text:
HAI CĂN BỊNH TRẦM KHA CỦA GIÁO DỤC VIỆT NAM: NÓI TRỄ VÀ NÓI DỐI
Trần Trung Ðạo
Sinh viên, học sinh Việt Nam vẫn nghĩ khẩu hiệu: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” là nguyên tác bất hủ của ông Hồ. Thật ra, câu nói đó lấy ý từ câu “Nhất niên chi kế, mạc như thọ cốc, thập niên chi kế, mạc như thọ mộc, bách niên chi kế, mạc như thọ nhân”, nghĩa là: “Kế hoạch cho một năm, không gì bằng trồng lúa, kế hoạch cho mười năm, không gì bằng trồng cây, kế hoạch cho trăm năm, không gì bằng trồng người” trong văn học Trung Quốc. Dù sao, sau hơn nửa thế kỷ trồng người, nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, ngoài việc sinh ra các tình trạng mà Giáo Sư Hoàng Tụy gọi là “nguy kịch” như chạy theo bằng cấp, bằng giả, học giả, làm luận án thuê v.v., còn gây ra hai căn bịnh rất phổ biến trong xã hội Việt Nam, theo tôi, còn trầm trọng và khó chữa trị hơn nhiều, đó là bịnh nói trễ và nói dối.
Trẻ con trung bình vào khoảng hai, ba tuổi là bắt đầu tập nói. Nếu đến bốn tuổi mà chưa nói được, đứa bé sẽ bị xem như mắc triệu chứng nói trễ (Autism Spectrum Disorders). Nghe đâu nhà bác học Albert Einstein cũng từng mắc phải triệu chứng này. Theo các tài liệu y khoa, đây không phải là căn bịnh làm chết người, nhưng vẫn là một mối lo canh cánh bên lòng các bậc cha mẹ khi nghĩ đến việc con mình không biết nói. Chúng ta không hiểu được nỗi lòng của các em bé, nhưng chắc các em cũng khổ tâm ghê lắm khi không nói được một cách bình thường như những đứa trẻ khác. Nếu quý vị vào Internet để tìm các tài liệu về triệu chứng Asperger hay Autism Spectrum Disorders, quý vị sẽ có cơ hội đọc hàng trăm câu chuyện cảm động của các bà mẹ chia sẻ với nhau niềm vui khi lần đầu nghe con gọi tiếng “mẹ ơi” gọn gàng, suông sẻ.
Tôi không biết Việt Nam có bao nhiêu em bé bị mắc phải triệu chứng nói trễ, tuy nhiên, phát biểu trễ, trong đó tính chung cả nói và viết, thì rất đông. Ðông đến nỗi, khi có một em phát biểu được những gì em suy nghĩ, ai nấy đều xem đó như một hiện tượng lạ, không những cha mẹ em mừng, anh chị của em mừng, bà con em mừng, mà tám chục triệu đồng bào trong nước và cả hai triệu người Việt ở hải ngoại cũng mừng theo. Ðó là trường hợp của em Nguyễn Phi Thanh, học sinh lớp 11A18 trường THPT Việt Ðức, Hà Nội. Có một điểm khác nhau giữa bịnh Autism Spectrum Disorders và nói trễ ở Việt Nam, trong lúc Autism Spectrum Disorders là do sự phát triển chậm của khu vực nói trong hệ thần kinh trẻ em, bịnh nói trễ ở Việt Nam là do nền giáo dục xã hội chủ nghĩa gây ra và tồn tại không chỉ trong trẻ em mà cả trong nhiều người lớn tuổi.
Nhận xét của em Phi Thanh về đề thi “Giới thiệu vẻ đẹp của tác phẩm Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc” đã được báo chí trong và ngoài nước đăng tải khá nhiều, tôi chỉ trích một đoạn ngắn:
Em nghĩ, đứng trước một tác phẩm văn học bao giờ cũng có ý kiến trái ngược khen–chê, hay-dở nhưng dường như học sinh bọn em chỉ có quyền thích, chỉ có quyền khen hay mà không có quyền nói lên chính kiến của mình, và việc phê bình văn học hình như chỉ là việc của các nhà phê bình. Phải chăng vì tư tưởng bảo thủ này mà suốt 63 năm qua, văn thơ của chúng ta chưa được “mới” ? Nhìn ra, chỉ ra cái hay của một tác phẩm văn học đã khó, nhưng chỉ ra cái hạn chế, thiếu sót của tác phẩm ấy còn khó hơn nữa, vậy mà chưa bao giờ bọn em được tỏ rõ chính kiến của mình trong một bài thi cả, tất cả chỉ vì áp lực điểm số.”
Tại các quốc gia tiên tiến, một học sinh lớp 11 viết những câu như thế thì không có gì đặc biệt. Năm ngoái nơi tôi ở, một học sinh cũng lớp 11 chẳng những viết mà sau đó còn đưa cả thống đốc và Sở Giáo Dục tiểu bang ra tòa với tội vi phạm hiến pháp chỉ vì số lượng học sinh trong lớp em học đông hơn số lượng mà Bộ Giáo Dục quy định. Việt Nam thì khác, viết được như Phi Thanh là một biến cố lịch sử, chưa từng xảy ra, nói chi đến chuyện đưa nhà nước ra tòa. Học sinh Phi Thanh viết “Em có thể chắc chắn rằng trong số mười học sinh như em thì có chín người cũng không thích tác phẩm này”, điều đó cũng có nghĩa em may mắn nói được còn chín em kia vẫn còn mắc phải triệu chứng nói trễ.
Sự đồng tình của nhiều người, nhiều giới, trong đó có một số người đang làm công tác giáo dục, về bài viết của em Phi Thanh, chứng tỏ sự khát khao, chờ đợi của người dân dành cho một tiếng nói trung thực, một phản ứng tích cực thay vì rập khuôn một cách thụ động theo dấu chân của Đảng trên con đường mòn giáo dục xã hội chủ nghĩa như năm chục năm qua. Ðó là một dấu hiệu tốt. Ít ra, mỗi ngày có thêm nhiều người ý thức rằng cuộc vận hành của lịch sử là một chuyến tàu không bao giờ chạy ngược và không dừng lại lâu ở một sân ga nào mà luôn hướng đến một sân ga mới, mang theo hành khách mới với hành trang và ước vọng riêng cho thời đại họ. Những khái niệm, phạm trù được xem như là chân lý cách đây nửa thế kỷ có thể không còn đúng nữa. Xã hội ngày nay không phải là xã hội của năm mươi năm trước. Những suy tư, trăn trở, lo âu, ước vọng, đam mê của thế hệ trẻ ngày nay cũng hoàn toàn khác với thế hệ cha anh, và vì thế, mục đích lẫn phương pháp giáo dục phải thay đổi một cách thích nghi theo nhu cầu thời đại.
Lấy bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” làm ví dụ. Không ai phủ nhận giá trị lịch sử của tác phẩm, đặc tính anh hùng cách mạng của nghĩa sĩ Cần Giuộc cũng như tinh thần bất khuất của cụ Nguyễn Ðình Chiểu, tuy nhiên, buộc các em, các cháu học sinh phải xúc động theo cách xúc động của ông bà các em khi đọc những câu như “Tiếng phong hạc phập phồng hơn mươi tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa; mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ” hoặc “Chùa Tông Thạnh năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm; đồn Lang sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ” thì không đúng. Thất bại của hệ thống giáo dục là không làm cho các thế hệ ngày nay rung động được cái rung động của người xưa bằng ngôn ngữ của thời đại các em, không làm dấy lên trong lòng thế hệ măng non một tình yêu nước trong sáng như tình yêu nước trong lòng của các bậc tổ tiên, ông bà các em. Yêu nước ngày nay đồng nghĩa với yêu chủ nghĩa xã hội, nhưng chủ nghĩa xã hội là gì, giống ai, hình dáng ra sao, mập ốm thế nào thì ngay cả ông Tổng bí thư cũng không hình dung được, nói chi là các em học sinh lớp 11.
Nền giáo dục vẹt như thế tồn tại trong xã hội Việt Nam từ bao nhiêu năm qua đã giết chết mọi mầm mống sáng tạo tự nhiên trong con người. Tôi nhớ những ngày còn học ở Đại học Kinh tế sau 1975 như một sinh viên chế độ cũ chuyển sang, ngồi nghe một cán bộ giảng dạy trình bày về toàn bộ lịch sử phát triển của nhân loại từ vượn đến người không khác gì một câu chuyện khoa học giả tưởng. Lý do, trong suốt bài giảng ông không dựa vào một kết quả nghiên cứu khoa học hay một công trình khảo cứu giá trị nào, mà chỉ lập lại gần như nguyên văn bài viết dài chưa đến hai mươi trang, “Quá trình chuyển biến từ vượn thành người” của Engels, trong Tuyển tập Mác-Engels. Trong vỏn vẹn hai chục trang sách thôi, Engels đã phác họa toàn bộ nguồn gốc nhân loại như đã chính mắt mình trông thấy. Rằng ngày xửa ngày xưa, có một bầy vượn đi kiếm ăn, vì nhu cầu thực phẩm nên phải leo trèo, hai chân trước vì vậy đã phát triển để thích nghi với việc hái nên dần dần biến dạng ra cái mà chúng ta gọi là hai tay. Trong lúc hai chân sau vì sử dụng như là những điểm tựa nên vẫn được gọi là hai chân v.v. Và thủy tổ con người đã hình thành không khác gì một cuốn phim hoạt họa thế đó. Tuy nhiên, tác phẩm nầy, cùng với các tác phẩm kinh điển khác của các lãnh tụ Đảng, được đảng viên các cấp tôn kính tuyệt đối, và là nền tảng của hệ thống giáo dục tại Việt Nam. Bất cứ tác phẩm nào viết về nguồn gốc loài người được xuất bản tại các quốc gia cộng sản đều trích dẫn hay tập trung chung quanh câu chuyện kể lại từ hai chục trang nầy. Lý do là vì Engels viết. Mặc dù không phải là nhà khảo cổ học hay nhân chủng học, nhưng Engels, người bạn vĩ đại và cảm động của Marx, viết thì phải được xem như là chân lý, không cần thiết phải chứng minh. Từ những người làm công tác giáo dục, nhà văn, nhà báo, cho đến các lãnh đạo đảng và nhà nước, đều say mê trích dẫn các tác phẩm của Marx, Engels, Lenin một cách chân thành và trịnh trọng. Không một giáo án, giáo trình, diễn văn, tham luận, tuyên ngôn, tuyên cáo nào mà không trích dẫn vài câu nói của họ. Văn bản nào không có trích dẫn những “lời dạy” của các lãnh tụ cộng sản thì văn bản đó bị coi như không có giá trị gì. Sự nô lệ trí thức, vì vậy, như là một loại vi trùng sinh sôi và lan rộng trong từng con người, qua nhiều thế hệ, xói mòn và tàn phá tính khai phóng, làm thui chột tính sáng tạo trong con người.
Trong lúc bịnh nói trễ dù sao cũng tùy trường hợp mỗi người, bịnh nói dối là cả một hệ thống, dối có chủ trương, dối có sách vở, dối có tổ chức. Ðó chính là một hậu quả tai hại khác của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam nói riêng và các nước xã hội chủ nghĩa nói chung. Vài ví dụ về hậu quả tai hại của tính nói dối tại nước cộng sản đàn anh Trung Quốc. Trong tác phẩm Cuộc Đời Riêng Tư Của Chủ Tịch Mao Trạch Ðông (The Private Life of Chairman Mao), Bác Sĩ Lý Chí Thỏa kể lại nhiều câu chuyện về bịnh nói dối tại Trung Quốc trong giai đoạn Bước Tiến Nhảy Vọt và Công Xã Nhân Dân. Một lần, Mao đi thăm tỉnh Hồ Bắc, để chứng minh tỉnh mình vượt chỉ tiêu lúa gạo, viên bí thư tỉnh chỉ thị nông dân dời cả những thửa ruộng nằm sâu trong làng ra sát đường rầy xe lửa để gây cho Mao ấn tượng là mùa màng đang dư dả. Lúa được dời, nhiều khi trồng quá sát nhau đến nỗi dân địa phương phải đặt quạt điện bốn góc ruộng để thổi không khí vào cho thông, nếu không lúa sẽ chết trước khi xe lửa của Mao chạy ngang. Một phụ tá của Mao nói riêng với Bác Sĩ Lý rằng tất cả các con số thống kê lúa gạo đều là giả vì không có đất nào có thể thu hoạch được mỗi mẫu hai chục hay ba chục ngàn cân thóc. Tương tự, sản phẩm được sản xuất từ những nhà máy luyện kim của công xã mà Bác Sĩ Lý gọi mỉa mai là “lò luyện kim sau hè” đều vô dụng. Sắt thành phẩm trình lên Mao chẳng qua là sắt thật, mang đến từ nhà máy luyện kim hiện đại. Không cần phải là nhà khoa học, nhà kỹ thuật, mà những người bình thường với một chút kiến thức căn bản cũng biết rằng những nồi niêu xoong chảo dù nấu chảy ra cũng không thể biến chúng trở lại thành sắt thép. Thế nhưng các ủy viên trung ương đảng, các ủy viên bộ chính trị và gia đình họ cũng tích cực tham gia xây dựng các “nhà máy luyện sau hè,” đến nỗi đêm nào khu vực Trung Nam Hải, nơi ở và làm việc của Trung ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc, cũng sáng rực vì lửa của nồi nấu chảy các đồ dùng bằng thiếc, kẽm trong nhà. Tất cả các lãnh tụ cao cấp đều không ai dám bình luận điều gì. Tiếng nói duy nhất phát ra trong giai đoạn nầy là của Mao. Cho đến một ngày, chính Mao cũng cảm thấy có điều gì đó bất ổn đang xảy ra và thắc mắc, “Tại sao Anh, Mỹ, Liên-Xô phải xây dựng những nhà máy luyện kim khổng lồ và tốn kém, chẳng lẽ họ ngu hơn dân Trung Quốc ?” Thật ra chính Mao mới là người ngu và cả nước phải ngu theo. Hậu quả của sự ngu xuẩn và dối trá đó là cảnh chết đói oan uổng của trên 30 triệu dân Trung Quốc.
Vì hoàn cảnh, con người phải lừa dối nhau để tồn tại. Ðiều đó đôi khi còn có thể thông cảm. Thế nhưng một tác phẩm văn học xây dựng trên sự lừa dối và nhằm mục đích lừa dối người khác là một điều không thể chấp nhận được. Rất tiếc, việc hình thành một đội ngũ của những người viết dối để phục vụ cho chế độ, cũng là một trong những đặc điểm của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa.
Ðể chứng minh cho tính nói dối trong văn học Việt Nam, tôi xin giới thiệu đến độc giả một đoạn văn của nhà văn Lê Lựu viết về thành phố Boston, nơi tôi đang sống, trích trong tác phẩm Một Thời Lầm Lỗi và Trở Lại Nước Mỹ của ông, do nhà xuất bản Thanh Niên xuất bản năm 2000.
Trước khi đánh máy lại đoạn văn của nhà văn Lê Lựu, tôi xin giới thiệu vài dòng về Boston, để độc giả chưa đến hay chưa biết nhiều về thành phố lịch sử này của nước Mỹ, có một khái niệm tổng quát về thành phố. Boston là trung tâm lịch sử và một trong những thành phố trù phú nhất của liên bang Hoa Kỳ. Nơi đây, từ bốn trăm năm trước đã có những di dân đầu tiên trên chiếc tàu Mayflower giong buồm tiến vào vịnh Provincetown, Cape Cod. Tên tuổi và địa danh của những quận như Concord, Lexington, Bunker Hill đã đi vào lịch sử vẻ vang của cuộc chiến tranh giành độc lập từ tay đế quốc Anh. Mỗi năm, hàng trăm ngàn người Mỹ từ khắp nơi đổ về Boston để đi dọc theo con đường vào ngày 18 tháng 4 năm 1775, ông Paul Revere đã từng cỡi ngựa đi qua từ Charlestown Neck đến Concord, Lincoln, Lexington để báo động “Quân Anh đang đến !” Boston cũng là thành phố kỹ thuật lớn, với hàng trăm công ty kỹ thuật cao cấp nằm hai bên các xa lộ chung quanh thành phố, và là trung tâm giáo dục hàng đầu thế giới với Đại Học Harvard, Học Viện Kỹ Thuật Massachusetts (MIT), Đại Học Boston, Đại Học Massachusetts và hàng chục trường đại học tên tuổi khác. Theo thống kê năm 1990 (thời gian nhà văn Lê Lựu đến thăm), Boston có dân số là 574.282 người, với lợi tức trung bình của một gia đình Boston khoảng 40 ngàn Mỹ Kim một năm. Giống như các thành phố lớn khác của Mỹ trong xã hội tư bản, bên cạnh sự thịnh vượng của thành phố, Boston cũng có những người không nhà. Hai lý do chính của tình trạng không có nơi ở (homelessness) là lợi tức tăng chậm hơn tiền mướn nhà và giá nhà ở tại Boston quá cao. Mỗi năm, thị trưởng Boston công bố một thống kê chính thức về tình trạng không nhà của người dân Boston và các biện pháp ngăn ngừa. Năm 1992, Boston có 4411 người không có nơi riêng để ở và phải ở trong các khu nhà tạm trú (shelter) do chính phủ cung cấp với điều kiện sống chật chội và thiếu tiện nghi hơn ở nhà riêng.
Và sau đây là đoạn văn tả thành phố Boston của nhà văn Lê Lựu sau chuyến viếng thăm Boston của nhà văn vào năm 1989: “Boston, thủ đô của nền văn hóa sang trọng, lịch lãm nhất nước Mỹ. Nhìn về Boston, người Mỹ có thể vênh vang ngửa mặt ra bốn phương mà kiêu ngạo, mà tự tin chỉ cần mặc chiếc quần soóc, chiếc áo may ô, bất kể đàn ông hay đàn bà có thể nghênh ngang đi khắp trái đất, không thèm nhìn ai. Vậy mà giữa bão tuyết của đêm mùa đông ngoài trời có hơn 130 ngàn người không cửa, không nhà. Chị Liliên (bạn của nhà văn và là người làm việc ở trung tâm cứu trợ người nghèo) nói: Con số này tự tôi và đồng nghiệp của tôi đã đi đếm suốt đêm. Bằng mọi cách phản đối, kiến nghị lên chính phủ địa phương, chính phủ liên bang và kêu gọi lòng từ thiện của nhân dân, đến nay mới kiếm được chỗ ở cho 54 ngàn người, còn 77.600 người vẫn đêm đêm nằm lại vườn hoa và hè phố. Nhưng trong thực tế sẽ lớn hơn nhiều so với 77.600 vì mùa đông năm ngoái chúng tôi chưa đếm lại.”
Và trong đoạn sau, nhà văn Lê Lựu so sánh Boston và Hà Nội: “Ở đất nước ta nghèo túng là thế, ở thủ đô có số dân bằng số dân Boston, mà đã ai trông thấy, đã ai đếm được con số một nghìn người đêm đêm lăn lóc ở lề đường, trong các vườn hoa Hà Nội ! Sự giàu sang ở Hà Nội không thể đem so sánh với Boston. Ai làm công việc đó được coi như kẻ mắc bịnh tâm thần, kẻ dở hơi. Nhưng sự vất vưởng của con người Boston đem so sánh với Hà Nội cũng là giữa trời và vực”.
Nếu những dữ kiện của nhà văn Lê Lựu viết ra là đúng thì Boston, thành phố đầy kiêu hãnh của nước Mỹ, trong mùa đông đã có gần một phần tư dân số phải chịu cảnh màn trời chiếu đất. Số người do chị Liliên nào đó và các bạn chị đếm cao hơn con số do thị trưởng Boston công bố gấp 30 lần ! Con số của chị Liliên chỉ cần đúng một nửa thôi, chẳng những thị trưởng Boston mất chức, thống đốc bang Massachusetts mất chức, mà cả tổng thống Mỹ cũng phải từ chức vì nạn đói năm Ất Dậu ở Việt Nam hình như đang tái diễn ngay tại quốc gia cường thịnh nhất thế giới này. Chị Liliên (tạm cho là một nhân vật có thật), trong tư cách là người làm việc cho một cơ quan xã hội và hẳn nhiên am tường tình trạng không nhà, đào đâu ra con số vô cùng khủng khiếp và phi lý đến thế ? Hình ảnh 130 ngàn người lay lắt trong một thành phố với diện tích 125 cây số vuông như Boston, ngay cả đạo diễn các phim chiến tranh thế giới, chắc cũng không nghĩ ra. Boston, nếu quả thật như vậy, không còn là thành phố cảng tuyệt vời và là quê hương của John F. Kennedy, George Herbert Walker Bush, Quincy Adams, John Quincy Adams, Henry Wadsworth Longfellow, Ralph Waldo Emerson, Emily Dickinson mà là Rwanda, Bangladesh, Ethiopia.
Và cho dù chị Liliên là người có thật và thích bịa chuyện đi nữa, trong tư cách một nhà văn đã viết nhiều tác phẩm, mang quân hàm đại tá Quân Đội Nhân Dân, không phải lần đầu tiên viếng thăm Mỹ, nhà văn Lê Lựu cũng nên có một thái độ nghi ngờ dữ kiện cần thiết, một lý trí trưởng thành để cân nhắc và đánh giá những gì nhà văn nghe, nhà văn thấy, trước khi cầm bút viết lại câu chuyện và in thành sách. Và “một thời lầm lỡ” in thành sách rồi, khi tái bản vào năm 2000, nhà văn cũng nên xét lại những đoạn viết dối quá lố lăng để khỏi làm trò cười cho độc giả, nhất là các em du học sinh đang theo học tại Boston. Nhưng không, nhà văn vẫn nghĩ rằng những dữ kiện lạ lùng đó là sự thật và in lại mà không cần cắt bỏ. Nếu tác phẩm hay đoạn văn đó được dịch sang tiếng Anh, độc giả Mỹ sẽ nghĩ sao về tư cách và trình độ kiến thức phổ thông của một nhà văn Việt Nam ? Chắc chắn họ sẽ vô cùng thất vọng. Người Mỹ bỏ tiền mua vé máy bay cho nhà văn, lo chỗ ăn chỗ ở, đưa đón, hướng dẫn tham quan, tiếp xúc, thảo luận, không phải để nhà văn ca ngợi nước Mỹ hay chửi cha mắng mẹ họ, nhưng chính là để nhà văn được thấy sự thật và mang về lại Việt Nam sự thật của đời sống Mỹ, con người nước Mỹ, và qua trung gian nhà văn, các thế hệ trẻ Việt Nam có cơ hội hội nhập vào thế giới trong tinh thần cảm thông và đối thoại. Nhà văn may mắn được đi tham quan nước ngoài, lẽ ra nên mang về lại nhà những tin tức khách quan, những cái mới, cái hay cái đẹp đang xảy ra phía bên kia ô cửa của ngôi trường nhỏ hẹp, để giúp cho sinh viên học sinh cơ hội được nhìn xa hơn, rộng hơn đến những chân trời văn minh của nhân loại. Nếu không được như Nguyễn Trường Tộ, Phạm Phú Thứ, thì nhà văn cũng không nên đào sâu thêm hận thù, ganh ghét trong lòng người dân hai nước.
Ðọc xong tác phẩm Một Thời Lầm Lỗi và Trở Lại Nước Mỹ, các em học sinh Việt Nam có thể nghĩ rằng không chỉ Việt Nam nghèo nàn, mà ngay cả một siêu cường cỡ Mỹ cũng đang khốn đốn vì miếng cơm manh áo; không phải chỉ Việt Nam có những kẻ khố rách áo ôm, mà nước Mỹ cũng đầy những cảnh đầu đường xó chợ.
Thưa nhà văn, thời đại của “trăng Trung Quốc tròn hơn trăng nước Mỹ, đồng hồ Liên Xô tốt hơn đồng hồ Thụy Sĩ” đã qua xa rồi. Hãy để cho các em có cơ hội được thấy những đổi thay bên ngoài đất nước. Không có sự so sánh thì làm sao các em biết nỗ lực để vươn lên.
Nhà văn cũng không cần phải bôi đen thành phố lịch sử Boston của Mỹ chỉ để chứng minh cho cái nghèo nhưng sạch, rách nhưng thơm của Hà Nội như là “giữa trời và vực”. Kỹ thuật tự khen mình bằng cách bêu xấu đối phương không phải tư cách của một người lương thiện, và tương tự, hạ thấp giá trị của thành phố nhà văn đang thăm viếng chỉ để biện hộ cho cái mặc cảm nghèo nàn của một thành phố Việt Nam không phải là cách viết của một nhà văn trưởng thành và thái độ của một con người lịch sự. Hà Nội không cần nhà văn ca ngợi hay binh vực bằng phương cách đó. Trong trái tim của mỗi người Việt Nam, dù trong nước hay ngoài nước, Hà Nội tuy nghèo, Hà Nội tuy xưa, Hà Nội tuy cũ, nhưng Hà Nội vẫn uy nghi như một trung tâm văn hóa lịch sử bốn nghìn năm của dân tộc Việt Nam. Nếu ai nói khác hay khinh thường Hà Nội, không đợi đến nhà văn đứng ra bảo vệ mà tám chục triệu người, trong đó có kẻ viết bài này, sẽ làm công việc đó. Ca ngợi Hà Nội như cách của nhà văn chẳng khác gì trét bùn lên một bức tranh tuyệt mỹ.
Ðộc giả sẽ thắc mắc, làm thế nào một nhà văn như Đại Tá Lê Lựu lại có thể viết những chuyện xa vời thực tế như thế. Câu trả lời chắc sẽ dành cho nhà văn mặc dù những tham luận, bút ký có khả năng giết người vẫn nhan nhản trong xã hội cộng sản, sá chi là chuyện vài con số tuyên truyền. Với tôi, câu trả lời rơi vào một trong hai trường hợp, nếu chị Liliên không nói thì chính nhà văn đã viết dối và nếu chị Liliên không biết đếm thì nhà văn là người không có khả năng phân biệt sự khác nhau giữa giả dối và thành thật. Và dù trường hợp nào, thủ phạm cuối cùng chịu trách nhiệm cho sự dối trá vẫn là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Viêt Nam.
Chúng ta thường lo âu về những tình trạng chậm tiến về khoa học kỹ thuật, nghèo nàn lạc hậu về kinh tế, nhưng nghĩ cho cùng, cái nghèo đói trí thức, nghèo đói tinh thần, nghèo đói đạo đức tại Việt Nam còn trầm trọng và thúc bách hơn nhiều. Với óc cần cù, thông minh của người Việt và cơ hội học hỏi khắp năm châu, chúng ta không phải quá lo lắng về một nền khoa học hiện đại, một nền kỹ thuật hiện đại. Ðiều đáng lo lắng nhất vẫn là làm thế nào để có những con người Việt Nam biết sống lương thiện và thành thật, làm thế nào có được một nền giáo dục biết đặt cơ sở trên tinh thần nhân bản, dân tộc và khai phóng thật sự làm nền tảng cho một xã hội dân chủ pháp trị tiên tiến trong tương lai. Ðó là một cuộc cách mạng tư duy và tâm thức lâu dài.
Mới chỉ năm mươi năm thôi mà các giá trị luân lý, đạo đức Việt Nam đã suy đồi và băng hoại đến thế này, nếu đợi đúng “một trăm năm trồng người” xong thì đất nước sẽ ra sao?

markdown:
**HAI CĂN BỊNH TRẦM KHA CỦA GIÁO DỤC VIỆT NAM: NÓI TRỄ VÀ NÓI DỐI**
Trần Trung Ðạo
Sinh viên, học sinh Việt Nam vẫn nghĩ khẩu hiệu:
*“Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”* là nguyên tác bất hủ của ông Hồ. Thật ra, câu nói đó lấy ý từ câu *“Nhất niên chi kế, mạc như thọ cốc, thập niên chi kế, mạc như thọ mộc, bách niên chi kế, mạc như thọ nhân”,* nghĩa là: *“Kế hoạch cho một năm, không gì bằng trồng lúa, kế hoạch cho mười năm, không gì bằng trồng cây, kế hoạch cho trăm năm, không gì bằng trồng người”* trong văn học Trung Quốc. Dù sao, sau hơn nửa thế kỷ trồng người, nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, ngoài việc sinh ra các tình trạng mà Giáo Sư Hoàng Tụy gọi là “nguy kịch” như chạy theo bằng cấp, bằng giả, học giả, làm luận án thuê v.v., còn gây ra hai căn bịnh rất phổ biến trong xã hội Việt Nam, theo tôi, còn trầm trọng và khó chữa trị hơn nhiều, đó là bịnh nói trễ và nói dối.
Trẻ con trung bình vào khoảng hai, ba tuổi là bắt đầu tập nói. Nếu đến bốn tuổi mà chưa nói được, đứa bé sẽ bị xem như mắc triệu chứng nói trễ (Autism Spectrum Disorders). Nghe đâu nhà bác học Albert Einstein cũng từng mắc phải triệu chứng này. Theo các tài liệu y khoa, đây không phải là căn bịnh làm chết người, nhưng vẫn là một mối lo canh cánh bên lòng các bậc cha mẹ khi nghĩ đến việc con mình không biết nói. Chúng ta không hiểu được nỗi lòng của các em bé, nhưng chắc các em cũng khổ tâm ghê lắm khi không nói được một cách bình thường như những đứa trẻ khác. Nếu quý vị vào Internet để tìm các tài liệu về triệu chứng Asperger hay Autism Spectrum Disorders, quý vị sẽ có cơ hội đọc hàng trăm câu chuyện cảm động của các bà mẹ chia sẻ với nhau niềm vui khi lần đầu nghe con gọi tiếng “mẹ ơi” gọn gàng, suông sẻ.
Tôi không biết Việt Nam có bao nhiêu em bé bị mắc phải triệu chứng nói trễ, tuy nhiên, phát biểu trễ, trong đó tính chung cả nói và viết, thì rất đông. Ðông đến nỗi, khi có một em phát biểu được những gì em suy nghĩ, ai nấy đều xem đó như một hiện tượng lạ, không những cha mẹ em mừng, anh chị của em mừng, bà con em mừng, mà tám chục triệu đồng bào trong nước và cả hai triệu người Việt ở hải ngoại cũng mừng theo. Ðó là trường hợp của em Nguyễn Phi Thanh, học sinh lớp 11A18 trường THPT Việt Ðức, Hà Nội. Có một điểm khác nhau giữa bịnh Autism Spectrum Disorders và nói trễ ở Việt Nam, trong lúc Autism Spectrum Disorders là do sự phát triển chậm của khu vực nói trong hệ thần kinh trẻ em, bịnh nói trễ ở Việt Nam là do nền giáo dục xã hội chủ nghĩa gây ra và tồn tại không chỉ trong trẻ em mà cả trong nhiều người lớn tuổi.
Nhận xét của em Phi Thanh về đề thi “Giới thiệu vẻ đẹp của tác phẩm Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc” đã được báo chí trong và ngoài nước đăng tải khá nhiều, tôi chỉ trích một đoạn ngắn:
*Em nghĩ, đứng trước một tác phẩm văn học bao giờ cũng có ý kiến trái ngược khen–chê, hay-dở nhưng dường như học sinh bọn em chỉ có quyền thích, chỉ có quyền khen hay mà không có quyền nói lên chính kiến của mình, và việc phê bình văn học hình như chỉ là việc của các nhà phê bình. Phải chăng vì tư tưởng bảo thủ này mà suốt 63 năm qua, văn thơ của chúng ta chưa được “mới” ? Nhìn ra, chỉ ra cái hay của một tác phẩm văn học đã khó, nhưng chỉ ra cái hạn chế, thiếu sót của tác phẩm ấy còn khó hơn nữa, vậy mà chưa bao giờ bọn em được tỏ rõ chính kiến của mình trong một bài thi cả, tất cả chỉ vì áp lực điểm số.”*
Tại các quốc gia tiên tiến, một học sinh lớp 11 viết những câu như thế thì không có gì đặc biệt. Năm ngoái nơi tôi ở, một học sinh cũng lớp 11 chẳng những viết mà sau đó còn đưa cả thống đốc và Sở Giáo Dục tiểu bang ra tòa với tội vi phạm hiến pháp chỉ vì số lượng học sinh trong lớp em học đông hơn số lượng mà Bộ Giáo Dục quy định. Việt Nam thì khác, viết được như Phi Thanh là một biến cố lịch sử, chưa từng xảy ra, nói chi đến chuyện đưa nhà nước ra tòa. Học sinh Phi Thanh viết
*“Em có thể chắc chắn rằng trong số mười học sinh như em thì có chín người cũng không thích tác phẩm này”,* điều đó cũng có nghĩa em may mắn nói được còn chín em kia vẫn còn mắc phải triệu chứng nói trễ.
Sự đồng tình của nhiều người, nhiều giới, trong đó có một số người đang làm công tác giáo dục, về bài viết của em Phi Thanh, chứng tỏ sự khát khao, chờ đợi của người dân dành cho một tiếng nói trung thực, một phản ứng tích cực thay vì rập khuôn một cách thụ động theo dấu chân của Đảng trên con đường mòn giáo dục xã hội chủ nghĩa như năm chục năm qua. Ðó là một dấu hiệu tốt. Ít ra, mỗi ngày có thêm nhiều người ý thức rằng cuộc vận hành của lịch sử là một chuyến tàu không bao giờ chạy ngược và không dừng lại lâu ở một sân ga nào mà luôn hướng đến một sân ga mới, mang theo hành khách mới với hành trang và ước vọng riêng cho thời đại họ. Những khái niệm, phạm trù được xem như là chân lý cách đây nửa thế kỷ có thể không còn đúng nữa. Xã hội ngày nay không phải là xã hội của năm mươi năm trước. Những suy tư, trăn trở, lo âu, ước vọng, đam mê của thế hệ trẻ ngày nay cũng hoàn toàn khác với thế hệ cha anh, và vì thế, mục đích lẫn phương pháp giáo dục phải thay đổi một cách thích nghi theo nhu cầu thời đại.
Lấy bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” làm ví dụ. Không ai phủ nhận giá trị lịch sử của tác phẩm, đặc tính anh hùng cách mạng của nghĩa sĩ Cần Giuộc cũng như tinh thần bất khuất của cụ Nguyễn Ðình Chiểu, tuy nhiên, buộc các em, các cháu học sinh phải xúc động theo cách xúc động của ông bà các em khi đọc những câu như “Tiếng phong hạc phập phồng hơn mươi tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa; mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ” hoặc “Chùa Tông Thạnh năm canh ưng đóng lạnh, tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm; đồn Lang sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ” thì không đúng. Thất bại của hệ thống giáo dục là không làm cho các thế hệ ngày nay rung động được cái rung động của người xưa bằng ngôn ngữ của thời đại các em, không làm dấy lên trong lòng thế hệ măng non một tình yêu nước trong sáng như tình yêu nước trong lòng của các bậc tổ tiên, ông bà các em. Yêu nước ngày nay đồng nghĩa với yêu chủ nghĩa xã hội, nhưng chủ nghĩa xã hội là gì, giống ai, hình dáng ra sao, mập ốm thế nào thì ngay cả ông Tổng bí thư cũng không hình dung được, nói chi là các em học sinh lớp 11.
Nền giáo dục vẹt như thế tồn tại trong xã hội Việt Nam từ bao nhiêu năm qua đã giết chết mọi mầm mống sáng tạo tự nhiên trong con người. Tôi nhớ những ngày còn học ở Đại học Kinh tế sau 1975 như một sinh viên chế độ cũ chuyển sang, ngồi nghe một cán bộ giảng dạy trình bày về toàn bộ lịch sử phát triển của nhân loại từ vượn đến người không khác gì một câu chuyện khoa học giả tưởng. Lý do, trong suốt bài giảng ông không dựa vào một kết quả nghiên cứu khoa học hay một công trình khảo cứu giá trị nào, mà chỉ lập lại gần như nguyên văn bài viết dài chưa đến hai mươi trang, “Quá trình chuyển biến từ vượn thành người” của Engels, trong Tuyển tập Mác-Engels. Trong vỏn vẹn hai chục trang sách thôi, Engels đã phác họa toàn bộ nguồn gốc nhân loại như đã chính mắt mình trông thấy. Rằng ngày xửa ngày xưa, có một bầy vượn đi kiếm ăn, vì nhu cầu thực phẩm nên phải leo trèo, hai chân trước vì vậy đã phát triển để thích nghi với việc hái nên dần dần biến dạng ra cái mà chúng ta gọi là hai tay. Trong lúc hai chân sau vì sử dụng như là những điểm tựa nên vẫn được gọi là hai chân v.v. Và thủy tổ con người đã hình thành không khác gì một cuốn phim hoạt họa thế đó. Tuy nhiên, tác phẩm nầy, cùng với các tác phẩm kinh điển khác của các lãnh tụ Đảng, được đảng viên các cấp tôn kính tuyệt đối, và là nền tảng của hệ thống giáo dục tại Việt Nam. Bất cứ tác phẩm nào viết về nguồn gốc loài người được xuất bản tại các quốc gia cộng sản đều trích dẫn hay tập trung chung quanh câu chuyện kể lại từ hai chục trang nầy. Lý do là vì Engels viết. Mặc dù không phải là nhà khảo cổ học hay nhân chủng học, nhưng Engels, người bạn vĩ đại và cảm động của Marx, viết thì phải được xem như là chân lý, không cần thiết phải chứng minh. Từ những người làm công tác giáo dục, nhà văn, nhà báo, cho đến các lãnh đạo đảng và nhà nước, đều say mê trích dẫn các tác phẩm của Marx, Engels, Lenin một cách chân thành và trịnh trọng. Không một giáo án, giáo trình, diễn văn, tham luận, tuyên ngôn, tuyên cáo nào mà không trích dẫn vài câu nói của họ. Văn bản nào không có trích dẫn những “lời dạy” của các lãnh tụ cộng sản thì văn bản đó bị coi như không có giá trị gì. Sự nô lệ trí thức, vì vậy, như là một loại vi trùng sinh sôi và lan rộng trong từng con người, qua nhiều thế hệ, xói mòn và tàn phá tính khai phóng, làm thui chột tính sáng tạo trong con người.
Trong lúc bịnh nói trễ dù sao cũng tùy trường hợp mỗi người, bịnh nói dối là cả một hệ thống, dối có chủ trương, dối có sách vở, dối có tổ chức. Ðó chính là một hậu quả tai hại khác của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam nói riêng và các nước xã hội chủ nghĩa nói chung. Vài ví dụ về hậu quả tai hại của tính nói dối tại nước cộng sản đàn anh Trung Quốc. Trong tác phẩm Cuộc Đời Riêng Tư Của Chủ Tịch Mao Trạch Ðông (The Private Life of Chairman Mao), Bác Sĩ Lý Chí Thỏa kể lại nhiều câu chuyện về bịnh nói dối tại Trung Quốc trong giai đoạn Bước Tiến Nhảy Vọt và Công Xã Nhân Dân. Một lần, Mao đi thăm tỉnh Hồ Bắc, để chứng minh tỉnh mình vượt chỉ tiêu lúa gạo, viên bí thư tỉnh chỉ thị nông dân dời cả những thửa ruộng nằm sâu trong làng ra sát đường rầy xe lửa để gây cho Mao ấn tượng là mùa màng đang dư dả. Lúa được dời, nhiều khi trồng quá sát nhau đến nỗi dân địa phương phải đặt quạt điện bốn góc ruộng để thổi không khí vào cho thông, nếu không lúa sẽ chết trước khi xe lửa của Mao chạy ngang. Một phụ tá của Mao nói riêng với Bác Sĩ Lý rằng tất cả các con số thống kê lúa gạo đều là giả vì không có đất nào có thể thu hoạch được mỗi mẫu hai chục hay ba chục ngàn cân thóc. Tương tự, sản phẩm được sản xuất từ những nhà máy luyện kim của công xã mà Bác Sĩ Lý gọi mỉa mai là “lò luyện kim sau hè” đều vô dụng. Sắt thành phẩm trình lên Mao chẳng qua là sắt thật, mang đến từ nhà máy luyện kim hiện đại. Không cần phải là nhà khoa học, nhà kỹ thuật, mà những người bình thường với một chút kiến thức căn bản cũng biết rằng những nồi niêu xoong chảo dù nấu chảy ra cũng không thể biến chúng trở lại thành sắt thép. Thế nhưng các ủy viên trung ương đảng, các ủy viên bộ chính trị và gia đình họ cũng tích cực tham gia xây dựng các “nhà máy luyện sau hè,” đến nỗi đêm nào khu vực Trung Nam Hải, nơi ở và làm việc của Trung ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc, cũng sáng rực vì lửa của nồi nấu chảy các đồ dùng bằng thiếc, kẽm trong nhà. Tất cả các lãnh tụ cao cấp đều không ai dám bình luận điều gì. Tiếng nói duy nhất phát ra trong giai đoạn nầy là của Mao. Cho đến một ngày, chính Mao cũng cảm thấy có điều gì đó bất ổn đang xảy ra và thắc mắc, “Tại sao Anh, Mỹ, Liên-Xô phải xây dựng những nhà máy luyện kim khổng lồ và tốn kém, chẳng lẽ họ ngu hơn dân Trung Quốc ?” Thật ra chính Mao mới là người ngu và cả nước phải ngu theo. Hậu quả của sự ngu xuẩn và dối trá đó là cảnh chết đói oan uổng của trên 30 triệu dân Trung Quốc.
Vì hoàn cảnh, con người phải lừa dối nhau để tồn tại. Ðiều đó đôi khi còn có thể thông cảm. Thế nhưng một tác phẩm văn học xây dựng trên sự lừa dối và nhằm mục đích lừa dối người khác là một điều không thể chấp nhận được. Rất tiếc, việc hình thành một đội ngũ của những người viết dối để phục vụ cho chế độ, cũng là một trong những đặc điểm của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa.
Ðể chứng minh cho tính nói dối trong văn học Việt Nam, tôi xin giới thiệu đến độc giả một đoạn văn của nhà văn Lê Lựu viết về thành phố Boston, nơi tôi đang sống, trích trong tác phẩm Một Thời Lầm Lỗi và Trở Lại Nước Mỹ của ông, do nhà xuất bản Thanh Niên xuất bản năm 2000.
Trước khi đánh máy lại đoạn văn của nhà văn Lê Lựu, tôi xin giới thiệu vài dòng về Boston, để độc giả chưa đến hay chưa biết nhiều về thành phố lịch sử này của nước Mỹ, có một khái niệm tổng quát về thành phố. Boston là trung tâm lịch sử và một trong những thành phố trù phú nhất của liên bang Hoa Kỳ. Nơi đây, từ bốn trăm năm trước đã có những di dân đầu tiên trên chiếc tàu Mayflower giong buồm tiến vào vịnh Provincetown, Cape Cod. Tên tuổi và địa danh của những quận như Concord, Lexington, Bunker Hill đã đi vào lịch sử vẻ vang của cuộc chiến tranh giành độc lập từ tay đế quốc Anh. Mỗi năm, hàng trăm ngàn người Mỹ từ khắp nơi đổ về Boston để đi dọc theo con đường vào ngày 18 tháng 4 năm 1775, ông Paul Revere đã từng cỡi ngựa đi qua từ Charlestown Neck đến Concord, Lincoln, Lexington để báo động “Quân Anh đang đến !” Boston cũng là thành phố kỹ thuật lớn, với hàng trăm công ty kỹ thuật cao cấp nằm hai bên các xa lộ chung quanh thành phố, và là trung tâm giáo dục hàng đầu thế giới với Đại Học Harvard, Học Viện Kỹ Thuật Massachusetts (MIT), Đại Học Boston, Đại Học Massachusetts và hàng chục trường đại học tên tuổi khác. Theo thống kê năm 1990 (thời gian nhà văn Lê Lựu đến thăm), Boston có dân số là 574.282 người, với lợi tức trung bình của một gia đình Boston khoảng 40 ngàn Mỹ Kim một năm. Giống như các thành phố lớn khác của Mỹ trong xã hội tư bản, bên cạnh sự thịnh vượng của thành phố, Boston cũng có những người không nhà. Hai lý do chính của tình trạng không có nơi ở (homelessness) là lợi tức tăng chậm hơn tiền mướn nhà và giá nhà ở tại Boston quá cao. Mỗi năm, thị trưởng Boston công bố một thống kê chính thức về tình trạng không nhà của người dân Boston và các biện pháp ngăn ngừa. Năm 1992, Boston có 4411 người không có nơi riêng để ở và phải ở trong các khu nhà tạm trú (shelter) do chính phủ cung cấp với điều kiện sống chật chội và thiếu tiện nghi hơn ở nhà riêng.
Và sau đây là đoạn văn tả thành phố Boston của nhà văn Lê Lựu sau chuyến viếng thăm Boston của nhà văn vào năm 1989:
*“Boston, thủ đô của nền văn hóa sang trọng, lịch lãm nhất nước Mỹ. Nhìn về Boston, người Mỹ có thể vênh vang ngửa mặt ra bốn phương mà kiêu ngạo, mà tự tin chỉ cần mặc chiếc quần soóc, chiếc áo may ô, bất kể đàn ông hay đàn bà có thể nghênh ngang đi khắp trái đất, không thèm nhìn ai. Vậy mà giữa bão tuyết của đêm mùa đông ngoài trời có hơn 130 ngàn người không cửa, không nhà. Chị Liliên (bạn của nhà văn và là người làm việc ở trung tâm cứu trợ người nghèo) nói: Con số này tự tôi và đồng nghiệp của tôi đã đi đếm suốt đêm. Bằng mọi cách phản đối, kiến nghị lên chính phủ địa phương, chính phủ liên bang và kêu gọi lòng từ thiện của nhân dân, đến nay mới kiếm được chỗ ở cho 54 ngàn người, còn 77.600 người vẫn đêm đêm nằm lại vườn hoa và hè phố. Nhưng trong thực tế sẽ lớn hơn nhiều so với 77.600 vì mùa đông năm ngoái chúng tôi chưa đếm lại.”*
Và trong đoạn sau, nhà văn Lê Lựu so sánh Boston và Hà Nội:
*“Ở đất nước ta nghèo túng là thế, ở thủ đô có số dân bằng số dân Boston, mà đã ai trông thấy, đã ai đếm được con số một nghìn người đêm đêm lăn lóc ở lề đường, trong các vườn hoa Hà Nội ! Sự giàu sang ở Hà Nội không thể đem so sánh với Boston. Ai làm công việc đó được coi như kẻ mắc bịnh tâm thần, kẻ dở hơi. Nhưng sự vất vưởng của con người Boston đem so sánh với Hà Nội cũng là giữa trời và vực”. *
Nếu những dữ kiện của nhà văn Lê Lựu viết ra là đúng thì Boston, thành phố đầy kiêu hãnh của nước Mỹ, trong mùa đông đã có gần một phần tư dân số phải chịu cảnh màn trời chiếu đất. Số người do chị Liliên nào đó và các bạn chị đếm cao hơn con số do thị trưởng Boston công bố gấp 30 lần ! Con số của chị Liliên chỉ cần đúng một nửa thôi, chẳng những thị trưởng Boston mất chức, thống đốc bang Massachusetts mất chức, mà cả tổng thống Mỹ cũng phải từ chức vì nạn đói năm Ất Dậu ở Việt Nam hình như đang tái diễn ngay tại quốc gia cường thịnh nhất thế giới này. Chị Liliên (tạm cho là một nhân vật có thật), trong tư cách là người làm việc cho một cơ quan xã hội và hẳn nhiên am tường tình trạng không nhà, đào đâu ra con số vô cùng khủng khiếp và phi lý đến thế ? Hình ảnh 130 ngàn người lay lắt trong một thành phố với diện tích 125 cây số vuông như Boston, ngay cả đạo diễn các phim chiến tranh thế giới, chắc cũng không nghĩ ra. Boston, nếu quả thật như vậy, không còn là thành phố cảng tuyệt vời và là quê hương của John F. Kennedy, George Herbert Walker Bush, Quincy Adams, John Quincy Adams, Henry Wadsworth Longfellow, Ralph Waldo Emerson, Emily Dickinson mà là Rwanda, Bangladesh, Ethiopia.
Và cho dù chị Liliên là người có thật và thích bịa chuyện đi nữa, trong tư cách một nhà văn đã viết nhiều tác phẩm, mang quân hàm đại tá Quân Đội Nhân Dân, không phải lần đầu tiên viếng thăm Mỹ, nhà văn Lê Lựu cũng nên có một thái độ nghi ngờ dữ kiện cần thiết, một lý trí trưởng thành để cân nhắc và đánh giá những gì nhà văn nghe, nhà văn thấy, trước khi cầm bút viết lại câu chuyện và in thành sách. Và “một thời lầm lỡ” in thành sách rồi, khi tái bản vào năm 2000, nhà văn cũng nên xét lại những đoạn viết dối quá lố lăng để khỏi làm trò cười cho độc giả, nhất là các em du học sinh đang theo học tại Boston. Nhưng không, nhà văn vẫn nghĩ rằng những dữ kiện lạ lùng đó là sự thật và in lại mà không cần cắt bỏ. Nếu tác phẩm hay đoạn văn đó được dịch sang tiếng Anh, độc giả Mỹ sẽ nghĩ sao về tư cách và trình độ kiến thức phổ thông của một nhà văn Việt Nam ? Chắc chắn họ sẽ vô cùng thất vọng. Người Mỹ bỏ tiền mua vé máy bay cho nhà văn, lo chỗ ăn chỗ ở, đưa đón, hướng dẫn tham quan, tiếp xúc, thảo luận, không phải để nhà văn ca ngợi nước Mỹ hay chửi cha mắng mẹ họ, nhưng chính là để nhà văn được thấy sự thật và mang về lại Việt Nam sự thật của đời sống Mỹ, con người nước Mỹ, và qua trung gian nhà văn, các thế hệ trẻ Việt Nam có cơ hội hội nhập vào thế giới trong tinh thần cảm thông và đối thoại. Nhà văn may mắn được đi tham quan nước ngoài, lẽ ra nên mang về lại nhà những tin tức khách quan, những cái mới, cái hay cái đẹp đang xảy ra phía bên kia ô cửa của ngôi trường nhỏ hẹp, để giúp cho sinh viên học sinh cơ hội được nhìn xa hơn, rộng hơn đến những chân trời văn minh của nhân loại. Nếu không được như Nguyễn Trường Tộ, Phạm Phú Thứ, thì nhà văn cũng không nên đào sâu thêm hận thù, ganh ghét trong lòng người dân hai nước.
Ðọc xong tác phẩm Một Thời Lầm Lỗi và Trở Lại Nước Mỹ, các em học sinh Việt Nam có thể nghĩ rằng không chỉ Việt Nam nghèo nàn, mà ngay cả một siêu cường cỡ Mỹ cũng đang khốn đốn vì miếng cơm manh áo; không phải chỉ Việt Nam có những kẻ khố rách áo ôm, mà nước Mỹ cũng đầy những cảnh đầu đường xó chợ.
Thưa nhà văn, thời đại của “trăng Trung Quốc tròn hơn trăng nước Mỹ, đồng hồ Liên Xô tốt hơn đồng hồ Thụy Sĩ” đã qua xa rồi. Hãy để cho các em có cơ hội được thấy những đổi thay bên ngoài đất nước. Không có sự so sánh thì làm sao các em biết nỗ lực để vươn lên.
Nhà văn cũng không cần phải bôi đen thành phố lịch sử Boston của Mỹ chỉ để chứng minh cho cái nghèo nhưng sạch, rách nhưng thơm của Hà Nội như là “giữa trời và vực”. Kỹ thuật tự khen mình bằng cách bêu xấu đối phương không phải tư cách của một người lương thiện, và tương tự, hạ thấp giá trị của thành phố nhà văn đang thăm viếng chỉ để biện hộ cho cái mặc cảm nghèo nàn của một thành phố Việt Nam không phải là cách viết của một nhà văn trưởng thành và thái độ của một con người lịch sự. Hà Nội không cần nhà văn ca ngợi hay binh vực bằng phương cách đó. Trong trái tim của mỗi người Việt Nam, dù trong nước hay ngoài nước, Hà Nội tuy nghèo, Hà Nội tuy xưa, Hà Nội tuy cũ, nhưng Hà Nội vẫn uy nghi như một trung tâm văn hóa lịch sử bốn nghìn năm của dân tộc Việt Nam. Nếu ai nói khác hay khinh thường Hà Nội, không đợi đến nhà văn đứng ra bảo vệ mà tám chục triệu người, trong đó có kẻ viết bài này, sẽ làm công việc đó. Ca ngợi Hà Nội như cách của nhà văn chẳng khác gì trét bùn lên một bức tranh tuyệt mỹ.
Ðộc giả sẽ thắc mắc, làm thế nào một nhà văn như Đại Tá Lê Lựu lại có thể viết những chuyện xa vời thực tế như thế. Câu trả lời chắc sẽ dành cho nhà văn mặc dù những tham luận, bút ký có khả năng giết người vẫn nhan nhản trong xã hội cộng sản, sá chi là chuyện vài con số tuyên truyền. Với tôi, câu trả lời rơi vào một trong hai trường hợp, nếu chị Liliên không nói thì chính nhà văn đã viết dối và nếu chị Liliên không biết đếm thì nhà văn là người không có khả năng phân biệt sự khác nhau giữa giả dối và thành thật. Và dù trường hợp nào, thủ phạm cuối cùng chịu trách nhiệm cho sự dối trá vẫn là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tại Viêt Nam.
Chúng ta thường lo âu về những tình trạng chậm tiến về khoa học kỹ thuật, nghèo nàn lạc hậu về kinh tế, nhưng nghĩ cho cùng, cái nghèo đói trí thức, nghèo đói tinh thần, nghèo đói đạo đức tại Việt Nam còn trầm trọng và thúc bách hơn nhiều. Với óc cần cù, thông minh của người Việt và cơ hội học hỏi khắp năm châu, chúng ta không phải quá lo lắng về một nền khoa học hiện đại, một nền kỹ thuật hiện đại. Ðiều đáng lo lắng nhất vẫn là làm thế nào để có những con người Việt Nam biết sống lương thiện và thành thật, làm thế nào có được một nền giáo dục biết đặt cơ sở trên tinh thần nhân bản, dân tộc và khai phóng thật sự làm nền tảng cho một xã hội dân chủ pháp trị tiên tiến trong tương lai. Ðó là một cuộc cách mạng tư duy và tâm thức lâu dài.
Mới chỉ năm mươi năm thôi mà các giá trị luân lý, đạo đức Việt Nam đã suy đồi và băng hoại đến thế này, nếu đợi đúng “một trăm năm trồng người” xong thì đất nước sẽ ra sao?

Link: <http://wp.me/p1qBMS-6j>; rel=shortlink


text: Th12 18 2014 “Trăng, Sao và Sương” (thơ: Minh Đức Hoài Trinh, nhạc: Cao Minh Hưng), qua tiếng hát Diệu Hiền; hòa âm: Quang Đạt Minh Đức Hoài Trinh Cao Minh Hưng Tiếp tục đọc → Chia sẻ:Thư điện tửLike this:Số lượt thích Đang tải...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 3.dca _dca


text:
So sánh máy chạy bộ và xe đạp tập thể dục
Trong số những máy tập thể dục tại nhà trên thị trường hiện nay, máy chạy bộ và xe đạp tập thể dục là những dòng máy tập được sử dụng phổ biến nhất. Không thể phủ nhận hai loại máy tập này vừa dễ sử dụng vừa đem lại những hiệu quả tuyệt vời. Tuy nhiên không phải ai cũng đủ điều kiện để sắm cả hai chiếc máy về nhà. Vì thế việc quyết định nên lựa chọn mua máy tập chạy bộ hay xe đạp tập thể dục cũng là một điều không phải dễ dàng gì? Hãy đọc bài tư vấn dưới đây, có lẽ nó sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc lựa chọn đấy.
Cả máy chạy bộ và xe đạp tập đều có những điểm ưu và nhược điểm riêng, bạn có thể dựa vào những điểm này để cân nhắc lựa chọn. Những yếu tố sẽ giúp bạn dễ dàng dựa vào đó để chọn ra máy tập phù hợp đó là: hiệu quả, sự an toàn, giá cả.
Lựa chọn mua máy chạy bộ hay xe đạp tập thể dục không phải điều dễ dàng
1. Về hiệu quả
Máy chạy bộ:
- Giúp làm tăng cường hoạt động tim mạch, cải thiện hệ thống tuần hoàn máu tốt hơn do đó bạn sẽ cảm thấy sức khỏe tốt hơn.
- Giúp làm giảm cholesterol, điều hòa huyết áp và tăng cường hệ miễn dịch, ngăn ngừa bệnh tật hiệu quả.
- Giúp làm chắc khỏe xương do khi chạy bộ sẽ khiến khung xương có cơ hội được kéo dãn và hấp thụ dưỡng chất, tăng mật độ xương.
- Khả năng giúp đốt cháy calo cao nhờ kết hợp nhiều bài tập và tốc độ do đó khá lý tưởng khi dùng máy tập chạy bộ để giảm cân. Nghiên cứu cho thấy rằng cùng một cường độ như nhau, tập máy chạy bộ đốt cháy 750 calo/giờ trong khi trên một chiếc xe đạp tập có thể đốt cháy khoảng 550 calo/ giờ.
Khả năng đốt cháy calo của máy chạy bộ cao hơn
Xe đạp tập thể dục:
- Giúp trái tim khỏe mạnh hơn, lưu thông máu tốt hơn, làm tăng tốc độ trao đổi oxy trong máu và nâng cao sức khỏe cho người luyện tập.
- Tăng cường hệ miễn dịch và ngăn ngừa nguy cơ mắc nhiều căn bệnh
- Giúp cải thiện cơ bắp chân của bạn và tăng cường gân cốt, cải thiện tổng thể sức mạnh, sự dẻo dai cho đôi chân.
- Mặc dù không đốt cháy calo nhiều bằng tập máy chạy bộ nhưng tập xe đạp tập là cách giảm cân hiệu quả mà không có nhiều áp lực đến đầu gối, mắt cá chân, bàn chân hoặc hông.
2. Về sự an toàn
Máy chạy bộ có nhiều tác động đến các khớp, đặc biệt là trên đầu gối và mắt cá chân. Điều này sẽ gây đau cơ cho những ai mới tập hay những người bị viêm khớp. Khi tập máy, nếu không cẩn thận, bạn có thể ngã khỏi máy. Ngoài ra, tránh làm đổ nước trên máy tập vì có thể gây nguy hiểm cho bạn. Để giảm thiểu nguy cơ chấn thương, giúp tập luyện an toàn hơn, những chiếc máy chạy bộ điện ngày nay thường có thêm nút khẩn cấp và khóa từ giúp ngắt máy tự động khi không may người tập gặp sự cố nên bạn có thể an tâm tập luyện hơn.
Xe đạp tập thể dục: Tập với xe đạp tập thể dục, bạn sẽ gặp ít nguy cơ chấn thương hơn, nhất là với những ai tập loại xe đạp có yên, áp lực được lấy ra khỏi các khớp của bạn nên hạn chế được những rủi ro. Hơn nữa, bạn sẽ không dễ dàng bị ngã ra khỏi một chiếc xe đạp tập. Tuy nhiên, tiếp cận với các tay lái trên một chiếc xe đạp tập thể dục thẳng đứng có thể làm áp lực trở lại vào vùng lưng của bạn.
Tập với xe đạp tập thể dục, bạn sẽ gặp ít nguy cơ chấn thương hơn
3. Về giá cả
Máy chạy bộ: là một trong những thiết bị tập thể dục tại nhà có giá khá cao. Giá dao động từ 5 đến trên 20 triệu tùy thuộc vào loại máy. Máy tập chạy cơ có giá rẻ hơn do chạy bằng sức người tập chứ không bằng điện năng. Máy tập chạy bộ điện giá cao hơn, chúng cung cấp những tính năng đa dạng, các bài tập được cài đặt sẵn giúp người tập dễ dàng lựa chọn và tập luyện. Bạn quan tâm đến dòng máy này, có thể tham khảo thêm: Máy chạy bộ có giá bao nhiêu tiền?
Xe đạp tập thể dục: ít tốn kém hơn so với máy tập chạy bộ. Chỉ từ 2 đến 10 triệu, bạn đã có thể sở hữu cho mình một chiếc xe đạp tập để tăng cường sức khỏe, giảm cân cực hữu hiệu. Tham khảo giá máy tập này tại đây: Giá xe đạp tập thể dục chính hãng
Từ góc độ hiệu quả tập luyện, tập thể dục trên máy chạy bộ sẽ đốt cháy nhiều calo và tác động đến các cơ bắp tốt hơn là sử dụng một chiếc xe đạp tập thể dục; nhưng tập luyện với xe đạp tập dễ dàng hơn, đầu tư cũng ít tiền hơn, hơn nữa máy chiếm ít không gian hơn và có ít tác động đến cơ thể của bạn nếu bạn là người dễ bị tổn thương.
Tóm lại, cả hai máy tập này đều là những sự lựa chọn tuyệt vời của gia đình bạn khi định mua thiết bị tập thể dục để cải thiện sức khỏe và giảm cân. Tùy thuộc vào sở thích, khả năng tài chính, bạn hãy lựa chọn chiếc máy tập phù hợp cho mình. Lưu ý rằng cả máy chạy bộ và xe đạp tập thể dục hiện nay đều có nhiều mẫu mã, giá cả, hãng sản xuất với những chất lượng khác nhau, độ bền cũng không giống nhau. Hai loại máy này cũng chạy bằng nguồn điện do đó cần được bảo quản cẩn thận để sử dụng bền lâu hơn. Chúc bạn có sự lựa chọn thích hợp và tập luyện hiệu quả nhất nhé.
Nguồn duy nhất tại: https://thethaotaiphat.com.vn/

markdown:
**So sánh máy chạy bộ và xe đạp tập thể dục**
Trong số những máy tập thể dục tại nhà trên thị trường hiện nay,
** và máy chạy bộ** **là những dòng máy tập được sử dụng phổ biến nhất. Không thể phủ nhận hai loại máy tập này vừa dễ sử dụng vừa đem lại những hiệu quả tuyệt vời. Tuy nhiên không phải ai cũng đủ điều kiện để sắm cả hai chiếc máy về nhà. Vì thế việc quyết định nên lựa chọn** [xe đạp tập thể dục](../xe-dap-tap-the-duc/c15.html) **mua máy tập chạy bộ hay xe đạp tập thể dục**cũng là một điều không phải dễ dàng gì? Hãy đọc bài tư vấn dưới đây, có lẽ nó sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc lựa chọn đấy.
Cả máy chạy bộ và xe đạp tập đều có những điểm ưu và nhược điểm riêng, bạn có thể dựa vào những điểm này để cân nhắc lựa chọn. Những yếu tố sẽ giúp bạn dễ dàng dựa vào đó để chọn ra máy tập phù hợp đó là: hiệu quả, sự an toàn, giá cả.
Lựa chọn mua máy chạy bộ hay xe đạp tập thể dục không phải điều dễ dàng
**1. Về hiệu quả** **Máy chạy bộ:**
- Giúp làm tăng cường hoạt động tim mạch, cải thiện hệ thống tuần hoàn máu tốt hơn do đó bạn sẽ cảm thấy
** tốt hơn. sức khỏe**
- Giúp làm giảm cholesterol, điều hòa huyết áp và tăng cường hệ miễn dịch, ngăn ngừa bệnh tật hiệu quả.
- Giúp làm chắc khỏe xương do khi chạy bộ sẽ khiến khung xương có cơ hội được kéo dãn và hấp thụ dưỡng chất, tăng mật độ xương.
- Khả năng giúp đốt cháy calo cao nhờ kết hợp nhiều bài tập và tốc độ do đó khá lý tưởng khi dùng máy tập chạy bộ để
**giảm cân**. Nghiên cứu cho thấy rằng cùng một cường độ như nhau, tập máy chạy bộ đốt cháy 750 calo/giờ trong khi trên một chiếc xe đạp tập có thể đốt cháy khoảng 550 calo/ giờ.
Khả năng đốt cháy calo của máy chạy bộ cao hơn
* Xe đạp tập thể dục*:
- Giúp trái tim khỏe mạnh hơn, lưu thông máu tốt hơn, làm tăng tốc độ trao đổi oxy trong máu và
**nâng cao sức khỏe** cho người luyện tập.
- Tăng cường hệ miễn dịch và ngăn ngừa nguy cơ mắc nhiều căn bệnh
- Giúp cải thiện cơ bắp chân của bạn và tăng cường gân cốt, cải thiện tổng thể sức mạnh, sự dẻo dai cho đôi chân.
- Mặc dù không đốt cháy calo nhiều bằng tập máy chạy bộ nhưng tập xe đạp tập là cách giảm cân hiệu quả mà không có nhiều áp lực đến đầu gối, mắt cá chân, bàn chân hoặc hông.
**2. Về sự an toàn** * có nhiều tác động đến các khớp, đặc biệt là trên đầu gối và mắt cá chân. Điều này sẽ gây đau cơ cho những ai mới tập hay những người bị viêm khớp. Khi tập máy, nếu không cẩn thận, bạn có thể ngã khỏi máy. Ngoài ra, tránh làm đổ nước trên máy tập vì có thể gây nguy hiểm cho bạn. Để giảm thiểu nguy cơ chấn thương, giúp tập luyện an toàn hơn, những chiếc Máy chạy bộ* **máy chạy bộ điện**ngày nay thường có thêm nút khẩn cấp và khóa từ giúp ngắt máy tự động khi không may người tập gặp sự cố nên bạn có thể an tâm tập luyện hơn. *: Tập với xe đạp tập thể dục, bạn sẽ gặp ít nguy cơ chấn thương hơn, nhất là với những ai tập loại xe đạp có yên, áp lực được lấy ra khỏi các khớp của bạn nên hạn chế được những rủi ro. Hơn nữa, bạn sẽ không dễ dàng bị ngã ra khỏi một chiếc Xe đạp tập thể dục* **xe đạp tập**. Tuy nhiên, tiếp cận với các tay lái trên một chiếc xe đạp tập thể dục thẳng đứng có thể làm áp lực trở lại vào vùng lưng của bạn. *Tập với xe đạp tập thể dục, bạn sẽ gặp ít nguy cơ chấn thương hơn*
**3. Về giá cả** * là một trong những Máy chạy bộ:* **thiết bị tập thể dục tại nhà**có giá khá cao. Giá dao động từ 5 đến trên 20 triệu tùy thuộc vào loại máy. Máy tập chạy cơ có giá rẻ hơn do chạy bằng sức người tập chứ không bằng điện năng. Máy tập chạy bộ điện giá cao hơn, chúng cung cấp những tính năng đa dạng, các bài tập được cài đặt sẵn giúp người tập dễ dàng lựa chọn và tập luyện. Bạn quan tâm đến dòng máy này, có thể tham khảo thêm: [Máy chạy bộ có giá bao nhiêu tiền?](../may-chay-bo-co-gia-bao-nhieu-tien/a608.html) * ít tốn kém hơn so với máy tập chạy bộ. Chỉ từ 2 đến 10 triệu, bạn đã có thể sở hữu cho mình một chiếc xe đạp tập để tăng cường sức khỏe, giảm cân cực hữu hiệu. Tham khảo giá máy tập này tại đây: Xe đạp tập thể dục:* [Giá xe đạp tập thể dục chính hãng](../gia-xe-dap-tap-the-duc-chinh-hang/a901.html)
Từ góc độ hiệu quả tập luyện,
** trên máy chạy bộ sẽ đốt cháy nhiều calo và tác động đến các cơ bắp tốt hơn là sử dụng một chiếc xe đạp tập thể dục; nhưng tập luyện với xe đạp tập dễ dàng hơn, đầu tư cũng ít tiền hơn, hơn nữa máy chiếm ít không gian hơn và có ít tác động đến cơ thể của bạn nếu bạn là người dễ bị tổn thương. tập thể dục**
Tóm lại, cả hai máy tập này đều là những sự lựa chọn tuyệt vời của gia đình bạn khi định mua thiết bị tập thể dục để cải thiện sức khỏe và giảm cân. Tùy thuộc vào sở thích, khả năng tài chính, bạn hãy lựa chọn chiếc máy tập phù hợp cho mình. Lưu ý rằng cả
**máy chạy bộ và xe đạp tập thể dục** hiện nay đều có nhiều mẫu mã, giá cả, hãng sản xuất với những chất lượng khác nhau, độ bền cũng không giống nhau. Hai loại máy này cũng chạy bằng nguồn điện do đó cần được bảo quản cẩn thận để sử dụng bền lâu hơn. Chúc bạn có sự lựa chọn thích hợp và tập luyện hiệu quả nhất nhé. *Nguồn duy nhất tại: * [https://thethaotaiphat.com.vn/](../)

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Do việc thu hẹp nguyện vọng định hướng nghề nghiệp cho thí sinh nên khả năng gây ảo trong xét tuyển năm nay là rất lớn. Điều này khiến cho các trường sẽ phải tính toán rất cực mới đảm bảo tỉ lệ thí sinh không thiếu. Còn đối với thí sinh cũng cần phải sáng suốt lựa chọn nghề nghiệp cho mình.
Ghi phiếu đăng ký xét tuyển ĐH, CĐ 2016 thế nào?
Dự báo tỉ lệ thí sinh ảo sẽ là 70/30
Trước thềm mùa tuyển sinh năm 2016, những người làm công tác tuyển sinh tại các trường đại học lưu ý thí sinh được đăng ký hai ngành vào hai trường, việc thu hẹp hai ngành khiến cơ hội sát với định hướng nghề nghiệp tương lai. Ngược lại, trong tình huống thí sinh chọn một ngành, một trường vào giờ chót sẽ gây ảo các nguyện vọng (NV) còn lại.
Trả lời về vấn đề này, PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM cho biết, công tác xét tuyển vào các trường tốp trên trong đợt 1 năm nay sẽ gay cấn hơn năm ngoái, do việc thu hẹp NV để định hướng nghề nghiệp cho thí sinh nhưng cũng gây ảo trong xét tuyển.
Ông Dũng cho rằng tỉ lệ thí sinh ảo năm nay là 50/50, đây là điều không thể tránh khỏi trong tuyển sinh. Cùng đó, các trường sẽ phải tính toán rất cực mới đảm bảo tỉ lệ thí sinh không thiếu. “Với các trường tốp trên chỉ tuyển một đợt là đủ chỉ tiêu, tuy nhiên năm nay không loại trừ khả năng sẽ kéo dài sang đợt 2” – ông Dũng nhận định.
TS Nguyễn Quốc Anh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, đánh giá cuộc đua vào trường tốp trên trong xét tuyển đợt 1 sẽ rất sôi động. Đồng thời, cuộc đua đợt 2 vào trường tốp dưới cũng không kém gay gắt. Lý do thí sinh sẽ đăng ký xét tuyển tối đa bốn NV vào hai trường đại học để tăng cơ hội trúng tuyển. Như vậy, tỉ lệ ảo thông thường là 50/50 thì năm nay tỉ lệ ảo dự báo sẽ là 70/30.
Cụ thể, với một thí sinh có điểm cao đăng ký bốn NV, về thực tế thí sinh này có thể trúng tuyển cả bốn NV tại hai trường. Đến giờ chót, thí sinh này chỉ chọn một trường, một ngành, như vậy ba ngành còn lại dù đã trúng tuyển nhưng thí sinh này không lựa chọn.
Đây chính là con số ảo NV đăng ký khiến các trường phải tính toán rất kỹ lưỡng mới đảm bảo chỉ tiêu. Việc tỉ lệ ảo tăng cao sẽ khiến các trường khó khăn hơn trong việc cân đối tỉ lệ thí sinh trúng tuyển để gọi nhập học.
Sáng suốt lựa chọn
Tránh bị trượt oan, lưu ý thí sinh nên ưu tiên chọn ngành mình đã đam mê và có định hướng từ đầu để có sự hứng thú học tập. Tiếp đến mới chọn trường, vì ngành mình thích nhưng điểm không an toàn cũng khó lọt vào trường mình thích.
Như vậy khi chọn trường, thí sinh cần lưu ý điểm của mình nằm ở ngưỡng nào để chọn trường tốp trên, tốp giữa và tốp ngang điểm sàn không quá tầm với.
Ngoài ra, thí sinh, phụ huynh nên lưu ý giá trị thương hiệu và uy tín của một trường cần xây dựng lâu dài, trong đó các trường tốp giữa những năm gần đây đều có sự bứt lên, đây cũng là lưu ý khi lựa chọn.
Đặc biệt, thí sinh không nên so sánh mức điểm ngành này của năm này so với năm khác để tính toán đăng ký NV vì đây chỉ có giá trị tham khảo. Mặt khác, điểm sàn giữa các ngành luôn có sự lệch nhau khá xa.
Cách đăng ký xét tuyển
Ngay sau khi có kết quả thi THPT quốc gia, các em sẽ nhận được 1 giấy chứng nhận kết quả thi. Thí sinh không dùng giấy chứng nhận kết quả này để đăng ký xét tuyển mà dùng để nộp vào trường nhập học.
Để đăng ký xét tuyển, thí sinh không cần phải nộp hồ sơ với đầy đủ các giấy tờ đăng ký xét tuyển như năm 2015 mà chỉ cần điền thông tin vào phiếu đăng ký xét tuyển và nộp phiếu này về các trường mà mình muốn học bằng hình thức đăng ký trực tuyến hoặc qua đường bưu điện hay bằng một phương thức khác do trường đại học quy định.
Trong đợt I, thí sinh được đăng ký tối đa 2 trường đại học. Mỗi trường tối đa là 2 ngành (nhóm ngành) theo số thứ tự ưu tiên được xếp từ 1 đến 2. Trong đợt xét tuyển bổ sung, thí sinh được đăng ký tối đa là 3 trường. Mỗi trường tối đa là 2 ngành (nhóm ngành) theo số thứ tự ưu tiên được xếp từ 1 đến 2.
Ở mỗi đợt xét tuyển, sau khi thí sinh đăng ký xét tuyển thí sinh không được điều chỉnh nguyện vọng của mình nữa. Vì vậy, các em phải lưu ý thật kỹ trước khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển.

markdown:
Do việc thu hẹp nguyện vọng định hướng nghề nghiệp cho thí sinh nên khả năng gây ảo trong xét tuyển năm nay là rất lớn. Điều này khiến cho các trường sẽ phải tính toán rất cực mới đảm bảo tỉ lệ thí sinh không thiếu. Còn đối với thí sinh cũng cần phải sáng suốt lựa chọn nghề nghiệp cho mình.
[Ghi phiếu đăng ký xét tuyển ĐH, CĐ 2016 thế nào?] **Dự báo tỉ lệ thí sinh ảo sẽ là 70/30**
Trước thềm mùa tuyển sinh năm 2016, những người làm công tác tuyển sinh tại các trường đại học lưu ý thí sinh được đăng ký hai ngành vào hai trường, việc thu hẹp hai ngành khiến cơ hội sát với định hướng nghề nghiệp tương lai. Ngược lại, trong tình huống thí sinh chọn một ngành, một trường vào giờ chót sẽ gây ảo các nguyện vọng (NV) còn lại.
Trả lời về vấn đề này, PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM cho biết, công tác xét tuyển vào các trường tốp trên trong đợt 1 năm nay sẽ gay cấn hơn năm ngoái, do việc thu hẹp NV để định hướng nghề nghiệp cho thí sinh nhưng cũng gây ảo trong xét tuyển.
Ông Dũng cho rằng tỉ lệ thí sinh ảo năm nay là 50/50, đây là điều không thể tránh khỏi trong tuyển sinh. Cùng đó, các trường sẽ phải tính toán rất cực mới đảm bảo tỉ lệ thí sinh không thiếu. “Với các trường tốp trên chỉ tuyển một đợt là đủ chỉ tiêu, tuy nhiên năm nay không loại trừ khả năng sẽ kéo dài sang đợt 2” – ông Dũng nhận định.
![ tuyen-sinh-2016-tranh-truot-oan-thi-sinh-can-biet-diem-cua-minh-nam-o-nguong-nao](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/07/tuyen-sinh-2016-tranh-truot-oan-thi-sinh-can-biet-diem-cua-minh-nam-o-nguong-nao-650x365.jpg)
Thí sinh cần sáng suốt lựa chọn ngành nghề cho phù hợp trước mỗi mùa tuyển sinh. Ảnh minh họa.
TS Nguyễn Quốc Anh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, đánh giá cuộc đua vào trường tốp trên trong xét tuyển đợt 1 sẽ rất sôi động. Đồng thời, cuộc đua đợt 2 vào trường tốp dưới cũng không kém gay gắt. Lý do thí sinh sẽ đăng ký xét tuyển tối đa bốn NV vào hai trường đại học để tăng cơ hội trúng tuyển. Như vậy, tỉ lệ ảo thông thường là 50/50 thì năm nay tỉ lệ ảo dự báo sẽ là 70/30.
Cụ thể, với một thí sinh có điểm cao đăng ký bốn NV, về thực tế thí sinh này có thể trúng tuyển cả bốn NV tại hai trường. Đến giờ chót, thí sinh này chỉ chọn một trường, một ngành, như vậy ba ngành còn lại dù đã trúng tuyển nhưng thí sinh này không lựa chọn.
Đây chính là con số ảo NV đăng ký khiến các trường phải tính toán rất kỹ lưỡng mới đảm bảo chỉ tiêu. Việc tỉ lệ ảo tăng cao sẽ khiến các trường khó khăn hơn trong việc cân đối tỉ lệ thí sinh trúng tuyển để gọi nhập học.
**Sáng suốt lựa chọn**
Tránh bị trượt oan, lưu ý thí sinh nên ưu tiên chọn ngành mình đã đam mê và có định hướng từ đầu để có sự hứng thú học tập. Tiếp đến mới chọn trường, vì ngành mình thích nhưng điểm không an toàn cũng khó lọt vào trường mình thích.
Như vậy khi chọn trường, thí sinh cần lưu ý điểm của mình nằm ở ngưỡng nào để chọn trường tốp trên, tốp giữa và tốp ngang điểm sàn không quá tầm với.
Ngoài ra, thí sinh, phụ huynh nên lưu ý giá trị thương hiệu và uy tín của một trường cần xây dựng lâu dài, trong đó các trường tốp giữa những năm gần đây đều có sự bứt lên, đây cũng là lưu ý khi lựa chọn.
Đặc biệt, thí sinh không nên so sánh mức điểm ngành này của năm này so với năm khác để tính toán đăng ký NV vì đây chỉ có giá trị tham khảo. Mặt khác, điểm sàn giữa các ngành luôn có sự lệch nhau khá xa.
**Cách đăng ký xét tuyển**
Ngay sau khi có kết quả thi THPT quốc gia, các em sẽ nhận được 1 giấy chứng nhận kết quả thi. Thí sinh không dùng giấy chứng nhận kết quả này để đăng ký xét tuyển mà dùng để nộp vào trường nhập học.
Để đăng ký xét tuyển, thí sinh không cần phải nộp hồ sơ với đầy đủ các giấy tờ đăng ký xét tuyển như năm 2015 mà chỉ cần điền thông tin vào phiếu đăng ký xét tuyển và nộp phiếu này về các trường mà mình muốn học bằng hình thức đăng ký trực tuyến hoặc qua đường bưu điện hay bằng một phương thức khác do trường đại học quy định.
Trong đợt I, thí sinh được đăng ký tối đa 2 trường đại học. Mỗi trường tối đa là 2 ngành (nhóm ngành) theo số thứ tự ưu tiên được xếp từ 1 đến 2. Trong đợt xét tuyển bổ sung, thí sinh được đăng ký tối đa là 3 trường. Mỗi trường tối đa là 2 ngành (nhóm ngành) theo số thứ tự ưu tiên được xếp từ 1 đến 2.
Ở mỗi đợt xét tuyển, sau khi thí sinh đăng ký xét tuyển thí sinh không được điều chỉnh nguyện vọng của mình nữa. Vì vậy, các em phải lưu ý thật kỹ trước khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển.

Vary: Accept-Encoding

Link: <https://goo.gl/1OEVc9>; rel=shortlink


text:
“Siêu phẩm” Vespa 946 tách biệt hoàn toàn với phần còn lại khi có giá bán hơn 400 triệu đồng, còn cái tên nổi bật nhất phân khúc xe ga cao cấp Honda SH đứng vị trí thứ 3 sau hai đối thủ đều đến từ hãng xe Ý Piaggio.
Dù không phải là mảng đem lại doanh số lớn, nhưng các hãng xe máy hàng đầu như Honda, Yamaha hay Piaggio chưa bao giờ che dấu tham vọng muốn dẫn đầu phân khúc xe tay ga cao cấp. Bằng chứng là những mẫu xe mới ngày càng sang trọng hơn ra mắt người tiêu dùng Việt trong trong thời gian qua. Dưới đây là 5 mẫu xe tay ga phân phối chính hãng ở phân khúc cao cấp có giá bán đắt nhất thị trường Việt:
Piaggio Vespa 946 – 405 triệu đồng
Chính thức ra mắt người tiêu dùng Việt vào tháng 7.2013, Vespa 946 có giá bán 340 triệu đồng đã trở thành mẫu tay ga đắt nhất thị trường. Chưa dừng lại ở đó, Piaggio tiếp tục kết hợp với hãng thời trang đồng hương – Giorgio Armani để sản xuất phiên bản đặc biệt Vespa 946 Emporio Armani đẩy mức giá lên tới 405 triệu đồng và bắt đầu nhận đơn đặt hàng hồi tháng 9.2015.
Vespa 946 thể hiện rõ đẳng cấp vượt trội qua thiết kế sang trọng và đậm chất thời trang, các công đoạn đều được sản xuất thủ công với dây chuyền riêng biệt. Chiếc xe trang bị động cơ 4 thì xi lanh đơn 3 van dung tích 125 phân khối sản sinh công suất tối đa 11,7 mã lực và mô men xoắn 10,3 Nm kết hợp với hộp số vô cấp. Cùng với đó là những công nghệ hiện đại, nổi bật như hệ thống khung sườn bằng nhôm trọng lượng nhẹ, điều khiển lái VMP thông minh có thể kết nối các thiết bị điện tử, hệ thống chống bó cứng phanh ABS và kiểm soát lực kéo ASR.
Vespa – từ 68,8 đến 112,8 triệu đồng
Bên cạnh “siêu phẩm” Vespa 946, dòng xe danh tiếng của Piaggio còn sở hữu hàng loạt phiên bản khác có giá bán thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo thế mạnh về kiểu dáng và tính năng công nghệ nhằm hướng tới phần đông khách hàng trong phân khúc tay ga cao cấp. Giá xe trải dài từ Vespa Primavera 68,8 triệu đồng đến Sprint 71,8 triệu đồng, hay GTS 150 giá 96,6 triệu đồng và cao nhất là PX 125 với giá bán 112,8 triệu đồng.
Các dòng xe Vespa tại Việt Nam đều sở hữu động cơ 3 van đột phá kết hợp cùng công nghệ phun xăng điện tử giúp tiết kiệm nhiên liệu và đảm bảo hiệu suất hoạt động tối ưu. Ở mức 125 phân khối, những mẫu xe này đạt sức mạnh 9,4 mã lực tại vòng tua máy 7.750 vòng/phút và mô men xoắn 9,5 Nm tại 6.000 vòng/phút. Các phiên bản 150 phân khối có công suất 11,6 mã lực tại 7.500 vòng/phút và mô men xoắn 12 Nm tại 5.000 vòng/phút.
Honda SH – 67 và 81 triệu đồng
Honda SH đang là cái tên nổi bật nhất phân khúc xe tay ga tại thị trường VN, và cũng đắt khách nhất vào thời điểm hiện tại. Ở phiên bản nâng cấp mới ra mắt hồi tháng 9.2015 vừa qua, dù không có nhiều đột phá trong thiết kế, nhưng mẫu tay ga của Honda vẫn duy trì sức hấp dẫn khó cưỡng với người tiêu dùng Việt. Trang bị thêm chìa khóa thông minh tiện ích và nâng cao khả năng chống trộm, SH125i mới có giá 67 triệu đồng và SH150i giá 81 triệu đồng, tăng 1 triệu so với phiên bản trước đó.
Phiên bản Honda SH125i sử dụng động cơ xi lanh đơn 125 phân khối cho công suất 11,8 mã lực tại 8.500 vòng/phút và mô men xoắn 11,2 Nm tại 6.500 vòng/phút. Động cơ 150 phân khối mang đến sức mạnh 14,2 mã lực tại 8.250 vòng/phút và mô men xoắn 11,2 Nm tại 6.500 Nm cho bản SH150i. Cả hai đều ứng dụng công nghệ động cơ eSP thế hệ mới có thiết kế nhỏ gọn, vận hành êm và thân thiện môi trường hơn. Bên cạnh đó là những công nghệ tiên tiến như hệ thống phun xăng điện tử PGM-Fi, Idling Stop ngắt động cơ tạm thời và bộ đề ACG…
Yamaha NM-X – 80 triệu đồng
Là một trong những mẫu xe tay ga được yêu thích tại châu Âu, Yamaha nhanh chóng đưa NM-X vào chiến lược toàn cầu khi lần lượt giới thiệu tại các thị trường đang phát triển. Chiếc xe chính thức tung ra thị trường VN vào tháng 9.2015, tuy kiểu dáng tương tự như Honda PCX nhưng định giá bán 80 triệu đồng cố cạnh tranh trong phân khúc với Honda SH. Với NM-X, Yamaha muốn mở ra một phân khúc mới, hướng tới đối tượng từ 25 đến 40 tuổi ở thành thị.
Xe trang bị động cơ 155 phân khối, làm mát bằng dung dịch, phun xăng điện tử kết hợp hệ thống van biến thiên chủ động VVA cho công suất tối đa 15 mã lực tại 8.000 vòng/phút và mô men xoắn cực đại 14,4 Nm tại 6.000 vòng/phút. Kèm theo đó là hệ thống phanh đĩa và hệ thống chống bố cứng phanh ABS cho cả hai bánh.
Piaggio Medley – 71,5 và 72,5 triệu đồng
Tung ra thị trường VN từ tháng 3.2016, Piaggio Medley đang là cái tên mới nhất trong phân khúc tay ga cao cấp. Mẫu xe này đánh dấu chiến lược mới của hãng xe Ý tại VN khi có ngoại hình lẫn hệ truyền động khác biệt so với các mẫu xe cùng “gia đình”. Chiếc xe sở hữu kiểu dáng to lớn, mang phong cách mạnh mẽ thời thượng, cùng các đường nét thiết kế phù hợp cả nam lẫn nữ.
Đây là mẫu xe đầu tiên của Piaggio sử dụng động cơ công nghệ iGet làm mát bằng dung dịch, kết hợp với cỗ máy 125 phân khối xi lanh đơn 4 van, phun xăng điện tử sản sinh công suất 12 mã lực tại 8.250 vòng/phút và mô men xoắn cực đại 11,5 Nm tại 6.500 vòng/phút. Medley cũng được tích hợp công nghệ Start/Stop tự động ngắt máy khi dừng xe quá 3 giây giúp tiết kiệm nhiên liệu(tương tự Idling Stop).

markdown:
**“Siêu phẩm” Vespa 946 tách biệt hoàn toàn với phần còn lại khi có giá bán hơn 400 triệu đồng, còn cái tên nổi bật nhất phân khúc xe ga cao cấp Honda SH đứng vị trí thứ 3 sau hai đối thủ đều đến từ hãng xe Ý Piaggio.**
Dù không phải là mảng đem lại doanh số lớn, nhưng các hãng xe máy hàng đầu như Honda, Yamaha hay Piaggio chưa bao giờ che dấu tham vọng muốn dẫn đầu phân khúc xe tay ga cao cấp. Bằng chứng là những mẫu xe mới ngày càng sang trọng hơn ra mắt người tiêu dùng Việt trong trong thời gian qua. Dưới đây là 5 mẫu xe tay ga phân phối chính hãng ở phân khúc cao cấp có giá bán đắt nhất thị trường Việt:
**Piaggio Vespa 946 – 405 triệu đồng**
Chính thức ra mắt người tiêu dùng Việt vào tháng 7.2013, Vespa 946 có giá bán 340 triệu đồng đã trở thành mẫu tay ga đắt nhất thị trường. Chưa dừng lại ở đó, Piaggio tiếp tục kết hợp với hãng thời trang đồng hương – Giorgio Armani để sản xuất phiên bản đặc biệt Vespa 946 Emporio Armani đẩy mức giá lên tới 405 triệu đồng và bắt đầu nhận đơn đặt hàng hồi tháng 9.2015.
![ xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/05/xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1-650x412.jpg)
Vespa 946 Emporio Armani có mức giá lên đến 405 triệu đồng bỏ xa những cái tên xe ga còn lại
Vespa 946 thể hiện rõ đẳng cấp vượt trội qua thiết kế sang trọng và đậm chất thời trang, các công đoạn đều được sản xuất thủ công với dây chuyền riêng biệt. Chiếc xe trang bị động cơ 4 thì xi lanh đơn 3 van dung tích 125 phân khối sản sinh công suất tối đa 11,7 mã lực và mô men xoắn 10,3 Nm kết hợp với hộp số vô cấp. Cùng với đó là những công nghệ hiện đại, nổi bật như hệ thống khung sườn bằng nhôm trọng lượng nhẹ, điều khiển lái VMP thông minh có thể kết nối các thiết bị điện tử, hệ thống chống bó cứng phanh ABS và kiểm soát lực kéo ASR.
**Vespa – từ 68,8 đến 112,8 triệu đồng**
Bên cạnh “siêu phẩm” Vespa 946, dòng xe danh tiếng của Piaggio còn sở hữu hàng loạt phiên bản khác có giá bán thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo thế mạnh về kiểu dáng và tính năng công nghệ nhằm hướng tới phần đông khách hàng trong phân khúc tay ga cao cấp. Giá xe trải dài từ Vespa Primavera 68,8 triệu đồng đến Sprint 71,8 triệu đồng, hay GTS 150 giá 96,6 triệu đồng và cao nhất là PX 125 với giá bán 112,8 triệu đồng.
![ xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/05/xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1-1-650x431.jpg)
Các mẫu xe Vespa khác cũng được đánh giá cao về thiết kế lẫn công nghệ
Các dòng xe Vespa tại Việt Nam đều sở hữu động cơ 3 van đột phá kết hợp cùng công nghệ phun xăng điện tử giúp tiết kiệm nhiên liệu và đảm bảo hiệu suất hoạt động tối ưu. Ở mức 125 phân khối, những mẫu xe này đạt sức mạnh 9,4 mã lực tại vòng tua máy 7.750 vòng/phút và mô men xoắn 9,5 Nm tại 6.000 vòng/phút. Các phiên bản 150 phân khối có công suất 11,6 mã lực tại 7.500 vòng/phút và mô men xoắn 12 Nm tại 5.000 vòng/phút.
**Honda SH – 67 và 81 triệu đồng**
Honda SH đang là cái tên nổi bật nhất phân khúc xe tay ga tại thị trường VN, và cũng đắt khách nhất vào thời điểm hiện tại. Ở phiên bản nâng cấp mới ra mắt hồi tháng 9.2015 vừa qua, dù không có nhiều đột phá trong thiết kế, nhưng mẫu tay ga của Honda vẫn duy trì sức hấp dẫn khó cưỡng với người tiêu dùng Việt. Trang bị thêm chìa khóa thông minh tiện ích và nâng cao khả năng chống trộm, SH125i mới có giá 67 triệu đồng và SH150i giá 81 triệu đồng, tăng 1 triệu so với phiên bản trước đó.
![ xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/05/xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1-2-650x447.jpg)
Bộ đôi SH125i/150i vẫn đang “xưng bá” phân khúc xe tay ga cao cấp
Phiên bản Honda SH125i sử dụng động cơ xi lanh đơn 125 phân khối cho công suất 11,8 mã lực tại 8.500 vòng/phút và mô men xoắn 11,2 Nm tại 6.500 vòng/phút. Động cơ 150 phân khối mang đến sức mạnh 14,2 mã lực tại 8.250 vòng/phút và mô men xoắn 11,2 Nm tại 6.500 Nm cho bản SH150i. Cả hai đều ứng dụng công nghệ động cơ eSP thế hệ mới có thiết kế nhỏ gọn, vận hành êm và thân thiện môi trường hơn. Bên cạnh đó là những công nghệ tiên tiến như hệ thống phun xăng điện tử PGM-Fi, Idling Stop ngắt động cơ tạm thời và bộ đề ACG…
**Yamaha NM-X – 80 triệu đồng**
Là một trong những mẫu xe tay ga được yêu thích tại châu Âu, Yamaha nhanh chóng đưa NM-X vào chiến lược toàn cầu khi lần lượt giới thiệu tại các thị trường đang phát triển. Chiếc xe chính thức tung ra thị trường VN vào tháng 9.2015, tuy kiểu dáng tương tự như Honda PCX nhưng định giá bán 80 triệu đồng cố cạnh tranh trong phân khúc với Honda SH. Với NM-X, Yamaha muốn mở ra một phân khúc mới, hướng tới đối tượng từ 25 đến 40 tuổi ở thành thị.
![ xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/05/xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1-3-650x433.jpg)
Có kiểu dáng tương tự, nhưng Yamaha NM-X được bán với giá gấp đôi Honda PCX
Xe trang bị động cơ 155 phân khối, làm mát bằng dung dịch, phun xăng điện tử kết hợp hệ thống van biến thiên chủ động VVA cho công suất tối đa 15 mã lực tại 8.000 vòng/phút và mô men xoắn cực đại 14,4 Nm tại 6.000 vòng/phút. Kèm theo đó là hệ thống phanh đĩa và hệ thống chống bố cứng phanh ABS cho cả hai bánh.
**Piaggio Medley – 71,5 và 72,5 triệu đồng**
Tung ra thị trường VN từ tháng 3.2016, Piaggio Medley đang là cái tên mới nhất trong phân khúc tay ga cao cấp. Mẫu xe này đánh dấu chiến lược mới của hãng xe Ý tại VN khi có ngoại hình lẫn hệ truyền động khác biệt so với các mẫu xe cùng “gia đình”. Chiếc xe sở hữu kiểu dáng to lớn, mang phong cách mạnh mẽ thời thượng, cùng các đường nét thiết kế phù hợp cả nam lẫn nữ.
![ xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2016/05/xe-tay-ga-dat-nhat-viet-nam-honda-sh-chua-phai-so-1-4-650x431.jpg)
Piaggio Medley dù còn “non trẻ” nhưng vẫn tự tin cạnh tranh với Honda SH
Đây là mẫu xe đầu tiên của Piaggio sử dụng động cơ công nghệ iGet làm mát bằng dung dịch, kết hợp với cỗ máy 125 phân khối xi lanh đơn 4 van, phun xăng điện tử sản sinh công suất 12 mã lực tại 8.250 vòng/phút và mô men xoắn cực đại 11,5 Nm tại 6.500 vòng/phút. Medley cũng được tích hợp công nghệ Start/Stop tự động ngắt máy khi dừng xe quá 3 giây giúp tiết kiệm nhiên liệu(tương tự Idling Stop).

Link: <http://goo.gl/SlwIu1>; rel=shortlink


text:
Chủ đề nóng: Phương pháp kỷ luật tích cực - Cổ học tinh hoa - Những thói hư tật xấu của người Việt - Công lý: Việc đúng nên làm - Giáo án Điện tử - Sách giáo khoa - Học tiếng Anh - Bài giảng trực tuyến - Món ăn bài thuốc - Chăm sóc bà bầu - Môi trường - Tiết kiệm điện - Nhi khoa - Ung thư - Tác hại của thuốc lá - Các kỹ thuật dạy học tích cực - Dạy học phát triển năng lực
Khiến một đứa trẻ cảm thấy được yêu thương
Từ Thư viện Khoa học VLOS
(đổi hướng từ Khiến Một Đứa trẻ Cảm thấy Được yêu quý)
Không có bất kỳ phương thức nào là tốt nhất trong việc khiến một đứa trẻ cảm thấy được yêu thương. Trẻ con thường sẽ cảm thấy được quý trọng khi người khác đối xử với chúng bằng sự tôn trọng, và khi người trưởng thành bày tỏ sự quan tâm chân thành của họ trước suy nghĩ, cảm xúc, và trải nghiệm của chúng. Phát triển ranh giới lành mạnh và trở nên nhất quán với trẻ em sẽ giúp nuôi dưỡng cảm giác được yêu quý ở trẻ.
Mục lục
Các bước
Đối xử với Trẻ bằng Sự tôn trọng
- Dành thời gian cho trẻ. Bước căn bản này là nền tảng của quá trình giáo dục cho con của bạn biết cách để nhận thấy rằng bạn yêu quý chúng. Bạn nên tìm cách dành thời gian cho trẻ. Phương pháp này sẽ giúp nuôi dưỡng sự tôn trọng và sự gần gũi của cả hai, và cho phép bạn tìm hiểu thêm về mong muốn cũng như nhu cầu của trẻ.[1]
- Hoạt động mà bạn cùng con thực hiện không cần thiết phải quá phức tạp. Khoảng thời gian mà cả hai dành cho nhau có thể chỉ đơn giản như là đi dạo, chia sẻ thức ăn khi đi dã ngoại, hoặc cùng nhau đến địa điểm mà cả hai đều yêu thích.
- Trẻ thường sẽ trình bày với bạn nhu cầu của chúng nếu chúng cảm thấy thoải mái khi dành thời gian cùng bạn.
- Cho trẻ biết rằng chúng được yêu thương. Trẻ em luôn muốn người trưởng thành trấn an chúng trong cuộc sống. Tình yêu không cần phải có điều kiện. Bạn nên nhớ rằng tình yêu là yếu tố không hề có sự phát xét và hoàn toàn vô điều kiện.[2]
- Đôi khi, đứa trẻ có cha mẹ đã ly thân cần đến sự khẳng định rằng chúng vẫn được cha mẹ yêu thương.
- Mặc dù có lẽ là bạn khá tự hào về thành tựu mà con của bạn đạt được, bạn nên nhớ cho chúng biết rằng bạn yêu chúng bất kể chúng có đem về nhà điểm số hoàn hảo hay không.
- Thường xuyên trò chuyện với trẻ. Trò chuyện với trẻ về hoạt động hằng ngày sẽ cho phép trẻ biết rằng bạn quan tâm đến cuộc sống của chúng. Ngoài ra, có thể nói chuyện với người trưởng thành cũng sẽ cung cấp cho trẻ cảm giác tích cực của sự trưởng thành. Hãy sử dụng nhiều loại câu hỏi khác nhau để hỗ trợ thêm cho cuộc trò chuyện.[3]
- Không nên bao gồm câu hỏi tu từ vì con của bạn có thể sẽ không hiểu.
- Thay vào đó, hãy sử dụng câu hỏi mở càng thường xuyên càng tốt vì chúng cho phép trẻ biết rằng bạn quan tâm đến điều chúng nói.
- Khuyến khích trẻ trò chuyện bằng cách sử dụng yếu tố kéo dài cuộc trò chuyện. Trẻ em sẽ không thể bộc lộ bản thân mà không có sự trợ giúp. Nếu bạn muốn con của bạn chia sẻ trải nghiệm với bạn, bạn nên giúp chúng bằng cách hỏi những câu hỏi như: "Sau đó thì chuyện gì xảy ra?" hoặc "Nói thêm cho mẹ/cha nghe xem nào!".[4]
- Để trẻ tiếp tục chia sẻ về trải nghiệm của mình sẽ cho phép trẻ hiểu rằng bạn coi trọng quan điểm riêng của chúng.
- Yếu tố kéo dài cuộc trò chuyện cũng sẽ trở thành hình mẫu để trẻ nhỏ có thể sử dụng trong việc tìm hiểu thêm thông tin từ bạn bè, người trưởng thành khác, hoặc để tăng cường khả năng diễn đạt rõ ràng về trải nghiệm của bản thân.
- Bày tỏ sự tôn trọng với trẻ. Khi bạn lắng nghe con của bạn chia sẻ về một ngày của chúng, hoặc dành thời gian đặc biệt cho chúng, bạn đang cho chúng thấy rằng bạn tôn trọng chúng. Không nên hối thúc trẻ trả lời, hoặc khiến trẻ cảm thấy như thể bạn quá bận rộn để chú ý đến chúng. Để dạy cho con của bạn biết rằng chúng được yêu quý, bạn nên cố gắng khiến trẻ cảm thấy rằng bạn luôn ưu tiên cho việc dành thời gian với chúng.[5]
- Cho phép con của bạn tự mình trả lời câu hỏi. Tránh "nói thay" cho trẻ khi đang trò chuyện. Ví dụ, không nên trả lời câu hỏi thay cho con của bạn, chẳng hạn như "Không, bé Tin không thích bỏng ngô đâu. Bé Tin không bao giờ thích bỏng ngô cả!". Thay vào đó, bạn nên hỏi bé Tin rằng "Bé Tin, con có thích bỏng ngô không. Con có thích không?".
- Không coi thường, và không nói chuyện một cách thô lỗ là các nhân tố khác thể hiện sự tôn trọng.
- Tôn trọng khả năng của trẻ. Làm hộ trẻ những công việc mà trẻ có thể tự làm sẽ là dấu hiệu cho thấy rằng bạn nghi ngờ khả năng của chúng. Thay vào đó, bạn nên cho chúng biết rằng bạn tôn trọng hành động mà chúng có thể tự mình thực hiện. Ví dụ, thay vì giúp một đứa trẻ 3 tuổi mặc áo khoác, bạn nên cho phép chúng dành thời gian để tự mình mặc áo.[6]
- Làm việc hộ cho trẻ dần dần sẽ củng cố cảm giác bất lực trong suy nghĩ của trẻ về bản thân.
- Bạn nên nhớ rằng quan điểm về quá trình phát triển của trẻ sẽ khác nhau tùy thuộc vào nền văn hóa, và hãy tôn trọng sự khác biệt này. Ví dụ, một vài nền văn hóa bắt buộc trẻ con phải học cách sử dụng đồ dùng bằng bạc để ăn uống từ khi còn rất nhỏ, trong khi tại nhiều nơi khác, trẻ nhỏ vẫn có thể “ăn bốc”.
- Cho phép trẻ rút ra bài học từ sai lầm của mình. Dạy trẻ em về tính tự lập có nghĩa là cho phép trẻ phạm phải sai lầm. Đây là hệ quả tự nhiên trong việc học hỏi kỹ năng mới. Bởi vì trẻ nhỏ là người có suy nghĩ khá thực tế, học hỏi từ hệ quả tự nhiên sau khi thực hiện một hành động nào đó là một phần khá quan trọng trong việc phát triển khả năng học tập của trẻ.[7]
- Cho con của bạn thấy rằng bạn tin tưởng vào quyết định của chúng, và vào khả năng rút ra bài học từ lỗi lầm, đồng thời nhấn mạnh rằng bạn xem trọng tính tự lập của chúng.
- Bạn nên nhớ bảo đảm rằng hậu quả của quá trình học tập sẽ không gây ảnh hưởng xấu đến sự an toàn về mặt thể chất hoặc cảm xúc của trẻ. Ví dụ, nếu con của bạn chỉ đang học cách để nhìn cả hai hướng trước khi băng qua đường, chắc hẳn bạn sẽ muốn bảo vệ chúng khỏi ngã ba đầy xe. Tuy nhiên, cho phép trẻ rèn luyện tính tự lập trong việc nhìn trước nhìn sau trước khi băng qua đường cùng bạn là hành động tốt.
- Cho trẻ có quyền lựa chọn. Cho phép con của bạn được phép đưa ra lựa chọn riêng là một phần quan trọng trong việc chứng tỏ cho chúng thấy rằng bạn coi trọng sở thích của chúng. Lựa chọn mà bạn cung cấp cần phải là những lựa chọn có giá trị ngang nhau – điều này có nghĩa là không nên đưa ra sự lựa chọn mà trẻ không thể đáp ứng, hoặc bạn biết rõ ràng con của bạn sẽ không lựa chọn chúng. Thay vào đó, hãy cung cấp cho chúng một loạt những lựa chọn có thể thực hiện.[8]
- Bạn không cần phải đưa ra quá nhiều lựa chọn cho trẻ. Thông thường, chỉ cần khoảng 2 – 3 phương án là đủ.
- Cung cấp cho trẻ những phương án mà bạn sẽ không lựa chọn để khuyến khích sự tự lập của trẻ.
Cho Trẻ Biết Ý nghĩa của Việc được yêu quý
- Hãy nhất quán. Nhất quán có nghĩa là kỳ vọng và luật lệ mà bạn đã đề ra phải tương tự nhau từ ngày này qua ngày khác, và từ nơi này đến nơi khác. Sự nhất quán sẽ đem lại cho trẻ cảm giác khỏe khoắn, an toàn, và được bảo vệ. Nó sẽ dạy cho con bạn cách để chịu trách nhiệm trước hành động của chính mình, và giúp hình thành ranh giới an toàn cho quá trình khám phá của chúng.[9]
- Nếu bạn không có tính nhất quán, bạn đang cung cấp cho con của bạn thông tin rằng nhu cầu của chúng không quan trọng như của bạn.
- Xây dựng thói quen thông thường tại nhà mỗi ngày sẽ giúp trẻ cảm thấy rằng mình được bảo vệ. Nếu những thói quen này là dựa trên nhu cầu của trẻ, trẻ sẽ dễ dàng nhận thức rằng mình được yêu quý.
- Cho con của bạn biết rằng bạn coi trọng sức khỏe của mình. Làm mẫu trong việc chăm sóc bản thân để trẻ nhỏ noi gương là khía cạnh quan trọng trong việc giáo dục trẻ về ý nghĩa của việc được quý trọng. Chăm sóc sức khỏe, vệ sinh, nhu cầu tâm lý và tình cảm của bản thân đều có liên quan đến quá trình chăm sóc sự khỏe khoắn của trẻ.[10]
- Không cho phép bản thân đắm chìm trong tình huống mà bạn bị lạm dụng, bỏ rơi hoặc ngược đãi.
- Nếu bạn cần giúp đỡ trong việc tìm hiểu thêm về quá trình tự chăm sóc bản thân, bạn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ phía bạn bè hoặc chuyên gia.
- Thiết lập ranh giới phù hợp. Để một đứa trẻ cảm thấy được yêu quý, chúng cũng cần phải cảm nhận được sự an toàn. An toàn xuất phát từ người trưởng thành sở hữu ranh giới tốt đẹp và lành mạnh. Người trưởng thành là người chịu trách nhiệm trong việc cung cấp khuôn mẫu và sự hỗ trợ cho trẻ nhỏ.[11]
- Điều này không có nghĩa là bạn không thể vui đùa cùng con của bạn. Tuy nhiên, bạn nên chuẩn bị sẵn sàng trong việc gây gián đoạn một trò chơi thú vị để bảo đảm cho nhu cầu về sự an toàn của trẻ.
- Cân nhắc tính cách riêng của trẻ. Nhiều đứa trẻ cần đến nhiều khuôn mẫu để có thể cảm nhận sự an toàn hơn là một vài trẻ em khác. Đáp ứng nhu cầu của con bạn là điều rất cần thiết.
- Tập trung vào hành vi tiêu cực, thay vì vào đứa trẻ tiêu cực. Bạn nên cho con của bạn biết rằng ngay cả khi hành vi của chúng trong một tình huống cụ thể nào đó là không thể chấp nhận được, bạn vẫn quan tâm và yêu thương chúng bất kể chuyện gì xảy ra. Mọi người đều phạm lỗi, đưa ra quyết định sai lầm, và phán xét sai. Nếu trẻ biết rằng chúng được yêu quý, chúng cũng sẽ học hỏi cách để tạo nên sự khác biệt.[12]
- Nhắc nhở trẻ nhớ rằng trẻ sẽ có cơ hội khác để đưa ra quyết định tốt hơn là cách khá tốt để khuyến khích trẻ học hỏi.
- Nếu con của bạn liên tục thực hiện hành vi tiêu cực, bạn nên cân nhắc phản ứng mà bạn đang thể hiện với trẻ. Nếu bạn có xu hướng chú ý nhiều hơn đến con của bạn khi chúng thực hiện hành vi tiêu cực, chúng có thể chỉ đang cố gắng tìm kiếm sự quan tâm của bạn.
Nguồn và Trích dẫn
- ↑ http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/
- ↑ http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/
- ↑ https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf
- ↑ https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf
- ↑ http://www.positiveparentingsolutions.com/parenting/5-ways-to-show-respect-for-your-child
- ↑ https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf,
- ↑ https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf
- ↑ https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf
- ↑ http://www.pal.ua.edu/discipline/consistency.php
- ↑ http://www.pal.ua.edu/discipline/respect.php
- ↑ http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/
- ↑ http://www.greenwichschools.org/page.cfm?p=6459

markdown:
![ Bulbgraph.png](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Phương pháp kỷ luật tích cực](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_k%E1%BB%B7_lu%E1%BA%ADt_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)- [Cổ học tinh hoa](/wiki/C%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc_tinh_hoa._Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Ng%E1%BB%8Dc,_Tr%E1%BA%A7n_L%C3%AA_Nh%C3%A2n)- [Những thói hư tật xấu của người Việt](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_th%C3%B3i_h%C6%B0_t%E1%BA%ADt_x%E1%BA%A5u_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)- [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m)- [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD)- [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa)- [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan)- [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn)- [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c)- [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u)- [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)- [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)- [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)- [Ung thư](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ung_th%C6%B0)- [Tác hại của thuốc lá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_h%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)- [Các kỹ thuật dạy học tích cực](/wiki/C%C3%A1c_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_d%E1%BA%A1y_h%E1%BB%8Dc_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)- [Dạy học phát triển năng lực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:D%E1%BA%A1y_h%E1%BB%8Dc_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_n%C4%83ng_l%E1%BB%B1c)
# Khiến một đứa trẻ cảm thấy được yêu thương
Từ Thư viện Khoa học VLOS
(đổi hướng từ
[Khiến Một Đứa trẻ Cảm thấy Được yêu quý](/index.php?title=Khi%E1%BA%BFn_M%E1%BB%99t_%C4%90%E1%BB%A9a_tr%E1%BA%BB_C%E1%BA%A3m_th%E1%BA%A5y_%C4%90%C6%B0%E1%BB%A3c_y%C3%AAu_qu%C3%BD&redirect=no))
Không có bất kỳ phương thức nào là tốt nhất trong việc khiến một đứa trẻ cảm thấy được yêu thương. Trẻ con thường sẽ cảm thấy được quý trọng khi người khác đối xử với chúng bằng sự tôn trọng, và khi người trưởng thành bày tỏ sự quan tâm chân thành của họ trước suy nghĩ, cảm xúc, và trải nghiệm của chúng. Phát triển ranh giới lành mạnh và trở nên nhất quán với trẻ em sẽ giúp nuôi dưỡng cảm giác được yêu quý ở trẻ.
## Mục lục
## Các bước
### Đối xử với Trẻ bằng Sự tôn trọng
- Dành thời gian cho trẻ. Bước căn bản này là nền tảng của quá trình giáo dục cho con của bạn biết cách để nhận thấy rằng bạn yêu quý chúng. Bạn nên tìm cách dành thời gian cho trẻ. Phương pháp này sẽ giúp nuôi dưỡng sự tôn trọng và sự gần gũi của cả hai, và cho phép bạn tìm hiểu thêm về mong muốn cũng như nhu cầu của trẻ.
[[1]](#cite_note-1)
- Hoạt động mà bạn cùng con thực hiện không cần thiết phải quá phức tạp. Khoảng thời gian mà cả hai dành cho nhau có thể chỉ đơn giản như là đi dạo, chia sẻ thức ăn khi đi dã ngoại, hoặc cùng nhau đến địa điểm mà cả hai đều yêu thích.
- Trẻ thường sẽ trình bày với bạn nhu cầu của chúng nếu chúng cảm thấy thoải mái khi dành thời gian cùng bạn.
- Cho trẻ biết rằng chúng được yêu thương. Trẻ em luôn muốn người trưởng thành trấn an chúng trong cuộc sống. Tình yêu không cần phải có điều kiện. Bạn nên nhớ rằng tình yêu là yếu tố không hề có sự phát xét và hoàn toàn vô điều kiện.
[[2]](#cite_note-2)
- Đôi khi, đứa trẻ có cha mẹ đã ly thân cần đến sự khẳng định rằng chúng vẫn được cha mẹ yêu thương.
- Mặc dù có lẽ là bạn khá tự hào về thành tựu mà con của bạn đạt được, bạn nên nhớ cho chúng biết rằng bạn yêu chúng bất kể chúng có đem về nhà điểm số hoàn hảo hay không.
- Thường xuyên trò chuyện với trẻ. Trò chuyện với trẻ về hoạt động hằng ngày sẽ cho phép trẻ biết rằng bạn quan tâm đến cuộc sống của chúng. Ngoài ra, có thể nói chuyện với người trưởng thành cũng sẽ cung cấp cho trẻ cảm giác tích cực của sự trưởng thành. Hãy sử dụng nhiều loại câu hỏi khác nhau để hỗ trợ thêm cho cuộc trò chuyện.
[[3]](#cite_note-3)
- Không nên bao gồm câu hỏi tu từ vì con của bạn có thể sẽ không hiểu.
- Thay vào đó, hãy sử dụng câu hỏi mở càng thường xuyên càng tốt vì chúng cho phép trẻ biết rằng bạn quan tâm đến điều chúng nói.
- Khuyến khích trẻ trò chuyện bằng cách sử dụng yếu tố kéo dài cuộc trò chuyện. Trẻ em sẽ không thể bộc lộ bản thân mà không có sự trợ giúp. Nếu bạn muốn con của bạn chia sẻ trải nghiệm với bạn, bạn nên giúp chúng bằng cách hỏi những câu hỏi như: "Sau đó thì chuyện gì xảy ra?" hoặc "Nói thêm cho mẹ/cha nghe xem nào!".
[[4]](#cite_note-4)
- Để trẻ tiếp tục chia sẻ về trải nghiệm của mình sẽ cho phép trẻ hiểu rằng bạn coi trọng quan điểm riêng của chúng.
- Yếu tố kéo dài cuộc trò chuyện cũng sẽ trở thành hình mẫu để trẻ nhỏ có thể sử dụng trong việc tìm hiểu thêm thông tin từ bạn bè, người trưởng thành khác, hoặc để tăng cường khả năng diễn đạt rõ ràng về trải nghiệm của bản thân.
- Bày tỏ sự tôn trọng với trẻ. Khi bạn lắng nghe con của bạn chia sẻ về một ngày của chúng, hoặc dành thời gian đặc biệt cho chúng, bạn đang cho chúng thấy rằng bạn tôn trọng chúng. Không nên hối thúc trẻ trả lời, hoặc khiến trẻ cảm thấy như thể bạn quá bận rộn để chú ý đến chúng. Để dạy cho con của bạn biết rằng chúng được yêu quý, bạn nên cố gắng khiến trẻ cảm thấy rằng bạn luôn ưu tiên cho việc dành thời gian với chúng.
[[5]](#cite_note-5)
- Cho phép con của bạn tự mình trả lời câu hỏi. Tránh "nói thay" cho trẻ khi đang trò chuyện. Ví dụ, không nên trả lời câu hỏi thay cho con của bạn, chẳng hạn như "Không, bé Tin không thích bỏng ngô đâu. Bé Tin không bao giờ thích bỏng ngô cả!". Thay vào đó, bạn nên hỏi bé Tin rằng "Bé Tin, con có thích bỏng ngô không. Con có thích không?".
- Không coi thường, và không nói chuyện một cách thô lỗ là các nhân tố khác thể hiện sự tôn trọng.
- Tôn trọng khả năng của trẻ. Làm hộ trẻ những công việc mà trẻ có thể tự làm sẽ là dấu hiệu cho thấy rằng bạn nghi ngờ khả năng của chúng. Thay vào đó, bạn nên cho chúng biết rằng bạn tôn trọng hành động mà chúng có thể tự mình thực hiện. Ví dụ, thay vì giúp một đứa trẻ 3 tuổi mặc áo khoác, bạn nên cho phép chúng dành thời gian để tự mình mặc áo.
[[6]](#cite_note-6)
- Làm việc hộ cho trẻ dần dần sẽ củng cố cảm giác bất lực trong suy nghĩ của trẻ về bản thân.
- Bạn nên nhớ rằng quan điểm về quá trình phát triển của trẻ sẽ khác nhau tùy thuộc vào nền văn hóa, và hãy tôn trọng sự khác biệt này. Ví dụ, một vài nền văn hóa bắt buộc trẻ con phải học cách sử dụng đồ dùng bằng bạc để ăn uống từ khi còn rất nhỏ, trong khi tại nhiều nơi khác, trẻ nhỏ vẫn có thể “ăn bốc”.
- Cho phép trẻ rút ra bài học từ sai lầm của mình. Dạy trẻ em về tính tự lập có nghĩa là cho phép trẻ phạm phải sai lầm. Đây là hệ quả tự nhiên trong việc học hỏi kỹ năng mới. Bởi vì trẻ nhỏ là người có suy nghĩ khá thực tế, học hỏi từ hệ quả tự nhiên sau khi thực hiện một hành động nào đó là một phần khá quan trọng trong việc phát triển khả năng học tập của trẻ.
[[7]](#cite_note-7)
- Cho con của bạn thấy rằng bạn tin tưởng vào quyết định của chúng, và vào khả năng rút ra bài học từ lỗi lầm, đồng thời nhấn mạnh rằng bạn xem trọng tính tự lập của chúng.
- Bạn nên nhớ bảo đảm rằng hậu quả của quá trình học tập sẽ không gây ảnh hưởng xấu đến sự an toàn về mặt thể chất hoặc cảm xúc của trẻ. Ví dụ, nếu con của bạn chỉ đang học cách để nhìn cả hai hướng trước khi băng qua đường, chắc hẳn bạn sẽ muốn bảo vệ chúng khỏi ngã ba đầy xe. Tuy nhiên, cho phép trẻ rèn luyện tính tự lập trong việc nhìn trước nhìn sau trước khi băng qua đường cùng bạn là hành động tốt.
- Cho trẻ có quyền lựa chọn. Cho phép con của bạn được phép đưa ra lựa chọn riêng là một phần quan trọng trong việc chứng tỏ cho chúng thấy rằng bạn coi trọng sở thích của chúng. Lựa chọn mà bạn cung cấp cần phải là những lựa chọn có giá trị ngang nhau – điều này có nghĩa là không nên đưa ra sự lựa chọn mà trẻ không thể đáp ứng, hoặc bạn biết rõ ràng con của bạn sẽ không lựa chọn chúng. Thay vào đó, hãy cung cấp cho chúng một loạt những lựa chọn có thể thực hiện.
[[8]](#cite_note-8)
- Bạn không cần phải đưa ra quá nhiều lựa chọn cho trẻ. Thông thường, chỉ cần khoảng 2 – 3 phương án là đủ.
- Cung cấp cho trẻ những phương án mà bạn sẽ không lựa chọn để khuyến khích sự tự lập của trẻ.
### Cho Trẻ Biết Ý nghĩa của Việc được yêu quý
- Hãy nhất quán. Nhất quán có nghĩa là kỳ vọng và luật lệ mà bạn đã đề ra phải tương tự nhau từ ngày này qua ngày khác, và từ nơi này đến nơi khác. Sự nhất quán sẽ đem lại cho trẻ cảm giác khỏe khoắn, an toàn, và được bảo vệ. Nó sẽ dạy cho con bạn cách để chịu trách nhiệm trước hành động của chính mình, và giúp hình thành ranh giới an toàn cho quá trình khám phá của chúng.
[[9]](#cite_note-9)
- Nếu bạn không có tính nhất quán, bạn đang cung cấp cho con của bạn thông tin rằng nhu cầu của chúng không quan trọng như của bạn.
- Xây dựng thói quen thông thường tại nhà mỗi ngày sẽ giúp trẻ cảm thấy rằng mình được bảo vệ. Nếu những thói quen này là dựa trên nhu cầu của trẻ, trẻ sẽ dễ dàng nhận thức rằng mình được yêu quý.
- Cho con của bạn biết rằng bạn coi trọng sức khỏe của mình. Làm mẫu trong việc chăm sóc bản thân để trẻ nhỏ noi gương là khía cạnh quan trọng trong việc giáo dục trẻ về ý nghĩa của việc được quý trọng. Chăm sóc sức khỏe, vệ sinh, nhu cầu tâm lý và tình cảm của bản thân đều có liên quan đến quá trình chăm sóc sự khỏe khoắn của trẻ.
[[10]](#cite_note-10)
- Không cho phép bản thân đắm chìm trong tình huống mà bạn bị lạm dụng, bỏ rơi hoặc ngược đãi.
- Nếu bạn cần giúp đỡ trong việc tìm hiểu thêm về quá trình tự chăm sóc bản thân, bạn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ phía bạn bè hoặc chuyên gia.
- Thiết lập ranh giới phù hợp. Để một đứa trẻ cảm thấy được yêu quý, chúng cũng cần phải cảm nhận được sự an toàn. An toàn xuất phát từ người trưởng thành sở hữu ranh giới tốt đẹp và lành mạnh. Người trưởng thành là người chịu trách nhiệm trong việc cung cấp khuôn mẫu và sự hỗ trợ cho trẻ nhỏ.
[[11]](#cite_note-11)
- Điều này không có nghĩa là bạn không thể vui đùa cùng con của bạn. Tuy nhiên, bạn nên chuẩn bị sẵn sàng trong việc gây gián đoạn một trò chơi thú vị để bảo đảm cho nhu cầu về sự an toàn của trẻ.
- Cân nhắc tính cách riêng của trẻ. Nhiều đứa trẻ cần đến nhiều khuôn mẫu để có thể cảm nhận sự an toàn hơn là một vài trẻ em khác. Đáp ứng nhu cầu của con bạn là điều rất cần thiết.
- Tập trung vào hành vi tiêu cực, thay vì vào đứa trẻ tiêu cực. Bạn nên cho con của bạn biết rằng ngay cả khi hành vi của chúng trong một tình huống cụ thể nào đó là không thể chấp nhận được, bạn vẫn quan tâm và yêu thương chúng bất kể chuyện gì xảy ra. Mọi người đều phạm lỗi, đưa ra quyết định sai lầm, và phán xét sai. Nếu trẻ biết rằng chúng được yêu quý, chúng cũng sẽ học hỏi cách để tạo nên sự khác biệt.
[[12]](#cite_note-12)
- Nhắc nhở trẻ nhớ rằng trẻ sẽ có cơ hội khác để đưa ra quyết định tốt hơn là cách khá tốt để khuyến khích trẻ học hỏi.
- Nếu con của bạn liên tục thực hiện hành vi tiêu cực, bạn nên cân nhắc phản ứng mà bạn đang thể hiện với trẻ. Nếu bạn có xu hướng chú ý nhiều hơn đến con của bạn khi chúng thực hiện hành vi tiêu cực, chúng có thể chỉ đang cố gắng tìm kiếm sự quan tâm của bạn.
## Nguồn và Trích dẫn
[↑](#cite_ref-1) [http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/](http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/) [↑](#cite_ref-2) [http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/](http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/) [↑](#cite_ref-3) [https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf](https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf) [↑](#cite_ref-4) [https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf](https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf) [↑](#cite_ref-5) [http://www.positiveparentingsolutions.com/parenting/5-ways-to-show-respect-for-your-child](http://www.positiveparentingsolutions.com/parenting/5-ways-to-show-respect-for-your-child) [↑](#cite_ref-6) [https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf](https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf), [↑](#cite_ref-7) [https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf](https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf) [↑](#cite_ref-8) [https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf](https://www.naeyc.org/files/yc/file/201009/MeeceOnline0910.pdf) [↑](#cite_ref-9) [http://www.pal.ua.edu/discipline/consistency.php](http://www.pal.ua.edu/discipline/consistency.php) [↑](#cite_ref-10) [http://www.pal.ua.edu/discipline/respect.php](http://www.pal.ua.edu/discipline/respect.php) [↑](#cite_ref-11) [http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/](http://www.psychalive.org/6-things-kids-need-from-adults-to-feel-valued/) [↑](#cite_ref-12) [http://www.greenwichschools.org/page.cfm?p=6459](http://www.greenwichschools.org/page.cfm?p=6459)

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0

Vary: Accept-Encoding,Cookie,User-Agent

Content-Language: vi


text:
Nhân ngày giổ cố Tổng Thống NGÔ ĐÌNH DIỆM, xin quý vị cùng chúng tôi thắp lên nén hương lòng tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc, Chí sĩ NGÔ ĐÌNH DIỆM Vị Quốc Vong Thân , đã bị thảm sát dã man trong xe bọc thép do bọn hèn tướng bất tài mở màn cho ngày Quốc Hận 30/4/75.
TƯỞNG NIỆM CHÍ SĨ NGÔ ĐÌNH DIỆM
Ngô Chí Sĩ , người anh hùng vĩ đại,
Đã ra đi còn để lại tiếng thơm .
Như Mặt Trời , Người ngự trị trong tim
Lòng thế hệ , muôn ngàn năm tưởng nhớ.
Ngô Tổng Thống, Đệ nhất người dân cử
Đã khai sinh nền móng sử Cộng Hoà,
Làm vẻ vang dân tộc Việt Tự Do
Xây dựng nước Việt cơ đồ nhung gấm.
Ngô Chí Sĩ , người Anh hùng chết thảm ,
Do bàn tay nhóm phản loạn bất nhân,
Vì tham tiền đành bán rẻ lương tâm
Theo lệnh Mỹ dâng Miền Nam cho Cộng.
Cầu Thượng Đế cho linh hồn Tổng Thống
Được đời đời vui tận hưởng Thiên Nhan .
Xin cầu bầu cho nước Việt lầm than
Sớm thoát khỏi ách vô thần Cộng phỉ.
Nhân kỷ niệm ngày quốc tang lễ giổ
Toàn quân dân xin tưởng nhớ ơn Ngài.
Nguyễn thành tâm dâng hương quý lòng người
Lời cảm tạ với cả trời thương nhớ.
NGUYỄN ĐÌNH HOÀI VIỆT

markdown:
Nhân ngày giổ cố Tổng Thống NGÔ ĐÌNH DIỆM, xin quý vị cùng chúng tôi thắp lên nén hương lòng tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc, Chí sĩ NGÔ ĐÌNH DIỆM Vị Quốc Vong Thân , đã bị thảm sát dã man trong xe bọc thép do bọn hèn tướng bất tài mở màn cho ngày Quốc Hận 30/4/75.
TƯỞNG NIỆM CHÍ SĨ NGÔ ĐÌNH DIỆM
Ngô Chí Sĩ , người anh hùng vĩ đại,
Đã ra đi còn để lại tiếng thơm .
Như Mặt Trời , Người ngự trị trong tim
Lòng thế hệ , muôn ngàn năm tưởng nhớ.
Ngô Tổng Thống, Đệ nhất người dân cử
Đã khai sinh nền móng sử Cộng Hoà,
Làm vẻ vang dân tộc Việt Tự Do
Xây dựng nước Việt cơ đồ nhung gấm.
Ngô Chí Sĩ , người Anh hùng chết thảm ,
Do bàn tay nhóm phản loạn bất nhân,
Vì tham tiền đành bán rẻ lương tâm
Theo lệnh Mỹ dâng Miền Nam cho Cộng.
Cầu Thượng Đế cho linh hồn Tổng Thống
Được đời đời vui tận hưởng Thiên Nhan .
Xin cầu bầu cho nước Việt lầm than
Sớm thoát khỏi ách vô thần Cộng phỉ.
Nhân kỷ niệm ngày quốc tang lễ giổ
Toàn quân dân xin tưởng nhớ ơn Ngài.
Nguyễn thành tâm dâng hương quý lòng người
Lời cảm tạ với cả trời thương nhớ.
**NGUYỄN ĐÌNH HOÀI VIỆT**

Link: <http://wp.me/p2HGvu-a3>; rel=shortlink