text:
A-dục vương
Ashoka (sa. aśoka, pi. asoka, zh. 阿育王, hv. A Dục) là vị vua thứ mười một của vương triều Ma-ta-ga (sa. maurya, zh. 孔雀) thời Ấn Độ xưa, trị vì Ấn Độ từ năm 273 đến 232 trước CN.[1] Là một trong những hoàng đế kiệt xuất trong lịch sử Ấn Độ, Ashoka đã toàn thắng trong loạt các cuộc chinh phạt và cai trị phần lớn vùng Nam Á, từ Afghanistan cho đến Bengal hiện nay và đi sâu đến miền Nam tận Mysore. Là một vị vua ủng hộ Phật giáo, ông đã lập nhiều bia đá ghi lại những thánh tích trong cuộc đời Phật Thích-ca Mâu-ni và theo truyền thống Phật giáo, tên ông gắn liền với việc lưu truyền Phật giáo.
Vào khoảng năm 260 TCN Ashoka tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược nhà nước Kalinga (ngày nay là Odisha).[2] Ông đã chinh phục Kalinga, điều mà các tiên đế của ông từ thời Chandragupta Maurya chưa bao giờ làm được. Ông xây dựng trung tâm cơ quan quyền lực của đế chế Maurya ở Magadha (nay là Bihar). Ông trở nên đề cao Phật giáo sau khi chứng kiến nhiều chết chóc trong chiến tranh Kalinga, mà bản thân ông đã thực hiện do khát vọng mở rộng đế quốc của mình. "Ashoka suy ngẫm về trận chiến ở Kalinga, cuộc chiến mà người ta ngẫm rằng đã làm hơn 100.000 người chết và 150.000 người khác bị trục xuất."[3] Ashoka đã quy y Tam bảo vào khoảng 263 TCN.[2] Sau đó ông đã hoằng dương giáo pháp nhà Phật ra khắp châu Á, và thiết lập các di tích đánh dấu nhiều địa danh quan trọng trong cuộc đời truyền pháp của Phật tổ Thích-ca Mâu-ni.[4]
Tên ông cũng được gọi theo dịch tiếng Hán Việt khác là A-du-ca (zh. 阿輸迦), A-du-già (阿輸伽), A-thứ-già (阿恕伽), A-thú-khả (阿戍笴), A-thúc (阿儵), hoặc dịch nghĩa là Vô Ưu (無憂), hoặc như ông tự khắc trên những cột trụ nổi danh được lưu đến ngày nay là Thiên Ái Hỉ Kiến (zh. 天愛喜見, sa. devānaṃpriya priyadarśi), nghĩa là "người được chư thiên thương, người nhìn sự vật với tấm lòng hoan hỉ". Ông là vị quân vương đầu tiên của nước Ấn Độ xưa (sa. bhāratavarṣa) đã thống nhất được một lãnh thổ vĩ đại, lớn hơn ngay cả Ấn Độ ngày nay.
Mục lục
Tài liệu nguồn lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Các thông tin lịch sử về cuộc đời và thời gian cai trị của vua A-dục có nguồn từ một số tài liệu Phật giáo tương đối nhỏ. Đặc biệt là tác phẩm tiếng Phạn A-dục vương truyện (sa. aśokāvadāna) và hai bộ sử của Tích Lan là Đảo sử (zh. 島史, pi. dīpavaṃsa) và Đại sử (zh. 大史, pi. mahāvaṃsa) cung cấp hầu như tất cả những thông tin ngày nay có được. Những thông tin đi sâu hơn được các bản khắc văn của chính vua A-dục cung cấp (xem A-dục vương khắc văn), sau khi tác giả của những khắc văn này là Thiên Ái Hỉ Kiến được xác nhận là A-dục vương trong các văn bản Phật giáo, là tên khác của A-dục Khổng Tước (pi. asoka mauriya)
Việc dùng tài liệu Phật giáo để tu phục lại cuộc đời của vua A-dục đã gây ảnh hưởng lớn đến cách nhận thức A-dục hiện nay cũng như cách diễn giảng các văn bản khắc trên trụ và vách đá của ông. Lập cơ sở trên những tài liệu này, các nhà nghiên cứu trước đây cho rằng, ông chủ yếu là một quân vương Phật giáo, trải qua một cuộc chuyển hóa tâm thức, đến với Phật giáo và sau đó chủ động hỗ trợ Phật giáo và Tăng-già.
Các nhà nghiên cứu gần đây đặt câu hỏi về những sự kiện trên, bởi vì những nguồn tài liệu ngoài truyền thống Phật giáo, chính các bản khắc văn của A-dục ít nói đến những điểm giáo lý, triết học Phật giáo, mặc dù khái niệm "Đạt-ma" (zh. 達磨, sa. dharma, pi.dhamma) được nhắc rất nhiều lần. Một vài học giả diễn giảng là đây chính là dấu hiệu của việc A-dục muốn lập một tôn giáo quần chúng có tính cách bao gồm, đa tôn giáo cho quân vương của mình (Romila Thapar); và tôn giáo quần chúng này đặt cơ sở trên khái niệm Đạt-ma như một năng lực luân lý, nhưng không ủng hộ hoặc đề cao bất cứ một triết lý có thể gán vào những trào lưu tôn giáo triều vua A-dục (ví như Kì-na giáo, Bà-la-môn giáo hoặc Sinh kế giáo, sa. ājīvika).
Tuy nhiên, như A.W.P. Guruge cho thấy bằng nhiều ví dụ từ kinh tạng Pali, thuyết tôn giáo quần chúng bên trên không có lập trường vững chắc. Trong mọi trường hợp, tất cả các học giả hiện này đều nhất trí là A-dục đã trị nước với một tấm lòng nhân ái, khoan dung đối với tất cả những trào lưu tôn giáo thời đó.
Cái tên A-dục, hay Ashoka có nghĩa là "không đau khổ" trong tiếng Sanskrit. Trong các sắc lệnh ông tự xưng là Devaanaampriya hay là "Người được thần linh phù hộ".
H.G. Wells viết về vua A-dục:
Truyền thuyết về ông được lưu lại trong Ashokavadana ("Chuyện kể về A-dục vương") trong thế kỷ thứ II và Divyavadana ("Chuyện kể linh thiêng").
Thời niên thiếu[sửa | sửa mã nguồn]
Theo như truyền thống Phật giáo, miêu tả trong "Truyền thuyết về A-dục vương" vào thế kỷ thứ II, sự ra đời của A-dục được tiên tri bởi Phật Thích-ca Mâu-ni, trong câu chuyện "Quà của Đất":
Theo sau lời tiên tri này, "Truyền thuyết về A-dục vương" còn nói thêm rằng A-dục cuối cùng được hạ sinh như là hoàng tử của Hoàng đế Bindusara xứ Maurya bởi một thứ phi tên là Dharma. Dharma được kể là con của một Brahmin (Bà la môn) nghèo. Ông dâng con gái vào cung vua vì có lời tiên đoán rằng con trai (của Dharma) sẽ là một hoàng đế vĩ đại. Mặc dù Dharma có dòng dõi tăng lữ, sự kiện cô không phải là hoàng tộc đã làm cô có một vị trí thấp trong cung cấm.[7]
A-dục có một số người anh cùng cha khác mẹ lớn tuổi hơn và một người em trai, Vitthashoka, con trai thứ của Dharma. Các hoàng tử cạnh tranh lẫn nhau hết sức gay gắt, nhưng A-dục trẻ tuổi xuất sắc cả trong quân sự lẫn các môn học được dạy dỗ. Có một sự đối đầu gay gắt, đặc biệt là giữa A-dục và người anh Susima, cả về kỹ năng chiến đấu lẫn tài thao lược.
Thời kì nắm quyền lực[sửa | sửa mã nguồn]
Trưởng thành như một vị tướng bất khả chiến bại và một người cầm quân khôn ngoan, A-dục tiếp tục chỉ huy một vài quân đoàn của quân đội Maurya. Uy tín anh trong vương quốc tăng dần khiến các người anh lớn lo sợ anh sẽ được phụ hoàng Bindusara chọn làm người kế vị. Người lớn tuổi nhất, Hoàng tử Susima, theo truyền thống sẽ là người nối ngôi, thuyết phục phụ hoàng gửi A-dục dẹp quân nổi loạn ở thành phố Takshashila trong một tỉnh phía tây bắc của Sindh, mà Hoàng tử Susima là thống đốc. Takshashila là một nơi bất ổn bởi dân số Ấn-Hy Lạp hiếu chiến và sự điều hành kém cỏi của bản thân Susima. Điều này đã tạo nên sự thành lập của các sứ quân khác nhau tạo ra nổi loạn. Ashoka tuân lệnh và lên đường đền vùng có biến. Khi tin tức về A-dục đem quân tiến đánh lan đến, anh được chào đón bởi các sứ quân và cuộc nổi loạn kết thúc mà không cần một trận đánh nào. (Tỉnh này nổi loạn một lần nữa dưới triều A-dục vương, nhưng lần này cuộc nổi dậy bị dập tắt với một bàn tay sắt).
Sự thành công của A-dục làm các người anh cùng cha khác mẹ thêm lo lắng là anh muốn lên ngôi, và nhiều lời sàm tấu từ Susima khiến Bindusara gửi A-dục đi đày. Anh đi vào vùng Kalinga và mai danh ẩn tích. Nơi đó anh gặp một cô gái đánh cá tên là Kaurwaki, họ yêu nhau; các bản khắc đá tìm ra gần đây cho thấy cô ta trở thành hoàng hậu thứ hai hay thứ ba của anh.
Trong khi đó, lại có một cuộc nổi loạn ở vùng Ujjain. Hoàng đế Bindusara triệu tập A-dục về sau hai năm đi đày. A-dục tiến về Ujjain và bị thương trong trận chiến sau đó, nhưng các tướng của anh đã dập tắt cuộc nổi loạn. A-dục được chữa trị ở một nơi bí mật để các tay chân của Susima không thể làm hại. Anh được chữa trị bởi các nhà sư Phật giáo. Chính nơi này là nơi anh lần đầu tiên biết được những lời dạy của Phật Thích-ca Mâu-ni, và cũng là nơi anh gặp nàng Devi xinh đẹp, là y tá riêng là cũng là con gái của một thương gia từ vùng Vidisha lân cận. Sau khi bình phục, anh cưới cô ta. A-dục, vào thời điểm đó, đã lập gia đình với Asandhimitra người là vương phi chính của ông trong nhiều năm cho đến khi bà mất. Bà có vẻ như là đã sống ở Pataliputra cả cuộc đời.
Năm sau trôi qua một cách bình yên và Devi chuẩn bị hạ sinh đứa con đầu lòng của ông. Vào thời gian đó, Hoàng đế Bindusara lâm bệnh và hấp hối. Một nhóm các đại thần dẫn đầu bởi Radhagupta, người chán ghét Susima, đã mời A-dục về để nối ngôi, mặc dù Bindusara ưa thích Susima hơn. Theo như truyền thuyết, trong một cơn giận Hoàng tử A-dục tấn công Pataliputra (Patna ngày nay), và giết chết tất cả các người anh cùng cha khác mẹ, kể cả Susima, và ném xác của họ vào một cái giếng ở Pataliputra. Không biết là vua cha Bindusara đã qua đời hay chưa vào lúc đó. Vào giai đoạn đó của cuộc đời ông, nhiều người gọi ông là Chanda Ashoka nghĩa là kẻ giết người bất nhân A-dục. Truyền thuyết Phật giáo đã vẽ lên một bức tranh đẫm máu bạo lực về các hành động của ông vào thời gian đó. Đa số là không đáng tin cậy, và nên được đọc như là các yếu tố làm nền để làm nổi bật lên sự chuyển hóa trong A-dục vương mà Phật giáo đem lại sau này.
Sau khi lên ngôi, A-dục vương mở rộng đế chế trong tám năm sau đó: đất nước mở rộng để bao gồm một vùng trải từ biện giới ngày nay của Bangladesh và bang Assam của Ấn Độ, ở phía đông, đến các vùng đất ngày nay là Iran và Afghanistan, ở phía tây, và từ Nút thắt Pamir ở phía bắc đến tận mũi của bán đảo của vùng phía nam Ấn Độ. Vào thời điểm đó của cuộc đời ông, ông được gọi là Chakravarti mà theo nghĩa đen là "người xoay chuyển bánh xe luật pháp" (nghĩa rộng là hoàng đế). Vào khoảng thời gian đó, hoàng hậu Phật giáo Devi đã hạ sinh hai người con, Hoàng tử Mahindra và Công chúa Sanghamitra.
Chinh phạt Kalinga[sửa | sửa mã nguồn]
Phần đầu của triều đại của vua A-dục rõ ràng là khá đẫm máu. A-dục liên tục tổ chức các chiến dịch, chinh phạt hết vùng đất này đến vùng đất khác và mở rộng đáng kể đế chế Maurya đã khá rộng lớn và tích trữ thêm của cải. Cuộc chinh phạt cuối cùng là bang Kalinga nằm trên bờ biển phía đông Ấn Độ trong vùng ngày nay là Orissa. Kalinga tự hào với chủ quyền và nền dân chủ; với nền dân chủ kết hợp vua - nghị viện, khá là đặc biệt trong xứ Bharata cổ đại, vì nơi đó đã tồn tại khái niệm Rajdharma, nghĩa là nghĩa vụ của người cầm quyền, được đan xen đến mức như là bản chất của khái niệm về sự dũng cảm và Kshatriya dharma.
Nguyên nhân khởi đầu cuộc chiến tranh Kalinga (265 TCN hoặc 263 TCN) là không rõ ràng. Một trong những người anh của vua A-dục - và có lẽ là người ủng hộ Susima - có lẽ là bỏ chạy về phía Kalinga và chính thức lánh nạn ở nơi đó. Điều này đã làm A-dục nổi giận. Ông được khuyên bởi các quan đại thần nên tấn công Kalinga cho hành động phản bội đó. A-dục sau đó đã yêu cầu hoàng gia Kalinga đầu hàng. Khi họ coi thường tối hậu thư đó, A-dục gửi một trong các tướng lĩnh của mình đến Kalinga để buộc họ đầu hàng.
Tuy nhiên, vị tướng và các quân lính của ông ta đã bị đánh bật ra thông qua những chiến thuật tài tình của tổng tư lệnh xứ Kalinga. Vua A-dục, nổi đóa bởi sự thất bại này, đã tấn công với cuộc xâm lăng lớn nhất trong lịch sử Ấn Độ đã ghi lại cho đến lúc đó. Kalinga đã chống cự mãnh liệt, nhưng họ không phải là đối thủ của quân lực hùng hậu của A-dục với các vũ khí mạnh hơn cùng các tướng sĩ nhiều kinh nghiệm hơn. Toàn bộ Kalinga bị cưỡng đoạt và tiêu diệt: các khuyến dụ của A-dục này nói rằng khoảng 100.000 người thiệt mạng phía Kalinga và 10.000 từ quân đội của A-dục; hàng ngàn người bị trục xuất.
Quy y Tam bảo[sửa | sửa mã nguồn]
Theo như truyền thuyết, một ngày sau khi cuộc chiến kết thúc vua A-dục cưỡi ngựa dạo quanh phía đông thành phố và tất cả những gì mà ông có thể thấy là những căn nhà cháy rụi và những xác người rải rác khắp nơi. Cảnh tượng này làm ông cảm thấy khó ở và ông thốt lên câu nói nổi tiếng, "Ta đã làm gì thế này? ". Sự tàn bạo của cuộc chinh phạt đã làm ông chuyển hóa sang Phật giáo và sử dụng vị trí của mình để truyền bá triết lý tương đối mới này lên đỉnh cao, đến mức như là La Mã cổ đại và Ai Cập.
Cũng theo truyền thuyết, cũng có một yếu tố khác đã dẫn dắt vua A-dục đến Phật giáo. Một công chúa Maurya - vợ của một trong những người anh trai của A-dục (đã bị ông xử tử) chạy trốn khỏi dinh thự với một tỳ nữ, lo sợ cho đứa con chưa ra đời. Trải qua một hành trình dài, công chúa đang mang thai ngã gục dưới một gốc cây trong rừng, và người tỳ nữ chạy đến ngôi đền gần đó để nhờ một thầy tu hay thầy thuốc đến giúp. Trong khi đó, dưới gốc cây, công chúa hạ sinh một người con trai. Hoàng tử trẻ tuổi được nuôi nấng và dạy dỗ bởi những Brahmin trong ngôi đền. Sau này, khi cậu khoảng mười ba tuổi, cậu tình cờ gặp A-dục, ông ngạc nhiên khi thấy một cậu bé nhỏ tuổi như vậy ăn mặc như một nhà hiền triết. Khi cậu bé bình thản tiết lộ thân thế của mình, có vẻ như là A-dục xúc động vì hối hận và lòng thương cảm, và cho dời cậu bé và mẹ cậu về lại hoàng cung.
Trong khi đó Hoàng hậu Devi, một người theo Phật giáo, và nuôi dạy các con theo tín ngưỡng đó, và rõ ràng là đã rời bỏ A-dục sau khi bà chứng kiến những việc tàn bạo xảy ra tại Kalinga. Vua A-dục đau khổ vì điều này, và được khuyên bởi người cháu của mình (người lớn lên trong đền thờ và mang tính thầy tu nhiều hơn là hoàng tử) quy thuận theo đạo pháp (dharma) và tránh xa chiến tranh. Hoàng tử Mahindra và công chúa Sanghamitra, con của Hoàng hậu Devi, chán ghét bạo lực và cảnh đổ máu, nhưng biết rằng chiến tranh trong hoàng gia sẽ là một phần của cuộc đời họ. Do đó họ xin phép A-dục gia nhập với các nhà sư Phật giáo, mà A-dục miễn cưỡng chấp nhận. Hai người này đã thiết lập Phật giáo ở Ceylon (bây giờ là Tích Lan).
Từ thời điểm đó vua A-dục, người đã từng được miêu tả như là "A-dục ác vương" (Chandashoka), bắt đầu được mô tả như là "A-dục sùng đạo" (Dharmashoka). Ông cho lan truyền trường phái Vibhajjvada của Phật giáo và thuyết pháp giáo lý trong vương quốc của mình cũng như ra khắp thế giới từ khoảng 250 TCN. A-dục vương do vậy được khẳng định là người có những cố gắng nghiêm túc đầu tiên để phát triển một chính sách Phật giáo.
Qua đời và di sản[sửa | sửa mã nguồn]
Vua Ashoka trị vì xấp xỉ trong bốn mươi năm, và sau khi ông qua đời, triều đại Maurya chỉ tồn tại thêm được năm mươi năm nữa. Ông có nhiều vợ và con, nhưng tên của họ bị quên lãng cùng năm tháng. Mahindra và Sanghamitra là cặp song sinh hạ sinh bởi người vợ thứ tư của ông là Devi ở thành phố Ujjain. Ông đã tin họ trong việc truyền bá quốc giáo, đạo Phật, đến khắp thế giới biết và chưa được biết đến. Mahindra và Sanghamitra đi vào Sri Lanka và khuyên răn vua, hoàng hậu và người dân xứ đó theo đạo Phật.Vì vậy họ không phải là những người kế vị ông điều hành đất nước. Trong những năm tháng tuổi già, ông có vẻ chịu sự thao túng của người vợ trẻ nhất tên là Tishyaraksha. Người ta kể rằng bà ta đã làm cho hoàng tử Kunala, quan nhiếp chính ở Takshashila, bị mù bởi những âm mưu xảo trá. Kanula được tha tội tử hình và trở thành một người hát rong đi cùng với người vợ yêu của ông ta là Kanchanmala. Ở thành phố Pataliputra, vua Ashoka nghe lời hát của Kunala, và nhận ra rằng sự bất hạnh của Kunala có thể là sự trừng phạt của những tội lỗi trong quá khứ của nhà vua và kết tội chết Tishyaraksha, phục hồi Kunala về lại triều đình. Kunala được kế vị bởi con ông ta, Samprati. Nhưng triều đình của ông không kéo dài sau khi Ashoka qua đời.
Quốc huy của Ấn Độ là bản sao của cột đá Ashoka. Triều đại Maurya của vua Ashoka thể dễ dàng biến mất vào lịch sử với nhiều năm tháng trôi qua và có lẽ sẽ như vậy, nếu như ông đã không để lại chứng cứ về những thành công của ông. Những bằng chứng về vị vua khôn ngoan này đã được khám phá dưới dạng những cột đá được chạm khắc lộng lẫy và những tảng đá khắc những tranh vẽ và những lời răn dạy. Những gì Ashoka để lại là ngôn ngữ viết đầu tiên ở Ấn Độ kể từ thành phố cổ đại Harappa. Không hẳn là Sanskrit, ngôn ngữ dùng trong các bản khắc đá là dạng ngôn ngữ nói thời đó gọi là Prakrit.
Vào năm 185 TCN, khoảng năm mươi năm sau khi vua Ashoka qua đời, vị vua cuối cùng của Maurya, Brhadrata, bị giết hại một cách tàn bạo bởi tổng tư lệnh của quân đội Maurya, Pusyamitra Sunga, trong khi vua đang duyệt hàng quân danh dự. Pusyamitra Sunga thiết lập triều đại Sunga (185 TCN-78 TCN) và cai trị chỉ một phần của Đế chế Maurya. Đa phần lãnh thổ phía tây bắc của Đế chế Maurya (ngày nay là Iran, Afghanistan và Pakistan) trở thành Vương quốc Ấn-Hy Lạp (tiếng Anh: Indo-Greek Kingdom).
Khi Ấn Độ giành lại được độc lập từ Đế quốc Anh nước này đã mô phỏng quốc huy của Ashoka thành quốc huy chính thức, đặt Dharmachakra (Bánh xe của các Nghĩa vụ Chính nghĩa) trên nhiều cột đá trên lá cờ của quốc gia vừa giành được độc lập.
Năm 1992, vua Ashoka được xếp thứ 53 trong Danh sách những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử của Michael H. Hart. Năm 2001, phim Ashoka - một bộ phim (có phần hư cấu) về cuộc đời của Ashoka được sản xuất.
Vương quốc Phật giáo[sửa | sửa mã nguồn]
A-dục vương trong thời nay[sửa | sửa mã nguồn]
Trong nghệ thuật và điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Văn học[sửa | sửa mã nguồn]
- Asoka and the Decline of the Maurya của Romila Thapar.
- Early India and Pakistan: to Ashoka (1970) của Brigadier Sir Robert Eric Mortimer Wheeler.
- Asoka the Great của Monisha Mukundan.
- Asokan Sites and Artefacts, a Source-book with Bibliography. Harry Falk, Verlag Philipp von Zabern, Mainz 2006 ISBN 978-3-8053-3712-0.
- The Legend of King Asoka (1948) của John S. Strong.
- Ashoka the Great (1995) của D. C. Ahir.
- Ashoka text and glossary (1924) của Alfred C. Woolner.
- Asoka: The Buddhist Emperor of India của Vincent A. Smith.
- Discovery of the Exact Site of Asoka's Classic Capital of Pataliputra (1892) của L. A. Waddell.
- Asoka Maurya (1966) của B. G. Gokhale.
- The Legend of King Asoka (1989) của John S. Strong.
- Asoka (1923) của D.R. Bhandarkar.
- Ashoka, The Great của B. K. Chaturvedi.
- Asoka của Mookerji Radhakumud.
- King Aśoka and Buddhism Historical And Literaray Studies của Anuradha Seneviratna.
- To Uphold the World: The Message of Ashoka and Kautilya for the 21st Century (2008) của Bruce Rich.
- Asoka and His Inscriptions của Beni Madhab Barua.
- Asoka's Edicts (1956) của A. C. Sen.
Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]
- Swearer, Donald. Buddhism and Society in Southeast Asia (Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) ISBN 0-89012-023-4
- Thapar, Romila. Aśoka and the decline of the Mauryas (Delhi: Oxford: Oxford University Press, 1997, 1998 printing, c1961) ISBN 0-19-564445-X
- Nilakanta Sastri, K. A. Age of the Nandas and Mauryas (Delhi: Motilal Banarsidass, [1967] c1952) ISBN 0-89684-167-7
- Bongard-Levin, G. M. Mauryan India (Stosius Inc/Advent Books Division tháng 5 năm 1986) ISBN 0-86590-826-5
- Govind Gokhale, Balkrishna. Asoka Maurya (Irvington Pub tháng 6 năm 1966) ISBN 0-8290-1735-6
- Chand Chauhan, Gian. Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650 (Munshiram Manoharlal tháng 1 năm 2004) ISBN 81-215-1028-7
- Keay, John. India: A History (Grove Press; 1 Grove Pr edition 10 tháng 5 năm 2001) ISBN 0-8021-3797-0
- Falk, Harry. Asokan Sites and Artefacts - A Source-book with Bibliography (Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) ISBN 978-3-8053-3712-0
- Ahir, D. C. (1995). Asoka the Great. Delhi: B. R. Publishing.
- Bhandarkar, D.R. (1969). Aśoka (ấn bản 4). Calcutta: Calcutta University Press.
- Bongard-Levin, G. M. Mauryan India (Stosius Inc/Advent Books Division May 1986) ISBN 0-86590-826-5
- Chauhan, Gian Chand (2004). Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650. Munshiram Manoharlal, Delhi. ISBN 978-81-215-1028-8
- Durant, Will (1935). Our Oriental Heritage. New York: Simon and Schuster.
- Falk, Harry. Asokan Sites and Artefacts – A Source-book with Bibliography (Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) ISBN 978-3-8053-3712-0
- Gokhale, Balkrishna Govind (1996). Asoka Maurya (Twayne Publishers) ISBN 978-0-8290-1735-9
- Hultzsch, Eugene (1914). The Date of Asoka, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (Oct. 1914), pp. 943–951. Article stable URL.
- Keay, John. India: A History (Grove Press; 1 Grove Pr edition ngày 10 tháng 5 năm 2001) ISBN 0-8021-3797-0
- Mookerji, Radhakumud (1962). Aśoka (ấn bản 3). Delhi: Motilal Banarsidas.
- Nikam, N. A.; McKeon, Richard (1959). The Edicts of Aśoka. Chicago: University of Chicago Press.
- Sastri, K. A. Nilakanta (1967). Age of the Nandas and Mauryas. Reprint: 1996, Motilal Banarsidass, Delhi. ISBN 978-81-208-0466-1
- Singh, Upinder (2012). "Governing the State and the Self: Political Philosophy and Practice in the Edicts of Aśoka," South Asian Studies, 28:2 (University of Delhi: 2012), pp. 131–145. Article stable URL.
- Swearer, Donald. Buddhism and Society in Southeast Asia (Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) ISBN 0-89012-023-4
- Thapar, Romila. (1973). Aśoka and the decline of the Mauryas. 2nd Edition. Oxford University Press, Reprint, 1980. SBN 19-660379 6.
- von Hinüber, Oskar. (2010). "Did Hellenistic Kings Send Letters to Aśoka?" Journal of the American Oriental Society, 130:2 (Freiburg: 2010), pp. 261–266.
- MacPhail, James Merry: "Asoka", Calcutta: The Associative Press; Luân Đôn: Oxford University Press 1918 PDF (5.9 MB)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- A-dục vương kinh (zh. 阿育王經, Taishō No. 2043)
- A-dục vương truyện (zh. 阿育王傳, Taishō No. 2042)
- The Biographical Scripture of King Aśoka, transl. Li Rongxi. Berkeley: Numata Buddhist Research Center, 1993.
- Ahir, D. C. (1995). Asoka the Great. Delhi: B. R. Publishing.
- Bhandarkar, D.R. (1969). Aśoka (ấn bản 4). Calcutta: Calcutta University Press.
- Bongard-Levin, G. M. Mauryan India (Stosius Inc/Advent Books Division May 1986) ISBN 0-86590-826-5
- Chauhan, Gian Chand (2004). Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650. Munshiram Manoharlal, Delhi. ISBN 978-81-215-1028-8
- Durant, Will (1935). Our Oriental Heritage. New York: Simon and Schuster.
- Falk, Harry. Asokan Sites and Artefacts – A Source-book with Bibliography (Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) ISBN 978-3-8053-3712-0
- Gokhale, Balkrishna Govind (1996). Asoka Maurya (Twayne Publishers) ISBN 978-0-8290-1735-9
- Hultzsch, Eugene (1914). The Date of Asoka, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (Oct. 1914), pp. 943–951. Article stable URL.
- Keay, John. India: A History (Grove Press; 1 Grove Pr edition ngày 10 tháng 5 năm 2001) ISBN 0-8021-3797-0
- Mookerji, Radhakumud (1962). Aśoka (ấn bản 3). Delhi: Motilal Banarsidas.
- Nikam, N. A.; McKeon, Richard (1959). The Edicts of Aśoka. Chicago: University of Chicago Press.
- Sastri, K. A. Nilakanta (1967). Age of the Nandas and Mauryas. Reprint: 1996, Motilal Banarsidass, Delhi. ISBN 978-81-208-0466-1
- Singh, Upinder (2012). "Governing the State and the Self: Political Philosophy and Practice in the Edicts of Aśoka," South Asian Studies, 28:2 (University of Delhi: 2012), pp. 131–145. Article stable URL.
- Swearer, Donald. Buddhism and Society in Southeast Asia (Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) ISBN 0-89012-023-4
- Thapar, Romila. (1973). Aśoka and the decline of the Mauryas. 2nd Edition. Oxford University Press, Reprint, 1980. SBN 19-660379 6.
- von Hinüber, Oskar. (2010). "Did Hellenistic Kings Send Letters to Aśoka?" Journal of the American Oriental Society, 130:2 (Freiburg: 2010), pp. 261–266.
- MacPhail, James Merry: "Asoka", Calcutta: The Associative Press; Luân Đôn: Oxford University Press 1918 PDF (5.9 MB)
Chú giải[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Thapur (1973), p. 51.
- ^ a ă Jerry Bentley, Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times (New York: Oxford University Press, 1993), 44.
- ^ Jerry Bentley, Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times (New York: Oxford University Press, 1993), 45.
- ^ Jerry Bentley, Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times (New York: Oxford University Press, 1993), 46. "Ashoka regarded Buddhism as a doctrine that could serve as a cultural foundation for political unity."
- ^ Thiên nữ trong Văn Thù viện
- ^ The Gift of Dust
- ^ The unknown Ashoka
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Trụ đá Ashoka
- Phật giáo
- Chandragupta Maurya
- Bindusara Maurya
- Chiến tranh Kalinga
- Ma-kiệt-đà
- Nhà Maurya
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Ashoka trên DMOZ
- Phương tiện liên quan tới Ashoka tại Wikimedia Commons

markdown:
# A-dục vương
|Ashoka Đại đế|
|
|[Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_nguy%C3%AAn) [Bindusara](/wiki/Bindusara) [Dasaratha Maurya](/wiki/Dasaratha_Maurya)
|Cung phi|
|Rani
|
Rani
Rani
|Hậu duệ|
|
|
Teevala,
|Tước vị|
|Devanampriya Priyadarsi hay Piodasses, Dhamnmarakhit, Dharmaraja, Dhammaraj, Dhammaradnya, Chakravartin, Samrat, Radnyashreshtha, Magadhrajshretha, Magadharajan, Bhupatin, Mauryaraja, Aryashok, Dharmashok, Dhammashok, Asokvadhhan, Ashokavardhan, Parajapita|[Nhà Maurya](/wiki/Nh%C3%A0_Maurya) [Bindusara](/wiki/Bindusara)
hay còn gọi là Shubhadrangi
[Pataliputra](/w/index.php?title=Pataliputra&action=edit&redlink=1)( [Patna](/wiki/Patna)ngày nay) [Pataliputra](/w/index.php?title=Pataliputra&action=edit&redlink=1) [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) **Ashoka** (sa. *aśoka*, pi. *asoka*, zh. 阿育王, hv. A Dục) là vị vua thứ mười một của [vương triều Ma-ta-ga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Maurya) (sa. *maurya*, zh. 孔雀) thời [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) xưa, trị vì [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) từ năm 273 đến 232 trước [CN](/wiki/CN). Là một trong những hoàng đế kiệt xuất trong lịch sử [1] [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), Ashoka đã toàn thắng trong loạt các cuộc chinh phạt và cai trị phần lớn vùng Nam Á, từ Afghanistan cho đến Bengal hiện nay và đi sâu đến miền Nam tận Mysore. Là một vị vua ủng hộ [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), ông đã lập nhiều bia đá ghi lại những thánh tích trong cuộc đời [Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt) [Thích-ca Mâu-ni](/wiki/T%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a_C%E1%BB%93-%C4%91%C3%A0m)và theo truyền thống [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), tên ông gắn liền với việc lưu truyền Phật giáo.
Vào khoảng năm 260 TCN Ashoka tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược nhà nước
[Kalinga](/w/index.php?title=Kalinga_(%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)&action=edit&redlink=1) (ngày nay là [Odisha](/wiki/Orissa)). Ông đã chinh phục Kalinga, điều mà các tiên đế của ông từ thời [2] [Chandragupta Maurya](/wiki/Chandragupta_Maurya)chưa bao giờ làm được. Ông xây dựng trung tâm cơ quan quyền lực của đế chế Maurya ở [Magadha](/wiki/Magadha)(nay là [Bihar](/wiki/Bihar)). Ông trở nên đề cao [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)sau khi chứng kiến nhiều chết chóc trong [chiến tranh Kalinga](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Kalinga&action=edit&redlink=1), mà bản thân ông đã thực hiện do khát vọng mở rộng đế quốc của mình. "Ashoka suy ngẫm về trận chiến ở Kalinga, cuộc chiến mà người ta ngẫm rằng đã làm hơn 100.000 người chết và 150.000 người khác bị trục xuất." Ashoka đã quy y Tam bảo vào khoảng 263 TCN. [[3]](#cite_note-3) Sau đó ông đã hoằng dương giáo pháp nhà Phật ra khắp châu Á, và thiết lập các di tích đánh dấu nhiều địa danh quan trọng trong cuộc đời truyền pháp của [[2]](#cite_note-Jerry_Bentley_1993-2) [Phật tổ Thích-ca Mâu-ni](/wiki/T%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a_C%E1%BB%93-%C4%91%C3%A0m). [[4]](#cite_note-4)
Tên ông cũng được gọi theo dịch tiếng Hán Việt khác là
**A-du-ca** (zh. 阿輸迦), **A-du-già** (阿輸伽), **A-thứ-già** (阿恕伽), **A-thú-khả** (阿戍笴), **A-thúc** (阿儵), hoặc dịch nghĩa là **Vô Ưu** (無憂), hoặc như ông tự khắc trên những cột trụ nổi danh được lưu đến ngày nay là **Thiên Ái Hỉ Kiến** (zh. 天愛喜見, sa. *devānaṃpriya priyadarśi*), nghĩa là "người được chư thiên thương, người nhìn sự vật với tấm lòng hoan hỉ". Ông là vị quân vương đầu tiên của nước Ấn Độ xưa (sa. *bhāratavarṣa*) đã thống nhất được một lãnh thổ vĩ đại, lớn hơn ngay cả [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) ngày nay.
## Mục lục
## Tài liệu nguồn lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=1)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/6thPillarOfAshoka.JPG/320px-6thPillarOfAshoka.JPG)
*brāhmī*). [Bảo tàng Anh quốc](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Anh_qu%E1%BB%91c)
Các thông tin lịch sử về cuộc đời và thời gian cai trị của vua A-dục có nguồn từ một số tài liệu Phật giáo tương đối nhỏ. Đặc biệt là tác phẩm tiếng Phạn
* (sa. A-dục vương truyện* *aśokāvadāna*) và hai bộ sử của Tích Lan là *(zh. 島史, pi.* [Đảo sử](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) *dīpavaṃsa*) và *(zh. 大史, pi.* [Đại sử](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) *mahāvaṃsa*) cung cấp hầu như tất cả những thông tin ngày nay có được. Những thông tin đi sâu hơn được các bản khắc văn của chính vua A-dục cung cấp (xem [A-dục vương khắc văn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng_kh%E1%BA%AFc_v%C4%83n&action=edit&redlink=1)), sau khi tác giả của những khắc văn này là Thiên Ái Hỉ Kiến được xác nhận là A-dục vương trong các văn bản Phật giáo, là tên khác của A-dục Khổng Tước (pi. *asoka mauriya*)
Việc dùng tài liệu Phật giáo để tu phục lại cuộc đời của vua A-dục đã gây ảnh hưởng lớn đến cách nhận thức A-dục hiện nay cũng như cách diễn giảng các văn bản khắc trên trụ và vách đá của ông. Lập cơ sở trên những tài liệu này, các nhà nghiên cứu trước đây cho rằng, ông chủ yếu là một quân vương Phật giáo, trải qua một cuộc chuyển hóa tâm thức, đến với Phật giáo và sau đó chủ động hỗ trợ Phật giáo và
[Tăng-già](/wiki/T%C4%83ng_%C4%91o%C3%A0n).
Các nhà nghiên cứu gần đây đặt câu hỏi về những sự kiện trên, bởi vì những nguồn tài liệu ngoài truyền thống Phật giáo, chính các bản khắc văn của A-dục ít nói đến những điểm giáo lý, triết học Phật giáo, mặc dù khái niệm "
[Đạt-ma](/wiki/Ph%C3%A1p_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o))" (zh. 達磨, sa. *dharma*, pi. *dhamma*) được nhắc rất nhiều lần. Một vài học giả diễn giảng là đây chính là dấu hiệu của việc A-dục muốn lập một tôn giáo quần chúng có tính cách bao gồm, đa tôn giáo cho quân vương của mình (Romila Thapar); và tôn giáo quần chúng này đặt cơ sở trên khái niệm Đạt-ma như một năng lực luân lý, nhưng không ủng hộ hoặc đề cao bất cứ một triết lý có thể gán vào những trào lưu tôn giáo triều vua A-dục (ví như [Kì-na giáo](/wiki/Jaina_gi%C3%A1o), [Bà-la-môn giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) hoặc [Sinh kế giáo](/w/index.php?title=Sinh_k%E1%BA%BF_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1), sa. *ājīvika*).
Tuy nhiên, như A.W.P. Guruge cho thấy bằng nhiều ví dụ từ kinh tạng Pali, thuyết tôn giáo quần chúng bên trên không có lập trường vững chắc. Trong mọi trường hợp, tất cả các học giả hiện này đều nhất trí là A-dục đã trị nước với một tấm lòng nhân ái, khoan dung đối với tất cả những trào lưu tôn giáo thời đó.
Cái tên
*A-dục*, hay *Ashoka* có nghĩa là "không đau khổ" trong tiếng [Sanskrit](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n). Trong các sắc lệnh ông tự xưng là *Devaanaampriya* hay là "Người được thần linh phù hộ". [H.G. Wells](/w/index.php?title=H.G._Wells&action=edit&redlink=1) viết về vua A-dục:
|“||
||”|[Truyền thuyết](/wiki/Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt) về ông được lưu lại trong [Ashokavadana](/w/index.php?title=Ashokavadana&action=edit&redlink=1) ("Chuyện kể về A-dục vương") trong thế kỷ thứ II và [Divyavadana](/w/index.php?title=Divyavadana&action=edit&redlink=1) ("Chuyện kể linh thiêng").
## Thời niên thiếu[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=2)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/TheGiftOfDirt.JPG/300px-TheGiftOfDirt.JPG)
[Gandhara](/wiki/Gandhara). Đứa bé Jaya, được nói là sẽ tái sinh sau này như là vua A-dục, dâng quà đất (mà, trong trò chơi cậu ta tưởng tượng như là thức ăn) lên Phật Thích-ca Mâu-ni, đạt được công đức, mà Phật Thích-ca Mâu-ni tiên tri rằng cậu sẽ thống lĩnh Ấn Độ và lưu truyền Phật giáo. [Bảo tàng Guimet](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Guimet).
Theo như truyền thống Phật giáo, miêu tả trong "
[Truyền thuyết về A-dục vương](/w/index.php?title=Ashokavadana&action=edit&redlink=1)" vào thế kỷ thứ II, sự ra đời của A-dục được tiên tri bởi Phật Thích-ca Mâu-ni, trong câu chuyện "Quà của Đất":
|“||
|)Tathāgata ném một nắm đất vào chén của ). Ashokavadana |”|
Theo sau lời tiên tri này, "Truyền thuyết về A-dục vương" còn nói thêm rằng A-dục cuối cùng được hạ sinh như là hoàng tử của Hoàng đế
[Bindusara](/wiki/Bindusara) xứ [Maurya](/wiki/Maurya) bởi một thứ phi tên là [Dharma](/w/index.php?title=Dharma_(ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu)&action=edit&redlink=1). Dharma được kể là con của một Brahmin (Bà la môn) nghèo. Ông dâng con gái vào cung vua vì có lời tiên đoán rằng con trai (của Dharma) sẽ là một hoàng đế vĩ đại. Mặc dù Dharma có dòng dõi tăng lữ, sự kiện cô không phải là hoàng tộc đã làm cô có một vị trí thấp trong cung cấm. [[7]](#cite_note-7)
A-dục có một số người anh cùng cha khác mẹ lớn tuổi hơn và một người em trai,
[Vitthashoka](/w/index.php?title=Vitthashoka&action=edit&redlink=1), con trai thứ của Dharma. Các hoàng tử cạnh tranh lẫn nhau hết sức gay gắt, nhưng A-dục trẻ tuổi xuất sắc cả trong quân sự lẫn các môn học được dạy dỗ. Có một sự đối đầu gay gắt, đặc biệt là giữa A-dục và người anh Susima, cả về kỹ năng chiến đấu lẫn tài thao lược.
## Thời kì nắm quyền lực[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=3)]
Trưởng thành như một vị tướng bất khả chiến bại và một người cầm quân khôn ngoan, A-dục tiếp tục chỉ huy một vài
[quân đoàn](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91o%C3%A0n) của quân đội Maurya. Uy tín anh trong vương quốc tăng dần khiến các người anh lớn lo sợ anh sẽ được phụ hoàng [Bindusara](/wiki/Bindusara) chọn làm người kế vị. Người lớn tuổi nhất, Hoàng tử [Susima](/w/index.php?title=Susima&action=edit&redlink=1), theo truyền thống sẽ là người nối ngôi, thuyết phục phụ hoàng gửi A-dục dẹp quân nổi loạn ở thành phố [Takshashila](/w/index.php?title=Takshashila&action=edit&redlink=1) trong một tỉnh phía tây bắc của [Sindh](/wiki/Sindh), mà Hoàng tử Susima là thống đốc. Takshashila là một nơi bất ổn bởi dân số [Ấn-Hy Lạp](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A4n-Hy_L%E1%BA%A1p) hiếu chiến và sự điều hành kém cỏi của bản thân Susima. Điều này đã tạo nên sự thành lập của các [sứ quân](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) khác nhau tạo ra nổi loạn. Ashoka tuân lệnh và lên đường đền vùng có biến. Khi tin tức về A-dục đem quân tiến đánh lan đến, anh được chào đón bởi các sứ quân và cuộc nổi loạn kết thúc mà không cần một trận đánh nào. (Tỉnh này nổi loạn một lần nữa dưới triều A-dục vương, nhưng lần này cuộc nổi dậy bị dập tắt với một bàn tay sắt).
Sự thành công của A-dục làm các người anh cùng cha khác mẹ thêm lo lắng là anh muốn lên ngôi, và nhiều lời sàm tấu từ Susima khiến Bindusara gửi A-dục đi đày. Anh đi vào vùng
[Kalinga](/wiki/Orissa) và mai danh ẩn tích. Nơi đó anh gặp một cô gái đánh cá tên là [Kaurwaki](/w/index.php?title=Kaurwaki&action=edit&redlink=1), họ yêu nhau; các bản khắc đá tìm ra gần đây cho thấy cô ta trở thành hoàng hậu thứ hai hay thứ ba của anh.
Trong khi đó, lại có một cuộc nổi loạn ở vùng
[Ujjain](/wiki/Ujjain). Hoàng đế Bindusara triệu tập A-dục về sau hai năm đi đày. A-dục tiến về Ujjain và bị thương trong trận chiến sau đó, nhưng các tướng của anh đã dập tắt cuộc nổi loạn. A-dục được chữa trị ở một nơi bí mật để các tay chân của Susima không thể làm hại. Anh được chữa trị bởi các nhà sư Phật giáo. Chính nơi này là nơi anh lần đầu tiên biết được những lời dạy của Phật [Thích-ca Mâu-ni](/wiki/T%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a_C%E1%BB%93-%C4%91%C3%A0m), và cũng là nơi anh gặp nàng Devi xinh đẹp, là y tá riêng là cũng là con gái của một thương gia từ vùng [Vidisha](/wiki/Vidisha) lân cận. Sau khi bình phục, anh cưới cô ta. A-dục, vào thời điểm đó, đã lập gia đình với Asandhimitra người là vương phi chính của ông trong nhiều năm cho đến khi bà mất. Bà có vẻ như là đã sống ở Pataliputra cả cuộc đời.
Năm sau trôi qua một cách bình yên và Devi chuẩn bị hạ sinh đứa con đầu lòng của ông. Vào thời gian đó, Hoàng đế Bindusara lâm bệnh và hấp hối. Một nhóm các đại thần dẫn đầu bởi Radhagupta, người chán ghét Susima, đã mời A-dục về để nối ngôi, mặc dù Bindusara ưa thích Susima hơn. Theo như truyền thuyết, trong một cơn giận Hoàng tử A-dục tấn công
[Pataliputra](/w/index.php?title=Pataliputra&action=edit&redlink=1) ( [Patna](/wiki/Patna) ngày nay), và giết chết tất cả các người anh cùng cha khác mẹ, kể cả Susima, và ném xác của họ vào một cái giếng ở Pataliputra. Không biết là vua cha Bindusara đã qua đời hay chưa vào lúc đó. Vào giai đoạn đó của cuộc đời ông, nhiều người gọi ông là Chanda Ashoka nghĩa là kẻ giết người bất nhân A-dục. Truyền thuyết Phật giáo đã vẽ lên một bức tranh đẫm máu bạo lực về các hành động của ông vào thời gian đó. Đa số là không đáng tin cậy, và nên được đọc như là các yếu tố làm nền để làm nổi bật lên sự chuyển hóa trong A-dục vương mà Phật giáo đem lại sau này.
Sau khi lên ngôi, A-dục vương mở rộng đế chế trong tám năm sau đó: đất nước mở rộng để bao gồm một vùng trải từ biện giới ngày nay của
[Bangladesh](/wiki/Bangladesh) và bang [Assam](/wiki/Assam) của Ấn Độ, ở phía đông, đến các vùng đất ngày nay là [Iran](/wiki/Iran) và [Afghanistan](/wiki/Afghanistan), ở phía tây, và từ [Nút thắt Pamir](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Pamir) ở phía bắc đến tận mũi của bán đảo của vùng phía nam [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Vào thời điểm đó của cuộc đời ông, ông được gọi là Chakravarti mà theo nghĩa đen là "người xoay chuyển bánh xe luật pháp" (nghĩa rộng là hoàng đế). Vào khoảng thời gian đó, hoàng hậu Phật giáo Devi đã hạ sinh hai người con, Hoàng tử Mahindra và Công chúa Sanghamitra.
### Chinh phạt Kalinga[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=4)]
Phần đầu của triều đại của vua A-dục rõ ràng là khá đẫm máu. A-dục liên tục tổ chức các chiến dịch, chinh phạt hết vùng đất này đến vùng đất khác và mở rộng đáng kể đế chế Maurya đã khá rộng lớn và tích trữ thêm của cải. Cuộc chinh phạt cuối cùng là bang Kalinga nằm trên bờ biển phía đông Ấn Độ trong vùng ngày nay là Orissa. Kalinga tự hào với chủ quyền và nền dân chủ; với nền dân chủ kết hợp vua - nghị viện, khá là đặc biệt trong xứ Bharata cổ đại, vì nơi đó đã tồn tại khái niệm Rajdharma, nghĩa là nghĩa vụ của người cầm quyền, được đan xen đến mức như là bản chất của khái niệm về sự dũng cảm và
[Kshatriya dharma](/w/index.php?title=Kshatriya_dharma&action=edit&redlink=1).
Nguyên nhân khởi đầu cuộc
[chiến tranh Kalinga](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Kalinga&action=edit&redlink=1) (265 TCN hoặc 263 TCN) là không rõ ràng. Một trong những người anh của vua A-dục - và có lẽ là người ủng hộ Susima - có lẽ là bỏ chạy về phía Kalinga và chính thức lánh nạn ở nơi đó. Điều này đã làm A-dục nổi giận. Ông được khuyên bởi các quan đại thần nên tấn công Kalinga cho hành động phản bội đó. A-dục sau đó đã yêu cầu hoàng gia Kalinga đầu hàng. Khi họ coi thường tối hậu thư đó, A-dục gửi một trong các tướng lĩnh của mình đến Kalinga để buộc họ đầu hàng.
Tuy nhiên, vị tướng và các quân lính của ông ta đã bị đánh bật ra thông qua những chiến thuật tài tình của tổng tư lệnh xứ Kalinga. Vua A-dục, nổi đóa bởi sự thất bại này, đã tấn công với cuộc xâm lăng lớn nhất trong lịch sử Ấn Độ đã ghi lại cho đến lúc đó. Kalinga đã chống cự mãnh liệt, nhưng họ không phải là đối thủ của quân lực hùng hậu của A-dục với các vũ khí mạnh hơn cùng các tướng sĩ nhiều kinh nghiệm hơn. Toàn bộ Kalinga bị cưỡng đoạt và tiêu diệt: các khuyến dụ của A-dục này nói rằng khoảng 100.000 người thiệt mạng phía Kalinga và 10.000 từ quân đội của A-dục; hàng ngàn người bị trục xuất.
## Quy y Tam bảo[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=5)]
Theo như truyền thuyết, một ngày sau khi cuộc chiến kết thúc vua A-dục cưỡi ngựa dạo quanh phía đông thành phố và tất cả những gì mà ông có thể thấy là những căn nhà cháy rụi và những xác người rải rác khắp nơi. Cảnh tượng này làm ông cảm thấy khó ở và ông thốt lên câu nói nổi tiếng, "Ta đã làm gì thế này? ". Sự tàn bạo của cuộc chinh phạt đã làm ông chuyển hóa sang
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và sử dụng vị trí của mình để truyền bá triết lý tương đối mới này lên đỉnh cao, đến mức như là [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) cổ đại và [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp).
Cũng theo truyền thuyết, cũng có một yếu tố khác đã dẫn dắt vua A-dục đến
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o). Một công chúa Maurya - vợ của một trong những người anh trai của A-dục (đã bị ông xử tử) chạy trốn khỏi dinh thự với một tỳ nữ, lo sợ cho đứa con chưa ra đời. Trải qua một hành trình dài, công chúa đang mang thai ngã gục dưới một gốc cây trong rừng, và người tỳ nữ chạy đến ngôi đền gần đó để nhờ một thầy tu hay thầy thuốc đến giúp. Trong khi đó, dưới gốc cây, công chúa hạ sinh một người con trai. Hoàng tử trẻ tuổi được nuôi nấng và dạy dỗ bởi những Brahmin trong ngôi đền. Sau này, khi cậu khoảng mười ba tuổi, cậu tình cờ gặp A-dục, ông ngạc nhiên khi thấy một cậu bé nhỏ tuổi như vậy ăn mặc như một nhà hiền triết. Khi cậu bé bình thản tiết lộ thân thế của mình, có vẻ như là A-dục xúc động vì hối hận và lòng thương cảm, và cho dời cậu bé và mẹ cậu về lại hoàng cung.
Trong khi đó Hoàng hậu Devi, một người theo Phật giáo, và nuôi dạy các con theo tín ngưỡng đó, và rõ ràng là đã rời bỏ A-dục sau khi bà chứng kiến những việc tàn bạo xảy ra tại Kalinga. Vua A-dục đau khổ vì điều này, và được khuyên bởi người cháu của mình (người lớn lên trong đền thờ và mang tính thầy tu nhiều hơn là hoàng tử) quy thuận theo đạo pháp (
*dharma*) và tránh xa chiến tranh. Hoàng tử Mahindra và công chúa Sanghamitra, con của Hoàng hậu Devi, chán ghét bạo lực và cảnh đổ máu, nhưng biết rằng chiến tranh trong hoàng gia sẽ là một phần của cuộc đời họ. Do đó họ xin phép A-dục gia nhập với các nhà sư Phật giáo, mà A-dục miễn cưỡng chấp nhận. Hai người này đã thiết lập Phật giáo ở Ceylon (bây giờ là Tích Lan).
Từ thời điểm đó vua A-dục, người đã từng được miêu tả như là "A-dục ác vương" (Chandashoka), bắt đầu được mô tả như là "A-dục sùng đạo" (Dharmashoka). Ông cho lan truyền trường phái Vibhajjvada của Phật giáo và thuyết pháp giáo lý trong vương quốc của mình cũng như ra khắp thế giới từ khoảng 250 TCN. A-dục vương do vậy được khẳng định là người có những cố gắng nghiêm túc đầu tiên để phát triển một chính sách Phật giáo.
## Qua đời và di sản[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=6)]
Vua Ashoka trị vì xấp xỉ trong bốn mươi năm, và sau khi ông
[qua đời](/wiki/Ch%E1%BA%BFt), triều đại Maurya chỉ tồn tại thêm được năm mươi năm nữa. Ông có nhiều vợ và con, nhưng tên của họ bị quên lãng cùng năm tháng. Mahindra và Sanghamitra là cặp song sinh hạ sinh bởi người vợ thứ tư của ông là Devi ở thành phố Ujjain. Ông đã tin họ trong việc truyền bá quốc giáo, [đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), đến khắp [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) biết và chưa được biết đến. Mahindra và Sanghamitra đi vào [Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka) và khuyên răn vua, hoàng hậu và người dân xứ đó theo đạo Phật.Vì vậy họ không phải là những người kế vị ông điều hành đất nước. Trong những năm tháng tuổi già, ông có vẻ chịu sự thao túng của người vợ trẻ nhất tên là Tishyaraksha. Người ta kể rằng bà ta đã làm cho hoàng tử Kunala, quan nhiếp chính ở Takshashila, bị mù bởi những âm mưu xảo trá. Kanula được tha tội tử hình và trở thành một người hát rong đi cùng với người vợ yêu của ông ta là Kanchanmala. Ở thành phố Pataliputra, vua Ashoka nghe lời hát của Kunala, và nhận ra rằng sự bất hạnh của Kunala có thể là sự trừng phạt của những tội lỗi trong quá khứ của nhà vua và kết tội chết Tishyaraksha, phục hồi Kunala về lại triều đình. Kunala được kế vị bởi con ông ta, Samprati. Nhưng triều đình của ông không kéo dài sau khi Ashoka qua đời.
Quốc huy của Ấn Độ là bản sao của cột đá Ashoka. Triều đại Maurya của vua Ashoka thể dễ dàng biến mất vào lịch sử với nhiều năm tháng trôi qua và có lẽ sẽ như vậy, nếu như ông đã không để lại chứng cứ về những thành công của ông. Những bằng chứng về vị vua khôn ngoan này đã được khám phá dưới dạng những cột đá được chạm khắc lộng lẫy và những tảng đá khắc những tranh vẽ và những lời răn dạy. Những gì Ashoka để lại là ngôn ngữ viết đầu tiên ở Ấn Độ kể từ thành phố cổ đại Harappa. Không hẳn là
[Sanskrit](/wiki/Sanskrit), ngôn ngữ dùng trong các bản khắc đá là dạng ngôn ngữ nói thời đó gọi là [Prakrit](/w/index.php?title=Prakrit&action=edit&redlink=1).
Vào năm 185 TCN, khoảng năm mươi năm sau khi vua Ashoka qua đời, vị vua cuối cùng của Maurya,
[Brhadrata](/w/index.php?title=Brhadrata&action=edit&redlink=1), bị giết hại một cách tàn bạo bởi tổng tư lệnh của quân đội Maurya, Pusyamitra Sunga, trong khi vua đang duyệt hàng quân danh dự. [Pusyamitra Sunga](/w/index.php?title=Pusyamitra_Sunga&action=edit&redlink=1) thiết lập triều đại Sunga (185 TCN-78 TCN) và cai trị chỉ một phần của Đế chế Maurya. Đa phần lãnh thổ phía tây bắc của Đế chế Maurya (ngày nay là Iran, Afghanistan và Pakistan) trở thành Vương quốc Ấn-Hy Lạp ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Indo-Greek Kingdom*).
Khi Ấn Độ giành lại được độc lập từ
[Đế quốc Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh) nước này đã mô phỏng quốc huy của Ashoka thành quốc huy chính thức, đặt Dharmachakra (Bánh xe của các Nghĩa vụ Chính nghĩa) trên nhiều cột đá trên lá cờ của quốc gia vừa giành được độc lập.
Năm 1992, vua Ashoka được xếp thứ 53 trong
[Danh sách những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử](/w/index.php?title=The_100&action=edit&redlink=1) của [Michael H. Hart](/w/index.php?title=Michael_H._Hart&action=edit&redlink=1). Năm 2001, phim [Ashoka](/w/index.php?title=Ashoka_(phim_2001)&action=edit&redlink=1) - một bộ phim (có phần hư cấu) về cuộc đời của Ashoka được sản xuất.
### Vương quốc Phật giáo[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=7)]
## A-dục vương trong thời nay[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=8)]
### Trong nghệ thuật và điện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=9)]
### Trong Văn học[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=10)] *Asoka and the Decline of the Maurya*của [Romila Thapar](/w/index.php?title=Romila_Thapar&action=edit&redlink=1). *Early India and Pakistan: to Ashoka*(1970) của Brigadier Sir [Robert Eric Mortimer Wheeler](/w/index.php?title=Robert_Eric_Mortimer_Wheeler&action=edit&redlink=1). *Asoka the Great*của Monisha Mukundan. *Asokan Sites and Artefacts*, a Source-book with Bibliography. [Harry Falk](/w/index.php?title=Harry_Falk&action=edit&redlink=1), [Verlag Philipp von Zabern](/w/index.php?title=Verlag_Philipp_von_Zabern&action=edit&redlink=1), Mainz 2006 [ISBN 978-3-8053-3712-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783805337120). *The Legend of King Asoka*(1948) của John S. Strong. *Ashoka the Great*(1995) của D. C. Ahir. *Ashoka text and glossary*(1924) của Alfred C. Woolner. *Asoka: The Buddhist Emperor of India*của [Vincent A. Smith](/w/index.php?title=Vincent_A._Smith&action=edit&redlink=1). *Discovery of the Exact Site of Asoka's Classic Capital of Pataliputra*(1892) của L. A. Waddell. *Asoka Maurya*(1966) của [B. G. Gokhale](/w/index.php?title=B._G._Gokhale&action=edit&redlink=1). *The Legend of King Asoka*(1989) của John S. Strong. *Asoka*(1923) của D.R. Bhandarkar. *Ashoka, The Great*của B. K. Chaturvedi. *Asoka*của Mookerji Radhakumud. *King Aśoka and Buddhism Historical And Literaray Studies*của Anuradha Seneviratna. *To Uphold the World: The Message of Ashoka and Kautilya for the 21st Century*(2008) của Bruce Rich. *Asoka and His Inscriptions*của Beni Madhab Barua. *Asoka's Edicts*(1956) của A. C. Sen.
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=11)]
- Swearer, Donald.
*Buddhism and Society in Southeast Asia*(Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) [ISBN 0-89012-023-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0890120234)
- Thapar, Romila.
*Aśoka and the decline of the Mauryas*(Delhi: Oxford: Oxford University Press, 1997, 1998 printing, c1961) [ISBN 0-19-564445-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/019564445X)
- Nilakanta Sastri, K. A.
*Age of the Nandas and Mauryas*(Delhi: Motilal Banarsidass, [1967] c1952) [ISBN 0-89684-167-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0896841677)
- Bongard-Levin, G. M.
*Mauryan India*(Stosius Inc/Advent Books Division tháng 5 năm 1986) [ISBN 0-86590-826-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0865908265)
- Govind Gokhale, Balkrishna.
*Asoka Maurya*(Irvington Pub tháng 6 năm 1966) [ISBN 0-8290-1735-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0829017356)
- Chand Chauhan, Gian.
*Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650*(Munshiram Manoharlal tháng 1 năm 2004) [ISBN 81-215-1028-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8121510287)
- Keay, John.
*India: A History*(Grove Press; 1 Grove Pr edition 10 tháng 5 năm 2001) [ISBN 0-8021-3797-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802137970)
- Falk, Harry.
*Asokan Sites and Artefacts - A Source-book with Bibliography*(Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) [ISBN 978-3-8053-3712-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783805337120)
- Ahir, D. C. (1995).
*Asoka the Great*. Delhi: B. R. Publishing.
- Bhandarkar, D.R. (1969).
*Aśoka*(ấn bản 4). Calcutta: Calcutta University Press.
- Bongard-Levin, G. M.
*Mauryan India*(Stosius Inc/Advent Books Division May 1986) [ISBN 0-86590-826-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0865908265)
- Chauhan, Gian Chand (2004).
*Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650.*Munshiram Manoharlal, Delhi. [ISBN 978-81-215-1028-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9788121510288)
- Durant, Will (1935).
*Our Oriental Heritage*. New York: Simon and Schuster.
- Falk, Harry.
*Asokan Sites and Artefacts – A Source-book with Bibliography*(Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) [ISBN 978-3-8053-3712-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783805337120)
- Gokhale, Balkrishna Govind (1996).
*Asoka Maurya*(Twayne Publishers) [ISBN 978-0-8290-1735-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780829017359)
- Hultzsch, Eugene (1914).
*The Date of Asoka,*The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (Oct. 1914), pp. 943–951. [Article stable URL.](http://www.jstor.org/stable/25189238)
- Keay, John.
*India: A History*(Grove Press; 1 Grove Pr edition ngày 10 tháng 5 năm 2001) [ISBN 0-8021-3797-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802137970)
- Mookerji, Radhakumud (1962).
*Aśoka*(ấn bản 3). Delhi: Motilal Banarsidas.
- Nikam, N. A.; McKeon, Richard (1959).
*The Edicts of Aśoka*. Chicago: University of Chicago Press.
- Sastri, K. A. Nilakanta (1967).
*Age of the Nandas and Mauryas.*Reprint: 1996, Motilal Banarsidass, Delhi. [ISBN 978-81-208-0466-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9788120804661)
- Singh, Upinder (2012). "Governing the State and the Self: Political Philosophy and Practice in the Edicts of Aśoka," South Asian Studies, 28:2 (University of Delhi: 2012), pp. 131–145.
[Article stable URL.](http://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.725581)
- Swearer, Donald.
*Buddhism and Society in Southeast Asia*(Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) [ISBN 0-89012-023-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0890120234)
- Thapar, Romila. (1973).
*Aśoka and the decline of the Mauryas. 2nd Edition.*Oxford University Press, Reprint, 1980. SBN 19-660379 6.
- von Hinüber, Oskar. (2010). "Did Hellenistic Kings Send Letters to Aśoka?" Journal of the American Oriental Society, 130:2 (Freiburg: 2010), pp. 261–266.
- MacPhail, James Merry: "Asoka", Calcutta: The Associative Press; Luân Đôn: Oxford University Press 1918
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=12)] *A-dục vương kinh*(zh. 阿育王經, [Taishō](/w/index.php?title=Taish%C5%8D&action=edit&redlink=1)No. 2043) *A-dục vương truyện*(zh. 阿育王傳, [Taishō](/w/index.php?title=Taish%C5%8D&action=edit&redlink=1)No. 2042) *The Biographical Scripture of King Aśoka*, transl. Li Rongxi. Berkeley: Numata Buddhist Research Center, 1993.
- Ahir, D. C. (1995).
*Asoka the Great*. Delhi: B. R. Publishing.
- Bhandarkar, D.R. (1969).
*Aśoka*(ấn bản 4). Calcutta: Calcutta University Press.
- Bongard-Levin, G. M.
*Mauryan India*(Stosius Inc/Advent Books Division May 1986) [ISBN 0-86590-826-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0865908265)
- Chauhan, Gian Chand (2004).
*Origin and Growth of Feudalism in Early India: From the Mauryas to AD 650.*Munshiram Manoharlal, Delhi. [ISBN 978-81-215-1028-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9788121510288)
- Durant, Will (1935).
*Our Oriental Heritage*. New York: Simon and Schuster.
- Falk, Harry.
*Asokan Sites and Artefacts – A Source-book with Bibliography*(Mainz: Philipp von Zabern, [2006]) [ISBN 978-3-8053-3712-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783805337120)
- Gokhale, Balkrishna Govind (1996).
*Asoka Maurya*(Twayne Publishers) [ISBN 978-0-8290-1735-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780829017359)
- Hultzsch, Eugene (1914).
*The Date of Asoka,*The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (Oct. 1914), pp. 943–951. [Article stable URL.](http://www.jstor.org/stable/25189238)
- Keay, John.
*India: A History*(Grove Press; 1 Grove Pr edition ngày 10 tháng 5 năm 2001) [ISBN 0-8021-3797-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802137970)
- Mookerji, Radhakumud (1962).
*Aśoka*(ấn bản 3). Delhi: Motilal Banarsidas.
- Nikam, N. A.; McKeon, Richard (1959).
*The Edicts of Aśoka*. Chicago: University of Chicago Press.
- Sastri, K. A. Nilakanta (1967).
*Age of the Nandas and Mauryas.*Reprint: 1996, Motilal Banarsidass, Delhi. [ISBN 978-81-208-0466-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9788120804661)
- Singh, Upinder (2012). "Governing the State and the Self: Political Philosophy and Practice in the Edicts of Aśoka," South Asian Studies, 28:2 (University of Delhi: 2012), pp. 131–145.
[Article stable URL.](http://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.725581)
- Swearer, Donald.
*Buddhism and Society in Southeast Asia*(Chambersburg, Pennsylvania: Anima Books, 1981) [ISBN 0-89012-023-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0890120234)
- Thapar, Romila. (1973).
*Aśoka and the decline of the Mauryas. 2nd Edition.*Oxford University Press, Reprint, 1980. SBN 19-660379 6.
- von Hinüber, Oskar. (2010). "Did Hellenistic Kings Send Letters to Aśoka?" Journal of the American Oriental Society, 130:2 (Freiburg: 2010), pp. 261–266.
- MacPhail, James Merry: "Asoka", Calcutta: The Associative Press; Luân Đôn: Oxford University Press 1918
## Chú giải[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=13)] **Thapur (1973), p. 51.** [^](#cite_ref-1)
- ^
**a** [Jerry Bentley,](#cite_ref-Jerry_Bentley_1993_2-1) **ă** *Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times*(New York: Oxford University Press, 1993), 44. **Jerry Bentley,** [^](#cite_ref-3) *Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times*(New York: Oxford University Press, 1993), 45. **Jerry Bentley,** [^](#cite_ref-4) *Old World Encounters: Cross-Cultural Contacts and Exchanges in Pre-Modern Times*(New York: Oxford University Press, 1993), 46. "Ashoka regarded Buddhism as a doctrine that could serve as a cultural foundation for political unity." **Thiên nữ trong Văn Thù viện** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-6) [The Gift of Dust](http://www.boloji.com/history/001.htm) [^](#cite_ref-7) [The unknown Ashoka](http://www.boloji.com/history/001.htm)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=14)] [Trụ đá Ashoka](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1_Ashoka&action=edit&redlink=1) [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) [Chandragupta Maurya](/wiki/Chandragupta_Maurya) [Bindusara Maurya](/wiki/Bindusara) [Chiến tranh Kalinga](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Kalinga&action=edit&redlink=1) [Ma-kiệt-đà](/wiki/Magadha) [Nhà Maurya](/wiki/Nh%C3%A0_Maurya)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|
|. [Ashoka](https://dmoztools.net/Society/History/By_Region/Asia/South_Asia/Personalities/Ashoka/)trên [DMOZ](/wiki/DMOZ)
Phương tiện liên quan tới
[Ashoka](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ashoka)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.09:-77.65:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 hit/4, cp1067 miss

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text: Đăng tin

markdown: Đăng tin

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache: ZIP

Server: Chotot

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Vary: User-Agent

render: client

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Powered-By: Chotot


text:
Tìm video
Video nổi bật
Đánh giá sơ bộ xe Hyundai Elantra Sport 2018
Hướng dẫn sử dụng xe Toyota Innova 2018
Chia sẻ kinh nghiệm tự kiểm tra xe và những lưu ý khi sử dụng xe
Đánh giá sơ bộ Honda CR-V 1.5L Turbo hoàn toàn mới 2018
Tìm bài đánh giá
Bài đánh giá nổi bật
Đánh giá sơ bộ xe Mazda 6 2018
Đánh giá sơ bộ xe Honda Civic 2018
Đánh giá sơ bộ Hyundai Elantra Sport 2018
Đánh giá chi tiết xe Hyundai Elantra 2018
Tìm bài người dùng đánh giá
Người dùng đánh giá mới nhất
HungTrinh
kaching2222
Bài viết: 1
Bài viết: 0
Bài viết: 3
Bài viết: 28
Email
Mật khẩu
Quên mật khẩu?
Tên hiển thị
Nhập lại mật khẩu
Hoặc liên kết bằng
Vui lòng điền đúng địa chỉ mail của bạn để hệ thống của chúng tôi có thể gởi link đặt lại mật khẩu cho bạn!
Đang xử lý ...

Server: nginx/1.4.6 (Ubuntu)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tìm video
Video nổi bật
Đánh giá sơ bộ xe Hyundai Elantra Sport 2018
Hướng dẫn sử dụng xe Toyota Innova 2018
Chia sẻ kinh nghiệm tự kiểm tra xe và những lưu ý khi sử dụng xe
Đánh giá sơ bộ Honda CR-V 1.5L Turbo hoàn toàn mới 2018
Tìm bài đánh giá
Bài đánh giá nổi bật
Đánh giá sơ bộ xe Mazda 6 2018
Đánh giá sơ bộ xe Honda Civic 2018
Đánh giá sơ bộ Hyundai Elantra Sport 2018
Đánh giá chi tiết xe Hyundai Elantra 2018
Tìm bài người dùng đánh giá
Người dùng đánh giá mới nhất
HungTrinh
Bài viết: 0
Bài viết: 3
Bài viết: 1
Bài viết: 28
Email
Mật khẩu
Quên mật khẩu?
Tên hiển thị
Nhập lại mật khẩu
Hoặc liên kết bằng
Vui lòng điền đúng địa chỉ mail của bạn để hệ thống của chúng tôi có thể gởi link đặt lại mật khẩu cho bạn!
Đang xử lý ...


text:
Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng
- Giá bán: Liên hệ cửa hàng
- Nhãn hiệu: Thương hiệu khác
Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng – Chương trình giáo dục nhà trẻ nhằm giúp trẻ từ 12 tháng tuổi đến 3 tuổi phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm- xã hội và thẩm mĩ. I. PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT – Khoẻ mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi. – Thích nghi với chế độ sinh hoạt ở nhà trẻ. – Thực hiện được vận động cơ bản theo độ tuổi. – Có một số tố chất vận động ban đầu (nhanh nhẹn, khéo léo, thăng bằng cơ thể). – Có khả năng phối hợp khéo léo cử động bàn tay, ngón tay. – Có khả năng làm được một số việc tự phục vụ trong ăn, ngủ và vệ sinh cá nhân. II. PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC – Thích tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh. – Có sự nhạy cảm của các giác quan. – Có khả năng quan sát, nhận xét, ghi nhớ và diễn đạt hiểu biết bằng những câu nói đơn giản. – Có một số hiểu biết ban đầu về bản thân và các sự vật, hiện tượng gần gũi quen thuộc. III. PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ – Nghe hiểu được các yêu cầu đơn giản bằng lời nói. – Biết hỏi và trả lời một số câu hỏi đơn giản bằng lời nói, cử chỉ. – Sử dụng lời nói để giao tiếp, diễn đạt nhu cầu. – Có khả năng cảm nhận vần điệu, nhịp điệu của câu thơ và ngữ điệu của lời nói. – Hồn nhiên trong giao tiếp. IV. PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI VÀ THẨM MĨ – Có ý thức về bản thân, mạnh dạn giao tiếp với những người gần gũi. – Có khả năng cảm nhận và biểu lộ cảm xúc với con người, sự vật gần gũi. – Thực hiện được một số quy định đơn giản trong sinh hoạt. – Thích nghe hát, hát và vận động theo nhạc; thích vẽ, xé dán, xếp hình…
Liên hệ cửa hàng.
Liên hệ cửa hàng.
Thông tin shop
- (08) 3995 8235 - (08) 3995 8237
- Xem website
- Gửi email
- Gửi tin nhắn
- Facebook Page
Chú ý: MarryBaby không bán hàng trực tiếp, quý khách mua hàng xin vui lòng liên lạc với chủ shop
Cu ken nhà mình mới đi học sáng hôm nay, bé mới 13 tháng mà phải đi nhà trẻ. Mong các cô chăm sóc ân cần.
giai đoạn 12-36 tháng các bé mới chập chững làm quen với việc xa mẹ, nên cần lám sự ân cần của cô

markdown:
[](https://www.marrybaby.vn/wp-content/uploads/2015/06/10/chuong-trinh-giao-duc-12-36-thang.jpg) ![ Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng](https://www.marrybaby.vn/wp-content/uploads/2015/06/10/chuong-trinh-giao-duc-12-36-thang-280x368.jpg)
![ Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng](https://www.marrybaby.vn/wp-content/uploads/2015/06/10/chuong-trinh-giao-duc-12-36-thang-280x368.jpg)
[Lưu vào yêu thích](#add-favor-box)
[Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng](javascript:void(0))
- Giá bán: Liên hệ cửa hàng
-
Nhãn hiệu:
**Thương hiệu khác**
Chương trình giáo dục 12 – 36 tháng – Chương trình giáo dục nhà trẻ nhằm giúp trẻ từ 12 tháng tuổi đến 3 tuổi phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm- xã hội và thẩm mĩ. I. PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT – Khoẻ mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi. – Thích nghi với chế độ sinh hoạt ở nhà trẻ. – Thực hiện được vận động cơ bản theo độ tuổi. – Có một số tố chất vận động ban đầu (nhanh nhẹn, khéo léo, thăng bằng cơ thể). – Có khả năng phối hợp khéo léo cử động bàn tay, ngón tay. – Có khả năng làm được một số việc tự phục vụ trong ăn, ngủ và vệ sinh cá nhân. II. PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC – Thích tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh. – Có sự nhạy cảm của các giác quan. – Có khả năng quan sát, nhận xét, ghi nhớ và diễn đạt hiểu biết bằng những câu nói đơn giản. – Có một số hiểu biết ban đầu về bản thân và các sự vật, hiện tượng gần gũi quen thuộc. III. PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ – Nghe hiểu được các yêu cầu đơn giản bằng lời nói. – Biết hỏi và trả lời một số câu hỏi đơn giản bằng lời nói, cử chỉ. – Sử dụng lời nói để giao tiếp, diễn đạt nhu cầu. – Có khả năng cảm nhận vần điệu, nhịp điệu của câu thơ và ngữ điệu của lời nói. – Hồn nhiên trong giao tiếp. IV. PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM, KỸ NĂNG XÃ HỘI VÀ THẨM MĨ – Có ý thức về bản thân, mạnh dạn giao tiếp với những người gần gũi. – Có khả năng cảm nhận và biểu lộ cảm xúc với con người, sự vật gần gũi. – Thực hiện được một số quy định đơn giản trong sinh hoạt. – Thích nghe hát, hát và vận động theo nhạc; thích vẽ, xé dán, xếp hình…
Liên hệ cửa hàng.
Liên hệ cửa hàng.
## Thông tin shop
[Trường mầm non Mặt Trời Hồng](https://www.marrybaby.vn/nha-cung-cap/truong-mam-non-mat-troi-hong) [](https://www.marrybaby.vn/nha-cung-cap/truong-mam-non-mat-troi-hong) ![ Trường mầm non Mặt Trời Hồng](https://www.marrybaby.vn/wp-content/uploads/2015/06/10/truong-mam-non-mat-troi-hong1-180x135.jpg)
![ Trường mầm non Mặt Trời Hồng](https://www.marrybaby.vn/wp-content/uploads/2015/06/10/truong-mam-non-mat-troi-hong1-180x135.jpg)
[Xem bản đồ](https://www.google.com/maps/embed/v1/place?key=AIzaSyBSTDRjhOj8KNQLPmvUYbSuiBbLYh7UF_g&q=111 Phan Đăng Lưu, P.7, Quận Phú Nhuận, TP Hồ Chí Minh)
- (08) 3995 8235 - (08) 3995 8237
[Xem website](http://mattroihong.edu.vn/)
-
[Gửi email](javascript:void(0)) [Gửi tin nhắn](https://www.marrybaby.vn/tai-khoan/tin-nhan/mattroihong-info1/) [Facebook Page](https://www.facebook.com/mattroihongphunhuan?_rdr=p)
Chú ý: MarryBaby không bán hàng trực tiếp, quý khách mua hàng xin vui lòng liên lạc với chủ shop
Cu ken nhà mình mới đi học sáng hôm nay, bé mới 13 tháng mà phải đi nhà trẻ. Mong các cô chăm sóc ân cần.
giai đoạn 12-36 tháng các bé mới chập chững làm quen với việc xa mẹ, nên cần lám sự ân cần của cô

Server: nginx

Ringier-Fastcgi-Cache: MISS


text:
Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh !
Thỏa thuận
- Giao hàng toàn quốc
- Đổi trả hàng nếu không đúng mô tả
- Cam kết chất lượng
- Thu tiền khi nhận hàng
- Bảo hành
truongbi
Điện thoại:
01676256837
Địa chỉ:
08:51 25/07/2017
Lâm Đồng
69
957601676256837
- Mô tả sản phẩm
Thùng rác Composite 3 ngăn / Sản xuất thùng đựng rác công cộng theo yêu cầu 0963.839.593320.000đ
57
Lâm Đồng
Thùng rác 240L làm sach môi trường, thùng đựng rác công cộng 240L770.000đ
46
Lâm Đồng
Căn hộ biển cao cấp 4* - cạnh công viên cây xanh và bãi đỗ xe lớn nhất Nha TrangThỏa thuận
1
Lâm Đồng
AB Central Square Nha Trang, biểu tượng mới của thành phố biển Nha TrangThỏa thuận
0
Lâm Đồng
Mua nhà sang - đón tết vàng cùng Marina Suites Nha TrangThỏa thuận
24
Lâm Đồng
Căn hộ Dragon Fairy Nha Trang - Con gà đẻ trứng vàng dành cho các nhà đầu tưThỏa thuận
28
Lâm Đồng
Marina Suites Nha Trang, Căn hộ biển giá tốt nhất , chỉ từ 999 triệu999đ
0
Lâm Đồng
Ngắm trọn Vinpearl land Nha Trang từ chính ngôi nhà của bạnThỏa thuận
2
Lâm Đồng
Bán đất tại đường dx10 xã tân vĩnh hiệp, huyện tân uyên, tỉnh bình dương, vị trí đẹp, giá rẻ 091.000đ
1
Lâm Đồng
Vì sao nhà đầu tư lựa chọn AB Central Square Nha TrangThỏa thuận
29
Lâm Đồng
Bán gấp căn nhà đường An Dương Vương - phường 2 - thành phố Đà Lạt1.800.000.000đ
4
Lâm Đồng
Bán gấp nhà đường Sương Nguyệt Ánh, trung tâm thành phố Đà Lạt.6.500.000.000đ
47
Lâm Đồng
Cần bán gấp lô đất đường Nguyễn Đình Chiểu - phường 9 - thành phố Đà lạt2.900.000.000đ
19
Lâm Đồng
Cần bán gấp lô đất đường Nguyên Tử Lực - phường 8 - thành phố Đà lạt2.300.000.000đ
22
Lâm Đồng
Bán gấp 363 mét vuông đất nằm trong golf valley ngay trung tâm thành phố Đà Lạt38.000.000đ
72
Lâm Đồng
BÁN GẤP 370 MÉT VUÔNG ĐẤT XÂY DỰNG PHÙ HỢP XÂY KHÁCH SẠN NGAY TRUNG TÂM THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT14.800.000.000đ
100
Lâm Đồng
Cần bán gấp lô đất xây dựng ngay trung tâm thành phố Đà Lạt6.500.000.000đ
46
Lâm Đồng
Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
13
Lâm Đồng
Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
10
Lâm Đồng
Bán gấp căn hộ chung cư Nguyễn Lương Bằng phường 2 thành phố Đà Lạt1.900.000.000đ
61
Lâm Đồng
Marina Suites Nha Trang - con gà đẻ trứng vàng, giá chỉ từ 999 triệu999.000.000đ
6
Lâm Đồng
Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương, thành phố Đà Lạt7.000.000.000đ
135
Lâm Đồng
Bán căn nhà đường Hải Thượng trung tâm thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
69
Lâm Đồng
Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương,thành phố Đà Lạt4.900.000.000đ
5
Lâm Đồng

markdown:
![Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh ! Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh !](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/JjrHsdlchFABFQgU4kWFuMY4n16cQkba9BR.jpg)
![Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh ! Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh !](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/JjrHsdlchFABFQgU4kWFuMY4n16cQkba9BR.jpg)
### Cần bán lại Khách sạn gia đình đang kinh doanh !
Thỏa thuận
- Giao hàng toàn quốc
- Đổi trả hàng nếu không đúng mô tả
- Cam kết chất lượng
- Thu tiền khi nhận hàng
- Bảo hành
truongbi
**Điện thoại: **
01676256837
**Địa chỉ: **
08:51 25/07/2017
Lâm Đồng
69
9576
**01676256837**
- Mô tả sản phẩm
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/thung-rac-composite-3-ngan-san-xuat-thung-dung-rac-cong-cong-theo-yeu-cau-0963-839-593-12445)
![Thùng rác Composite 3 ngăn / Sản xuất thùng đựng rác công cộng theo yêu cầu 0963.839.593 Thùng rác Composite 3 ngăn / Sản xuất thùng đựng rác công cộng theo yêu cầu 0963.839.593](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_dML9zVkktcmzfQVwAoo6kgj1JxfRwjHtiJd.jpg)
## Thùng rác Composite 3 ngăn / Sản xuất thùng đựng rác công cộng theo yêu cầu 0963.839.593320.000đ
57
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/thung-rac-240l-lam-sach-moi-truong-thung-dung-rac-cong-cong-240l-12635)
![Thùng rác 240L làm sach môi trường, thùng đựng rác công cộng 240L Thùng rác 240L làm sach môi trường, thùng đựng rác công cộng 240L](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_HVtgOnU3sgcWa3E8Qsk9KELej73ph8HV4MU.jpg)
## Thùng rác 240L làm sach môi trường, thùng đựng rác công cộng 240L770.000đ
46
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/can-ho-bien-cao-cap-4-canh-cong-vien-cay-xanh-va-bai-do-xe-lon-nhat-nha-trang-13777)
![Căn hộ biển cao cấp 4* - cạnh công viên cây xanh và bãi đỗ xe lớn nhất Nha Trang Căn hộ biển cao cấp 4* - cạnh công viên cây xanh và bãi đỗ xe lớn nhất Nha Trang](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_37qp9XU9TW1tKxm9VdlmXhfiSkGgbN4He60.jpg)
## Căn hộ biển cao cấp 4* - cạnh công viên cây xanh và bãi đỗ xe lớn nhất Nha TrangThỏa thuận
1
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ab-central-square-nha-trang-bieu-tuong-moi-cua-thanh-pho-bien-nha-trang-13657)
![AB Central Square Nha Trang, biểu tượng mới của thành phố biển Nha Trang AB Central Square Nha Trang, biểu tượng mới của thành phố biển Nha Trang](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_1jFBiYKxERx7y2NRo7Ocmv2m63Zywpqi3wV.jpg)
## AB Central Square Nha Trang, biểu tượng mới của thành phố biển Nha TrangThỏa thuận
0
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/mua-nha-sang-don-tet-vang-cung-marina-suites-nha-trang-13315)
![Mua nhà sang - đón tết vàng cùng Marina Suites Nha Trang Mua nhà sang - đón tết vàng cùng Marina Suites Nha Trang](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_cFwkub8YvrH8oKExNKJf2ebZJz8dSyozG4d.jpg)
## Mua nhà sang - đón tết vàng cùng Marina Suites Nha TrangThỏa thuận
24
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/can-ho-dragon-fairy-nha-trang-con-ga-de-trung-vang-danh-cho-cac-nha-dau-tu-13191)
![Căn hộ Dragon Fairy Nha Trang - Con gà đẻ trứng vàng dành cho các nhà đầu tư Căn hộ Dragon Fairy Nha Trang - Con gà đẻ trứng vàng dành cho các nhà đầu tư](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_V9S3sRCyDNCealZ3twpG4v9tO9u3LHkPtkb.jpg)
## Căn hộ Dragon Fairy Nha Trang - Con gà đẻ trứng vàng dành cho các nhà đầu tưThỏa thuận
28
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/marina-suites-nha-trang-can-ho-bien-gia-tot-nhat-chi-tu-999-trieu-13655)
![Marina Suites Nha Trang, Căn hộ biển giá tốt nhất , chỉ từ 999 triệu Marina Suites Nha Trang, Căn hộ biển giá tốt nhất , chỉ từ 999 triệu](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_DdsmpZb3NkRtWxK6AKdLtT8ll4u80MYucWD.jpg)
## Marina Suites Nha Trang, Căn hộ biển giá tốt nhất , chỉ từ 999 triệu999đ
0
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ngam-tron-vinpearl-land-nha-trang-tu-chinh-ngoi-nha-cua-ban-13658)
![Ngắm trọn Vinpearl land Nha Trang từ chính ngôi nhà của bạn Ngắm trọn Vinpearl land Nha Trang từ chính ngôi nhà của bạn](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_ksXaHQLd1hQ6ThsNIqilN66NzQ1CzGwNvdK.jpg)
## Ngắm trọn Vinpearl land Nha Trang từ chính ngôi nhà của bạnThỏa thuận
2
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-dat-tai-duong-dx10-xa-tan-vinh-hiep-huyen-tan-uyen-tinh-binh-duong-vi-tri-dep-gia-re-09-13685)
![Bán đất tại đường dx10 xã tân vĩnh hiệp, huyện tân uyên, tỉnh bình dương, vị trí đẹp, giá rẻ 09 Bán đất tại đường dx10 xã tân vĩnh hiệp, huyện tân uyên, tỉnh bình dương, vị trí đẹp, giá rẻ 09](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_bRS5Gls2Bn45LqGQzeBpkJKAlO11HRRBgCM.jpg)
## Bán đất tại đường dx10 xã tân vĩnh hiệp, huyện tân uyên, tỉnh bình dương, vị trí đẹp, giá rẻ 091.000đ
1
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/vi-sao-nha-dau-tu-lua-chon-ab-central-square-nha-trang-13190)
![Vì sao nhà đầu tư lựa chọn AB Central Square Nha Trang Vì sao nhà đầu tư lựa chọn AB Central Square Nha Trang](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_weGTAuyk2gLMXN8McPIJYPnQwwOfHF3l4X3.jpg)
## Vì sao nhà đầu tư lựa chọn AB Central Square Nha TrangThỏa thuận
29
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-can-nha-duong-an-duong-vuong-phuong-2-thanh-pho-da-lat-13580)
![Bán gấp căn nhà đường An Dương Vương - phường 2 - thành phố Đà Lạt Bán gấp căn nhà đường An Dương Vương - phường 2 - thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_10UjIjb200ZZkUB2twXVO82DX9JBfRITmgc.jpg)
## Bán gấp căn nhà đường An Dương Vương - phường 2 - thành phố Đà Lạt1.800.000.000đ
4
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-nha-duong-suong-nguyet-anh-trung-tam-thanh-pho-da-lat-12132)
![Bán gấp nhà đường Sương Nguyệt Ánh, trung tâm thành phố Đà Lạt. Bán gấp nhà đường Sương Nguyệt Ánh, trung tâm thành phố Đà Lạt.](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_9wT5GzxwhEhVmCMRmYCtAUXA3XtH7SCAchf.jpg)
## Bán gấp nhà đường Sương Nguyệt Ánh, trung tâm thành phố Đà Lạt.6.500.000.000đ
47
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/can-ban-gap-lo-dat-duong-nguyen-dinh-chieu-phuong-9-thanh-pho-da-lat-13402)
![Cần bán gấp lô đất đường Nguyễn Đình Chiểu - phường 9 - thành phố Đà lạt Cần bán gấp lô đất đường Nguyễn Đình Chiểu - phường 9 - thành phố Đà lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_u1Mn4vMik6SRxKZawa87Ggp8IndRy13c68c.jpg)
## Cần bán gấp lô đất đường Nguyễn Đình Chiểu - phường 9 - thành phố Đà lạt2.900.000.000đ
19
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/can-ban-gap-lo-dat-duong-nguyen-tu-luc-phuong-8-thanh-pho-da-lat-13401)
![Cần bán gấp lô đất đường Nguyên Tử Lực - phường 8 - thành phố Đà lạt Cần bán gấp lô đất đường Nguyên Tử Lực - phường 8 - thành phố Đà lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_XD5oGpXlS52h042k26fwiPwSmkiwJF6NCMF.jpg)
## Cần bán gấp lô đất đường Nguyên Tử Lực - phường 8 - thành phố Đà lạt2.300.000.000đ
22
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-363-met-vuong-dat-nam-trong-golf-valley-ngay-trung-tam-thanh-pho-da-lat-10594)
![Bán gấp 363 mét vuông đất nằm trong golf valley ngay trung tâm thành phố Đà Lạt Bán gấp 363 mét vuông đất nằm trong golf valley ngay trung tâm thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_3L3taOcF1O2g73Ytb9ZxGBch35VdGOLL3dF.jpg)
## Bán gấp 363 mét vuông đất nằm trong golf valley ngay trung tâm thành phố Đà Lạt38.000.000đ
72
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-370-met-vuong-dat-xay-dung-phu-hop-xay-khach-san-ngay-trung-tam-thanh-pho-da-lat-10554)
![BÁN GẤP 370 MÉT VUÔNG ĐẤT XÂY DỰNG PHÙ HỢP XÂY KHÁCH SẠN NGAY TRUNG TÂM THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT BÁN GẤP 370 MÉT VUÔNG ĐẤT XÂY DỰNG PHÙ HỢP XÂY KHÁCH SẠN NGAY TRUNG TÂM THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_pVdS36VO5QtqZmTqDxAd3P5lddO5K7zi0o5.jpg)
## BÁN GẤP 370 MÉT VUÔNG ĐẤT XÂY DỰNG PHÙ HỢP XÂY KHÁCH SẠN NGAY TRUNG TÂM THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT14.800.000.000đ
100
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/can-ban-gap-lo-dat-xay-dung-ngay-trung-tam-thanh-pho-da-lat-12131)
![Cần bán gấp lô đất xây dựng ngay trung tâm thành phố Đà Lạt Cần bán gấp lô đất xây dựng ngay trung tâm thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_PqQ0brGbH1FakK3QcRVh0P1vtqHh0CKuJ0N.jpg)
## Cần bán gấp lô đất xây dựng ngay trung tâm thành phố Đà Lạt6.500.000.000đ
46
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-khach-san-gom-12-phong-duong-nguyen-van-troi-thanh-pho-da-lat-13500)
![Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_GxSQSlPaYMcszlgKKYLZep4F66pKXUV6yl8.jpg)
## Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
13
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-khach-san-gom-12-phong-duong-nguyen-van-troi-thanh-pho-da-lat-13501)
![Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_I7tyQxrUz0ZFeYSOEXsdS9FPCnGIDNQkgmV.jpg)
## Bán gấp khách sạn gồm 12 phòng đường Nguyễn Văn Trỗi – thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
10
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-can-ho-chung-cu-nguyen-luong-bang-phuong-2-thanh-pho-da-lat-12938)
![Bán gấp căn hộ chung cư Nguyễn Lương Bằng phường 2 thành phố Đà Lạt Bán gấp căn hộ chung cư Nguyễn Lương Bằng phường 2 thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_a2EuId48JLVOJUGplCsLpGJd9HQaOEYzJZi.jpg)
## Bán gấp căn hộ chung cư Nguyễn Lương Bằng phường 2 thành phố Đà Lạt1.900.000.000đ
61
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/marina-suites-nha-trang-con-ga-de-trung-vang-gia-chi-tu-999-trieu-13562)
![Marina Suites Nha Trang - con gà đẻ trứng vàng, giá chỉ từ 999 triệu Marina Suites Nha Trang - con gà đẻ trứng vàng, giá chỉ từ 999 triệu](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_qOJQhBoW08S2qW9N8DN5BSK7BWgHPrH6ZIY.jpg)
## Marina Suites Nha Trang - con gà đẻ trứng vàng, giá chỉ từ 999 triệu999.000.000đ
6
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-lo-dat-xay-dung-duong-an-duong-vuong-thanh-pho-da-lat-8387)
![Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương, thành phố Đà Lạt Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương, thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_XwAV1mtq60zkl3XBQ16Zxyfl3WANKdvbOYk.jpg)
## Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương, thành phố Đà Lạt7.000.000.000đ
135
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-can-nha-duong-hai-thuong-trung-tam-thanh-pho-da-lat-11783)
![Bán căn nhà đường Hải Thượng trung tâm thành phố Đà Lạt Bán căn nhà đường Hải Thượng trung tâm thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_cIAWVxH15SH1cPK2beg7oh3IX3EfSPieM5i.jpg)
## Bán căn nhà đường Hải Thượng trung tâm thành phố Đà Lạt16.000.000.000đ
69
Lâm Đồng
[](https://www.raovattaynguyen.vn/raovatlamdong/nha-dat/ban-gap-lo-dat-xay-dung-duong-an-duong-vuong-thanh-pho-da-lat-13440)
![Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương,thành phố Đà Lạt Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương,thành phố Đà Lạt](https://www.raovattaynguyen.vn/img/products/thumbs/220_GJEUFE3WB3bVyZFCaewBYLj2iQAg5bhMfi2.jpg)
## Bán gấp lô đất xây dựng đường An Dương Vương,thành phố Đà Lạt4.900.000.000đ
5
Lâm Đồng

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.2)

X-Cache: HIT from Backend


markdown:
![ ](https://static.tacdn.com/img2/x.gif)
*Giá được dựa trên chuyến du lịch 1-21 ngày. Đây là các giá vé tốt nhất được tìm thấy bởi những khách du lịch đã tìm kiếm trên TripAdvisor và một nhóm chọn lọc gồm các đối tác tìm kiếm giá vé của chúng tôi trong 72 giờ vừa qua. Giá vé và tình trạng chỗ ngồi thay đổi rất nhanh và không được đảm bảo.

Server: Apache

P3P: CP="NOI CURa ADMa DEVa TAIa OUR BUS IND UNI COM NAV INT DSP COR CAO PSA IDC ADM DEVi TAIi PSD IVAi IVDi CONi HIS CNT"

Set-Cookie: TAUnique=%1%enc%3AHcCpKjB49kCri2I0%2Fg1nRRG2wxP4BoPxzdjspQCMRLE2jHwltRJPGQ%3D%3D; Domain=.tripadvisor.com.vn; Path=/; Expires=Mon, 16 Mar 2020 23:48:43 GMT; HttpOnly

Vary: User-Agent,Accept-Encoding

cache-control: no-cache,no-store,must-revalidate

Content-Language: vi

X-TA-CDN-Provider: Edgecast


text:
Trên 2 xe tải, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 20 tấn hàng không rõ nguồn gốc. (Ảnh: Võ Phương/Vietnam+)
Khoảng 19 giờ 20 ngày 11/1, Đội Chống buôn lậu và buôn bán hàng cấm - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế (Công an Thành phố Hà Nội) đã phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 7 (Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra kho bãi tại cửa khẩu Cảng Phà Đen (thuộc địa bàn phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội).
Trong quá trình kiểm tra, tổ công tác đã phát hiện 2 xe ôtô tải loại 4 chân đang có dấu hiệu nhập hàng hóa nhập lậu.
Qua kiểm đếm ban đầu, ước tính số lượng hàng hóa chất lên mỗi xe tải vào khoảng 10 tấn. Các loại hàng hóa trên các xe rất đa dạng, có nhãn mác cho thấy hàng do nước ngoài sản xuất.
Làm việc với tổ công tác, cả 2 lái xe Trần Văn Quang (sinh năm 1986, quê quán Hưng Lợi, Hưng Nguyên, Nghệ An) và lái xe Lê Trung Kiên (sinh năm 1974, quê quán Thành phố Vinh, Nghệ An) đều không thể đưa ra đầy đủ hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ sản phẩm. Kiên và Quang khai nhận lái thuê cho nhà xe Thu Phúc (Khối 1, Hồng Sơn, thành phố Vinh, Nghệ An).
Lực lượng chức năng đã tiến hành lập biên bản, đưa 2 xe tải biển kiểm soát 37C-12702 và 37C-12953 kèm theo khoảng 20 tấn hàng hóa cùng các đối tượng về trụ sở để làm rõ hành vi, xử lý theo đúng quy định pháp luật./.

markdown:
[Trên 2 xe tải, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 20 tấn hàng không rõ nguồn gốc. (Ảnh: Võ Phương/Vietnam+)](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/xpcwvodd/2016_01_12/vnp_20_tan_hang_lau.jpg) ![ ](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/xpcwvodd/2016_01_12/vnp_20_tan_hang_lau.jpg)
![ ](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/xpcwvodd/2016_01_12/vnp_20_tan_hang_lau.jpg)
Khoảng 19 giờ 20 ngày 11/1, Đội Chống buôn lậu và buôn bán hàng cấm - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế (Công an Thành phố Hà Nội) đã phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 7 (Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra kho bãi tại cửa khẩu Cảng Phà Đen (thuộc địa bàn phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội).
Trong quá trình kiểm tra, tổ công tác đã phát hiện 2 xe ôtô tải loại 4 chân đang có dấu hiệu nhập hàng hóa nhập lậu.
Qua kiểm đếm ban đầu, ước tính số lượng hàng hóa chất lên mỗi xe tải vào khoảng 10 tấn. Các loại hàng hóa trên các xe rất đa dạng, có nhãn mác cho thấy hàng do nước ngoài sản xuất.
Làm việc với tổ công tác, cả 2 lái xe Trần Văn Quang (sinh năm 1986, quê quán Hưng Lợi, Hưng Nguyên, Nghệ An) và lái xe Lê Trung Kiên (sinh năm 1974, quê quán Thành phố Vinh, Nghệ An) đều không thể đưa ra đầy đủ hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ sản phẩm. Kiên và Quang khai nhận lái thuê cho nhà xe Thu Phúc (Khối 1, Hồng Sơn, thành phố Vinh, Nghệ An).
Lực lượng chức năng đã tiến hành lập biên bản, đưa 2 xe tải biển kiểm soát 37C-12702 và 37C-12953 kèm theo khoảng 20 tấn hàng hóa cùng các đối tượng về trụ sở để làm rõ hành vi, xử lý theo đúng quy định pháp luật./.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: no-cache

Connection: keep-alive


text:
Pháp luật
Chính trị
Châu Âu
Trung Đông
Châu Mỹ
Xã hội
Bóng đá
(TTXVN/Vietnam+)
03/02/2018 20:52 GMT+7
Bản in
Thể thao
Bóng đá
Chính trị
Châu Âu
Trung Đông
Người Việt bốn phương

markdown:
Ngày 3/2, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) cho biết 13 vận động viên Nga và hai huấn luyện viên nước này vừa được dỡ bỏ lệnh cấm tham gia Olympic suốt đời có thể được phép tham gia Olympic mùa Đông Pyeongchang 2018 sắp diễn ra tại Hàn Quốc.
Thông báo này được đưa ra khi chỉ còn 6 ngày nữa là đến lễ khai mạc sự kiện thể thao dự kiến diễn ra từ ngày 9-25/2 tới.
Phát biểu tại họp báo, người phát ngôn IOC Mark Adams thông báo IOC sẽ xem xét từng trường hợp trong 15 cá nhân trên trước khi đưa ra quyết định.
Trước đó, ngày 1/2 vừa qua, Tòa án Trọng tài thể thao (CAS) đã dỡ bỏ lệnh cấm tham gia Olympic suốt đời đối với 28 trong tổng số 43 vận động viên Nga bị cáo buộc sử dụng doping tại Olympic mùa Đông Sochi năm 2014.
**[Nhiều nước cử số vận động viên tham dự Olympic PyeongChang cao kỷ lục]**
Tuy nhiên, trong số 28 người này, có 13 người đã giải nghệ. Do đó, chỉ còn 15 người có thể tham gia Olympic.
Tháng 12/2017, thể thao thế giới rúng động với quyết định chưa từng có của IOC cấm Nga tham dự Olympic mùa Đông PyeongChang 2018 tại Hàn Quốc liên quan bê bối mà IOC gọi là "chương trình doping quy mô lớn do Chính phủ Nga bảo trợ" tại Olympic Sochi 2014.
Tuy nhiên, các vận động viên người Nga vẫn có thể tham gia sự kiện thể thao thế giới này với tư cách vận động viên trung lập nếu chứng minh được họ trong sạch.
Các vận động viên này sẽ thi đấu dưới lá cờ trung lập, mặc đồng phục màu xám đỏ, không in hình quốc kỳ Nga và không có giới chức thể thao Nga đi cùng tới PyeongChang.
Theo quyết định của IOC, các vận động viên này nếu giành huy chương vẫn sẽ được công nhận, nhưng quốc thiều Nga sẽ không được cử lên khi họ đứng lên bục nhận giải cao nhất.
Moskva đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ cáo buộc trên của IOC.
Giới chức Nga chỉ trích mạnh mẽ lệnh cấm của IOC, cho rằng động thái này nằm trong chiến dịch chống Nga của phương Tây. Tuy nhiên, IOC khẳng định quyết định này đứng ngoài mọi ảnh hưởng chính trị.
Sau tiến trình xem xét một cách toàn diện và chi tiết, IOC ngày 28/1 vừa qua chính thức xác nhận mời 169 vận động viên Nga tham dự Olympic mùa Đông PyeongChang 2018 tại Hàn Quốc./.


text:
Nhân viên Iraq kiểm tra đường ống dẫn dầu ở giếng dầu Bai Hassan, phía tây thành phố Kirkuk. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Ngày 27/2, chính phủ Iraq thông báo đã nhất trí với ban lãnh đạo người Kurd về việc sớm nối lại hoạt động xuất khẩu dầu mỏ ở tỉnh Kirkuk thông qua cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ, dù không cho biết thời điểm cụ thể.
Phát biểu họp báo thường kỳ, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi cho biết hiện chính phủ đang đàm phán với phía Thổ Nhĩ Kỳ về việc nối lại đường ống dầu.
Phía Ankara cam kết sẽ thông báo lại quyết định của mình trong vòng 10 ngày. Bên cạnh đó, Thủ tướng al-Abadi cũng cho hay đã nhất trí với ban lãnh đạo người Kurd sẽ giải quyết những vấn đề còn tồn đọng khác sau và hiện các cuộc thương thảo vẫn đang diễn ra.
[Iraq khởi động chiến dịch bảo vệ tuyến vận chuyển dầu tới Iran]
Trước đó, hoạt động xuất khẩu dầu thô từ Kirkuk thuộc khu vực người Kurd đã bị đình trệ kể từ khi lực lượng chính phủ trung ương Iraq nắm lại quyền kiểm soát các giếng dầu tại đây hồi tháng 10 năm ngoái sau khi trưng cầu dân ý về tự trị của người Kurd.
Chính quyền Baghdad cũng ban hành một loạt biện pháp phong tỏa quyền tự trị của người Kurd, như cấm hoạt động đi lại quốc tế trực tiếp đến 2 sân bay chính trong vùng.
Lực lượng vũ trang người Kurd đã kiểm soát các giếng dầu tại Kirkuk từ năm 2014, sau khi quân đội Iraq thất bại trước tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng./.

markdown:
[Nhân viên Iraq kiểm tra đường ống dẫn dầu ở giếng dầu Bai Hassan, phía tây thành phố Kirkuk. (Nguồn: AFP/TTXVN)](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/lepz/2018_02_28/iraq.jpg) ![ ](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/lepz/2018_02_28/iraq.jpg)
![ ](https://img.vietnamplus.vn/t660/Uploaded/lepz/2018_02_28/iraq.jpg)
Ngày 27/2, chính phủ Iraq thông báo đã nhất trí với ban lãnh đạo người Kurd về việc sớm nối lại hoạt động xuất khẩu dầu mỏ ở tỉnh Kirkuk thông qua cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ, dù không cho biết thời điểm cụ thể.
Phát biểu họp báo thường kỳ, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi cho biết hiện chính phủ đang đàm phán với phía Thổ Nhĩ Kỳ về việc nối lại đường ống dầu.
Phía Ankara cam kết sẽ thông báo lại quyết định của mình trong vòng 10 ngày. Bên cạnh đó, Thủ tướng al-Abadi cũng cho hay đã nhất trí với ban lãnh đạo người Kurd sẽ giải quyết những vấn đề còn tồn đọng khác sau và hiện các cuộc thương thảo vẫn đang diễn ra.
**[Iraq khởi động chiến dịch bảo vệ tuyến vận chuyển dầu tới Iran]**
Trước đó, hoạt động xuất khẩu dầu thô từ Kirkuk thuộc khu vực người Kurd đã bị đình trệ kể từ khi lực lượng chính phủ trung ương Iraq nắm lại quyền kiểm soát các giếng dầu tại đây hồi tháng 10 năm ngoái sau khi trưng cầu dân ý về tự trị của người Kurd.
Chính quyền Baghdad cũng ban hành một loạt biện pháp phong tỏa quyền tự trị của người Kurd, như cấm hoạt động đi lại quốc tế trực tiếp đến 2 sân bay chính trong vùng.
Lực lượng vũ trang người Kurd đã kiểm soát các giếng dầu tại Kirkuk từ năm 2014, sau khi quân đội Iraq thất bại trước tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng./.