text:
Ls Nguyễn Văn Thân (Danlambao) - Cuối tháng hai vừa qua, Tổng Thống Nam Dương Joko Widodo đã tiến hành viếng thăm Úc trong hai ngày và hội kiến với Thủ Tướng Malcolm Turnbull. Chuyến đi này trùng với chuyến công du của Thủ Tướng Do Thái Benjamin Netanyahu. Netanyahu là thủ tướng Do Thái tại chức đầu tiên đến thăm Úc Châu. Nam Dương là một quốc gia không công nhận Do Thái. Hồi cuối năm ngoái, Hột Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã thông qua Nghị Quyết 2334 lên án những hoạt động xây cất và định cư của Do Thái trong khu vực chiếm đóng là vi phạm luật quốc tế và bất hợp pháp. Trái với thường lệ, lần này Hoa Kỳ dưới quyền lãnh đạo của Tổng Thống Obama từ chối phủ quyết làm chính quyền Do Thái tức giận và cảm thấy bị phản bội. Chỉ có Úc là lên tiếng chỉ trích Nghị Quyết của Liên Hiệp Quốc. Có lẽ vì vậy mà Netanyahu đã quyết định đến Úc để đáp ơn "đồng minh" hiếm hoi trong cơn hoạn nạn.
Đáng lẽ Widodo đã đến Úc vào tháng 11 năm ngoái nhưng ông phải hủy chuyến đi đó vì các cuộc biểu tình tại Jakarta phản đối Thống Đốc Ahok. Ahok là một người gốc Hoa theo Thiên Chúa Giáo và là đồng minh của Widodo. Ông bị cáo buộc phạm tội phỉ báng Hồi Giáo và kinh Koran. Tuy đang bị xét xử nhưng trong cuộc bầu cử thống đốc Jakarta vào tháng hai vừa qua, Ahok đã chiếm gần 43% số phiếu dẫn đầu đối thủ gần nhất là cựu Bộ Trưởng Giáo Dục Anis Baswedan với 40% số phiếu. Dự kiến là vòng cuối sẽ được tổ chức vào tháng 4 này để quyết định kết quả.
Nam Dương là một quốc gia quần đảo lớn nhất và có tới hơn 17,000 hòn đảo. Với dân số khoảng 260 triệu, Nam Dương là quốc gia có dân số đứng thứ tư trên thế giới và một quốc gia dân chủ lớn thứ ba (sau Ấn Độ và Hoa Kỳ) có dân số Hồi Giáo lớn nhất thế giới. GDP của Nam Dương vào năm 2016 lên khoảng 900 tỷ Mỹ kim tức xấp xỉ 3,900 Mỹ kim mỗi đầu người. Là một thành viên sáng lập ASEAN, GDP của Nam Dương chiếm gần 40% tổng GDP của 10 quốc gia ASEAN. Trụ sở cũng như văn phòng thư ký ASEAN được đặt ở Thủ đô Jakarta.
Chỉ hai ngày sau khi Nhật tuyên bố đầu hàng chấm dứt Chiến Tranh Thế Giới thứ Hai, Sukarno tuyên bố độc lập và được bổ nhiệm làm tổng thống đầu tiên của Nam Dương. Hòa Lan tìm cách trở lại đô hộ dẫn đến xung đột ngoại giao và quân sự. Dưới áp lực quốc tế, Hòa Lan công nhận Nam Dương là một quốc gia độc lập vào tháng 12 năm 1949. Trong giai đoạn ban đầu bất ổn với nhiều phe phái tôn giáo và chính trị tranh giành quyền lực, Sukarno dựa vào 3 thế lực để cai trị là lực lượng Hồi Giáo, Đảng Cộng Sản Nam Dương và quân đội. Thế nhưng sau một thời gian ngắn, Sukarno trở thành độc đoán và có ý đồ thâu tóm mọi quyền lực. Một cuộc đảo chánh xảy ra vào ngày 3/9/1965 khi nhóm cầm đầu giết chết 6 tướng lãnh rồi vứt xác họ xuống giếng. Tướng Suharto đứng lên thống lĩnh quân đội và dập tắt cuộc đảo chánh. Sau đó là một cuộc thanh trừng đẫm máu với hơn nửa triệu đảng viên cộng sản thật sự hoặc bị tình nghi bị giết chết. Đảng Cộng Sản Nam Dương bị xóa sổ và và đặt ngoài vòng pháp luật. Vào ngày 12/3/1967, Sukarno bị tước quyền tổng thống và giam lỏng tại nhà cho tới khi ông qua đời vào ngày 21/6/1970.
Suharto kế nhiệm Sukarno và chính thức trở thành tổng thống thứ hai vào ngày 27/3/1968. Ông cai trị Nam Dương trên 30 năm cho tới khi ông bị buộc từ chức vào ngày 21/5/1998 sau cuộc khủng hoảng kinh tế Châu Á tác động mạnh tới nền kinh tế và chính trị của Nam Dương. B J Habibie lên thay thế trong giai đoạn chuyển tiếp và tiến hành tổ chức bầu cử dân chủ. Abdulrrahman Wahid đắc cử và trở thành tổng thống thứ tư vào tháng 10 năm 1999. Megawati Sukarnoputri, con gái của tổng thống thứ nhất Sukarno làm phó tổng thống.
Nhiệm kỳ của Wahid kéo dài chưa đầy hai năm khi ông bị truất phế vào tháng 7 năm 2001. Phó Tổng thống Sukarnoputri lên đảm nhiệm chức vụ tổng thống cho tới tháng 10 năm 2004 khi bà thất bại trong cuộc tranh cử tổng thống với Susilo Bambang Yudhoyono. Yudhoyono là một tướng lãnh về hưu. Ngay sau khi thắng cử vào năm 2004, ông công bố danh sách 36 bộ trưởng là thành viên của gần 10 đảng phái chính trị khác nhau. Yudhoyono tái tranh cử vào năm 2009 và một lần nữa đánh bại đối thủ Sukarnoputri để làm tổng thống hai nhiệm kỳ.
Joko Widodo là tổng thống thứ bảy. Khác với các vị tổng thống tiền nhiệm, ông không xuất thân từ một gia đình chính trị hoặc có chức vụ cao trong quân đội. Bố ông là một người thợ mộc. Bản thân ông là một thương gia chuyên xuất cảng bàn ghế. Ông gia nhập Đảng Tranh đấu cho Dân Chủ Nam Dương (Indonesian Democratic Party of Struggle) và trở thành thị trưởng của Surakarta từ 2005 tới 2012 khi ông đắc cử làm Thống Đốc Jakarta.
Từ khi giành độc lập từ thực dân Hòa Lan vào năm 1949, Nam Dương đã theo đuổi một chính sách ngoại giao độc lập và chủ động thể hiện qua việc đứng ra tổ chức Hội Nghị Bandung vào năm 1955 quy tụ 29 quốc gia châu Á và châu Phi dẫn đến phong trào không liên kết. Nhưng cuộc khủng hoảng tài chánh Châu Á A năm 1997 và sự sụp đổ của chế độ Suharto làm cho Nam Dương xét lại và thu hẹp tầm nhìn vì lo ngại quốc gia bị phân chia vì xung độ giữa nhiều nhóm sắc tộc khác nhau. Sau một thời gian bấp bênh với nhiều tổng thống có nhiệm kỳ ngắn hạn lần lượt ra đi, Yudhoyono nắm quyền lãnh đạo trong một thập niên là cơ hội để củng cố vị thế ngoại giao của Nam Dương trên trường quốc tế. Trong khoảng thời gian này, kinh tế phát triển ổn định giúp Nam Dương lấy lại vai trò lãnh đạo trong khối ASEAN và góp phần đáng kể trong nhóm G20. Nam Dương dần dần được ví như là một trung cường có khả năng và thiện chí. Trong một bài diễn văn vào năm 2005, Yudhoyono phát biểu rằng Nam Dương cần phải vượt qua đường lối ngoại giao truyền thống và đi xa hơn nữa và tích cực đóng vai trò làm trung gian hòa giải xung đột, hàn gắn tranh tranh chấp và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia. Yudhoyono cũng triển khai khái niệm ''cân bằng năng động'' (dynamic equilibrium) thay thế cho ý tưởng ''cán cân quyền lực'' (balance of power) thể hiện qua Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á khi mà tất cả mọi siêu cường đều hiện diện, tiếp xúc và đối thoại dù cho lợi ích an ninh và chiến lược của họ có nhiều khác biệt.
Một nỗ lực khác của Nam Dương là thành lập Diễn Dàn Dân Chủ Bali vào năm 2008. Đây là một diễn đàn thường niên quy tụ nhiều quốc gia tham gia thảo luận và cổ xúy cho dân chủ qua hình thức đối thoại ôn hòa. Một sự kiện đáng ghi nhớ là vào năm 2012, Ngoại Trưởng Marty Natalegawa đã bay đi 6 nước ASEAN để hàn gắn bất đồng khi lần đầu tiên trong lịch sử ASEAN không ra được tuyên bố chung sau Hội Nghị tại Phnom Penh.
Chủ trương độc lập và chủ động đồng nghĩa với việc Nam Dương sẽ không chính thức tham gia hoặc có quan hệ liên minh quân sự với bất cứ quốc gia nào. Mặt trái của chính sách này là mức độ ảnh hưởng ngoại giao sẽ có giới hạn và thiếu sự nhất quán. Một ví dụ cụ thể là về quốc phòng. Tuy ngân sách quốc phòng tăng gấp ba lần trong một thập niên qua nhưng vẫn chưa đạt đến 1% GDP. Có nghĩa là Nam Dương không đủ khả năng thi hành nhiệm vụ căn bản nhất là bảo vệ lãnh hải. Hiện nay Nam Dương chỉ có 25 chiến tàu không bị hư hại có thể sử dụng để tuần tra biên giới duyên hải dài nhất thứ hai trên thế giới. Quân đội Nam Dương mua 173 loại vũ khí từ 17 quốc gia khác nhau. Khả năng tương tác hầu như không có.
Thách thức lớn nhất vẫn là chính sách quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc. Nam Dương không phải là một bên có tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông nhưng thỉnh thoảng phải đối đầu với tàu đánh cá Trung Quốc vi phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nam Dương trong khu vực chung quanh quần đảo Natuna. Là quốc gia có tầm vóc lãnh đạo trong khối ASEAN, liệu Nam Dương có thể huy động một lập trường chung và đoàn kết của các thành viên ASEAN để đối phó với chiến thuật cắt lát salami từng bước lấn chiếm của Trung Quốc được hay không, nhất là khi có một vài nước như Cam Bốt hoặc một phần nào đó là Lào hầu như đã bị Trung Quốc mua đứt?
Sau một thập niên thực thi thể chế dân chủ dưới quyền lãnh đạo của Yudhiyono, Nam Dương đã có những bước tiến đáng kể về mặt phát triển kinh tế và thế đứng ngoại giao. Theo một cuộc nghiên cứu vào năm 2015 (Democracy does cause growth - Darren Acemoglu/MIT, Suresh Nedu/Columbia, Pascual Restropo/MIT & James A Robinson/Harvard), thay đổi thể chế từ độc tài hoặc độc đảng sang dân chủ sẽ giúp tăng GDP mỗi đầu người trên đường dài ít nhất là 20%. Tương tự như vậy, viện nghiên cứu kinh tế McKinsey ước lượng là với những cải cách dân chủ, GDP của Miến Điện có thể tăng gấp 4 lần trong 20 năm từ 2010 tới 2030. Hãy thử tưởng tượng Việt Nam thay đổi từ độc đảng đến dân chủ đa đảng và tam quyền phân lập, sẽ có hơn 5 triệu người Việt cùng với hàng trăm ngàn chuyên gia, trí thức đổ xô tiền tài và kiến thức khoa học, chuyên môn về nước. GDP mỗi đầu người của Việt Nam trong một thập niên tăng gấp 5 lần từ 2,000 đến 10,000 Mỹ kim. Không bao lâu Việt Nam có thể theo kịp Hàn Quốc và Nhật Bản. Dân giàu nước mạnh có thể ngẩng đầu trước năm châu và tự tin đối diện với Trung Quốc trong công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải. Chắc chắn là Đảng CSVN không có đầu óc tưởng tượng và cũng không muốn như vậy vì họ đâu ngu dại từ bỏ độc quyền chính trị để bản thân và gia đình họ có cơ hội đục khoét và vơ vét tài nguyên của quốc gia. Vấn đề còn lại là hơn 90 triệu người dân không phải là đảng viên cộng sản có muốn như vậy hay không và muốn đến mức độ nào?
16/3/2017

markdown:
![]()
*Tổng Thống Nam Dương Joko Widodo* *Cuối tháng hai vừa qua, Tổng Thống Nam Dương Joko Widodo đã tiến hành viếng thăm Úc trong hai ngày và hội kiến với Thủ Tướng Malcolm Turnbull. Chuyến đi này trùng với chuyến công du của Thủ Tướng Do Thái Benjamin Netanyahu. Netanyahu là thủ tướng Do Thái tại chức đầu tiên đến thăm Úc Châu. Nam Dương là một quốc gia không công nhận Do Thái. Hồi cuối năm ngoái, Hột Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã thông qua Nghị Quyết 2334 lên án những hoạt động xây cất và định cư của Do Thái trong khu vực chiếm đóng là vi phạm luật quốc tế và bất hợp pháp. Trái với thường lệ, lần này Hoa Kỳ dưới quyền lãnh đạo của Tổng Thống Obama từ chối phủ quyết làm chính quyền Do Thái tức giận và cảm thấy bị phản bội. Chỉ có Úc là lên tiếng chỉ trích Nghị Quyết của Liên Hiệp Quốc. Có lẽ vì vậy mà Netanyahu đã quyết định đến Úc để đáp ơn "đồng minh" hiếm hoi trong cơn hoạn nạn.* [Ls Nguyễn Văn Thân (Danlambao)](http://danlambaovn.blogspot.com/) **-** ****
Đáng lẽ Widodo đã đến Úc vào tháng 11 năm ngoái nhưng ông phải hủy chuyến đi đó vì các cuộc biểu tình tại Jakarta phản đối Thống Đốc Ahok. Ahok là một người gốc Hoa theo Thiên Chúa Giáo và là đồng minh của Widodo. Ông bị cáo buộc phạm tội phỉ báng Hồi Giáo và kinh Koran. Tuy đang bị xét xử nhưng trong cuộc bầu cử thống đốc Jakarta vào tháng hai vừa qua, Ahok đã chiếm gần 43% số phiếu dẫn đầu đối thủ gần nhất là cựu Bộ Trưởng Giáo Dục Anis Baswedan với 40% số phiếu. Dự kiến là vòng cuối sẽ được tổ chức vào tháng 4 này để quyết định kết quả.
Nam Dương là một quốc gia quần đảo lớn nhất và có tới hơn 17,000 hòn đảo. Với dân số khoảng 260 triệu, Nam Dương là quốc gia có dân số đứng thứ tư trên thế giới và một quốc gia dân chủ lớn thứ ba (sau Ấn Độ và Hoa Kỳ) có dân số Hồi Giáo lớn nhất thế giới. GDP của Nam Dương vào năm 2016 lên khoảng 900 tỷ Mỹ kim tức xấp xỉ 3,900 Mỹ kim mỗi đầu người. Là một thành viên sáng lập ASEAN, GDP của Nam Dương chiếm gần 40% tổng GDP của 10 quốc gia ASEAN. Trụ sở cũng như văn phòng thư ký ASEAN được đặt ở Thủ đô Jakarta.
Chỉ hai ngày sau khi Nhật tuyên bố đầu hàng chấm dứt Chiến Tranh Thế Giới thứ Hai, Sukarno tuyên bố độc lập và được bổ nhiệm làm tổng thống đầu tiên của Nam Dương. Hòa Lan tìm cách trở lại đô hộ dẫn đến xung đột ngoại giao và quân sự. Dưới áp lực quốc tế, Hòa Lan công nhận Nam Dương là một quốc gia độc lập vào tháng 12 năm 1949. Trong giai đoạn ban đầu bất ổn với nhiều phe phái tôn giáo và chính trị tranh giành quyền lực, Sukarno dựa vào 3 thế lực để cai trị là lực lượng Hồi Giáo, Đảng Cộng Sản Nam Dương và quân đội. Thế nhưng sau một thời gian ngắn, Sukarno trở thành độc đoán và có ý đồ thâu tóm mọi quyền lực. Một cuộc đảo chánh xảy ra vào ngày 3/9/1965 khi nhóm cầm đầu giết chết 6 tướng lãnh rồi vứt xác họ xuống giếng. Tướng Suharto đứng lên thống lĩnh quân đội và dập tắt cuộc đảo chánh. Sau đó là một cuộc thanh trừng đẫm máu với hơn nửa triệu đảng viên cộng sản thật sự hoặc bị tình nghi bị giết chết. Đảng Cộng Sản Nam Dương bị xóa sổ và và đặt ngoài vòng pháp luật. Vào ngày 12/3/1967, Sukarno bị tước quyền tổng thống và giam lỏng tại nhà cho tới khi ông qua đời vào ngày 21/6/1970.
Suharto kế nhiệm Sukarno và chính thức trở thành tổng thống thứ hai vào ngày 27/3/1968. Ông cai trị Nam Dương trên 30 năm cho tới khi ông bị buộc từ chức vào ngày 21/5/1998 sau cuộc khủng hoảng kinh tế Châu Á tác động mạnh tới nền kinh tế và chính trị của Nam Dương. B J Habibie lên thay thế trong giai đoạn chuyển tiếp và tiến hành tổ chức bầu cử dân chủ. Abdulrrahman Wahid đắc cử và trở thành tổng thống thứ tư vào tháng 10 năm 1999. Megawati Sukarnoputri, con gái của tổng thống thứ nhất Sukarno làm phó tổng thống.
Nhiệm kỳ của Wahid kéo dài chưa đầy hai năm khi ông bị truất phế vào tháng 7 năm 2001. Phó Tổng thống Sukarnoputri lên đảm nhiệm chức vụ tổng thống cho tới tháng 10 năm 2004 khi bà thất bại trong cuộc tranh cử tổng thống với Susilo Bambang Yudhoyono. Yudhoyono là một tướng lãnh về hưu. Ngay sau khi thắng cử vào năm 2004, ông công bố danh sách 36 bộ trưởng là thành viên của gần 10 đảng phái chính trị khác nhau. Yudhoyono tái tranh cử vào năm 2009 và một lần nữa đánh bại đối thủ Sukarnoputri để làm tổng thống hai nhiệm kỳ.
Joko Widodo là tổng thống thứ bảy. Khác với các vị tổng thống tiền nhiệm, ông không xuất thân từ một gia đình chính trị hoặc có chức vụ cao trong quân đội. Bố ông là một người thợ mộc. Bản thân ông là một thương gia chuyên xuất cảng bàn ghế. Ông gia nhập Đảng Tranh đấu cho Dân Chủ Nam Dương (Indonesian Democratic Party of Struggle) và trở thành thị trưởng của Surakarta từ 2005 tới 2012 khi ông đắc cử làm Thống Đốc Jakarta.
Từ khi giành độc lập từ thực dân Hòa Lan vào năm 1949, Nam Dương đã theo đuổi một chính sách ngoại giao độc lập và chủ động thể hiện qua việc đứng ra tổ chức Hội Nghị Bandung vào năm 1955 quy tụ 29 quốc gia châu Á và châu Phi dẫn đến phong trào không liên kết. Nhưng cuộc khủng hoảng tài chánh Châu Á A năm 1997 và sự sụp đổ của chế độ Suharto làm cho Nam Dương xét lại và thu hẹp tầm nhìn vì lo ngại quốc gia bị phân chia vì xung độ giữa nhiều nhóm sắc tộc khác nhau. Sau một thời gian bấp bênh với nhiều tổng thống có nhiệm kỳ ngắn hạn lần lượt ra đi, Yudhoyono nắm quyền lãnh đạo trong một thập niên là cơ hội để củng cố vị thế ngoại giao của Nam Dương trên trường quốc tế. Trong khoảng thời gian này, kinh tế phát triển ổn định giúp Nam Dương lấy lại vai trò lãnh đạo trong khối ASEAN và góp phần đáng kể trong nhóm G20. Nam Dương dần dần được ví như là một trung cường có khả năng và thiện chí. Trong một bài diễn văn vào năm 2005, Yudhoyono phát biểu rằng Nam Dương cần phải vượt qua đường lối ngoại giao truyền thống và đi xa hơn nữa và tích cực đóng vai trò làm trung gian hòa giải xung đột, hàn gắn tranh tranh chấp và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia. Yudhoyono cũng triển khai khái niệm ''cân bằng năng động'' (dynamic equilibrium) thay thế cho ý tưởng ''cán cân quyền lực'' (balance of power) thể hiện qua Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á khi mà tất cả mọi siêu cường đều hiện diện, tiếp xúc và đối thoại dù cho lợi ích an ninh và chiến lược của họ có nhiều khác biệt.
Một nỗ lực khác của Nam Dương là thành lập Diễn Dàn Dân Chủ Bali vào năm 2008. Đây là một diễn đàn thường niên quy tụ nhiều quốc gia tham gia thảo luận và cổ xúy cho dân chủ qua hình thức đối thoại ôn hòa. Một sự kiện đáng ghi nhớ là vào năm 2012, Ngoại Trưởng Marty Natalegawa đã bay đi 6 nước ASEAN để hàn gắn bất đồng khi lần đầu tiên trong lịch sử ASEAN không ra được tuyên bố chung sau Hội Nghị tại Phnom Penh.
Chủ trương độc lập và chủ động đồng nghĩa với việc Nam Dương sẽ không chính thức tham gia hoặc có quan hệ liên minh quân sự với bất cứ quốc gia nào. Mặt trái của chính sách này là mức độ ảnh hưởng ngoại giao sẽ có giới hạn và thiếu sự nhất quán. Một ví dụ cụ thể là về quốc phòng. Tuy ngân sách quốc phòng tăng gấp ba lần trong một thập niên qua nhưng vẫn chưa đạt đến 1% GDP. Có nghĩa là Nam Dương không đủ khả năng thi hành nhiệm vụ căn bản nhất là bảo vệ lãnh hải. Hiện nay Nam Dương chỉ có 25 chiến tàu không bị hư hại có thể sử dụng để tuần tra biên giới duyên hải dài nhất thứ hai trên thế giới. Quân đội Nam Dương mua 173 loại vũ khí từ 17 quốc gia khác nhau. Khả năng tương tác hầu như không có.
Thách thức lớn nhất vẫn là chính sách quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc. Nam Dương không phải là một bên có tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông nhưng thỉnh thoảng phải đối đầu với tàu đánh cá Trung Quốc vi phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nam Dương trong khu vực chung quanh quần đảo Natuna. Là quốc gia có tầm vóc lãnh đạo trong khối ASEAN, liệu Nam Dương có thể huy động một lập trường chung và đoàn kết của các thành viên ASEAN để đối phó với chiến thuật cắt lát salami từng bước lấn chiếm của Trung Quốc được hay không, nhất là khi có một vài nước như Cam Bốt hoặc một phần nào đó là Lào hầu như đã bị Trung Quốc mua đứt?
Sau một thập niên thực thi thể chế dân chủ dưới quyền lãnh đạo của Yudhiyono, Nam Dương đã có những bước tiến đáng kể về mặt phát triển kinh tế và thế đứng ngoại giao. Theo một cuộc nghiên cứu vào năm 2015 (Democracy does cause growth - Darren Acemoglu/MIT, Suresh Nedu/Columbia, Pascual Restropo/MIT & James A Robinson/Harvard), thay đổi thể chế từ độc tài hoặc độc đảng sang dân chủ sẽ giúp tăng GDP mỗi đầu người trên đường dài ít nhất là 20%. Tương tự như vậy, viện nghiên cứu kinh tế McKinsey ước lượng là với những cải cách dân chủ, GDP của Miến Điện có thể tăng gấp 4 lần trong 20 năm từ 2010 tới 2030. Hãy thử tưởng tượng Việt Nam thay đổi từ độc đảng đến dân chủ đa đảng và tam quyền phân lập, sẽ có hơn 5 triệu người Việt cùng với hàng trăm ngàn chuyên gia, trí thức đổ xô tiền tài và kiến thức khoa học, chuyên môn về nước. GDP mỗi đầu người của Việt Nam trong một thập niên tăng gấp 5 lần từ 2,000 đến 10,000 Mỹ kim. Không bao lâu Việt Nam có thể theo kịp Hàn Quốc và Nhật Bản. Dân giàu nước mạnh có thể ngẩng đầu trước năm châu và tự tin đối diện với Trung Quốc trong công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải. Chắc chắn là Đảng CSVN không có đầu óc tưởng tượng và cũng không muốn như vậy vì họ đâu ngu dại từ bỏ độc quyền chính trị để bản thân và gia đình họ có cơ hội đục khoét và vơ vét tài nguyên của quốc gia. Vấn đề còn lại là hơn 90 triệu người dân không phải là đảng viên cộng sản có muốn như vậy hay không và muốn đến mức độ nào?
16/3/2017


text:
Teo dần quyền con người trong Hiến pháp
Trong thời gian qua, nhiều người mong muốn sửa đổi Hiến pháp 1992, để bỏ hoặc thay đổi một số quy định, ví dụ như quy định về quyền lãnh đạo (được hiểu là đương nhiên) của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đối với Nhà nước và xã hội(Điều 4), và quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước quản lý (Điều 17–18). Tôi không chia sẻ kỳ vọng đó, bởi không tin rằng giới lãnh đạo hiện nay có thể sớm chấp nhận thay đổi những điều mà họ khẳng định là bất di, bất dịch. Ngược lại, tôi thuộc số những người lo rằng việc sửa đổi Hiến pháp có thể bị lợi dụng để hạn chế hơn nữa quyền con người. Và bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã cho thấy nỗi lo đó không phải là vô cớ. Thậm chí, không ngờ họ lại có thể đi xa như vậy…
Trong Hiến pháp 1992, thuật ngữ “quyền con người” chỉ được nhắc một lần, tại
“Điều 50: Ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá và xã hội được tôn trọng, thể hiện ở các quyền công dân và được quy định trong Hiến pháp và luật.”
Tức là “quyền con người” được đồng nghĩa với “quyền công dân”. Vậy thì những người đang tạm thời bị tước “quyền công dân” sẽ không còn được hưởng “quyền con người”. Hơn nữa, sau khi định nghĩa “Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam” (Điều 49), thì “quyền con người” sẽ không còn được áp dụng cho những người đang tồn tại trên đất Việt Nam, nhưng không hoặc chưa “có quốc tịch Việt Nam”. Điều này cho thấy cách hiểu về “quyền con người” trong Hiến pháp 1992 phiến diện như thế nào.
Một thay đổi dễ nhận thấy trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 là “quyền con người” được tách ra, được nhắc tới 8 lần, luôn đi cạnh và được đặt trước “quyền công dân”. Ở chế độ mà giới lãnh đạo vốn rất khó chịu khi nghe nhắc đến “nhân quyền” (tức là “quyền con người”), thì đây là một bước tiến, muộn mằn nhưng có vẫn hơn không.
Một thay đổi nữa, là “quyền công dân” cùng “quyền con người” được đưa từ Chương V (trong Hiến pháp 1992) lên Chương II (trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp). Ở Cộng hòa Liên bang Đức, “quyền con người” được đặt lên vị trí hàng đầu, trong Chương I của Hiến pháp. Ở CHXHCN Việt Nam thì Chương I của Hiến pháp được dành cho “Chế độ chính trị”.“Chính trị” là một cái gì đó rất thiêng liêng, mà cũng rất bí hiểm, và càng bí hiểm thì càng… hữu dụng. Khi muốn đùn đẩy công việc, thì tuyên bố: “Cần có sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị.” Khi muốn làm liều, thì khẳng định: “Vớiquyết tâm chính trị, chắc chắn sẽ làm được.” Còn khi muốn lẩn tránh trách nhiệm của bản thân, thì chỉ cần tỏ chút áy náy và “nhận trách nhiệm chính trị“.
Hai thay đổi kể trên là theo hướng tiến bộ, đáng được ghi nhận. Song như vậy thì mới thể hiện rằng quyền con người đã được chú ý hơn. Mà chỉ chú ý thì chưa đủ và cũng chưa chắc đã tốt. Chẳng hạn, nếu bạn được công an chú ý, thì điều đó không hẳn là dấu hiệu hay. Để đánh giá chính xác các thay đổi về quyền con người và quyền công dân, thì phải xem xét các quy định cụ thể.
Bài này không nhằm mục đích đánh giá đầy đủ và toàn diện về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, mà chỉ điểm qua một số ví dụ đáng lưu ý về sự thay đổi tiêu cực hay có thể là tiêu cực, liên quan tới quyền con người và quyền công dân. Hy vọng rằng những nhận xét dưới đây sẽ có ích cho những người đang muốn tham gia góp ý kiến cho bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp.
Quyền hư quyền ảo
Trong “Chương II: Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” của dự thảo sửa đổi Hiến pháp, xuất hiện một quyền mới (so với Hiến pháp 1992) là:
“Điều 21: Mọi người có quyền sống.”
Nghĩ một cách dân dã, thì thấy điều này có vẻ ngồ ngộ. “Quyền sống” còn hiển nhiên hơn cả “quyền ăn ngủ”, bởi muốn“ăn ngủ” thì tất nhiên phải “sống”. Vậy mà nếu hiến định rằng “Mọi người có quyền ăn ngủ” thì ai nấy đã thấy ngây ngô.
Thực ra, câu “Mọi người có quyền sống“ cũng xuất hiện trong Hiến pháp của một số nước, chẳng hạn tại Điều 2 củaHiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức (Jeder hat das Recht auf Leben). Điều đó chứa đựng một nội dung rất quan trọng, mà hệ quả trực tiếp của nó là: Không thể có án tử hình, vì tử hình một người là xâm phạm “quyền sống” của người đó.
Chấp nhận án tử hình hay không là một vấn đề nan giải, vẫn còn đang được tranh luận ở nhiều nơi trên thế giới. Nhiều nước vẫn duy trì án tử hình, như Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.
Liệu có thật là nhà cầm quyền Việt Nam muốn hủy bỏ án tử hình hay không? Nếu đúng là họ muốn hủy bỏ án tử hình, thì đây là một thay đổi rất quan trọng. Còn ngược lại, nếu họ vẫn định tiếp tục duy trì án tử hình, thì Điều 21 của dự thảo sửa đổi Hiến pháp vừa thừa, vừa giả dối, và chỉ chất to thêm đống quyền hữu danh vô thực trong Hiến pháp mà thôi.
Một quyền mới khác trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp là:
“Điều 35: Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội.”
Điều này được sửa đổi từ Điều 67 của Hiến pháp 1992, quy định rằng:
“Thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ được hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Thương binh được tạo điều kiện phục hồi chức năng lao động, có việc làm phù hợp với sức khoẻ và có đời sống ổn định.”
“Những người và gia đình có công với nước được khen thưởng, chăm sóc.”
“Người già, người tàn tật, trẻ mồ côi không nơi nương tựa được Nhà nước và xã hội giúp đỡ.”
Nghĩa là:
– Chỉ đề cập đến một số đối tượng đặc biệt, đó là thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, những người và gia đình có công với nước, người già, người tàn tật và trẻ mồ côi;
– Chỉ hứa hẹn một cách chung chung, là “được hưởng các chính sách ưu đãi”, “được tạo điều kiện”, “được khen thưởng, chăm sóc”, “được Nhà nước và xã hội giúp đỡ”;
– Chỉ đề cập đến mấy nội dung cụ thể, là “phục hồi chức năng lao động, có việc làm phù hợp với sức khoẻ và có đời sống ổn định”, và những thứ đó chỉ dành riêng cho đối tượng thương binh.
Điều 35 trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã đưa ra những bước đại nhảy vọt so với Điều 67 của Hiến pháp 1992, đó là:
– Áp dụng cho mọi công dân;
– Không chỉ là hứa hẹn chung chung, mà nâng lên thành “quyền được bảo đảm”;
– Nội dung “được bảo đảm” không chỉ dừng lại ở mấy nội dung cụ thể, mà bao trùm lên toàn bộ “an sinh xã hội”.
Đây là một ý tưởng cách mạng vĩ đại, nếu họ thực tâm muốn triển khai. Tiếc rằng, nếu thực tâm thì ngây ngô, và nếu không ngây ngô thì không thể thực tâm.
“Quyền được bảo đảm an sinh xã hội“ là một thứ quyền vu vơ và hoàn toàn không khả thi. Thời gian qua, mới chỉ tập trung cho một số đối tượng rất chọn lọc và chỉ dừng lại ở mấy chế độ phúc lợi rất khiêm tốn, thế mà còn chưa làm tốt nổi. Vậy thì sao có thể “bảo đảm an sinh xã hội“ cho mọi công dân? Lưu ý rằng chế độ “an sinh xã hội” bao gồm cả chăm sóc về y tế, trợ cấp ốm đau, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp tuổi già, trợ cấp trong trường hợp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, trợ cấp gia đình, trợ cấp thai sản, trợ cấp tàn tật, trợ cấp tiền tuất. Lấy đâu ra tiền của để thực hiện “ý tưởng cách mạng vĩ đại” ấy?
“Công dân có quyền được bảo đảm”, nhưng ai, cơ quan hay tổ chức nào phải đứng ra “bảo đảm”? Phải chăng cuối cùng họ sẽ phán rằng Dân phải “tự bảo đảm”?
Trong thời buổi tham nhũng hoành hành từ trên xuống dưới, thì những chính sách viển vông không chỉ vô ích, mà còn rất tai hại, vì giới cầm quyền sẽ “mượn gió bẻ măng”. Điều này đang diễn ra dưới nhiều danh nghĩa, ví dụ như việc xâynhà ở xịn để bán cho người nghèo ở giữa đô thị đắt đỏ. Khi đã đẻ ra một chính sách phúc lợi xã hội nào đó thì họ có cớ để vung tiền từ ngân sách, tức là tiền của Dân. Tất nhiên là không đủ để “ngập tràn thiên hạ”. Lúc đó, “nước có quyền chảy vào chỗ trũng”, nghĩa là ưu tiên cho “người thân” (theo nghĩa rộng, bao gồm cả những người quen thân vì tiền), và cũng không quên phần mình. Đối với các quan tham, “từ thiện” không còn là mục tiêu hành động, mà là phương tiện để vơ vét cho bản thân.
Hơn nữa, khi số tiền của ít ỏi có thể dành cho phúc lợi xã hội bị vung vãi trên diện quá rộng, thì nảy sinh nguy cơ là nhiều người lẽ ra vẫn được hưởng trợ giúp sẽ không còn được hưởng nữa.
Hai ví dụ kể trên cho thấy rằng: Dự thảo sửa đổi Hiến pháp có thể đem lại cho người dân một số quyền mới nào đó, nhưng có khi lại là những quyền hư ảo, trong khi những quyền bị cắt giảm thì lại rất thật, như sẽ trình bày trong phần tiếp theo. Điều đáng buồn là: Xu hướng giả dối vẫn được tiếp tục duy trì và phát triển trong việc xây dựng Hiến pháp.
Quyền thoi quyền thóp
Trong Điều 71 của Hiến pháp 1992 có quy định rằng:
“Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Toà án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Việc bắt và giam giữ người phải đúng pháp luật.” (Điều 71, Đoạn 2)
Điều 71 được sửa thành Điều 22 trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, nhưng toàn bộ quy định được trích ở trên (nhằm hạn chế việc bắt người tùy tiện và yêu cầu “bắt và giam giữ người phải đúng pháp luật“) đã bị xóa. Trong thời gian qua, Hiến pháp đã quy định rõ ràng như vậy mà công an vẫn bắt người và giam giữ rất tùy tiện. Rồi đây, khi quy định ấy đã bị gạch khỏi Hiến pháp, thì số phận người dân sẽ ra sao?
Trong Điều 74 của Hiến pháp 1992 có quy định rằng:
“Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan Nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định.”(Điều 74, Đoạn 2)
Điều 74 được sửa thành Điều 31 trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, nhưng quy định vừa được trích (nhằm ràng buộc về thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo) không còn nữa. Vốn dĩ, khiếu nại và tố cáo của công dân hay bị ngâm tôm bất tận. Đến đại công thần của chế độ gửi kiến nghị cũng chẳng được hồi âm. Vậy thì sau này, khi ràng buộc về thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo bị xóa khỏi Hiến pháp, Dân sẽ phải chờ đợi bao lâu?
Đoạn thứ nhất trong Điều 72 của Hiến pháp 1992 viết rằng:
“Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật.”
Khi điều khoản trên hóa thân vào dự thảo sửa đổi Hiến pháp, 5 chữ “và phải chịu hình phạt” bị loại bỏ. Thành thử chỉ còn sót lại như sau:
“Không ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.” (Điều 32, Khoản 1)
Hệ quả kéo theo là: “Khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật” thì “không ai bị coi là có tội”, song vẫn có thể “phải chịu hình phạt”. Ở các nước văn minh thì hiển nhiên không ai “phải chịu hình phạt” khi chưa “bị coi là có tội”. Nhưng ở xứ sở bất an, nơi khi được công an “mời vào” đồn thì vẫn còn mạnh khỏe, mà lúc “tiễn ra” có thể đã liêu xiêu, thậm chí có trường hợp trở thành xác không hồn, thì việc triệt tiêu 5 chữ “và phải chịu hình phạt” sẽ giúp cho công an nhân dân thêm vô tư “luyện võ” với Nhân dân.
Đoạn thứ hai trong Điều 72 của Hiến pháp 1992 viết rằng:
“Người bị bắt, bị giam giữ, bị truy tố, xét xử trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất và phục hồi danh dự. Người làm trái pháp luật trong việc bắt, giam giữ, truy tố, xét xử gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý nghiêm minh.”
Trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, quy định này được sửa thành:
“Người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, bị điều tra, truy tố, xét xử trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự. Người làm trái pháp luật trong việc bắt, tạm giữ, tạm giam, điều tra, truy tố, xét xử gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý theo pháp luật.” (Điều 32, Khoản 4)
Nghĩa là: Từ “giam giữ” được thay bằng “tạm giữ, tạm giam”. Hậu quả là: Khi đã kết án tù giam và chuyển từ trạng thái“tạm giữ, tạm giam” sang hình thức “giam giữ” để chấp hành án, thì người tù không còn được bảo vệ và người coi tùlàm trái pháp luật không còn bị xử lý theo quy định của điều khoản sửa đổi.
Ba nội dung bị loại bỏ được đề cập ở trên đều có chung một “tội” là: Chúng hay để Dân níu bám, nhằm tố cáo chính quyền vi phạm Hiến pháp và pháp luật. Có lẽ vì vậy nên phải “kết liễu” chúng, đẩy chúng ra khỏi Hiến pháp, để… giữ gìn uy tín cho chính quyền. Ngoài ra, hai quy định sau đây cũng đã bị loại bỏ khỏi dự thảo sửa đổi Hiến pháp.
Điều 64 về hôn nhân và gia đình trong Hiến pháp 1992 được sửa thành Điều 39 trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, nhưng lại bỏ đi đoạn quy định về trách nhiệm nuôi dạy con của cha mẹ và trách nhiệm chăm sóc ông bà, cha mẹ của con cháu. Điều đó cũng có nghĩa là bỏ đi quyền của con cái được cha mẹ nuôi dạy và quyền của ông bà, cha mẹ được con cháu chăm sóc.
Điều 59 của Hiến pháp 1992 được sửa thành Điều 42 trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, nhưng bỏ đi quy định:
“Bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí.”
Và nó được thay bằng một quy định chung chung trong Điều 66:
“Nhà nước… quy định phổ cập giáo dục; thực hiện chính sách học bổng, học phí hợp lý…”
Vậy là, theo dự thảo sửa đổi Hiến pháp, bậc tiểu học không còn hiển nhiên được miễn học phí.
Quyền treo trên lửa
Loài người từ khi sinh ra đã tồn tại và phát triển nhờ biết lợi dụng. Ban đầu thì sống nhờ săn bắt và hái lượm, tức là lợi dụng rừng và biển. Rồi tiến hành trồng cấy, tức là lợi dụng đất đai và ánh sáng mặt trời. Từ vận chuyển hàng hóa trên sông đến ngăn đập tạo ra thủy điện đều là lợi dụng sức nước. Từ căng buồm ra khơi đến tạo ra phong điện đều là lợi dụng sức gió…
Đảng Cộng sản Đông Dương đã lợi dụng thời cơ, khi phát xít Nhật bị quân đồng minh đánh bại và chính quyền thuộc địa Pháp chưa kịp hồi sinh, để cướp chính quyền. Trong những năm tháng hoạt động bí mật, đảng đã lợi dụng sự cưu mang, giúp đỡ và che chở của những người giàu có, để rồi khi chiếm được chính quyền lại đem bao ân nhân ra đấu tố… trong cải cách ruộng đất. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng Lao động Việt Nam cũng đã lợi dụng tính mạng và của cải của Nhân dân cùng với sự ủng hộ của bạn bè quốc tế để giành thắng lợi.
“Lợi dụng” thuộc vào bản năng sống và hành động của con người. Vậy thì việc “lợi dụng” có gì sai? Lợi dụng điều kiện thuận lợi không thể bị coi là xấu, mà không lợi dụng điều kiện thuận lợi cũng chẳng phải là điều đáng để ngợi ca.
Trong các nhà nước pháp quyền, hoạt động của toàn xã hội được điều tiết bằng pháp luật. Xã hội càng văn minh, càng đa dạng thì hệ thống pháp luật càng cồng kềnh và phức tạp. Dù cố gắng đến đâu đi nữa, thì vẫn luôn tồn tại những kẽ hở pháp lý và những quy định chồng chéo. Khi có kẽ hở thì công dân có quyền lách qua mà không hề vi phạm pháp luật. Khi tồn tại nhiều điều khoản chồng chéo, với những quy định khác nhau có thể áp dụng cho cùng một vụ việc, thì đương sự có quyền áp dụng điều khoản có lợi nhất cho mình. Vì vậy, ở một số nước phát triển cao vẫn công khai bày bán những cuốn sách về các mẹo tính thuế để giảm thuế. Những hành động như vậy không phải là tội lỗi, mà hoàn toàn hợp pháp.
Ấy vậy mà ở CHXHCN Việt Nam lại có một loại tội gọi là “tội lợi dụng…”. Kỳ khôi nhất là “tội lợi dụng sơ hở của pháp luật…”. Nếu cần xử lý, thì trước hết phải xử lý những người đã tiêu tốn tiền của Dân mà tạo ra sơ hở pháp luật, chứ sao lại dồn hết trách nhiệm lên đầu những người lợi dụng sơ hở đó? Kiểu quy tội này cũng “hợp lý” như việc quan phụ mẫu mặc quần thủng… lên công đường, rồi lại phạt dân đen vì tội nhìn vào chỗ thủng.
Hiến pháp 1992 có hai điều khoản “cấm lợi dụng”:
“Không ai được… lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước.” (Điều 70, Đoạn 3)
“Nghiêm cấm việc… lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.” (Điều 74, Đoạn 4)
Điều gì đáng nói ở đây? Như đã phân tích ở trên, riêng hành động “lợi dụng” thì không thể coi là tội, và vì vậy không thểcấm. Để mô tả những thứ cần cấm và có thể cấm trong hai điều khoản kể trên, thì chỉ cần viết gọn lại như sau là đã quá đủ:
“Không ai được… làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước.”
“Nghiêm cấm việc… vu khống, vu cáo làm hại người khác.”
Nghĩa là bỏ đi hai đoạn “lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo“ và “lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo“. Khi vi phạm các điều cấm vừa viết, thì dù “lợi dụng…” hay không cũng chẳng làm cho tội nặng lên hay nhẹ đi. Tức là, xét về mặt lô-gíc thuần túy thì các đoạn “lợi dụng…” là hoàn toàn thừa.
Vậy thì, tại sao nhà cầm quyền vẫn cố tình cài thêm các đoạn “lợi dụng…” vào các điều khoản ấy?
Phải chăng, đó là thủ đoạn pháp lý, nhằm hạn chế và cản trở những quyền con người và quyền công dân được gán sau từ “lợi dụng”?
Chắc hẳn, mục tiêu mà họ nhắm tới là ngăn cản việc thực thi các quyền đó, chứ không phải những cái gọi là vi phạm, mà họ bám vào để kết tội. Từ “lợi dụng” bị lạm dụng để bắc cầu, nhằm kết nối các quyền con người với các tội, để kiếm cớ phủ định các quyền chính đáng, rồi trấn áp và trừng trị những người thực thi các quyền đó.
Ví dụ: Nếu ai đó thực thi “quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo” (được quy định tại đoạn thứ nhất trong Điều 70 của Hiến pháp 1992), mà nhà cầm quyền không ưng, thì họ sẽ gán cho cái nhãn “làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước”. Rồi dùng từ “lợi dụng” để bắc cầu “tín ngưỡng, tôn giáo” với cái vi phạm được ngụy tạo đó. Kết quả thu được là tội “lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước”. Vậy là có thể vận dụng đoạn thứ ba trong Điều 70 của Hiến pháp 1992 và hệ quả của nó trong Bộ luật Hình sự (Điều 258) để trừng trị.
Điều 70 và Điều 74 của Hiến pháp 1992 được sửa đổi thành Điều 25 và Điều 31 của dự thảo sửa đổi Hiến pháp, trong đó vẫn duy trì hai khoản “cấm lợi dụng”:
“Không ai được… lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật.” (Điều 25, Khoản 3)
“Nghiêm cấm việc… lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.” (Điều 31, Khoản 3)
Đi xa hơn nữa, họ còn đưa thêm một điều khoản “cấm lợi dụng” hoàn toàn mới vào dự thảo sửa đổi Hiến pháp:
“Không được lợi dụng quyền con người, quyền công dân để xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.” (Điều 16, Khoản 2)
Với bảo bối vạn năng này, tất cả các quyền con người và quyền công dân đều có thể bị cản trở. Cái nhãn “xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác” thì quá bao la và có thể dễ dàng ngụy tạo. Trên thực tế, họ cũng chẳng cần phải mất công tìm kiếm hay bày đặt chứng cớ, mà chỉ cần nhắm mắt đưa ra kết luận mang tính quy chụp.
Những ai đã từng trực tiếp chứng kiến các cuộc biểu tình yêu nước, phản đối hành động gây hấn của “bạn 16 chữ vàng”, diễn ra tại Hà Nội vào hai mùa hè 2011 và 2012, thì đều có thể nhận thấy rằng: Những người tham gia biểu tình rất ôn hòa và luôn chú ý giữ gìn trật tự công cộng, để công an không có cớ trấn áp. Nếu có hỗn loạn thì lại do chính những người mang danh lực lượng giữ gìn an ninh và trật tự cố ý gây ra. Thế nhưng, nhà cầm quyền vẫn vu cho những người biểu tình tội gây rối trật tự công cộng để đàn áp. Đó là một trong những thủ đoạn đã được áp dụng trên thực tế để cản trở và trấn áp công dân thực thi quyền tự do biểu tình.
Chưa hài lòng với cái lưới tà ma bao trùm kể trên, họ còn bổ sung một điều khoản “cấm lợi dụng” sau đây vào dự thảo sửa đổi Hiến pháp:
“Nghiêm cấm hành vi lợi dụng hoạt động văn hóa, thông tin làm tổn hại lợi ích quốc gia, phá hoại nhân cách, đạo đức và lối sống tốt đẹp của người Việt Nam, truyền bá tư tưởng, xuất bản phẩm và các hình thức khác có nội dung phản động, đồi trụy, mê tín, dị đoan.” (Điều 64, Khoản 4)
Với quy định này, nhà cầm quyền có thêm phương tiện pháp lý để cản trở quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí…
Thủ đoạn lợi dụng… từ “lợi dụng” để biến những hoạt động chính đáng và hợp pháp của công dân thành tội lỗi là như vậy.
Quyền nằm dưới dao
Hiến pháp 1992 có một điều rất đặc biệt, đó là:
“Điều 69: Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”
Đặc biệt ở chỗ nào? Nó quy định 6 quyền cơ bản của công dân, nhưng… trên thực tế thì tất cả 6 quyền ấy đều bị nhà cầm quyền cản trở.
Ví dụ điển hình là quyền biểu tình. Với ràng buộc “theo quy định của pháp luật”, nhà cầm quyền có thể thông qua Quốc hội để ban hành luật, nhằm hạn chế quyền biểu tình trong một khuôn khổ nào đó. Nhưng hàng chục năm trôi qua, vẫn không xuất hiện một luật nào liên quan đến biểu tình. Nhiều người, kể cả giới cầm quyền, nhầm tưởng rằng: Khi chưa có luật về biểu tình thì công dân chưa được phép biểu tình. Nhưng bài “Quyền biểu tình của công dân” đã chỉ ra rằng: Theo Hiến pháp hiện hành thì công dân luôn luôn có quyền biểu tình. Nếu đã có luật về biểu tình thì công dân phải tuân theo ràng buộc của luật đó. Khi chưa có luật về biểu tình thì công dân càng có quyền biểu tình, và quyền ấy không bị hạn chế bởi pháp luật, tức là càng tự do.
Điều 4 của Hiến pháp 1992 quy định rằng:
“Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.”
Căn cứ vào điều khoản này thì có thể nói rằng: Việc công dân biểu tình khi chưa có luật về biểu tình còn chính đáng và hợp pháp hơn so với việc ĐCSVN hoạt động khi chưa có luật quy định về khuôn khổ hoạt động của đảng. Tại sao lạichính đáng và hợp pháp hơn? Bởì vì “Nhà nước chỉ được làm những điều pháp luật cho phép, còn Nhân dân được làm tất cả những điều pháp luật không cấm.” Nhà nước được hiểu là “một tổ chức xã hội đặc biệt của quyền lực chính trị, được giai cấp thống trị thành lập nhằm thực hiện quyền lực chính trị của mình”, nên ràng buộc kể trên đối với Nhà nước cũng có hiệu lực cho ĐCSVN. Hơn nữa, như ông Nguyễn Trung đã nhận định, “Đảng mới là nhà nước đích thực: Nhà nước đảng trị.” Rõ ràng, Hiến pháp hiện hành không hề đề cập đến khuôn khổ hoạt động của đảng và cũng chưa có luật nào quy định về khuôn khổ đó, cho nên đảng cũng chưa có được “những điều pháp luật cho phép” để mà “được làm”, để mà “hoạt động”. Trong khi đó, quyền biểu tình của công dân được minh định trong Hiến pháp hiện hành và chưa có luật nào hạn chế quyền ấy, nên hiển nhiên là công dân có quyền biểu tình không hạn chế.
Để ngăn cản và đàn áp biểu tình, chính quyền thường viện dẫn Nghị định Quy định một số biện pháp bảo đảm trật tự công cộng số 38/2005/NĐ-CP và Thông tư số 09/2005/TT-BCA (hướng dẫn thi hành nghị định đó). Nhưng bài “Lực cản Nhà nước pháp quyền“ đã chỉ ra rằng:
– Nghị định số 38/2005/NĐ-CP và Thông tư số 09/2005/TT-BCA vi phạm Hiến pháp và pháp luật;
– Chính phủ không có quyền ban hành nghị định để hạn chế quyền công dân;
– Dù bỏ qua hai khía cạnh vừa kể, thì lời văn của hai văn bản ấy cũng không cho phép áp dụng chúng để cản trở biểu tình yêu nước, như những cuộc biểu tình ôn hòa đã diễn ra ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong hai năm 2011 và 2012.
Hẳn nhà cầm quyền đã nhận ra rằng: Hiến pháp và pháp luật hiện hành không cho phép họ cản trở quyền biểu tình của công dân. Ban hành luật về biểu tình thì họ hoàn toàn không muốn, vì dù quy định ngặt nghèo đến đâu đi nữa thì vẫn sẽ “lọt lưới” một số cuộc biểu tình. Vậy phải làm thế nào bây giờ?
Lợi dụng thời cơ sửa đổi Hiến pháp, họ đã sửa Điều 69 của Hiến pháp 1992 như sau:
“Điều 26: Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, được thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”
Điều gì thay đổi ở đây? Họ đã xóa hai từ “có quyền” trước đoạn “được thông tin” và trước đoạn “hội họp, lập hội, biểu tình”. Đồng thời, họ dùng chữ “được” (vốn dĩ chỉ là một thành phần của từ “được thông tin”) thay cho hai từ “có quyền”ấy. Để làm gì? Để xóa bỏ những quyền cơ bản đó của công dân. Từ chỗ công dân luôn “có quyền” (kể cả khi không có luật hoặc chưa có luật liên quan), bây giờ bị tước “quyền”, và “quyền” bị hạ cấp xuống thành những thứ “được” ban phát. Mà “được… theo quy định của pháp luật” thì cũng có nghĩa là “chỉ được… theo quy định của pháp luật”. Tức là công dân “chỉ được” ban phát nếu nhà cầm quyền đã ban hành “quy định của pháp luật”. Khi nhà cầm quyền chưa muốn, lờ đi việc ban hành “quy định của pháp luật”, thì Dân sẽ không “được thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình”.
Đây là một thủ đoạn pháp lý tinh vi, nhằm tước đoạt quyền được thông tin và các quyền hội họp, lập hội và biểu tình của công dân.
Một điều khoản khác rất đáng lưu ý trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 là:
“Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị giới hạn trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng.” (Điều 15, Khoản 2)
Điều khoản này là một sáng tạo pháp lý mới mẻ của các nhà lập hiến CHXHCN Việt Nam. Chữ “chỉ” tạo ra ảo tưởng rằng: Điều khoản này nhằm hạn chế những hoàn cảnh mà quyền con người và quyền công dân có thể bị giới hạn, tức làđể bảo vệ các quyền đó. Thế nhưng hậu quả của nó thì ngược lại.
Vốn dĩ, việc “quyền con người, quyền công dân có thể bị giới hạn” không hề được đề cập đến trong Hiến pháp 1992. Nay điều này được nêu đích danh trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp, nhằm hiến định hóa việc chính quyền có thể giới hạnquyền con người và quyền công dân.
Danh sách “lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng” rộng đến mức có thể bao trùm mọi hoàn cảnh thông thường. Cho nên, nhà cầm quyền luôn có thể viện dẫn những lý do đó, nhằm giới hạn quyền con người và quyền công dân, bất cứ lúc nào mà họ muốn. Vì vậy, việc nhét chữ “chỉ” vào điều khoản ấychẳng hề có tác dụng hạn chế phạm vi hành động của giới cầm quyền, mà chỉ ngụy trang, che đậy mục đích hiến định hóa ấy mà thôi.
Điều khoản kể trên quy định rằng “quyền con người, quyền công dân… có thể bị giới hạn”, nhưng lại không viết rõ ai và cấp nào có quyền giới hạn. Điều đó mở đường cho bộ máy cầm quyền các cấp có thể can thiệp tùy tiện vào quyền con người và quyền công dân.
Như vậy, Điều 15, Khoản 2 cũng là một thủ đoạn pháp lý tinh vi, nhằm thu hẹp quyền con người và quyền công dân.
Hai ví dụ kể trên nhắc nhở mọi người phải hết sức cảnh giác với những bẫy pháp lý đã được cài trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp.
Giữ chút quyền Dân
Trong tham luận trình bày tại phiên họp Quốc hội vào buổi sáng ngày 16/11/2012, Luật sư Trương Trọng Nghĩa (Đại biểu Quốc hội khóa XIII của Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam) đã “đề nghị một quan điểm, một nguyên tắc“, đó là:
“Thành tựu của Hiến pháp 1992 cần được bảo vệ và tiếp tục phát huy, đặc biệt nguyên tắc Nhà nước của dân, do dân, vì dân, mọi quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân, phát huy các quyền tự do cơ bản của nhân dân trên mọi mặt. Do đó, chỉ nên sửa đổi Hiến pháp 1992 nếu phát huy hơn nữa các quyền tự do, dân chủ, chú trọng đổi mới đồng bộ chính trị và kinh tế, nhờ thế tạo động lực mạnh mẽ hơn cho giai đoạn cách mạng mới. Nếu không làm được như vậy thì không nên sửa lặt vặt.”
Tiếc rằng, đề nghị hợp lý và sáng suốt này chưa được phản ảnh đúng mức trong bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.Không “phát huy hơn nữa các quyền tự do, dân chủ”, như Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa đề nghị, mà ngược lại,dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã cắt giảm nghiêm trọng quyền con người và quyền công dân.
Dân không quan tâm nhiều đến việc ghế lãnh đạo được hoán vị ra sao và quyền lực được chia lại thế nào. Họ đủ thông minh để hiểu rằng: Những tiến bộ được tung hô, như việc bỏ hiến định về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, có thể là một bước tiến trong tư duy của giới lãnh đạo và giới lý luận, nhưng sẽ chẳng tác động mấy đến thực tế cuộc sống. Khi không còn được gán cho vai trò chủ đạo, thì thành phần kinh tế nhà nước sẽ được giũ bớt trách nhiệm đối với nền kinh tế quốc dân, nhưng lại vẫn tiếp tục được hưởng mọi sự o bế và ưu tiên. Đó là lãnh địa lý tưởng cho tham nhũng, là đại lộ thông thoáng để tuồn tài sản toàn dân vào túi các quan tham.
Dân quan tâm nhất là các quyền lợi thiết thân, trong đó có quyền sở hữu đất đai.
Như đã trao đổi trong bài “Hai tử huyệt của chế độ”, quy định trong Hiến pháp 1992 về quyền lãnh đạo mặc nhiên của ĐCSVN (Điều 4) và đất đai thuộc sở hữu toàn dân (Điều 17) là hai vấn đề tồn tại then chốt. Chúng phải được khắc phục sớm, vì Dân, vì Nước và cũng vì chính ĐCSVN. Thế nhưng, hai quy định này vẫn được dự thảo sửa đổi Hiến pháp bảo lưu, trong khi quyền con người và quyền công dân lại bị thu hẹp đáng kể.
Đối với Dân, Hiến pháp kiểu này có thể trở thành bãi mìn pháp lý. Nếu dự thảo như vậy được thông qua, thì Hiến pháp có thể không còn là khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của Nhà nước và xã hội, mà trở thành cái gông cùm Nhân dân và Dân tộc.
Chất lượng dự thảo sửa đổi Hiến pháp thể hiện cái tâm và tầm của các tác giả, không chỉ bao gồm những người trực tiếp tham gia soạn thảo, mà kể cả những vị ngồi trên cao để chỉ đạo và áp đặt. Nếu chỉ hạn chế về tầm, tức là do trình độ hay do sơ suất, thì Nhân dân có thể góp ý để bù lại. Nhưng những ví dụ được đề cập ở trên cho ta ấn tượng là: Những thay đổi theo hướng tiêu cực trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã được tiến hành một cách có chủ ý và được tính toán kỹ lưỡng. Thậm chí, họ đã vận dụng cả những thủ thuật và thủ đoạn pháp lý tinh vi để thực hiện và che đậy mục đích đó. Khitâm đã như vậy, thì liệu việc góp ý của Nhân dân có đủ để lay chuyển được quyết tâm sắt đá của họ hay không?Thật khó mà tin rằng họ có thể sữa chữa bản dự thảo để đưa ra một Hiến pháp thực sự tử tế với Dân.
Vì vậy, để bảo vệ quyền con người và quyền công dân, thì nên tạm dừng việc sửa đổi Hiến pháp 1992. Hãy đợi đến một thời điểm thuận lợi hơn, khi tầm đã đủ cao và tâm đã đủ ổn, rồi hãy thay đổi Hiến pháp một cách căn bản, theo chiều hướng tiến bộ, để có được một bản Hiến pháp thể hiện ý nguyện của Dân, do Dân và vì Dân.
Hà Nội, 15/01/2013
http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=TeoDanQuyenConNguoiTrongHienPhap-20130115

markdown:
**Teo dần quyền con người trong Hiến pháp**
Trong thời gian qua, nhiều người mong muốn sửa đổi
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=), để bỏ hoặc thay đổi một số quy định, ví dụ như quy định về *quyền lãnh đạo *(được hiểu là đương nhiên) * của Đảng Cộng sản Việt Nam *(ĐCSVN) * đối với Nhà nước và xã hội*(Điều 4), và quy định *đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước quản lý* (Điều 17–18). Tôi không chia sẻ kỳ vọng đó, bởi không tin rằng giới lãnh đạo hiện nay có thể sớm chấp nhận thay đổi những điều mà họ khẳng định là bất di, bất dịch. Ngược lại, tôi thuộc số những người lo rằng *việc sửa đổi Hiến pháp có thể bị lợi dụng để hạn chế hơn nữa quyền con người*. Và bản [dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) đã cho thấy nỗi lo đó không phải là vô cớ. Thậm chí, không ngờ họ lại có thể đi xa như vậy…
Trong
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=), thuật ngữ *“quyền con người”* chỉ được nhắc một lần, tại *“ Điều 50: Ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá và xã hội được tôn trọng, thể hiện ở các quyền công dân và được quy định trong Hiến pháp và luật.”*
Tức là
*“quyền con người”* được đồng nghĩa với *“quyền công dân”*. Vậy thì những người đang tạm thời bị tước *“quyền công dân” *sẽ không còn được hưởng *“quyền con người”*. Hơn nữa, sau khi định nghĩa *“Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam”* (Điều 49), thì *“quyền con người”* sẽ *không* còn được áp dụng cho những người đang tồn tại trên đất Việt Nam, nhưng *không hoặc chưa* *“có quốc tịch Việt Nam”*. Điều này cho thấy cách hiểu về *“quyền con người”* trong [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) phiến diện như thế nào.
Một thay đổi dễ nhận thấy trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) là *“quyền con người”* được tách ra, được nhắc tới 8 lần, luôn đi cạnh và được đặt trước *“quyền công dân”*. Ở chế độ mà giới lãnh đạo vốn rất khó chịu khi nghe nhắc đến *“nhân quyền”* (tức là *“quyền con người”*), thì đây là một bước tiến, muộn mằn nhưng có vẫn hơn không.
Một thay đổi nữa, là
*“quyền công dân”* cùng *“quyền con người”* được đưa từ Chương V (trong [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=)) lên Chương II (trong [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm)). Ở Cộng hòa Liên bang Đức, *“quyền con người”* được đặt lên vị trí hàng đầu, trong Chương I của [Hiến pháp](http://www.gesetze-im-internet.de/gg/BJNR000010949.html). Ở CHXHCN Việt Nam thì Chương I của Hiến pháp được dành cho *“Chế độ chính trị”*. ** là một cái gì đó rất thiêng liêng, mà cũng rất bí hiểm, và càng bí hiểm thì càng… hữu dụng. Khi muốn “Chính trị”** *đùn đẩy công việc*, thì tuyên bố: *“Cần có sự vào cuộc của toàn bộ*Khi muốn **hệ thống** **chính trị**.” *làm liều*, thì khẳng định: *“Với*Còn khi muốn **quyết tâm chính trị,**chắc chắn sẽ làm được.” *lẩn tránh trách nhiệm của bản thân*, thì chỉ cần tỏ chút áy náy và *“nhận*. **trách nhiệm chính trị**“
Hai thay đổi kể trên là theo hướng tiến bộ, đáng được ghi nhận. Song như vậy thì mới thể hiện rằng
*quyền con người* đã được ** hơn. Mà chỉ chú ý** **thì chưa đủ và cũng chưa chắc đã tốt. Chẳng hạn, nếu bạn được công an** *chú ý* **, thì điều đó không hẳn là dấu hiệu hay. Để đánh giá chính xác các thay đổi về** *chú ý* *quyền con người và quyền công dân*, thì phải xem xét các quy định cụ thể.
Bài này
*không* nhằm mục đích đánh giá đầy đủ và toàn diện về [dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), mà *chỉ điểm qua một số ví dụ đáng lưu ý về sự thay đổi tiêu cực hay có thể là tiêu cực, liên quan tới quyền con người và quyền công dân*. Hy vọng rằng những nhận xét dưới đây sẽ có ích cho những người đang muốn tham gia góp ý kiến cho bản [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm).
**Quyền hư quyền ảo**
Trong
*“Chương II: Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”* của [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), xuất hiện một quyền mới (so với [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=)) là: *“ Điều 21: Mọi người có quyền sống.”*
Nghĩ một cách dân dã, thì thấy điều này có vẻ ngồ ngộ.
** còn hiển nhiên hơn cả “Quyền sống”** *“quyền ăn ngủ”*, bởi muốn *“ăn ngủ”*thì tất nhiên phải **. Vậy mà nếu hiến định rằng** *“sống”* *“Mọi người có quyền ăn ngủ”*thì ai nấy đã thấy ngây ngô.
Thực ra, câu
*“Mọi người có quyền sống“* cũng xuất hiện trong Hiến pháp của một số nước, chẳng hạn tại Điều 2 của [Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức](http://www.gesetze-im-internet.de/gg/BJNR000010949.html) *(Jeder hat das Recht auf Leben)*. Điều đó chứa đựng một nội dung rất quan trọng, mà hệ quả trực tiếp của nó là: **, vì tử hình một người là xâm phạm** *Không thể có án tử hình* *“quyền sống”* *của người đó* *.*
Chấp nhận án tử hình hay không là một vấn đề nan giải, vẫn còn đang được tranh luận ở nhiều nơi trên thế giới. Nhiều nước vẫn duy trì án tử hình, như Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.
*Liệu có thật là nhà cầm quyền Việt Nam muốn hủy bỏ án tử hình hay không?* Nếu đúng là *họ muốn hủy bỏ án tử hình*, *họ vẫn định tiếp tục duy trì án tử hình*, thì Điều 21 của [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) vừa thừa, vừa giả dối, và chỉ chất to thêm đống quyền hữu danh vô thực trong Hiến pháp mà thôi.
Một quyền mới khác trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) là: *“ Điều 35: * *Công dân có* *quyền được bảo đảm* *an sinh xã hội* *.”*
Điều này được sửa đổi từ Điều 67 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=), quy định rằng: *“Thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ được hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Thương binh được tạo điều kiện phục hồi chức năng lao động, có việc làm phù hợp với sức khoẻ và có đời sống ổn định.”* *“Những người và gia đình có công với nước được khen thưởng, chăm sóc.”* *“Người già, người tàn tật, trẻ mồ côi không nơi nương tựa được Nhà nước và xã hội giúp đỡ.”*
Nghĩa là:
– Chỉ đề cập đến
**, đó là thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, những người và gia đình có công với nước, người già, người tàn tật và trẻ mồ côi; một số đối tượng đặc biệt**
– Chỉ
**, là hứa hẹn một cách chung chung** *“được hưởng các chính sách ưu đãi”, “được tạo điều kiện”, “được khen thưởng, chăm sóc”, “được Nhà nước và xã hội giúp đỡ”*;
– Chỉ đề cập đến
**, là mấy nội dung cụ thể** *“phục hồi chức năng lao động, có việc làm phù hợp với sức khoẻ và có đời sống ổn định”,*và những thứ đó chỉ dành riêng cho đối tượng thương binh.
Điều 35 trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) đã đưa ra những bước đại nhảy vọt so với Điều 67 của [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=), đó là:
– Áp dụng cho
**; mọi công dân**
– Không chỉ là hứa hẹn chung chung, mà nâng lên thành
**; “quyền được bảo đảm”**
– Nội dung
** không chỉ dừng lại ở mấy nội dung cụ thể, mà bao trùm lên “được bảo đảm”** *toàn bộ* [.](http://thongtinphapluatdansu.edu.vn/2008/10/08/1793/) *“an sinh xã hội”*
Đây là một ý tưởng cách mạng vĩ đại,
*nếu* họ thực tâm muốn triển khai. Tiếc rằng, nếu thực tâm thì ngây ngô, và nếu không ngây ngô thì không thể thực tâm.
*“Quyền được bảo đảm * *an sinh xã hội* ** là một thứ quyền vu vơ và hoàn toàn “** *không khả thi*. Thời gian qua, mới chỉ tập trung cho một số đối tượng rất chọn lọc và chỉ dừng lại ở mấy chế độ phúc lợi rất khiêm tốn, thế mà còn chưa làm tốt nổi. Vậy thì sao có thể *“* *bảo đảm* ** *an sinh xã hội* *“*cho **? Lưu ý rằng chế độ** *mọi công dân* [bao gồm cả chăm sóc về y tế, trợ cấp ốm đau, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp tuổi già, trợ cấp trong trường hợp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, trợ cấp gia đình, trợ cấp thai sản, trợ cấp tàn tật, trợ cấp tiền tuất.](http://thongtinphapluatdansu.edu.vn/2008/10/08/1793/) *“an sinh xã hội”* *Lấy đâu ra tiền của để thực hiện “ý* *tưởng cách mạng vĩ đại” ấy?*
**, nhưng “Công dân có quyền được bảo đảm”** *ai, cơ quan hay tổ chức nào phải đứng ra* *“bảo đảm”* **Phải chăng cuối cùng họ sẽ phán rằng Dân phải** *?* **?** *“tự bảo đảm”*
Trong thời buổi tham nhũng hoành hành từ trên xuống dưới, thì những
**, vì giới cầm quyền sẽ chính sách viển vông không chỉ vô ích, mà còn rất tai hại** *“mượn gió bẻ măng”.*Điều này đang diễn ra dưới nhiều danh nghĩa, ví dụ như việc xây *nhà ở xịn*để bán cho *người nghèo*ở giữa *đô thị đắt đỏ*. Khi đã đẻ ra một chính sách phúc lợi xã hội nào đó thì họ có cớ để vung tiền từ ngân sách, tức là tiền của Dân. Tất nhiên là không đủ để *“ngập tràn thiên hạ”*. Lúc đó, *“nước có quyền chảy vào chỗ trũng”*, nghĩa là ưu tiên cho *“người thân”*(theo nghĩa rộng, bao gồm cả những người *quen thân vì tiền*), và cũng không quên phần mình. *Đối với các quan tham,* *“từ thiện” không còn là mục tiêu hành động, mà là phương tiện để vơ vét cho bản thân.*
Hơn nữa, khi số tiền của ít ỏi có thể dành cho phúc lợi xã hội bị vung vãi trên diện quá rộng, thì nảy sinh nguy cơ là nhiều người lẽ ra vẫn được hưởng trợ giúp sẽ không còn được hưởng nữa.
Hai ví dụ kể trên cho thấy rằng:
[Dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) có thể đem lại cho người dân một số quyền mới nào đó, nhưng có khi lại là những **, trong khi những quyền bị cắt giảm thì lại rất thật, như sẽ trình bày trong phần tiếp theo. Điều đáng buồn là: quyền hư ảo** *Xu hướng giả dối vẫn được tiếp tục duy trì và phát triển trong việc xây dựng Hiến pháp.*
**Quyền thoi quyền thóp**
Trong Điều 71 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) có quy định rằng: *“Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Toà án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Việc bắt và giam giữ người phải đúng pháp luật.”* (Điều 71, Đoạn 2)
Điều 71 được sửa thành Điều 22 trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), nhưng *toàn bộ* quy định được trích ở trên (nhằm ** và yêu cầu hạn chế việc bắt người tùy tiện** *“* *bắt và giam giữ người phải đúng pháp luật* **) đã bị xóa. Trong thời gian qua, Hiến pháp đã quy định rõ ràng như vậy mà công an vẫn bắt người và giam giữ rất tùy tiện. Rồi đây, khi quy định ấy đã bị gạch khỏi Hiến pháp, thì số phận người dân sẽ ra sao?** *“*
Trong Điều 74 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) có quy định rằng: *“Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan Nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định.”*(Điều 74, Đoạn 2)
Điều 74 được sửa thành Điều 31 trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), nhưng quy định vừa được trích (nhằm **) không còn nữa. Vốn dĩ, khiếu nại và tố cáo của công dân hay bị ngâm tôm bất tận. Đến đại công thần của chế độ gửi kiến nghị cũng chẳng được hồi âm. Vậy thì sau này, khi ràng buộc về thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo** **bị xóa khỏi Hiến pháp, Dân sẽ phải chờ đợi bao lâu?** *ràng buộc về thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo*
Đoạn thứ nhất trong Điều 72 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) viết rằng: *“Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật.”*
Khi điều khoản trên hóa thân vào
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), 5 chữ *“* ** bị loại bỏ. Thành thử chỉ còn sót lại như sau: và phải chịu hình phạt”** *“Không ai bị coi là có tội khi chưa có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.” *(Điều 32, Khoản 1)
Hệ quả kéo theo là:
*“Khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật”* thì *“không ai bị coi là có tội”*, song vẫn có thể **. Ở các nước văn minh thì hiển nhiên không ai “phải chịu hình phạt”** **khi chưa** *“phải chịu hình phạt”* *“bị coi là có tội”*. Nhưng ở xứ sở bất an, nơi khi được công an “mời vào” đồn thì vẫn còn mạnh khỏe, mà lúc “tiễn ra” có thể đã liêu xiêu, thậm chí có trường hợp trở thành xác không hồn, thì việc triệt tiêu 5 chữ *“* **sẽ giúp cho công an nhân dân thêm vô tư “luyện võ” với Nhân dân.** *và phải chịu hình phạt”*
Đoạn thứ hai trong Điều 72 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) viết rằng: *“Người bị bắt, bị giam giữ, bị truy tố, xét xử trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất và phục hồi danh dự. Người làm trái pháp luật trong việc bắt, giam giữ, truy tố, xét xử gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý nghiêm minh.”*
Trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), quy định này được sửa thành: *“Người bị bắt, bị * *tạm giữ, tạm giam* *, bị điều tra, truy tố, xét xử trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự. Người làm trái pháp luật trong việc bắt, * *tạm giữ, tạm giam* *, điều tra, truy tố, xét xử gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý theo pháp luật.” *(Điều 32, Khoản 4)
Nghĩa là: Từ
** được thay bằng “giam giữ”** **. Hậu quả là: Khi đã kết án tù giam và chuyển từ trạng thái** *“tạm giữ, tạm giam”* **sang hình thức** *“tạm giữ, tạm giam”* **để chấp hành án, thì** *“giam giữ”* *người tù không còn được bảo vệ*và *người coi tù* *làm trái pháp luật không còn bị xử lý*theo quy định của điều khoản sửa đổi.
Ba nội dung bị loại bỏ được đề cập ở trên đều có chung một
** là: Chúng hay để Dân níu bám, nhằm tố cáo chính quyền vi phạm Hiến pháp và pháp luật. Có lẽ vì vậy nên phải “kết liễu” chúng, đẩy chúng ra khỏi Hiến pháp, để… giữ gìn uy tín cho chính quyền. Ngoài ra, hai quy định sau đây cũng đã bị loại bỏ khỏi “tội”** [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm).
Điều 64 về hôn nhân và gia đình trong
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) được sửa thành Điều 39 trong [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), nhưng lại *bỏ đi* đoạn quy định về *trách nhiệm nuôi dạy con của cha mẹ* và *trách nhiệm chăm sóc ông bà, cha mẹ của con cháu*. Điều đó cũng có nghĩa là *bỏ đi* *quyền của con cái* *được cha mẹ nuôi dạy *và *quyền của ông bà, cha mẹ được con cháu chăm sóc*.
Điều 59 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) được sửa thành Điều 42 trong [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), nhưng bỏ đi quy định: *“Bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí.”*
Và nó được thay bằng một quy định chung chung trong Điều 66:
*“Nhà nước… quy định phổ cập giáo dục; thực hiện chính sách học bổng, học phí hợp lý…”*
Vậy là, theo
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), **. bậc tiểu học không còn hiển nhiên được miễn học phí** **Quyền treo trên lửa**
Loài người từ khi sinh ra đã tồn tại và phát triển nhờ biết
*lợi dụng*. Ban đầu thì sống nhờ săn bắt và hái lượm, tức là *lợi dụng rừng và biển*. Rồi tiến hành trồng cấy, tức là *lợi dụng đất đai và ánh sáng mặt trời*. Từ vận chuyển hàng hóa trên sông đến ngăn đập tạo ra thủy điện đều là *lợi dụng sức nước*. Từ căng buồm ra khơi đến tạo ra phong điện đều là *lợi dụng sức gió*…
Đảng Cộng sản Đông Dương đã
*lợi dụng thời cơ*, khi phát xít Nhật bị quân đồng minh đánh bại và chính quyền thuộc địa Pháp chưa kịp hồi sinh, để cướp chính quyền. Trong những năm tháng hoạt động bí mật, đảng đã *lợi dụng sự cưu mang, giúp đỡ và che chở của những người giàu có*, để rồi khi chiếm được chính quyền lại đem bao ân nhân ra đấu tố… trong cải cách ruộng đất. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng Lao động Việt Nam cũng đã *lợi dụng tính mạng và của cải của Nhân dân cùng với sự ủng hộ của bạn bè quốc tế* để giành thắng lợi.
*“Lợi dụng”* thuộc vào bản năng sống và hành động của con người. Vậy thì việc *“lợi dụng” *có gì sai? *Lợi dụng điều kiện thuận lợi* không thể bị coi là xấu, mà *không lợi dụng điều kiện thuận lợi* cũng chẳng phải là điều đáng để ngợi ca.
Trong các nhà nước pháp quyền, hoạt động của toàn xã hội được điều tiết bằng pháp luật. Xã hội càng văn minh, càng đa dạng thì hệ thống pháp luật càng cồng kềnh và phức tạp. Dù cố gắng đến đâu đi nữa, thì vẫn luôn tồn tại những kẽ hở pháp lý và những quy định chồng chéo. Khi có kẽ hở thì công dân có quyền lách qua mà không hề vi phạm pháp luật. Khi tồn tại nhiều điều khoản chồng chéo, với những quy định khác nhau có thể áp dụng cho cùng một vụ việc, thì đương sự có quyền áp dụng điều khoản có lợi nhất cho mình. Vì vậy, ở một số nước phát triển cao vẫn công khai bày bán những cuốn sách về các mẹo tính thuế để giảm thuế. Những hành động như vậy không phải là tội lỗi, mà hoàn toàn hợp pháp.
Ấy vậy mà ở CHXHCN Việt Nam lại có một loại tội gọi là
**. Kỳ khôi nhất là “tội lợi dụng…”** **. Nếu cần xử lý, thì trước hết phải xử lý những người đã tiêu tốn tiền của Dân mà tạo ra** *“tội lợi dụng sơ hở của pháp luật…”* *sơ hở pháp luật*, chứ sao lại dồn hết trách nhiệm lên đầu những người *lợi dụng sơ hở*đó? Kiểu quy tội này cũng “hợp lý” như việc quan phụ mẫu mặc quần thủng… lên công đường, rồi lại phạt dân đen vì tội nhìn vào chỗ thủng.
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) có hai điều khoản **: “cấm lợi dụng”** *“Không ai được… lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước.”* (Điều 70, Đoạn 3) *“Nghiêm cấm việc… lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.”* (Điều 74, Đoạn 4)
Điều gì đáng nói ở đây? Như đã phân tích ở trên, riêng hành động
** thì không thể coi là “lợi dụng”** **, và vì vậy không thể** *tội* **. Để mô tả những thứ** *cấm* **và** *cần cấm* **trong hai điều khoản kể trên, thì chỉ cần viết gọn lại như sau là đã quá đủ:** *có thể cấm* *“Không ai được… làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước.”* *“Nghiêm cấm việc… vu khống, vu cáo làm hại người khác.”*
Nghĩa là bỏ đi hai đoạn
*“* *lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo* ** và “** *“* *lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo* **. Khi vi phạm các điều cấm vừa viết, thì dù** *“* **hay không cũng chẳng làm cho tội nặng lên hay nhẹ đi. Tức là, xét về mặt lô-gíc thuần túy thì các đoạn** *“lợi dụng…”* *“lợi dụng…”* *là* **.** *hoàn toàn thừa*
Vậy thì,
*tại sao nhà cầm quyền vẫn cố tình cài thêm các đoạn “lợi dụng…” vào các điều khoản ấy?*
Phải chăng,
*đó là thủ đoạn pháp lý, nhằm hạn chế và cản trở những quyền con người và quyền công dân được gán sau từ “lợi dụng”?*
Chắc hẳn,
** Từ mục tiêu mà họ nhắm tới là ngăn cản việc thực thi các quyền đó, chứ không phải những cái gọi là vi phạm, mà họ bám vào để kết tội.** **bị lạm dụng** *“lợi dụng”* **, nhằm** *để bắc cầu* **, để** *kết nối các quyền con người với các tội* **, rồi trấn áp và trừng trị những người thực thi các quyền đó.** *kiếm cớ phủ định các quyền chính đáng*
Ví dụ: Nếu ai đó thực thi
*“quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo”* (được quy định tại đoạn thứ nhất trong Điều 70 của [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=)), mà nhà cầm quyền không ưng, thì họ sẽ gán cho cái nhãn *“* *làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước”*. Rồi dùng từ ** để bắc cầu “lợi dụng”** *“* **với cái vi phạm được ngụy tạo đó. Kết quả thu được là tội** *tín ngưỡng, tôn giáo”* *“*. Vậy là có thể vận dụng đoạn thứ ba trong Điều 70 của **lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo**để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước” [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=)và hệ quả của nó trong [Bộ luật Hình sự](http://moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=6163#Dieu_258)(Điều 258) để trừng trị.
Điều 70 và Điều 74 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) được sửa đổi thành Điều 25 và Điều 31 của [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), trong đó vẫn duy trì hai khoản **: “cấm lợi dụng”** *“Không ai được… lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật.” *(Điều 25, Khoản 3) *“Nghiêm cấm việc… * *lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo* * để vu khống, vu cáo làm hại người khác.” *(Điều 31, Khoản 3)
Đi xa hơn nữa, họ còn đưa thêm một điều khoản
** hoàn toàn mới vào “cấm lợi dụng”** [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm): *“Không được lợi dụng quyền con người, quyền công dân để xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.” *(Điều 16, Khoản 2) *Với * *bảo bối vạn năng này,* *tất cả các quyền con người và quyền công dân đều có thể bị cản trở*. *“* *xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác”* thì quá bao la và có thể dễ dàng ngụy tạo. Trên thực tế, họ cũng chẳng cần phải mất công tìm kiếm hay bày đặt chứng cớ, mà chỉ cần nhắm mắt đưa ra kết luận mang tính quy chụp.
Những ai đã từng trực tiếp chứng kiến các cuộc biểu tình yêu nước, phản đối hành động gây hấn của “bạn 16 chữ vàng”, diễn ra tại Hà Nội vào hai mùa hè 2011 và 2012, thì đều có thể nhận thấy rằng: Những người tham gia biểu tình rất ôn hòa và luôn chú ý giữ gìn trật tự công cộng, để công an không có cớ trấn áp. Nếu có hỗn loạn thì lại do chính những người mang danh lực lượng giữ gìn an ninh và trật tự cố ý gây ra. Thế nhưng, nhà cầm quyền vẫn vu cho những người biểu tình tội gây rối trật tự công cộng để đàn áp. Đó là một trong những thủ đoạn đã được áp dụng trên thực tế để cản trở và trấn áp công dân thực thi quyền tự do biểu tình.
Chưa hài lòng với cái lưới tà ma bao trùm kể trên, họ còn bổ sung một điều khoản
** sau đây vào “cấm lợi dụng”** [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm): *“Nghiêm cấm hành vi * *lợi dụng hoạt động văn hóa, thông tin* * làm tổn hại lợi ích quốc gia, phá hoại nhân cách, đạo đức và lối sống tốt đẹp của người Việt Nam, truyền bá tư tưởng, xuất bản phẩm và các hình thức khác có nội dung phản động, đồi trụy, mê tín, dị đoan.” *(Điều 64, Khoản 4)
Với quy định này, nhà cầm quyền có thêm phương tiện pháp lý để
*cản trở* *quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí* *…*
Thủ đoạn
*lợi dụng… từ* ** để “lợi dụng”** *biến những hoạt động chính đáng và hợp pháp của công dân thành tội lỗi*là như vậy.
**Quyền nằm dưới dao** [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) có một điều rất đặc biệt, đó là: *“ Điều 69: Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; * *có quyền được* ** *thông tin;* *có quyền* ** *hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”*
Đặc biệt ở chỗ nào? Nó quy định 6 quyền cơ bản của công dân, nhưng… trên thực tế thì
*tất cả 6 quyền ấy đều bị nhà cầm quyền cản trở* *.*
Ví dụ điển hình là
**. Với ràng buộc quyền biểu tình** *“theo quy định của pháp luật”*, nhà cầm quyền có thể thông qua Quốc hội để ban hành luật, nhằm hạn chế quyền biểu tình trong một khuôn khổ nào đó. Nhưng hàng chục năm trôi qua, vẫn không xuất hiện một luật nào liên quan đến biểu tình. Nhiều người, kể cả giới cầm quyền, *nhầm tưởng*rằng: Khi chưa có luật về biểu tình thì công dân chưa được phép biểu tình. Nhưng bài [đã chỉ ra rằng: Theo Hiến pháp hiện hành thì](http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=QuyenBieuTinhCuaCongDan-20110814) *“Quyền biểu tình của công dân”* **. Nếu đã có luật về biểu tình thì công dân phải tuân theo ràng buộc của luật đó. Khi chưa có luật về biểu tình thì công dân càng có** *công dân luôn luôn có quyền biểu tình* **, và quyền ấy không bị hạn chế bởi pháp luật, tức là càng tự do.** *quyền biểu tình*
Điều 4 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) quy định rằng: *“Mọi tổ chức của Đảng * *hoạt động trong* **khuôn khổ** * Hiến pháp và pháp luật.”*
Căn cứ vào điều khoản này thì có thể nói rằng: Việc
*công dân biểu tình khi chưa có luật về biểu tình* còn ** so với việc chính đáng và hợp pháp hơn** *ĐCSVN hoạt động khi chưa có luật quy định về* *khuôn khổ hoạt động của đảng*. Tại sao lại **? Bởì vì** *chính đáng và hợp pháp hơn* *“Nhà nước chỉ được làm những điều pháp luật cho phép, còn Nhân dân được làm tất cả những điều pháp luật không cấm.”* *Nhà nước được hiểu là* [, nên ràng buộc kể trên đối với Nhà nước cũng có hiệu lực cho ĐCSVN. Hơn nữa, như](http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) *“một tổ chức xã hội đặc biệt của quyền lực chính trị, được giai cấp thống trị thành lập nhằm thực hiện quyền lực chính trị của mình”* [ông Nguyễn Trung đã nhận định,](http://www.viet-studies.info/NguyenTrung/NguyenTrung_Dang_NhaNuoc_HienPhap.htm)Rõ ràng, Hiến pháp hiện hành không hề đề cập đến *“* *Đảng mới là nhà nước đích thực: Nhà nước đảng trị.”* *khuôn khổ* ** *hoạt động* *của đảng và cũng chưa có luật nào quy định về* **đó, cho nên đảng cũng chưa có được** *khuôn khổ* *“* **để mà** *những điều pháp luật cho phép”* **, để mà** *“được làm”* *“hoạt động”* *.*Trong khi đó, **của công dân được minh định trong Hiến pháp hiện hành và chưa có luật nào hạn chế quyền ấy, nên hiển nhiên là công dân có** *quyền biểu tình* **không hạn chế.** *quyền biểu tình*
Để ngăn cản và đàn áp biểu tình, chính quyền thường viện dẫn
[Nghị định Quy định một số biện pháp bảo đảm trật tự công cộng số 38/2005/NĐ-CP](http://vbqppl.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=18467) và [Thông tư số 09/2005/TT-BCA](http://vbqppl.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=17599) (hướng dẫn thi hành nghị định đó). Nhưng bài *“* *Lực cản Nhà nước pháp quyền* *“* đã chỉ ra rằng:
–
[Nghị định số 38/2005/NĐ-CP](http://vbqppl.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=18467) và [Thông tư số 09/2005/TT-BCA](http://vbqppl.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=17599) vi phạm Hiến pháp và pháp luật;
– Chính phủ
*không* *có quyền* ban hành nghị định để hạn chế quyền công dân;
– Dù bỏ qua hai khía cạnh vừa kể, thì lời văn của hai văn bản ấy cũng
*không cho phép* áp dụng chúng để cản trở biểu tình yêu nước, như những cuộc biểu tình ôn hòa đã diễn ra ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong hai năm 2011 và 2012.
Hẳn nhà cầm quyền đã nhận ra rằng:
*Hiến pháp và pháp luật hiện hành không cho phép họ cản trở quyền biểu tình của công dân.* Ban hành luật về biểu tình thì họ hoàn toàn không muốn, vì dù quy định ngặt nghèo đến đâu đi nữa thì vẫn sẽ “lọt lưới” một số cuộc biểu tình. Vậy phải làm thế nào bây giờ?
Lợi dụng thời cơ sửa đổi Hiến pháp, họ đã sửa Điều 69 của
[Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) như sau: *“ Điều 26: Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, được thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”*
Điều gì thay đổi ở đây? Họ đã xóa hai từ
** trước đoạn “có quyền”** *“* *được* *thông tin”*và trước đoạn *“hội họp, lập hội, biểu tình”.*Đồng thời, họ dùng chữ **(vốn dĩ chỉ là một thành phần của từ** *“được”* *“* *được* *thông tin”*) thay cho hai từ **ấy.** *“có quyền”* *Để làm gì?* **Từ chỗ công dân luôn** *Để xóa bỏ những quyền cơ bản đó của công dân.* **(kể cả khi không có luật hoặc chưa có luật liên quan), bây giờ bị tước** *“có quyền”* *“quyền”* **,**và **bị** *“quyền”* **hạ cấp xuống thành những thứ** ** **ban phát. Mà** *“được”* *“*thì cũng có nghĩa là **được**… theo quy định của pháp luật” *“*. Tức là công dân **chỉ được**… theo quy định của pháp luật” **ban phát nếu nhà cầm quyền đã ban hành** *“chỉ được”* *“* *quy định của pháp luật”*. Khi nhà cầm quyền chưa muốn, lờ đi việc ban hành *“* *quy định của pháp luật”*, thì Dân sẽ *không* *“* *được* *thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình”.*
*Đây là một thủ đoạn pháp lý tinh vi, nhằm tước đoạt quyền được thông tin và các quyền hội họp, lập hội và biểu tình của công dân.*
Một điều khoản khác rất đáng lưu ý trong
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) là: *“Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị giới hạn trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng.” *(Điều 15, Khoản 2)
Điều khoản này là một sáng tạo pháp lý mới mẻ của các nhà lập hiến CHXHCN Việt Nam. Chữ
**tạo ra ảo tưởng rằng: Điều khoản này “chỉ” ** *nhằm hạn chế những hoàn cảnh mà* *quyền con người và quyền công dân có thể bị giới hạn*, tức là *để bảo vệ các quyền đó*. Thế nhưng hậu quả của nó thì ngược lại.
Vốn dĩ, việc
*“quyền con người, quyền công dân có thể bị giới hạn”* không hề được đề cập đến trong [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=). Nay điều này được nêu đích danh trong [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm), nhằm *hiến định hóa việc chính quyền có thể giới hạn* **. quyền con người và quyền công dân**
Danh sách
*“lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng”* rộng đến mức có thể bao trùm mọi hoàn cảnh thông thường. Cho nên, nhà cầm quyền luôn có thể viện dẫn những lý do đó, nhằm *giới hạn * *quyền con người và quyền công dân*, bất cứ lúc nào mà họ muốn. Vì vậy, việc nhét chữ ** vào điều khoản ấy “chỉ”** **, mà chỉ** *chẳng hề có tác dụng hạn chế phạm vi hành động của giới cầm quyền* **ấy mà thôi.** *ngụy trang, che đậy mục đích hiến định hóa*
Điều khoản kể trên quy định rằng
* “quyền con người, quyền công dân… có thể bị giới hạn”*, nhưng lại **. Điều đó không viết rõ ai và cấp nào có quyền giới hạn** **.** *mở đường cho bộ máy cầm quyền các cấp có thể can thiệp tùy tiện vào quyền con người và quyền công dân*
Như vậy,
*Điều 15, Khoản 2 cũng là một thủ đoạn pháp lý tinh vi, nhằm thu hẹp quyền con người và quyền công dân.*
Hai ví dụ kể trên nhắc nhở mọi người
** đã được cài trong phải hết sức cảnh giác với những bẫy pháp lý** [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm).
**Giữ chút quyền Dân**
Trong
[tham luận trình bày tại phiên họp Quốc hội vào buổi sáng ngày 16/11/2012](http://www.na.gov.vn/tailieukyhop/Ky4khoaXIII/BienBan16-11s.doc), Luật sư Trương Trọng Nghĩa (Đại biểu Quốc hội khóa XIII của Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam) đã *“* *đề nghị một quan điểm, một nguyên tắc* *“*, đó là: *“* *Thành tựu của Hiến pháp 1992 cần được bảo vệ và tiếp tục phát huy, đặc biệt nguyên tắc Nhà nước của dân, do dân, vì dân, mọi quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân, phát huy các quyền tự do cơ bản của nhân dân trên mọi mặt. Do đó, chỉ nên sửa đổi Hiến pháp 1992 nếu phát huy hơn nữa các quyền tự do, dân chủ, chú trọng đổi mới đồng bộ chính trị và kinh tế, nhờ thế tạo động lực mạnh mẽ hơn cho giai đoạn cách mạng mới. Nếu không làm được như vậy thì không nên sửa lặt vặt.”*
Tiếc rằng, đề nghị hợp lý và sáng suốt này chưa được phản ảnh đúng mức trong bản
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm).Không *“* *phát huy hơn nữa các quyền tự do, dân chủ”*, như Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa đề nghị, mà ngược lại, [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) đã *cắt giảm nghiêm trọng quyền con người và quyền công dân*.
Dân không quan tâm nhiều đến việc ghế lãnh đạo được hoán vị ra sao và quyền lực được chia lại thế nào. Họ đủ thông minh để hiểu rằng: Những tiến bộ được tung hô, như việc bỏ hiến định về
*vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước*, có thể là một bước tiến trong tư duy của giới lãnh đạo và giới lý luận, nhưng sẽ chẳng tác động mấy đến thực tế cuộc sống. Khi không còn được gán cho vai trò chủ đạo, thì thành phần kinh tế nhà nước sẽ *được giũ bớt trách nhiệm đối với nền kinh tế quốc dân*, nhưng lại *vẫn tiếp tục được hưởng mọi sự o bế và ưu tiên*. Đó là lãnh địa lý tưởng cho tham nhũng, là đại lộ thông thoáng để tuồn tài sản toàn dân vào túi các quan tham.
Dân quan tâm nhất là các quyền lợi thiết thân, trong đó có quyền sở hữu đất đai.
Như đã trao đổi trong bài
[, quy định trong “Hai tử huyệt của chế độ”](http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=HaiTuHuyetCuaCheDo-20130111) [Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=)về *quyền lãnh đạo mặc nhiên của ĐCSVN*(Điều 4) và *đất đai thuộc sở hữu toàn dân*(Điều 17) là hai vấn đề tồn tại then chốt. Chúng phải được khắc phục sớm, vì Dân, vì Nước và cũng vì chính ĐCSVN. Thế nhưng, hai quy định này vẫn được [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm)bảo lưu, trong khi quyền con người và quyền công dân lại bị thu hẹp đáng kể.
Đối với Dân, Hiến pháp kiểu này có thể trở thành
**. Nếu bãi mìn pháp lý** [dự thảo như vậy](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm)được thông qua, thì *Hiến pháp có thể không còn là khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của Nhà nước và xã hội, mà trở thành* **.** *cái gông cùm Nhân dân và Dân tộc*
Chất lượng
[dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm) thể hiện cái ** và tâm** **của các tác giả, không chỉ bao gồm những người trực tiếp tham gia soạn thảo, mà kể cả những vị ngồi trên cao để chỉ đạo và áp đặt. Nếu chỉ hạn chế về** *tầm* **, tức là do trình độ hay do sơ suất, thì Nhân dân có thể góp ý để bù lại. Nhưng những ví dụ được đề cập ở trên cho ta ấn tượng là: Những thay đổi theo hướng tiêu cực trong** *tầm* [dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://danviet.vn/118701p1c24/toan-van-du-thao-sua-doi-hien-phap-1992.htm)đã được tiến hành một cách *có chủ ý và được tính toán kỹ lưỡng*. Thậm chí, họ đã vận dụng cả *những thủ thuật và thủ đoạn pháp lý tinh vi*để thực hiện và che đậy mục đích đó. Khi **đã như vậy, thì** *tâm* *liệu việc góp ý của Nhân dân có đủ để lay chuyển được quyết tâm sắt đá của họ hay không?* *Thật khó mà tin rằng họ có thể sữa chữa bản* *dự thảo* ** **.** *để đưa ra một Hiến pháp thực sự tử tế với Dân*
Vì vậy,
*để bảo vệ * *quyền con người và quyền công dân, thì nên tạm dừng việc sửa đổi * [. Hãy đợi đến một thời điểm thuận lợi hơn, khi Hiến pháp 1992](http://vietlaw.gov.vn/LAWNET/docView.do?docid=2394&type=html&searchType=fulltextsearch&searchText=) *tầm* *đã đủ cao và*, rồi hãy thay đổi Hiến pháp một cách căn bản, theo chiều hướng tiến bộ, để có được một bản **tâm**đã đủ ổn **.** *Hiến pháp thể hiện ý nguyện của Dân, do Dân và vì Dân*
*Hà Nội, 15/01/2013*
http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=TeoDanQuyenConNguoiTrongHienPhap-20130115

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p2fucH-7A>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


text:
Bản tin nội bộ số 04-2010
GPĐKKD số 4200486169 do Sở KHĐT tỉnh Khánh Hòa cấp ngày 05/11/2011
GP Thiết lập trang thông tin điện tử số 08/GP-STTTT do Sở TTTT tỉnh Khánh Hòa cấp ngày 28/09/2015
Khatoco Tổng công ty Khánh Việt
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Lê Tiến Anh - Chủ tịch Hội đồng Thành viên kiêm Tổng Giám đốc Tổng công ty Khánh Việt

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: language=vi-VN; path=/; HttpOnly


text:
Mình nc với bạn Nam ngày 9/3, cũng chẳng có gì đặc biệt ngoài cảm nhận về bạn ấy 1 cách sơ qua là người sống tình cảm nội tâm mà cô đơn kinh khủng. Cảm thấy thế giới này có lẽ cũng chẳng ít người giống mình, đều có 1 nỗi sợ hãi vô hình, và nỗi ám ảnh chỉ 1 mình mình biết, trốn chạy nó bằng cách lấp liếm bởi vẻ bề ngoài có thể là yếu đuối, có thể là hung dữ, có thể là hạnh phúc nhưng giả tạo.
Bạn này theo dõi FB mình trước, mình thấy lạ nên quay ra hỏi, sau đó đọc thông tin cỡ khoảng 3p gì đó, thấy cái phần giới thiệu là người thích gió, và cách bạn ấy viết khá sâu sắc nên mình kết bạn luôn.
Bạn ấy nói vs cô bé Bạch Dương hãy viết cho mình 15 năm sau 1 bức thư, thì mình sẽ viết điều j, mình đã đọc đâu đó chuyện viết cho mình 1 lá thư trong tương lai, nhưng chưa bh mình có suy nghĩ sẽ thực hiện điều này, hôm nay thì khác, tự dưng có hứng nên muốn viết gì đó.
Tôi của 15 năm sau.
Lúc ấy tôi bao nhiêu tuổi nhỉ, 43 ah, cái tuổi ko còn được gọi là trẻ nữa rồi. Không biết khi ấy tôi 43 có hạnh phúc hay ko nhỉ, tôi rất tò mò về chuyện này?
Bh xưng hô như này nhé, gọi tôi của năm 2031 là chị nhé, dù sao tôi cũng ko thể xưng bạn tớ với 1 người 43t, cho dù biết chắc là người ấy chính là mình đúng k. Vậy sẽ gọi là chị nhé.
Chị à, em đang 28 tuổi, bh em đang sống ở HN, em chưa lấy ck, vẫn cô đơn trên con đường đi tìm hạnh phúc của mình, em cũng đang vật vã để có thể tìm được đúng công việc mình yêu thích và nó phải ổn định. E cũng chẳng biết phải nói như thế nào nữa, cũng khá mệt mỏi chị ah.
E cứ tưởng mình mạnh mẽ lắm, sẽ chẳng cần ai fai giúp e đứng lên, vốn dĩ cũng luôn đi một mình quen rồi, nên mặc dù ko có ny em cũng ko thấy phiền lòng. Tính lại trẻ con, và vẫn còn mơ mộng về 1 tình yêu trước sau như 1 nên e ko cảm thấy rung động bởi ai. E ko biết giờ này chị đang ở bên ai, hay vẫn cô đơn một mình, nhưng chị hãy nhớ nhé, nếu người đàn ông đó tốt với chị, chăm lo cho chị, cho chị cảm giác bình an khi ở bên cạnh, hãy đối xử tốt vs anh ấy, cho dù có thể anh ấy nghèo hay khô khan lạnh lùng đi nữa. Người đàn ông tốt nhất vẫn là người đàn ông có trách nhiệm với người phụ nữ của mình, chị đừng ích kỷ bắt anh ấy phải giống như ai, hạnh phúc đơn giản nhưng đôi khi cũng rất khó để năm giữ chị ah.
Nếu anh ấy là ng đàn ông bạc nhược, vô tâm và phản bội chị, kể cả là anh ta nhiều tiền cỡ nào, vẫn quan tâm đến con cái ra sao, nếu chị ko hạnh phúc, hãy dũng cảm từ bỏ chị nhé. E còn trẻ có thể còn suy nghĩ nông cạn, nhưng cuộc đời này chỉ có 1, em k hề muốn c dẵn lên vết xe đổ tình cảm vs Thần nông, cứ dằn vặt nhau rồi bị cuốn vào cái mớ bòng bong chẳng hạnh phúc mà ko thể nào thoát ra được. Chị ah, phụ nữ sinh ra là phải được hạnh phúc.
Em ko biết lúc chị 43t sẽ còn những sở thích j, em nói nhé, bh em đang thích đi phượt, đi du lịch, đi lên rừng xuống biển khám phá đó đây, em muốn ở bên cạnh gia đình mình nữa, em muốn đi tập gym để mình cân đối và tinh thần sảng khoái hơn, em muốn học giỏi tiếng hàn vì em thích nó, em còn 1 đống sách chưa đọc, vẫn còn những dự định tuổi 2x chưa làm, em muốn chị hãy tỉnh táo để sống luôn là mình, cuồng nhiệt và sôi nổi, dù có chán chường cũng ko bao giờ đc sống buông thả và bất cần.
E k biết chồng chị là ai, 2 người hp ra sao, chắc anh ấy ko fai cậu ấy đúng k, e biết thế mà cứ thấy buồn, chị chắc đang cười, vì bây giờ mới nhớ ra là : ko ngờ 15 năm trước chị lại có thể rung động 1 người tới tận 3 lần đúng ko, cậu ấy là cậu bạn khóa trên mà chị vẫn luôn nói là chị ko coi ngta là con trai ấy. E đang bị điên, nên mới vướng vào cảm xúc đơn phương này, ko biết bao giờ khỏi, cũng sẽ ko nói ra đâu, nhưng nhiều lúc cảm thấy nó ngột ngạt lắm. Cậu ấy vì sao thu hút e nhỉ, em biết lý do đấy, lần 1 là do cái góc nhìn nửa mặt cậu ấy rất quen thuộc và cuốn hút, vì sao thì e chịu, chỉ biết tim đập nhanh vô lý thôi, lần 2 là lúc cậu ấy gửi tài liệu và quan tâm xem chị học đến đâu rồi, lần 3 là khi cậu ấy nói vs chị :” trẻ con thì trưởng thành theo cách trẻ con, có sao đâu…” những lần rung rinh ấy rất chuối đúng ko, chẳng ai nghĩ cái lý do đơn giản ấy lại làm em xao động đc, sao những ng khác, nói kiểu khác, ngọt nhạt hơn, sao em k thích nhỉ?
Hnay e đi làm về, tâm trạng tệ, vì cảm thấy cậu ấy coi mình ko tồn tại, thêm nữa là 1 ông đầu gấu ra đòi tiền hàng vì đứa con 8t của ông ấy lấy trộm tiền đi mua đồ chơi, em thấy mệt mỏi với công việc này, cảm thấy mình như đứa đi ăn xin, xong lại có lúc như đứa đi ăn cướp, đứa lừa đảo, mệt mỏi lắm mà sao ko thấy ánh sáng cuối đường, công việc trì trệ, ko biết bh mới có thể khác đi được. C ah, nhất định c phải dạy con thật tốt, dạy chúng tự lập càng sớm càng tốt, dạy chúng biết cách tôn trọng người khác, và biết quý trọng đồng tiền, chị đừng dễ dàng mua cho chúng nó món nọ món kia, đừng lấy cái đích mấy điểm 10 mà quy đổi ra đồ chơi hay tiền, hãy dạy chúng cách tự học, tự đọc, mọi thứ đều phải tự mình làm, và vì bản thân mình nên mình phải làm, đồ chơi lego chơi thì công nhận thích thật đấy nhưng không có nó, con vẫn có thể thông minh lanh lợi theo cách khác. C ah, nhất định phải yêu thương trong kỷ luật nhé.
Ko biết bố mẹ mình lúc ấy như thế nào, nếu mà có cơ hội chị hãy cùng gia đình đi chơi nhé, có thể c quên nhiều thứ vì đã làm mẹ, nhưng mà e sẽ nhắc cho chị biết, bố mẹ là điều duy nhất chị cảm thấy hạnh phúc và tự hào đấy. Bố mẹ yêu thương chị nhiều, gửi đồ ăn cho chị, cho chị quyền quyết định cuộc đời, quyết định nghề nghiệp, quyết định mọi thứ chị muốn, cho chị tự do và niềm tin tuyệt đối, vẫn luôn động viên chị khi chị chán chường,bố mẹ tâm lý và suy nghĩ tích cực lắm, chưa bao giờ nghi ngờ hay bỏ mặc chị, luôn hướng chị về phía trước, cho dù có thể bố mẹ cũng mệt mỏi lắm rồi. Hãy nói yêu thương khi còn có thể chị nhé.
Muốn nc nhiều lắm với chị, nhưng bây giờ em đang nghe tiếng Hàn, cũng chán viết r, khi nào có thể viết, em sẽ lại viết tiếp, 15 năm sau, em còn nhiều chuyện tò mò muốn hỏi, cũng có nhiều chuyện muốn dặn dò chị. Chờ thư sau nhé. Bài viết đăng ở mục Viết về TÔI nhé.


text:
493 Lạc Long Quân, TT Lăng Cô, Huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế (Xem bản đồ) ~ 1.22km
463 lac long quân, Thị trấn Lăng Cô, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế (Xem bản đồ) ~ 0.03km
510 Lạc Long Quân, Thị Trấn Lăng Cô, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế (Xem bản đồ) ~ 0.92km

markdown:
[
493 Lạc Long Quân, TT Lăng Cô, Huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
~ 1.22km
[
463 lac long quân, Thị trấn Lăng Cô, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
~ 0.03km
[
510 Lạc Long Quân, Thị Trấn Lăng Cô, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế
(Xem bản đồ)
](javascript:;)
~ 0.92km

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Connection: Close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding


text:
Chúng ta không học đi bằng những quy tắc mà bằng cách bước đi và vấp ngã. (You don't learn to walk by following rules. You learn by doing, and by falling over. )Richard Branson
Đôi khi ta e ngại về cái giá phải trả để hoàn thiện bản thân, nhưng không biết rằng cái giá của sự không hoàn thiện lại còn đắt hơn!Sưu tầm
Chúng ta nhất thiết phải làm cho thế giới này trở nên trung thực trước khi có thể dạy dỗ con cháu ta rằng trung thực là đức tính tốt nhất. (We must make the world honest before we can honestly say to our children that honesty is the best policy. )Walter Besant
Kẻ thất bại chỉ sống trong quá khứ. Người chiến thắng là người học hỏi được từ quá khứ, vui thích với công việc trong hiện tại hướng đến tương lai. (Losers live in the past. Winners learn from the past and enjoy working in the present toward the future. )Denis Waitley
Những căng thẳng luôn có trong cuộc sống, nhưng chính bạn là người quyết định có để những điều ấy ảnh hưởng đến bạn hay không. (There's going to be stress in life, but it's your choice whether you let it affect you or not.)Valerie Bertinelli
Điều quan trọng không phải là bạn nhìn vào những gì, mà là bạn thấy được những gì. (It's not what you look at that matters, it's what you see.)Henry David Thoreau
Người biết xấu hổ thì mới làm được điều lành. Kẻ không biết xấu hổ chẳng khác chi loài cầm thú.Kinh Lời dạy cuối cùng
Nếu muốn có những điều chưa từng có, bạn phải làm những việc chưa từng làm.Sưu tầm
Sự vắng mặt của yêu thương chính là điều kiện cần thiết cho sự hình thành của những tính xấu như giận hờn, ganh tỵ, tham lam, ích kỷ...Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Lời nói được thận trọng, tâm tư khéo hộ phòng, thân chớ làm điều ác, hãy giữ ba nghiệp tịnh, chứng đạo thánh nhân dạyKinh Pháp Cú (Kệ số 281)
Chỉ có một hạnh phúc duy nhất trong cuộc đời này là yêu thương và được yêu thương. (There is only one happiness in this life, to love and be loved.)George Sand
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển Hán Anh »» Đang xem mục từ: ca thần - 歌神 »»
Quý vị có thể nhập âm Hán-Việt hoặc copy chữ Hán dán vào
Quý vị đang truy cập từ IP 54.156.58.187 (916208315) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Chúng ta không học đi bằng những quy tắc mà bằng cách bước đi và vấp ngã. (You don't learn to walk by following rules. You learn by doing, and by falling over. )Richard Branson
Đôi khi ta e ngại về cái giá phải trả để hoàn thiện bản thân, nhưng không biết rằng cái giá của sự không hoàn thiện lại còn đắt hơn!Sưu tầm
Chúng ta nhất thiết phải làm cho thế giới này trở nên trung thực trước khi có thể dạy dỗ con cháu ta rằng trung thực là đức tính tốt nhất. (We must make the world honest before we can honestly say to our children that honesty is the best policy. )Walter Besant
Kẻ thất bại chỉ sống trong quá khứ. Người chiến thắng là người học hỏi được từ quá khứ, vui thích với công việc trong hiện tại hướng đến tương lai. (Losers live in the past. Winners learn from the past and enjoy working in the present toward the future. )Denis Waitley
Những căng thẳng luôn có trong cuộc sống, nhưng chính bạn là người quyết định có để những điều ấy ảnh hưởng đến bạn hay không. (There's going to be stress in life, but it's your choice whether you let it affect you or not.)Valerie Bertinelli
Điều quan trọng không phải là bạn nhìn vào những gì, mà là bạn thấy được những gì. (It's not what you look at that matters, it's what you see.)Henry David Thoreau
Người biết xấu hổ thì mới làm được điều lành. Kẻ không biết xấu hổ chẳng khác chi loài cầm thú.Kinh Lời dạy cuối cùng
Nếu muốn có những điều chưa từng có, bạn phải làm những việc chưa từng làm.Sưu tầm
Sự vắng mặt của yêu thương chính là điều kiện cần thiết cho sự hình thành của những tính xấu như giận hờn, ganh tỵ, tham lam, ích kỷ...Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Lời nói được thận trọng, tâm tư khéo hộ phòng, thân chớ làm điều ác, hãy giữ ba nghiệp tịnh, chứng đạo thánh nhân dạyKinh Pháp Cú (Kệ số 281)
Chỉ có một hạnh phúc duy nhất trong cuộc đời này là yêu thương và được yêu thương. (There is only one happiness in this life, to love and be loved.)George Sand
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển Hán Anh](tu-dien_han-anh_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: ca thần - 歌神 »»
Quý vị có thể nhập âm Hán-Việt hoặc copy chữ Hán dán vào
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.156.58.187 (916208315) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)