu-lâu, huyeän Thọ-xương, trên nền cũ lầu Ngũ-Long (10). Chu Thiên viết rõ hơn về gốc tích của chùa: "... Ngũ Long Lâu, lầu son gác tía nguy nga, làm chồng lên mấy tầng, ở ngoài có trường súng, có xưởng thuyền ; đến cuối Lê, Tây-sơn ra phù Lê diệt Trịnh, rồi Trịnh bị Lê trả thù, hai bên đánh nhau đốt đi đốt lại mấy lần, sạch trơn
cả, dân cư kéo đến ở thành làng. Vì thế bản Triều (Nguyễn) mới đặt tên là làng Cựu lâu. Ở chỗ nền chùa bây giờ, khi ấy còn trơ lại ba khẩu súng thần công lớn, bằng gang, nòng ba tấc, dài năm thước, được phong là Điện Xiết tướng quân, Lôi Chấn tướng quân và Phi Đằng tướng
quân. Đời Gia Long, các quan Bắc thành cho lính di chuyển đem vào thành, không tài nào lay nhổ lên được. Quan Đề đốc hộ thành phải cho sửa lễ cầu khẩn thần, lễ xong thì chuyển súng đi được ngay. Dân xóm chung quanh thấy linh ứng liền lập miếu đền thờ. Đến đời Minh Mạng, người ta làm ngôi đền ngói và xin phong sắc để phụng sự. Sang đầu đời Thiệu Trị, Quan Thượng Giai
xét lại, không cho, bắt hủy đi và thân đứng ra làm ở trên chỗ nền ấy ngôi chùa nguy nga, đồ sộ, kiến trúc tinh xảo (...) công phu, tổn phí mất nhiều tiền của thập phương. Chính Quan Thượng đặt tên cho chùa là Sùng Hưng Tự, tức là chuộng sự hưng thịnh" (11).
Chùa rộng 150 gian, tám mặt đào cừ thả sen, được kể là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng ở ven hồ Hoàn Kiếm, song đẹp ở chỗ nào thì không thấy ai nói rõ. Ngay cả Trương Vĩnh Ký đã từng đi vãn cảnh chùa năm 1876 và tả chùa tương đối tỉ mỉ so với sách sử của ta, nhưng người đọc vẫn không sao hình dung ra được cái "kiểng rất xinh" ấy, "xinh" ở chỗ nào?
"Vô cửa hai bên có tháp cao. Trong có hồ đi quanh co vòng theo chùa, lại ăn lọt dưới chùa nữa, hai bên mép xây đá cả. Cầu bắc tứ phía qua chùa cũng xây đá gạch hết. Xung quanh bốn phía có hành lang chạy dài giáp nhau.
Trong chùa đằng trước để tượng Phật đứng bàn cả đám, hình lớn to, quang thếp cả. Hai bên sau có động và tháp điện, đều bọng hình nổi ra hết. Đằng sau đền, có tạc hình cốt ông Nguyễn Đăng Giai.
Phải chi nhà nước lo tu bổ, giữ gìn thì ra một kiểng rất xinh, rất đẹp. Mà nay thầy chùa, thầy sãi ở đó, dỡ ngói, cậy gạch bán lấy đi mà ăn nên hư tệ uổng quá" (12).
## 5. Quan Thượng.
Không ai biết chùa đẹp ở chỗ nào song hễ nói đến chùa thì tất cả đều không quên nhắc đến bốn câu tứ tuyệt ngụ ý châm biếm Quan Thượng:
Đọc thơ ta có cảm tưởng Nguyễn Đăng Giai là một ông quan đáng chê cười: đã mê tín lại keo kiệt, muốn xây chùa để làm công quả nhưng bắt dân đen đóng góp. Tuy nhiên nếu ta giở Đại Nam Thực Lục hay Đại Nam Liệt Truyện ra thì lại gặp một Nguyễn Đăng Giai khác:
Nguyễn Đăng Giai, người huyện Lệ-thủy, Quảng bình, đỗ Hương tiến (Cử nhân) năm 1825, làm quan từng giữ những chức Tổng-đốc, Thượng-thư, Hiệp biện Đại học sĩ, Kinh lược sứ Bắc kỳ, từng đi chấm thi, đi sứ ngà Thanh cầu phong cho vua Tự Đức... Được Minh-Mệnh coi là người có kiến thức, những điều Nguyễn Đăng Giai trình bày đều thiết thực và phần nhiều được vua cho thi hành như: gặp năm đói kém xin đặt ra sở Dưỡng tế, xin ban thóc kho, hoãn thu thuế, tha khoản trốn thiếu, xin mở đường cảng, đào đá núi lấy tiền trả công thay cho tiền phát chẩn. Lại đào sông đắp đê, đúc tiền, sửa hình luật, vun trồng phong hóa. Việc biên phòng xin tuyển lính, luyện tập, đặt đồn, miễn thuế các châu huyện bị giặc cướp. Đi sứ không làm nhục quốc thể...
Làm quan trên 20 năm, trải ba đời vua (Minh-Mệnh, Thiệu-Trị, Tự-Đức) ra công đánh dẹp, trị an, bầy nhiều mưu kế sáng suốt được thưởng nhiều kim tiền, kim khánh, vua ban sâm quế, thuốc ngự dụng khi ốm đau... Mất năm 1854, được thăng hàm Thiếu-bảo.
Liệt truyện tóm lược đời ông trong bốn chữ "công nghiệp rực rỡ" nhưng lại hạ một câu: "
Xét ra Nguyễn Đăng Giai không được người đương thời quý trọng một phần vì ông sùng bái đạo Phật, một phần vì ông không hòa hợp với các đại thần trong triều. Người đời sau không biết ông, thường xét ông qua bốn câu tứ tuyệt nên không khỏi có chỗ oan ức cho ông. Sau này đọc Bóng nước Hồ Gươm tôi mới biết Nguyễn Đăng Giai đã được Chu Thiên biện minh hộ rồi.
## II. Chùa Quan Thượng dưới mắt người Pháp.
Tuy chùa do người Pháp triệt hạ năm 1889, song cũng chính nhờ những sách báo và tranh ảnh của họ để lại mà ngày nay chúng ta có được một ý niệm về ngôi chùa nổi tiếng mà họ mệnh danh là Pagode des Supplices (chùa Thụ hình). Theo Halais (16) thì chùa sở dĩ mang tên Thụ hình vì hai tấm vách ván (panneaux) chạm nổi, chiều cao ba thước chiều dài năm thước, tả cảnh thần Phật ngồi phán xét những hành động của người dương thế: ai thiện được lên Thượng giới, kẻ ác bị đày xuống phía chân vách, có quỷ sứ áp dụng những cực hình xét ra còn thảm khốc bằng mấy cực hình của Pháp đình tôn giáo Âu châu thời Trung cổ.
Masson cho biết thêm chùa xây ở mé đông nam hồ Hoàn Kiếm, xung quanh có hồ sen bao bọc, trông giống như một vòng hoa nên có tên là Liên trì. Chùa thờ những bức tượng bằng gỗ hay bằng đá diễn cảng thụ hình ở địa ngục. "Những tác phẩm điêu khắc kỳ hình dị dạng, khó tả nên lời, nhưng không thiếu vẻ tinh xảo, vượt xa những tấm bích họa khủng khiếp nhất của các nghệ sĩ Âu châu thời Trung cổ" (17). Kể cũng lạ là một ngôi chùa được ta đặt tên là "Báo Ân" lại chỉ để lại những ấn tượng hãi hùng trong lòng người Pháp.
Bác sĩ Hocquard, y sĩ trưởng (médecin major) trong đoàn quân viễn chinh Pháp, là người đã từng chụp ảnh chùa khoảng 1882-1883. Ảnh lâu ngày đã mờ nhạt, những cái chúng ta thấy in trên sách báo phần nhiều là tranh vẽ lại theo ảnh của Hocquard. Chính Hocquard cũng là một trong những người đầu tiên mô tả chùa tỉ mỉ, theo đúng phong cách Âu Tây:
"Từ xa, tầm mắt khách thập phương đã bị những cái tháp chuông, cột trụ, tiểu tháp thu hút. Bước vào chánh điện, quy mô rộng lớn, giữa những hàng cột vàng son lộng lẫy, có đến trên hai trăm pho tượng thần Phật sắp hàng. Chính giữa là bàn thờ Đức Phật Thích Ca, cao 1m50, dát vàng từ đầu đến chân, ngồi trên tòa sen, đôi mắt lim dim nhìn xuống lòng bàn tay đặt ngửa trên đầu gối. Hai đại đệ tử đứng hầu hai bên (18).
Vây quanh mấy pho tượng trung tâm này, la liệt những tượng chư thánh tăng đặt trên các bàn thờ riêng biệt, chạy dài dọc theo tường vách, trông như một cử tọa đang chăm chú. Có những lão trượng khả kính, những ông quan mặc triều phục tay cầm hốt hay bưng lư hương, những tu sĩ khổ hạnh đang ngồi tĩnh tọa, tham thiền nhập định. Tuy họ chỉ mới đạt được bước đầu công phu giác ngộ Phật pháp song đã đủ tài chế ngự được các loài mãnh thú điển hình là những con hổ, con trâu nằm phục dưới chân.
Dáng dấp và cách trang phục pho tượng chính giống kiểu Ấn độ. Tượng Phật ở Bắc kỳ chẳng khác gì ở các chùa bên Tích-lan hay Tân-gia-ba. Chỉ những pho tượng phụ mới thay đổi, hệt như tượng của Trung quốc.
Chùa đã xiêu đổ và không còn mấy người bản xứ đủ khả năng giải thích những điển tích nhà Phật thể hiện qua các pho tượng" (19).
Paul Bourde, phái viên tờ Thời báo, đi sâu hơn vào khía cạnh kỹ thuật: "Tượng bằng gỗ phủ một lớp sơn màu hay quang thếp khá dày, có pho lại tô một chất liệu gì giống như stuc (đá hoa giả?). Vì lớp sơn phết bên ngoài quá dầy nên những nét đục chạm sắc bén trở nên tròn nhẵn, những đường rãnh sâu trũng bị lấp bằng, xóa mất các nét gân guốc, sắc cạnh của lưỡi dao nhà điêu khắc. Loại stuc không thích hợp với thuật đắp tượng diễn khối mạnh bạo.
Nhiều pho tượng, qua những tâm trạng biểu lộ trên nét mặt, những tư thái tự nhiên, rất đáng chú ý. Đứng sánh bên thì tượng của chùa Bách ngũ thần ở Quảng đông chỉ là những tác phẩm vụng về, thô kệch, bất thành dạng. Nghệ thuật tạo hình cũng như nghệ thuật khảm xà cừ của họ tỏ ra thực sự đặc sắc.
Người tạc tượng nay đã mất hoặc xiêu tán. Tuy nhiên, tôi rất muốn tìm hiểu cung cách làm việc của những nghệ nhân chân chất này, xem họ bị giằng xé đến mức nào giữa những quy tắc rập theo khuôn mẫu cổ truyền và khuynh hướng tôn trọng thiên nhiên. Tôi có cảm tưởng đôi phen sự thật đã làm họ phải khắc khoải." (20)
Nếu ta biết Bourde thường tỏ ra rất miệt thị dân "bản xứ" thì mới thấy những câu phê bình trên đây là những lời "vàng ngọc"! Hiển nhiên phẩm chất nghệ thuật của các nghệ nhân đã "chinh phục" được Bourde tới mức chịu nhìn nhận tác phẩm của những người này đã đáp ứng tiêu chuẩn trình độ thẩm mỹ của phái viên "thông kim bác cổ" tờ Thời báo. Ngày nay ai ai cũng ca tụng tượng Phật chùa Tây phương, có biết đâu xưa kia còn bao nhiêu tác phẩm có lẽ cũng độc đáo không kém của các nghệ sĩ vô danh khác đã bị mai một chỉ vì không được bảo tồn.
R. Bonnal, Trú sứ Hà-nội (1883-1884), một trong những viên chức hành chính dân sự đầu tiên của Pháp ở Bắc kỳ, cho rằng chùa Thụ hình có những sắc thái đúng với mỹ quan của dân Việt, và nhìn nhận nó có một giá trị lịch sử. Theo ý ông thì tất cả các ngôi chùa ở Việt
Cả năm chục năm sau khi chùa bị triệt hạ, Claude Bourrin vẫn còn than tiếc "cái quyết định phá hủy chùa là một quyết định không sao giải thích nổi, và đáng tiếc vô cùng!" (21). Claude Bourrin không phải là người Pháp duy nhất tỏ ý than phiền.
## III. Những di tích tranh ảnh.
## 1. Họa đồ.
Bằng vào họa đồ của một người Việt vẽ theo trí nhớ (22) thì chùa gồm tháp Hòa Phong, rồi tới một con đường dài dẫn đến chùa, giữa đường phải chui qua một cái cổng. Chùa được kiến tạo trên một khuôn viên hình bát giác, tám cạnh không đều nhau, xung quanh có hồ sen bao bọc.
## 2. Tháp Hòa Phong.
Đất nước ta cho biết "hiện nay" (23) trước nhà Bưu điện còn "cái cổng ngoài của chùa". Tôi nhớ trước nhà Bưu điện không có cái cổng nào nhưng có lẽ vì đi xa đã lâu nên quên chăng? Hỏi những người có dịp về Hà-nội gần đây thì chỉ có một người nhận đã thấy "cái cổng" song lại...chê nó xấu nên không chụp ảnh. Tôi nhờ người gửi ảnh sang hóa ra nó không phải "cái cổng" mà là "cái tháp Hòa Phong", hiện được liệt vào hạng di tích nghệ thuật kiến trúc. Tháp dựng ngay ven hồ Hoàn-Kiếm, thuộc cổng ngoài cùng, ở khá xa chùa, mãi tận bên kia đường, chỗ nhà Bưu chính, có lẽ vì thế mà không bị phá cùng với chùa?
Mới đây (1998), đọc Hà-nội cũ (24) thấy Sở Bảo viết "bốn mươi năm trước sau khi toàn thể ngôi chùa bị phá dỡ còn trơ lại cái cổng, bên trên có bốn chữ "Phương Tiện Pháp Môn", còn tháp Hòa Phong, ở trước tượng Paul Bert, thì xưa kia "đứng ngay giữa lối đi vào chùa". Như vậy là ngoài tháp Hòa Phong rõ ràng còn một "cái cổng chùa" thật sự. Nhưng khi quan sát ảnh của Hocquard và tranh vẽ lại cổng chùa thì không thấy cái nào có chữ nho nên tôi nghi có lẽ cái cổng mang hàng chữ "Phương Tiện Pháp Môn" nằm ở giữa con đường đi từ tháp đến chùa, và vì đứng xa chùa nên không bị phá ngay cùng một lúc với chùa. Bằng vào một số bài của Hà-Nội cũ đã in trên Trung Bắc Chủ Nhật khoảng 1940-1945, thì "bốn mươi năm trước" có nghĩa là đầu thế kỷ XX, khi ấy chùa mới bị triệt hạ có hơn mười năm nên có thể cái cổng "Phương Tiện Pháp Môn" vẫn còn.
## 3. Cổng chính của chùa.
Trước cổng có sân gạch, hai bên cổng mỗi bên hai cái tháp, ở giữa có cầu cuốn rồi tới mấy bậc thềm. Kiến trúc cân đối, khang trang. Toàn thể toát ra một vẻ tôn nghiêm, tĩnh lặng khiến cho lòng người lắng xuống.
Cũng như tháp Hòa Phong, tranh vẽ cổng chùa, so với ảnh của Hocquard, đã được "tô điểm" ít nhiều: đỉnh hai ngọn tháp bên cạnh chùa sự thật không nhọn, cổng chỉ có ba bậc thềm, số người đứng trước cổng không giống nhau, khi thì một, khi thì ba, vị trí chỗ họ đứng cũng khác.
Khi tôi đang viết bài thì được anh chị Tiêu Nương và Trúc Viên Lang tình cờ đem cho mấy cái tranh ảnh Việt-Nam thời cổ, trong đó có cái tranh vẽ cổng chùa. Đây là ảnh chụp lại tranh vẽ chứ không phải loại phóng ảnh như của tôi (bởi muốn chụp lại ảnh của Hocquard rất khó, phải xin phép trước rất lâu). Tôi thích thú ngắm đi ngắm lại mãi và bỗng phát hiện cổng chùa được giới thiệu là "cổng Văn miếu Hà-nội"! Râu ông nọ đã được trịnh trọng cắm vào cằm bà kia!
## 4. Hai bức chạm nổi.
Theo Halais thì khi phá chùa người ta dời hai bức vách ván chạm nổi (panneaux) đến một ngôi chùa khác ở phía nam Hà-nội. Một bậc tiền bối cho biết phía nam Hà-nội có một ngôi chùa ở gần Lò lợn, nhưng tên là gì thì không nhớ. Nhìn địa đồ Hà-nội vẽ năm 1889, năm chùa bị phá, thì thấy phía nam, gần Văn miếu có một ngôi chùa, đọc tên không rõ, không biết có phải là ngôi chùa ấy không? Tôi nhờ người nhà điều tra hộ nhưng cho đến nay (tháng 8-1997) vẫn chưa ra manh mối, không rõ tên ngôi chùa ấy là gì và hai bức chạm nổi còn hay mất?
## 5. Chùa Tupphen.
Một trong những lần đầu đi thư viện tìm tài liệu về chùa Quan Thượng, tôi thấy có một bài viết về Chùa Tupphen. Thường thì thấy cái gì lạ tôi cũng đọc rồi ghi lại tên sách. Lần ấy vội, tôi bỏ qua. Một tuần sau, đọc Archives de l'Indochine tôi ngẩn người thấy tranh cổng chùa Quan Thượng được chú thích là "Pagode Tupphen dite Pagode des Supplices". Vội vàng trở lại thư viện, song vì lần trước vội, không ghi tên sách, nên dòng dã mấy tháng tìm kiếm tôi vẫn không sao thấy lại được bài viết về chùa Tupphen! Khi viết về chùa Quan Thượng, các tác giả dành nhiều nhất là độ một trang rưỡi, đằng này chùa Tupphen được tả trên mấy tờ, càng khiến tôi tiếc ngẩn tiếc ngơ, "mất ăn mất ngủ", và sẽ còn ăn năn, hối tiếc chưa biết đến bao giờ nếu một hôm tôi không sực nghĩ ra: rất có thể tác giả "Archives..."-xuất bản năm 1995- đã lầm, cũng như người giới thiệu cổng chùa Quan Thượng là cổng Văn miếu, vì ngoài "Archives..." tôi không thấy một người Pháp đương thời nào gọi chùa Thụ hình là chùa Tupphen.
Đã tưởng không thể tìm thêm được tài liệu nào về chùa, không ngờ đến phút cuối tôi lại kiếm ra một bài ca dao có những chi tiết cho thấy có lẽ tác giả đã từng vãn cảnh chùa, tuy rằng "tường lục lăng" tả không được chính xác lắm. Xin mượn nó để kết thúc bài này:
---------------------------------------
|Cập nhật ( 14/12/2008 )|
|
|
|
|

Set-Cookie: FontSize=3; expires=Mon, 11-Feb-2019 22:47:02 GMT; path=/


text:
Môi trường bên trong cơ thể sinh vật (nội môi) nói chung và cơ thể người nói riêng luôn được duy trì ổn định. Ví dụ như người trưởng thành có nhiệt độ thân nhiệt khoảng 37,5 độ C, áp suất thẩm thấu trong máu và dịch mô khoảng 0,9atp, nồng độ gulozo (đường) trong máu khoảng 108 - 140mg/dl, nồng độ pH khoảng 7.35 – 7.45 ...
Điều gì xảy ra nếu như các điều kiện lí hóa bên trong cơ thể chúng ta không còn ở trong vùng bình thường? Khi cơ thể chúng ta nhiệt độ quá cao hay quá thấp; điều gì sẽ xảy ra khi nồng độ đường trong máu luôn quá cao hay quá thấp; điều gì sẽ xảy ra khi áp suất thẩm thấu trong cơ thể luôn cao hay thấp hơn mức bình thường? Câu trả lời chung là cơ thể không còn khỏe mạnh (hay là đã bị bệnh).
Trong nội dung bài này chúng ta cùng nhau tìm hiểu có chế để cân bằng áp suất thẩm thấu trong trong môi trường bên trong cơ thể mà cụ thể là trong máu (dịch tuần hoàn). Áp suất thẩm thấu trong máu phụ thuộc vào lượng nước và nồng độ các chất hòa tan trong máu mà chủ yếu là hàm lượng Na+ và Glucôzơ. Như vậy điều hòa áp suất thẩm thấu thực chất là điều hòa lượng nước và nồng độ các chất tan trong dịch tuần hoàn. Ở bài này chúng ta lần lượt tìm hiểu vai trò của thận và gan trong cân bằng áp suất thẩm thấu.
1. Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu (ASTT)
Thận tham gia điều hoà cân bằng áp suất thẩm thấu nhờ khả năng tái hấp thụ hoặc thải bớt nước và các chất hoà tan trong máu.
- Khi áp suất thẩm thấu trong máu tăng do ăn mặn, đổ nhiều mồ hôi… → thận tăng cường tái hấp thu nước trả về máu, đồng thời động vật có cảm giác khát nước → uống nước vào → giúp cân bằng áp suất thẩm thấu.
- Khi áp suất thẩm thấu trong máu giảm → thận tăng thải nước → duy trì áp suất thẩm thấu.
Như vậy tùy theo trường hợp cụ thể mà thận thực hiện vai trò của mình như tăng cường hấp thu hay đào thải nước cũng như chất tan cho phù hợp.
2. Vai trò của gan trong cân bằng áp suất thẩm thấu
Gan tham gia điều hoà áp suất thẩm thấu nhờ khả năng điều hoà nồng độ của các chất hoà tan trong máu mà đặc biệt là glucôzơ…
- Sau bữa ăn, nồng độ glucôzơ trong máu tăng cao → tuyến tụy tiết ra insulin, làm cho gan chuyển glucôzơ thành glicôgen dự trữ, đồng thời kích thích tế bào nhận và sử dụng glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm và duy trì ổn định
- Khi đói (xa bữa ăn), do các tế bào sử dụng nhiều glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm → tuyết tụy tiết ra glucagôn giúp gan chuyển glicôgen thành glucôzơ đưa vào máu → nồng độ glucôzơ trong máu tăng lên và duy trì ổn định.
Glucozo là chất cung cấp chủ yếu cho các tế bào, các tế bào sẽ sử dụng gucozo để oxi hóa khử tại tị thể để tạo ra năng lượng sinh học (ATP) cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của tế bào. Nếu như cơ thể người tiết ra ít hoặc thậm chí không tiết ra được insulin thì bắc buộc cơ thể phải thải glucozo qua đường bài tiết (theo nước tiểu) để đảm bảo cho ASTT trong máu không quá cao, hiện tượng này gọi là bệnh tiểu đường. Chúng ta sẽ tìm hiểu về một số nguyên nhân, những biểu hiện cũng như cách ăn kiên cho người bệnh tiểu đường ở bài tiếp theo.
Chưa có phản hồi "Vai trò của thận và gan trong cần bằng áp suất thẩm thấu"
Post a Comment

markdown:
Môi trường bên trong cơ thể sinh vật (nội môi) nói chung và cơ thể người nói riêng luôn được duy trì ổn định. Ví dụ như người trưởng thành có nhiệt độ thân nhiệt khoảng 37,5 độ C, áp suất thẩm thấu trong máu và dịch mô khoảng 0,9atp, nồng độ gulozo (đường) trong máu khoảng 108 - 140mg/dl, nồng độ pH khoảng 7.35 – 7.45 ...
Điều gì xảy ra nếu như các điều kiện lí hóa bên trong cơ thể chúng ta không còn ở trong vùng bình thường? Khi cơ thể chúng ta nhiệt độ quá cao hay quá thấp; điều gì sẽ xảy ra khi nồng độ đường trong máu luôn quá cao hay quá thấp; điều gì sẽ xảy ra khi áp suất thẩm thấu trong cơ thể luôn cao hay thấp hơn mức bình thường? Câu trả lời chung là cơ thể không còn khỏe mạnh (hay là đã bị bệnh).
Trong nội dung bài này chúng ta cùng nhau tìm hiểu có chế để cân bằng áp suất thẩm thấu trong trong môi trường bên trong cơ thể mà cụ thể là trong máu (dịch tuần hoàn). Áp suất thẩm thấu trong máu phụ thuộc vào lượng nước và nồng độ các chất hòa tan trong máu mà chủ yếu là hàm lượng Na+ và Glucôzơ. Như vậy điều hòa áp suất thẩm thấu thực chất là điều hòa lượng nước và nồng độ các chất tan trong dịch tuần hoàn. Ở bài này chúng ta lần lượt tìm hiểu vai trò của thận và gan trong
**cân bằng áp suất thẩm thấu**.
#### 1. Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu (ASTT)
Thận tham gia điều hoà cân bằng áp suất thẩm thấu nhờ khả năng tái hấp thụ hoặc thải bớt nước và các chất hoà tan trong máu.
- Khi áp suất thẩm thấu trong máu tăng do ăn mặn, đổ nhiều mồ hôi… → thận tăng cường tái hấp thu nước trả về máu, đồng thời động vật có cảm giác khát nước → uống nước vào → giúp cân bằng áp suất thẩm thấu.
- Khi áp suất thẩm thấu trong máu giảm → thận tăng thải nước → duy trì áp suất thẩm thấu.
Như vậy tùy theo trường hợp cụ thể mà thận thực hiện vai trò của mình như tăng cường hấp thu hay đào thải nước cũng như chất tan cho phù hợp.
#### 2. Vai trò của gan trong cân bằng áp suất thẩm thấu
Gan tham gia điều hoà áp suất thẩm thấu nhờ khả năng điều hoà nồng độ của các chất hoà tan trong máu mà đặc biệt là glucôzơ…
- Sau bữa ăn, nồng độ glucôzơ trong máu tăng cao → tuyến tụy tiết ra insulin, làm cho gan chuyển glucôzơ thành glicôgen dự trữ, đồng thời kích thích tế bào nhận và sử dụng glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm và duy trì ổn định
- Khi đói (xa bữa ăn), do các tế bào sử dụng nhiều glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm → tuyết tụy tiết ra glucagôn giúp gan chuyển glicôgen thành glucôzơ đưa vào máu → nồng độ glucôzơ trong máu tăng lên và duy trì ổn định.
Glucozo là chất cung cấp chủ yếu cho các tế bào, các tế bào sẽ sử dụng gucozo để oxi hóa khử tại tị thể để tạo ra năng lượng sinh học (ATP) cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của tế bào. Nếu như cơ thể người tiết ra ít hoặc thậm chí không tiết ra được insulin thì bắc buộc cơ thể phải thải glucozo qua đường bài tiết (theo nước tiểu) để đảm bảo cho ASTT trong máu không quá cao, hiện tượng này gọi là
**bệnh tiểu đường**. Chúng ta sẽ tìm hiểu về một số nguyên nhân, những biểu hiện cũng như cách ăn kiên cho người bệnh tiểu đường ở bài tiếp theo.
## Chưa có phản hồi "Vai trò của thận và gan trong cần bằng áp suất thẩm thấu"
## Post a Comment

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8