markdown:
# Chìm Đắm Trong Tình Yêu
## Nội dung truyện
**Chìm Đắm Trong Tình Yêu**
Nguồn Truyện : Kênh Truyện
Giới Thiệu Nhân Vật :
* Nhân Vật Chính:
Kiều Tố Như (Nó): Xinh đẹp lộng lẫy, Học giỏi và tài năng, luôn chiếm vị trí số một. Đặc biệt thích Piano. Gia thế giàu có nhưng vì một số lí do nên không thể sử dụng tiền của gia đình. Mẹ Như bị ung thư nên phải điều trị lâu năm, tiền viện phí ba Như có thể trả nhưng điều kiện trao đổi nó phải kết hôn để tạo mối quan hệ chính trị. Tính nó lạnh lùng, ít nói như một “tảng băng di động”. Coi đàn ông như đồ chơi, lăng nhăng, quen một lúc ba bốn người rồi khi đã hết hứng thú thì đá. Rất thích nhấm nháp cà phê. Được mệnh danh là “ Cà Phê băng gía” của trường. Khiến ba chàng hoàng tử phải rơi vào tình yêu với nó, khiến họ phải tranh dành tình yêu.
Trịnh Lan Anh (Bạn nó): Tiểu thư tập đoàn họ Trịnh danh tiếng, không xinh đẹp như nó nhưng cũng khá đáng yêu, học lực bình thường. Hay nói, tán gẫu. Là người hiểu nó nhất và cũng là người được nghe nó nói nhiều nhất. Mê trai đẹp và có cả một bộ siêu tập hình mĩ nam.
Lý Việt Vũ (Anh): Đẹp trai. Nam tính. Phong độ. Sát gái nhưng sức hút cuả Vũ không thể với Như. Rất đại ca. Là người có tiếng trong giới mafia. Hình tượng không thể thiếu súng. Anh em họ với Khánh và Quân. Tính cách ngang tàn. Phụ nữ chỉ như một trò giải trí, chơi chán thì vứt không thương tiếc. Xung quanh bao giờ cũng có những người con gái tự nguyện theo đuổi nhưng sao kể từ lúc nó đến thì anh lại càng lúc càng không thể không hướng ánh mắt về nó?
Vương Hải Khánh (Hắn): Đẹp trai. Cơ thể hấp dẫn. Rất thông minh. Có thể nói là một “con mọt sách” chính hiệu. Ít nói nhưng không lạnh lùng. Hình tượng luôn đi kèm với cuốn sách dày cộp và kính. Là anh em họ với Vũ và Khang. Chẳng có gì làm Khánh quan tâm ngoài việc học nhưng kể từ khi nó xuất hiện tại sao hắn lại dần không thể ngừng quan tâm?
Võ Anh Quân (Cậu): Cũng đẹp trai nhưng mang theo nét đẹp đó là một nét ngây thơ. Nhưng trái với vẻ đẹp hồn nhiên đó, Quân lại rất mưu mẹo, tinh ranh và nhiều mưu kế. Ai đã bị cậu ghét thì sẽ sống không bằng chết. Yêu tiền. Bên mình lúc nào cũng có máy tính tân tiến nhất. Muốn đi theo con đường kinh doanh sớm nhưng do Quân vẫn còn là học sinh nên cậu ít khi được thử sức trên thương trường. Kể từ lúc Như xuất hiện thì trong mắt cậu dần dần tiền không thể sánh được với Như. Tại sao vậy?
(Ba công ti, ba chi nhánh lớn nhất là Vương thị, Lý thị và Võ thị. Chúng cùng tạo nên một tập đoàn hùng mạnh là Black Pearl. Những người đúng đầu ba công ty cùng huyết thống nên Black Pearl liên kết chặt chẽ, đoàn kết không gì là lạ. Bởi vậy Khánh, Quân, Khanh là anh em họ. Khi Thư đồng ý điều kiện của ba nó, trớ trêu thay lại có đến ba người. Ba nó muốn nó phải kết hôn với Khánh hoặc Vũ hoặc Quân, con trai của một trong ba công ty lớn để tạo mối làm ăn. Từ đó, cuộc chiến tranh ngầm giành tình yêu của Thư được công khai )
* Nhân Vật Phụ:
Luci: Từng sống ở nước ngoài khi về trường lại rất ghét Thư, luôn tìm cách phá nó. Xấu nhưng cứ bôi cả tấn mỹ phẩm lên mặt. Học kém mà lúc nào cũng lên mặt. Bên cạnh có một người quản gia.
Tống Duy Linh: Quản gia của Luci. Đẹp trai lãng tử. Gần như là một hoàng tử của trường. Rất yêu Luci và sẵn sằng làm mọi việc vì cô kể cả việc hại Thư. Đến sau này khi Linh chết thì Luci mới nhận ra cô đã mất một người yêu cô nhất trên đời.
[Đọc tiếp](#)
### Bình luận truyện
**Chìm Đắm Trong Tình Yêu** ![](http://yeutre.vn/medias/data/avatars/s/0/1.jpg?time=1481688467852)
Nhấn Shift + Enter để xuống hàng. Nhấn Enter để đăng câu trả lời.


markdown:
|SHINeeShow|
|Chào mừng các bạn đến với Forum S2 and SHINee!|
Một chốn nhỏ để tình cảm của bạn bay xa cùng SHINee.
Nơi không bao giờ cho rằng tình cảm ấy là ảo,
nơi để bạn cùng giải bày bao cảm xúc chất chứa trong lòng,
và là nơi bạn được là chính bạn.
Với SHINeeShow và SHINee bạn là tuyệt vời nhất.Bởi chúng ta cùng là Shawol.
|Forum S2|
![]()
![]()
|Tác giả|
![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
www.suaboot.com nhận Unbrick, sửa boot, repair boot, cứu boot Samsung, cứu boot LG, cứu boot Sky Pantech, cứu boot Sony Ericsson lấy ngay trong ngày.
Địa chỉ: 58 Nguyễn Tri Phương - P6 - Q5 - TP Hồ Chí Minh
Điện thoại: 08.6.2722723
Di động: 0933.012.315
Trưởng chi nhánh: Mrs.Nhung
Email: unlockdtdd_codes@yahoo.com
Địa chỉ: 92 Thái Hà - Q.Đống Đa - Hà Nội
Di động: 0902.160.504
Trưởng chi nhánh: Mr.Thành
Email: Thanh_gsm@yahoo.com
Địa chỉ: 39 Lê Văn Phấn, P Phú Thủy, TP Phan Thiết, Bình Thuận
Điện thoại: 0623 823005
Di động: 0978 434 393
Trưởng chi nhánh: Mr.Hà
Email: Habinhthuan@yahoo.com

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: private, no-cache, no-store, proxy-revalidate, no-transform

Set-Cookie: currency=deleted; expires=Thu, 21-Jul-2016 22:31:57 GMT; path=/; domain=suaboot.com

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
## Sửa máy tính tại Cốm Vòng nhanh nhất
Cửu Long chuyên
*sửa máy tính tại Cốm Vòng * giá rẻ, dịch vụ nhanh, đến tận nơi. Đảm bảo đổ mực máy in, [sửa máy in](/), máy fax, máy vi tính, máy photocopy, máy hủy tài liệu, uy tín, chất lượng tại Cốm Vòng Cầu Giấy nhanh nhất Hà Nội, có mặt sau 30 phút gọi.
##
[Sửa máy tính tại Cốm Vòng Cầu Giấy](../)
Hãy gọi cho Cửu Long, đơn vị không chỉ
** mà còn sửa chữa và đổ mực máy in, máy fax, máy photocopy, máy hủy tài liệu tại các địa điểm quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, giá rẻ dịch vụ nhanh, có mặt sau 30 phút gọi. Sửa máy tính tại Cốm Vòng **
### I. Địa điểm Sửa máy tính tại quận Cầu Giấy
|• Sửa máy tính tại Nghĩa Đô||• Sửa máy tính tại Dịch Vọng|
|• Sửa máy tính tại Dịch Vọng Hậu||• Sửa máy tính tại Nghĩa Tân|
|• Sửa máy tính tại Mai Dịch||• Sửa máy tính tại Phạm Hùng|
|• Sửa máy tính tại Quan Hoa||• Sửa máy tính tại Phạm Văn Đồng|
|• Sửa máy tính tại Trung Hòa||• Sửa máy tính tại Nguyễn Khang|
|• Sửa máy tính tại Yên Hòa||• Sửa máy tính tại Hoàng Quốc Việt|
|• Sửa máy tính tại Xuân Thủy||• Sửa máy tính tại Mỹ Đình|
|• Sửa máy tính tại Đồng Xa||• Sửa máy tính tại cốm vòng|
### II. Dịch vụ sửa chữa tại Cốm Vòng
- Sửa máy in
[Sửa máy fax](/sua-may-fax/)
- Sửa máy tính
- Sửa máy photocopy
- Sửa máy hủy tài liệu
[Đổ mực in máy in](/do-muc-may-in-tai-nha/)
- Đổ mực máy fax
- Đổ mực máy photocopy
- Văn phòng phẩm
- Máy in cũ
- Máy fax cũ
### III. Liên hệ Sửa máy in tại Cốm Vòng
Công ty TNHH thương Mại Kỹ thuật Cửu Long
VPGD: Ngõ 116 đường Nguyễn Xiển, Thanh Xuân, Hà Nội
Tel: 04. 35589304/ 62933730/ 22163064/ 39166511
website: http://suamayin.com.vn
Cám ơn quý khách đã sử dụng dịch vụ
**SỬA MÁY TÍNH TẠI CỐM VÒNG**
### Bài viết liên quan
- No related posts found

Server: Apache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Bài giảng Quản lý chất lượng nông sản - TS. Đỗ Thị Bích Thuỷ
Chia sẻ: Le Chi Hung Cuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:83
lượt xem 146
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2011/20111007/windlee/80x100/7831338794289.jpg)
##
Bài giảng Quản lý chất lượng nông sản - TS. Đỗ Thị Bích Thuỷ
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Bài giảng Quản lý chất lượng nông sản giúp người học nắm được khái niệm về chất lượng và quản lý chất lượng, tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng, các hệ thống quản trị chất lượng, chất lượng nông sản thực phẩm, các nguyên nhân làm giảm chất lượng nông sản trong quá trình hoạt động sau thu hoạch và hoạt động quản lý chất lượng nông sản.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Bài giảng Quản lý chất lượng nông sản - TS. Đỗ Thị Bích Thuỷ
- TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ DỰ ÁN HỢP TÁC VIỆT NAM – H À LAN BÀI GIẢNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG NÔNG SẢN Người biê n so ạn: TS Đỗ Thị Bích Thu ỷ Huế, 08/2009
- Bài mở đầu KHÁI NI ỆM VỀ C HẤ T LƯỢ NG VÀ QU ẢN LÝ CHẤ T LƯỢ NG, TẦM QUAN TRỌNG CỦA VI ỆC QUẢ N LÝ CHẤ T LƯỢNG 1. Khái niệ m về c hất lư ợng C hất lư ợng là tậ p hợp các thuộc tính c ủa hàng hoá, tạo cho hàng hoá khả năng thỏ a mãn nhữ ng nhu c ầ u c ụ thể hoặ c tiề m ẩn c ủa ngườ i tiêu dùng. Nó đư ợc tạ o thành ngay từ k hâu thiế t k ế, xây dựng phương án s ả n phẩ m đ ến sản xuấ t. Quá trình s ả n xuấ t là k hâu quan tr ọ ng nhất tạo nên chấ t lư ợng và sau đó là trong quá tr ình lưu thông, phân p hố i và s ử d ụng. Trong khi sử d ụ ng, chấ t lượng sả n p hẩ m được đánh giá đầ y đủ n hấ t. Điề u đó có nghĩa là, chấ t lư ợng mang tính tương đối vì sự ư a thích c ủa người sử d ụng là khác nhau và mục đích sử dụ ng khác nhau. Ba b ên liên quan đ ế n chấ t lư ợng là : Người tiêu dùng, nhà sả n xuấ t và nhà nư ớc . N gười tiêu dùng thư ờng yêu c ầu chất lư ợng cao nhấ t với giá r ẻ nhấ t. N hà s ả n xuấ t: Có nhiệ m vụ đ áp ứ ng yêu c ầ u về c hấ t lượng nhưng phả i có lợ i nhuậ n. Nhà nư ớc: Trong hệ thống kinh tế k ế ho ạ ch (c ũ), nhà nước quyế t đ ịnh thế nào là chấ t lượng tốt và xây dự ng các tiêu chuẩn c hấ t lượng c ụ thể , mọ i ngư ời cầ n phả i tuân theo. Trong nề n kinh tế th ị trư ờng hiệ n nay, nhà nước phả i đả m bả o mứ c tố i thiể u (Ví dụ: a n toàn thực phẩ m, hàng giả...) nhấ t định ( đưa ra luậ t lệ q uy đ ịnh về tiêu chuẩ n tố i thiể u) và giá m sát việc thự c hiệ n chấ t lượng. 2. Khái niệ m về quả n lý chấ t lư ợng Q uản lý chấ t lư ợng là các ho ạ t đ ộ ng có phố i h ợp để đ ịnh hướng và kiể m soát mộ t tổ c hức về c hất lư ợng (TCVN ISO 9000:2000). Việc đ ịnh hướng và kiể m soát về chấ t lượng nói chung bao gồ m việ c phố i hợp các hoạ t đ ộng như đề r a c hính sách ch ất lượ ng và m ụ c tiêu ch ất lượng, hoạ ch đ ịnh chất lượng, kiểm soát ch ất lư ợng, đảm bả o chất lượ ng và c ải tiế n ch ất lượ ng. Ho ạch định ch ất lượ ng là mộ t phầ n c ủa q uản lý chấ t lư ợng, tập trung vào việ c lập mục tiêu chất lượ ng và quy đ ịnh các quá trình tác nghiệp cầ n thiế t và nhữ ng n guồ n lực 1
- có liê n quan đ ể thự c hiệ n các mục tiêu chất lư ợng. Lậ p k ế hoạ ch chấ t lư ợng có thể là một phầ n c ủa hoạch đ ịnh chấ t lư ợng. Kiểm soát chất lượng c ũng là mộ t phầ n c ủa quả n lý chấ t lư ợng, tậ p trung vào việ c thực hiệ n các yêu c ầu chất lượ ng. Nói cách khác kiể m soát chấ t lư ợ ng c ũng có nghĩa là: “Nhữ ng hoạt đ ộ ng và k ỹ thu ật mang tính tác nghiệ p nhằ m đáp ứ ng các yêu cầ u chấ t lượng”. Kiể m soát chấ t lư ợng bao gồ m nhữ n g ho ạt đ ộ ng và k ỹ thuật mang tính tác nghiệ p nhằ m đ ồng thờ i theo dõi mộ t quá trình và lo ại trừ những nguyên nhâ n c ủa hoạt động không thỏ a mãn ở mọ i gia i đoạ n của vòng chấ t lư ợng để đ ạ t hiệ u quả kinh tế . Đố i vớ i nhà s ả n xuấ t, k iể m soát chấ t lượng có thể được đ ịnh ngh ĩa một cách đơn giả n là việ c d uy trì nhữ ng đ ặc tính củ a s ả n ph ẩm cu ối cùng luôn ở mứ c quy đ ịnh. Tinh thần và nộ i dung cơ b ả n nhấ t c ủa khái niệ m “Kiể m soát chấ t lư ợng được thể h iệ n qua câu châm ngôn giả n d ị n hưng sâu s ắc của Harnington (1986) “Kiể m soát chấ t lượng là là m đúng lầ n đầu và bấ t kỳ lầ n sau nào khác” Đả m bảo chất lượ ng là cung cấ p lòng tin rằng yêu c ầu chấ t lượng đư ợc thực hiện. Trong TCVN 5814- 1994 (ISO/DIS 8042), đả m b ảo chấ t lượ ng đ ư ợc đ ịnh ngh ĩa là “Toàn b ộ c ác h oạt động có k ế h o ạch, có h ệ th ố ng được tiế n hành và được chứ ng minh là đ ủ mứ c cầ n thiế t đ ể tin r ằ ng hàng hóa sẽ thỏa mãn yêu c ầu các chất lư ợng đặ t ra”. Hoạ t độ ng có kế ho ạch ở đ ây có nghĩa là h oạt độ ng có d ự kiế n tính toán trước ; hoạt động có hệ thố ng là các ho ạ t độ ng có trình tự, có quan hệ vớ i nhau chặt chẽ là m thành một thể thống nhấ t. Cả i tiế n ch ất lư ợng là tậ p trung nâng cao kh ả năng thực hiện các yêu c ầu chất lượng. Việ c c ả i tiế n chấ t lư ợng cần được thự c hiệ n liên tục . Quá trình lậ p mục tiêu và tìm c ơ hộ i đ ể c ải tiến là mộ t quá trình không ngừ ng thông qua việ c sử d ụng c ác phát hiệ n khi đánh giá và k ế t luậ n đánh giá phân tích d ữ liệ u, xe m xét của lãnh đạo hay các b iện pháp khác dẫ n tới các hành đ ộng khắ c phục hay phòng ngừ a. C ác ho ạt đ ộng hoạ c h đ ịnh c hất lư ợng, kiể m soát c hất lư ợng, đ ả m b ả o chấ t lư ợng và c ả i tiế n c hấ t lư ợ ng có liê n q uan với nhau v ì c húng đề u là nhữ ng phầ n tro ng quả n lý c hấ t lư ợ ng. 3. M ộ t s ố phương phá p quả n lý chấ t lư ợ ng - Phương pháp truy ền thố ng: là phương phá p lấ y mẫ u c uố i c ùng để k iể m tra c hấ t lư ợ ng. Cách lấ y mẫu kiể m tra này thường khó đả m bảo toàn bộ sản phẩ m của lô hàng đ ồng nhấ t. Nế u mẫ u kiể m tra không đ ạt chấ t lư ợng, toàn bộ lô hàng phả i tái chế, ho ặc hủ y 2
- b ỏ trong khi có thể tránh thiệ t hạ i b ằ ng cách s ử d ụng kiể m soát phòng ngừ a từ trư ớc. - TQM (Total quality management) : Phương pháp nà y xuấ t phá t từ Nhậ t (1950) dựa trên học thuyế t c ủa DEMING (PDCA: Pla n, Do, Check, Actio n). Cơ s ở của p hương pháp TQM là ngăn ngừ a s ự x uấ t hiệ n c ủa các khuyế t tậ t, trục tr ặc về c hấ t lượ ng nga y từ đầ u. Sử dụ ng các kỹ thuậ t thố ng kê, các k ỹ năng của quả n lý để k iể m tra, giám sát các yế u tố ảnh hư ở ng tớ i s ự xuấ t hiệ n các khuyết tậ t ngay tro ng hệ thố ng s ản xuấ t từ k hâu nghiên c ứ u, thiết k ế, cung ứ ng và các d ịch v ụ k hác liên qua n đế n q uá trình hình thà nh nê n chấ t lư ợ ng. Áp d ụ ng TQM khô ng những nâ ng cao đư ợc chấ t lư ợng s ản p hẩ m mà còn c ải thiệ n h iệu quả hoạ t đ ộng của toàn bộ hệ thố ng nhờ vào nguyên tắ c luôn là m việ c đúng ngay lầ n đ ầ u. - I SO: I SO đư ợc xây dựng nă m 1979 dựa vào tiê u chuẩn BS 5 750 (British Standardizatio n) và đư ợc công b ố nă m 1987. Đây là hệ thống đả m b ảo chấ t lư ợng xuyên suố t từ thiế t kế , sả n xuất, lắ p đ ặ t, d ịch v ụ đư ợc tiêu chuẩ n hóa và tư liệ u hóa triệ t để. Hệ thố ng ISO giúp cho các doanh nghiệ p cả i tiến công tác quả n lý phù hợp khắ c p hục nhữ ng khác biệ t về tiê u chuẩ n, về p hong cách là m ăn giữ a các quốc gia, tránh được việ c kiể m tra thử n ghiệ m lặ p lạ i, giả m chi phí thương mạ i. - GMP (Good Manufacturing Practice): Là nhữ ng quy đ ịnh, nhữ ng ho ạt đ ộng cầ n tuân thủ đ ể đ ạ t đư ợc yêu c ầ u về c hấ t lượng và vệ s inh. - GHP (Good Hygiene Practice): Là những quy đ ịnh, nhữ ng hoạ t đ ộng cầ n tuân thủ để đ ạ t đư ợc yê u cầ u vệ s inh. - HACCP ( (H: Harzard (Mố i nguy); A: Analysis (Phân tíc h); C: Critcal (Nghiêm trọng); C: Control (Kiể m soát); P: Point (Điể m)) là hệ thố ng p hân tích mố i nguy và k iể m soát điể m tới hạ n. Tạ i tấ t cả mọ i khâu s ản xuấ t chế b iế n đề u phân tích xe m có nhữ ng mố i nguy nào có thể ảnh hưởng tới tính an toàn của s ản phẩ m (nhữ ng gì có thể là m con ngư ờ i bị bệnh), dùng các biệ n pháp đ ể k iể m soát nhữ ng mố i nguy đó (là cho c húng khô ng hoặ c ít gây hạ i cho con ngườ i) tạ i nhữ ng điể m (khâu) quan tr ọ ng/ cầ n thiế t. P hương pháp đ ả m b ảo chất lư ợng theo HACCP đư ợc hình thành từ n hững nă m 60 ( thế k ỷ 2 0) từ việ c chế biế n thứ c ăn cho các nhà du hà nh vũ tr ụ ở Mỹ. Phương pháp này được phát triể n mạ nh trong nhữ ng năm 1980-19 90. Nó phát triể n cả ở c ấ p độ ngà nh công nghiệ p chế biế n lẫ n cấ p nhà nư ớc. N gày nay, tại những nơi có c ách tiế p 3
- cận HACCP đư ợc chấ p nhậ n như mộ t phương pháp để p hân tích, đánh giá và kiể m soát các mố i nguy tiề m ẩn (có thể c ó ả nh hưởng xấ u tới sứ c kho ẻ của chúng ta khi c húng ta ă n các thự c phẩ m đó) liên quan tớ i việ c s ả n xuấ t và chế biế n thự c phẩ m. 4. Tầ m quan trọ ng c ủa việ c quả n lý chấ t lượ ng nông s ản Theo dự báo c ủa Tổ chứ c Nông lương Thế g iớ i (FAO), hiệ n nay nhu cầ u tiêu thụ các mặt hà ng nông sả n trên thế g iới ngà y c àng tăng do mứ c tăng trư ởng k inh tế và dân số gia i đoạn 2005- 2010 cao. Đó là cơ hộ i c ủa nông s ả n V iệt N am. Do đó, việ c xây dựng nhữ ng tiê u chuẩ n quả n lý chất lư ợng nô ng phẩ m khô ng ch ỉ thúc đẩ y nông s ả n nộ i tiến lê n mà còn là hàng rào hữ u hiệ u bảo vệ k hả nă ng lây la n d ịch bệ nh từ hàng nông sản ngo ạ i. Có thể khẳ ng đ ịnh, xây d ựng và quả n lý tố t chất lư ợng nô ng s ả n là con đường tấ t yế u để nông s ản VN hộ i nhậ p thành công. K hi Việt Nam tr ở thành thành viê n WTO thì mộ t cơ hộ i lớn s ẽ đư ợc mở r a để thâm nhậ p vào thị trường nông s ả n thế giớ i tr ị g iá 548 tỷ USD/nă m. Tuy nhiên, chỉ r iêng khu vực châu Á c ũng có ít nhấ t gầ n mộ t tỷ tấ n nông sản đang chờ VN mở c ửa, báo hiệ u c uộ c cạnh tranh nả y lử a ngay trên "sân nhà ". Là mộ t cư ờng quố c xuấ t khẩ u nông s ả n như gạ o, cà phê, hồ tiêu… với mức tăng trưởng xuấ t khẩu hằ ng năm lên đ ến 15%, có mặ t ở hơn 80 quố c gia và vùng lãnh thổ trên thế g iới nhưng tớ i 90% nông sả n của Việ t Na m phả i "khoác áo" thương hiệ u nước ngoà i mớ i xuấ t khẩ u đư ợc. Bỏ q ua yế u tố thiế u chiế n lư ợc thương hiệ u ( dù đây cũng là một nguyê n nhân quan trọ ng), s ở dĩ nông s ản VN phả i đ i đư ờng vòng vì khâu chế b iế n c ủa các doanh nghiệp Việ t Nam quá yế u kém, chấ t lư ợng không đả m b ả o. C hẳng hạ n như, là xứ nhiệ t đ ới, trái cây VN phong phú, d ồi dào song chất lư ợng, kích thư ớc, hình dáng không đồ ng đ ều và đặ c biệ t mộ t số quy trình tr ồ ng tr ọt b ị cho là thiế u an toàn. C hính vì vậ y, ngay cả thị trư ờng Trung Quốc c ũng đ ã giả m s ố lư ợng nhậ p khẩ u trái cây VN từ 140 triệ u USD kim ngạ ch vào nă m 2001 xuống còn kho ả ng 20 triệ u USD hiệ n nay. K ể về hành trình xuấ t khẩ u hồ tiêu, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệ p hộ i hồ tiêu c ũng thừa nhậ n, đ ể vào được thị trường EU, đa phầ n hồ tiêu Việ t Nam phả i qua các công ty trung gia n nư ớc ngoài đ ể họ sơ chế lạ i cho đ ạt các tiêu chuẩ n nhập khẩ u. Tương tự là cà phê c ủa tỉnh Đăk Lăk mỗ i nă m thấ t thu kho ảng 100 triệ u USD do phả i tiêu thụ qua trung g ian. C hấ t lư ợng không đả m bả o, không đư ợc quản lý nghiê m ngặ t còn là lý do cả n tr ở các nhà kinh doanh nô ng s ả n Việ t N am tự xây dựng thương hiệ u. 4
- Nông sản đ ạt tiêu chuẩ n xuấ t khẩ u ngày nay khô ng chỉ p hải thỏa mãn đ ược các điề u k iện khắ t khe về c hất lư ợng, đ ộ đồ ng đ ề u, an toàn vệ s inh mà còn phải đáp ứ ng được cả n hững tiêu chuẩ n nghiê m khắ c về chế đ ộ nuôi tr ồng và tính bền vững trong việ c sử d ụng tài nguyê n thiê n nhiê n. 5
- Chương 1 CÁC HỆ THỐ NG QUẢN TRỊ CHẤT LƯỢNG 1.1. Hệ t hống ISO 9000 1.1.1. Giới thiệ u chung N gày nay, sự q uố c tế hoá nhữ ng trao đ ổ i thương mạ i, khoa họ c và công nghệ và nhu c ầu điều chỉnh, các ho ạ t độ ng nà y giữ a các nư ớc đã tạ o ra nhu c ầ u phả i có các tiêu c huẩ n mang tính toàn c ầu. Tổ c hứ c tiêu chuẩ n quố c tế I SO (Internationa l Standard Organization) ra đ ời, đáp ứ ng các nhu cầ u về hoạ t động sả n xuấ t và kinh doanh trên thế giới. ISO hiệ n có trên 100 nước thành viê n. ISO hiện đang khuyến khíc h áp d ụng trên 5000 tiêu chuẩ n áp dụng trên thế giớ i. Đánh giá tầ m quan tr ọng của kỹ thuậ t thố ng kê trong lĩnh vự c quả n lý chấ t lượ ng, ISO đ ã công b ố mộ t bộ tiêu chuẩ n ma ng tên “Các p hương pháp thố ng kê”. Mục đích c ủa b ộ tiêu chuẩ n này là đưa ra cho người sử d ụng một phương pháp xử lý và giải thích các kết quả k iể m tra b ằ ng quy hoạ ch mẫ u. Ngoài ra ISO còn đưa ra các tiêu chuẩ n về á p d ụ ng các phương pháp thống kê nhàm tạo điề u k iện thuậ n lợ i cho các trao đ ổi quốc tế . N hững nước trong c ộ ng đ ồ ng kinh tế c hâu Âu đ ã lự a chọ n áp d ụng trong nộ i bộ c hâu Âu và yêu c ầ u các nư ớc xuấ t khẩ u sang châu Âu phả i tuâ n theo bộ tiê u chuẩ n ISO- 9000. Đây là b ộ tiêu chuẩ n về đ ả m b ảo chất lư ợng bao gồ m 9000 đ ế n 9004. Mục đ ích c ủa b ộ tiê u chuẩ n ISO- 9000 là đả m b ảo một hệ thố ng quả n lý chất lư ợng chặ t chẽ từ nguyê n liệ u đế n s ản xuấ t và tiêu dùng. Q uan niệ m đ ảm bả o chấ t lượng sinh ra từ nhu c ầ u khách hàng. Họ yêu cầ u nhà c ung cấp phả i đáp ứ ng s ản phẩ m và d ịch v ụ mà họ đ òi hỏi. Bộ tiê u chuẩ n ISO 9000 qui tụ c ác kinh nghiệ m c ủa các nư ớc trên t hế g iớ i trong lĩnh vự c quả n lý và đ ả m b ảo chấ t lượ ng trên cơ sở p hân tíc h các mố i qua n hệ g iữa cung và c ầu, ngh ĩa là giữ a ngư ời bán và ngư ời mua. ISO 9000 tạ o cho nhà sả n x uấ t tự xây d ự ng và áp dụ ng hệ thố ng đ ả m b ả o chấ t lư ợ ng tạ i công ty mình, đ ồng thờ i c ũng là phương tiệ n đ ể bên mua có căn cứ tiế n hành kiể m tra quá trình sả n xuấ t của n gư ời cung ứ ng, đánh giá chấ t lượng s ả n phẩ m c ung ứng, đánh giá chấ t lư ợng sả n p hẩ m cung ứ ng và dịch vụ. 1.1.2. B ộ tiêu chuẩ n ISO 9000: 2000 6
- Tổ c hức Tiêu chuẩ n hóa quốc tế ( ISO - I nternatio nal Organization for Standardizatio n) đư ợc thành lậ p từ nă m 1947, có tr ụ s ở đặ t tại Gene va - Thụ y Sĩ. ISO là mộ t hộ i đoàn toàn cầ u c ủa hơn 150 các các cơ quan tiêu chuẩ n quố c gia (mỗ i thành viên c ủa ISO là đ ạ i diệ n cho mỗ i quố c gia c ủa mìn h), Tổng cục Tiêu chuẩ n Đo lư ờng C hấ t lượng là thành viê n chính thức c ủa ISO từ nă m 1977. Tổ c hức ISO chịu trách nhiệ m ban hà nh các tiêu chuẩ n quố c tế ( ISO) khuyế n nghị áp d ụ ng nhằ m thuậ n lợ i hóa thương mạ i toàn cầ u và b ảo vệ an toàn, sứ c khỏ e và môi trường cho c ộ ng đồ ng. Hiệ n na y, ISO vớ i gầ n 3000 tổ c hứ c kỹ thuậ t vớ i hệ thống các Ban Kỹ thuậ t (TC- Technical co mmittee); Tiể u ban k ỹ thuậ t (STC); Nhóm công tác ( WG) và Nhó m đ ặc trách có nhiệ m vụ s oạn thả o các tiêu chuẩ n quố c tế. Tiêu chuẩ n q uố c tế ISO đư ợc ban hành sau khi được thông qua theo nguyê n t ắc đa s ố đồ ng thuậ n c ủa các thành viê n chính thứ c c ủa ISO. Hiệ n nay ISO đã so ạn thảo và ban hành gầ n 16.000 tiêu chuẩ n cho s ả n phẩ m, d ịch vụ, hệ thố ng quản lý, thuật ngữ , phương pháp… Bộ tiê u chuẩ n ISO 9000 lầ n đầ u tiên vào nă m 1987, sau lầ n soát xét đầ u tiên vào năm 1994, bộ tiêu chuẩ n này bao gồ m 24 tiêu chuẩ n vớ i 3 mô hình đ ả m b ả o chất lư ợng c ơ b ả n (ISO 9 001, ISO 9002 và ISO 9003) và mộ t số tiêu chuẩ n hướng d ẫ n. Sau lầ n soát xét thứ hai vào nă m 2000, bộ tiêu chuẩ n ISO 9000 :2000 được hợp nhấ t và chuyể n đ ổ i còn lạ i 4 tiêu chuẩ n chính sau : I SO 9000- 9001- 9002- 9003- 9004 (2000). - Tiêu chuẩ n ISO 9001 là mô hình hệ thống đả m bả o chấ t lư ợng trong thiế t kế, p hát triể n, sả n xuấ t, lắ p đặt và d ịch v ụ sau khi bán. - Tiêu chuẩ n ISO 9002 là mô hình hệ thố ng đ ả m b ả o sả n xuấ t và lắp đ ặt. - Tiê u chuẩ n ISO 9003 là mô hình hệ t hố ng đ ả m b ả o chấ t lư ợng tro ng kiể m tra và thử nghiệ m. - Tiêu chuẩn ISO 9004 là một tậ p hợp c ác tiêu c huẩ n liên qua n đế n quả n lý chấ t lượng và nhữ ng yế u tố về hệ thố ng chất lư ợng. Xuấ t phát từ n hững áp lực kinh tế mà khách hàng yêu c ầu, các doanh nghiệp ngày càng tán thành vớ i mộ t hệ thố ng đ ả m b ảo chấ t lư ợng dự a trên tiêu chuẩ n ISO 9001, ISO 9002, hay ISO 9003. Thô ng thư ờng tiêu chuẩ n ISO 9000 đư ợc ghi đ ầ y đ ủ trong các hợp đồ ng giữ a k hách hàng và nhà cung cấ p và trong nhiều lo ại văn b ản khác. Bộ tiêu chuẩ n ISO là 7
- nền tả ng vững chắ c và minh chứ ng xác đáng cho việc đưa ra mộ t hệ thố ng chấ t lư ợng p hù hợp với nhu c ầ u c ủa các doanh nghiệ p (đ ả m b ảo chất lư ợng bên tro ng). Tuy nhiên bộ tiêu chuẩ n ISO vẫn còn tiếp tục đư ợc c ải tiế n để c ó thể á p d ụ ng một cách linh hoạ t trong mọ i lĩnh vự c kinh tế. N hữ ng tiê u chuẩ n ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003 không áp d ụng cho kiể m tra c hấ t lượng c ủa sả n phẩ m mà áp d ụng cho mộ t hệ thố ng đả m bả o chấ t lư ợng c ủa doanh nghiệ p. * Nh ững n ội dung cơ b ản c ủ a bộ tiêu chu ẩn ISO 9001:2000 1. Trách nhiệm củ a ban lãnh đạ o Tiê u chuẩ n đòi hỏ i ban lãnh đạo các doanh nghiệp phả i cam kế t về c hính sách chấ t lượng trên cơ s ở n hững phương tiệ n sử d ụ ng nhằ m đ ạ t đư ợc tiêu chuẩ n đó và sự c am kết c ủa người đứ ng đầ u doanh nghiệ p từ c ách thứ c tổ c hứ c tới việc đ ả m b ảo v ị trí của hệ thố ng chấ t lượng. 2. Hệ thố ng ch ất lượng Công ty c ầ n xây d ự ng một hệ thố ng chấ t lượng xung quanh mộ t khung vă n b ả n c ụ thể. Hệ thống tài liệu đ ảm b ảo chấ t lượng phải bao gồ m: s ổ tay chấ t lư ợng; thủ tục; hướng d ẫ n công việ c, đăng ký hay chứng nhậ n về chấ t lượng. Các doanh nghiệp c ũng có thể lậ p ra một hay nhiều k ế ho ạch chấ t lượng, ho ặc xây dự ng một biểu đ ồ về toàn bộ tiến trình sản xuấ t, bắ t đ ầu từ k hi nhậ n hợp đồ ng tới khi giao sả n phẩ m. Có thể là mộ t b iểu đ ồ c ó liên qua n tới tổ c hức để xác đ ịnh rõ trách nhiệ m c ụ thể c ủa từ ng b ộ p hận, từng thành viê n. 3. Xét hợp đồ ng Doanh nghiệ p phả i xác định rõ các yêu c ầ u c ủa khách hàng đ ể từ đó phân tíc h khả năng đáp ứng c ủa công ty. Đồng thờ i doanh nghiệ p cũng c ầ n xác định và đưa ra các tư liệu chính xác nhấ t để tiếp nhận yêu c ầu; phân tích nhữ ng yê u c ầ u đó, và tuỳ thuộ c vào nhữ ng thông tin bổ sung để đ ánh giá cho sát vớ i yêu c ầ u của khách hàng. 4. Kiể m s oát thiết k ế Các doanh nghiệ p cầ n đưa ra một th ủ tục thể h iệ n rõ nhữ ng yê u cầ u c ủa k hách hàng đố i với đ ặc tính c ủa s ả n phẩm. Hiệ n nay, nhiề u doanh nghiệ p công nghiệp thực p hẩ m thư ờng chỉ c hú trọng vào việ c đáp ứng nhữ ng đ òi hỏ i phía khách hàng mà xem 8
- nhẹ k hâu thiế t kế sả n phẩ m. Như vậ y, họ mớ i chỉ á p d ụng tiêu chuẩ n ISO 9002 (thiế u p hầ n thiế t kế p hát triể n s ản phẩ m so với nộ i dung c ủa tiêu chuẩ n ISO 9001). 5. Kiể m soát văn bả n v à dữ liệu Doanh nghiệ p cầ n đưa ra một c ấ u trúc văn b ả n về hệ thố ng chấ t lư ợng (gồ m các đ iều kho ả n, những lý do), một hệ thố ng các thủ tục (trả lờ i các câu hỏ i: ai? Tạ i sao? Ở đâu? Khi nào?), cách thức là m việc (như thế nào?) và các mẫu kha i in s ẵ n có bả n chỉ dẫn. Nhữ ng văn bả n này cho phép đả m bả o tính liê n tục c ủa hệ thố ng và nhữ ng c hính sách về c hất lư ợng khi có sự thay đổ i về n hân lực. 6. Mua s ả n ph ẩm (hoặc nguyên liệu) Các doanh nghiệ p cầ n đưa ra hệ thố ng quả n lý dựa trên nhữ ng vă n b ả n ký kết ( giữ a nhà cung ứng và ngư ời nhậ n thầ u lạ i); xác đ ịnh rõ nhà cung ứng để lựa chọn (bao gồ m v iệ c điề u tra, lấy mẫ u, kiể m tra, kiể m toán hay xác minh hệ thố ng đó, kiể m tra khi nhậ n s ản phẩ m ho ặ c nguyê n liệ u); đưa ra phương pháp quả n lý chất lư ợng đầ u vào; chỉ rõ những hình thứ c giúp doanh nghiệ p đ ả m bảo chính xác của số liệu về c hính sách thuế , tiê u chuẩ n vệ sinh và các điều kiệ n kè m theo khi chúng đư ợc giao tới tay người c ung ứng mộ t cách chuẩ n xác nhất. Doanh nghiệ p phả i lậ p danh sách nhữ ng nhà cung ứ ng thíc h hợp mà doanh nghiệp đ ã lự a chọ n. 7. Kiể m soát s ả n ph ẩm do khách hàng cung ứng Nếu khách hà ng là ngư ời cung cấ p mộ t số s ả n phẩ m để nhậ p vào lô thành sả n p hẩ m của doanh nghiệ p thì doanh nghiệ p phả i coi đó là mộ t sả n phẩ m có cùng tên như sản p hẩ m do doanh n ghiệp s ản xuấ t, sau khi đ ả m bảo r ằng chúng thự c sự p hù hợp và đáp ứ ng được nhữ ng quy đ ịnh k iể m tra. Doanh nghiệp phả i đả m bả o công tác kiể m tra c hấ t lượng và phòng ngừa nhữ ng biế n đổ i vớ i nhữ ng s ả n phẩ m đang lưu giữ trong kho trước khi cung cấ p cho khách hàng. 8. Xác đ ịnh nguồn g ốc của s ản ph ẩm K hâu này giúp doanh nghiệ p nắ m đư ợc nguồ n gố c c ủa sả n phẩ m, xuất xứ c ác số liệu ghi trên s ả n phẩm, bao bì, các tài liệ u liên quan và cả n hữ ng tr ạ ng thái từ khi tiế p nhậ n nguyên liệu đ ầu cho tới khi chuyể n đi. Trong nhiề u trư ờng hợp, ta cần xác minh nguồ n gố c c ủa sả n phẩ m đ ể có thể lậ p nên mộ t sơ đồ theo d õi. Ví d ụ: khi khách hàng k iến ngh ị trả lạ i các lô hàng đ ã mua. Điề u quan trọng nhấ t đố i vớ i công nghiệp thực p hẩ m là phả i thường xuyên đưa ra nhữ ng chính sách hiệ u quả và đ ả m b ả o chấ t lư ợng sản phẩ m của mình đang lưu thông trên thị trư ờng. 9. Kiể m soát qu á trình sản x uất 9
- Đây là yê u c ầ u cơ b ản c ủa ho ạt động kiể m soát chấ t lư ợng trong hệ thố ng s ản xuấ t hiệ n đ ại, khi tính phức tạ p c ủa qua trình sả n xuấ t ngày càng tăng. Đó là: - Cách thẩ m đ ịnh; - Cách thứ c bả o dư ỡng thiế t bị; - Cách thứ c ho ạt đ ộ ng c ủa quy trình sả n xuất; - Cách thứ c duy trì thiế t bị; - Các yế u tố c ông nghệ c ần theo dõi và khố ng chế ; - Các giớ i hạ n cầ n kiể m tra... 10. Kiểm tra và thử nghiệm Các doanh nghiệp nhậ n thứ c rõ tính c ần thiế t c ủa công tác kiể m tra thử nghiệ m đ ể đả m b ảo chấ t lượng và tính ổ n đ ịnh c ủa chất lư ợng s ản phẩ m. K iể m tra và thử n ghiệ m khi tiếp nhậ n nguyên vật liệ u; K iể m tra và thử n ghiệ m trong quá trình s ả n xuấ t; K iể m tra và thử n ghiệ m cuố i cùng. 11. Kiểm soát thiết bị k iể m tra, đo lườ ng và thiết bị thử nghiệm Các doanh nghiệ p p hả i đả m bảo kiể m soát đư ợc trang thiế t bị, cung c ấp thông tin giúp khách hàng đ ả m b ảo nhận được nhữ ng sả n phẩm phù hợp với yêu c ầ u. Đồng thời c họ n lựa các thiế t b ị thích hợp với đ ộ c hính xác cầ n thiết. Việ c kiể m tra trang thiế t b ị giúp cho việ c đo lư ờng các đ ặc tính c ủa s ả n phẩ m mộ t cách chính xác hơn. Tr ạng thái hiệ u chỉnh c ủa thiế t b ị s au khi kiể m tra cầ n đư ợc lưu trữ đ ầ y đ ủ trong hồ sơ. Các thiế t b ị thử nghiệ m đo độ c huẩ n c ần thường xuyên được kiể m tra, so sánh và hiệu chỉnh đố i với các chuẩ n quố c gia. 12. Tr ạng thái kiể m tra và thử n ghiệ m Trong tiê u chuẩ n, điề u kho ả n nà y không yêu cầ u các doanh nghiệ p phả i đưa ra một thủ tục nào đặ c biệ t. Tuy nhiên doanh nghiệ p cầ n kiể m tra chặ t chẽ để p hát hiệ n sản phẩ m hay lô sả n phẩ m khuyế t tậ t để k hông xuấ t kho các sả n phẩ m này. Bằ ng cách này khách hàng s ẽ tránh tình tr ạ ng gử i tr ả lại s ả n phẩ m do không đạ t yêu c ầ u. 13. Kiểm soát s ản phẩm không phù hợ p 10
- Doanh nghiệ p cầ n đưa ra các biệ n pháp xử lý thích h ợp đố i v ới sả n phẩ m không p hù hợp. Có thể thương thuyết với ngườ i mua về giá cả nế u như các khuyết tậ t không nguy hiể m, ho ặ c có thể đư ợc chế biế n lạ i, ho ặc bị lo ại b ỏ. Nhìn chung, tấ t cả sả n phẩ m hoặ c lô s ả n phẩ m không phù hợp c ầ n đư ợc lậ p thành danh sách và c ó b iệ n p háp xử lý. Mọ i phương thức xử lý đề u phả i lưu hồ s ơ. 14. Hoạt động kh ắ c ph ụ c v à phòng ngừa Sau khi phát hiện và xử lý s ản phẩ m không phù hợp, doanh nghiệp c ần phân tích, tìm ra nguyên nhâ n, rút kinh nghiệ m và có nhữ ng b iện pháp phòng. Đặc biệt k iể m soát c hặ t chẽ q uá trình s ản xuấ t, c ố gắ ng giám sát nhữ ng gia i đ o ạ n thư ờng gây ra khuyế t tật để tránh tái diễ n những loạ i khuyế t tậ t đó. 15. Bao gói, bả o quản, v ận chuy ển và tiêu thụ Các doanh nghiệp cần có những biệ n pháp cầ n thiế t đ ả m b ả o cho sả n phẩ m không b ị hư hỏ ng từ quá trình sả n sả n xuấ t cho đế n khi tới tay người tiêu thụ. Đặ c bịêt chú trọng đế n an toàn thực phẩ m và nhữ ng yế u tố có liê n quan đ ế n bao bì, tiế p xúc trự c tiế p với s ả n phẩ m. Kiể m soát quá trình bao gói như nhiệt độ k hi xế p kho, hư ớng n hà k ho, c hu k ỳ s ố ng c ủa s ả n phẩ m, nhiệ t độ khi b ốc d ỡ... Kiể m soát n hững yêu c ầu theo quy đ ịnh, nhữ ng nguy cơ gây hư hỏ ng sả n phẩ m như điều kiện nhà xưởng và s ự xâ m nhậ p và phá ho ạ i c ủa các loài côn trùng và gặ m nhấ m. Nói chung, các doanh n ghiệ p cần phả i p hân tích và d ự k iế n, dự p hòng trư ớc nhữ ng yếu tố ả nh hư ởng tới chất lư ợng của sả n p hẩ m trong điề u kiệ n lưu kho, vậ n chuyể n và tiêu thụ. 16. Ghi chép h ồ sơ chất lượ ng Doanh nghiệ p cầ n kiể m soát quá trình ghi chép hồ s ơ chất lư ợng để luôn đ ảm bảo c hứa năng c ủa hệ thố ng kiể m tra chấ t lư ợng. Các thông tin đư ợc ghi chép và lư u trữ trong hồ s ơ chấ t lư ợng liên quan đế n xác đ ịnh thờ i hạn hiệ u lực c ủa hồ s ơ đăng ký chấ t lượng (ví dụ c ó hiệ u lự c trong 5 nă m), xác đ ịnh nơi lưu trữ , phòng ngừ a nhữ ng phát s inh và những thay đổ i trong công nghệ đã ghi trong hồ s ơ đăng k ý. 17. Đánh giá c hất lượ ng nộ i bộ Việ c kiể m tra trong nộ i bộ d oanh nghiệ p là r ấ t quan trọ ng và hiệ u quả. Trước hế t việc kiể m tra tạo điề u kiệ n cho lãnh đạ o và nhân viên của doanh nghiệ p hiể u rõ các hoạ t đ ộng và đ ịnh hướng chiế n lư ợc c ủa doanh nghiệp. Các k ết quả k iể m tra nộ i b ộ độc lậ p với hệ thố ng kiể m toán, cho phép tìm hiể u từ ng chi tiế t nhỏ nhặt nhất cho phép k iể m tra hệ thố ng quả n lý chất lư ợng hiệ n tại có vậ n hà nh tố t không. Việ c kiể m tra dựa trên danh mục các câu hỏi liên quan đế n các nguyên lý kiể m tra. Các thành v iên kiể m 11
- tra ho ặc nhóm kiể m tra ghi c hép tỉ mỉ các kế t quả tr ả lờ i danh mục các câu hỏ i đó. Sau k hi kiể m tra c ầ n có đánh giá, đưa ra phương án áp dụ ng ho ặ c biện pháp sửa chữ a các thiế u sót đ ể đ ả m b ả o tính hiệ u quả c ủa công tác tự k iể m tra. 18. Đào t ạo Doanh nghiệ p cầ n nhậ n thứ c rõ vai trò và sự c ần thiế t c ủa công tác đào tạ o, có kế hoạ ch đào tạ o và tổ c hứ c các k ỳ thi tuyể n d ụ ng (trong hay ngoà i doanh nghiệ p). Cầ n xây d ựng các chương tr ình đ ào tạo ngắ n hạ n đ ể thi nâng b ậc cho các vị trí công việ c k hác nhau trong doanh nghiệ p. Đặc biệt, việ c s ắp xếp vị trí công tác theo đúng chuyên môn đào tạo, căn cứ vào trình đ ộ, năng lự c về quá trình đ ào tạ o ở tr ư ờng, kinh ngiệ m bản thân, bằng cấ p đào tạo. 1 9. Dịch v ụ s au bán hàng D ịch vụ s au bán hàng bao gồ m các hình thức b ảo hành sả n phẩ m hay thu nhậ n lạ i c ác s ả n phẩ m sau khi phát hiệ n lỗ i k ỹ thuật so vớ i hợp đồ ng. Nói chung, dịch v ụ này ít đư ợc áp dụ ng trong ngành công nghệ thực phẩ m tr ừ k hi có sai sót về c hất lư ợng sả n p hẩ m cầ n thu hồ i. 20. Kỹ thuật th ống k ê K hi kiể m tra c hấ t lượng, xác đ ịnh các khuyế t tật c ủa lô sả n phẩ m ho ặc tính “khả thi” c ủa quá trình sản xuấ t, dịch vụ, doanh nghiệ p không c ần kiể m tra thường xuyên 100% số mẫ u hay kiể m tra thư ờng xuyê n quá trình sả n xuấ t mà áp d ụng phương pháp p hân tích thố ng kê và qui ho ạch lấ y mẫ u. Cầ n chú ý có biệ n pháp phù hợp trong việ c c họ n địa điể m và điề u kiệ n lấy mẫ u, nh ờ đó s ố liệ u kiể m tra thống kê s ẽ mô tả được thực tế c ác ho ạ t đ ộ ng trong doanh nghiệ p và tr ở nên có hiệ u lực. 1.2. Hệ t hống HACCP 1.2.1. Khái ni ệ m và lịch s ử phát triể n HACCP là gì? H: Ha zard; A: Analysis; C: Critical; C: Control; P: Points. HACCP là: Mộ t tiêu chuẩ n về an toàn thự c phẩ m, được xác định bởi FAO/WHO, Codex 1993 Là hệ thống ngăn ngừ a nhằ m cung cấp sự đ ả m bả o an toàn thự c phẩ m qua việ c 12
- p hân tíc h các mố i nguy về s inh học, hoá học, vật lý vố n có trong quá trình s ả n xuấ t, từ sự thu mua nguyên liệ u và xử lý, chế b iế n, phân phố i, tiê u thụ đ ế n thành phẩ m. Xác đ ịnh các mố i nguy đ ể ngă n ngừ a, lo ại tr ừ ho ặc giả m thiể u đế n mứ c có thể c hấp nhậ n được tạ i các điể m kiể m soát tới hạn (CCP). Tạ i sao áp d ụng HACCP? Thúc đẩ y thương mạ i quố c tế n hờ đ ộ tin cậ y về đ ộ a n toàn thự c phẩ m. Thích h ợp với việ c quản lý chấ t lư ợng: Hệ thống ISO 9000. Hệ thố ng HACCP có thể đư ợc áp d ụng trong suố t dây chuyề n chế b iến thự c p hẩ m từ k hâu tiếp nhậ n nguyên liệu đ ến sử d ụng s ả n phẩ m cuố i cùng. Lịch sử phát triể n củ a HACCP Nă m 1960, NASA chấ p nhậ n hệ thố ng an toàn thực phẩ m cho các phi hà nh gia. Nă m 1971. Công ty Pillsbury trình bày HACCP lầ n đầ u tiê n tại hội nghị toàn q uố c lần đ ầu tiên tạ i Mỹ để bảo vệ a n toàn thự c phẩ m. 1973, cơ quan dược phẩ m và thự c phẩ m Mỹ ( USFAD) đã đưa HACCP vào trong quy chế đ óng hộ p có hàm lượng acid thấ p. Nă m 1980, nguyên tắ c HACCP đ ã được nhiề u cơ sở á p d ụ ng. Nă m 1985, cơ quan nghiên c ứ u khoa họ c quốc gia M ỹ đ ã khuyế n cáo các cơ s ở c hế b iến thự c phẩ m nê n s ử d ụng HACCP để đ ảm b ảo an toàn thực phẩ m và Bộ Nông nghiệ p Mỹ c ũng áp dụ ng trong thanhh tra các loạ i th ịt gia c ầ m. Nă m 1988, Ủy ban quốc tế các tiêu chuẩ n vi sinh thự c phẩ m (ICMSF), hiệ p hộ i q uố c tế về tự phẩ m và vệ s inh môi trường (IAMF AS) cũng khuyế n cáo nên sử d ụng HACCP đ ể đả m bả o an toàn thự c phẩ m. Nă m 1993, Tổ c hứ c y tế thế giới (WHO) đã khuyế n khích s ử d ụ ng HACCP trong lệ nh số 93/12/3 EEC. Lợ i ích c ủa việ c c ủa HACCP: - Tiếp c ậ n một cách có hệ thố ng. - K iể m soát dự trên sai lỗ i nhiề u hơn là kiể m nghiệ m s ản phẩ m cuố i cùng. - Vượt qua các rào c ả n k ỹ thuậ t. - P hòng ngừ a các nguy hạ i trong quá trình sả n xuấ t. 13
- - Giả m chi phí trong s ản xuất và có nhiề u th ời gia n hơn trong việc giải quyế t các vấn đ ề về an toàn thực phẩ m. - Được quố c tế c hấp nhậ n. - P hù hợp vớ i các quy định về p háp luậ t. Áp dụ ng HACCP - Áp d ụ ng một cách có hệ thố ng từ “nguyê n liệ u” đế n “s ả n phẩ m”. - Áp d ụ ng d ễ d àng cho các quy trình chế biế n thự c phẩ m. - P hân tích các mố i nguy: sinh họ c, vậ t lý, hoá họ c. - Thành lậ p độ i HACCP. - Huấ n luyệ n độ i ngũ thi hành c ũng như độ i ngũ trực tiếp s ản xuấ t. 1.2. 2. Các nguyên tắc cơ b ả n củ a HACCP Nguyên t ắc 1: Tiến hành xác định m ối nguy Thự c hiện phân tích mố i nguy đố i vớ i mọ i mố i nguy về a n toàn thực phẩ m có nhiề u khả năng xả y ra trong ho ạ t đ ộ ng chế b iến trên cơ s ở nguyê n liệ u đưa vào chế b iến và quá trình chế b iế n. Nguyên t ắc 2: Xác định các điểm tới h ạn CCP Xác đ ịnh các điể m tới hạ n trong quá trình chế b iế n mà tạ i điể m đó, b ất cứ mộ t sai lệ ch nào c ũng có thể là m thự c phẩm khô ng an toàn nế u không thực hiệ n các biệ n p háp kiể m soát thích hợp. Nguyên t ắc 3: Thiết lậ p giớ i hạ n tới h ạn Thiết lậ p các giới hạ n tới hạ n đ ối với nhữ ng thông số về q uá trình chế b iế n liên q uan tới mỗi điể m CCP đã nhậ n diệ n. Đó là những ranh giới dùng để p hán xét mộ t hoạt động đang sả n xuấ t ra những sả n phẩ m an toàn hay không. Nguyên t ắc 4: Thiết lậ p các thủ tụ c kiểm soát các điểm CCP. Thiết lậ p hệ thố ng giá m sát CCP đ ể theo dõi quá trình diễ n ra. Nguyên t ắc 5: Thiết lậ p hành độ ng sữ a chữ a Đề ra hành động sử a chữ a để thực hiệ n khi quá trình giá m sát cho thấy r ằng mộ t CCP nào đó nằ m ngoài phạ m vi kiể m soát. 14
- Nguyên t ắc 6: Thiết lậ p thủ tục thẩm tra Thiết lậ p thủ tục thẩ m đ ịnh đ ể xác nhậ n hệ thố ng HACCP đang ho ạt đ ộ ng hiệ u q uả và là m cơ s ở để r à soát mỗ i khi có b ất kỳ thay đ ổi dố i vớ i hệ thố ng. Nguyên t ắc 7: Thiết lậ p thủ tục lưu trữ h ồ sơ Xây d ự ng tư liệ u về mọ i thủ tục và hồ sơ ghi chép phù hợp với những nguyên tắc này và việ c áp d ụ ng chúng (nhằ m đáp ứ ng yêu cầu c ủa các nhà quả n lý, nhậ p k hẩ u... r ằ ng nhà máy đư ợc điều hành theo nhữ ng nguyên tắc HACCP) . 15
- Chương 2 CH ẤT LƯỢNG NÔNG SẢN THỰC PHẨM 2.1. Nông s ả n thự c phẩ m là gì? Nông s ản thự c phẩ m là s ản phẩ m đóng va i tr ò dinh dư ỡng đ ối với ngườ i và đ ộng vật. 2.2. Chấ t lượ ng t hực phẩ m C hất lư ợng thực p hẩ m là các đ ặc tính của thự c phẩ m được ngư ời tiê u dùng chấ p nhậ n. Nó bao gồ m các yế u tố b ên ngoài ( kích cỡ, hình dáng, màu s ắ c, độ b óng và độ c hắ c), c ấ u trúc và mùi vị; các yế u tố b ên trong (vậ t lý, hoá họ c, vi sinh vậ t). C hất lư ợng thự c phẩ m là mộ t yêu cầ u quan tr ọ ng trong s ản xuấ t thự c phẩ m b ở i vì n gư ời tiê u thụ thự c phẩ m r ấ t nhạ y c ả m vớ i việ c nhiễ m bẩ n xả y ra trong quá trình sả n x uấ t. Nhiề u khác h hàng còn phả n hồ i về c ác tiêu chuẩ n chế b iế n và s ản xuấ t, đặ c biệ t là thà nh phầ n, chế độ ă n, nhu c ầ u dinh dưỡng (ăn kiêng, ăn chay, chữa b ệnh...) . Bên c ạnh thà nh p hầ n dinh dưỡng, chất lư ợng thự c phẩ m còn yê u c ầ u về a n toàn vệ s inh thực phẩ m. Điề u nà y đ òi hỏ i mô i trư ờ ng s ản xuấ t phả i a n toàn. Chấ t lượng thự c phẩ m c òn đ òi hỏ i về hình thứ c bao gói, nhã n mác; trên bao bì cầ n ghi đúng thà nh p hần d inh dưỡng và giá tr ị d inh dư ỡng. 2.2. 1. Chất lượ ng c ủa rau quả 2.2. 1. 1. Ý ngh ĩa c ủa ch ất lượ ng Rau quả là nguồ n thức ăn quan tr ọng, là một phầ n quan tr ọ ng c ủa s ả n phẩ m nông n ghiệ p trên thế g iớ i, mặ c dù sả n lượ ng c ủa chúng n hỏ h ơn so vớ i hạ t nông s ả n. T hành p hầ n trong rau quả b ao gồ m: gluc id dễ tiêu hóa, muố i khoáng, vita min, đ ặc biệ t là v ita min A và C . K hi xe m xét thực phẩ m tươi, đa số ngư ời ta có thể p hân biệt đư ợc sự k hác nhau giữa mộ t sản phẩ m có chấ t lượng tố t và mộ t sản p hẩ m có chấ t lượng không tốt. Chấ t lượng là một yếu tố q uan trọ ng trong việ c sả n xuấ t và tiêu thụ c ủa một s ả n phẩ m sinh học. Ngư ời tiê u th ụ trên nhiề u nư ớc ngày càng nhậ n thứ c rõ ảnh hư ở ng c ủa chấ t lư ợng sản phẩ m, vì vậy, nhà cung cấ p cần phả i nắ m bắt nhữ n g yêu c ầ u c ủa ngư ời tiêu dùng nếu muố n duy trì và tăng th ị phầ n. 16
- Theo tiêu c huẩ n ISO 9000, chất lư ợng đư ợc đ ịnh nghĩa là tấ t cả những đặ c tính của sản phẩ m có khả năng là m thoả mãn nhu c ầu. C hất lư ợng có thể được đánh giá thông qua yêu c ầ u c ủa người tiêu dùng. Trong trường hợp này, người tiê u dùng là con ngư ời ho ặc một tổ c hứ c nhận được tạ i mỗ i đ iể m trong mộ t chuỗ i s ản phẩm. Điề u nà y là quan tr ọ ng b ở i vì chấ t lượng đư ợc đánh giá khác nhau tuỳ thuộ c vào mỗ i ngư ời tiêu dùng. Ngư ời tiêu dùng mua trái cây thư ờng dựa vào bề ngoài c ủa s ả n phẩ m như h ình dáng, đ ộ cứ ng, mà u s ắ c... Sau đó họ tiế p tục đánh giá trái cây khi ăn (v ị, cấ u trúc) cùng như khả năng duy tr ì chấ t lư ợng c ủa nó ở nhà. Bao gói c ũng góp phầ n làm tăng giá tr ị c ủa trái cây (đ ể trầ n hay dễ mở...) . Công nghệ đã giúp cho các nhà xuấ t khẩ u cung c ấp trên th ị trư ờng thế giới sả n p hẩ m chấ t lư ợng tố t. Có khi công nghệ c òn có thể giớ i thiệ u và mở r ộ ng th ị trư ờng bao gồ m giớ i thiệ u c ả sản phẩ m nông s ả n mới và tiê u chuẩn chấ t lượng đ ố i với các sả n p hẩ m này. 2. 2.1.3. A n toàn, v ệ sinh thự c phẩ m v à các yếu tố k iểm d ịch An toàn thự c phẩ m là yế u tố chính trong chất lư ợng thự c phẩ m. Có mộ t vài vấ n đề cần quan tâm trong an toàn thực phẩ m. Sự ô n hiễ m xuất hiện trong t ự nhiên Bao gồ m cyano genic glucoside trong đậ u lima, s ắ n; nitrate và nitrite trong lá rau; o xalate trong cây đ ại hoàng ( Rheum) và glycoakaloid (solanin) trong khoai tây. Các p hương pháp chế b iến truyề n thố ng và nấ u nư ớng s ẽ lo ạ i b ỏ đư ợc các chấ t này, nhưng sẽ c ó vấ n đề đ ố i vớ i nhữ ng n gư ời mớ i sử d ụng đầ u tiên. C ác đ ộ c tố từ v i sinh vậ t như Myco toxin (đ ộ c tố nấ m), đ ộ c tố vi k huẩ n và kim lo ạ i n ặ ng Các chất hoá họ c nông nghiệ p do mô i trường không khí b ị ô nhiễ m n hư chì cũng có thể là mộ t vấ n đề trừ p hi hệ thố ng s ả n xuấ t đư ợc kiể m soát và điề u khiể n c ẩ n thậ n. Ở các nước phát triể n, mứ c đ ộ của các chấ t này thấ p (Ví dụ ở Mỹ, vào nhữ ng nă m giữ a thập niên 1990, dư ới 1% sả n phẩ m tồn tại các chất này ở dạ ng vế t). Ở nhiề u nư ớc, ngư ờ i tiêu dùng r ấ t quan tâ m về các hợp chấ t hoá học phun trong quá trình canh tác có trong và trên rau quả tươi. Vì vậ y, thực phẩ m nhậ p khẩu thường đư ợc phân tích hoá c hấ t c ẩn thận. Sự c ó mặ t c ủa thuốc tr ừ sâu trên ngưỡng cho phép, ho ặc sự c ó mặ t của các hợp chất c ấm thì lô hàng hoàn toàn b ị tr ả lạ i. Vì vậ y việ c phun thuố c bả o vệ thực vật c ầ n chú ý đ ến thời gian cho hợp lý. Sự nhiễ m v i sinh v ật 17
- Xét về sự ả nh hưởng đế n sứ c khỏ e, mứ c đ ộ tác hại c ủa vi sinh vậ t không quan tr ọng bằng độc tố và hoá chấ t. Vi khuẩ n có thể nhiễ m vào rau quả do bón phân hữu cơ không q ua quá trình xử lý, ho ặc do nư ớc dùng để r ửa không đ ảm b ảo vệ s inh. Tiêu chuẩ n vệ s inh c ủa bao gói c ũng như các công đoạ n xử lý rau quả k hông đả m b ảo c ũng có thể gây nhiễ m vi sinh vậ t. Vấ n đề này được quan tâm là do rau quả thư ờng dùng đ ể ăn tươi. Nếu dùng nư ớc s ạ ch đ ể r ửa s ẽ k hắc phục được. Rõ ràng r ằ ng, thực phẩ m sinh họ c c ầ n an toàn và không có mặ t các mố i nguy đố i với người tiêu thụ. Rau quả thư ờng mang theo các bệ nh, côn trùng ho ặc ấ u trùng; điề u đó s ẽ gây mố i nguy cho các nước nhậ p k hẩ u mà ở đó không có các lo ạ i bệ nh, côn trùng đó. Các yêu c ầ u về vấ n đề này ở các nước là khác nha u, phụ thuộ c vào nư ớc đó có hay k hông các bệ nh đó. Mỹ và hầu hế t các th ị trư ờng khác đều qua n tâm đ ến b ệnh nấ m lử a ( ở q uả lê, táo), bệ nh xo ắ n lá, ruồ i dấ m (Drosophila), ruồ i đ ục quả (Anastrepha ). Để đ ả m bả o rau quả không b ị nhiễ m tấ t c ả các yếu tố trên, trong quá trình s ản xuấ t cần phả i thực hiệ n kiể m soát. Điề u này đòi hỏ i phả i kiể m soát chặt chẽ xư ởng bao gói và kho lạ nh, kể c ả c hiế u sáng c ầ n chọ n lo ạ i ánh sáng không hấp dẫn côn trùng. Thư ờng ngư ờ i ta dùng phương pháp phun thuố c bảo vệ thực vật đ ể k iể m soát ký sinh trùng nhưng c ầ n lưu ý dư lư ợ ng còn lạ i trên rau quả . Hình thức bên ngoài Ở hầ u hế t thị trường c ủa các nư ớc phát triển, hình thứ c bên ngoài c ủa rau quả có ả nh hưởng quan tr ọ ng nhấ t đ ến chấ t lượng. Chất lư ợng đư ợc đ ịnh ngh ĩa bao gồ m hình dáng, màu s ắ c, kích thư ớc, độ đ ồng đề u và sự k hông có mặt c ủa các khuyế t tậ t bên ngoà i. C hẳ ng hạn như, trong trư ờng hợp có sự b ầ m tím trong quả táo, kích thư ớc và mức độ b ầ m tím trên b ề mặ t quan tr ọ ng hơn thể tích bị bầ m tím b ên trong. Cấ u trúc, mùi vị và các yếu t ố dinh dư ỡng Các lo ạ i rau có hàm lượ ng chấ t khoáng cao bao gồ m K, Na, Ca, Mg, Fe, Mn, Al, P, C l và S. Đặc biệt là hà m lư ợng c ủa K, Fe và Ca. Spinach, cà rố t, b ắp cải và cà chua đặc b iệt giàu khoáng. Các lo ại rau giàu Ca gồ m đậ u xanh, c ải b ắp, hành đậ u. Các loạ i trái cây giàu khoáng bao gồ m dâu tây, cheerries, hạnh đào (peaches). Các lo ạ i trái cây họ c itrus cũng như đu đủ, xoài, cà chua, cả i bắp và ớt xanh giàu vitamin C. Táo giàu Fe, trong khi vita min A đư ợc cung c ấp thông qua beta- caroten có thể thấ y trong cam, các lo ại rau có màu và ng và lá rau có màu xa nh đ ậ m. Vita min C cũng có trong rau quả . N hiề u chấ t dinh dư ỡng b ị p há hủ y b ởi nhiệt ( Bảng 2.1 ). Vì vậ y, ra u quả tươi đặc b iệt tố t cho s ức khỏ e. Các công nghệ c hế b iế n thực phẩ m hiệ n đạ i thư ờng hạn chế sự 18
- mất mát chất dinh dưỡng, sự giả m chấ t dinh dư ỡng kho ả ng 25% hoặc ít hơn. Bảng 2.1: Khả năng nhạy c ả m vớ i các yế u t ố bê n ngoài c ủa các chất dinh dưỡ ng trong rau quả Mấ t mát Không Ánh Nhiệ t pH =7 pH 7 k hí ho ặc do nấu sáng o xy (%) Vitamin Beta caroten (Vit. A) S U S U U U 0- 40 Acid ascorbic ( Vit.C) U S U U U U 0- 100 Biotin S S S S S U 0- 60 Caroten (Pro Vit. A) S U S U U U 0- 30 Cholin S S S U S S 0- 5 Cobalamin (Vit. S S S U U S 0- 10 B12) Vitamin D S U U U U 0- 40 Các acid béo thiết S S U U U S 0- 10 yếu Acid folic U U S U U U 0- 100 I nositol S S S S S U 0- 95 Vitamin K S U U S U S 0- 5 N iacin (PP) S S S S S S 0- 75 Acid panthothenic S U U S S U 0- 50 19
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo trình học Bảo quản nông sản - ThS. Nguyễn Mạnh Khải
187 p |
297 |
159
-
BÀI GIẢNG Những tiến bộ mới trong chuồng trại và quản lý chất thải trong chăn nuôi
45 p |
269 |
92
-
Giáo trình bảo quản nông sản - Chương 11 Quản lý chất lượng nông sản
25 p |
154 |
65
-
BÀI GIẢNG QUẢN LÝ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP - BÀI 1
8 p |
202 |
64
-
Baì giảng môn quản lý nông sản thực phẩm
87 p |
132 |
64
-
Bài giảng Chăn nuôi và môi trường - Chương 4: Quản lý chất thải chăn nuôi thú y
26 p |
145 |
56
-
Bài giảng Quản lý chất thải chăn nuôi - PGS.TS. Bùi Hữu Đoàn (chủ biên)
137 p |
85 |
38
-
Bài giảng Kỹ thuật bảo quản nông sản sau thu hoạch - KS. Trịnh Đình Hòa
63 p |
94 |
30
-
Giáo trình bảo quản nông sản - Chương 10: Quản lý chất lượng nông sản sau thu hoạch
9 p |
120 |
29
-
Bài giảng Vi sinh vật hại nông sản sau thu hoạch: Chương 3 - PGS.TS. Ngô Bích Hảo
55 p |
76 |
27
-
Bài giảng Vi sinh vật hại nông sản sau thu hoạch: Chương 4 - PGS.TS. Ngô Bích Hảo
44 p |
33 |
19
-
Bài giảng Vi sinh vật hại nông sản sau thu hoạch: Chương 1 - PGS.TS. Ngô Bích Hảo
45 p |
58 |
17
-
Bài giảng Nguyên lý sản xuất vacxin thú y
31 p |
47 |
15
-
Kế hoạch quản lý chất lượng và an toàn nông sản
2 p |
66 |
12
-
Bài giảng Quản lý dinh dưỡng trên ca cao
241 p |
30 |
9
-
Bài giảng Quản lý cây trồng và đất - Đại học Thủy Lợi
309 p |
13 |
3
-
Quản lý chất lượng heo con mới sinh
6 p |
28 |
2

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=p6vccj0av1tir802inr9cme1r5; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding


markdown:
# QUÁ MẪN
Chia sẻ: Nguyen UYEN | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:25
lượt xem 8
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2011/20110622/truongthiuyen8/80x100/miendichc9_0654.jpg)
##
QUÁ MẪN
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Khi một đáp ứng miễn dịch xảy ra qúa mức hoặc sai quy cách thì seî gây tổn thương mô, trường hợp naìy ta gọi là quá mẫn. Qúa mẫn là một đặc điểm của cá thể và nó xảy ra khi có tiếp xúc với kháng nguyên lần thứ hai. Coombs và Gel đã chia quá mẫn ra làm bốn typ: typ I, typ II, tyb III, và tyb IV. Trong thực tế một phản ứng quá mẫn thường xảy ra trong sự phối hợp của các typ với nhau. Điểm lưu ý quan trọng nhất là những...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: QUÁ MẪN
- Chương 9 QUÁ MẪN Khi một đáp ứng miễn dịch xảy ra qúa mức hoặc sai quy cách thì seî gây tổn thương mô, trường hợp naìy ta gọi là quá mẫn. Qúa mẫn là một đặc điểm của cá thể và nó xảy ra khi có tiếp xúc với kháng nguyên lần thứ hai. Coombs và Gel đã chia quá mẫn ra làm bốn typ: typ I, typ II, tyb III, và tyb IV. Trong thực tế một phản ứng quá mẫn thường xảy ra trong sự phối hợp của các typ với nhau. Điểm lưu ý quan trọng nhất là những phản ứng miễn dịch này không còn mang tính chất có lợi cho cơ thể như các phần trước chúng ta đã đề cập mà chúng thường gây ra viêm cũng như các tổn thương khác. Ba typ quá mẫn dầu là các phản ứng qua trung gian kháng thể, con typ thứ tư thì chủ yếu là qua trung gian của tế bào T và đại thực bào. 9.1. Quá mẫn typ I Quá mẫn typ I được đặc trưng bởi phản ứng dị ứng xảy ra tức thì ngay sau khi tiếp xúc với kháng nguyên (trong trường hợp này gọi là dị nguyên) từ lần thứ hai trở đi. Phản ứng quá mẫn này tùy thuộc vào sự tấn công các tế bào mast đã được mẫn cảm với dị nguyên và được gắn với các lgE đặc hiệu dị nguyên, gây ra sự giải phóng các hóa chất trung gian của phản ứng viêm. 9.1.1. Hiện tượng phản vệ - Một biểu hiện đặc biệt của dị ứng Nếu chúng ta tiêm một liều duy nhất 1 mg albumin lòng trắng trứng cho một con chuột lang, chúng ta sẽ không thấy điều gì xảy ra cả. Thế nhưng, nếu làûp lại liều tiêm 2 hay 3 tuần sau đó thì con vật đã mẫn cảm đó sẽ chịu một phản ứng rất nặng nề mà người ta gọi là phản vệ toàn thân. Con vật chết sau một vài phút. Khi khám nghiệm giải phẫu bệnh, ta thấy các phế quản và tiểu phế quản bị chít hẹp trầm trọng, đồng thời có hiện tượng co thắt hệ thống cơ trơn cũng như giãn phế nang. Những phản ứng tương tự có thể gặp ở người, đặc biệt khi bị rắn cắn, ong đốt, hoặc tiêm penicilin cho một số cá thể nào đó. Trong nhiều trường hợp chỉ cần tiêm adrenalin tức thì theo đường tĩnh mạch để chống co cơ trơn là có thể cứu được mạng sống cho nạn nhân. Huyết thanh lấy từ các con vật hoặc từ người có cơ địa dị ứng đã được mẫn cảm với dị nguyên có thể truyền thụ động cho con vật khác và gây được phản vệ thực nghiệm trên con vật này khi cho tiêm dị nguyên lần thứ hai. Điều này nói lên rằng ít nhất có một yếu tố thể dịch quan trọng đã tham gia vào việc gây phản ứng phản vệ. Sau này người ta đã chứng minh được yếu tố quan trọng đó là IgE.
- 9.1.2. IgE – Kháng thể quan trọng của dị ứng Đáp ứng tạo kháng thể IgE là một phản ứng tại chỗ nghĩa là nó xảy ra nơi dị nguyên thâm nhập vào cơ thể là da và niêm mạc cũng như tại các hạc lympho lân cận. IgE được sản xuất bởi các tế bào B được mẫn cảm dị nguyên và dưới sự giúp đỡ của tế bào T. Sự sản xuất IgE tại chỗ sẽ gây mẫn cảm tế bào mast tại vùng đó, đồng thời nó sẽ đến gắn lên tế bào mast, một phần khác IgE đi vào máu và gắn lên cả tế bào nằm ở các mô khác. Lượng IgE huyết thanh thường tăng cao trong bệnh dị ứng và cả trong các bệnh nhiễm ký sinh trùng. Cần lưu ý rằng lượng IgE tăng cao sẽ giúp chẩn đoán bệnh dị ứng nhưng lượng IgE thấp không có nghĩa là loại træì được bệnh này. Sản xuất IgE khi có dị nguyên là một hoạt đông mang tính chất di truyền và được kiểm soát bởi những gen chuyên biệt. Hình 9.1. Vai trò có lợi của IgE trong nhiễm ký sinh trùng Khi nhiễm giun sán kháng nguyên hóa tan của chúng đi qua niêm mạc vào cơ thể tạo ra sản xuất IgE. Tế bào mast cũng được huy động, hoạt hóa bởi IgE và sản xuất hóa chất trung gian tạo ra phản ứng viêm và tăng tính thấm niêm mạc ruột. Sau Với nhiều tác dụng bất lợi mà IgE đã tạođó IgE và ữế bào ái ể có cơ địa ra trên nh t ng cơ th dị ứng, người ta đã đặt câu hỏi là liệu IgE có ttác dụđi nào cóòlợi đối với cơ ng à l thể không? Câu trả lời là: có. Nếu IgE không ngăn chặn sự xâm nhập của vi sinh vật hay giun sán vào niêm mạc đường tiêu hóa thì vi sinh vật đến tiếp xúc với các tế bào mast đã được gắn IgE đưa đến giải phóng các chất trung gian có tác dụng hóa hướng động đối với các tế bào trung tính và tế bào ái toan cần thiết cho sự đề kháng tại chỗ. Ngoài ra, đã từ lâu người ta biết rằng vai trò của IgE đóng vai trò quan trọng trong sự đề kháng với giun sán mà cơ chế tác dụng được mô taí ở Hình 9.1
- Một điều đáng lưu ý là bởi vì khoảng một phần ba dân số thế giới bị nhiễm ký sinh trùng nên chúng ta có thể nghĩ rằng trong quá trình tiến hóa động vật, IgE đã được hình thành nhằm chống ký sinh trùng, còn dị ứng có lẽ chỉ là hậu quả không may của bước tiến hóa này mà thôi. 9.1.3. Tế bào mast – Trung tâm của phản ứng Từ lâu người ta nhận thấy rằng tế bào mast không giống nhau giữa các loại, chúng khác nhau về tính chất bắt màu thuốc nhuộm, về cấu trúc bên ngoài của các hạt và cả về cơ chế vỡ hạt. Tuy nhiên trong một cơ thể tế bào mast ở mô liên kết hoặc ở niêm mạc thường được dùng làm điển hình cho tế bào mast của toàn cơ thể (Hình 9.2). Hình 9.2. Hình ảnh kính hiển vi điện tử của tế bào mast (của chuột) Tế bào mast thường gặp xung quanh các mạch máu của hầu hết các mô. Mặc dù chúng tương đối thuần nhất trong mỗi cơ thể, người ta cũng thấy có sự khác biệt về kích thước và số lượng giữa tế bào mast ở phúc mạc và tế bào mast ở da. Ở người, vị trí có nhiều tế bào mast nhất là niêm mạc của đoạn giữa ruột và niêm mạc phổi. Khi cơ thể bị nhiễm ký sinh trùng người ta cũng thấy tăng số lượng tế bào mast ở ruột. Một đặc điểm quan trong của tế bào mast là trên bãö mặt của chúng có nhiều thụ thể dành cho đoạn Fc của phân tử IgE, viết tắt là Fcε-R. Thụ thể này có vai trò quan trọng trong phản ứng dị ứng vì chúng sẽ truyền tín hiệu gây vỡ hạt nội bào khi có hiện tượng liên kết chéo xảy ra giữa các thụ thể này. Nhưng, chúng ta cần nhớ rằng, trong cơ thể, ngoài tế bào mast, một số tế bào khác cũng có mang thụ thể Fcε như tế bào kiềm, một số tế bào T và B, tế bào mono, đại thực bào, tế bào ái toan và tiểu cầu. 9.1.4. Liên kết chéo giữa các Fcε-R gây ra hoạt hóa tế bào mast
- Một khi IgE gắn thụ thể Fcε trên tế bào mast và tế bào ái kiềm, sự mất hạt sẽ xảy ra khi có liên kết chéo giữa các phân tử IgE dẫn đến liên kết chéo các thụ thể Fcε. Các tình huống có thể tạo ra liên kết chéo được mô tả ở Hình 9.3. Hình 9.3. Hoạt hóa tế bào mast qua trung gian của thụ thể Fcε Tế bào mast được hoạt hóa nếu hai thụ thể Fcε kế cận được nối với nhau. Điều này có thể xảy ra do vai trò kết nối của: (1) kháng nguyên, (2) kháng thể kháng IgE, (3) kháng thể idiotyp, (4) kháng thể chống thụ thể Fc, (5) liên kết chéo của bản thân IgE, và (6) các phân tử lectin. Người ta đã tách được thụ thể Fcε của một dòng tế bào ái kiềm bị ung thư hóa để khảo sát cấu trúc của thụ thể này. Nó có một cấu trúc bốn chuỗi, hai alpha và hai beta. Sau khi tạo được những kháng thể kháng các thành phần này, người ta đã dùng chúng để liên kết chéo các thụ thể và gây được sự mất hạt mà không cần đến IgE. Các lectin trong đó có PHA và Con A cũng có thể liên kết các IgE lại ở các vị trí các nhánh carbonhydrat và do đó có thể gây mất hạt mà không cần dị nguyên. Điều này giải thích các trường hợp một số cá thể bị mề đay do ăn dâu tây là loài quả chứa rất nhiều lectin. Cũng như các cách cấu tạo cầu nối giữa các thụ thể Fcε trình bày ở hình 9.3, có nhiều hợp chất có khả năng mạnh trong việc làm mất hạt tế bào mast. Chất quan trọng nhất thường gặp trong cơ thể là các sản phẩm thoái hóa trong quá trình hoạt hóa bổ thể, mà cụ thể là C3a và C5a. Người ta thường gọi chúng là độc tố phản vệ (anaphylactoxin). Các độc tố phản vệ còn có tác dụng trên nhiều tế bào khác nhau như tế bào trung tính, tiểu cầu và đại thực bào. Ngoài ra, còn nhiều hóa chất có tác dụng trực tiếp lên tế bào mast để gây mất hạt như calcium inophore, ACTH tổng hợp, codein và mocphin tất
- cả các hợp chất này hoạt hóa tế bào mast bằng cách tạo dòng ion calci đi vào tế bào. Dòng ion calci đi vào tế bào có hai tác dụng chính. Thứ nhất, làm cho các hạt di chuyển đến màng tế bào, hòa màng với màng tế bào và vỡ các hạt ra ngoài để giải phóng các chất trung gian đã được tổng hợp trong hạt. Thứ hai, tạo ra sự tổng hợp ngay các hóa chất trung gian mới từ acid arachidonic dẫn đến sự sản xuất các prostaglandin và leukotrien. Các hóa chất trung gian này có tác dụng lên các mô tại chỗ và lên phổi tạo ra triệu chứng co thắt phế quản, phù niêm mạc và tăng tiết đưa đến dị ứng. 9.1.5. Dị ứng atopy Thuật ngữ atopy lần đầu tiên được Coca và Cooke (1923) sæí dụng để mô tả bệnh cảnh lâm sàng của quá mẫn typ I bao gồm hen, chàm, sốt cỏ khô và mề đay ở những cá thể có người trong gia đình cũng hay mắc bệnh cảnh tương tự. Người ta cho ràòng mô hình sốc phản vệ ở động vật có liên quan đến bệnh hen và sốt cỏ khô ở người, nhưng trong khi mô hình phản vệ này cho thành công trong 90% lần thí nghiệm thì ở người khi cho tiếp xúc lần thứ hai với dị nguyên chỉ có 5-10% là cho phản ứng quá mẫn. Do đó người ta cho rằng phản ứng quá mẫn typ I tức phản ứng dị ứng có liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền mà điều này ít quan trọng ở động vật. Vì thế mà Coca và Cooke nghĩ rằng bệnh dị ứng ở người khác về cơ bản với phản ứng phản và ở động vật và họ gọi các bệnh dị ứng ở người là bệnh atopy. Hiện nay, thuật ngữ atopy được dùng như một thuật ngữ để chỉ một số bệnh có một số biểu hiện giống nhau như hen, chàm và viêm mũi dị ứng. Những người đầu tiên mô tả cơ chế của phản ứng dị ứng tức quá mẫn typ I là Praunitz và Kustner (1921). Họ đã phát hiện trong huyết thanh bệnh nhân có một chất mà họ gọi là reagin, chất này có thể giúp để truyền thụ động phản ứng dị ứng sang cho cá thể khác qua đường da. Khoảng 45 năm sau, Ishizaka và cộng sự đã chứng minh chất reagin này là IgE. 9.1.6. Các thử nghiệm lâm sàng đối với dị ứng Tính mẫn cảm thường được đánh giá dựa vào đáp ứng đối với kháng nguyên đưa vào nội bì. Sự sản xuất histamin và các hóa chất trung gian khác nhanh chóng tạo ra nốt phù nề và đỏ da, đạt tối đa trong vòng 30 phút và sau đó giảm dần. Vai trò của kháng thể IgE có thể chứng minh bằng phản ứng phản vệ thụ động da dùng huyết thanh người bệnh thử trên da người bình thường hoặc da khỉ. Đó là phản ứng Prausnitz-Kustner. Càng ngày người ta càng thấy rõ rằng sau phản ứng phù và đỏ da tại chỗ là một phản ứng muộn khác có thể tồn tại đến 24 giờ; phản ứng này
- được đặc trưng bởi sự thâm nhiễm dày đặc của tế bào và phù nề nhiều hơn so với giai đoạn sớm. Người ta cho rằng hóa chất trung gian quan trọng trong phản ứng muộn là yếu tố hoá hướng động tế bào trung tính có trọng lượng phân tử cao. Chúng ta có thể thấy rõ biểu hiện của giai đoạn muộn này trong niêm mạc mũi, phế quản của những người bị dị ứng và đặc biệt là bệnh nhân hen. Đối với việc định lượng IgE đặc hiệu, thử nghiệm hấp thụ dị ứng phóng xạ (Radioallergosorbent test, RAST) tỏ ra cũng tốt như phản ứng lẫy da (skin prick test) nhưng lại tiện lợi hơn vì không phải tiến hành trên bệnh nhân. Trong một số trường hợp, cho niêm mạc mũi thử thách với dị nguyên lại cho kết quả dương tính nhạy hơn hai phản ứng trên, điều này có lẽ là do khả năng tổng hợp tại chỗ của IgE. 9.1.7. Điều trị bệnh dị ứng Nếu chúng ta theo dõi toàn bộ chuỗi phản ứng từ khi tiếp xúc với dị nguyên cho đến khi xuất hiện các biểu hiện atopy thì có thể thấy rằng có nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn sự xuất hiện của bệnh này (Hình 9.4) Hình 9.4. Điều trị bệnh dị ứng: các vị trí của phản vệ cục bộ và khả năng điều trị tương ứng Một biện pháp cũng thường được dùng đó là giải mẫn cảm bằng cách tiêm vào cơ thể lặp lại nhiều lần những liều nhỏ dị nguyên. Người ta giải thích mục đích của phương pháp này là nhằm, tạo ra sự sản xuất kháng thể “phong bế” IgE có chức năng chuyển hướng dị nguyên để khỏi tiếp xúc với IgE đã gắn trên các mô cơ thể. Ngoài ra, nếu tương tác tế bào thật sự quan trọng trong việc tổng hợp IgE thì việc tiêm dị nguyên liều nhỏ nhiều lần sẽ có lợi ở chỗ tạo ra các tế bào dung nạp và cả T ức chế đồng thời qua đó để
- không tạo đặc hiệu dị ứng (mà bản chất là phản ứng miễn dịch) đối với dị nguyên khi có tiếp xúc về sau. Đối với các thuốc chống dị ứng, các loại như isoprenaline, sodium cromoglycate có tác dụng khá tốt vì chúng gắn vào những thụ thể tế bào mast giúp tế bào này khỏi bị tác động. Các triệu chứng dị ứng không phải luôn luôn khống chế được bằng các loại kháng histamin, nhất là khi bệnh nhân đang chịu tác động bởi phản ứng giai đoạn muộn và lúc đó thì các loại cocticoid có thể giúp ích. 9.1.8. Tính di truyền của phản ứng dị ứng Những nghiên cứu đầu tiên vào những năm 1920 cho thấy rằng những cặp vợ chồng bị dị ứng thì có tỉ lệ sinh con bị dị ứng cao hơn. Tỉ lệ đẻ con bị mắc bệnh dị ứng ở những cặp vợ chồng này là 50%. Có ba cơ chế di truyền chính điều hòa phản ứng dị ứng: - Lượng IgE toàn phần: Nghiên cứu những gia đình với ít nhất một thành viên có mức IgE cao trong máu đã xác minh giả thuyết cho rằng mức IgE cao có liên quan với một gen trội. - Sự phối hợp với HLA: Người ta thấy tính đáp ứng với một dị nguyên nào đó có liên quan đến một HLA nhất định. Ví dụ, đa số bệnh nhân dị ứng với dị nguyên Ra3 lấy từ cỏ phấn hương (ragweed) có mang HLA-A2, với dị nguyên Ra5 của cỏ này là HLA-A3, B7. - Cơ địa tăng đáp ứng miễn dịch: Có những người có cơ địa tăng đáp ứng với khá nhiều loại kháng nguyên. Đây là cơ sở để phản ứng dị ứng dễ dàng xảy ra. Những người có cơ địa này về mặt di truyền được thấy là đa số mang HLA-B8, HLA-Dw3. Trong đó HLA-B8 rất thường gặp trong những dạng tăng tính phản ứng khác như trong các bệnh tự miễn chẳng hạn. Do đó, người ta cho rằng ở những bệnh nhân có phản ứng dị ứng có lẽ có giảm chức năng tế bào Ts (đơn clôn hoặc đa clôn) di truyền tương tự như trong bệnh tự miễn. 9.2. Quá mẫn typ II Trong thể dạng quá mẫn này, kháng thể chống kháng nguyên bề mặt tế bào đích hoặc kháng nguyên mô đích tác dụng lên các phân tử thành phần bổ thể đồng thời phối hợp với nhiều tế bào hiệu quả khác để gây thương tổn các tế bào đích và các mô xung quanh. 9.2.1. Cơ chế tổn thương Hệ thống bổ thể có hai chức năng. Khi tác dụng một mình nó có thể gây tiêu màng tế bào đã mẫn cảm với kháng thể. Sự hoạt hoá bổ thể xảy ra theo
- con đường cổ điển để tạo ra phức hợp tấn công màng C5b56789. Ngoài ra, sự liên kết của C3 hoạt hóa với tế bào đích và kháng nguyên đã opsonin hoá tế bào đích làm cho nó dễ gắn vào các tế bào hiệu quả có thụ thể C3 (Hình 9.5). Một số tiểu lớp kháng thể có thụ thể trên một số tế bào hiệu quả, nhờ thế nó tạo được sự opsonin hóa như trường hợp bổ thể để tế bào hiệu quả có thể tiêu diệt tế bào đích. Các loại tế bào khác nhau có một cơ cấu thụ thể khác nhau.
- Hình 9.5. Hoạt hóa bổ thể trong phản ứng quá mẫn typ II Kháng thể gắn với kháng nguyên trên tế bào đích và hoạt hóa bổ thể theo con đường cổ điển dẫn đến hình thành C4b2b3b. Sau đó enzym chuyển C5 có thể hoạt hóa con đừơng ly giải và gây tổn thương tế bào bằng phức hợp tấn công màng C5-9. Các kích thích hóa hướng động thu hút các tế bào hiệu quả đến nơi nó phản ứng quá mẫn typ II giống như chúng bị thu hút đến ổ viêm bởi các vi khuẩn. Chất trung gian đặc biệt quan trọng là C5a, chất này có khả năng thu hút cả tế bào trung tính lẫn đại thực bào. Cơ chế mà các thực bào gây tổn thương cho tế bào đích trong quá mẫn typ II giống hệt cơ chế mà hệ miễn dịch bình thường gây tổn thương cho vi sinh vật. Đa số các tác nhân gây bệnh bị giết trong tuïi thực bào bởi các enzym, các ion, các chất oxy hóa,... Các tế bào thực bào không thể tiêu hóa các tế bào đích lớn, khi đó chúng buộc phải phóng thích các hạt tiêu thể ra chỗ đích đã mẫn cảm và các hạt này vỡ ra, giải phóng các enzym ra ngoài gây tổn thương mô (Hình 9.6). Người ta gọi đây là hiện tượng thực bào ngoài (exocytocis). Trong một số phản ứng, như phản ứng ca tế bào trung tính với sán máng, hiệu qủa phản ứng là có lợi nhưng nếu mô của cơ thể chủ cũng bị mẫn cảm thì cũng bị kháng thể tác dụng theo cơ chế tương tự và gây tổn thương cho cơ thể chủ.
- Hình 9.6. Cơ chế gây tổn thương Phản ứng chống vi khuẩn bình thường: (1) Tế bào tiếp cận với vi khuẩn qua Fc và C3; (2) vi khuẩn bị thực bào; (3) và bị tiêu thể phá hủy trong trúi thực bào. Trong quá mẫn týp II: tế bào chủ được gắn với kháng thể và thực bào theo kiểu tương tự, nhưng vì thãø đích tấn công quá lớn, như trường hợp màng đáy (4) nên tế bào trung tính phải nỗ lực hết sức (5) và giải phóng các enzym bên trong tế bào ra ngoài để phá hủy đích (6). 9.2.2. Phản ứng typ II giữa các cá thể cùng loài 9.2.2.1. Phản ứng truyền máu Hiện nay đã có ít nhất là 15 hệ thống nhóm máu được tìm thấy ở người, mỗi hệ thống bao gồm một bộ kháng nguyên có mặt trên hồng cầu được mã bởi một locus gen. Một cá thể có một nhóm máu nào đó có thể nhận dạng hồng cầu mang những kháng nguyên của hệ nhóm máu khác và sản xuất kháng thể chống lại. Kháng thể này có thể được sản xuất tự nhiên, đó là trường hợp của hệ ABO. Người ta cho rằng cơ thể đã sản xuất được kháng thể tự nhiên này mà không cần gây mẫn cảm là nhờ nó nhận dạng được các quyết định kháng nguyên nhóm máu có mặt trên rất nhiều vi sinh vật. Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, thì cá thể chỉ sản xuất kháng thể chống các nhóm máu khác sau khi tiếp xúc với kháng nguyên. Truyền máu cho một người đã có kháng thể chống kháng nguyên của hồng cầu chuyền vào sẽ dẫn đến phản ứng truyền máu. Độ trầm trọng của phản ứng phụ thuộc vào lớp và số lượng của kháng thể liên quan. Kháng thể chống kháng nguyên hệ ABO thường là IgM, chúng sẽ gây ngưng kết, hoạt hoá bổ thể, và tan máu trong lòng mạch. Các nhóm máu khác thường gây
- sản xuất kháng thể IgG, và mặc dù kháng thể này ít gây ngưng kết hơn IgM nhưng nó lại hoạt hoá cơ chế quá mẫn typ II làm vỡ hồng cầu. Vỡ hồng cầu có thể gây sốc, đồng thời các sản phẩm vỡ ra từ hồng cầu có thể gây hoại từ ống thận cấp. Phản ứng truyền máu do không cùng nhóm máu cũng có thể xảy ra sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần trên người trước đây chưa hề có mẫn cảm và gây ra triệu chứng thiếu máu, vàng da. Phản ứng truyền máu đối với các thành phần khác của máu như bạch cầu, tiểu cầu cũng có thể xảy ra nhưng hậu quả của nó không nặng nề như phản ứng đối với hồng cầu. 9.2.2.2. Bệnh huyết tán trẻ sơ sinh do không phù hợp Rhesus Bệnh thường xảy ra trong trường hợp mẹ mang nhóm máu Rh- có bào thai Rh+. Sự mẫn cảm của mẹ đối với hồng cầu Rh+ của con đi ngược vào máu mẹ gây nên sản xuất kháng thể kháng hồng cầu Rh+ trong máu mẹ và rồi chuyển sang con qua nhau thai (Hình 9.7). Hình 9.7. Bệnh huyết tán trẻ sơ sinh Hồng cầu phôi có Rh+ vào tuần hoàn mẹ kích thích sản xuất kháng thể anti-Rh. Kháng thể này theo máu vào bào thai thai và gây phá hủy hồng cầu bào thai. Đối với đứa con đầu tiên, do kháng thể kháng hồng cầu Rh+ thường ít nên trẻ thường không bị ảnh hưởng gì nhiều. Nhưng những đứa con càng về sau thì càng có nguy cơ tan máu cao hơn. Ngoài nhóm máu Rh ra, kháng nguyên K của hệ Kell cũng có thể gây bệnh huyết tán ở trẻ sơ sinh. 9.2.2.3. Ghép cơ quan Một mảnh ghép cơ quan cùng loài, một khi tồn tại lâu dài nhờ chống lại được sự tấn công dữ dội ban đầu của miễn dịch qua trung gian tế bào, vẫn có thể kích thích cơ thể nhận tạo kháng thể chống lại các mặt trên bề mặt mảnh ghép. Các kháng thể này có khả năng gây độc trực tiếp hoặc giúp cho các
- thực bào cũng như tế bào K gắn vào tế bào đích và tạo những tấn công không đặc hiệu. Chúng có thể gây kết dính tiểu cầu khi gắn lên trên bề mặt của nội mô mạch máu. Và Phản ứng thải tối cấp thường xảy ra nếu trong cơ thể đã có sẵn các kháng thể này (do ghép lần trước). 9.2.3. Phản ứng quá mẫn typ II tự miễn Có một số cá thể tự mình sản xuất kháng thể chống với hồng cầu bản thân mình, do đó gây ra bệnh thiếu máu huyết tán tự miễn. Chẩn đoán bệnh này dựa vào thử nghiệm Coombs dương tính (Hình 9.8). Thử nghiệm này giúp xác định kháng thể hiện diện trên hồng cầu bệnh nhân. Thiếu máu huyết tán tự miễn được chia làm ba loại tùy theo loại tự kháng thể có mặt trong máu bệnh nhân: • Tự kháng thể nóng, chỉ phản ứng với kháng nguyên ở nhiệt độ 37oC • Tự kháng thể lạnh, chỉ phản ứng ở nhiệt độ dưới 37oC • Kháng thể tạo ra do dị ứng thuốc. Hình 9.8. Phản ứng Coomb gián tiếp Phản ứng này dùng để phát hiện kháng thể trên hồng cầu bệnh nhân. Nếu có kháng thể thì những hồng cầu này sẽ bị ngưng kết khi ta cho kháng thể anti-Ig người vào hỗn dịch. Huyết thanh của bệnh nhân mắc bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto cũng có chứa một số tự kháng thể mà trong phòng thí nghiệm, khi có sự hiện diện của bổ thể, chúng sẽ gây độc trực tiếp tế bào tuyến giáp được nuôi cấy. Trong hội chứng Goodpasture, tự kháng thể chống màng đáy cầu thận đã được chứng minh là có hiện diện. Kháng thể này cùng với các thành phần bổ thể gắn lên màng đáy để rồi phản ứng bổ thể sẽ dẫn đến sự tổn thương trầm trọng của màng. Nhiều tác giả cũng cho rằng phản ứng gây ra do kháng thể
- chống thụ thể acetylcholine trên các bản thần kinh vận động của tế bào cơ vân (Hình 9.9) gây bệnh nhược cơ nặng nên xếp vào phản ứng quá mẫn typ II. Hình 9.9. Bệnh nhược cơ nặng Bình thường xung động thần kinh được truyền vào tế bào cơ vân qua một hóa chất trung gian là acetylcholin. Chất này gắn vào thụ thể của nó trên bản thân kinh vận động để gây tác dụng. Trong bệnh nhược cơ nặng, kháng thể chống thụ thể acetylcholin phong bế thụ thể làm cho acetylcholin bị giảm tác dụng. Đây là một trong những cơ chế gây bệnh. 9.2.4. Phản ứng do thuốc typ II Điều này rất phức tạp. Thuốc có thể gắn vào các thành phần cơ thể qua đó các hapten trong thành phần thuốc trở thành kháng nguyên thực sự và kích thích một số cá thể nào đó (mà chúng ta chưa biết là cá thể nào) tạo ra phản ứng miễn dịch chống lại. Nếu kháng thể IgE được sản xuất, phản ứng phản vệ có thể xảy ra. Trong một số truờng hợp, nhất là đối với các thuốc mỡ bôi ngoài da, quá mẫn muộn qua trung gian tế bào có thể sẽ xuất hiện. Riêng ở đây chúng ta đang đề cập đến quá mẫn typ II, thì chúng ta có thể ghi nhận rằng thuốc có thể gây ra các phản ứng dị ứng và phản ứng tự miễn chống các tế bào máu bao gồm hồng cầu và tiểu cầu. Thường thì phản ứng xảy ra nhằm chống lại thuốc hoặc các chất chuyển hóa của thuốc và phản ứng đòi hỏi sự hiện diện của cả thuốc lẫn kháng thể. Khi ngừng thuốc thì phản ứng giảm đi. Bệnh cảnh đầu tiên được gặp là xuất huyết giảm tiểu cầu do dùng Sedormid. Người ta đã thống kê được các thuốc gây thiếu máu giảm
- tiểu cầu bao gồm rất nhiều loại trong đó thường gặp nhất là penicillin, quinin và sulfonamid. 9.3. Quá mẫn typ III Đây là typ quá mẫn xảy ra do sự tấn công của các phức hợp miễn dịch (PHMD) lên các tế bào và mô cơ thể. 9.3.1. Các thể bệnh phức hợp miễn dịch PHMD được hình thành khi kháng thể liên kết với kháng nguyên, sau đó chúng sẽ bị loại bỏ nhờ các tế bào của hệ lưới nội mô. Tuy nhiên, cũng có sự hình thành phức hợp lại dẫn đến phản ứng quá mẫn. Các bệnh do PHMD có thể xếp làm ba nhóm: Nhóm 1, đây là nhóm của các trường hợp nhiễm trùng tồn tại dai dẳng bao gồm nhiễm liên cầu tan máu, tụ cầu, plasmodium vivax, virus viêm gan. Kháng thể được sản xuất ở mức độ yếu dần đến hình thành PHMD mạn tính và lắng đọng vào các mô. Nhóm 2, bệnh PHMD là biến chứng của bệnh tự miễn, trong đó sự sản xuất liên tục tự kháng thể đối với một tự kháng nguyên nào đó dẫn đến sự hình thành PHMD kéo dài và các tế bào của hệ lưới nội mô bị quá tải không loại trừ được. Cuối cùng là xuất hiện lắng đọng PHMD ở các mô. Nhóm 3, trong nhóm này PHMD được hình thành ở bề mặt cơ thể như ở phổi chẳng hạn xảy ra sau khi thở hít lâu dài các chất liệu có tính kháng nguyên. Một ví dụ là bệnh phổi của nông dân và bệnh của người nuôi chim. 9.3.2. Các cơ chế viêm trong quá mẫn typ III Phức hợp miễn dịch có khả năng khởi động nhiều quá trình viêm. Chúng có thể tương tác với hệ thống bổ thể dẫn đến hình thành C5a. C5a có tính chất hóa hướng động và cũng là các độc tố phản vệ. Chúng gây ra sự giải phóng các amin hoạt mạch từ tế bào mast và tế bào ái kiềm, do đó làm tăng tính thấm thành mạch và thu hút bạch cầu múi, PHMD cũng có thể tương tác với tiểu cầu qua thụ thể Fc, dẫn đến sự kết tập tiểu cầu và hình thành các vi huyết khối, để rồi làm tăng hơn nữa tính thấm thành mạch do giải phóng các amin hoạt mạch. (Hình 9.10). Các bạch cầu múi được thu hút đến cố gắng để thực bào PHMD, nhưng nếu PHMD đã bị giữ trong các mô thì việc thực bào rất khó khăn, vì thế mà các thực bào phải giải phóng các enzym ra ngoài nhằm mục đích làm tiêu phức hợp nhưng cũng đồng thời làm tổn thương mô (Hình 9.10). Thật ra, nếu các enzym này được giải phóng ra trong máu thì lập tức nó bị trung hòa ngay bởi các chất ức chế nhưng tại các mô không có các chất ức chế này nên các enzym này gây tổn thương mô dễ dàng.
- Hình 9.10. Sự lắng đọng của phức hợp miễn dịch trên thành mạch máu Kháng thể và kháng nguyên tạo thành phức hợp. Phức hợp này hoạt hóa bổ thể đồng thời tác động gây giải phóng các amin hoạt mạch làm tăng tính thấm thành mạch. Phức hợp cũng tạo ra kết tập tiểu cầu tạo ra các vi huyết khối và thu hút tế bào trung tính đến gây thêm những tổn thương khác cho thành mạch. 9.3.3. Mô hình thực nghiệm của bệnh phức hợp miễn dịch Đối với ba nhóm bệnh nói trên chúng ta có ba mô hình: bệnh huyết thanh đối với nhóm 1, bệnh tự miễn ở chuột NZB/NZW ở nhóm 2 và phản ứng Arthus ở nhóm 3. 9.3.3.1. Bệnh huyết thanh Trong bệnh huyết thanh PHMD lưu động sẽ lắng đọng vào khi tính thẩm thấu thành mạch tăng, sau đó dẫn đến bệnh cảnh viêm như viêm thận, viêm khớp. Vào thời kỳ tiền kháng sinh bệnh huyết thanh là một biến chứng nguy hiểm do liệu pháp huyết thanh. Ngày nay, bệnh chủ yếu được nghiên cứu trên mô hình động vật. Con vật (thỏ) được tiêm một protein hòa tan (ví dụ albumin huyết thanh bò). Khoảng sau một tuần kháng thể hình thành đi vào tuần hoàn và tạo ra phức hợp với kháng thể trong trạng thái thừa kháng nguyên. Các phức hợp miễn dịch nhỏ này chỉ bị loại trừ bởi hệ thực bào đơn nhân một cách chậm chạp. Với sự hiện diện của PHMD, lượng bổ thể toàn phần giảm nhiều và các triệu chứng của bệnh huyết thanh xuất hiện do lắng
- đọng các hạt phức hợp ở màng đáy cầu thận và trong các mạch máu nhỏ. Khi phức hợp bị loại bỏ hoàn toàn thì con vật hồi phục, nhưng bệnh có thể duy trì mạn tính nếu hàng ngày ta vẫn liên tục cho thêm kháng nguyên vào cơ thể con vật. 9.3.3.2. Bệnh PHMD Dùng thế hệ F1 của dòng chuột lai NZB/NZW ta có được mô hình động vật của bệnh tự miễn giống như bệnh lupus ở người. Trong con vật có rất nhiều tự kháng thể như kháng hồng cầu, kháng nhân, kháng DNA và kháng Sm. Khi mới sinh ra con vật hoàn toàn bình thường nhưng sau 2-3 tháng thì có các triệu chứng thiếu máu huyết tán, thử nghiệm Coombs dương tính, có kháng thể kháng nhân, có tế bào LE, có PHMD nhiều trong tuần hoàn và lắng đọng cả ở thận cũng như ở mạch mạc trong não thất. Bệnh gặp chủ yếu ở con cái, và tử vong xảy ra khoảng vài tháng sau khi triệu chứng xuất hiện. 9.3.3.3. Phản ứng Arthus Đây là một phản ứng xảy ra cục bộ trong và xung quanh những mạch máu nhỏ và thường thấy được ngoài da. Con vật được gây miễn dịch nhiều lần cho đến khi có đủ lượng kháng thể (chủ yếu la IgG). Khi tiêm kháng nguyên vào dưới da lập tức phản ứng xảy ra do hình thành phản ứng kháng nguyên – kháng thể và tạo ra PHMD ở xung quanh chỗ tiêm. Phản ứng có cường độ cao nhất sau 4-10 giờ. Tùy theo lượng kháng nguyên tiêm vào mà phù và xuất huyết có thể xảy ra ở chỗ tiêm. Sau đó phản ứng yếu dần và giảm hẳn sau 48 giờ. Các nghiên cứu bằng huỳnh quang cho thấy ban đầu kháng nguyên, kháng thể và bổ thể lắng đọng ở thành mạch, sau đó là thâm nhiễm tế bào trung tính và trong lòng mạch thì đầy tiểu cầu. Sự tập trung tiểu cầu này có thể đưa đến tắc mạch và hoại tử trong những trường hợp nặng. Sau 24-48, giờ bạch cầu múi được thay thế bằng tế bào đơn nhân và có khi cả tương bào. Sự hoạt hóa bổ thể luôn cần cho phản ứng Arthus xuất hiện. Tỷ lệ kháng thể/ kháng nguyên rất quan trọng cho phản ứng tối đa. Nhìn chung, PHMD được tạo ra khi thừa kháng nguyên hoặc thừa kháng thể thì ít độc hại hơn phức hợp được tạo ra khi số lượng của chúng tương đương nhau. 9.3.4. Tại sao phức hợp miễn dịch lắng đọng ở mô Đối với sự lắng đọng PHMD có hai câu hỏi được đặt ra: tại sao phức hợp lắng đọng ở mô và tại sao trong mỗi bệnh nào đó thì PHMD lại có xu hướng lắng đọng ở một mô nhất định? Chúng ta lần lượt xem câu trả lời qua các yếu tố sau đây: 9.3.4.1. Tăng tính thấm thành mạch
- Yếu tố quan trọng nhất đối với sự lắng đọng có lẽ là sự tăng tính thấm thành mạch. Bổ thể, tế bào mast, tế bào ái kiềm và tiểu cầu có thể xem là những nhân tố góp phần tích cực để giải phóng các amin hoạt mạch và làm tăng tính thấm thành mạch. Nếu ta dùng các chất kháng histamin để ức chế trước khi hiệu quả tăng tính thấm bị phong bế và sự lắng đọng cũng khó xảy ra. 9.3.4.2. Quá trình huyết động Sự lắng đọng của PHMD cũng dễ xảy ra ở những nơi có áp lực máu cao cũng như có dòng chảy xoáy. Trong các mao mạch cầu thận áp lực máu cao gấp gần 4 lần so với các mao mạch nơi khác. Nếu áp lực được làm cho giảm bằng cách thắt bớt một phần động mạch thận thì sự lắng đọng giảm xuống. Còn ngược lại, nếu ta làm tăng huyết áp thực nghiệm cho con vật thì các triệu chứng của bệnh huyết thanh cấp xảy ra nhanh hơn. Ngoài ra, tại những nơi mà thành mạch có hình dáng tạo ra luồng xoáy cuộn như nơi động mạch chẻ đôi, nơi có hiện tượng lọc máu, .v.v. thì sự lắng đọng cũng được làm cho dễ hơn. 9.3.4.3. Sự liên kết với kháng nguyên ở mô Những lý do kể trên không giải thích được tại sao trong những bệnh khác nhau thì PHMD có xu hướng lắng đọng vào những mô khác nhau. Lý do có thể là do kháng nguyên có mặt trong phức hợp là kháng nguyên đặc hiệu mô. Người ta đã chứng minh rằng DNA có ái lực rất mạnh với collagen của màng đáy cầu thận nên phức hợp DNA và anti-DNA trong bệnh thận lupus thường hay lắng đọng ở màng đáy cầu thận tạo ra bệnh thận lupus. Cũng có trường hợp cả kháng nguyên và kháng thể cùng được sản xuất tại cùng một nơi trong mô đích. Đó là trường hợp của bệnh viêm khớp dạng thấp. 9.3.4.4. Kích thước của PHMD Vị trí chính xác của PHMD một phần phụ thuộc vào kích thước của phức hợp. ta thấy rỏ điều này ở thận. Phức hợp nào nhỏ thì có thể chui lọt qua màng đáy cầu thận vào nằm giữa màng đáy và tế bào có chân (podocyte), còn phức hợp nào lớn thì mắc lại nằm giữa các tế bào nội mô và màng đáy (Hình 9.11).
- Hình 9.11. Vị trí lắng đọng của phức hợp ở thận phụ thuộc vào kích thước phức hợp trong tuần hoàn Phức hợp lớn dễ lắng đọng ở màng đáy cầu thận, còn phức hợp nhỏ thì đi xuyên qua màng đáy và tìm thấy ở phía tế bào biểu mô của cầu thận.
- 9.3.4.5. Lớp Immunoglobulin Lớp Immunoglobulin có thể ảnh hưởng sự lắng đọng của PHMD. Ví dụ trong bệnh lupus, các lớp và tiểu lớp kháng thể anti-DNA có liên quan chặt chẽ đến tuổi và giới. Khi chuột NZB/NZW già có sự chuyển đổi lớp Ig từ chỗ lớp trội là IgM sang lớp trội là IgG2. Điều này xảy ra ở chuột cái sớm hơn ở chuột đực và đồng thời với sự xuất hiện của bệnh thận tức là trước khi chuột chết khoảng 2-3 tháng. Điều này chứng tỏ rằng lớp và tiểu lớp của kháng thể cũng quan trọng trong quá trình lắng đọng của PHMD. 9.4. Quá mẫn typ IV – Quá mẫn muộn Theo phân loại của Coombs và Gel, quá mẫn typ IV hay quá mẫn muộn được dùng để chỉ tất cả những phản ứng quá mẫn xảy ra sau 12 giờ tính từ khi kháng nguyên xâm nhập vào lần thứ 2. Lúc đó cơ chế của phản ứng vẫn chưa được biết, và cho đến nay cũng chỉ biết được có một phần . Có một điều đã rõ đó là có nhiều phản ứng miễn dịch có thể gây ra quá mẫn muộn. Không giống ba typ quá mẫn kia, quá mẫn muộn chỉ truyền thụ động được từ con vật này sang con vật khác bằng tế bào T chứ không phải bằng huyết thanh. Tế bào T cần thiết để tạo ra quá mẫn muộn được gọi là T quá mẫn muộn (tức Td). Quá mẫn muộn thường gặp trong nhiều phản ứng dị ứng đối với vi khuẩn, virus và nấm, trong viêm da tiếp xúc do nhạy cảm với một số hóa chất có công thức cấu tạo đơn giản và trong phản ứng thải bỏ mảnh ghép. Mô hình được hiểu biết rỏ nhất là phản ứng Mantoux thực hiện bằng cách tiêm tuberculin cho một cơ thể đã có vi khuẩn mycobacterium đột nhập và cơ thể tạo phản ứng miễn dịch tế bào chống vi khuẩn này. Phản ứng Mantoux được đặc trưng bởi đỏ và cứng da xuất hiện nhiều giờ sau khi tiêm, đạt tối đa sau 24 đến 48 giờ, sau đó giảm dần. Trong giai đoạn sớm nhất của phản ứng, ta thấy có sự tập trung tế bào đơn nhân xung quanh các mạch máu và sau đó là sự thoát mạch của rất nhiều tế bào mono và bạch cầu múi. Trong giai đoạn tiếp theo ta có thể thấy sự thâm nhiễm kéo dài của tế bào lymphô và tế bào thuộc hệ đơn nhân/đại thực bào. Điều này ngược với phản ứng Arthus trong đó chỉ có thâm nhiễm bạch cầu múi. Chúng ta cũng có thể thấy phản ứng da tương tự thế này đối với các protein hòa tan trong truờng hợp trước đó đã gây mẫn cảm bằng các protein này trộn với tá chất Freud hoàn toàn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu con vật được mẫn cảm với chỉ kháng nguyên hoặc tá chất Freud không hoàn toàn (tức không có xác vi khuẩn lao) thì phản ứng quá mẫn muộn xảy ra trong thời gian ngắn hơn và phản ứng da cũng chỉ tồn tại thoáng qua. Người ta gọi phản ứng này là quá mẫn Jones-Mote, gần đây được đổi tên là
- “quá mẫn tế bào ái kiềm da” (cultaneous basophil hypersensitivity) vì có một tỉ lệ rất cao tế bào ái kiềm thâm nhiễm ở da. Hình 9.12. Cơ sở tế bào của quá mẫn typ IV Tế bào Th tiết ra lymphokin tác dụng lên đại thực bào gây kết tập tế bào tại vị trí kháng nguyên. Hiện tượng thực bào mạn tính sau đó tạo nên hình ảnh u hạt. Đồng thời tế bào Tc cũng được hoạt hóa gây tổn thương tế bào nhiễm kháng nguyên (virus). 9.4.1. Cơ sở tế bào học của quá mẫn typ IV Khác với typ quá mẫn khác, quá mẫn typ IV không thể truyền cho cá thể khác bằng huyết thanh mà chỉ có thể truyền qua tế bào lymphô, đặc biệt là tế bào lymphô T. Gần đây người ta phát hiện có thể truyền bằng một chất có trọng lượng phân tử thấp chiết xuất từ bạch cầu gọi là yếu tố truyền Lawrence. Tuy nhiên, bản chất của chất này vẫn còn chưa biết rõ. Chất chiết xuất này có chứa nhiều yếu tố hình như có khả năng kích thích các tế bào T đã được chuẩn bị để tham gia vào phản ứng quá mẫn muộn.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Bài giảng Miễn dịch học đại cương - ĐH Y dược TP. HCM
43 p |
130 |
59
-
Bài giảng Quá mẫn cảm
60 p |
120 |
51
-
Bệnh dị ứng Phòng ngừa và trị liệu (Chương 1)
30 p |
87 |
24
-
Bài giảng Miễn dịch bệnh lý - Lê Văn Đông
50 p |
39 |
21
-
Bài giảng bệnh học viêm part 10
6 p |
42 |
15
-
Bệnh dị ứng Phòng ngừa và trị liệu (Chương 11)
21 p |
48 |
9
-
QUÁ MẪN VÀ DỊ ỨNG
22 p |
34 |
8
-
Trắc nghiệm Da Liễu – Phần 3
11 p |
69 |
8
-
Sáng kiến kinh nghiệm y học cổ truyền đại học – Quá mẫn tính tử ban
5 p |
47 |
4
-
Bài giảng điều trị HIV : Nhận biết phản ứng quá mẫn với Abacavir part 1
4 p |
30 |
3
-
Adrenalin-1mg/1ml
2 p |
47 |
3
-
Đại cương về hen suyễn - Phần III
14 p |
43 |
3
-
Bài giảng điều trị HIV : Nhận biết phản ứng quá mẫn với Abacavir part 3
4 p |
35 |
2
-
QUÁ MẪN – PHẦN 1
22 p |
33 |
2
-
QUÁ MẪN – PHẦN 2
19 p |
46 |
2
-
NGUYÊN NHÂN DỊ ỨNG THUỐC
20 p |
41 |
2
-
Bài giảng điều trị HIV : Nhận biết phản ứng quá mẫn với Abacavir part 2
4 p |
17 |
1

Set-Cookie: TLDEVNamespace=2o3q1djsv3do7fvi2qh8lfjl24; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# www.tenmien.com .net .org .biz .info
Mã sản phẩm: com
Tình trạng: Còn hàng
Tình trạng: Còn hàng
Giá: 220.000 vnđ
Trước Thuế: 220.000 vnđ
Trước Thuế: 220.000 vnđ
Số lượng:
- Hoặc -
Tên miền hiệu quả sử dụng trên tất cả mọi địa điểm trên thế giới, tốt hơn khi sử dụng xuyên quốc gia
|Phí khởi tạo năm đầu|
|Phí cài đặt||Miễn phí|
|Phí duy trì / 1 năm||220.000 vnđ|
|Tài khoản quản lý|
|Tài khoản||Cấp DNS quản lý tên miền|
## Viết đánh giá
**Tên bạn:** **Đánh giá của bạn:**Lưu ý: không hỗ trợ HTML! **Bình chọn:**Xấu Tốt **Nhập mã kiểm tra vào ô bên dưới:**

Set-Cookie: currency=USD; expires=Sun, 20-Aug-2017 22:48:51 GMT; Max-Age=2592000; path=/; domain=techhanoi.com


markdown:
“Lượng hàng iPhone 5S đã qua sử dụng về Việt Nam đang thay mặt kính rất nhiều vì người dùng tại các thị trường lớn đổi máy ‘lên đời’ iPhone 6”, anh Nhật Huy, chủ một cửa hàng trên đường Vĩnh Viễn, quận 10 cho biết. Theo anh Huy, việc nguồn hàng dồi dào và giá giảm gần đây đã khiến nhu cầu mua iPhone 5S đang lên cao.
Trước thông tin bộ đôi iPhone 6 và 6 Plus chính hãng sẽ lên kệ tại Việt Nam, hàng xách tay trong nước đóng băng về giá lẫn sức mua, trái với cảnh mua bán nhộn nhịp của những model đời cũ hơn như iPhone 5S, thay mặt kính iPhone 5,… liên tục giảm giá.
Khảo giá nhiều cửa hàng tại TP.HCM,
[thay mặt kính iPhone 5S](http://mobilecity.vn/dich-vu/thay-mat-kinh-iphone-5s-iphone-5-679.html) xách tay mới đang có giá từ 12,5 triệu đồng, giảm nhẹ so với đầu tháng 10. Tuy nhiên, theo các chủ cửa hàng, khách thường chọn mua iPhone 5S đã qua sử dụng còn như mới vì có giá tốt hơn, chỉ tầm 10-11 triệu đồng cho model 16 GB. ![ iPhone 5, 5S xách tay tiếp tục giảm giá ở Việt Nam](http://genknews.vcmedia.vn/k:2014/1-9869787265-64836e57cd-z-1414982480821/iphone-5-5s-xach-tay-tiep-tuc-giam-gia-o-viet-nam.jpg)
iPhone 5S và iPhone 5 đã phù hợp với ví tiền của nhiều người dùng. Hai model này hiện có sức mua cao hơn cả iPhone 6 và 6 Plus.Một báo cáo mới nhất từ chuỗi cung ứng của Apple đã tiết lộ rằng phiên bản iPhone 5s 8 GB sẽ bắt đầu được bán từ tháng 12 tới tại các thị trường đang phát triển như Trung Quốc hay Ấn Độ. Thiết bị này sẽ thay thế cho iPhone 5c, bản iPhone có giá thấp nhất đang được bán của Apple.
![ ](http://genknews.vcmedia.vn/k:thumb_w/640/2015/1-1441963836476/ban-iphone-5s-8-gb-se-duoc-ban-tu-thang-12.png)
Giá bán của iPhone 5s 8 GB vẫn chưa được tiết lộ nhưng theo nhận định từ chuỗi cung ứng, iPhone 5s 8 GB sẽ có giá cao hơn 1 chút so với giá của thay mặt kính iPhone 5c 16 GB. Ngoại trừ dung lượng nhỏ, bản iPhone 5s 8 GB sẽ không có nhiều khác biệt so với thế hệ iPhone 5s trên thị trường với màn hình 4 inch, vi xử lý A7, chip xử lý chuyển động M7.
Ngoài việc bán ra bản
[mặt kính iPhone 5s](http://thaymatkinhiphone5.net/) 8 GB, Apple cũng được cho là sẽ sớm tung ra thị trường iPhone 6c màn hình 4 inch. Thế hệ iPhone mới này có thể sẽ sử dụng thiết kế kim loại thay vì chất liệu nhựa của iPhone 5c. Sản phẩm này của Apple sẽ hướng tới những người ưa thích sự nhỏ gọn và sử dụng smartphone bằng 1 tay. Tuy nhiên, nếu iPhone 6c thực sự được phát triển thì sớm nhất phải tới cuối quý 1 năm sau mới có thể được giới thiệu. Còn hiện tại, iPhone 5s vẫn đang là chiếc iPhone màn hình 4 inch mạnh nhất của Apple.

Set-Cookie: __cfduid=d9e3d52401b358d2be6ba523529ba88161500676402; expires=Sat, 21-Jul-18 22:33:22 GMT; path=/; domain=.thaycamunglgg.com; HttpOnly


markdown:
[Lý lịch của công an viên cưỡng hiếp hàng loạt nữ sinh](http://themxua.net/ly-lich-cua-cong-an-vien-cuong-hiep-hang-loat-nu-sinh/)
Theo nhiều đồng nghiệp cũ, “danh tiếng” anh ta nổi như cồn vì tật mê gái và trộm cắp vặt. Quỳnh tại cơ quan công an. Theo lời các nữ sinh từng là nạn nhân của tên bạo dâm thì thủ phạm có dáng người to, đậm. Không chỉ khi trời nhập nhoạng tối mà ngay [...]

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding,Cookie,User-Agent


markdown:
|
|
Trong 02 ngày 19 và 20/6, Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kiên Giang lần thứ VI, nhiệm kỳ 2017 - 2022 long trọng được tổ chức với sự tham dự của 121 đại biểu ưu tú, đại diện cho gần 1.300 cán bộ, đoàn viên thanh niên của lực lượng vũ trang tỉnh.
Đại tá Nguyễn Văn Beo - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tặng đại hội bức trướng với nội dung “Tuổi trẻ Lực lượng vũ trang Kiên Giang đoàn kết, xung kích, sáng tạo, phấn đấu xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”.
Nhiệm kỳ 2012 - 2017, công tác Đoàn và phong trào thanh niên đã có bước đổi mới đi vào nề nếp, chất lượng, hiệu quả, từng bước được nâng lên. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện nâng cao bản lĩnh, niềm tin cho đoàn viên thanh niên được tổ chức đoàn các cấp tiến hành thường xuyên, toàn diện với nhiều nội dung và hình thức phong phú, thiết thực, sát với từng đối tượng, phù hợp với khả năng nhận thực và tâm lý của tuổi trẻ, trọng tâm là giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nghị quyết của đơn vị và 6 bài học lý luận chính trị của đoàn; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền trong đoàn viên thanh niên về “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” và cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, qua đó, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị vững vàng, rèn luyện ý chí phấn đấu vươn lên mạnh mẽ, có tinh thần tự lực tự cường, đoàn kết tốt, kỷ luật nghiêm, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng vũ trang và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Đại biểu bỏ phiếu bầu đoàn đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Kiên Giang lần thứ X, nhiệm kỳ 2017 - 2022.
Các phong trào thi đua, hành động cách mạng như: phong trào “Thanh niên lực lượng vũ trang xung kích, rèn luyện, quyết tâm bắn giỏi”, “Vượt nắng mưa, say sưa luyện tập”; cuộc vận động “Thanh niên Quân đội thi đua rèn đức, luyện tài, xung kích, sáng tạo, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”... được các cấp bộ đoàn chủ động thực hiện tốt. Trong nhiệm kỳ, trên 95% cấp bộ đoàn tham gia tốt việc học tập, huấn luyện; các cơ sở đoàn duy trì đều đặn thực hiện hoạt động “Ngày thứ bảy tình nguyện”, “Ngày Chủ nhật xanh”, vận động đoàn viên thanh niên tham gia tốt chương trình “Ngôi nhà 100 đồng”; thực hiện trên 700.000 ngày công lao động giúp dân làm công tác vận động quần chúng; tổ chức 45 cuộc tư vấn, hướng nghiệp nghề cho 2.529 thanh niên; tích cực hưởng ứng phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo” với nhiều mô hình tiêu biểu: Máy chuốt cáng xẻng bộ binh, bãi nổ bằng hơi, họp báo thao trường…; tặng quà cho thiếu nhi, học sinh là con của cán bộ, sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp trị giá trên 400 triệu đồng nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 và Tết trung thu.
Bên cạnh đó, công tác xây dựng tổ chức đoàn vững mạnh, tham gia xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện được tổ chức đoàn các cấp thực hiện tốt. Kết quả, hàng năm có 100% cơ sở đoàn đạt vững mạnh; trong nhiệm kỳ có 26 tập thể 32 cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong công tác đoàn và phong trào thanh niên; bồi dưỡng, giới thiệu 205 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, kết nạp và đã kết nạp 159 đảng viên mới.
Đoàn đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Kiên Giang lần thứ X, nhiệm kỳ 2017 - 2022, ra mắt Đại hội.
Với khẩu hiệu hành động “Tuổi trẻ lực lượng vũ trang Kiên Giang đoàn kết, xung kích, sáng tạo, phấn đấu xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2017 - 2022 xác định mục tiêu tập trung xây dựng tổ chức đoàn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; giáo dục đội ngũ cán bộ, đoàn viên thanh niên nâng cao lòng yêu nước, giác ngộ mục tiêu lý tưởng cách mạng, cảnh giác trước âm mưu “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, xác định rõ nhiệm vụ chính trị của quân đội, có phẩm chất đạo đức lối sống trong sạch, lành mạnh, tự giác chấp hành nghiêm kỷ luật; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đoàn và phong trào thanh niên, phát huy tính xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của lực lượng vũ trang tỉnh.
Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Đại tá Nguyễn Văn Beo - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh biểu dương sự đóng góp tích cực của lực lượng đoàn viên thanh niên vào kết quả của Đảng bộ Quân sự và lực lượng vũ trang tỉnh nhà trong 5 năm qua; đồng thời thay mặt Đảng ủy - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tặng Đại hội bức trướng với nội dung “Tuổi trẻ Lực lượng vũ trang Kiên Giang đoàn kết, xung kích, sáng tạo, phấn đấu xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”.
Đại hội đã bầu đoàn đại biểu dự Đại hội Đoàn tỉnh Kiên Giang lần thứ X, nhiệm kỳ 2017 - 2022 là 7 đồng chí (6 chính thức, 1 dự khuyết). Đại úy Trần Hoàng Bửu được Đảng ủy - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chỉ định giới thiệu làm Trợ lý Thanh niên Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh nhiệm kỳ 2017 - 2022.
Thanh Sơn
Số lần đọc: 553


markdown:
SẢN PHẨM ĐƯỢC BẢO HÀNH MÃI MÃI- LÀM THEO MẪU KHÁCH YÊU CẦU - GIAO HÀNG TẬN NƠI TRÊN TOÀN QUỐC -CHÚC QUÝ KHÁCH MỘT NGÀY TỐT LÀNH!!
BẠC HSJ 01
BẠC HSJ 02
bac.hsj79@gmail.com
Đang online: 19
Hôm nay: 143
Tuần này: 4.910
Tháng này: 166.209
Lượt truy cập: 1.791.519
CD09
1.035.000 VNĐ
Đặt Hàng
CD12
1.010.000 VNĐ
CD13
1.025.000 VNĐ
CD318
1.015.000 VNĐ
CD01
895.000 VNĐ
CD306
995.000 VNĐ
CD166
865.000 VNĐ
CD180
985.000 VNĐ
CD194
1.195.000 VNĐ
CD256
CD282
CD389
CD387
1.045.000 VNĐ
CD341
1.065.000 VNĐ
CD311
CD402
1.075.000 VNĐ
CD411
Xem Thêm
Tel: 04 632 82 883 - 0962 492 502
Địa chỉ: Tại Hà Nội : 16 Nguyễn Đức Cảnh, P. Tương Mai, Q. Hoàng Mai, Hà Nội
Tại TP.HCM: 8C, Phạm Hùng Nối Dài, Ấp 4, X.Phước Lộc, H.Nhà Bè, Tp HCM
áo sơ mi nam Copyright 2013 Trangsucbachsj.com.vn thời trang nam áo thun nam

Cache-Control: private

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


markdown:
[Lịch thi đấu](/world-cup-u20/lich-thi-dau-u20-world-cup-2017.html), [Lịch phát sóng](/world-cup-u20/lich-phat-song-u20-world-cup-2017.html)- [Xem bóng đá trực tuyến](/xem-bong-da-truc-tuyen)- [Link xem bóng đá trực tuyến](/link-xem-bong-da-truc-tuyen)
Barcelona vs Mallorca
**03:00, 07/04/2013 – SVĐ Camp Nou (GMT +7)**
Hãy cùng xem trực tiếp và bình luận trận đấu này cùng Cuồng Nhiệt TV.
Nghe bình luận (được cung cấp bởi Báo Bóng Đá)[audio:http://tructiepbongda.com/audio/binhluan.mp3]
**Dự đoán: 3 – 1 ** **Cuồng nhiệt TV** sẽ tường thuật trận đấu này 30 phút trước khi trận đấu bắt đầu. Hãy chú ý đón xem **Hãy cùng chia sẻ: ** **Trận đấu này được phát sóng trên kênh: Thể Thao TV và SCTV15** *Bạn có thể xem nhiều kênh hơn hoặc lấy link sopcast hay link trực tiếp ở phần Link Sopcast và Link Trực tiếp bên dưới. * **Link Torrent Stream (Acestream): ** ( [Hướng dẫn sử dụng](http://tructiepbongda.com/huong-dan-su-dung-torrent-stream-thay-the-sopcast))
———————————————————————————————-
**Link Torrent Stream (Acestream): ** ( [Hướng dẫn sử dụng](http://tructiepbongda.com/huong-dan-su-dung-torrent-stream-thay-the-sopcast))
———————————————————————————————-
**Link Sopcast sẽ được cập nhật chậm nhất là 1h trước khi trận đấu bắt đầu.** *(Link HD của sẽ được cập nhật gần thời điểm trận đấu bắt đầu. Refresh để xem cập nhật mới nhất)* **Tiếp tục cập nhật…** **Link xem trực tiếp trên web sẽ được cập nhật chậm nhất là 1h trước khi trận đấu bắt đầu** **Tiếp tục cập nhật…**
Hãy tham gia bình luận để chia sẻ ý kiến của bạn.
Để sử dụng, hãy đăng nhập Facebook của bạn và chia sẻ những nhận định, những bình luận về trận đấu mà bạn đang theo dõi hoặc xem lại.
Không: spam, post link, chửi nhau...

Pragma: public

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Set-Cookie: __cfduid=db3351af77606bc861d2254f7a9b8324a1500677549; expires=Sat, 21-Jul-18 22:52:29 GMT; path=/; domain=.tructiepbongda.com; HttpOnly

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.4