text:
Lịch sử - Văn hóa
Bùng lên trước khi tàn lụi (Bài 6)
- Chủ nhật, 21 Tháng 1 2018 14:52
- td
BBT: Tìm hiểu lịch sử các cộng đồng sinh sống trên đất nước Việt Nam phải là một ưu tư của mọi nỗ lực nghiêm chỉnh nhằm đóng góp xây dựng Việt Nam tương lai. Chúng tôi xin giới thiệu công trình của tiến sĩ dân tộc học Nguyễn Văn Huy (Paris), qua loạt 8 bài viết, tìm hiểu về cộng đồng người Chăm tại Việt Nam. Bài 6: Bùng lên trước khi tàn lụi.
.
Một hoạt cảnh vua Chế Mân cưới công chúa Huyền Trân - Courtesy photo
Bài 1, Bài 2, Bài 3, Bài 4, Bài 5, Bài 6, Bài 7, Bài 8
***
Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam:
Bùng lên trước khi tàn lụi
Nguyễn Văn Huy
Dấu ngoặc về công chúa Huyền Trân
Sau 5 năm thương lượng gay go giữa hai triều đình về của hồi môn, năm 1306 vua Trần Anh Tôn chấp thuận gả công chúa Huyền Trân cho Chế Mân, bù lại lãnh thổ bắc Chiêm Thành (Indrapura): châu Ô và châu Lý thuộc nhà Trần. Cuộc hôn nhân dị chủng này đã trở thành tranh chấp giữa hai dân tộc và hai triều đình suốt thời gian sau đó. Cho đến nay chưa một tài liệu nào giải thích về trường hợp công chúa Huyền Trân một cách rõ ràng và có tính thuyết phục. Người Chăm tố cáo nhà Trần lợi dụng cuộc hôn nhân này để chiếm đoạt đất đai của họ. Thơ văn Việt Nam bênh vực Huyền Trân như là nạn nhân của một vụ đổi chác chính trị và đả kích Chế Mân (với những lời lẽ khiếm nhã) dám sánh ngang hàng với người Việt…
Những lý luận vừa kể chứng tỏ sự thiếu hiểu biết về phong tục tập quán của người Chăm. Khi cựu vương Trần Nhân Tôn hứa gả Huyền Trân cho Chế Mân, ông muốn thành lập một liên minh quân sự chống lại quân Mông Cổ khi bị tấn công. Nhưng chiến lược này đã không được quần thần chấp nhận vì không muốn một sự pha chủng nào trong quan hệ hoàng gia.
Có lẽ bà hoàng hậu thứ ba này của Chế Mân đã rất được sủng ái nên sử tích Chăm kể rằng Huyền Trân được nhà vua đưa đi thăm viếng những danh lam thắng cảnh của Chiêm Thành. Các suối nước nóng dọc bờ biển miền Trung được dành riêng cho bà tắm rửa, kể cả suối Vĩnh Hảo (huyện Tuy Phong, Phan Thiết), để hạnh phúc của vua và hoàng hậu được bền lâu. Nhưng hạnh phúc đã không dài lâu. Hơn một năm sau, tháng 5-1307 Chế Mân từ trần. Hung tin đến tai nhà Trần bốn tháng sau đó, tháng 9-1307. Lo sợ em gái mình bị hỏa thiêu, Trần Nhân Tôn sai quan nhập nội hành khiển thượng thư tả bộc sạ Trần Khắc Chung và quan an phủ sứ Đặng Văn sang Chiêm Thành phúng điếu rồi tìm kế đưa Huyền Trân về.
Việc hỏa thiêu vợ khi vua băng hà là hoàn toàn bịa đặt. Nếu Huyền Trân bị triều đình Chiêm Thành bắt chết theo Chế Mân thì bà đã bị hỏa thiêu từ lâu rồi, vì theo tục lệ của người theo đạo Hồi hay Bà La Môn xác người chết chỉ giữ tối đa là 7 ngày sau đó phải đem hỏa thiêu.
Thật ra trong vụ này triều đình Chiêm Thành đã quyết định trả Huyền Trân về lại cho nhà Trần để đòi lại hai châu Ô và Rí nên đã tiếp đón phái đoàn Trần Khắc Chung một cách ân cần và cấp hơn 300 thủy binh hộ tống. Sự từ khước kết nghĩa suôi gia này có một ý nghĩa đặc biệt, nó thể hiện sự từ chối hợp tác giữa hai nền văn minh và văn hóa khác nhau, một bên là văn minh văn hóa Khổng Mạnh và một bên là văn minh văn hóa Ấn Độ. Cả hai vương triều gần như chấp nhận sự khác biệt đó và không muốn có một sự hòa hợp nào.
Còn chuyện hỏa thiêu có lẽ đã do Trần Khắc Chung thêu dệt ra để được Trần Anh Tôn cử sang Chiêm Thành đón Huyền Trân về nước. Sau khi gặp lại người yêu, thay vì căng buồm về Bắc ông dẫn Huyền Trân ra một hoang đảo tư thông với nhau trong suốt một năm liền, đến mùa thu năm 1308 mới lên thuyền về lại Thăng Long. Đoàn thủy binh Chăm lúc đó mới được giao trả cho Chiêm Thành để báo cáo sự việc.
Cũng nên biết, nhà Trần áp dụng chế độ nội hôn để bảo vệ quyền lợi hoàng tộc. Việc Trần Khắc Chung tư thông với Huyền Trân được coi là bình thường. Nhưng triều đình Chăm không chấp nhận và rất căm hận về chuyện này, vì Huyền Trân là hoàng hậu Champa bị một quan Việt thông dâm xúc phạm đến danh dự hoàng triều và tín ngưỡng quốc gia. Có lẽ cũng chính vì thế mà Hưng Nhượng đại vương Trần Quốc Tảng (con Trần Hưng Đạo) mắng "họ tên người này không tốt, có lẽ nhà Trần mất vì người này chăng ?", vì Khắc là thắng, Chung là tàn (thắng xong thì tàn lụi theo). Cuộc tình sử tay ba này ít được người đời nhắc tới mà chỉ nói về cuộc hôn nhân dị chủng mà thôi.
Về phía Chiêm Thành, đền thờ Chế Mân được lập tại Tháp Po Klong Garai (Tháp Chàm, Phan Rang) và tại Yan Prong (An Khê, Đắc Lắc) cạnh núi Se San. Dân chúng thờ ông dưới tên Sri Jaya Sinhavarma Lingesvara.
Hoàng tử Po Sah - 23 tuổi, con của chánh hậu Bhaskaradevi (người Java), tước Pulyan Mahendravarman tiểu vương lãnh địa từ sông Vok (sông Bung) đến bắc Bình Định (Bhumana) - lên thay năm 1307, hiệu Jaya Sinhavarman IV (còn gọi là Chế Chí hay Chế Dà La). Việc đầu tiên của tân vương là xúi giục dân Chăm tại Thuận châu và Hóa châu nổi loạn.
Năm 1311, Trần Anh Tôn tấn công Chiêm Thành, bắt Chế Chí về giam tại cung Gia Lâm (và mất năm 1313), đưa em trai của Chế Chí là Chế Đà A Bà Niêm lên thay, hiệu Chế Năng. Năm 1314 Chế Năng kéo quân ra Bắc chiếm lại châu Ô và châu Rí và chỉ bị đẩy lui năm năm sau đó. Năm 1318, quân Trần tiến xuống Đồ Bàn, Chế Năng cùng hoàng gia chạy sang Java lánh nạn, triều đình Chiêm Thành bị bỏ trống.
Đây là đợt di dân thứ ba của người Chăm ra hải ngoại. Chế Năng là con thứ hậu Tapasi, người Yavadvipa.
Triều vương thứ mười hai (1318-1390): tột đỉnh
Năm 1318, nhà Trần phong một tướng Chăm tên Thủ (Patalthor) lên ngôi, hiệu Chế A Năng (hay Thành A vương, tương đương với tước phó vương của Đại Việt). Vì không thuộc dòng dõi bộ tộc Cau và Dừa, Chế A Năng liên tục bị triều thần chống đối từ 1323 đến 1326. Để có sự chính thống, năm 1323 Chế A Năng cử em trai là Pao Yeou Patseutcho đi sứ sang Trung Hoa xin nhà Nguyên công nhận. Hay tin này, năm 1326 nhà Trần mang quân sang đánh nhưng bị đẩy lùi. Chiêm Thành sống trong thái bình cho tới 1342.
Năm 1336 Chế A Năng từ trần, con ruột là Chế Mỗ và con rể là Trà Hoa Bồ Đề tranh ngôi vua trong 6 năm, Chiêm Thành sống trong loạn lạc. Năm 1342 Chế Mỗ bị đuổi sang Đại Việt, Trà Hoa Bồ Đề chính thức lên ngôi. Năm 1353, Trần Dụ Tôn đưa Chế Mỗ về nước nhưng đến Cổ Lũy (Quảng Ngãi) thì bị quân Chiêm chận đánh, quân Trần rút về, Chế Mỗ buồn rầu rồi qua đời. Từ sau ngày đó, quân Chiêm Thành liên tục tràn sang đánh phá Hóa châu và Thuận châu.
Năm 1360, Trà Hoa Bồ Đề qua đời, em Chế A Năng là Po Binasor (Po Bhinethuor) được triều thần tôn lên làm vua, hiệu Chế Bồng Nga (Che Bonguar). Chế Bồng Nga là một vị tướng tài, chỉ huy nhiều trận đánh vào lãnh thổ Đại Việt. Vừa lên ngôi, ông liền tổ chức lại quân đội, chuẩn bị chiến tranh với nhà Trần nhằm chiếm lại những phần lãnh thổ bị mất. Những tù trưởng và bộ lạc Thượng trên Tây Nguyên theo Chế Bồng Nga rất đông.
Từ 1360 đến 1370, quân Chiêm Thành ra vào lãnh thổ Đại Việt như chốn không người. Dân cư Đại Việt lập nghiệp dọc các vùng bờ biển Bố Chánh, Tân Bình, Thuận Hóa (Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên) sinh sống rất khổ sở trước nạn binh đao. Từ 1371 đến 1383, quân Chiêm đã ba lần chiếm đóng Thăng Long và năm 1390 lúc đang tiến vào Thăng Long lần thứ tư thì Chế Bồng Nga bị tử trận, chấm dứt một trang anh hùng sử.
Nét đặc biệt của Chế Bồng Nga là mỗi lần đánh phá xong, ông cho rút quân về bên kia đèo Hải Vân chứ không cho người ở lại quản trị trực tiếp những vùng đất vừa bị chiếm như những vua trước, vì người Chăm tin rằng trấn đóng những vùng đất lạ sẽ mang tai họa và cũng không muốn bị hao tổn lực lượng bởi những hành động kháng chiến. Tuy vậy vẫn có thể nói trong vòng 30 năm, Chế Bồng Nga đã khôi phục lại những vùng đã mất từ hơn 300 năm trước đó (Bố Chánh, Địa Lý và Ma Linh bị mất năm 1069, châu Ô, châu Rí năm 1306).
Chế Bồng Nga chết, quân Chiêm như rắn không đầu liền bị rối loạn, quân Trần sát hại rất nhiều. Các vùng đất dưới ảnh hưởng Chiêm Thành đều được thu hồi. Lê Quí Ly (tức Hồ Quí Ly sau này) kinh lý các vùng đất Hóa châu và Thuận châu, tổ chức lại việc phòng thủ và cho xây dựng lại những nơi bị tàn phá. Phan Mãnh được bổ nhiệm cai trị hai xứ Tân Bình (Quảng Bình) và Thuận Hóa (Quảng Trị và Thừa Thiên). Nhà Trần đưa dân chúng từ các vùng trung du, vùng đồng bằng sông Hồng và sông Mã vào định cư tại Tân Bình và Thuận Hóa.
Triều vương thứ mười ba (1390-1458): suy yếu
Bị đánh bại năm 1390, tướng La Khải (Ko Cheng) chiếm được xác Chế Bồng Nga mang đi hỏa táng, rồi thu quân về nước. Về Đồ Bàn, La Khải liền xưng vương và chịu triều cống nhà Trần trở lại. Năm 1391, La Khải xin nhà Minh thừa nhận nhưng đến năm 1413 con của ông là Ba Đích Lại mới được nhà Minh tấn phong.
Chính sách cai trị khắt khe của La Khải gây bất mãn trong nước. Vây cánh của Chế Bồng Nga đều bị La Khải thay bằng những tướng sĩ thân tín, con trai của Chế Bồng Nga tên Chế Ma Nô Dã Na cùng em là Chế San Nô sợ bị ám hại đã chạy qua Đại Việt xin tị nạn. Cả hai được nhà Trần phong tước Hiệu chính hầu. Năm 1397, một hoàng thân tên Chế Đà Biệt, em là Mộ Hoa, con là Gia Diếp cùng toàn thể gia quyến sang Đại Việt tị nạn. Chế Đà Biệt được Lê Quí Ly giao trọng trách bảo vệ biên giới phía nam của Đại Việt đề phòng những cuộc tấn công mới của quân Chiêm Thành. Năm 1400, La Khải mất, con là Ba Đích Lại (Jaya Sinhavarman V) lên ngôi.
Tại Đại Việt, năm 1400 Lê Quí Ly lên ngôi vua, đổi thành họ Hồ. Cũng nên biết, lúc nhà Trần suy yếu vai trò của Lê Quí Ly trở nên nổi bật và trực tiếp điều khiển triều đình từ 1372. Vì thiếu sự chính thống, Hồ Quí Ly thường ra oai bằng cách tấn công Chiêm Thành và các lãnh thổ Chiêm Động (nay là Thăng Bình, Quảng Nam, hay bắc Amavarati), Cổ Lũy (nay là Tư Nghĩa (Quảng Ngãi), Bạt Đạt Gia, Hắc Bạch (nam Quảng Ngãi, bắc Bình Định) và Sa Lý Nha (tức Sa Huỳnh) lần lượt bị sát nhập từ 1400 đến 1403. Vựa lúa lớn nhất Bắc Chiêm Thành bị mất hẳn, toàn bộ đất đai tại Indrapura và Amaravati (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam và Quảng Ngãi) cũng không còn.
Những vùng đất mới được phân thành châu Thăng, châu Hoa, châu Tư và châu Nghĩa ; bốn châu mới này họp lại thành lộ Thăng Hoa do một quan an phủ sứ cai trị, chỗ giáp giới đặt thành trấn Tân Ninh. Chế Ma Nô Dã Na (con Chế Bồng Nga), lúc đầu làm Thăng Hoa quận vương để chiêu dụ dân chúng Chăm, sau được phong Cổ Lũy thượng hầu giữ hai châu Tư và Nghĩa. Quí Ly đưa những nông dân cùng gia đình không có đất cày từ những châu khác ở phía bắc vào khai phá đất mới. Người Champa không chấp nhận sống dưới sự cai trị của người Việt bỏ đi lên núi hoặc về Vijaya (Đồ Bàn) lập nghiệp.
Năm 1403, Ba Đích Lại yêu cầu nhà Minh can thiệp để đòi lại Indrapura và Amavarati, nhưng bị nhà Hồ từ chối. Chỉ khi nhà Hồ bị dẹp và nước Đại Ngu bị nhà Minh đô hộ, từ 1407 đến 1427, Chiêm Thành mới phục hồi lại sức mạnh quân sự và những vùng đất đã mất dưới tay nhà Hồ đều lấy lại được.
Năm 1407, hoàng tử Ngauk Glaun Vijaya (con Ba Đích Lại) cất quân đánh Đại Việt, giết quan trấn thủ lộ Thăng Hoa là Chế Ma Nô Dã Na (con của Chế Bồng Nga). Ba Đích Lại được nhà Minh phong vương năm 1413. Mặc dù vậy, dân chúng Champa không muốn di dân lên những vùng đất vừa chiếm lại lập nghiệp, chỉ một số người muốn trở về để giữ gìn hương hỏa mà thôi. Dẹp yên phía Bắc, Ba Đích Lại mang quân xuống tấn công vương quốc Chân Lạp phía nam đang suy yếu, vì bị Xiêm La đánh phá liên tục. Quân Chăm chiếm được nhiều vùng đất lớn dọc sông Đồng Nai và trên đồng bằng sông Cửu Long. Quân Khmer bị đuổi tới thành phố Chantabun, gần biên giới Xiêm La, vua Chau Ponea Yat phải cầu cứu nhà Minh và quân Minh đã hai lần tiến vào Chiêm Thành (1408 và 1414) làm áp lực Chiêm Thành mới chịu rút quân, Chân Lạp thoát nạn đô hộ. Mặc dầu vậy, quân Chiêm Thành cũng chiếm được thị trấn Nagara Brah Kanda (thị xã Biên Hòa ngày nay).
Năm 1428, Lê Lợi đuổi được quân Minh ra khỏi lãnh thổ và lên ngôi vua, hiệu Thánh Tổ. Trước thế lực của nhà Lê, Ba Đích Lại trả những vùng đất đã chiếm dưới thời nhà Minh, đổi thành lộ Thuận Hóa thuộc đạo Hải Tây và đặt quan cai trị. Việc giao hảo giữa Chiêm Thành và Đại Việt trở nên tốt đẹp.
Năm 1433 Lê Lợi mất, con là Nguyên Long, 11 tuổi, lên ngôi hiệu Thái Tôn, Ba Đích Lại liền trở mặt. Năm 1434, ông cho quân sang đánh phá các vùng đất (Hóa châu) vừa giao trả trước đó, vua Lê phải cử Lê Khôi và Lê Chiếc ra dẹp, vua Chăm mới chịu triều cống trở lại.
Thật ra từ 1390 đến 1433 Chiêm Thành không có vua, đất nước lâm vào cảnh nội loạn. Đối với người Chăm, La Khải và Ba Đích Lại chỉ là những kẻ soán ngôi. Năm 1433, quần thần Chiêm đưa công chúa Po Sahnar về miền Nam cai trị (Panduranga), đóng đô tại Phan Rí, không tuân lệnh Vijaya. Hoàng tử Nauk Glaun Vijaya thân chinh đi đánh dẹp, gây nhiều thù oán với các dòng vương tôn Champa phía nam như bắt công chúa Po Sahnar về giam tại Vijaya. Chính vì thế năm 1441 khi Ba Đích Lại qua đời, Nauk Glaun Vijaya không được triều thần cho nối ngôi mà đưa người cháu của cố vương là Maha Kilai (Mã Kha Qui Lai) lên thay. Chú của tân vương là Po Parichanh tự đứng ra nhiếp chính, rồi tự xưng vương năm 1442, hiệu Bí Cai (Maha Vijaya) và được nhà Minh công nhận.
Vừa lên ngôi, Bí Cai liền mang quân tấn công nhà Lê và bị đánh bại. Vua Lê Nhân Tôn tiến chiếm Phật Thành (còn gọi là Đồ Bàn, Chà Bàn, Vijaya) bắt được nhiều vương tôn Champa, trong đó có công chúa Po Sahnar, rồi rút về. Ba Đích Lại cùng hoàng gia phải chạy lên núi trốn trong những buôn làng của người Thượng như Trà Toàn (Po Ka Prah), Trà Toại (Po Ka Prih). Kinh đô Phật Thành (Vijaya) bị nhà Lê đổi thành Đồ Bàn.
Trong hai năm 1444 và 1445, Bí Cái nhiều lần dẫn quân tiến vào Hóa châu nhưng đều bị đẩy lùi. Năm 1446, được Maha Quí Lai hướng dẫn, quân Lê chiếm thành Đồ Bàn, bắt sống Bí Cai và tất cả phi tần đem về Thăng Long. Maha Quí Lai được nhà Lê tôn lên làm vua Chiêm Thành và chịu triều cống, quan hệ giữa hai nước tốt đẹp trở lại. Năm 1448, Lê Nhân Tôn đánh dẹp các lực lượng Thượng do những hoàng tôn Chăm lãnh đạo, chiếm xứ Bồn Man (Djarai-Kontum) và đặt thành châu Quy Hợp rồi giao cho một vương tôn Chăm thần phục nhà Lê cai quản.
Năm 1449 Maha Quí Lai bị người em tên Bí Do (Maha Kido) bắt giam rồi xưng vương. Bí Do sai Giao Nể Mỗ và Bàng Thoan sang Đại Việt báo tin, vua Lê không những không công nhận mà còn khiển trách nặng nề. Sau biến cố này, Bí Do đuổi 70 gia đình Việt định cư tại Chiêm Thành về nước rồi ngưng luôn việc xin tấn phong. Năm 1452, Quí Lai mất, Bí Do sai sứ sang Trung Hoa xin nhà Minh công nhận và được phong vương năm 1457.
Triều vương thứ mười bốn (1458-1471): tan rã
Năm 1458 thái tử Po Tam (Po Dam hay Po Kathit), con Bí Cai, giết Bí Do rồi tự xưng vương, hiệu Bàn La Trà Nguyệt (Maha Banla Tranguyet). Năm 1460, Trà Nguyệt nhường ngôi cho em là Po Kaprah, hiệu Bàn La Trà Toàn (Maha Tratoan). Trà Toàn cử người sang Đại Việt xin tấn phong nhưng bị nhà Lê buộc dâng phẩm vật triều cống nên Trà Toàn tức giận. Trong hai năm 1468 và 1469, Trà Toàn vừa cho người sang cầu viện nhà Minh vừa mang đại quân (100.000 người) sang chiếm Hóa châu (1469-1471).
Tức giận trước sự khiêu khích này, vua Lê Thánh Tôn quyết định phạt Chiêm một lần cho đích đáng. Trước khi ra quân, ngày 6-10-1471, nhà vua đọc hịch Bình Chiêm trước ba quân, lời lẽ rất đanh thép, rồi cho sứ sang Trung Hoa báo cáo sự xâm phạm lãnh thổ của Chiêm Thành. Lê Thánh Tôn cất đại quân hơn 250.000 người sang đánh Chiêm Thành, trong đó 100.000 đi bằng đường thủy, 150.000 đi bằng đường bộ. Đại quân nhà Lê chiếm cửa Thị Nại rồi tiến về Đồ Bàn. Trà Toàn sai em là Po Kaprih dẫn đội tượng binh gồm 5.000 người ra đối chọi nhưng bị đánh bại, Trà Toàn rút vào cố thủ thành Đồ Bàn.
Sau cuộc tấn công, khoảng 60.000 binh lính và thường dân Chăm bị loại khỏi vòng chiến, hơn 30.000 người bị bắt làm tù binh, tất cả đều bị đày lên Thanh Hóa. Một số tù binh Chăm gồm thợ khéo tay, nài voi được đưa về Thăng Long xây dựng đền đài và huấn luyện voi trận cho nhà Lê, chùa Bà Đá tại Hà Nội được xây dựng trong giai đoạn này. Toàn bộ tài sản và báu vật tại Đồ Bàn đều bị tịch thu, trong đó có ấn kiếm hoàng gia (một hộp bằng bạc hình chiếc gươm), biểu tượng của vương quyền Chiêm Thành. Trà Toàn và cả hoàng gia gồm 50 vương tôn (Po Sahama, Po Ngasa, Bà Thái, Đa Thủy...) đều bị bắt.
Trong cuộc tiếp kiến, Trà Toàn xin vua Lê chỉ làm tội một mình ông và tha cho con cái gồm 10 người. Trên đường về tới Nghệ An, Trà Toàn tự tử chết. Lê Thánh Tôn sai cắt đầu Trà Toàn treo ở đầu thuyền và cho khắc chữ "Cổ Chiêm Thành ngươn ác Trà Toàn chi thủ".
Lê Thánh Tôn giải tán vương quốc Chiêm Thành. Thủ đô chính trị, hành chánh và tín ngưỡng của vương quốc Bắc Chiêm Thành Vijaya bị đổi thành Đồ Bàn và cấm người Chăm đến cư ngụ.
Em Trà Toàn là Po Kaprih dẫn theo một số tàn quân trốn lên xứ Bồn Man (cao nguyên Kontum-Darlac), được dân chúng tôn lên làm vua. Po Kaprih xưng hiệu Trà Toại và cho người sang Trung Hoa cầu cứu nhà Minh, báo cáo tình hình của Chiêm Thành. Lê Thánh Tôn sai Lê Niệm mang 30.000 quân lên Tây Nguyên lùng bắt Trà Toại đem về trị tội.
Nhà Minh không tán thành việc Đại Việt chiếm đóng Chiêm Thành nhưng không dám can thiệp trực tiếp, kể cả việc xin phóng thích Trà Toàn và hoàng gia Chiêm Thành. Năm 1472 nhân vua Lê Thánh Tôn sai sứ sang Trung Hoa báo cáo sự tình, Minh Hiển Tông trách cứ việc chiếm đế đô Đồ Bàn. Sau đó nhà Minh sai sứ sang phong vương cho Trà Toại nhưng khi đến cửa Tân Châu (Quảng Nam) quân Lê không cho cập bờ. Lê Thánh Tôn phản đối việc phong vương này và tuyên bố Chiêm Thành đã trở thành một châu của Đại Việt: châu Giao Nam. Nhà Lê phong cháu của Trà Toàn tên Bố Trì Tri (Thái Da) làm vương đất Giao Nam (còn gọi là Phan Long).
Chiêm Thành bị phân hóa
Năm 1472, Bố Trì Tri, cháu của Trà Toàn, chạy về Panduranga (Giao Nam) xưng vương, hiệu Thái Da (Jayavarman Mafoungnan). Tân vương sai sứ sang Đại Việt xin thừa nhận và xin tiếp tục triều cống. Ranh giới phân chia hai nước được xác nhận tại đèo Cù Mông, cạnh chân núi Thạch Bi.
Vua Lê Thánh Tôn áp dụng chính sách bảo hộ, chia Chiêm Thành ra làm ba tiểu quốc, phong ba tiểu vương cai trị.
1. Bồ Trì Tri cai quản đất Giao Nam, tức Nam Chiêm Thành gồm Kauthara và Panduranga, bằng 1/5 lãnh thổ cũ, từ mũi Kê Gà trở xuống gồm 5 lãnh địa: Aya Tră (Nha Trang), Panră (Phan Rang), Krău (Long Hương), Phan Rí (Parik) và Pajai (Phố Hài, gần Phan Thiết). Giao Nam (tức Panduranga) được độc lập về chính trị, kinh tế và tín ngưỡng nhưng phải triều cống nhà Lê. Kinh đô trong giai đoạn đầu đặt tại Virapura, tức Phan Rang.
2. Trà Toại cai trị đất Nam Phan: xứ Bồn Man, tức châu Quy Hợp (Tây Nguyên ngày nay và một phần cao nguyên Attopeu Nam Lào).
3. Một vương tôn Champa (người Thượng) khác cai quản đất Hóa Anh: lãnh thổ Aryaru cũ (Phú Yên).
Sau 1471, lãnh thổ của vương quốc Chiêm Thành phía nam (Kauthara và Panduranga) chỉ còn từ đèo Cù Mông đến mũi Kê Gà (cap Varella). Lãnh thổ Đại Việt mới kéo dài từ ải Nam Quan đến đèo Cù Mông. Phần đất Chiêm Thành cũ, gọi là Nam Bàn (từ Quảng Nam đến Đồ Bàn) được chia thành ba vùng gồm Đại Chiêm tức Chiêm Động (Quảng Nam), Cổ Lũy (Quảng Ngãi) và Đồ Bàn (Bình Định). Một tướng Chăm tên Bà Thái (Po Thai) làm tri phủ đất Đại Chiêm. Những quan Đại Việt cai trị Đồ Bàn và Cổ Lũy có quyền tiền trảm hậu tấu.
Hàng đoàn người Chăm, trong đó có nhiều gia đình vương tôn không chấp nhận sự cai trị của người Việt tại Cổ Lũy, chạy vào rừng sâu trên lãnh thổ xứ Láng Cháng (Luang Prabang, Bắc Lào) lánh nạn, một số vượt Trường Sơn chạy sang Chân Lạp định cư. Đây là cuộc di dân lần thứ tư sau các đợt di tản năm 986, 1285 và 1318. Lê Thánh Tôn đổi tên đất Cổ Lũy thành đạo Quảng Nam gồm 3 phủ (Thăng Hoa, Tư Nghĩa và Hoài Nhơn) và 9 huyện.
Trên cao nguyên một lãnh tụ Chăm tên Công (còn gọi là Chăm Công) được sự giúp đỡ của vương quốc Láng Cháng tổ chức đánh phá các làng xã và đồn phòng thủ của quân Việt. Năm 1479, Lê Thánh Tôn mang đại binh gồm 180.000 người sang Láng Cháng dẹp loạn Chăm Công, truy đuổi vua Láng Cháng sang lãnh thổ Miến Điện. Vua Lê giao một vương tôn Chăm thân Đại Việt cai trị xứ Quy Hợp gồm 7 huyện và cho thành lập phủ Trấn Ninh giao cho một quan người Việt cai trị.
Tại Nam Bàn, Lê Thánh Tôn cho thành lập Thái bộc tư khanh, một bộ phận hành chánh chuyên lo đặt lại cho đúng qui chế họ tên của người Chăm theo đúng phiên âm Đại Việt. Vì người Chăm không có họ nên việc xét tên đặt họ rất khó khăn, nếu tên có nhiều chữ thì chỉ giữ lại ba chữ cuối: thí dụ như Tô Môn Tô Sa Môn viết thành Tô Sa Môn, Sa Qua Sa Oa Qua thành Sa Oa Qua...
Vua Lê còn ra lệnh cấm quan viên và dân chúng Việt chứa chấp người Chăm. Nhà Lê đưa những tội phạm biệt xứ gốc Kinh vào các châu Thăng Hoa, Tư Nghĩa và Hoài Nhơn (thuộc đạo Quảng Nam) khai phá đất mới. Những lưu dân này lúc ra đi, hoặc độc thân hoặc không được mang theo gia đình, một số đã lập gia đình với các thiếu nữ Chăm và sinh con đẻ cái. Con cái của những người này sau đó đã trở thành người Việt, quên hẳn gốc Chăm của mẹ và đã trở thành những người miền Trung. Người Chăm tại Phan Rang gọi những người Chăm mang hai giòng máu tại Quảng Nam và Bình Định là Chăm Hoi (người Việt gọi là Hời). Phụ nữ Chăm Quảng Nam và Bình Định lấy chồng Việt là chuyện thường, nhưng rất hiếm trường hợp phụ nữ Chăm tại Ninh Thuận và Bình Thuận lấy chồng Việt, vì khác biệt tôn giáo, đa số theo đạo Chăm Bani (Hồi giáo cải cách).
Dân chúng Việt sống trên các lãnh thổ Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, tức Indrapura cũ, thỉnh thoảng bị người Hroi, một bộ lạc gốc Malayo Polynesien cư ngụ trên Tây Nguyên, tràn xuống đánh phá, từ đó người miền Trung gọi chung tất cả những người có nước da đen đủi ở trần là Hời. Về sau danh xưng này được đồng hóa với người Chăm trước thế kỷ 15. Thật ra người Chăm lai Thượng hay Thượng gốc Chăm được người Chăm Phan Rang gọi là Chăm Pal, không liên quan gì đến người Chăm Hoi tại Bình Định. Họ là những người thuộc các bộ lạc Rhadé, Raglai, Churu v.v...
Năm 1478, Bố Trì Tri mất, em à Koulai lên thay và bị ám sát tại Lão Qua (Lào) năm 1505, con là Chakou Poulo kế nghiệp. Chakou Poulo lo mở mang xứ sở, giao hảo với Trung Hoa và được nhà Minh sắc phong năm 1515 và nhìn nhận vương quốc Nam Chiêm Thành cho tới năm 1543. Thuyền buôn ngoại quốc (Trung Hoa, Mã Lai, Khmer, Bồ Đào Nha và Hòa Lan) vẫn lui tới các hải cảng Panduranga buôn bán tấp nập trong những thế kỷ 16 và 17.
Đầu thế kỷ 16, người Chăm trong các vùng đất Thuận Hóa và Nam Bàn thường hay nổi lên đánh giết những gia đình người Việt đến định cư lập nghiệp. Đất Nam Bàn trở nên khó cai trị, việc quản trị sau đó phải giao cho những quan Việt. Được sự đồng ý của chúa Trịnh, vua Lê sai Nguyễn Hoàng trấn thủ đất Thuận Hóa giữ yên bờ cõi phía Nam. Nhiều gia đình hoàng tộc Champa sinh sống trên vùng đất này chạy về Panduranga tị nạn. Một số dân cư Chăm sinh sống dọc các bờ biển miền Trung trở thành những nhóm hải tặc tổ chức cướp phá các đội thương thuyền ngoại quốc, nhất là của người Bồ Đào Nha và Hòa Lan, đi lại trong vùng để sinh sống. Địa Bàn hoạt động của các đám hải tặc là quanh các đảo Côn Lôn và Phú Quý.
Chiêm Thành trên danh nghĩa không còn được nhắc tới nữa, nhưng trong thực tế vương quốc Chiêm Thành đối với người Chăm vẫn tồn tại mặc dù đất đai bị thu hẹp. Sau này vào thời Nguyễn sơ, nhất là dưới thời Nguyễn Hoàng, vương quốc Chiêm Thành được nhìn nhận trở lại.
Nguyễn Văn Huy

markdown:
# Lịch sử - Văn hóa
##
[
Bùng lên trước khi tàn lụi (Bài 6) ](/index.php?option=com_content&view=article&id=8569:tim-hiu-cng-ng-ngi-chm-ti-vit-nam-thi-k-xung-t-bai-6-&catid=38&Itemid=398)
- Chủ nhật, 21 Tháng 1 2018 14:52
- td
BBT: Tìm hiểu lịch sử các cộng đồng sinh sống trên đất nước Việt Nam phải là một ưu tư của mọi nỗ lực nghiêm chỉnh nhằm đóng góp xây dựng Việt Nam tương lai. Chúng tôi xin giới thiệu công trình của tiến sĩ dân tộc học Nguyễn Văn Huy (Paris), qua loạt 8 bài viết, tìm hiểu về cộng đồng người Chăm tại Việt Nam. Bài 6:
**Bùng lên trước khi tàn lụi.**
.
*Một hoạt cảnh vua Chế Mân cưới công chúa Huyền Trân - Courtesy photo*
[Bài 1](/index.php?option=com_content&view=article&id=7776:nhn-li-anh-em-tim-li-bn-be&catid=38:non-nc-vit-nam&Itemid=398), [Bài 2](/index.php?option=com_content&view=article&id=7885:tim-hiu-cng-ng-ngi-chm-ti-vit-nam-thi-k-xac-nh-bn-th&catid=38:non-nc-vit-nam&Itemid=398), [ Bài 3](/index.php?option=com_content&view=article&id=7989:tim-hiu-cng-ng-ngi-chm-ti-vit-nam-thi-k-m-nc-va-dng-nc&catid=38:non-nc-vit-nam&Itemid=398), [Bài 4](/index.php?option=com_content&view=article&id=8138:-tim-hiu-cng-ng-ngi-chm-ti-vit-nam-thi-vang-son&catid=38:non-nc-vit-nam&Itemid=398), [Bài 5](/index.php?option=com_content&view=article&id=8365:tim-hiu-cng-ng-ngi-chm-ti-vit-nam-thi-k-xung-t&catid=38:non-nc-vit-nam&Itemid=398), Bài 6, Bài 7, Bài 8
*******
Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam:
**Bùng lên trước khi tàn lụi**
**Nguyễn Văn Huy**
**Dấu ngoặc về công chúa Huyền Trân**
Sau 5 năm thương lượng gay go giữa hai triều đình về của hồi môn, năm 1306 vua Trần Anh Tôn chấp thuận gả công chúa Huyền Trân cho Chế Mân, bù lại lãnh thổ bắc Chiêm Thành (Indrapura): châu Ô và châu Lý thuộc nhà Trần. Cuộc hôn nhân dị chủng này đã trở thành tranh chấp giữa hai dân tộc và hai triều đình suốt thời gian sau đó. Cho đến nay chưa một tài liệu nào giải thích về trường hợp công chúa Huyền Trân một cách rõ ràng và có tính thuyết phục. Người Chăm tố cáo nhà Trần lợi dụng cuộc hôn nhân này để chiếm đoạt đất đai của họ. Thơ văn Việt Nam bênh vực Huyền Trân như là nạn nhân của một vụ đổi chác chính trị và đả kích Chế Mân (với những lời lẽ khiếm nhã) dám sánh ngang hàng với người Việt…
Những lý luận vừa kể chứng tỏ sự thiếu hiểu biết về phong tục tập quán của người Chăm. Khi cựu vương Trần Nhân Tôn hứa gả Huyền Trân cho Chế Mân, ông muốn thành lập một liên minh quân sự chống lại quân Mông Cổ khi bị tấn công. Nhưng chiến lược này đã không được quần thần chấp nhận vì không muốn một sự pha chủng nào trong quan hệ hoàng gia.
Có lẽ bà hoàng hậu thứ ba này của Chế Mân đã rất được sủng ái nên sử tích Chăm kể rằng Huyền Trân được nhà vua đưa đi thăm viếng những danh lam thắng cảnh của Chiêm Thành. Các suối nước nóng dọc bờ biển miền Trung được dành riêng cho bà tắm rửa, kể cả suối Vĩnh Hảo (huyện Tuy Phong, Phan Thiết), để hạnh phúc của vua và hoàng hậu được bền lâu. Nhưng hạnh phúc đã không dài lâu. Hơn một năm sau, tháng 5-1307 Chế Mân từ trần. Hung tin đến tai nhà Trần bốn tháng sau đó, tháng 9-1307. Lo sợ em gái mình bị hỏa thiêu, Trần Nhân Tôn sai quan nhập nội hành khiển thượng thư tả bộc sạ Trần Khắc Chung và quan an phủ sứ Đặng Văn sang Chiêm Thành phúng điếu rồi tìm kế đưa Huyền Trân về.
Việc hỏa thiêu vợ khi vua băng hà là hoàn toàn bịa đặt. Nếu Huyền Trân bị triều đình Chiêm Thành bắt chết theo Chế Mân thì bà đã bị hỏa thiêu từ lâu rồi, vì theo tục lệ của người theo đạo Hồi hay Bà La Môn xác người chết chỉ giữ tối đa là 7 ngày sau đó phải đem hỏa thiêu.
Thật ra trong vụ này triều đình Chiêm Thành đã quyết định trả Huyền Trân về lại cho nhà Trần để đòi lại hai châu Ô và Rí nên đã tiếp đón phái đoàn Trần Khắc Chung một cách ân cần và cấp hơn 300 thủy binh hộ tống. Sự từ khước kết nghĩa suôi gia này có một ý nghĩa đặc biệt, nó thể hiện sự từ chối hợp tác giữa hai nền văn minh và văn hóa khác nhau, một bên là văn minh văn hóa Khổng Mạnh và một bên là văn minh văn hóa Ấn Độ. Cả hai vương triều gần như chấp nhận sự khác biệt đó và không muốn có một sự hòa hợp nào.
Còn chuyện hỏa thiêu có lẽ đã do Trần Khắc Chung thêu dệt ra để được Trần Anh Tôn cử sang Chiêm Thành đón Huyền Trân về nước. Sau khi gặp lại người yêu, thay vì căng buồm về Bắc ông dẫn Huyền Trân ra một hoang đảo tư thông với nhau trong suốt một năm liền, đến mùa thu năm 1308 mới lên thuyền về lại Thăng Long. Đoàn thủy binh Chăm lúc đó mới được giao trả cho Chiêm Thành để báo cáo sự việc.
Cũng nên biết, nhà Trần áp dụng chế độ nội hôn để bảo vệ quyền lợi hoàng tộc. Việc Trần Khắc Chung tư thông với Huyền Trân được coi là bình thường. Nhưng triều đình Chăm không chấp nhận và rất căm hận về chuyện này, vì Huyền Trân là hoàng hậu Champa bị một quan Việt thông dâm xúc phạm đến danh dự hoàng triều và tín ngưỡng quốc gia. Có lẽ cũng chính vì thế mà Hưng Nhượng đại vương Trần Quốc Tảng (con Trần Hưng Đạo) mắng "họ tên người này không tốt, có lẽ nhà Trần mất vì người này chăng ?", vì Khắc là thắng, Chung là tàn (thắng xong thì tàn lụi theo). Cuộc tình sử tay ba này ít được người đời nhắc tới mà chỉ nói về cuộc hôn nhân dị chủng mà thôi.
Về phía Chiêm Thành, đền thờ Chế Mân được lập tại Tháp Po Klong Garai (Tháp Chàm, Phan Rang) và tại Yan Prong (An Khê, Đắc Lắc) cạnh núi Se San. Dân chúng thờ ông dưới tên Sri Jaya Sinhavarma Lingesvara.
Hoàng tử Po Sah - 23 tuổi, con của chánh hậu Bhaskaradevi (người Java), tước Pulyan Mahendravarman tiểu vương lãnh địa từ sông Vok (sông Bung) đến bắc Bình Định (Bhumana) - lên thay năm 1307, hiệu Jaya Sinhavarman IV (còn gọi là Chế Chí hay Chế Dà La). Việc đầu tiên của tân vương là xúi giục dân Chăm tại Thuận châu và Hóa châu nổi loạn.
Năm 1311, Trần Anh Tôn tấn công Chiêm Thành, bắt Chế Chí về giam tại cung Gia Lâm (và mất năm 1313), đưa em trai của Chế Chí là Chế Đà A Bà Niêm lên thay, hiệu Chế Năng. Năm 1314 Chế Năng kéo quân ra Bắc chiếm lại châu Ô và châu Rí và chỉ bị đẩy lui năm năm sau đó. Năm 1318, quân Trần tiến xuống Đồ Bàn, Chế Năng cùng hoàng gia chạy sang Java lánh nạn, triều đình Chiêm Thành bị bỏ trống.
Đây là đợt di dân thứ ba của người Chăm ra hải ngoại. Chế Năng là con thứ hậu Tapasi, người Yavadvipa.
Triều vương thứ mười hai (1318-1390): tột đỉnh
Năm 1318, nhà Trần phong một tướng Chăm tên Thủ (Patalthor) lên ngôi, hiệu Chế A Năng (hay Thành A vương, tương đương với tước phó vương của Đại Việt). Vì không thuộc dòng dõi bộ tộc Cau và Dừa, Chế A Năng liên tục bị triều thần chống đối từ 1323 đến 1326. Để có sự chính thống, năm 1323 Chế A Năng cử em trai là Pao Yeou Patseutcho đi sứ sang Trung Hoa xin nhà Nguyên công nhận. Hay tin này, năm 1326 nhà Trần mang quân sang đánh nhưng bị đẩy lùi. Chiêm Thành sống trong thái bình cho tới 1342.
Năm 1336 Chế A Năng từ trần, con ruột là Chế Mỗ và con rể là Trà Hoa Bồ Đề tranh ngôi vua trong 6 năm, Chiêm Thành sống trong loạn lạc. Năm 1342 Chế Mỗ bị đuổi sang Đại Việt, Trà Hoa Bồ Đề chính thức lên ngôi. Năm 1353, Trần Dụ Tôn đưa Chế Mỗ về nước nhưng đến Cổ Lũy (Quảng Ngãi) thì bị quân Chiêm chận đánh, quân Trần rút về, Chế Mỗ buồn rầu rồi qua đời. Từ sau ngày đó, quân Chiêm Thành liên tục tràn sang đánh phá Hóa châu và Thuận châu.
Năm 1360, Trà Hoa Bồ Đề qua đời, em Chế A Năng là Po Binasor (Po Bhinethuor) được triều thần tôn lên làm vua, hiệu Chế Bồng Nga (Che Bonguar). Chế Bồng Nga là một vị tướng tài, chỉ huy nhiều trận đánh vào lãnh thổ Đại Việt. Vừa lên ngôi, ông liền tổ chức lại quân đội, chuẩn bị chiến tranh với nhà Trần nhằm chiếm lại những phần lãnh thổ bị mất. Những tù trưởng và bộ lạc Thượng trên Tây Nguyên theo Chế Bồng Nga rất đông.
Từ 1360 đến 1370, quân Chiêm Thành ra vào lãnh thổ Đại Việt như chốn không người. Dân cư Đại Việt lập nghiệp dọc các vùng bờ biển Bố Chánh, Tân Bình, Thuận Hóa (Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên) sinh sống rất khổ sở trước nạn binh đao. Từ 1371 đến 1383, quân Chiêm đã ba lần chiếm đóng Thăng Long và năm 1390 lúc đang tiến vào Thăng Long lần thứ tư thì Chế Bồng Nga bị tử trận, chấm dứt một trang anh hùng sử.
Nét đặc biệt của Chế Bồng Nga là mỗi lần đánh phá xong, ông cho rút quân về bên kia đèo Hải Vân chứ không cho người ở lại quản trị trực tiếp những vùng đất vừa bị chiếm như những vua trước, vì người Chăm tin rằng trấn đóng những vùng đất lạ sẽ mang tai họa và cũng không muốn bị hao tổn lực lượng bởi những hành động kháng chiến. Tuy vậy vẫn có thể nói trong vòng 30 năm, Chế Bồng Nga đã khôi phục lại những vùng đã mất từ hơn 300 năm trước đó (Bố Chánh, Địa Lý và Ma Linh bị mất năm 1069, châu Ô, châu Rí năm 1306).
Chế Bồng Nga chết, quân Chiêm như rắn không đầu liền bị rối loạn, quân Trần sát hại rất nhiều. Các vùng đất dưới ảnh hưởng Chiêm Thành đều được thu hồi. Lê Quí Ly (tức Hồ Quí Ly sau này) kinh lý các vùng đất Hóa châu và Thuận châu, tổ chức lại việc phòng thủ và cho xây dựng lại những nơi bị tàn phá. Phan Mãnh được bổ nhiệm cai trị hai xứ Tân Bình (Quảng Bình) và Thuận Hóa (Quảng Trị và Thừa Thiên). Nhà Trần đưa dân chúng từ các vùng trung du, vùng đồng bằng sông Hồng và sông Mã vào định cư tại Tân Bình và Thuận Hóa.
Triều vương thứ mười ba (1390-1458): suy yếu
Bị đánh bại năm 1390, tướng La Khải (Ko Cheng) chiếm được xác Chế Bồng Nga mang đi hỏa táng, rồi thu quân về nước. Về Đồ Bàn, La Khải liền xưng vương và chịu triều cống nhà Trần trở lại. Năm 1391, La Khải xin nhà Minh thừa nhận nhưng đến năm 1413 con của ông là Ba Đích Lại mới được nhà Minh tấn phong.
Chính sách cai trị khắt khe của La Khải gây bất mãn trong nước. Vây cánh của Chế Bồng Nga đều bị La Khải thay bằng những tướng sĩ thân tín, con trai của Chế Bồng Nga tên Chế Ma Nô Dã Na cùng em là Chế San Nô sợ bị ám hại đã chạy qua Đại Việt xin tị nạn. Cả hai được nhà Trần phong tước Hiệu chính hầu. Năm 1397, một hoàng thân tên Chế Đà Biệt, em là Mộ Hoa, con là Gia Diếp cùng toàn thể gia quyến sang Đại Việt tị nạn. Chế Đà Biệt được Lê Quí Ly giao trọng trách bảo vệ biên giới phía nam của Đại Việt đề phòng những cuộc tấn công mới của quân Chiêm Thành. Năm 1400, La Khải mất, con là Ba Đích Lại (Jaya Sinhavarman V) lên ngôi.
Tại Đại Việt, năm 1400 Lê Quí Ly lên ngôi vua, đổi thành họ Hồ. Cũng nên biết, lúc nhà Trần suy yếu vai trò của Lê Quí Ly trở nên nổi bật và trực tiếp điều khiển triều đình từ 1372. Vì thiếu sự chính thống, Hồ Quí Ly thường ra oai bằng cách tấn công Chiêm Thành và các lãnh thổ Chiêm Động (nay là Thăng Bình, Quảng Nam, hay bắc Amavarati), Cổ Lũy (nay là Tư Nghĩa (Quảng Ngãi), Bạt Đạt Gia, Hắc Bạch (nam Quảng Ngãi, bắc Bình Định) và Sa Lý Nha (tức Sa Huỳnh) lần lượt bị sát nhập từ 1400 đến 1403. Vựa lúa lớn nhất Bắc Chiêm Thành bị mất hẳn, toàn bộ đất đai tại Indrapura và Amaravati (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam và Quảng Ngãi) cũng không còn.
Những vùng đất mới được phân thành châu Thăng, châu Hoa, châu Tư và châu Nghĩa ; bốn châu mới này họp lại thành lộ Thăng Hoa do một quan an phủ sứ cai trị, chỗ giáp giới đặt thành trấn Tân Ninh. Chế Ma Nô Dã Na (con Chế Bồng Nga), lúc đầu làm Thăng Hoa quận vương để chiêu dụ dân chúng Chăm, sau được phong Cổ Lũy thượng hầu giữ hai châu Tư và Nghĩa. Quí Ly đưa những nông dân cùng gia đình không có đất cày từ những châu khác ở phía bắc vào khai phá đất mới. Người Champa không chấp nhận sống dưới sự cai trị của người Việt bỏ đi lên núi hoặc về Vijaya (Đồ Bàn) lập nghiệp.
Năm 1403, Ba Đích Lại yêu cầu nhà Minh can thiệp để đòi lại Indrapura và Amavarati, nhưng bị nhà Hồ từ chối. Chỉ khi nhà Hồ bị dẹp và nước Đại Ngu bị nhà Minh đô hộ, từ 1407 đến 1427, Chiêm Thành mới phục hồi lại sức mạnh quân sự và những vùng đất đã mất dưới tay nhà Hồ đều lấy lại được.
Năm 1407, hoàng tử Ngauk Glaun Vijaya (con Ba Đích Lại) cất quân đánh Đại Việt, giết quan trấn thủ lộ Thăng Hoa là Chế Ma Nô Dã Na (con của Chế Bồng Nga). Ba Đích Lại được nhà Minh phong vương năm 1413. Mặc dù vậy, dân chúng Champa không muốn di dân lên những vùng đất vừa chiếm lại lập nghiệp, chỉ một số người muốn trở về để giữ gìn hương hỏa mà thôi. Dẹp yên phía Bắc, Ba Đích Lại mang quân xuống tấn công vương quốc Chân Lạp phía nam đang suy yếu, vì bị Xiêm La đánh phá liên tục. Quân Chăm chiếm được nhiều vùng đất lớn dọc sông Đồng Nai và trên đồng bằng sông Cửu Long. Quân Khmer bị đuổi tới thành phố Chantabun, gần biên giới Xiêm La, vua Chau Ponea Yat phải cầu cứu nhà Minh và quân Minh đã hai lần tiến vào Chiêm Thành (1408 và 1414) làm áp lực Chiêm Thành mới chịu rút quân, Chân Lạp thoát nạn đô hộ. Mặc dầu vậy, quân Chiêm Thành cũng chiếm được thị trấn Nagara Brah Kanda (thị xã Biên Hòa ngày nay).
Năm 1428, Lê Lợi đuổi được quân Minh ra khỏi lãnh thổ và lên ngôi vua, hiệu Thánh Tổ. Trước thế lực của nhà Lê, Ba Đích Lại trả những vùng đất đã chiếm dưới thời nhà Minh, đổi thành lộ Thuận Hóa thuộc đạo Hải Tây và đặt quan cai trị. Việc giao hảo giữa Chiêm Thành và Đại Việt trở nên tốt đẹp.
Năm 1433 Lê Lợi mất, con là Nguyên Long, 11 tuổi, lên ngôi hiệu Thái Tôn, Ba Đích Lại liền trở mặt. Năm 1434, ông cho quân sang đánh phá các vùng đất (Hóa châu) vừa giao trả trước đó, vua Lê phải cử Lê Khôi và Lê Chiếc ra dẹp, vua Chăm mới chịu triều cống trở lại.
Thật ra từ 1390 đến 1433 Chiêm Thành không có vua, đất nước lâm vào cảnh nội loạn. Đối với người Chăm, La Khải và Ba Đích Lại chỉ là những kẻ soán ngôi. Năm 1433, quần thần Chiêm đưa công chúa Po Sahnar về miền Nam cai trị (Panduranga), đóng đô tại Phan Rí, không tuân lệnh Vijaya. Hoàng tử Nauk Glaun Vijaya thân chinh đi đánh dẹp, gây nhiều thù oán với các dòng vương tôn Champa phía nam như bắt công chúa Po Sahnar về giam tại Vijaya. Chính vì thế năm 1441 khi Ba Đích Lại qua đời, Nauk Glaun Vijaya không được triều thần cho nối ngôi mà đưa người cháu của cố vương là Maha Kilai (Mã Kha Qui Lai) lên thay. Chú của tân vương là Po Parichanh tự đứng ra nhiếp chính, rồi tự xưng vương năm 1442, hiệu Bí Cai (Maha Vijaya) và được nhà Minh công nhận.
Vừa lên ngôi, Bí Cai liền mang quân tấn công nhà Lê và bị đánh bại. Vua Lê Nhân Tôn tiến chiếm Phật Thành (còn gọi là Đồ Bàn, Chà Bàn, Vijaya) bắt được nhiều vương tôn Champa, trong đó có công chúa Po Sahnar, rồi rút về. Ba Đích Lại cùng hoàng gia phải chạy lên núi trốn trong những buôn làng của người Thượng như Trà Toàn (Po Ka Prah), Trà Toại (Po Ka Prih). Kinh đô Phật Thành (Vijaya) bị nhà Lê đổi thành Đồ Bàn.
Trong hai năm 1444 và 1445, Bí Cái nhiều lần dẫn quân tiến vào Hóa châu nhưng đều bị đẩy lùi. Năm 1446, được Maha Quí Lai hướng dẫn, quân Lê chiếm thành Đồ Bàn, bắt sống Bí Cai và tất cả phi tần đem về Thăng Long. Maha Quí Lai được nhà Lê tôn lên làm vua Chiêm Thành và chịu triều cống, quan hệ giữa hai nước tốt đẹp trở lại. Năm 1448, Lê Nhân Tôn đánh dẹp các lực lượng Thượng do những hoàng tôn Chăm lãnh đạo, chiếm xứ Bồn Man (Djarai-Kontum) và đặt thành châu Quy Hợp rồi giao cho một vương tôn Chăm thần phục nhà Lê cai quản.
Năm 1449 Maha Quí Lai bị người em tên Bí Do (Maha Kido) bắt giam rồi xưng vương. Bí Do sai Giao Nể Mỗ và Bàng Thoan sang Đại Việt báo tin, vua Lê không những không công nhận mà còn khiển trách nặng nề. Sau biến cố này, Bí Do đuổi 70 gia đình Việt định cư tại Chiêm Thành về nước rồi ngưng luôn việc xin tấn phong. Năm 1452, Quí Lai mất, Bí Do sai sứ sang Trung Hoa xin nhà Minh công nhận và được phong vương năm 1457.
Triều vương thứ mười bốn (1458-1471): tan rã
Năm 1458 thái tử Po Tam (Po Dam hay Po Kathit), con Bí Cai, giết Bí Do rồi tự xưng vương, hiệu Bàn La Trà Nguyệt (Maha Banla Tranguyet). Năm 1460, Trà Nguyệt nhường ngôi cho em là Po Kaprah, hiệu Bàn La Trà Toàn (Maha Tratoan). Trà Toàn cử người sang Đại Việt xin tấn phong nhưng bị nhà Lê buộc dâng phẩm vật triều cống nên Trà Toàn tức giận. Trong hai năm 1468 và 1469, Trà Toàn vừa cho người sang cầu viện nhà Minh vừa mang đại quân (100.000 người) sang chiếm Hóa châu (1469-1471).
Tức giận trước sự khiêu khích này, vua Lê Thánh Tôn quyết định phạt Chiêm một lần cho đích đáng. Trước khi ra quân, ngày 6-10-1471, nhà vua đọc hịch Bình Chiêm trước ba quân, lời lẽ rất đanh thép, rồi cho sứ sang Trung Hoa báo cáo sự xâm phạm lãnh thổ của Chiêm Thành. Lê Thánh Tôn cất đại quân hơn 250.000 người sang đánh Chiêm Thành, trong đó 100.000 đi bằng đường thủy, 150.000 đi bằng đường bộ. Đại quân nhà Lê chiếm cửa Thị Nại rồi tiến về Đồ Bàn. Trà Toàn sai em là Po Kaprih dẫn đội tượng binh gồm 5.000 người ra đối chọi nhưng bị đánh bại, Trà Toàn rút vào cố thủ thành Đồ Bàn.
Sau cuộc tấn công, khoảng 60.000 binh lính và thường dân Chăm bị loại khỏi vòng chiến, hơn 30.000 người bị bắt làm tù binh, tất cả đều bị đày lên Thanh Hóa. Một số tù binh Chăm gồm thợ khéo tay, nài voi được đưa về Thăng Long xây dựng đền đài và huấn luyện voi trận cho nhà Lê, chùa Bà Đá tại Hà Nội được xây dựng trong giai đoạn này. Toàn bộ tài sản và báu vật tại Đồ Bàn đều bị tịch thu, trong đó có ấn kiếm hoàng gia (một hộp bằng bạc hình chiếc gươm), biểu tượng của vương quyền Chiêm Thành. Trà Toàn và cả hoàng gia gồm 50 vương tôn (Po Sahama, Po Ngasa, Bà Thái, Đa Thủy...) đều bị bắt.
Trong cuộc tiếp kiến, Trà Toàn xin vua Lê chỉ làm tội một mình ông và tha cho con cái gồm 10 người. Trên đường về tới Nghệ An, Trà Toàn tự tử chết. Lê Thánh Tôn sai cắt đầu Trà Toàn treo ở đầu thuyền và cho khắc chữ "Cổ Chiêm Thành ngươn ác Trà Toàn chi thủ".
Lê Thánh Tôn giải tán vương quốc Chiêm Thành. Thủ đô chính trị, hành chánh và tín ngưỡng của vương quốc Bắc Chiêm Thành Vijaya bị đổi thành Đồ Bàn và cấm người Chăm đến cư ngụ.
Em Trà Toàn là Po Kaprih dẫn theo một số tàn quân trốn lên xứ Bồn Man (cao nguyên Kontum-Darlac), được dân chúng tôn lên làm vua. Po Kaprih xưng hiệu Trà Toại và cho người sang Trung Hoa cầu cứu nhà Minh, báo cáo tình hình của Chiêm Thành. Lê Thánh Tôn sai Lê Niệm mang 30.000 quân lên Tây Nguyên lùng bắt Trà Toại đem về trị tội.
Nhà Minh không tán thành việc Đại Việt chiếm đóng Chiêm Thành nhưng không dám can thiệp trực tiếp, kể cả việc xin phóng thích Trà Toàn và hoàng gia Chiêm Thành. Năm 1472 nhân vua Lê Thánh Tôn sai sứ sang Trung Hoa báo cáo sự tình, Minh Hiển Tông trách cứ việc chiếm đế đô Đồ Bàn. Sau đó nhà Minh sai sứ sang phong vương cho Trà Toại nhưng khi đến cửa Tân Châu (Quảng Nam) quân Lê không cho cập bờ. Lê Thánh Tôn phản đối việc phong vương này và tuyên bố Chiêm Thành đã trở thành một châu của Đại Việt: châu Giao Nam. Nhà Lê phong cháu của Trà Toàn tên Bố Trì Tri (Thái Da) làm vương đất Giao Nam (còn gọi là Phan Long).
**Chiêm Thành bị phân hóa**
Năm 1472, Bố Trì Tri, cháu của Trà Toàn, chạy về Panduranga (Giao Nam) xưng vương, hiệu Thái Da (Jayavarman Mafoungnan). Tân vương sai sứ sang Đại Việt xin thừa nhận và xin tiếp tục triều cống. Ranh giới phân chia hai nước được xác nhận tại đèo Cù Mông, cạnh chân núi Thạch Bi.
Vua Lê Thánh Tôn áp dụng chính sách bảo hộ, chia Chiêm Thành ra làm ba tiểu quốc, phong ba tiểu vương cai trị.
1. Bồ Trì Tri cai quản đất Giao Nam, tức Nam Chiêm Thành gồm Kauthara và Panduranga, bằng 1/5 lãnh thổ cũ, từ mũi Kê Gà trở xuống gồm 5 lãnh địa: Aya Tră (Nha Trang), Panră (Phan Rang), Krău (Long Hương), Phan Rí (Parik) và Pajai (Phố Hài, gần Phan Thiết). Giao Nam (tức Panduranga) được độc lập về chính trị, kinh tế và tín ngưỡng nhưng phải triều cống nhà Lê. Kinh đô trong giai đoạn đầu đặt tại Virapura, tức Phan Rang.
2. Trà Toại cai trị đất Nam Phan: xứ Bồn Man, tức châu Quy Hợp (Tây Nguyên ngày nay và một phần cao nguyên Attopeu Nam Lào).
3. Một vương tôn Champa (người Thượng) khác cai quản đất Hóa Anh: lãnh thổ Aryaru cũ (Phú Yên).
Sau 1471, lãnh thổ của vương quốc Chiêm Thành phía nam (Kauthara và Panduranga) chỉ còn từ đèo Cù Mông đến mũi Kê Gà (cap Varella). Lãnh thổ Đại Việt mới kéo dài từ ải Nam Quan đến đèo Cù Mông. Phần đất Chiêm Thành cũ, gọi là Nam Bàn (từ Quảng Nam đến Đồ Bàn) được chia thành ba vùng gồm Đại Chiêm tức Chiêm Động (Quảng Nam), Cổ Lũy (Quảng Ngãi) và Đồ Bàn (Bình Định). Một tướng Chăm tên Bà Thái (Po Thai) làm tri phủ đất Đại Chiêm. Những quan Đại Việt cai trị Đồ Bàn và Cổ Lũy có quyền tiền trảm hậu tấu.
Hàng đoàn người Chăm, trong đó có nhiều gia đình vương tôn không chấp nhận sự cai trị của người Việt tại Cổ Lũy, chạy vào rừng sâu trên lãnh thổ xứ Láng Cháng (Luang Prabang, Bắc Lào) lánh nạn, một số vượt Trường Sơn chạy sang Chân Lạp định cư. Đây là cuộc di dân lần thứ tư sau các đợt di tản năm 986, 1285 và 1318. Lê Thánh Tôn đổi tên đất Cổ Lũy thành đạo Quảng Nam gồm 3 phủ (Thăng Hoa, Tư Nghĩa và Hoài Nhơn) và 9 huyện.
Trên cao nguyên một lãnh tụ Chăm tên Công (còn gọi là Chăm Công) được sự giúp đỡ của vương quốc Láng Cháng tổ chức đánh phá các làng xã và đồn phòng thủ của quân Việt. Năm 1479, Lê Thánh Tôn mang đại binh gồm 180.000 người sang Láng Cháng dẹp loạn Chăm Công, truy đuổi vua Láng Cháng sang lãnh thổ Miến Điện. Vua Lê giao một vương tôn Chăm thân Đại Việt cai trị xứ Quy Hợp gồm 7 huyện và cho thành lập phủ Trấn Ninh giao cho một quan người Việt cai trị.
Tại Nam Bàn, Lê Thánh Tôn cho thành lập Thái bộc tư khanh, một bộ phận hành chánh chuyên lo đặt lại cho đúng qui chế họ tên của người Chăm theo đúng phiên âm Đại Việt. Vì người Chăm không có họ nên việc xét tên đặt họ rất khó khăn, nếu tên có nhiều chữ thì chỉ giữ lại ba chữ cuối: thí dụ như Tô Môn Tô Sa Môn viết thành Tô Sa Môn, Sa Qua Sa Oa Qua thành Sa Oa Qua...
Vua Lê còn ra lệnh cấm quan viên và dân chúng Việt chứa chấp người Chăm. Nhà Lê đưa những tội phạm biệt xứ gốc Kinh vào các châu Thăng Hoa, Tư Nghĩa và Hoài Nhơn (thuộc đạo Quảng Nam) khai phá đất mới. Những lưu dân này lúc ra đi, hoặc độc thân hoặc không được mang theo gia đình, một số đã lập gia đình với các thiếu nữ Chăm và sinh con đẻ cái. Con cái của những người này sau đó đã trở thành người Việt, quên hẳn gốc Chăm của mẹ và đã trở thành những người miền Trung. Người Chăm tại Phan Rang gọi những người Chăm mang hai giòng máu tại Quảng Nam và Bình Định là Chăm Hoi (người Việt gọi là Hời). Phụ nữ Chăm Quảng Nam và Bình Định lấy chồng Việt là chuyện thường, nhưng rất hiếm trường hợp phụ nữ Chăm tại Ninh Thuận và Bình Thuận lấy chồng Việt, vì khác biệt tôn giáo, đa số theo đạo Chăm Bani (Hồi giáo cải cách).
Dân chúng Việt sống trên các lãnh thổ Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, tức Indrapura cũ, thỉnh thoảng bị người Hroi, một bộ lạc gốc Malayo Polynesien cư ngụ trên Tây Nguyên, tràn xuống đánh phá, từ đó người miền Trung gọi chung tất cả những người có nước da đen đủi ở trần là Hời. Về sau danh xưng này được đồng hóa với người Chăm trước thế kỷ 15. Thật ra người Chăm lai Thượng hay Thượng gốc Chăm được người Chăm Phan Rang gọi là Chăm Pal, không liên quan gì đến người Chăm Hoi tại Bình Định. Họ là những người thuộc các bộ lạc Rhadé, Raglai, Churu v.v...
Năm 1478, Bố Trì Tri mất, em à Koulai lên thay và bị ám sát tại Lão Qua (Lào) năm 1505, con là Chakou Poulo kế nghiệp. Chakou Poulo lo mở mang xứ sở, giao hảo với Trung Hoa và được nhà Minh sắc phong năm 1515 và nhìn nhận vương quốc Nam Chiêm Thành cho tới năm 1543. Thuyền buôn ngoại quốc (Trung Hoa, Mã Lai, Khmer, Bồ Đào Nha và Hòa Lan) vẫn lui tới các hải cảng Panduranga buôn bán tấp nập trong những thế kỷ 16 và 17.
Đầu thế kỷ 16, người Chăm trong các vùng đất Thuận Hóa và Nam Bàn thường hay nổi lên đánh giết những gia đình người Việt đến định cư lập nghiệp. Đất Nam Bàn trở nên khó cai trị, việc quản trị sau đó phải giao cho những quan Việt. Được sự đồng ý của chúa Trịnh, vua Lê sai Nguyễn Hoàng trấn thủ đất Thuận Hóa giữ yên bờ cõi phía Nam. Nhiều gia đình hoàng tộc Champa sinh sống trên vùng đất này chạy về Panduranga tị nạn. Một số dân cư Chăm sinh sống dọc các bờ biển miền Trung trở thành những nhóm hải tặc tổ chức cướp phá các đội thương thuyền ngoại quốc, nhất là của người Bồ Đào Nha và Hòa Lan, đi lại trong vùng để sinh sống. Địa Bàn hoạt động của các đám hải tặc là quanh các đảo Côn Lôn và Phú Quý.
Chiêm Thành trên danh nghĩa không còn được nhắc tới nữa, nhưng trong thực tế vương quốc Chiêm Thành đối với người Chăm vẫn tồn tại mặc dù đất đai bị thu hẹp. Sau này vào thời Nguyễn sơ, nhất là dưới thời Nguyễn Hoàng, vương quốc Chiêm Thành được nhìn nhận trở lại.
**Nguyễn Văn Huy**

Cache-Control: public

Set-Cookie: ja_teline_iii_tpl=ja_teline_iii; expires=Wed, 07-Aug-2019 02:09:11 GMT; Max-Age=30672000; path=/

Vary: User-Agent

Connection: Keep-Alive


text:
- Đăng tin ưu tiên
-
Các dịch vụ ưu tiên trên Rồng Bay
-
Ưu đãi cho khách hàng thường xuyên
Sử dụng tài khoản chuyên nghiệp
-
Ðăng tin thu hút khách hàng
Cách viết tiêu đề thân thiện, lôi cuốn khách hàng
-
-
- Hỏi & đáp
- Hỗ trợ
- Mua quảng cáo
- Đăng ký
- Đăng nhập

markdown:
- Đăng tin ưu tiên
-
__Các dịch vụ ưu tiên trên Rồng Bay__
-
__Ưu đãi cho khách hàng thường xuyên__ [Sử dụng tài khoản chuyên nghiệp](https://rongbay.com/su-dung-tai-khoan-chuyen-nghiep.html)
-
__Ðăng tin thu hút khách hàng__ [Cách viết tiêu đề thân thiện, lôi cuốn khách hàng](https://rongbay.com/Cach-viet-tieu-de-than-thien-loi-cuon-khach-hang-fp39.html)
-
-
[Hỏi & đáp](https://rongbay.com/faqs.html)
- Hỗ trợ
- Nếu bạn cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ
-
Điện thoại : **024 73095555**(ext: 497/ 818) Hotline : **0936 194 226**(Nội dung, tin đăng) **0932 223 656**(Liên hệ quảng cáo) : [lienhe@rongbay.com](mailto:lienhe@rongbay.com) Skype : [cskh.rongbay](skype:cskh.rongbay?chat)
-
[Mua quảng cáo](https://rongbay.com/mua-quang-cao.html) [Đăng ký](javascript:void(0);) [Đăng nhập](javascript:void(0);)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Set-Cookie: cityOtherRBName=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.rongbay.com

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Server: Zamba VCCorp

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
Với nhiều ưu điểm nổi bật về chất lượng và màu sắc đa dạng tấm nhôm aluminium Alcorest là một sản phẩm đột phá trong lĩnh vực xây dựng được nhiều chủ đầu tư và kiến trúc sư lựa chọn cho công trình kiến trúc của mình. Sử dụng tấm ốp nhôm alcorest không chỉ có độ bền cao mà còn mang lại không gian hiện đại và sang trọng.
Hồng Quang là đại lý alu alcorest uy tín tại Hà Nội quý khách hàng có nhu cầu sử dụng hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và báo giá ốt nhất. Hotline: 0936674456
– Với cấu tạo đặc biệt tấm ốp nhôm alcorest có khả năng cách âm cách nhiệt cao
– Không chịu ảnh hưởng của mọi thời tiết
– Tấm ốp nhôm alcorest có trọng lượng nhẹ, độ bền cao, đa dạng về màu sắc và kích cỡ
– Mang lại tính thẩm mỹ cao cho công trình, dễ dàng bảo dưỡng và vệ sinh.
– Dễ thi công, dễ uốn tạo dáng thẩm mỹ trong kiến trúc và tạo hình công nghiệp
– Sản phẩm mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao cho các công trình công cộng như cao ốc ,shoowroom, văn phòng, ….
– Sử dụng làm bảng hiệu quảng cáo biển công ty, pano, poster, backdrop trong ngành quảng cáo
– Trang trí nội, ngoại thất trong các công trình xây dựng
– Ốp mặt tiền nhà,Vách ngăn nội thất
– Trang hoàng thân xe, thân tàu, vỏ máy, thang máy cao ốc, Ốp nội thất cho ô tô, tàu thuyền
– Làm trần nhà, mái vòm, cầu thang máy, đường ống…
Là một đại lý alu alcorest uy tín chúng tôi luôn cam kết mang đến cho khách hàng những sản phẩm tốt nhất với giá thành cạnh tranh. Bên cạnh tấm ốp nhôm chúng tôi còn cung cấp các sản phẩm tấm nhựa lấy sáng quý khách hàng có thể tham khảo thêm dưới đây:
>> Tấm formex
Khách hàng có nhu cầu hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và báo giá tốt nhất
Công ty TNHH dịch vụ thương mại và sản xuất Kiên An
Địa chỉ: Số 177, Đường Thanh Bình, Q.Hà Đông, Hà Nội
Email: hongquangatp@gmail.com
Điện thoại: 0936674456 – 0934683322

markdown:
Với nhiều ưu điểm nổi bật về chất lượng và màu sắc đa dạng tấm nhôm aluminium Alcorest là một sản phẩm đột phá trong lĩnh vực xây dựng được nhiều chủ đầu tư và kiến trúc sư lựa chọn cho công trình kiến trúc của mình. Sử dụng tấm ốp nhôm alcorest không chỉ có độ bền cao mà còn mang lại không gian hiện đại và sang trọng.
Hồng Quang là
** uy tín tại Hà Nội quý khách hàng có nhu cầu sử dụng hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và báo giá ốt nhất. đại lý alu alcorest**
– Với cấu tạo đặc biệt tấm ốp nhôm alcorest có khả năng cách âm cách nhiệt cao
– Không chịu ảnh hưởng của mọi thời tiết
– Tấm ốp nhôm alcorest có trọng lượng nhẹ, độ bền cao, đa dạng về màu sắc và kích cỡ
– Mang lại tính thẩm mỹ cao cho công trình, dễ dàng bảo dưỡng và vệ sinh.
– Dễ thi công, dễ uốn tạo dáng thẩm mỹ trong kiến trúc và tạo hình công nghiệp
– Sản phẩm mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao cho các công trình công cộng như cao ốc ,shoowroom, văn phòng, ….
– Sử dụng làm bảng hiệu quảng cáo biển công ty, pano, poster, backdrop trong ngành quảng cáo
– Trang trí nội, ngoại thất trong các công trình xây dựng
– Ốp mặt tiền nhà,Vách ngăn nội thất
– Trang hoàng thân xe, thân tàu, vỏ máy, thang máy cao ốc, Ốp nội thất cho ô tô, tàu thuyền
– Làm trần nhà, mái vòm, cầu thang máy, đường ống…
Là một đại lý alu alcorest uy tín chúng tôi luôn cam kết mang đến cho khách hàng những sản phẩm tốt nhất với giá thành cạnh tranh. Bên cạnh tấm ốp nhôm chúng tôi còn cung cấp các sản phẩm tấm nhựa lấy sáng quý khách hàng có thể tham khảo thêm dưới đây:
*>> Tấm formex*
Khách hàng có nhu cầu hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và báo giá tốt nhất
**Công ty TNHH dịch vụ thương mại và sản xuất Kiên An**
**Địa chỉ: Số 177, Đường Thanh Bình, Q.Hà Đông, Hà Nội**
**Email: hongquangatp@gmail.com**
**Điện thoại: 0936674456 – 0934683322**

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Link: <https://tamnhualaysang.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://tamnhualaysang.vn/?p=1063>; rel=shortlink

Connection: Upgrade, Keep-Alive

Vary: Accept-Encoding

Keep-Alive: timeout=3, max=50


text:
Giới thiệu bếp điện từ Faster
Giới thiệu hãng thiết bị nhà bếp Faster – “thiết bị nhà bếp đồng bộ số 1 Việt Nam”: Faster được biết đến là thương hiệu thiết bị nhà bếp đồng bộ số 1 Việt Nam từ năm 2007. Trải qua chặng đường 10 năm hình thành và phát triển, từ một doanh nghiệp nhỏ chuyên phân phối lẻ các thiết bị nhà bếp nhập khẩu, đến nay Faster đã khẳng định được uy tín và tên tuổi trong lòng người tiêu dùng với đa dạng các dòng sản phẩm có mẫu mã đẹp, sang trọng, hiện đại và giá thành hấp dẫn. Faster là thương hiệu Việt Nam, hoạt động theo mô hình OEM (sản xuất, gia công tại nước thứ 3 như Đức, Italy, Tây Ban Nha, Malaysia… ) và đưa về Việt Nam phân phối. Tất cả sản phẩm được sản xuất, thử nghiệm trên tiêu chuẩn nghiêm ngặt, kết hợp hoàn hảo giữa chất lượng, kiểu dáng đẳng cấp trong từng sản phẩm, phong cách thời thượng, giá thành hợp lý và chế độ hậu mãi tuyệt vời, phù hợp với điều kiện và thời tiết Việt Nam, dễ sử dụng và an toàn tuyệt đối. Faster chủ yếu tập trung vào 06 dòng sản phẩm: sản phẩm nhập khẩu nguyên chiếc CHLB Đức, sản phẩm nhập khẩu Italy, sản phẩm nhập khẩu Tây Ban Nha, sản phẩm nhập khẩu Mỹ, sản phẩm xuất xứ Malaysia, sản phẩm xuất xứ Trung Quốc.
Nguồn tham khảo: Faster.com.vn
Tính năng nổi bật của bếp điện từ Faster
Bếp điện từ Faster là thương hiệu đáp ứng đủ tất cả phân khúc mà thị trường yêu cầu từ thấp đến cao. Bếp điện từ Faster nhập khẩu nguyên chiếc từ Đức nằm trong phân khúc bếp cao cấp, bếp điện từ nhập khẩu Italy và Tây Ban Nha nằm phân khúc tầm trung, còn bếp điện từ nhập khẩu Malaysia nằm trong phân khúc bếp điện từ giá rẻ. Điều đặc biệt ở bếp điện từ Faster là linh kiện mâm từ E.G.O (made in Germany) được nhập khẩu 100% tại Đức. Mâm từ E.G.O vòng từ lớn giúp nấu được cả nồi có đáy lớn với hiệu suất tối đa, tiết kiệm thời gian đun nấu dành cho bạn. Bếp cảm ứng từ Faster được đánh giá là bếp có hiệu suất nấu nướng cao, tiết kiệm 30% điện năng và hiệu suất đạt được 90% và chỉ thất thoát 10%.
Ưu điểm của bếp điện từ Faster
Bếp điện từ Faster sử dụng mặt kính chủ yếu là kính Schott Ceran, Ceramic, kính chịu lực chịu nhiệt tốt và chống chầy xước cao, mặt bếp bằng kính phẳng dễ dàng lau chùi vệ sinh. Công nghệ inverter biến tần tăng tuổi thọ cho bếp và tiết kiệm tối đa điện năng tiêu thụ.
Chức năng nổi bật của bếp điện từ Faster: chức năng booster giúp lựa chọn mức công suất cao nhất, thường là 1,3-1,5 lần công suất tối đa của bếp điện từ, chức năng cảnh báo dư nhiệt cho mỗi bếp, cảm ứng chống tràn, chức năng công nghệ cảm ứng đáy nồi, tự nhận diện vùng nấu, chức năng khóa an toàn, khóa trẻ em, chức năng tự hẹn giờ nấu, chức năng tự ngắt khi nguồn điện không ổn định.
Nhược điểm của bếp điện từ Faster
Bếp điện từ Faster cũng giống các bếp điện từ khác là kén nồi, chỉ nhận những nồi dùng được cho bếp điện từ. bếp điện từ Faster thường có giá thành khá cao so với các hãng khác.
Một số mẫu bếp điện từ Faster uy tín trên thị trường
Hiện các mã bếp điện từ Faster uy tín trên thị trường như: bếp điện từ Faster FS 628HI, bếp điện từ Faster FS 638HI, bếp điện từ Faster FS 712HI.
Dịch vụ vận chuyển lắp đặt bảo hành bếp điện từ Faster
Bếp điện từ Faster đã khẳng định chất lượng bằng chế độ bảo hành tốt nhất, tất cả các sản phẩm bếp điện từ Faster sẽ được bảo hành chính hãng 36 tháng trên toàn quốc. Mua bếp điện từ Faster tại thiết bị nhà bếp Royal quý khách sẽ được lắp đặt miễn phí và tặng kèm Aptomat.
Địa chỉ mua bếp điện từ Faster uy tín
Để chon mua sản phẩm bếp điện từ Faster quý vị hãy đến các đại lý uy tín. Bếp Royal địa chỉ 346 Kim Ngưu – Hai Bà Trưng – Hà Nội là đại lý chính thức của thương hiệu Faster. Tại đây quý khách có thể lựa chọn những mẫu bếp điện từ Faster phù hợp với gia đình của mình và nhận những chương trình khuyến mại dành cho bếp điện từ Faster.
Xem tất cả 11 kết quả

markdown:
**Giới thiệu bếp điện từ Faster**
*Giới thiệu hãng thiết bị nhà bếp Faster – “thiết bị nhà bếp đồng bộ số 1 Việt Nam”*: Faster được biết đến là thương hiệu thiết bị nhà bếp đồng bộ số 1 Việt Nam từ năm 2007. Trải qua chặng đường 10 năm hình thành và phát triển, từ một doanh nghiệp nhỏ chuyên phân phối lẻ các thiết bị nhà bếp nhập khẩu, đến nay Faster đã khẳng định được uy tín và tên tuổi trong lòng người tiêu dùng với đa dạng các dòng sản phẩm có mẫu mã đẹp, sang trọng, hiện đại và giá thành hấp dẫn. Faster là thương hiệu Việt Nam, hoạt động theo mô hình OEM (sản xuất, gia công tại nước thứ 3 như Đức, Italy, Tây Ban Nha, Malaysia… ) và đưa về Việt Nam phân phối. Tất cả sản phẩm được sản xuất, thử nghiệm trên tiêu chuẩn nghiêm ngặt, kết hợp hoàn hảo giữa chất lượng, kiểu dáng đẳng cấp trong từng sản phẩm, phong cách thời thượng, giá thành hợp lý và chế độ hậu mãi tuyệt vời, phù hợp với điều kiện và thời tiết Việt Nam, dễ sử dụng và an toàn tuyệt đối. Faster chủ yếu tập trung vào 06 dòng sản phẩm: sản phẩm nhập khẩu nguyên chiếc CHLB Đức, sản phẩm nhập khẩu Italy, sản phẩm nhập khẩu Tây Ban Nha, sản phẩm nhập khẩu Mỹ, sản phẩm xuất xứ Malaysia, sản phẩm xuất xứ Trung Quốc.
Nguồn tham khảo:
[Faster.com.vn](http://www.Faster.com.vn/)
**Tính năng nổi bật của bếp điện từ Faster**
Bếp điện từ Faster là thương hiệu đáp ứng đủ tất cả phân khúc mà thị trường yêu cầu từ thấp đến cao. Bếp điện từ Faster nhập khẩu nguyên chiếc từ Đức nằm trong phân khúc bếp cao cấp, bếp điện từ nhập khẩu Italy và Tây Ban Nha nằm phân khúc tầm trung, còn bếp điện từ nhập khẩu Malaysia nằm trong phân khúc bếp điện từ giá rẻ. Điều đặc biệt ở bếp điện từ Faster là linh kiện mâm từ
[E.G.O](http://www.egoproducts.com/en/home/) (made in Germany) được nhập khẩu 100% tại Đức. Mâm từ E.G.O vòng từ lớn giúp nấu được cả nồi có đáy lớn với hiệu suất tối đa, tiết kiệm thời gian đun nấu dành cho bạn. Bếp cảm ứng từ Faster được đánh giá là bếp có hiệu suất nấu nướng cao, tiết kiệm 30% điện năng và hiệu suất đạt được 90% và chỉ thất thoát 10%.
**Ưu điểm của bếp điện từ Faster**
Bếp điện từ Faster sử dụng mặt kính chủ yếu là kính Schott Ceran, Ceramic, kính chịu lực chịu nhiệt tốt và chống chầy xước cao, mặt bếp bằng kính phẳng dễ dàng lau chùi vệ sinh. Công nghệ inverter biến tần tăng tuổi thọ cho bếp và tiết kiệm tối đa điện năng tiêu thụ.
Chức năng nổi bật của bếp điện từ Faster: chức năng booster giúp lựa chọn mức công suất cao nhất, thường là 1,3-1,5 lần công suất tối đa của bếp điện từ, chức năng cảnh báo dư nhiệt cho mỗi bếp, cảm ứng chống tràn, chức năng công nghệ cảm ứng đáy nồi, tự nhận diện vùng nấu, chức năng khóa an toàn, khóa trẻ em, chức năng tự hẹn giờ nấu, chức năng tự ngắt khi nguồn điện không ổn định.
**Nhược điểm của bếp điện từ Faster**
Bếp điện từ Faster cũng giống các
[bếp điện từ khác](https://thietbinhabeproyal.com/bep-dien-tu) là kén nồi, chỉ nhận những nồi dùng được cho bếp điện từ. bếp điện từ Faster thường có giá thành khá cao so với các hãng khác.
**Một số mẫu bếp điện từ Faster uy tín trên thị trường**
Hiện các mã bếp điện từ Faster uy tín trên thị trường như:
[bếp điện từ Faster FS 628HI](https://thietbinhabeproyal.com/san-pham/bep-dien-tu-faster-fs-628hi), bếp điện từ Faster FS 638HI, bếp điện từ Faster FS 712HI.
**Dịch vụ vận chuyển lắp đặt bảo hành bếp điện từ Faster**
Bếp điện từ Faster đã khẳng định chất lượng bằng chế độ bảo hành tốt nhất, tất cả các sản phẩm bếp điện từ Faster sẽ được bảo hành chính hãng 36 tháng trên toàn quốc. Mua bếp điện từ Faster tại thiết bị nhà bếp Royal quý khách sẽ được lắp đặt miễn phí và tặng kèm Aptomat.
**Địa chỉ mua bếp điện từ Faster uy tín**
Để chon mua sản phẩm bếp điện từ Faster quý vị hãy đến các đại lý uy tín. Bếp Royal địa chỉ 346 Kim Ngưu – Hai Bà Trưng – Hà Nội là đại lý chính thức của thương hiệu Faster. Tại đây quý khách có thể lựa chọn những mẫu bếp điện từ Faster phù hợp với gia đình của mình và nhận những chương trình khuyến mại dành cho bếp điện từ Faster.
Xem tất cả 11 kết quả

Cache-Control: public, max-age=172800

X-Litespeed-Cache: miss

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Accept-Ranges: bytes

Server: LiteSpeed

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Connection: close


text:
Giới thiệu bếp điện Fagor
Giới thiệu hãng thiết bị nhà bếp Fagor – “Devoted to you”: Fagor không thuộc tập đoàn Mondragon Corporation, thuộc tổ chức CNA Group là một trong những hãng thiết bị nhà bếp hàng đầu được người tiêu dùng châu Âu tin dùng trong nhiều năm. Với uy tín trên thị trường hơn 11 năm phát triển, Công ty Tristar là nhà phân phối độc quyền sản phẩm Fagor Tại Việt Nam, Fagor nổi tiếng với thế mạnh là thiết bị nhà bếp đồng bộ như: bếp điện , máy hút mùi , chậu rửa bát, vòi rửa bát, lò vi sóng, tủ lạnh, máy giặt, máy sấy quần áo, máy rửa bát, lò nướng, tủ rượu, máy pha cà phê… Các sản phẩm của Fagor đã trở nên quen thuộc tại hơn 130 quốc gia trên toàn thế giới. Bếp điện Fagor là sản phẩm nằm trong phân khúc của thị trường cao cấp luôn được khách hàng tin dùng.
Nguồn tham khảo: fagor.com.vn
Tính năng nổi bật của bếp điện Fagor
Bếp điện Fagor chính hãng cùng một thương hiệu những lại có xuất xứ khác nhau bởi chúng được sản xuất tại các quốc gia khác nhau. Bếp điện Fagor tại Việt Nam chủ yếu sản xuất và nhập khẩu từ Tây Ban Nha, Italy. Bếp điện của Fagor cho hiệu suất nấu lên đến 90% và tiết kiệm 50% thời gian cũng như năng lượng so với những phương pháp nấu nướng khác. Sản phẩm bếp điện của Fagor (bếp điện đôi, bếp điện đơn, bếp điện ba…) đều có thiết kế mặt bếp rộng, điều này khiến cho việc nấu nướng của bạn hiệu quả hơn.
Ưu điểm của bếp điện Fagor
Vượt qua 10 năm thử thách khó tính của người tiêu dùng tại thị trường Việt Nam, bếp điện Fagor đã nhận được nhiều tình cảm cũng như sự tin yêu của người tiêu dùng.
Nhận xét về độ an toàn của bếp điện Fagor: với những ưu điểm như cảnh báo nhiệt lượng dư, cảnh báo chống tràn hay khóa an toàn trẻ em, bề mặt nấu luôn mát lạnh, rõ ràng bếp điện Fagor là sự lựa chọn tối ưu và đem lại cảm giác toàn, yên tâm cho các bà nội trợ trong việc nấu nướng.
Nhận xét về kiểu dáng của bếp điện Fagor: bất kì loại sản phẩm bếp điện nào của Fagor (bếp điện đôi, bếp điện ba, bếp điện năm vùng nấu…) đều có thiết kế mặt bếp rộng, điều này khiến cho việc nấu nướng của bạn hiệu quả hơn, bạn có thể sử dụng nhiều nồi nấu cùng lúc. Bếp Highlight Zone siêu lớn mang lại cho bạn nhiều tiện ích, bạn có thể sử dụng nhiều loại nồi có đường kính khác nhau và sử dụng vài nồi cùng thời gian tùy theo nhu cầu và mỗi bếp điện có thể nấu các khu vực riêng lẻ đây là điểm mạnh nhất mà Fagor có được.
Nhận xét về chức năng của bếp điện Fagor: chức năng Indulight bạn có thể quan sát tốc độ nấu bếp điện mọi phía vì mảng màu sắc linh động Indulight trên bếp sẽ thể hiện mức tốc độ nấu của mỗi bếp cho bạn. Chức năng công suất mặc định phục vụ nhu cầu nấu nướng tự động ở hai mức nhiệt là mức 6 và mức 10.
Nhược điểm của bếp điện Fagor
Giá thành của bếp điện Fagor thường cao so với các bếp điện thông thường.
Một số mẫu bếp điện Fagor uy tín
Hiện các mã bếp điện Fagor được lựa chọn nhiều như: bếp điện Fagor FVT211AS, bếp điện Fagor 2V – 33TS.
Các loại nồi chảo dùng cho bếp điện Fagor
Đồ gia dụng hiện nay có rất nhiều mẫu mã kiểu dáng & giá thành khác nhau để người tiêu dùng lựa chọn. Tuy nhiên vượt lên tất cả những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường bếp về xuất xứ dây chuyền công nghệ sản xuất sản phẩm tiện dụng an toàn… đồ gia dụng cao cấp nhập khẩu từ Châu Âu như Fissler, Fagor, Elo, Berndes, Zwilling, Silit, WMF nhập khẩu đồng bộ Cộng Hòa Liên Bang Đức là sản phẩm uy tín chất lượng bắt kịp xu hướng mới của xã hội hiện đại & chiếm trọn niềm tin của đông đảo người dùng. Ngoài ra còn các hãng khác như Arber, Carze, Fivestar, Elmich, Faster, Fagor,… tất cả các loại nồi này cũng được đánh giá rất tốt khi lựa chọn phân khúc nồi chảo trung bình và giá thành phù hợp hơn.
Xem tất cả 2 kết quả

markdown:
**Giới thiệu bếp điện Fagor**
*Giới thiệu hãng thiết bị nhà bếp Fagor – “Devoted to you”*: Fagor không thuộc tập đoàn Mondragon Corporation, thuộc tổ chức [CNA Group](http://www.cnagroup.es/eng/index.html) là một trong những hãng thiết bị nhà bếp hàng đầu được người tiêu dùng châu Âu tin dùng trong nhiều năm. Với uy tín trên thị trường hơn 11 năm phát triển, Công ty Tristar là nhà phân phối độc quyền sản phẩm Fagor Tại Việt Nam, Fagor nổi tiếng với thế mạnh là thiết bị nhà bếp đồng bộ như: bếp điện , máy hút mùi , chậu rửa bát, vòi rửa bát, lò vi sóng, tủ lạnh, máy giặt, máy sấy quần áo, máy rửa bát, lò nướng, tủ rượu, máy pha cà phê… Các sản phẩm của Fagor đã trở nên quen thuộc tại hơn 130 quốc gia trên toàn thế giới. Bếp điện Fagor là sản phẩm nằm trong phân khúc của thị trường cao cấp luôn được khách hàng tin dùng.
Nguồn tham khảo:
[fagor.com.vn](http://www.fagor.com.vn/)
**Tính năng nổi bật của bếp điện Fagor**
Bếp điện Fagor chính hãng cùng một thương hiệu những lại có xuất xứ khác nhau bởi chúng được sản xuất tại các quốc gia khác nhau. Bếp điện Fagor tại Việt Nam chủ yếu sản xuất và nhập khẩu từ Tây Ban Nha, Italy. Bếp điện của Fagor cho hiệu suất nấu lên đến 90% và tiết kiệm 50% thời gian cũng như năng lượng so với những phương pháp nấu nướng khác. Sản phẩm bếp điện của Fagor (
[bếp điện đôi, bếp điện đơn, bếp điện ba](https://thietbinhabeproyal.com/bep-dien)…) đều có thiết kế mặt bếp rộng, điều này khiến cho việc nấu nướng của bạn hiệu quả hơn.
**Ưu điểm của bếp điện Fagor**
Vượt qua 10 năm thử thách khó tính của người tiêu dùng tại thị trường Việt Nam, bếp điện Fagor đã nhận được nhiều tình cảm cũng như sự tin yêu của người tiêu dùng.
Nhận xét về độ an toàn của bếp điện Fagor: với những ưu điểm như cảnh báo nhiệt lượng dư, cảnh báo chống tràn hay khóa an toàn trẻ em, bề mặt nấu luôn mát lạnh, rõ ràng bếp điện Fagor là sự lựa chọn tối ưu và đem lại cảm giác toàn, yên tâm cho các bà nội trợ trong việc nấu nướng.
Nhận xét về kiểu dáng của bếp điện Fagor: bất kì loại sản phẩm bếp điện nào của Fagor (bếp điện đôi, bếp điện ba, bếp điện năm vùng nấu…) đều có thiết kế mặt bếp rộng, điều này khiến cho việc nấu nướng của bạn hiệu quả hơn, bạn có thể sử dụng nhiều nồi nấu cùng lúc. Bếp Highlight Zone siêu lớn mang lại cho bạn nhiều tiện ích, bạn có thể sử dụng nhiều loại nồi có đường kính khác nhau và sử dụng vài nồi cùng thời gian tùy theo nhu cầu và mỗi bếp điện có thể nấu các khu vực riêng lẻ đây là điểm mạnh nhất mà Fagor có được.
Nhận xét về chức năng của bếp điện Fagor: chức năng Indulight bạn có thể quan sát tốc độ nấu bếp điện mọi phía vì mảng màu sắc linh động Indulight trên bếp sẽ thể hiện mức tốc độ nấu của mỗi bếp cho bạn. Chức năng công suất mặc định phục vụ nhu cầu nấu nướng tự động ở hai mức nhiệt là mức 6 và mức 10.
**Nhược điểm của bếp điện Fagor**
Giá thành của bếp điện Fagor thường cao so với các bếp điện thông thường.
**Một số mẫu bếp điện Fagor uy tín**
Hiện các mã bếp điện Fagor được lựa chọn nhiều như: bếp điện Fagor FVT211AS,
[bếp điện Fagor 2V – 33TS](https://thietbinhabeproyal.com/san-pham/bep-dien-fagor-2v-33ts).
**Các loại nồi chảo dùng cho bếp điện Fagor**
Đồ gia dụng hiện nay có rất nhiều mẫu mã kiểu dáng & giá thành khác nhau để người tiêu dùng lựa chọn. Tuy nhiên vượt lên tất cả những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường bếp về xuất xứ dây chuyền công nghệ sản xuất sản phẩm tiện dụng an toàn… đồ gia dụng cao cấp nhập khẩu từ Châu Âu như Fissler, Fagor, Elo, Berndes, Zwilling, Silit, WMF nhập khẩu đồng bộ Cộng Hòa Liên Bang Đức là sản phẩm uy tín chất lượng bắt kịp xu hướng mới của xã hội hiện đại & chiếm trọn niềm tin của đông đảo người dùng. Ngoài ra còn các hãng khác như Arber, Carze, Fivestar, Elmich, Faster, Fagor,… tất cả các loại nồi này cũng được đánh giá rất tốt khi lựa chọn phân khúc nồi chảo trung bình và giá thành phù hợp hơn.
Xem tất cả 2 kết quả


text:
Tháng 7, mùa hoa phi yến về, những cánh hoa mềm mại, dịu dàng tựa như nàng thiếu nữ xuân thì e ấp nở rộ, sáng bừng cả cánh đồng hoa. Mang nhiều ý nghĩa đẹp, phi yến được nhiều cặp đôi yêu thích và chọn làm loại hoa chủ đạo trong ngày cưới.
Ai đó đã ví hoa Phi Yến như một chiếc đồng hồ báo thức, chỉ cần thấy hoa nở là biết tháng 7 về, vừa trong trẻo, vừa dịu mát thơm hương. Hoa phi yến còn được gọi là hoa chân chim-tên khoa học Delphinium consolida Linn. Đây là giống hoa thân thảo rất được ưa chuộng tại Châu Âu. Tại nước ta, phi yên được trồng nhiều ở Đà Lạt và được khá nhiều cặp đôi chọn trang trí đám cưới.
Nguồn gốc hoa phi yến
Loài hoa phi yến có nguồn gốc từ Bắc bán cầu và cả những khu rừng nhiệt đới châu Phi. Phi yến là cây thân thảo, hoa có cuống dài, thanh mảnh, màu trắng, phớt phớt hồng, xanh, tím và đỏ, hoa tươi khá lâu.
Dân gian một số nước ở Nam Âu và Bắc Phi tin rằng có 12 loài hoa ứng với 12 tháng trong năm, Và tháng 7 chính là tháng của hoa phi yến dịu dàng. Bông hoa phu yến nói rằng: Bạn là một người nhanh nhẹn, mạnh mẽ với trái tim luôn rộng mở. Bạn có cách nhìn cuộc sống rất lạ đến nỗi một số người cho rằng bạn hơi lập dị.
Ý nghĩa hoa cưới bằng phi yến còn phụ thuộc vào màu sắc. Cô dâu có thể chọn hoa tím thủy chung, hồng lãng mạn, đỏ quyến rũ hay xanh sang trọng, trắng trang nhã.
Hoa phi yến trong đám cưới
Ở châu Âu, phi yến là loài hoa cưới được ưa chuộng nhờ hoa có màu sắc tươi tắn, nổi bật. Vẻ đẹp dịu dàng, thanh thoát của phi yến cũng hớp hồn không ít cô dâu Việt.
Một góc cổng hoa cưới được trang trí bằng phi yến, hoa ly, hoa hồng cùng lá dương xỉ
Bạn có thể dùng phi yến làm hoa trang trí bàn tiệc, hoa cầm tay cô dâu, trang trí cổng cưới, bàn gallery,…ưu điểm của phi yến là có nhiều màu sắc, hoa tươi cũng rất lâu, khoảng 3-4 tuần sau khi thu hoạch nếu được giữ ẩm đúng cách.
Không chỉ thế, từ tháng 7-9 hằng năm, những cánh đồng hoa phi yến nở rộ bạt ngàn là điểm chụp ảnh cưới hấp dẫn của nhiều đôi uyên ương. Nếu bạn đang lên ý tưởng cho đám cưới thì phi yến là gợi ý thú vị dành cho hôn lễ mùa Hè này.

markdown:
Tháng 7, mùa hoa phi yến về, những cánh hoa mềm mại, dịu dàng tựa như nàng thiếu nữ xuân thì e ấp nở rộ, sáng bừng cả cánh đồng hoa. Mang nhiều ý nghĩa đẹp, phi yến được nhiều cặp đôi yêu thích và chọn làm loại hoa chủ đạo trong ngày cưới.
Ai đó đã ví hoa Phi Yến như một chiếc đồng hồ báo thức, chỉ cần thấy hoa nở là biết tháng 7 về, vừa trong trẻo, vừa dịu mát thơm hương. Hoa phi yến còn được gọi là hoa chân chim-tên khoa học Delphinium consolida Linn. Đây là giống hoa thân thảo rất được ưa chuộng tại Châu Âu. Tại nước ta, phi yên được trồng nhiều ở Đà Lạt và được khá nhiều cặp đôi chọn trang trí đám cưới.
## Nguồn gốc hoa phi yến
Loài hoa phi yến có nguồn gốc từ Bắc bán cầu và cả những khu rừng nhiệt đới châu Phi. Phi yến là cây thân thảo, hoa có cuống dài, thanh mảnh, màu trắng, phớt phớt hồng, xanh, tím và đỏ, hoa tươi khá lâu.
![ ](https://www.marry.vn/wp-content/uploads/2018/07/16/16/hoa-phi-yen-trang-tri-cuoi-4.jpg)
Với màu sắc đa dạng, hoa phi yến dễ dàng phối hợp trong nhiều theme cưới khác nhau
Dân gian một số nước ở Nam Âu và Bắc Phi tin rằng có 12 loài hoa ứng với 12 tháng trong năm, Và tháng 7 chính là tháng của hoa phi yến dịu dàng. Bông hoa phu yến nói rằng: Bạn là một người nhanh nhẹn, mạnh mẽ với trái tim luôn rộng mở. Bạn có cách nhìn cuộc sống rất lạ đến nỗi một số người cho rằng bạn hơi lập dị.
Ý nghĩa hoa cưới bằng phi yến còn phụ thuộc vào màu sắc. Cô dâu có thể chọn hoa tím thủy chung, hồng lãng mạn, đỏ quyến rũ hay xanh sang trọng, trắng trang nhã.
![ Hoa phi yến 1](https://www.marry.vn/wp-content/uploads/2018/07/16/16/hoa-phi-yen-trang-tri-cuoi-2.jpg)
Mỗi màu sắc mang một ý nghĩa khác nhau, bạn cũng có thể phối hợp nhiều loại hoa để có bó hoa cưới như ý
## Hoa phi yến trong đám cưới
Ở châu Âu, phi yến là loài hoa cưới được ưa chuộng nhờ hoa có màu sắc tươi tắn, nổi bật. Vẻ đẹp dịu dàng, thanh thoát của phi yến cũng hớp hồn không ít cô dâu Việt.
*Một góc cổng hoa cưới được trang trí bằng phi yến, hoa ly, hoa hồng cùng lá dương xỉ*
Bạn có thể dùng phi yến làm hoa trang trí bàn tiệc, hoa cầm tay cô dâu, trang trí cổng cưới, bàn gallery,…ưu điểm của phi yến là có nhiều màu sắc, hoa tươi cũng rất lâu, khoảng 3-4 tuần sau khi thu hoạch nếu được giữ ẩm đúng cách.
Không chỉ thế, từ tháng 7-9 hằng năm, những cánh đồng hoa phi yến nở rộ bạt ngàn là điểm chụp ảnh cưới hấp dẫn của nhiều đôi uyên ương. Nếu bạn đang lên ý tưởng cho đám cưới thì phi yến là gợi ý thú vị dành cho hôn lễ mùa Hè này.

Server: nginx


text:
© CỔNG GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ HÀ NỘI.
Chịu trách nhiệm chính: Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội.
Địa chỉ: số 185 Giảng Võ, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: (024) 35123123/35121395 - Fax: (024) 35121395; Email: conggiaotiepdientu@hanoi.gov.vn.
Bản quyền thuộc Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội.Ghi rõ nguồn 'Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội' khi phát hành lại thông tin từ Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội.

markdown:
© CỔNG GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ HÀ NỘI.
Chịu trách nhiệm chính: Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hà Nội.
Địa chỉ: số 185 Giảng Võ, Đống Đa, Hà Nội - Điện thoại: (024) 35123123/35121395 - Fax: (024) 35121395; Email:
[conggiaotiepdientu@hanoi.gov.vn.](mailto:conggiaotiepdientu@hanoi.gov.vn)
Bản quyền thuộc Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội.Ghi rõ nguồn 'Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội' khi phát hành lại thông tin từ Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội.

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Sat, 17-Aug-2019 01:18:45 GMT; Path=/; Secure


text:
Tiết kiệm đến 40%!
Tiết kiệm ngay với Giá Bí mật
Xem khách sạn tại La Mure Argens trên bản đồ
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2018 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.
* Tìm hiểu thêm về Hotels.com™ Rewards

Server: Application-Server

Content-Language: vi-VN

X-Hcom-Rendered-With: release

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: bm_sz=F4412CA737B288508A05444087815B7C~QAAQ5w+czOI7gEBlAQAAKnacRZanM1fOfyJ8PUrCD7s8Ur770AVGGPhY4Iu8pCHFbhp8uOBIP+1e2ZNYHuM/QmMwWWuwFS9hQ4Bw8JkB1GCD58wq02Rja5pLImD0Cc3KnKfsiXi4XckMfeNKKcJWntLOjbCfBNmpLXPiylt7En13ZHYuTv+6wWboCr89fPw=; Domain=.hotels.com; Path=/; Expires=Fri, 17 Aug 2018 06:00:06 GMT; Max-Age=14400; HttpOnly

Content-Security-Policy: default-src 'unsafe-inline' data: about: hcom: blob: callback: chrome-error: *; script-src 'unsafe-eval' 'unsafe-inline' data: about: blob: asset: *; report-uri https://525fade5ca1b22e6c3c9f4504b6b3f68.report-uri.com/r/d/csp/enforce

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
Tiết kiệm đến 40%!
Tiết kiệm ngay với Giá Bí mật
Xem khách sạn tại Torre Pellice trên bản đồ
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2018 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.
* Tìm hiểu thêm về Hotels.com™ Rewards

Set-Cookie: bm_sz=914F57DBEB8499FF7AD139B3BF03A3D3~QAAQ5w+czAs5gEBlAQAAU2ebRev081VBV6UkHaUWiF9RkgHyO+5Nzi78DTcYtVq32UwwjtmeGFHR+wV/phUT3nPykwA6IlEvdMTEuB6OVha8x1PyyftlsEUKTQjYMOracDiWJkM0SHjBnukLpooLWzTzodsc8NKLeI/J4FGEbow/n6ApyMKXh644Me3MFtM=; Domain=.hotels.com; Path=/; Expires=Fri, 17 Aug 2018 05:58:56 GMT; Max-Age=14399; HttpOnly


text:
Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
Và nhớ tìm Giá Bí mật tại một số khách sạn
Đăng ký nhận thông tin khuyến mãi mới nhất của chúng tôi
Tải app và đặt phòng mọi lúc, mọi nơi
Tham gia ngay! Tích lũy 10 đêm, nhận 1 đêm miễn phí*
© 2018 Hotels.com, L.P. Mọi quyền được bảo lưu.
Hotels.com và logo Hotels.com là thương hiệu hoặc thương hiệu đã đăng ký bảo hộ của Hotels.com, LP tại Mỹ và/hoặc các quốc gia khác. Mọi thương hiệu khác thuộc quyền sở hữu của các chủ sở hữu tương ứng.
* Tìm hiểu thêm về Hotels.com™ Rewards

Set-Cookie: bm_sz=4E4064FA0B7B9E57A9055BC24051D3FF~QAAQ5w+czKE5gEBlAQAAH5abRdYIMcyvz/ZQlT+d4KXbY5usBCchTrrmkc4Km1m/mBbehyKs8rmleCT5vKVWL/tqPgMUOyob1KIpbSctkopTSt4qif9NTllPTz6rYpkO0HtllHd8FPr0HT75c3wgGK/IKGA8L80v5lEtGJJ8BTGIJr3UR9i9FybLdKihOyU=; Domain=.hotels.com; Path=/; Expires=Fri, 17 Aug 2018 05:59:08 GMT; Max-Age=14399; HttpOnly


text:
409 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation
Jump to search
Thiên niên kỷ
:
thiên niên kỷ 1
TCN
Thế kỷ
:
thế kỷ 6
TCN
thế kỷ 5
TCN
thế kỷ 4
TCN
Thập niên
:
thập niên 420
TCN
thập niên 410
TCN
thập niên 400
TCN
thập niên 390
TCN
thập niên 380
TCN
Năm
:
412
TCN
411
TCN
410
TCN
409
TCN
408
TCN
407
TCN
406
TCN
Lỗi Lua: Số không hợp lệ -408.
409 TCN
là một năm trong
lịch La Mã
.
Mục lục
1
Sự kiện
2
Sinh
3
Mất
4
Tham khảo
Sự kiện
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Sinh
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Mất
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Tham khảo
[
sửa
|
sửa mã nguồn
]
Bài viết về các sự kiện trong
năm
này vẫn còn
sơ khai
. Bạn có thể giúp Wikipedia bằng cách
mở rộng nội dung
để bài được hoàn chỉnh hơn.
x
t
s
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=409_TCN&oldid=26249715
”
Thể loại
:
Năm 409 TCN
Sơ khai năm
Thể loại ẩn:
Trang có lỗi kịch bản
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bài viết
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Trích dẫn trang này
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Afrikaans
العربية
Asturianu
Azərbaycanca
Bahasa Melayu
Basa Sunda
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Boarisch
Bosanski
Brezhoneg
Català
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Español
Euskara
فارسی
Føroyskt
Français
Frysk
Gaeilge
Galego
한국어
Հայերեն
हिन्दी
Hrvatski
Ido
Italiano
ქართული
Қазақша
Kiswahili
Latina
Lëtzebuergesch
Lietuvių
Magyar
Македонски
मराठी
Nederlands
नेपाली
नेपाल भाषा
日本語
Napulitano
Norsk
Occitan
Oʻzbekcha/ўзбекча
Plattdüütsch
Polski
Português
Română
Русский
Shqip
Slovenčina
Slovenščina
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
Tagalog
Татарча/tatarça
ไทย
Тоҷикӣ
Українська
Vèneto
Winaray
Yorùbá
粵語
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối vào ngày 27 tháng 2 năm 2017 lúc 04:27.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-Cache: cp1089 pass, cp2007 miss, cp2016 miss

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Nhân Trạch
Jump to navigation Jump to search
Nhân Trạch là một xã thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, Diện tích tự nhiên của Xã Nhân Trạch là 2,44 km², dân số 9.278 người [1] Xã Nhân Trạch có bờ biển dài 3 km chạy dọc vào bãi biển Nhật Lệ, bờ biển có nhiều thắng cảnh đẹp, thơ mộng[2]. Lăng mộ Hồ Cưỡng (Hồ Hồng) vị tướng tài ba cuối đời Trần nằm trên khuôn viên họ Hồ xã Nhân Trạch.
Địa Lý[sửa | sửa mã nguồn]
- Nhân Trạch là một xã miền biển, vùng bãi ngang cồn bãi thuộc của huyện Bố Trạch Quảng Bình, cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng 10 km.
- Xã Nhân Trạch được chia ra 3 khu vực: Vùng Xã (Vùng trung tâm), Bắc Sông Dinh (xóm đò) và Nhân Hồng.
- Toàn xã gồm 8 thôn: thôn Nhân Tiến, thôn Nhân Hải, thôn Nhân Nam, thôn Nhân Quang, thôn Nhân Bắc, thôn Nhân Đức, thôn Bắc Hồng, thôn Nam Hồng.
- Xã Nhân Trạch giáp xã Đại Trạch và Lý Trạch ở phía Tây, xã Đại Trạch ở phía Bắc, xã Lý Trạch ở phía Nam, và giáp với Biển Đông ở phía Đông.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
- Bí thư: Ông Nguyễn Khắc Tân
- Chủ tịch: Ông Nguyễn Văn Nghị
- Phó chủ tịch: Ông Phạm Mạnh Hùng
- Bí thư Đoàn TNCS HCM: Bà Lê Thị Diền
- Chủ tịch Hội nông dân: Ông Hồ Đức Ngọc
- Chủ tịch Hội LHPN: Bà Nguyễn Thị Thành
- Chủ tịch HCCB: Ông Lê Xuân Bẳn
- Trưởng CA xã: Ông Phạm Văn Đê

markdown:
# Nhân Trạch
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|Nhân Trạch|
|
|[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Bắc Trung Bộ](/wiki/B%E1%BA%AFc_Trung_B%E1%BB%99_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh) [Bố Trạch](/wiki/B%E1%BB%91_Tr%E1%BA%A1ch) **Nhân Trạch** là một [xã](/wiki/X%C3%A3) thuộc huyện [Bố Trạch](/wiki/B%E1%BB%91_Tr%E1%BA%A1ch), tỉnh [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), Diện tích tự nhiên của Xã Nhân Trạch là 2,44 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số 9.278 người
Xã Nhân Trạch có bờ biển dài 3 [1] [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t)chạy dọc vào [bãi biển Nhật Lệ](/wiki/B%C3%A3i_bi%E1%BB%83n_Nh%E1%BA%ADt_L%E1%BB%87), bờ biển có nhiều thắng cảnh đẹp, thơ mộng . Lăng mộ [[2]](#cite_note-2) [Hồ Cưỡng](/wiki/H%E1%BB%93_C%C6%B0%E1%BB%A1ng)( [Hồ Hồng](/wiki/H%E1%BB%93_C%C6%B0%E1%BB%A1ng)) vị tướng tài ba cuối [đời Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n)nằm trên khuôn viên họ Hồ xã Nhân Trạch.
## Địa Lý[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_Tr%E1%BA%A1ch&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_Tr%E1%BA%A1ch&action=edit§ion=1)]
- Nhân Trạch là một xã miền biển, vùng bãi ngang cồn bãi thuộc của huyện
[Bố Trạch](/wiki/B%E1%BB%91_Tr%E1%BA%A1ch) [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), cách trung tâm thành phố [Đồng Hới](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_H%E1%BB%9Bi)khoảng 10 km.
- Xã Nhân Trạch được chia ra 3 khu vực: Vùng Xã (Vùng trung tâm), Bắc Sông Dinh (xóm đò) và Nhân Hồng.
- Toàn xã gồm 8 thôn: thôn Nhân Tiến, thôn Nhân Hải, thôn Nhân Nam, thôn Nhân Quang, thôn Nhân Bắc, thôn Nhân Đức, thôn Bắc Hồng, thôn Nam Hồng.
- Xã Nhân Trạch giáp xã Đại Trạch và Lý Trạch ở phía Tây, xã Đại Trạch ở phía Bắc, xã Lý Trạch ở phía Nam, và giáp với Biển Đông ở phía Đông.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_Tr%E1%BA%A1ch&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_Tr%E1%BA%A1ch&action=edit§ion=2)]
- Bí thư: Ông Nguyễn Khắc Tân
- Chủ tịch: Ông Nguyễn Văn Nghị
- Phó chủ tịch: Ông Phạm Mạnh Hùng
- Bí thư Đoàn TNCS HCM: Bà Lê Thị Diền
- Chủ tịch Hội nông dân: Ông Hồ Đức Ngọc
- Chủ tịch Hội LHPN: Bà Nguyễn Thị Thành
- Chủ tịch HCCB: Ông Lê Xuân Bẳn
- Trưởng CA xã: Ông Phạm Văn Đê

X-Cache: cp1079 pass, cp2016 hit/5, cp2016 miss

X-Cache-Status: hit-local


text:
Tập tin:Epikutanni-test.jpg
Jump to navigation Jump to search
Kích thước của hình xem trước: 800×600 điểm ảnh. Các độ phân giải khác: 320×240 điểm ảnh | 640×480 điểm ảnh | 1.024×768 điểm ảnh | 1.280×960 điểm ảnh | 1.600×1.200 điểm ảnh.
Tập tin gốc (1.600×1.200 điểm ảnh, kích thước tập tin: 950 kB, kiểu MIME: image/jpeg)
Lịch sử tập tin
Nhấn vào một ngày/giờ để xem nội dung tập tin tại thời điểm đó.
Các trang sử dụng tập tin
Có 3 trang tại Wikipedia tiếng Việt có liên kết đến tập tin (không hiển thị trang ở các dự án khác):
Sử dụng tập tin toàn cục
Các wiki sau đang sử dụng tập tin này:
- Trang sử dụng tại ar.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại cs.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại de.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại el.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại en.wikipedia.org
- Allergy
- Formaldehyde
- Anaphylaxis
- Perfume
- Cosmetics
- Toxicity
- Thiomersal
- Onchocerciasis
- Allergic rhinitis
- P-Phenylenediamine
- Rash
- Food allergy
- Contact dermatitis
- Abacavir
- Bacitracin
- Aroma compound
- Potassium dichromate
- Linalool
- Cobalt(II) chloride
- Aphthous stomatitis
- Stomatitis
- Bronopol
- Patch test
- Angular cheilitis
- Allergic contact dermatitis
- Irritant contact dermatitis
- Balsam of Peru
- Hydroxymethylpentylcyclohexenecarboxaldehyde
- Josef Jadassohn
- Nickel(II) sulfate
- Tetrazepam
- Cheilitis
- Skin allergy test
- Solar urticaria
- Hand eczema
- Perfume intolerance
- Abietic acid dermatitis
- Mazzotti reaction
- Lactylate
Xem tập tin này đang dùng ở đâu toàn hệ thống.

markdown:
# Tập tin:Epikutanni-test.jpg
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) ![ Tập tin:Epikutanni-test.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/800px-Epikutanni-test.jpg)
![ Tập tin:Epikutanni-test.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/800px-Epikutanni-test.jpg)
Kích thước của hình xem trước:
[800×600 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/800px-Epikutanni-test.jpg). Các độ phân giải khác: [320×240 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/320px-Epikutanni-test.jpg)| [640×480 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/640px-Epikutanni-test.jpg)| [1.024×768 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/1024px-Epikutanni-test.jpg)| [1.280×960 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/1280px-Epikutanni-test.jpg)| [1.600×1.200 điểm ảnh](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Epikutanni-test.jpg). [Tập tin gốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Epikutanni-test.jpg)(1.600×1.200 điểm ảnh, kích thước tập tin: 950 kB, kiểu MIME: image/jpeg)
## Lịch sử tập tin
Nhấn vào một ngày/giờ để xem nội dung tập tin tại thời điểm đó.
|Ngày/giờ||Hình nhỏ||Kích cỡ||Thành viên||Miêu tả|
|hiện tại|![ Hình thu nhỏ của phiên bản vào lúc 04:20, ngày 22 tháng 9 năm 2011](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/120px-Epikutanni-test.jpg)
![ Hình thu nhỏ của phiên bản vào lúc 04:20, ngày 22 tháng 9 năm 2011](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Epikutanni-test.jpg/120px-Epikutanni-test.jpg)
## Các trang sử dụng tập tin
Có 3 trang tại Wikipedia tiếng Việt có liên kết đến tập tin (không hiển thị trang ở các dự án khác):
## Sử dụng tập tin toàn cục
Các wiki sau đang sử dụng tập tin này:
- Trang sử dụng tại ar.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại cs.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại de.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại el.wikipedia.org
- Trang sử dụng tại en.wikipedia.org
[Allergy](//en.wikipedia.org/wiki/Allergy) [Formaldehyde](//en.wikipedia.org/wiki/Formaldehyde) [Anaphylaxis](//en.wikipedia.org/wiki/Anaphylaxis) [Perfume](//en.wikipedia.org/wiki/Perfume) [Cosmetics](//en.wikipedia.org/wiki/Cosmetics) [Toxicity](//en.wikipedia.org/wiki/Toxicity) [Thiomersal](//en.wikipedia.org/wiki/Thiomersal) [Onchocerciasis](//en.wikipedia.org/wiki/Onchocerciasis) [Allergic rhinitis](//en.wikipedia.org/wiki/Allergic_rhinitis) [P-Phenylenediamine](//en.wikipedia.org/wiki/P-Phenylenediamine) [Rash](//en.wikipedia.org/wiki/Rash) [Food allergy](//en.wikipedia.org/wiki/Food_allergy) [Contact dermatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Contact_dermatitis) [Abacavir](//en.wikipedia.org/wiki/Abacavir) [Bacitracin](//en.wikipedia.org/wiki/Bacitracin) [Aroma compound](//en.wikipedia.org/wiki/Aroma_compound) [Potassium dichromate](//en.wikipedia.org/wiki/Potassium_dichromate) [Linalool](//en.wikipedia.org/wiki/Linalool) [Cobalt(II) chloride](//en.wikipedia.org/wiki/Cobalt(II)_chloride) [Aphthous stomatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Aphthous_stomatitis) [Stomatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Stomatitis) [Bronopol](//en.wikipedia.org/wiki/Bronopol) [Patch test](//en.wikipedia.org/wiki/Patch_test) [Angular cheilitis](//en.wikipedia.org/wiki/Angular_cheilitis) [Allergic contact dermatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Allergic_contact_dermatitis) [Irritant contact dermatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Irritant_contact_dermatitis) [Balsam of Peru](//en.wikipedia.org/wiki/Balsam_of_Peru) [Hydroxymethylpentylcyclohexenecarboxaldehyde](//en.wikipedia.org/wiki/Hydroxymethylpentylcyclohexenecarboxaldehyde) [Josef Jadassohn](//en.wikipedia.org/wiki/Josef_Jadassohn) [Nickel(II) sulfate](//en.wikipedia.org/wiki/Nickel(II)_sulfate) [Tetrazepam](//en.wikipedia.org/wiki/Tetrazepam) [Cheilitis](//en.wikipedia.org/wiki/Cheilitis) [Skin allergy test](//en.wikipedia.org/wiki/Skin_allergy_test) [Solar urticaria](//en.wikipedia.org/wiki/Solar_urticaria) [Hand eczema](//en.wikipedia.org/wiki/Hand_eczema) [Perfume intolerance](//en.wikipedia.org/wiki/Perfume_intolerance) [Abietic acid dermatitis](//en.wikipedia.org/wiki/Abietic_acid_dermatitis) [Mazzotti reaction](//en.wikipedia.org/wiki/Mazzotti_reaction) [Lactylate](//en.wikipedia.org/wiki/Lactylate)
-
Xem tập tin này
[đang dùng ở đâu toàn hệ thống](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:S%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng_to%C3%A0n_c%E1%BB%A5c/Epikutanni-test.jpg).

X-Cache: cp1089 pass, cp2004 miss, cp2016 miss


text:
In hiflex quảng cáo khổ lớn chiếm lĩnh thị trường tphcm-0908.837.032 quận 10
Song Phát nhận in kỹ thuật số khổ lớn các loại như: In hiflex khổ lớn, in băng rôn khổ lớn, in banner khổ lớn, in backdrop. Với khổ in hiflex khổ lớn nhất thị trường hiện nay, chiều rộng 3.2m và chiều dài lên đến vài chục mét. Song Phát là sự lựa chọn hàng đầu cho những bản in khổ lớn, thích hợp với các quảng cáo ngoài trời, các chương trình của các công ty tổ chức sự kiện…
In hiflex — In uv tại tphcm khổ lớn quảng cáo chuyên nghiệp giá rẻ còn được dùng để làm phông nền sân khấu hay các sự kiện lớn hay các gian hàng hội chợ. Do có tính chất gọn nhẹ chịu được mưa nắng, dễ dàng tháo lắp. Hiflex còn được dùng để in tranh ảnh treo tường theo khổ lớn làm nổi bật ngôi nhà của bạn. Hay các tấm bảng nội quy cơ quan, trường học …. Dùng để làm tấm băng rôn khai trương hay những tấm pano với kích thước lớn.
CÔNG TY TNHH IN ẤN QUẢNG CÁO SONG PHÁT
Địa chỉ : 106/47/1 Bình Lợi, P.13, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline : 0908.837.032
Mail : insongphat@gmail.com
Hotline: 0908.837.032
https://www.linkedin.com/pulse/quy-tr%C3%ACnh-uv-t%E1%BA%A1i-tphcm-qu%E1%BA%ADn-100908837032-in-song-ph%C3%A1t/?published=t
Đến với công ty In Song Phát của chúng tôi là đến với hệ thống in uv chất lượng cao cấp kỹ thuật số chuyên nghiệp giá rẻ là sự lựa chọn đúng đắn của quý khách hàng. Cùng với đội ngũ nhân viên trẻ nhanh nhẹn năng động nhiệt tình, chúng tôi luôn hoàn thành xuất sắc mọi yêu cầu của bạn. Chúng tôi hỗ trợ test màu trước khi in để đảm bảo chính xác về màu sắc chân thực của sản phẩm theo ý của khách hàng và chịu hoàn toàn chịu trách nhiệm về sai sót trong quá trình in ấn. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn cũng như mang lại cho mình một sản phẩm tốt nhất nhé.
Đăng nhập tài khoản
Email của bạn đã được đăng ký trước rồi.
Đăng ký tài khoản
Email của bạn đã được đăng ký trước rồi.
Hoặc

markdown:
In hiflex quảng cáo khổ lớn chiếm lĩnh thị trường tphcm-0908.837.032 quận 10
Song Phát nhận in kỹ thuật số khổ lớn các loại như: In hiflex khổ lớn, in băng rôn khổ lớn, in banner khổ lớn, in backdrop. Với khổ in hiflex khổ lớn nhất thị trường hiện nay, chiều rộng 3.2m và chiều dài lên đến vài chục mét. Song Phát là sự lựa chọn hàng đầu cho những bản in khổ lớn, thích hợp với các quảng cáo ngoài trời, các chương trình của các công ty tổ chức sự kiện…
In hiflex —
** khổ lớn quảng cáo chuyên nghiệp giá rẻ còn được dùng để làm phông nền sân khấu hay các sự kiện lớn hay các gian hàng hội chợ. Do có tính chất gọn nhẹ chịu được mưa nắng, dễ dàng tháo lắp. Hiflex còn được dùng để in tranh ảnh treo tường theo khổ lớn làm nổi bật ngôi nhà của bạn. Hay các tấm bảng nội quy cơ quan, trường học …. Dùng để làm tấm băng rôn khai trương hay những tấm pano với kích thước lớn. In uv tại tphcm**
CÔNG TY TNHH IN ẤN QUẢNG CÁO SONG PHÁT
Địa chỉ : 106/47/1 Bình Lợi, P.13, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline : 0908.837.032
Mail : insongphat@gmail.com
Hotline: 0908.837.032
[https://www.linkedin.com/pulse/quy-tr%C3%ACnh-uv-t%E1%BA%A1i-tphcm-qu%E1%BA%ADn-100908837032-in-song-ph%C3%A1t/?published=t](https://www.linkedin.com/pulse/quy-tr%C3%ACnh-uv-t%E1%BA%A1i-tphcm-qu%E1%BA%ADn-100908837032-in-song-ph%C3%A1t/?published=t)
Đến với công ty In Song Phát của chúng tôi là đến với hệ thống
** cấp kỹ thuật số chuyên nghiệp giá rẻ là sự lựa chọn đúng đắn của quý khách hàng. Cùng với đội ngũ nhân viên trẻ nhanh nhẹn năng động nhiệt tình, chúng tôi luôn hoàn thành xuất sắc mọi yêu cầu của bạn. Chúng tôi hỗ trợ test màu trước khi in để đảm bảo chính xác về màu sắc chân thực của sản phẩm theo ý của khách hàng và chịu hoàn toàn chịu trách nhiệm về sai sót trong quá trình in ấn. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn cũng như mang lại cho mình một sản phẩm tốt nhất nhé. in uv chất lượng cao**
Đăng nhập tài khoản
Email của bạn đã được đăng ký trước rồi.
Đăng ký tài khoản
Email của bạn đã được đăng ký trước rồi.
**Hoặc**

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
I/ Tin Kinh
tế - Xã hội/ Socio-Economic News:
- Cho đến nay, điều
kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực Bộ Công thương phụ trách 1.216 điều kiện, đã cắt
giảm được 675 điều kiện.
Một số thông
tin về tình hình kinh tế 2 tháng đầu năm 2018:
- Tổng trị giá kim ngạch xuất khẩu cả nước
đạt trên 29,395 tỷ USD, tăng 45,8%
so với cùng kỳ 2017, trong đó có 3 nhóm hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ
USD gồm: Điện thoại & linh kiện; dệt may và máy tính, tivi và các mặt hàng điện tử khác (Tổng cục Thống
kê).
- Tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm
thủy sản ước đạt 6,1 tỷ USD, tăng 30,2% so với cùng kỳ năm 2017. Trong đó, các mặt hàng
nông sản chính đạt 3,3 tỷ USD, tăng 27,8%; thuỷ sản đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng
29,5%; các mặt hàng lâm sản chính đạt 1,43 tỷ USD, tăng 28,5%. Mục tiêu năm
2018 phấn đấu đạt khoảng 40 – 41 tỷ USD, trong đó, các sản phẩm trồng trọt đạt
21 tỷ USD, thủy sản là 9 tỷ USD, lâm nghiệp là 8,5 tỷ. Hiện hàng nông sản của
Việt Nam đã xuất khẩu sang 180 nước trên thế giới và nằm trong top 15 quốc gia xuất khẩu nông sản
lớn nhất (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn).
- Xuất khẩu điều của Việt Nam đạt 54
ngàn tấn với giá trị kim ngạch đạt 556,87 triệu USD, tăng 107% về lượng và tăng
140% về giá trị so với cùng kỳ năm 2017. Về thị trường xuất khẩu, Mỹ tiếp tục
dẫn đầu chiếm 30%; tiếp đến là Trung Quốc và Hà Lan (Tổng cục Hải quan).
- Năm 2018, ngành dệt may Việt Nam
phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 34 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2017 (Hiệp
hội Dệt may Việt Nam).
- Tổng vốn đăng ký và vốn góp, mua cổ
phần của nhà đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đạt 3,34 tỷ USD, trong đó,
vốn giải ngân đạt 1,7 tỷ USD, tăng 9,7% so với cùng kỳ năm 2017. Hiện cả nước
có 411 dự án
mới với tổng vốn đăng ký đạt 1,39 tỷ USD; 133 lượt dự án điều chỉnh vốn tăng
thêm 700,3 triệu USD; 873 lượt góp vốn,
mua cổ phần với tổng giá trị đạt 1,25 tỷ USD. Về lĩnh vực đầu tư, công nghiệp
chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với tổng giá trị đạt 1,83 tỷ USD, chiếm
54,6% tổng vốn đăng ký; xây dựng đạt 345,4 triệu USD, chiếm 10,3%; kinh doanh
bất động sản là 312,1 triệu USD, chiếm 9,3% … (Bộ Kế hoạch & Đầu tư).
- Lượng khách quốc tế vào Việt Nam đạt 2,86 triệu
lượt, tăng 29,7% so với cùng kỳ năm 2017, trong đó, khách đến từ châu Á đạt hơn 2 triệu lượt, tăng
35,8% so với cùng kỳ năm 2017 (Tổng cục Thống kê).
- Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2017
(Tổng cục Thống kê).
- Việt Nam đang là thị trường có tiềm
năng nhất châu Á dựa theo các tiêu chí như: tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức
cao; tình hình chính trị - xã hội ổn
định và Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài
(theo ông Hiroyki Ono, Quỹ đầu tư ACA –
Nhật Bản).
- Việt Nam phấn đấu trở thành 1 trong
4 thị trường hàng không lớn nhất ASEAN vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng vận
chuyển hành khách tăng trung bình 16%/năm giai đoạn 2015 - 2020 và 8%/năm giai
đoạn 2020 – 2030 (VPCP).
- Dự báo xuất khẩu gạo của Việt Nam
năm 2018 sẽ đạt 6,7 triệu tấn, do triển vọng tiêu thụ tăng mạnh từ các thị
trường nhập khẩu (theo Bộ Nông nghiệp Mỹ -USDA).
II/ Tin văn hóa – thể thao – Du lịch:
- Thành phố Đà Nẵng của Việt Nam lọt
top 10 thành phố nước ngoài đáng sống trên thế giới (theo Tạp chí du lịch Live
and Invest Overseas).
- Món phở của Việt Nam tiếp lục lọt
top 30 món ăn ngon nhất thế giới (theo chuyên mục du lịch của trang CNN).
- Lễ
hội Trò Chiềng ở tỉnh Thanh Hóa và Tục thờ Tản Viên Sơn Thánh, huyện Ba Vì, Hà
Nội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Quyết định số
266/QĐ-BVHTTDL ngày 30/1/2018 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
- Tay vợt Lý Hoàng Nam của Việt Nam xếp thứ 2 khu vực Đông Nam Á và xếp thứ 471
thế giới (theo Hiệp hội quần vợt nhà nghề thế giới)./.
Bản quyền thuộc Bộ Ngoại giao Việt NamLiên hệ |
Sơ đồ trang |
Quyền riêng tư | Q&AĐại sứ quán CHXHCN Việt Nam tại Nhà nước Cô-oétJabriya, Block 10, Street 19, Villa 96, Kuwait Điện thoại : + 965-2531 1450 - 2535 1593 (Tổng đài)Fax : + 965-2535 1592E-mail : vnemb.kw@mofa.gov.vnWebsite : https://vnembassy-dasman.mofa.gov.vn

Cache-Control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-MS-InvokeApp: 1; RequireReadOnly


text:
10 xu hướng mặc khuynh đảo mùa lạnh 2018
Váy xếp nếp, họa tiết động vật... là những xu hướng thời trang lên ngôi ở Thu Đông năm nay.
10 công việc trả lương cao nhất nước Mỹ
Y tế đóng góp số đại diện nhiều nhất, với bác sĩ có thể nhận lương gần 200.000 USD một năm.
Những gam màu thống trị Thu Đông 2018
Đỏ tươi, xanh hải quân, cam đất... xuất hiện ồ ạt trong mùa lạnh năm nay.

markdown:
[10 xu hướng mặc khuynh đảo mùa lạnh 2018](https://giaitri.vnexpress.net/photo/lang-mot/10-xu-huong-mac-khuynh-dao-mua-lanh-2018-3793299.html)
Váy xếp nếp, họa tiết động vật... là những xu hướng thời trang lên ngôi ở Thu Đông năm nay.
[10 công việc trả lương cao nhất nước Mỹ](https://kinhdoanh.vnexpress.net/photo/quoc-te/10-cong-viec-tra-luong-cao-nhat-nuoc-my-3793540.html)
Y tế đóng góp số đại diện nhiều nhất, với bác sĩ có thể nhận lương gần 200.000 USD một năm.
[Những gam màu thống trị Thu Đông 2018](https://giaitri.vnexpress.net/photo/lang-mot/nhung-gam-mau-thong-tri-thu-dong-2018-3792895.html)
Đỏ tươi, xanh hải quân, cam đất... xuất hiện ồ ạt trong mùa lạnh năm nay.

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Fri, 24-Aug-2018 01:54:21 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

Cache-Control: max-age=0, no-cache