text:
1990
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Theo lịch Gregory, năm 1990 (số La Mã: MCMXC) là một năm bắt đầu từ ngày thứ hai.
Sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
- 1 tháng 1: Arnold Koller trở thành tổng thống Thụy Sĩ
- 3 tháng 2: Bulgaria. Andrej Lukanov trở thành thủ tướng
- 11 tháng 2: Nelson Mandela được tự do
- 11 tháng 3: Comoros. Said Mohamed Djohar được bầu làm tổng thống
- 14 tháng 3: Mikhail Sergeyevich Gorbachov trở thành tổng thống của Liên bang Xô viết
- 24 tháng 3: Islam Karimow trở thành tổng thống trong Uzbekistan
- 25 tháng 3: Bầu cử dân chủ lần đầu tiên từ hơn 40 năm nay trong Hungary
- 30 tháng 3: Estonia tuyên bố thành lập Cộng hòa
- 3 tháng 4: Bulgaria. Petar Mladenov trở thành tổng thống
- 23 tháng 4: Namibia trở thành thành viên của Liên Hiệp Quốc
- 24 tháng 4: Nursultan Nazarbayev trở thành tổng thống của Kazakhstan
- 4 tháng 5: Latvia tuyên bố độc lập
- 25 tháng 5: Bầu cử quốc hội trong Myanma
- 13 tháng 6: Bắt đầu giật sập Bức tường Berlin
- 19 tháng 6: Bỉ, Cộng hòa Liên bang Đức, Hà lan, Luxembourg và Pháp ký kết Hiệp ước Schengen
- 20 tháng 6: Động đất trong Iran, 40.000 đến 50.000 người chết
- 23 tháng 6: Cộng hòa Moldau tuyên bố độc lập
- 16 tháng 7: Động đất tại Luzon, Philippines, 1621 người chết
- 1 tháng 8: Bulgaria. Zhelyu Zhelev trở thành tổng thống
- 3 tháng 8: Armenia tuyên bố độc lập
- 22 tháng 8: São Tomé và Príncipe có Hiến pháp mới
- 18 tháng 9: Liechtenstein trở thành thành viên của Liên Hiệp Quốc
- 3 tháng 10: Đông Đức chấm dứt tồn tại, sáp nhập vào Tây Đức
- 22 tháng 10: Turkmenistan tuyên bố độc lập
- 27 tháng 10: Saparmurat Niyazov trở thành tổng thống von Turkmenistan
- 9 tháng 11: Hiến pháp dân chủ trong Nepal
- 5 tháng 12: Bangladesh. Tổng thống Hussain Mohammed Ershad bị lật đổ
- 11 tháng 12: Hiến pháp mới trong Bénin bắt đầu có hiệu lực
- 15 tháng 12: Kyrgyzstan tuyên bố độc lập
Sinh[sửa | sửa mã nguồn]
- 5 tháng 1: Yang YoSeob, ca sĩ Hàn Quốc
- 7 tháng 1: Liam Aiken, diễn viên Mỹ
- 12 tháng 1: Sergej Karjakin, kiện tướng cờ vua Ukraina
- 4 tháng 3: Andrea Bowen, nữ diễn viên Mỹ
- 6 tháng 3: Ronja hoàng tử, nữ diễn viên Đức
- 24 tháng 3: Keisha Castle-Hughes, nữ diễn viên Úc
- 9 tháng 4: Kristen Stewart, nữ diễn viên Mỹ
- 15 tháng 4: Emma Watson, nữ diễn viên Anh
- 20 tháng 4: Luhan, ca sĩ Trung Quốc
- 1 tháng 5: Caitlin Stasey, nữ diễn viên Úc
- 8 tháng 5: Tiêu Nhiên, nhà văn, nhà môi trường học Việt Nam
- 16 tháng 5: Thomas Sangster, diễn viên Anh
- 11 tháng 7: Connor Paolo, diễn viên Mỹ
- 17 tháng 7: Mattie Stepanek, nhà thơ trữ tình Mỹ
- 24 tháng 7: Daveigh Chase, nữ diễn viên Mỹ
- 29 tháng 7: Matt Prokop
- 12 tháng 8: Mario Balotelli, cầu thủ bóng đá Italia gốc Ghana
- 17 tháng 8: Rachel Hurd-Wood, nữ diễn viên Anh
- 30 tháng 8: Lưu Thị Diễm Hương, Hoa hậu Thế giới người Việt 2010
- 7 tháng 9: Tanja Kolbe, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức
- 20 tháng 9: John Tavares, vận động viên khúc côn cầu trên băng Canada
- 21 tháng 10: Ricky Rubio, cầu thủ bóng rổ Tây Ban Nha
- 7 tháng 11: Rosa-Mystique Jones, nữ vận động viên điền kinh
- 27 tháng 11: Sarah Hyland, nữ diễn viên Mỹ
- 30 tháng 11: Magnus Carlsen, kiện tướng cờ vua Na Uy
- 10 tháng 12: Tamira Paszek, nữ vận động viên quần vợt Áo
- 20 tháng 12: Joanna 'JoJo' Levesque, nữ ca sĩ Mỹ
- 22 tháng 12: Jean-Baptiste Maunier, nam ca sĩ Pháp và diễn viên
- 25 tháng 12: Marie Luise Stahl, nữ diễn viên Đức
- 9 tháng 12: LaFee, nữ ca sĩ Đức
- 10 tháng 2: SooYoung, ca sĩ Hàn Quốc
Mất[sửa | sửa mã nguồn]
- 1 tháng 1: Ernst Kuzorra, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1905)
- 4 tháng 1: Vladimir Ussachevski, nhà soạn nhạc (s. 1911)
- 6 tháng 1: Hans Jaray, đạo diễn phim, tác giả (s. 1906)
- 6 tháng 1: Pavel Alekseyevich Cherenkov, nhà vật lý học Nga (s. 1904)
- 8 tháng 1: Terry-Thomas, diễn viên Anh (s. 1911)
- 9 tháng 1: Bazilio Olara Okello, tổng thống Uganda (s. 1929)
- 10 tháng 1: Ernst Engelbrecht-Greve, chính khách Đức (s. 1916)
- 14 tháng 1: Hellmut Haase-Altendorf, nhà soạn nhạc Đức, nghệ sĩ dương cầm (s. 1912)
- 16 tháng 1: Alfred Maleta, chính khách Áo (s. 1906)
- 17 tháng 1: Charles Hernu, chính khách Pháp (s. 1923)
- 19 tháng 1: Herbert Wehner, chính khách Đức (s. 1906)
- 20 tháng 1: Barbara Stanwyck, nữ diễn viên Mỹ (s. 1907)
- 21 tháng 1: Wilhelm Flitner, nhà sư phạm (s. 1889)
- 25 tháng 1: Ava Gardner, nữ diễn viên Mỹ (s. 1922)
- 26 tháng 1: Bob Gerard, đua xe Anh (s. 1914)
- 26 tháng 1: Lewis Mumford, triết gia (s. 1895)
- 26 tháng 1: Higashikuni Naruhiko, chính khách Nhật Bản, thủ tướng (s. 1887)
- 2 tháng 2: Mel Lewis, nhạc sĩ nhạc jazz Mỹ (s. 1929)
- 14 tháng 2: Tony Holiday, nam ca sĩ Đức (s. 1951)
- 14 tháng 2: Luděk Čajka, vận động viên khúc côn cầu trên băng Séc (s. 1964)
- 16 tháng 2: Keith Haring, nghệ nhân Mỹ (s. 1958)
- 23 tháng 2: James M. Gavin, tướng Mỹ (s. 1907)
- 24 tháng 2: Alessandro Pertini, chính khách Ý (s. 1896)
- 5 tháng 3: Edmund Conen, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1914)
- 7 tháng 3: Carl Alvar Wirtanen, nhà thiên văn học Mỹ (s. 1910)
- 7 tháng 3: Claude Arrieu, nhà soạn nhạc Pháp (s. 1903)
- 10 tháng 3: Tseng Kwong Chi, nhiếp ảnh gia (s. 1950)
- 12 tháng 3: Philippe Soupault, thi sĩ Pháp, nhà văn (s. 1897)
- 12 tháng 3: Baldur Hönlinger, kiện tướng cờ vua Áo (s. 1905)
- 13 tháng 3: Karl Münchinger, nhạc trưởng Đức (s. 1915)
- 16 tháng 3: Fritz Ewert, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1937)
- 17 tháng 3: Ric Grech, nhạc sĩ nhạc rock Anh (s. 1946)
- 17 tháng 3: Capucine, nữ diễn viên Pháp (s. 1931)
- 19 tháng 3: Leopold Neumer, cầu thủ bóng đá (s. 1919)
- 21 tháng 3: Lew Iwanowitsch Jaschin, cầu thủ bóng đá Nga (s. 1929)
- 24 tháng 3: An Wang, nhà phát minh (s. 1920)
- 26 tháng 3: Christian Meyer-Oldenburg, nhà văn thể loại khoa học giả tưởng tiếng Đức (s. 1936)
- 28 tháng 3: Kurt Scharf, Giám mục Tin Lành (s. 1902)
- 2 tháng 4: Aldo Fabrizi, diễn viên Ý, đạo diễn phim (s. 1905)
- 4 tháng 4: Paul Yoder, nhà soạn nhạc Mỹ, giáo sư (s. 1908)
- 6 tháng 4: Alfred Sohn-Rethel, nhà kinh tế học, triết gia (s. 1899)
- 12 tháng 4: Otto Neumann, vận động viên điền kinh Đức (s. 1902)
- 12 tháng 4: Luis Trenker, kiến trúc sư, diễn viên, đạo diễn phim, nhà văn (s. 1892)
- 13 tháng 4: Hans Reinerth, nhà khảo cổ học Đức (s. 1900)
- 15 tháng 4: Greta Garbo, nữ diễn viên Thụy Điển (s. 1905)
- 15 tháng 4: Helmut Lemke, chính khách Đức, thủ hiến của bang Schleswig-Holstein, Đức (s. 1907)
- 17 tháng 4: Karl Walz, chính khách Đức (s. 1900)
- 18 tháng 4: Friedrich Wilhelm Kraemer, ein kiến trúc sư Đức (s. 1907)
- 19 tháng 4: Marco Aurelio Robles Méndez, tổng thống thứ 32 của Panama (s. 1905)
- 22 tháng 4: Bob Davies, cầu thủ bóng rổ Mỹ (s. 1920)
- 23 tháng 4: Paulette Goddard, nữ diễn viên Mỹ
- 29 tháng 4: Max Bense, triết gia Đức, nhà văn, nhà xuất bản (s. 1910)
- 6 tháng 5: Irmtraud Morgner, nhà văn nữ Đức (s. 1933)
- 8 tháng 5: Gustav Rudolf Sellner, đạo diễn phim Đức (s. 1905)
- 11 tháng 5: Heidemarie Hatheyer, nữ diễn viên Áo, nữ ca sĩ (s. 1918)
- 14 tháng 5: André Amellér, nhà soạn nhạc Pháp (s. 1912)
- 16 tháng 5: Jim Henson, đạo diễn phim Mỹ (s. 1936)
- 16 tháng 5: Sammy Davis Jr., nam ca sĩ Mỹ, nghệ sĩ múa, diễn viên (s. 1925)
- 18 tháng 5: Giuse Maria Trịnh Văn Căn, tổng Giám mục của Hà Nội, Hồng Y Giáo Chủ (s. 1921)
- 24 tháng 5: Julijans Vaivods, tổng Giám mục của Riga, Hồng Y Giáo Chủ (s. 1895)
- 26 tháng 5: Chris McGregor, nghệ sĩ dương cầm Nam Phi, nhà soạn nhạc (s. 1936)
- 27 tháng 5: Hans Bunge, đạo diễn phim, tác giả (s. 1919)
- 28 tháng 5: Giorgio Manganelli, nhà văn Ý, nhà văn tiểu luận, nhà báo (s. 1922)
- 31 tháng 5: Willy Spühler, chính khách Thụy Sĩ (s. 1902)
- 1 tháng 6: Ernst Wilhelm Borchert, diễn viên Đức (s. 1907)
- 2 tháng 6: Jack Gilford, diễn viên Mỹ (s. 1907)
- 12 tháng 6: Georg Meistermann, họa sĩ Đức (s. 1911)
- 16 tháng 6: Thomas George Cowling, nhà thiên văn học Anh, nhà toán học (s. 1906)
- 22 tháng 6: Rocky Graziano, võ sĩ quyền Anh Mỹ (s. 1921)
- 23 tháng 6: Ilja Michailowitsch Frank, nhà vật lý học Nga, Giải Nobel vật lý năm 1958 (s. 1908)
- 25 tháng 6: Peggy Glanville-Hicks, nhà soạn nhạc Úc (s. 1912)
- 28 tháng 6: Herbert Jobst, nhà văn Đức (s. 1915)
- 7 tháng 7: Hugo Makibi Enomiya-Lassalle, thầy tu dòng Tên (s. 1898)
- 14 tháng 7: Dagmar Dimitroff, nữ nghệ nhân (s. 1960)
- 18 tháng 7: Yun Bo-seon, chính khách Hàn Quốc (s. 1897)
- 21 tháng 7: Sergei Parajanov, đạo diễn phim (s. 1924)
- 22 tháng 7: Manuel Puig, nhà văn Argentina, tác giả kịch bản (s. 1932)
- 25 tháng 7: Jean Fourastié, nhà kinh tế học (20 (s. 1907)
- 26 tháng 7: Hans Aebli, nhà sư phạm Thụy Sĩ (s. 1923)
- 29 tháng 7: Bruno Kreisky, chính khách Áo (s. 1911)
- 31 tháng 7: Wilhelm Nowack, chính khách Đức (s. 1897)
- 31 tháng 7: Fernando Sancho, diễn viên Tây Ban Nha (s. 1916)
- 1 tháng 8: Norbert Elias, nhà xã hội học, triết gia, thi sĩ (s. 1897)
- 2 tháng 8: George de Mestral, kĩ sư Thụy Sĩ (s. 1907)
- 3 tháng 8: Betty Amann, nữ diễn viên (s. 1905)
- 4 tháng 8: Heinz Frieler, chính khách Đức (s. 1927)
- 5 tháng 8: Ivan Blatný, thi sĩ Séc, nhà văn (s. 1919)
- 7 tháng 8: Gebhard Müller, thủ hiến của Baden-Württemberg, Đức (s. 1900)
- 12 tháng 8: Roy Williamson, nhạc sĩ (s. 1936)
- 15 tháng 8: Wiktor Robertowitsch Zoi, ca sĩ nhạc rock Nga (s. 1962)
- 16 tháng 8: Annik Saxegaard, nhà văn nữ Na Uy (s. 1905)
- 20 tháng 8: Rudolf Gellesch, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1914)
- 20 tháng 8: Werner Lansburgh, nhà văn Đức, nhà xuất bản (s. 1912)
- 22 tháng 8: Rudolf Marić, kiện tướng cờ vua (s. 1927)
- 22 tháng 8: Luigi Dadaglio, Hồng Y Giáo Chủ của nhà thờ Công giáo La Mã (s. 1914)
- 24 tháng 8: Sergei Donatovich Dovlatov, nhà văn Nga (s. 1941)
- 25 tháng 8: Morley Callaghan, nhà văn Canada (s. 1903)
- 27 tháng 8: Stevie Ray Vaughan, nhạc sĩ nhạc blues (s. 1954)
- 29 tháng 8: Luigi Beccali, vận động viên điền kinh Ý, huy chương Thế Vận Hội (s. 1907)
- 2 tháng 9: Piet Stalmeier, nhà soạn nhạc Hà Lan, nhạc trưởng (s. 1912)
- 3 tháng 9: Karl Mommer, chính khách Đức (s. 1910)
- 3 tháng 9: Mieczysław Fogg, nam ca sĩ Ba Lan (s. 1901)
- 4 tháng 9: Irene Dunne, nữ diễn viên (s. 1898)
- 5 tháng 9: Beppo Brem, diễn viên Đức (s. 1906)
- 7 tháng 9: Ahti Karjalainen, chính khách Phần Lan (s. 1923)
- 9 tháng 9: Nicola Abbagnano, triết gia Ý (s. 1901)
- 9 tháng 9: Samuel K. Doe, tổng thống của Liberia
- 11 tháng 9: Iris von Roten, nữ luật gia Thụy Sĩ, nữ nhà báo (s. 1917)
- 26 tháng 9: Alberto Moravia, nhà văn Ý (s. 1907)
- 30 tháng 9: Michel Leiris, nhà văn Pháp, nhà dân tộc học (s. 1901)
- 30 tháng 9: Patrick White, Giải thưởng Nobel văn học (s. 1912)
- 1 tháng 10: John Stewart Bell, nhà vật lý học (s. 1928)
- 1 tháng 10: Andrzej Krzanowski, nhà soạn nhạc Ba Lan (s. 1951)
- 2 tháng 10: Peter Herman Adler, nhạc trưởng (s. 1899)
- 4 tháng 10: Erwin Bünning, nhà thực vật học Đức (s. 1906)
- 6 tháng 10: Juan José Arévalo, tổng thống Guatemala (s. 1905)
- 9 tháng 10: Georges de Rham, nhà toán học Thụy Sĩ (s. 1903)
- 10 tháng 10: Emil Joseph Diemer, kỳ thủ Đức (s. 1908)
- 10 tháng 10: Carlos Thompson, diễn viên Argentina, nhà văn (s. 1923)
- 13 tháng 10: Lê Đức Thọ (s. 1911)
- 13 tháng 10: Hans Freudenthal, nhà toán học Đức (s. 1905)
- 14 tháng 10: Leonard Bernstein, nhà soạn nhạc Mỹ, nhạc trưởng (s. 1918)
- 16 tháng 10: Jorge Bolet, nghệ sĩ dương cầm (s. 1914)
- 20 tháng 10: Joel McCrea, diễn viên (s. 1905)
- 22 tháng 10: Werner Jarowinsky, chính khách Đức (s. 1927)
- 23 tháng 10: Louis Althusser, triết gia Pháp (s. 1918)
- 27 tháng 10: Gerhard Wacher, chính khách Đức (s. 1916)
- 27 tháng 10: Jacques Demy, đạo diễn phim Pháp (s. 1931)
- 28 tháng 10: Sigrid Kressmann-Zschach, nữ kiến trúc sư Đức (s. 1929)
- 29 tháng 10: Volker von Collande, diễn viên Đức, tác giả kịch bản, đạo diễn phim (s. 1913)
- 2 tháng 11: Eliot Porter, nhiếp ảnh gia Mỹ (s. 1901)
- 3 tháng 11: Mary Martin, nữ diễn viên Mỹ (s. 1913)
- 10 tháng 11: Ronnie Dyson, ca sĩ nhạc pop Mỹ (s. 1950)
- 11 tháng 11: Giannis Ritsos, nhà văn Hy Lạp (s. 1909)
- 12 tháng 11: Hans Jürgen Hundt, nhà khảo cổ học Đức (s. 1902)
- 12 tháng 11: Eve Arden, nữ diễn viên Mỹ (s. 1908)
- 13 tháng 11: Nico Haak, nam ca sĩ Hà Lan (s. 1939)
- 17 tháng 11: Robert Hofstadter, nhà vật lý học Mỹ, nhận Giải thưởng Nobel (s. 1915)
- 18 tháng 11: Wolfgang Büttner, diễn viên Đức (s. 1912)
- 19 tháng 11: Felix Lützkendorf, tác giả kịch bản Đức (s. 1906)
- 23 tháng 11: Roald Dahl, nhà văn (s. 1916)
- 24 tháng 11: Helga Feddersen, nữ diễn viên Đức (s. 1930)
- 24 tháng 11: Arnold Marquis, diễn viên Đức (s. 1921)
- 26 tháng 11: Ludwig von Moos, chính khách Thụy Sĩ (s. 1910)
- 28 tháng 11: Paco Godia, tay đua xe Tây Ban Nha (s. 1921)
- 30 tháng 11: Hilde Spiel, nữ nhà báo, nhà văn nữ (s. 1911)
- 1 tháng 12: Octavio Antonio Beras Rojas, tổng Giám mục của Santo Domingo, Hồng Y Giáo Chủ (s. 1906)
- 1 tháng 12: Vijaya Lakshmi Pandit, nữ chính khách Ấn Độ (s. 1900)
- 2 tháng 12: Robert Cummings, diễn viên Mỹ (s. 1908)
- 2 tháng 12: Aaron Copland, nhà soạn nhạc Mỹ (s. 1900)
- 2 tháng 12: Sergio Corbucci, đạo diễn phim Ý (s. 1927)
- 7 tháng 12: Joan Bennett, nữ diễn viên Mỹ (s. 1910)
- 7 tháng 12: Horst Bienek, nhà văn Đức (s. 1930)
- 8 tháng 12: Martin Ritt, đạo diễn phim Mỹ (s. 1914)
- 13 tháng 12: Alice Marble, nữ vận động viên quần vợt Mỹ (s. 1913)
- 14 tháng 12: Friedrich Dürrenmatt, nhà văn Thụy Sĩ, nhà soạn kịch, họa sĩ (s. 1921)
- 15 tháng 12: Walther Hans Reinboth, họa sĩ, thi sĩ (s. 1899)
- 19 tháng 12: Norbert Dufourcq, nghệ sĩ đàn ống (s. 1904)
- 21 tháng 12: Anne-Marie Barat, nữ nghệ sĩ đàn ống Pháp (s. 1948)
- 21 tháng 12: Magda Julin, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Thụy Điển (s. 1894)
- 24 tháng 12: Thorbjørn Egner, nhà văn Na Uy (s. 1912)
Giải thưởng Nobel[sửa | sửa mã nguồn]
- Hóa học - Elias James Corey
- Văn học - Octavio Paz
- Hòa bình - Mikhail Sergeyevich Gorbachov
- Vật lý - Jerome Isaac Friedman, Henry Way Kendall, Richard Edward Taylor
- Y học - Joseph E. Murray, E. Donnall Thomas
- Kinh tế - Harry Markowitz, Merton Miller, William Sharpe
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Thế giới trong năm 1990, tình trạng thế giới trong năm này

markdown:
# 1990
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Theo |
|1990 **Theo** [thập niên](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn): [1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) [1970](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970) [1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) [1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) [2000](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2000) [2010](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2010) [2020](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2020&action=edit&redlink=1) **Theo** [thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) [20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) **Theo** [thiên niên kỷ](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7): [1](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1) [2](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_2) [3](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_3)
Theo
[lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory), năm **1990** ( [số La Mã](/wiki/S%E1%BB%91_La_M%C3%A3): **MCMXC**) là một năm bắt đầu từ ngày [thứ hai](/wiki/Th%E1%BB%A9_Hai).
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=1990&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1990&action=edit§ion=1)] [1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1): [Arnold Koller](/w/index.php?title=Arnold_Koller&action=edit&redlink=1)trở thành tổng thống [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [3 tháng 2](/wiki/3_th%C3%A1ng_2): [Bulgaria](/wiki/Bulgaria). [Andrej Lukanov](/w/index.php?title=Andrej_Lukanov&action=edit&redlink=1)trở thành thủ tướng [11 tháng 2](/wiki/11_th%C3%A1ng_2): [Nelson Mandela](/wiki/Nelson_Mandela)được tự do [11 tháng 3](/wiki/11_th%C3%A1ng_3): [Comoros](/wiki/Comoros). [Said Mohamed Djohar](/w/index.php?title=Said_Mohamed_Djohar&action=edit&redlink=1)được bầu làm tổng thống [14 tháng 3](/wiki/14_th%C3%A1ng_3): [Mikhail Sergeyevich Gorbachov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov)trở thành tổng thống của [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [24 tháng 3](/wiki/24_th%C3%A1ng_3): [Islam Karimow](/w/index.php?title=Islam_Karimow&action=edit&redlink=1)trở thành tổng thống trong [Uzbekistan](/wiki/Uzbekistan) [25 tháng 3](/wiki/25_th%C3%A1ng_3): Bầu cử dân chủ lần đầu tiên từ hơn 40 năm nay trong [Hungary](/wiki/Hungary) [30 tháng 3](/wiki/30_th%C3%A1ng_3): [Estonia](/wiki/Estonia)tuyên bố thành lập Cộng hòa [3 tháng 4](/wiki/3_th%C3%A1ng_4): [Bulgaria](/wiki/Bulgaria). [Petar Mladenov](/w/index.php?title=Petar_Mladenov&action=edit&redlink=1)trở thành tổng thống [23 tháng 4](/wiki/23_th%C3%A1ng_4): [Namibia](/wiki/Namibia)trở thành thành viên của [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [24 tháng 4](/wiki/24_th%C3%A1ng_4): [Nursultan Nazarbayev](/wiki/Nursultan_Nazarbayev)trở thành tổng thống của [Kazakhstan](/wiki/Kazakhstan) [4 tháng 5](/wiki/4_th%C3%A1ng_5): [Latvia](/wiki/Latvia)tuyên bố độc lập [25 tháng 5](/wiki/25_th%C3%A1ng_5): Bầu cử quốc hội trong [Myanma](/wiki/Myanmar) [13 tháng 6](/wiki/13_th%C3%A1ng_6): Bắt đầu giật sập [Bức tường Berlin](/wiki/B%E1%BB%A9c_t%C6%B0%E1%BB%9Dng_Berlin) [19 tháng 6](/wiki/19_th%C3%A1ng_6): [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89), [Cộng hòa Liên bang Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Hà lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Luxembourg](/wiki/Luxembourg)và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)ký kết [Hiệp ước Schengen](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Schengen) [20 tháng 6](/wiki/20_th%C3%A1ng_6): Động đất trong [Iran](/wiki/Iran), 40.000 đến 50.000 người chết [23 tháng 6](/wiki/23_th%C3%A1ng_6): [Cộng hòa Moldau](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Moldau&action=edit&redlink=1)tuyên bố độc lập [16 tháng 7](/wiki/16_th%C3%A1ng_7): Động đất tại [Luzon](/wiki/Luzon), [Philippines](/wiki/Philippines), 1621 người chết [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8): [Bulgaria](/wiki/Bulgaria). [Zhelyu Zhelev](/w/index.php?title=Zhelyu_Zhelev&action=edit&redlink=1)trở thành tổng thống [3 tháng 8](/wiki/3_th%C3%A1ng_8): [Armenia](/wiki/Armenia)tuyên bố độc lập [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8): [São Tomé và Príncipe](/wiki/S%C3%A3o_Tom%C3%A9_v%C3%A0_Pr%C3%ADncipe)có Hiến pháp mới [18 tháng 9](/wiki/18_th%C3%A1ng_9): [Liechtenstein](/wiki/Liechtenstein)trở thành thành viên của Liên Hiệp Quốc [3 tháng 10](/wiki/3_th%C3%A1ng_10): [Đông Đức](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C4%90%E1%BB%A9c)chấm dứt tồn tại, sáp nhập vào [Tây Đức](/wiki/T%C3%A2y_%C4%90%E1%BB%A9c) [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10): [Turkmenistan](/wiki/Turkmenistan)tuyên bố độc lập [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10): [Saparmurat Niyazov](/wiki/Saparmurat_Atayevich_Niyazov)trở thành tổng thống von [Turkmenistan](/wiki/Turkmenistan) [9 tháng 11](/wiki/9_th%C3%A1ng_11): Hiến pháp dân chủ trong [Nepal](/wiki/Nepal) [5 tháng 12](/wiki/5_th%C3%A1ng_12): [Bangladesh](/wiki/Bangladesh). Tổng thống [Hussain Mohammed Ershad](/w/index.php?title=Hussain_Mohammed_Ershad&action=edit&redlink=1)bị lật đổ [11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12): Hiến pháp mới trong [Bénin](/wiki/B%C3%A9nin)bắt đầu có hiệu lực [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12): [Kyrgyzstan](/wiki/Kyrgyzstan)tuyên bố độc lập
## Sinh[
[sửa](/w/index.php?title=1990&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1990&action=edit§ion=2)] [5 tháng 1](/wiki/5_th%C3%A1ng_1): [Yang YoSeob](/w/index.php?title=Yang_YoSeob&action=edit&redlink=1), ca sĩ Hàn Quốc [7 tháng 1](/wiki/7_th%C3%A1ng_1): [Liam Aiken](/w/index.php?title=Liam_Aiken&action=edit&redlink=1), diễn viên Mỹ [12 tháng 1](/wiki/12_th%C3%A1ng_1): [Sergej Karjakin](/w/index.php?title=Sergej_Karjakin&action=edit&redlink=1), kiện tướng cờ vua Ukraina [4 tháng 3](/wiki/4_th%C3%A1ng_3): [Andrea Bowen](/w/index.php?title=Andrea_Bowen&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ [6 tháng 3](/wiki/6_th%C3%A1ng_3): [Ronja hoàng tử](/w/index.php?title=Ronja_ho%C3%A0ng_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Đức [24 tháng 3](/wiki/24_th%C3%A1ng_3): [Keisha Castle-Hughes](/w/index.php?title=Keisha_Castle-Hughes&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Úc [9 tháng 4](/wiki/9_th%C3%A1ng_4): [Kristen Stewart](/wiki/Kristen_Stewart), nữ diễn viên Mỹ [15 tháng 4](/wiki/15_th%C3%A1ng_4): [Emma Watson](/wiki/Emma_Watson), nữ diễn viên Anh [20 tháng 4](/wiki/20_th%C3%A1ng_4): [Luhan](/w/index.php?title=Luhan&action=edit&redlink=1), ca sĩ Trung Quốc [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5): [Caitlin Stasey](/w/index.php?title=Caitlin_Stasey&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Úc [8 tháng 5](/wiki/8_th%C3%A1ng_5): [Tiêu Nhiên](/w/index.php?title=Ti%C3%AAu_Nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), nhà văn, nhà môi trường học Việt Nam [16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5): [Thomas Sangster](/wiki/Thomas_Sangster), diễn viên Anh [11 tháng 7](/wiki/11_th%C3%A1ng_7): [Connor Paolo](/w/index.php?title=Connor_Paolo&action=edit&redlink=1), diễn viên Mỹ [17 tháng 7](/wiki/17_th%C3%A1ng_7): [Mattie Stepanek](/w/index.php?title=Mattie_Stepanek&action=edit&redlink=1), nhà thơ trữ tình Mỹ [24 tháng 7](/wiki/24_th%C3%A1ng_7): [Daveigh Chase](/w/index.php?title=Daveigh_Chase&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ [29 tháng 7](/wiki/29_th%C3%A1ng_7): [Matt Prokop](/w/index.php?title=Matt_Prokop&action=edit&redlink=1) [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8): [Mario Balotelli](/wiki/Mario_Balotelli), cầu thủ bóng đá Italia gốc Ghana [17 tháng 8](/wiki/17_th%C3%A1ng_8): [Rachel Hurd-Wood](/w/index.php?title=Rachel_Hurd-Wood&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Anh [30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8): [Lưu Thị Diễm Hương](/wiki/L%C6%B0u_Th%E1%BB%8B_Di%E1%BB%85m_H%C6%B0%C6%A1ng), [Hoa hậu Thế giới người Việt 2010](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t_2010) [7 tháng 9](/wiki/7_th%C3%A1ng_9): [Tanja Kolbe](/w/index.php?title=Tanja_Kolbe&action=edit&redlink=1), nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức [20 tháng 9](/wiki/20_th%C3%A1ng_9): [John Tavares](/w/index.php?title=John_Tavares&action=edit&redlink=1), vận động viên khúc côn cầu trên băng Canada [21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10): [Ricky Rubio](/w/index.php?title=Ricky_Rubio&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng rổ Tây Ban Nha [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11): [Rosa-Mystique Jones](/w/index.php?title=Rosa-Mystique_Jones&action=edit&redlink=1), nữ vận động viên điền kinh [27 tháng 11](/wiki/27_th%C3%A1ng_11): [Sarah Hyland](/w/index.php?title=Sarah_Hyland&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ [30 tháng 11](/wiki/30_th%C3%A1ng_11): [Magnus Carlsen](/wiki/Magnus_Carlsen), kiện tướng cờ vua Na Uy [10 tháng 12](/wiki/10_th%C3%A1ng_12): [Tamira Paszek](/w/index.php?title=Tamira_Paszek&action=edit&redlink=1), nữ vận động viên quần vợt Áo [20 tháng 12](/wiki/20_th%C3%A1ng_12): [Joanna 'JoJo' Levesque](/w/index.php?title=Joanna_Levesque&action=edit&redlink=1), nữ ca sĩ Mỹ [22 tháng 12](/wiki/22_th%C3%A1ng_12): [Jean-Baptiste Maunier](/w/index.php?title=Jean-Baptiste_Maunier&action=edit&redlink=1), nam ca sĩ Pháp và diễn viên [25 tháng 12](/wiki/25_th%C3%A1ng_12): [Marie Luise Stahl](/w/index.php?title=Marie_Luise_Stahl&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Đức [9 tháng 12](/wiki/9_th%C3%A1ng_12): [LaFee](/w/index.php?title=LaFee&action=edit&redlink=1), nữ ca sĩ Đức [10 tháng 2](/wiki/10_th%C3%A1ng_2): [SooYoung](/w/index.php?title=SooYoung&action=edit&redlink=1), ca sĩ Hàn Quốc
## Mất[
[sửa](/w/index.php?title=1990&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1990&action=edit§ion=3)] [1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1): [Ernst Kuzorra](/w/index.php?title=Ernst_Kuzorra&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá Đức (s. [1905](/wiki/1905)) [4 tháng 1](/wiki/4_th%C3%A1ng_1): [Vladimir Ussachevski](/w/index.php?title=Vladimir_Ussachevski&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc (s. [1911](/wiki/1911)) [6 tháng 1](/wiki/6_th%C3%A1ng_1): [Hans Jaray](/w/index.php?title=Hans_Jaray&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim, tác giả (s. [1906](/wiki/1906)) [6 tháng 1](/wiki/6_th%C3%A1ng_1): [Pavel Alekseyevich Cherenkov](/wiki/Pavel_Alekseyevich_Cherenkov), nhà vật lý học Nga (s. [1904](/wiki/1904)) [8 tháng 1](/wiki/8_th%C3%A1ng_1): [Terry-Thomas](/w/index.php?title=Terry-Thomas&action=edit&redlink=1), diễn viên Anh (s. [1911](/wiki/1911)) [9 tháng 1](/wiki/9_th%C3%A1ng_1): [Bazilio Olara Okello](/w/index.php?title=Bazilio_Olara_Okello&action=edit&redlink=1), tổng thống [Uganda](/wiki/Uganda)(s. [1929](/wiki/1929)) [10 tháng 1](/wiki/10_th%C3%A1ng_1): [Ernst Engelbrecht-Greve](/w/index.php?title=Ernst_Engelbrecht-Greve&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1916](/wiki/1916)) [14 tháng 1](/wiki/14_th%C3%A1ng_1): [Hellmut Haase-Altendorf](/w/index.php?title=Hellmut_Haase-Altendorf&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Đức, nghệ sĩ dương cầm (s. [1912](/wiki/1912)) [16 tháng 1](/wiki/16_th%C3%A1ng_1): [Alfred Maleta](/w/index.php?title=Alfred_Maleta&action=edit&redlink=1), chính khách Áo (s. [1906](/wiki/1906)) [17 tháng 1](/wiki/17_th%C3%A1ng_1): [Charles Hernu](/w/index.php?title=Charles_Hernu&action=edit&redlink=1), chính khách Pháp (s. [1923](/wiki/1923)) [19 tháng 1](/wiki/19_th%C3%A1ng_1): [Herbert Wehner](/w/index.php?title=Herbert_Wehner&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1906](/wiki/1906)) [20 tháng 1](/wiki/20_th%C3%A1ng_1): [Barbara Stanwyck](/wiki/Barbara_Stanwyck), nữ diễn viên Mỹ (s. [1907](/wiki/1907)) [21 tháng 1](/wiki/21_th%C3%A1ng_1): [Wilhelm Flitner](/w/index.php?title=Wilhelm_Flitner&action=edit&redlink=1), nhà sư phạm (s. [1889](/wiki/1889)) [25 tháng 1](/wiki/25_th%C3%A1ng_1): [Ava Gardner](/wiki/Ava_Gardner), nữ diễn viên Mỹ (s. [1922](/wiki/1922)) [26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1): [Bob Gerard](/w/index.php?title=Bob_Gerard&action=edit&redlink=1), đua xe Anh (s. [1914](/wiki/1914)) [26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1): [Lewis Mumford](/w/index.php?title=Lewis_Mumford&action=edit&redlink=1), triết gia (s. [1895](/wiki/1895)) [26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1): [Higashikuni Naruhiko](/w/index.php?title=Higashikuni_Naruhiko&action=edit&redlink=1), chính khách Nhật Bản, thủ tướng (s. [1887](/wiki/1887)) [2 tháng 2](/wiki/2_th%C3%A1ng_2): [Mel Lewis](/w/index.php?title=Mel_Lewis&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ nhạc jazz Mỹ (s. [1929](/wiki/1929)) [14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2): [Tony Holiday](/w/index.php?title=Tony_Holiday&action=edit&redlink=1), nam ca sĩ Đức (s. [1951](/wiki/1951)) [14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2): [Luděk Čajka](/w/index.php?title=Lud%C4%9Bk_%C4%8Cajka&action=edit&redlink=1), vận động viên khúc côn cầu trên băng Séc (s. [1964](/wiki/1964)) [16 tháng 2](/wiki/16_th%C3%A1ng_2): [Keith Haring](/wiki/Keith_Haring), nghệ nhân Mỹ (s. [1958](/wiki/1958)) [23 tháng 2](/wiki/23_th%C3%A1ng_2): [James M. Gavin](/w/index.php?title=James_M._Gavin&action=edit&redlink=1), tướng Mỹ (s. [1907](/wiki/1907)) [24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2): [Alessandro Pertini](/w/index.php?title=Alessandro_Pertini&action=edit&redlink=1), chính khách Ý (s. [1896](/wiki/1896)) [5 tháng 3](/wiki/5_th%C3%A1ng_3): [Edmund Conen](/w/index.php?title=Edmund_Conen&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá Đức (s. [1914](/wiki/1914)) [7 tháng 3](/wiki/7_th%C3%A1ng_3): [Carl Alvar Wirtanen](/w/index.php?title=Carl_Alvar_Wirtanen&action=edit&redlink=1), nhà thiên văn học Mỹ (s. [1910](/wiki/1910)) [7 tháng 3](/wiki/7_th%C3%A1ng_3): [Claude Arrieu](/w/index.php?title=Claude_Arrieu&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Pháp (s. [1903](/wiki/1903)) [10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3): [Tseng Kwong Chi](/w/index.php?title=Tseng_Kwong_Chi&action=edit&redlink=1), nhiếp ảnh gia (s. [1950](/wiki/1950)) [12 tháng 3](/wiki/12_th%C3%A1ng_3): [Philippe Soupault](/w/index.php?title=Philippe_Soupault&action=edit&redlink=1), thi sĩ Pháp, nhà văn (s. [1897](/wiki/1897)) [12 tháng 3](/wiki/12_th%C3%A1ng_3): [Baldur Hönlinger](/w/index.php?title=Baldur_H%C3%B6nlinger&action=edit&redlink=1), kiện tướng cờ vua Áo (s. [1905](/wiki/1905)) [13 tháng 3](/wiki/13_th%C3%A1ng_3): [Karl Münchinger](/w/index.php?title=Karl_M%C3%BCnchinger&action=edit&redlink=1), nhạc trưởng Đức (s. [1915](/wiki/1915)) [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3): [Fritz Ewert](/w/index.php?title=Fritz_Ewert&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá Đức (s. [1937](/wiki/1937)) [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3): [Ric Grech](/w/index.php?title=Ric_Grech&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ nhạc rock Anh (s. [1946](/wiki/1946)) [17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3): [Capucine](/w/index.php?title=Capucine&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Pháp (s. [1931](/wiki/1931)) [19 tháng 3](/wiki/19_th%C3%A1ng_3): [Leopold Neumer](/w/index.php?title=Leopold_Neumer&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá (s. [1919](/wiki/1919)) [21 tháng 3](/wiki/21_th%C3%A1ng_3): [Lew Iwanowitsch Jaschin](/w/index.php?title=Lew_Iwanowitsch_Jaschin&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá Nga (s. [1929](/wiki/1929)) [24 tháng 3](/wiki/24_th%C3%A1ng_3): [An Wang](/w/index.php?title=An_Wang&action=edit&redlink=1), nhà phát minh (s. [1920](/wiki/1920)) [26 tháng 3](/wiki/26_th%C3%A1ng_3): [Christian Meyer-Oldenburg](/w/index.php?title=Christian_Meyer-Oldenburg&action=edit&redlink=1), nhà văn thể loại khoa học giả tưởng tiếng Đức (s. [1936](/wiki/1936)) [28 tháng 3](/wiki/28_th%C3%A1ng_3): [Kurt Scharf](/w/index.php?title=Kurt_Scharf&action=edit&redlink=1), Giám mục Tin Lành (s. [1902](/wiki/1902)) [2 tháng 4](/wiki/2_th%C3%A1ng_4): [Aldo Fabrizi](/w/index.php?title=Aldo_Fabrizi&action=edit&redlink=1), diễn viên Ý, đạo diễn phim (s. [1905](/wiki/1905)) [4 tháng 4](/wiki/4_th%C3%A1ng_4): [Paul Yoder](/w/index.php?title=Paul_Yoder&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Mỹ, giáo sư (s. [1908](/wiki/1908)) [6 tháng 4](/wiki/6_th%C3%A1ng_4): [Alfred Sohn-Rethel](/w/index.php?title=Alfred_Sohn-Rethel&action=edit&redlink=1), nhà kinh tế học, triết gia (s. [1899](/wiki/1899)) [12 tháng 4](/wiki/12_th%C3%A1ng_4): [Otto Neumann](/w/index.php?title=Otto_Neumann&action=edit&redlink=1), vận động viên điền kinh Đức (s. [1902](/wiki/1902)) [12 tháng 4](/wiki/12_th%C3%A1ng_4): [Luis Trenker](/w/index.php?title=Luis_Trenker&action=edit&redlink=1), kiến trúc sư, diễn viên, đạo diễn phim, nhà văn (s. [1892](/wiki/1892)) [13 tháng 4](/wiki/13_th%C3%A1ng_4): [Hans Reinerth](/w/index.php?title=Hans_Reinerth&action=edit&redlink=1), nhà khảo cổ học Đức (s. [1900](/wiki/1900)) [15 tháng 4](/wiki/15_th%C3%A1ng_4): [Greta Garbo](/wiki/Greta_Garbo), nữ diễn viên Thụy Điển (s. [1905](/wiki/1905)) [15 tháng 4](/wiki/15_th%C3%A1ng_4): [Helmut Lemke](/w/index.php?title=Helmut_Lemke&action=edit&redlink=1), chính khách Đức, thủ hiến của bang Schleswig-Holstein, [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(s. [1907](/wiki/1907)) [17 tháng 4](/wiki/17_th%C3%A1ng_4): [Karl Walz](/w/index.php?title=Karl_Walz&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1900](/wiki/1900)) [18 tháng 4](/wiki/18_th%C3%A1ng_4): [Friedrich Wilhelm Kraemer](/w/index.php?title=Friedrich_Wilhelm_Kraemer&action=edit&redlink=1), ein kiến trúc sư Đức (s. [1907](/wiki/1907)) [19 tháng 4](/wiki/19_th%C3%A1ng_4): [Marco Aurelio Robles Méndez](/w/index.php?title=Marco_Aurelio_Robles_M%C3%A9ndez&action=edit&redlink=1), tổng thống thứ 32 của Panama (s. [1905](/wiki/1905)) [22 tháng 4](/wiki/22_th%C3%A1ng_4): [Bob Davies](/w/index.php?title=Bob_Davies&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng rổ Mỹ (s. [1920](/wiki/1920)) [23 tháng 4](/wiki/23_th%C3%A1ng_4): [Paulette Goddard](/w/index.php?title=Paulette_Goddard&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ [29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4): [Max Bense](/w/index.php?title=Max_Bense&action=edit&redlink=1), triết gia Đức, nhà văn, nhà xuất bản (s. [1910](/wiki/1910)) [6 tháng 5](/wiki/6_th%C3%A1ng_5): [Irmtraud Morgner](/w/index.php?title=Irmtraud_Morgner&action=edit&redlink=1), nhà văn nữ Đức (s. [1933](/wiki/1933)) [8 tháng 5](/wiki/8_th%C3%A1ng_5): [Gustav Rudolf Sellner](/w/index.php?title=Gustav_Rudolf_Sellner&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim Đức (s. [1905](/wiki/1905)) [11 tháng 5](/wiki/11_th%C3%A1ng_5): [Heidemarie Hatheyer](/w/index.php?title=Heidemarie_Hatheyer&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Áo, nữ ca sĩ (s. [1918](/wiki/1918)) [14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5): [André Amellér](/w/index.php?title=Andr%C3%A9_Amell%C3%A9r&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Pháp (s. [1912](/wiki/1912)) [16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5): [Jim Henson](/wiki/Jim_Henson), đạo diễn phim Mỹ (s. [1936](/wiki/1936)) [16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5): [Sammy Davis Jr.](/w/index.php?title=Sammy_Davis_Jr.&action=edit&redlink=1), nam ca sĩ Mỹ, nghệ sĩ múa, diễn viên (s. [1925](/wiki/1925)) [18 tháng 5](/wiki/18_th%C3%A1ng_5): [Giuse Maria Trịnh Văn Căn](/wiki/Giuse_Maria_Tr%E1%BB%8Bnh_V%C4%83n_C%C4%83n), tổng Giám mục của Hà Nội, Hồng Y Giáo Chủ (s. [1921](/wiki/1921)) [24 tháng 5](/wiki/24_th%C3%A1ng_5): [Julijans Vaivods](/w/index.php?title=Julijans_Vaivods&action=edit&redlink=1), tổng Giám mục của Riga, Hồng Y Giáo Chủ (s. [1895](/wiki/1895)) [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5): [Chris McGregor](/w/index.php?title=Chris_McGregor&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ dương cầm Nam Phi, nhà soạn nhạc (s. [1936](/wiki/1936)) [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5): [Hans Bunge](/w/index.php?title=Hans_Bunge&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim, tác giả (s. [1919](/wiki/1919)) [28 tháng 5](/wiki/28_th%C3%A1ng_5): [Giorgio Manganelli](/w/index.php?title=Giorgio_Manganelli&action=edit&redlink=1), nhà văn Ý, nhà văn tiểu luận, nhà báo (s. [1922](/wiki/1922)) [31 tháng 5](/wiki/31_th%C3%A1ng_5): [Willy Spühler](/w/index.php?title=Willy_Sp%C3%BChler&action=edit&redlink=1), chính khách Thụy Sĩ (s. [1902](/wiki/1902)) [1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6): [Ernst Wilhelm Borchert](/w/index.php?title=Ernst_Wilhelm_Borchert&action=edit&redlink=1), diễn viên Đức (s. [1907](/wiki/1907)) [2 tháng 6](/wiki/2_th%C3%A1ng_6): [Jack Gilford](/w/index.php?title=Jack_Gilford&action=edit&redlink=1), diễn viên Mỹ (s. [1907](/wiki/1907)) [12 tháng 6](/wiki/12_th%C3%A1ng_6): [Georg Meistermann](/w/index.php?title=Georg_Meistermann&action=edit&redlink=1), họa sĩ Đức (s. [1911](/wiki/1911)) [16 tháng 6](/wiki/16_th%C3%A1ng_6): [Thomas George Cowling](/w/index.php?title=Thomas_George_Cowling&action=edit&redlink=1), nhà thiên văn học Anh, nhà toán học (s. [1906](/wiki/1906)) [22 tháng 6](/wiki/22_th%C3%A1ng_6): [Rocky Graziano](/w/index.php?title=Rocky_Graziano&action=edit&redlink=1), võ sĩ quyền Anh Mỹ (s. [1921](/wiki/1921)) [23 tháng 6](/wiki/23_th%C3%A1ng_6): [Ilja Michailowitsch Frank](/w/index.php?title=Ilja_Michailowitsch_Frank&action=edit&redlink=1), nhà vật lý học Nga, Giải Nobel vật lý năm 1958 (s. [1908](/wiki/1908)) [25 tháng 6](/wiki/25_th%C3%A1ng_6): [Peggy Glanville-Hicks](/w/index.php?title=Peggy_Glanville-Hicks&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Úc (s. [1912](/wiki/1912)) [28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6): [Herbert Jobst](/w/index.php?title=Herbert_Jobst&action=edit&redlink=1), nhà văn Đức (s. [1915](/wiki/1915)) [7 tháng 7](/wiki/7_th%C3%A1ng_7): [Hugo Makibi Enomiya-Lassalle](/w/index.php?title=Hugo_Makibi_Enomiya-Lassalle&action=edit&redlink=1), thầy tu dòng Tên (s. [1898](/wiki/1898)) [14 tháng 7](/wiki/14_th%C3%A1ng_7): [Dagmar Dimitroff](/w/index.php?title=Dagmar_Dimitroff&action=edit&redlink=1), nữ nghệ nhân (s. [1960](/wiki/1960)) [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7): [Yun Bo-seon](/wiki/Yun_Bo-seon), chính khách Hàn Quốc (s. [1897](/wiki/1897)) [21 tháng 7](/wiki/21_th%C3%A1ng_7): [Sergei Parajanov](/w/index.php?title=Sergei_Parajanov&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim (s. [1924](/wiki/1924)) [22 tháng 7](/wiki/22_th%C3%A1ng_7): [Manuel Puig](/w/index.php?title=Manuel_Puig&action=edit&redlink=1), nhà văn Argentina, tác giả kịch bản (s. [1932](/wiki/1932)) [25 tháng 7](/wiki/25_th%C3%A1ng_7): [Jean Fourastié](/w/index.php?title=Jean_Fourasti%C3%A9&action=edit&redlink=1), nhà kinh tế học (20 (s. [1907](/wiki/1907)) [26 tháng 7](/wiki/26_th%C3%A1ng_7): [Hans Aebli](/w/index.php?title=Hans_Aebli&action=edit&redlink=1), nhà sư phạm Thụy Sĩ (s. [1923](/wiki/1923)) [29 tháng 7](/wiki/29_th%C3%A1ng_7): [Bruno Kreisky](/w/index.php?title=Bruno_Kreisky&action=edit&redlink=1), chính khách Áo (s. [1911](/wiki/1911)) [31 tháng 7](/wiki/31_th%C3%A1ng_7): [Wilhelm Nowack](/w/index.php?title=Wilhelm_Nowack&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1897](/wiki/1897)) [31 tháng 7](/wiki/31_th%C3%A1ng_7): [Fernando Sancho](/w/index.php?title=Fernando_Sancho&action=edit&redlink=1), diễn viên Tây Ban Nha (s. [1916](/wiki/1916)) [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8): [Norbert Elias](/w/index.php?title=Norbert_Elias&action=edit&redlink=1), nhà xã hội học, triết gia, thi sĩ (s. [1897](/wiki/1897)) [2 tháng 8](/wiki/2_th%C3%A1ng_8): [George de Mestral](/w/index.php?title=George_de_Mestral&action=edit&redlink=1), kĩ sư Thụy Sĩ (s. [1907](/wiki/1907)) [3 tháng 8](/wiki/3_th%C3%A1ng_8): [Betty Amann](/w/index.php?title=Betty_Amann&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên (s. [1905](/wiki/1905)) [4 tháng 8](/wiki/4_th%C3%A1ng_8): [Heinz Frieler](/w/index.php?title=Heinz_Frieler&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1927](/wiki/1927)) [5 tháng 8](/wiki/5_th%C3%A1ng_8): [Ivan Blatný](/w/index.php?title=Ivan_Blatn%C3%BD&action=edit&redlink=1), thi sĩ Séc, nhà văn (s. [1919](/wiki/1919)) [7 tháng 8](/wiki/7_th%C3%A1ng_8): [Gebhard Müller](/w/index.php?title=Gebhard_M%C3%BCller&action=edit&redlink=1), thủ hiến của Baden-Württemberg, Đức (s. [1900](/wiki/1900)) [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8): [Roy Williamson](/w/index.php?title=Roy_Williamson&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ (s. [1936](/wiki/1936)) [15 tháng 8](/wiki/15_th%C3%A1ng_8): [Wiktor Robertowitsch Zoi](/w/index.php?title=Wiktor_Robertowitsch_Zoi&action=edit&redlink=1), ca sĩ nhạc rock Nga (s. [1962](/wiki/1962)) [16 tháng 8](/wiki/16_th%C3%A1ng_8): [Annik Saxegaard](/w/index.php?title=Annik_Saxegaard&action=edit&redlink=1), nhà văn nữ Na Uy (s. [1905](/wiki/1905)) [20 tháng 8](/wiki/20_th%C3%A1ng_8): [Rudolf Gellesch](/w/index.php?title=Rudolf_Gellesch&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá Đức (s. [1914](/wiki/1914)) [20 tháng 8](/wiki/20_th%C3%A1ng_8): [Werner Lansburgh](/w/index.php?title=Werner_Lansburgh&action=edit&redlink=1), nhà văn Đức, nhà xuất bản (s. [1912](/wiki/1912)) [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8): [Rudolf Marić](/w/index.php?title=Rudolf_Mari%C4%87&action=edit&redlink=1), kiện tướng cờ vua (s. [1927](/wiki/1927)) [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8): [Luigi Dadaglio](/w/index.php?title=Luigi_Dadaglio&action=edit&redlink=1), Hồng Y Giáo Chủ của nhà thờ Công giáo La Mã (s. [1914](/wiki/1914)) [24 tháng 8](/wiki/24_th%C3%A1ng_8): [Sergei Donatovich Dovlatov](/w/index.php?title=Sergei_Donatovich_Dovlatov&action=edit&redlink=1), nhà văn Nga (s. [1941](/wiki/1941)) [25 tháng 8](/wiki/25_th%C3%A1ng_8): [Morley Callaghan](/w/index.php?title=Morley_Callaghan&action=edit&redlink=1), nhà văn Canada (s. [1903](/wiki/1903)) [27 tháng 8](/wiki/27_th%C3%A1ng_8): [Stevie Ray Vaughan](/w/index.php?title=Stevie_Ray_Vaughan&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ nhạc blues (s. [1954](/wiki/1954)) [29 tháng 8](/wiki/29_th%C3%A1ng_8): [Luigi Beccali](/w/index.php?title=Luigi_Beccali&action=edit&redlink=1), vận động viên điền kinh Ý, huy chương Thế Vận Hội (s. [1907](/wiki/1907)) [2 tháng 9](/wiki/2_th%C3%A1ng_9): [Piet Stalmeier](/w/index.php?title=Piet_Stalmeier&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Hà Lan, nhạc trưởng (s. [1912](/wiki/1912)) [3 tháng 9](/wiki/3_th%C3%A1ng_9): [Karl Mommer](/w/index.php?title=Karl_Mommer&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1910](/wiki/1910)) [3 tháng 9](/wiki/3_th%C3%A1ng_9): [Mieczysław Fogg](/w/index.php?title=Mieczys%C5%82aw_Fogg&action=edit&redlink=1), nam ca sĩ Ba Lan (s. [1901](/wiki/1901)) [4 tháng 9](/wiki/4_th%C3%A1ng_9): [Irene Dunne](/w/index.php?title=Irene_Dunne&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên (s. [1898](/wiki/1898)) [5 tháng 9](/wiki/5_th%C3%A1ng_9): [Beppo Brem](/w/index.php?title=Beppo_Brem&action=edit&redlink=1), diễn viên Đức (s. [1906](/wiki/1906)) [7 tháng 9](/wiki/7_th%C3%A1ng_9): [Ahti Karjalainen](/w/index.php?title=Ahti_Karjalainen&action=edit&redlink=1), chính khách Phần Lan (s. [1923](/wiki/1923)) [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9): [Nicola Abbagnano](/w/index.php?title=Nicola_Abbagnano&action=edit&redlink=1), triết gia Ý (s. [1901](/wiki/1901)) [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9): [Samuel K. Doe](/w/index.php?title=Samuel_K._Doe&action=edit&redlink=1), tổng thống của Liberia [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9): [Iris von Roten](/w/index.php?title=Iris_von_Roten&action=edit&redlink=1), nữ luật gia Thụy Sĩ, nữ nhà báo (s. [1917](/wiki/1917)) [26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9): [Alberto Moravia](/w/index.php?title=Alberto_Moravia&action=edit&redlink=1), nhà văn Ý (s. [1907](/wiki/1907)) [30 tháng 9](/wiki/30_th%C3%A1ng_9): [Michel Leiris](/w/index.php?title=Michel_Leiris&action=edit&redlink=1), nhà văn Pháp, nhà dân tộc học (s. [1901](/wiki/1901)) [30 tháng 9](/wiki/30_th%C3%A1ng_9): [Patrick White](/wiki/Patrick_White), Giải thưởng Nobel văn học (s. [1912](/wiki/1912)) [1 tháng 10](/wiki/1_th%C3%A1ng_10): [John Stewart Bell](/wiki/John_Stewart_Bell), nhà vật lý học (s. [1928](/wiki/1928)) [1 tháng 10](/wiki/1_th%C3%A1ng_10): [Andrzej Krzanowski](/w/index.php?title=Andrzej_Krzanowski&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc Ba Lan (s. [1951](/wiki/1951)) [2 tháng 10](/wiki/2_th%C3%A1ng_10): [Peter Herman Adler](/w/index.php?title=Peter_Herman_Adler&action=edit&redlink=1), nhạc trưởng (s. [1899](/wiki/1899)) [4 tháng 10](/wiki/4_th%C3%A1ng_10): [Erwin Bünning](/w/index.php?title=Erwin_B%C3%BCnning&action=edit&redlink=1), nhà thực vật học Đức (s. [1906](/wiki/1906)) [6 tháng 10](/wiki/6_th%C3%A1ng_10): [Juan José Arévalo](/w/index.php?title=Juan_Jos%C3%A9_Ar%C3%A9valo&action=edit&redlink=1), tổng thống [Guatemala](/wiki/Guatemala)(s. [1905](/wiki/1905)) [9 tháng 10](/wiki/9_th%C3%A1ng_10): [Georges de Rham](/w/index.php?title=Georges_de_Rham&action=edit&redlink=1), nhà toán học Thụy Sĩ (s. [1903](/wiki/1903)) [10 tháng 10](/wiki/10_th%C3%A1ng_10): [Emil Joseph Diemer](/w/index.php?title=Emil_Joseph_Diemer&action=edit&redlink=1), kỳ thủ Đức (s. [1908](/wiki/1908)) [10 tháng 10](/wiki/10_th%C3%A1ng_10): [Carlos Thompson](/w/index.php?title=Carlos_Thompson&action=edit&redlink=1), diễn viên Argentina, nhà văn (s. [1923](/wiki/1923)) [13 tháng 10](/wiki/13_th%C3%A1ng_10): [Lê Đức Thọ](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BB%A9c_Th%E1%BB%8D)(s. [1911](/wiki/1911)) [13 tháng 10](/wiki/13_th%C3%A1ng_10): [Hans Freudenthal](/w/index.php?title=Hans_Freudenthal&action=edit&redlink=1), nhà toán học Đức (s. [1905](/wiki/1905)) [14 tháng 10](/wiki/14_th%C3%A1ng_10): [Leonard Bernstein](/wiki/Leonard_Bernstein), nhà soạn nhạc Mỹ, nhạc trưởng (s. [1918](/wiki/1918)) [16 tháng 10](/wiki/16_th%C3%A1ng_10): [Jorge Bolet](/w/index.php?title=Jorge_Bolet&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ dương cầm (s. [1914](/wiki/1914)) [20 tháng 10](/wiki/20_th%C3%A1ng_10): [Joel McCrea](/w/index.php?title=Joel_McCrea&action=edit&redlink=1), diễn viên (s. [1905](/wiki/1905)) [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10): [Werner Jarowinsky](/w/index.php?title=Werner_Jarowinsky&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1927](/wiki/1927)) [23 tháng 10](/wiki/23_th%C3%A1ng_10): [Louis Althusser](/w/index.php?title=Louis_Althusser&action=edit&redlink=1), triết gia Pháp (s. [1918](/wiki/1918)) [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10): [Gerhard Wacher](/w/index.php?title=Gerhard_Wacher&action=edit&redlink=1), chính khách Đức (s. [1916](/wiki/1916)) [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10): [Jacques Demy](/w/index.php?title=Jacques_Demy&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim Pháp (s. [1931](/wiki/1931)) [28 tháng 10](/wiki/28_th%C3%A1ng_10): [Sigrid Kressmann-Zschach](/w/index.php?title=Sigrid_Kressmann-Zschach&action=edit&redlink=1), nữ kiến trúc sư Đức (s. [1929](/wiki/1929)) [29 tháng 10](/wiki/29_th%C3%A1ng_10): [Volker von Collande](/w/index.php?title=Volker_von_Collande&action=edit&redlink=1), diễn viên Đức, tác giả kịch bản, đạo diễn phim (s. [1913](/wiki/1913)) [2 tháng 11](/wiki/2_th%C3%A1ng_11): [Eliot Porter](/w/index.php?title=Eliot_Porter&action=edit&redlink=1), nhiếp ảnh gia Mỹ (s. [1901](/wiki/1901)) [3 tháng 11](/wiki/3_th%C3%A1ng_11): [Mary Martin](/w/index.php?title=Mary_Martin&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ (s. [1913](/wiki/1913)) [10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11): [Ronnie Dyson](/w/index.php?title=Ronnie_Dyson&action=edit&redlink=1), ca sĩ nhạc pop Mỹ (s. [1950](/wiki/1950)) [11 tháng 11](/wiki/11_th%C3%A1ng_11): [Giannis Ritsos](/w/index.php?title=Giannis_Ritsos&action=edit&redlink=1), nhà văn Hy Lạp (s. [1909](/wiki/1909)) [12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11): [Hans Jürgen Hundt](/w/index.php?title=Hans_J%C3%BCrgen_Hundt&action=edit&redlink=1), nhà khảo cổ học Đức (s. [1902](/wiki/1902)) [12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11): [Eve Arden](/w/index.php?title=Eve_Arden&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ (s. [1908](/wiki/1908)) [13 tháng 11](/wiki/13_th%C3%A1ng_11): [Nico Haak](/w/index.php?title=Nico_Haak&action=edit&redlink=1), nam ca sĩ Hà Lan (s. [1939](/wiki/1939)) [17 tháng 11](/wiki/17_th%C3%A1ng_11): [Robert Hofstadter](/wiki/Robert_Hofstadter), nhà vật lý học Mỹ, nhận Giải thưởng Nobel (s. [1915](/wiki/1915)) [18 tháng 11](/wiki/18_th%C3%A1ng_11): [Wolfgang Büttner](/w/index.php?title=Wolfgang_B%C3%BCttner&action=edit&redlink=1), diễn viên Đức (s. [1912](/wiki/1912)) [19 tháng 11](/wiki/19_th%C3%A1ng_11): [Felix Lützkendorf](/w/index.php?title=Felix_L%C3%BCtzkendorf&action=edit&redlink=1), tác giả kịch bản Đức (s. [1906](/wiki/1906)) [23 tháng 11](/wiki/23_th%C3%A1ng_11): [Roald Dahl](/w/index.php?title=Roald_Dahl&action=edit&redlink=1), nhà văn (s. [1916](/wiki/1916)) [24 tháng 11](/wiki/24_th%C3%A1ng_11): [Helga Feddersen](/w/index.php?title=Helga_Feddersen&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Đức (s. [1930](/wiki/1930)) [24 tháng 11](/wiki/24_th%C3%A1ng_11): [Arnold Marquis](/w/index.php?title=Arnold_Marquis&action=edit&redlink=1), diễn viên Đức (s. [1921](/wiki/1921)) [26 tháng 11](/wiki/26_th%C3%A1ng_11): [Ludwig von Moos](/w/index.php?title=Ludwig_von_Moos&action=edit&redlink=1), chính khách Thụy Sĩ (s. [1910](/wiki/1910)) [28 tháng 11](/wiki/28_th%C3%A1ng_11): [Paco Godia](/w/index.php?title=Paco_Godia&action=edit&redlink=1), tay đua xe Tây Ban Nha (s. [1921](/wiki/1921)) [30 tháng 11](/wiki/30_th%C3%A1ng_11): [Hilde Spiel](/w/index.php?title=Hilde_Spiel&action=edit&redlink=1), nữ nhà báo, nhà văn nữ (s. [1911](/wiki/1911)) [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12): [Octavio Antonio Beras Rojas](/w/index.php?title=Octavio_Antonio_Beras_Rojas&action=edit&redlink=1), tổng Giám mục của Santo Domingo, Hồng Y Giáo Chủ (s. [1906](/wiki/1906)) [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12): [Vijaya Lakshmi Pandit](/w/index.php?title=Vijaya_Lakshmi_Pandit&action=edit&redlink=1), nữ chính khách Ấn Độ (s. [1900](/wiki/1900)) [2 tháng 12](/wiki/2_th%C3%A1ng_12): [Robert Cummings](/w/index.php?title=Robert_Cummings&action=edit&redlink=1), diễn viên Mỹ (s. [1908](/wiki/1908)) [2 tháng 12](/wiki/2_th%C3%A1ng_12): [Aaron Copland](/wiki/Aaron_Copland), nhà soạn nhạc Mỹ (s. [1900](/wiki/1900)) [2 tháng 12](/wiki/2_th%C3%A1ng_12): [Sergio Corbucci](/w/index.php?title=Sergio_Corbucci&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim Ý (s. [1927](/wiki/1927)) [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12): [Joan Bennett](/w/index.php?title=Joan_Bennett&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên Mỹ (s. [1910](/wiki/1910)) [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12): [Horst Bienek](/w/index.php?title=Horst_Bienek&action=edit&redlink=1), nhà văn Đức (s. [1930](/wiki/1930)) [8 tháng 12](/wiki/8_th%C3%A1ng_12): [Martin Ritt](/w/index.php?title=Martin_Ritt&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim Mỹ (s. [1914](/wiki/1914)) [13 tháng 12](/wiki/13_th%C3%A1ng_12): [Alice Marble](/w/index.php?title=Alice_Marble&action=edit&redlink=1), nữ vận động viên quần vợt Mỹ (s. [1913](/wiki/1913)) [14 tháng 12](/wiki/14_th%C3%A1ng_12): [Friedrich Dürrenmatt](/w/index.php?title=Friedrich_D%C3%BCrrenmatt&action=edit&redlink=1), nhà văn Thụy Sĩ, nhà soạn kịch, họa sĩ (s. [1921](/wiki/1921)) [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12): [Walther Hans Reinboth](/w/index.php?title=Walther_Hans_Reinboth&action=edit&redlink=1), họa sĩ, thi sĩ (s. [1899](/wiki/1899)) [19 tháng 12](/wiki/19_th%C3%A1ng_12): [Norbert Dufourcq](/w/index.php?title=Norbert_Dufourcq&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ đàn ống (s. [1904](/wiki/1904)) [21 tháng 12](/wiki/21_th%C3%A1ng_12): [Anne-Marie Barat](/w/index.php?title=Anne-Marie_Barat&action=edit&redlink=1), nữ nghệ sĩ đàn ống Pháp (s. [1948](/wiki/1948)) [21 tháng 12](/wiki/21_th%C3%A1ng_12): [Magda Julin](/w/index.php?title=Magda_Julin&action=edit&redlink=1), nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Thụy Điển (s. [1894](/wiki/1894)) [24 tháng 12](/wiki/24_th%C3%A1ng_12): [Thorbjørn Egner](/w/index.php?title=Thorbj%C3%B8rn_Egner&action=edit&redlink=1), nhà văn Na Uy (s. [1912](/wiki/1912))
## Giải thưởng Nobel[
[sửa](/w/index.php?title=1990&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1990&action=edit§ion=4)] [Hóa học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)- [Elias James Corey](/wiki/Elias_James_Corey) [Văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)- [Octavio Paz](/wiki/Octavio_Paz) [Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh)- [Mikhail Sergeyevich Gorbachov](/wiki/Mikhail_Sergeyevich_Gorbachyov) [Vật lý](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%E1%BA%ADt_l%C3%BD)- [Jerome Isaac Friedman](/wiki/Jerome_Isaac_Friedman), [Henry Way Kendall](/w/index.php?title=Henry_Way_Kendall&action=edit&redlink=1), [Richard Edward Taylor](/wiki/Richard_E._Taylor) [Y học](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_Y_khoa)- [Joseph E. Murray](/wiki/Joseph_E._Murray), [E. Donnall Thomas](/wiki/E._Donnall_Thomas) [Kinh tế](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Kinh_t%E1%BA%BF)- [Harry Markowitz](/wiki/Harry_Markowitz), [Merton Miller](/wiki/Merton_Miller), [William Sharpe](/wiki/William_Forsyth_Sharpe)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=1990&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=1990&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
[1990](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1990?uselang=vi) [Thế giới trong năm 1990](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_trong_n%C4%83m_1990&action=edit&redlink=1), tình trạng thế giới trong năm này

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


text:
Chlorogalum grandiflorum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chlorogalum grandiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Hoover mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Chlorogalum grandiflorum”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Chlorogalum grandiflorum tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Chlorogalum grandiflorum tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Chlorogalum grandiflorum”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.

markdown:
*Chlorogalum grandiflorum*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Chlorogalum grandiflorum
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocot](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Asparagaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Chlorogalum](/wiki/Chlorogalum) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. grandiflorum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Chlorogalum grandiflorum* [Hoover](/w/index.php?title=Robert_Francis_Hoover&action=edit&redlink=1) * là một loài Chlorogalum grandiflorum* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Măng tây](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y). Loài này được Hoover mô tả khoa học đầu tiên năm 1938. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chlorogalum_grandiflorum&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chlorogalum_grandiflorum&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-302169). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Chlorogalum grandiflorum*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Chlorogalum_grandiflorum&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chlorogalum_grandiflorum&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Chlorogalum grandiflorum](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chlorogalum_grandiflorum)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Chlorogalum grandiflorum](//species.wikimedia.org/wiki/Chlorogalum_grandiflorum)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Chlorogalum grandiflorum”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=56972-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Dniprodzerzhynsk
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Dniprodzerzhynsk (tiếng Nga: Днепродзержинск, Dneprodzerzhinsk, tiếng Ukraina: Дніпродзержинськ) là một thành phố tỉnh lỵ tỉnh Dniprodzerzhynsk của Ukraina, là một thành phố cảng bên sông Dnieper. Thành phố Dniprodzerzhynsk có diện tích km2, dân số theo điều tra vào năm 2001 là 255.841 người. Đây là thành phố lớn nhất tỉnh này.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “City News” (bằng Ukrainian). Dniprodzerzhynsk City Council home page. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2009.

markdown:
# Dniprodzerzhynsk
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Dniprodzerzhynsk Днепродзержинск
Дніпродзержинськ
|
|
Lá cờ ![]()
|Biệt danh: Dniprodym|
|Tọa độ:
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Ukraina](/wiki/Ukraina) [Oblast](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_chia_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ukraina&action=edit&redlink=1) [Dnipropetrovsk](/wiki/Dnipropetrovsk_(t%E1%BB%89nh)) [1750](/wiki/1750) **Chính quyền** [Thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Stanislav Safronov](/w/index.php?title=Stanislav_Safronov&action=edit&redlink=1) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(53,3 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [m](/wiki/M%C3%A9t)(394 [ft](/wiki/Foot)) **Dân số**(01.11.2008 ) [[1]](#cite_note-CityNews-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) [Q1001104](//www.wikidata.org/wiki/Q1001104)[*], [Kielce](/wiki/Kielce) **Website:** [http://www.dndz.gov.ua/](http://www.dndz.gov.ua/) **Dniprodzerzhynsk** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): *Днепродзержинск, Dneprodzerzhinsk*, [tiếng Ukraina](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ukraina): Дніпродзержинськ) là một [thành phố](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Ukraina) tỉnh lỵ [tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ukraina&action=edit&redlink=1) [Dniprodzerzhynsk](/w/index.php?title=Dniprodzerzhynsk_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1) của [Ukraina](/wiki/Ukraina), là một thành phố cảng bên [sông Dnieper](/wiki/S%C3%B4ng_Dnepr). Thành phố Dniprodzerzhynsk có diện tích km2, dân số theo điều tra vào năm [2001](/wiki/2001) là 255.841 người. Đây là thành phố lớn nhất tỉnh này.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Dniprodzerzhynsk&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dniprodzerzhynsk&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-CityNews_1-0) [“City News”](http://www.dndz.gov.ua/?nid=1247)(bằng Ukrainian). Dniprodzerzhynsk City Council home page. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2009.

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


text:
Madeira, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Madeira là một thành phố thuộc quận Hamilton, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 8726 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
- Dân số năm 2000: 8923 người.
- Dân số năm 2010: 8726 người.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Madeira, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Madeira, Ohio
|—
| —
|
|[39°11′17″B 84°22′06″T / 39,18806°B 84,36833°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Madeira%2C_Ohio¶ms=39.18806_N_-84.36833_E_type:city(8726)_region:US-OH_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Hamilton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Hamilton,_Ohio) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Madeira** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) thuộc [quận Hamilton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Hamilton,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 8726 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Madeira,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Madeira,_Ohio&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 8923 người.
- Dân số năm 2010: 8726 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Madeira,_Ohio&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Madeira,_Ohio&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Tập hợp tương đương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Các tập hợp tương đương, còn gọi là tập hợp đẳng lực, là các tập hợp mà giữa các phần tử của chúng có thể thiết lập quan hệ tương đương, tức quan hệ tương ứng một-một (song ánh). Đây là quan hệ có tính chất phản xạ, đối xứng và bắc cầu.
Ví dụ: Tập hợp số chẵn và tập hợp số lẻ, tập hợp số dương và tập hợp số âm, tập hợp các điểm trên một cung tròn mở và tập hợp các điểm trên một đường thẳng...
Hai tập bất kỳ hoặc là tương đương, hoặc là không tương đương. Điều này dẫn đến việc tập hợp của tất cả các tập hợp được phân thành các lớp tập hợp tương đương. Đồng thời có thể định nghĩa khái niệm lực lượng tập hợp và bản số là sự suy rộng của số tự nhiên.

markdown:
# Tập hợp tương đương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này cần thêm
|
Các
**tập hợp tương đương**, còn gọi là **tập hợp đẳng lực**, là các [tập hợp](/wiki/T%E1%BA%ADp_h%E1%BB%A3p) mà giữa các phần tử của chúng có thể thiết lập **quan hệ tương đương**, tức quan hệ tương ứng một-một ( [song ánh](/wiki/%C3%81nh_x%E1%BA%A1)). Đây là quan hệ có tính chất [phản xạ](/w/index.php?title=T%C3%ADnh_ph%E1%BA%A3n_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1), [đối xứng](/w/index.php?title=T%C3%ADnh_%C4%91%E1%BB%91i_x%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) và [bắc cầu](/w/index.php?title=T%C3%ADnh_b%E1%BA%AFc_c%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1).
Ví dụ: Tập hợp
[số chẵn](/wiki/S%E1%BB%91_ch%E1%BA%B5n_l%E1%BA%BB) và tập hợp [số lẻ](/wiki/S%E1%BB%91_ch%E1%BA%B5n_l%E1%BA%BB), tập hợp [số dương](/wiki/S%E1%BB%91_d%C6%B0%C6%A1ng) và tập hợp [số âm](/wiki/S%E1%BB%91_%C3%A2m), tập hợp các [điểm](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m) trên một [cung tròn mở](/w/index.php?title=Cung_tr%C3%B2n_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) và tập hợp các điểm trên một [đường thẳng](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BA%B3ng)...
Hai tập bất kỳ hoặc là tương đương, hoặc là không tương đương. Điều này dẫn đến việc tập hợp của tất cả các tập hợp được phân thành các
[lớp tập hợp tương đương](/w/index.php?title=L%E1%BB%9Bp_t%E1%BA%ADp_h%E1%BB%A3p_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Đồng thời có thể định nghĩa khái niệm [lực lượng tập hợp](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BA%ADp_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) và bản số là sự suy rộng của số tự nhiên.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Ma trận
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Đọc
bài chính về
Ma trận
…
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Ma trận
Các trang trong thể loại “Ma trận”
21 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 21 trang.
Ma trận (toán học)
Đ
Định thức
Định thức Cauchy
G
Giá trị riêng
J
Ma trận Jacobi
L
Ma trận lũy linh
M
Ma trận
M tiếp
Ma trận bậc
Ma trận chuyển vị
Ma trận của biến đổi tuyến tính
Ma trận đối xứng
Ma trận giả đảo
Ma trận Hesse
Ma trận hiệp phương sai
M tiếp
Ma trận hoán vị
Ma trận kề
Ma trận khả nghịch
Ma trận kì ảo
Ma trận Laplace
Ma trận liên thuộc
Ma trận Vandermonde
Lấy từ “
http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Ma_trận&oldid=19814227
”
Thể loại
:
Đại số tuyến tính
Lý thuyết ma trận
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
العربية
Беларуская
Català
Čeština
Deutsch
Eesti
English
Español
Esperanto
Euskara
فارسی
Français
한국어
Italiano
עברית
Latviešu
Nederlands
日本語
Norsk nynorsk
Polski
Português
Română
Русский
Slovenčina
Slovenščina
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
Türkçe
Українська
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 18:15 ngày 8 tháng 10 năm 2014.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Ma trận
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Đọc* [bài chính về](/wiki/Ma_tr%E1%BA%ADn_(to%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc))… **Ma trận**
|
|![]()
[Ma trận](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Matrix?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Ma trận”
21 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 21 trang.
|
|
## Đ
## G
## J
## L
## M
|
|
## M tiếp
|
|
## M tiếp
|
|![]()
21 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 21 trang.
|
|
## Đ
## G
## J
## L
## M
|
|
## M tiếp
|
|
## M tiếp

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


text:
Tranh chấp quần đảo Senkaku
Tranh chấp quần đảo Senkaku là vấn đề tranh chấp giữa 3 quốc gia và vùng lãnh thổ trên một nhóm đảo không có người ở, do Nhật Bản quản lý, mà người Nhật gọi là quần đảo Senkaku, trong khi đó CHND Trung Hoa gọi là Diàoyúdǎo (Hán Việt:Điếu Ngư) và Trung Hoa Dân Quốc gọi là Diàoyútái (Hán Việt:Điếu Ngư Đài).[1]
Quần đảo Senkaku bị Mỹ chiếm đóng từ năm 1945 đến 1972, Nhật Bản và Trung Quốc thể hiện quan điểm của mình về chủ quyền của quần đảo lên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ngày 20 tháng 5 năm 1972 nhằm tìm kiếm sự tiếp quản quần đảo từ Hoa Kỳ. Sở hữu những hòn đảo trên sẽ mang đến cho quốc gia của họ những quyền lợi về khai thác dầu khí, khoáng sản và đánh bắt cá ở các vùng biển xung quanh.[2] Các hòn đảo thuộc quần đảo đều có ý nghĩa trong Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật và quân đội Hoa Kỳ thể theo hiệp ước sẽ bảo vệ những hòn đảo trên nếu có sự xâm lược.[3]
Mục lục
Quần đảo[sửa | sửa mã nguồn]
Quần đảo Senkaku nằm trong biển Hoa Đông giữa Nhật Bản - CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan). Quần đảo gồm có 5 đảo không có người ở và 3 bãi đá trơ giữa biển, kích thước từ 800 m² đến 4,32 km².
Lãnh thổ tranh chấp[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới thời Minh Trị duy tân, chính phủ Nhật Bản chính thức sáp nhập những gì thuộc Vương quốc Lưu Cầu vào tỉnh Okinawa vào năm 1879. Quần đảo Senkaku, nằm giữa Vương quốc Lưu Cầu và đế chế nhà Thanh, đã trở thành ranh giới giữa Trung Quốc và Nhật Bản ở thời điểm đó.
Năm 1885, thống đốc tỉnh Okinawa - Nhật Bản, Nishimura Sutezo đã đưa kiến nghị lên chính phủ Minh Trị, yêu cầu chính thức kiểm soát quần đảo.[4] Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản lúc bấy giờ là Inoue Kaoru nhận xét rằng những hòn đảo nằm gần khu vực biên giới với đế chế nhà Thanh và cho biết rằng quần đảo đã được đặt tên Trung Quốc. Ông cũng trích dẫn một bài báo trên một tờ báo Trung Quốc trước đó đã tuyên bố rằng Nhật Bản đang chiếm đóng hòn đảo ngoài khơi bờ biển của Trung Quốc. Inoue lo ngại rằng nếu Nhật Bản tiến hành dựng lên cột mốc chủ quyền trên quần đảo nó sẽ làm cho đế chế nhà Thanh nổi giận và chiến tranh có thể xảy ra.[4]
Ngày 14 tháng 1 năm 1895, trong cuộc chiến tranh Thanh-Nhật, Đế quốc Nhật Bản đã tiến hành sáp nhập quần đảo Senkaku vào lãnh thổ tỉnh Okinawa, và tuyên bố rằng họ đã tiến hành điều tra 1884, quần đảo thuộc dạng "đất vô chủ" và không có bằng chứng là quần đảo được kiểm soát bởi nhà Thanh.
Sau khi nhà Thanh thất bại trong cuộc chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất, triều đình của Từ Hi Thái hậu buộc phải ký kết với Nhật Bản hiệp ước Shimonoseki trong tháng 4 năm 1895. Trong đó có điều ước rằng, nhà Thanh phải nhượng lại cho Nhật Bản đảo Đài Loan và các đảo, quần đảo lân cận và có liên quan.[5]
Tuy nhiên hiệp ước đã bị vô hiệu hóa sau khi Đế quốc Nhật Bản thất bại trong cuộc chiến tranh thế giới II vào 1945, và Nhật buộc phải ký với các nước Đồng minh hiệp ước San Francisco năm 1951. Văn kiện này đã vô hiệu hóa các điều ước quốc tế của Nhật Bản được ký kết trước kia. Từ sau khi Nhật thất bại trong chiến tranh thế giới lần thứ hai việc tranh chấp quần đảo Senkaku bắt đầu được đưa lên bàn hội nghị và những cuộc khẩu chiến qua kênh ngoại giao diễn ra kịch liệt sau khi Hoa Kỳ chấm dứt việc chiếm đóng quần đảo Okinawa và Senkaku ngày 15 Tháng 5 1972.
Lập luận chủ quyền của CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Hai chính phủ này cho rằng việc tranh chấp quần đảo Điếu Ngư (cách của Trung Quốc gọi Senkaku) là một hệ quả tiếp sau của việc Nhật Bản xâm lược Trung Quốc trong quá khứ.
- Họ cho rằng quần đảo Điếu Ngư/Senkaku là tiền đồn của Trung Quốc từ thời nhà Minh - Thanh (1368-1911) dùng để tiễu trừ cướp biển Nhật Bản. Một tấm bản đồ Trung Quốc ở Châu Á và cũng như một bản đồ do người Nhật,[6] biên soạn vào thế kỷ 18,[7] đã xác định quần đảo Lưu Cầu như là một phần của Trung Quốc.[7][8]
- Quần đảo Điếu Ngư được phía Nhật Bản kiểm soát dưới thời kỳ Chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất (1894-1895) sau khi nhà Thanh nhượng quần đảo Điếu Ngư cho Nhật với Hiệp ước Shimonoseki. Phía Trung Quốc cũng đưa ra dữ liệu từ bức thư của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản vào năm 1885, từ chối sáp nhập các đảo vào Nhật Bản vì lo ngại việc phản đối từ nhà Thanh cũng như chiến tranh xảy ra, cho thấy Nhật Bản biết rằng những hòn đảo này không phải là đất vô chủ.[7][8][9]
- Tuyên bố Potsdam nói rằng "chủ quyền của Nhật Bản được giới hạn ở các đảo Honshū, Hokkaidō, Kyūshū, Shikoku và những hòn đảo nhỏ xung quanh được xác định", và "chúng tôi" tuyên bố Potsdam được đưa ra bởi, Mỹ, Anh và Trung Hoa Dân Quốc. Nhật Bản chấp nhận các điều khoản của Tuyên bố đầu hàng.[8][10][11]
- Cả hai chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc không bao giờ thông qua việc chuyển giao quyền kiểm soát các đảo cho Nhật Bản vào những năm 1970.
Lập luận chủ quyền của Nhật Bản[sửa | sửa mã nguồn]
Lập trường của phía Nhật Bản là quần đảo Senkaku là một lãnh thổ của mình và bác bỏ mọi lập luận từ phía Trung Quốc.
- Phía Nhật Bản đã rà soát quần đảo và phát hiện rằng trên quần đảo không có người ở và sự hiện diện chủ quyền của nhà Thanh trên Senkaku.[12]
- Những hòn đảo này không phải là một phần của đảo Đài Loan cũng như của quần đảo Bành Hồ, mà Nhật được nhượng lại từ nhà Thanh trong hiệp ước Shimonoseki,[12] cho nên Nhật không từ bỏ quần đảo trên do nó không nằm trong điều II của hiệp ước San Francisco.[13]
- Mặc dù các đảo đã được kiểm soát bởi Hoa Kỳ như là một sự chiếm đóng từ năm 1945 đến 1972, Nhật Bản đã thực hiện quyền kiểm soát của mình trên các hòn đảo sau 1972.
- Nhật Bản cáo buộc rằng Đài Loan và Trung Quốc chỉ bắt đầu tuyên bố quyền sở hữu các đảo vào năm 1971, sau khi một báo cáo của Liên Hiệp Quốc (tháng 5 năm 1969) về việc dưới đáy biến xung quanh quần đảo có thể chứa một lượng dầu mỏ và khí đốt khổng lồ.[14][15][16]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Ogura, Junko (14 tháng 10 năm 2010). “Japanese party urges Google to drop Chinese name for disputed islands”. CNN World (US). CNN.
- ^ By JOHN W. FINNEYSpecial to The New York Times (11 tháng 11 năm 1971). “SENATE ENDORSES OKINAWA TREATY - Votes 84 to 6 for Island's Return to Japan - Rioters There Kill a Policeman Senate, in 84 to 6 Vote, Approves the Treaty Returning Okinawa to Japan - Front Page - NYTimes.com”. Select.nytimes.com. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012.
- ^ “U.S. says Senkaku Islands fall within scope of Japan-U.S. security treaty”. Kyodo News. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012.
- ^ a ă Unryu Suganuma (2000). Sovereign Rights and Territorial Space in Sino-Japanese Relations. University of Hawaii Press. tr. 89–97. ISBN 0-8248-2493-8.
- ^ [Article II{b}], Treaty of Shimonoseki
- ^ "[1]"
- ^ a ă â Luận về chủ quyền đảo Điếu Ngư (论钓鱼岛主权的归属), Cục Giáo dục Phúc Kiến
- ^ a ă â "China's Diaoyu Islands Sovereignty is Undeniable", People's Daily, 25-05-2003. Truy cập 24-02-2007.
- ^ Japan's action off Diaoyu raises concern, China Daily, Sept 10, 2010
- ^ “Koji Taira”. Japan Focus. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012.
- ^ Potsdam Declaration(full text), East Asian Studies Documents, UCLA Asia institute
- ^ a ă The Basic View on the Sovereignty over the Senkaku Islands Ministry of Foreign Affairs of Japan
- ^ Satoru Sato, Press Secretary, Japanese Ministry of Foreign Affairs Clarifying the Senkaku Islands Dispute The Wall Street Journal Letter to the Editor 2010-09-21
- ^ Ito, Masami (18 tháng 5 năm 2012). “Jurisdiction over remote Senkakus comes with hot-button dangers”. The Japan Times.
- ^ “Senkaku/Diaoyutai Islands”. Globalsecurity.org.
- ^ “The Basic View on the Sovereignty over the Senkaku Islands”. Ministry of Foreign Affairs of Japan.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Curtis, Gerald, Ryosei Kokubun and Wang Jisi. (2010). Getting the Triangle Straight: Managing China-Japan-US Relations. Washington, DC: Brookings Institution Press. 10-ISBN 488907080X/13-ISBN 9784889070804; OCLC 491904160
- Shaw, Han-yi. (1999). The Diaoyutai/Senkaku Islands Dispute: Its History and Analysis of the Ownership Claims of the P.R.C., R.O.C., and Japan. Baltimore, Maryland: University of Maryland School of Law. OCLC 608151745
- Lee, Seokwoo, Shelagh Furness and Clive Schofield. (2002). Territorial disputes among Japan, China and Taiwan concerning the Senkaku Islands. Durham: University of Durham, International Boundaries Research Unit (IBRU). 10-ISBN 1897643500/13-ISBN 9781897643501; OCLC 249501645
- Netherlands Institute for the Law of the Sea. (2000). International Organizations and the Law of the Sea. London: Graham & Trotman/Martinus Nijhoff. OCLC 16852368
- Pan, Junwu. (2009). Toward a New Framework for Peaceful Settlement of China's Territorial and Boundary Disputes. Leiden: Martinus Nijhoff. 10-ISBN 9004174281/13-ISBN 9789004174283; OCLC 282968950
- Suganuma, Unryu. (2000). Sovereign Rights and Territorial Space in Sino-Japanese Relations. Honolulu: University of Hawaii Press. 10-ISBN 0824821599/13-ISBN 9780824821593; 10-ISBN 0824824938/13-ISBN 9780824824938; OCLC 170955369
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Global Security, Senkaku/Diaoyutai Islands
- Basic View on Senkaku (by the Japanese Ministry of Foreign Affairs)
- Q&A on the Senkaku Islands (by the Japanese Ministry of Foreign Affairs)
- Japan’s Territorial Problem: The Northern Territories, Takeshima, and the Senkaku Islands, commentary by Ambassador Kazuhiko Togo (May 6, 2012)
- Article by Kiyoshi Inoue Professor of History department Kyoto University, and original text and maps in Japanese
- Senkaku @BBC
- “Senkaku/Diaoyutai Islands”. Globalsecurity.org.
- Diaoyutai History (in Chinese)
- Satellite image of Senkaku Islands
- "The Senkaku/Diaoyu Islands Dispute:", Durham University, 2008. Dzurek, Daniel.
- "INTERNATIONAL LAW'S UNHELPFUL ROLE IN THE SENKAKU ISLANDS:", University of Pennsylvania, 18 October 1996. Ramos-Mrosovsky, Carlos.
- 琉球群岛人民反对美国占领的斗争 "Ryukyu Islands, the struggle of peoples against U.S. occupation," 人民日報 (People's Daily), January 8, 1953.
- "China's Diaoyu Islands Sovereignty is Undeniable" at People's Daily Online, May 26, 2003.
- "Wrong to dispute Japan’s sovereignty of Senkaku" by Hiroshi Suzuki, Director, Japan Information and Cultural Centre Minister, Embassy of Japan, London., Financial Times>Letters, May 28, 2012.

markdown:
# Tranh chấp quần đảo Senkaku
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Senkaku-uotsuri.jpg/300px-Senkaku-uotsuri.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Senkaku-uotsuri.jpg/300px-Senkaku-uotsuri.jpg)
[Uotsuri-jima](/w/index.php?title=Uotsuri-jima&action=edit&redlink=1), một trong những hòn đảo thuộc [quần đảo Senkaku](/wiki/Senkaku_(qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o)), trong một bức ảnh trên không được thực hiện bởi Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch năm 1978 của Nhật Bản. **Tranh chấp quần đảo Senkaku** là vấn đề tranh chấp giữa 3 quốc gia và [vùng lãnh thổ](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) trên một nhóm đảo không có người ở, do [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) quản lý, mà [người Nhật](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nh%E1%BA%ADt) gọi là [quần đảo Senkaku](/wiki/Senkaku_(qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o)), trong khi đó [CHND Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) gọi là Diàoyúdǎo (Hán Việt:Điếu Ngư) và [Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) gọi là Diàoyútái (Hán Việt:Điếu Ngư Đài). [[1]](#cite_note-name_cnn-1)
Quần đảo Senkaku bị
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) chiếm đóng từ năm 1945 đến 1972, Nhật Bản và Trung Quốc thể hiện quan điểm của mình về chủ quyền của quần đảo lên [Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) ngày 20 tháng 5 năm 1972 nhằm tìm kiếm sự tiếp quản quần đảo từ Hoa Kỳ. Sở hữu những hòn đảo trên sẽ mang đến cho quốc gia của họ những quyền lợi về [khai thác dầu khí](/w/index.php?title=Khai_th%C3%A1c_d%E1%BA%A7u_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1), [khoáng sản](/wiki/Kho%C3%A1ng_s%E1%BA%A3n) và đánh bắt cá ở các vùng biển xung quanh. Các hòn đảo thuộc quần đảo đều có ý nghĩa trong Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật và [2] [quân đội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3)thể theo hiệp ước sẽ bảo vệ những hòn đảo trên nếu có sự xâm lược. [[3]](#cite_note-3)
## Mục lục
## Quần đảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=1)]
Quần đảo Senkaku nằm trong
[biển Hoa Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Hoa_%C4%90%C3%B4ng) giữa Nhật Bản - CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan). Quần đảo gồm có 5 đảo không có người ở và 3 bãi đá trơ giữa biển, kích thước từ 800 m² đến 4,32 km².
## Lãnh thổ tranh chấp[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=2)]
Dưới thời
[Minh Trị duy tân](/wiki/Minh_Tr%E1%BB%8B_Duy_t%C3%A2n), chính phủ Nhật Bản chính thức sáp nhập những gì thuộc [Vương quốc Lưu Cầu](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C6%B0u_C%E1%BA%A7u) vào tỉnh Okinawa vào năm 1879. Quần đảo Senkaku, nằm giữa Vương quốc Lưu Cầu và đế chế nhà Thanh, đã trở thành ranh giới giữa Trung Quốc và Nhật Bản ở thời điểm đó.
Năm 1885, thống đốc
[tỉnh Okinawa](/wiki/Okinawa) - Nhật Bản, [Nishimura Sutezo](/w/index.php?title=Nishimura_Sutezo&action=edit&redlink=1) đã đưa kiến nghị lên chính phủ Minh Trị, yêu cầu chính thức kiểm soát quần đảo. Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản lúc bấy giờ là [4] [Inoue Kaoru](/w/index.php?title=Inoue_Kaoru&action=edit&redlink=1)nhận xét rằng những hòn đảo nằm gần khu vực biên giới với đế chế nhà Thanh và cho biết rằng quần đảo đã được đặt tên Trung Quốc. Ông cũng trích dẫn một bài báo trên một tờ báo Trung Quốc trước đó đã tuyên bố rằng Nhật Bản đang chiếm đóng hòn đảo ngoài khơi bờ biển của Trung Quốc. Inoue lo ngại rằng nếu Nhật Bản tiến hành dựng lên cột mốc chủ quyền trên quần đảo nó sẽ làm cho đế chế [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh)nổi giận và chiến tranh có thể xảy ra. [[4]](#cite_note-gaiko_monjo-4)
Ngày 14 tháng 1 năm 1895, trong cuộc
[chiến tranh Thanh-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Thanh-Nh%E1%BA%ADt), [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đã tiến hành sáp nhập quần đảo Senkaku vào lãnh thổ tỉnh Okinawa, và tuyên bố rằng họ đã tiến hành điều tra 1884, quần đảo thuộc dạng "đất vô chủ" và không có bằng chứng là quần đảo được kiểm soát bởi nhà Thanh.
Sau khi nhà Thanh thất bại trong cuộc chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất, triều đình của
[Từ Hi Thái hậu](/wiki/T%E1%BB%AB_Hi_Th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu) buộc phải ký kết với Nhật Bản [hiệp ước Shimonoseki](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Shimonoseki) trong tháng 4 năm 1895. Trong đó có điều ước rằng, nhà Thanh phải nhượng lại cho Nhật Bản đảo [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) và các đảo, quần đảo lân cận và có liên quan. [[5]](#cite_note-5)
Tuy nhiên hiệp ước đã bị vô hiệu hóa sau khi Đế quốc Nhật Bản thất bại trong cuộc
[chiến tranh thế giới II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) vào 1945, và Nhật buộc phải ký với các nước [Đồng minh](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_minh) [hiệp ước San Francisco](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_San_Francisco) năm 1951. Văn kiện này đã vô hiệu hóa các điều ước quốc tế của Nhật Bản được ký kết trước kia. Từ sau khi Nhật thất bại trong chiến tranh thế giới lần thứ hai việc tranh chấp [quần đảo Senkaku](/wiki/Senkaku_(qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o)) bắt đầu được đưa lên bàn hội nghị và những cuộc khẩu chiến qua kênh ngoại giao diễn ra kịch liệt sau khi Hoa Kỳ chấm dứt việc chiếm đóng quần đảo Okinawa và Senkaku ngày 15 Tháng 5 1972.
## Lập luận chủ quyền của CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=3)]
Hai chính phủ này cho rằng việc tranh chấp quần đảo Điếu Ngư (cách của Trung Quốc gọi Senkaku) là một hệ quả tiếp sau của việc Nhật Bản xâm lược Trung Quốc trong quá khứ.
- Họ cho rằng quần đảo Điếu Ngư/Senkaku là tiền đồn của Trung Quốc từ thời nhà Minh - Thanh (1368-1911) dùng để tiễu trừ
[cướp biển Nhật Bản](/wiki/Uy_kh%E1%BA%A5u). Một tấm bản đồ Trung Quốc ở Châu Á và cũng như một bản đồ do người Nhật, biên soạn vào thế kỷ 18, [[6]](#cite_note-.E4.B8.89.E5.9C.8B.E9.80.9A.E8.A6.A7.E5.9B.B3.E8.AA.AA-6) đã xác định quần đảo Lưu Cầu như là một phần của Trung Quốc. [[7]](#cite_note-Chinese_education-7) [[7]](#cite_note-Chinese_education-7) [[8]](#cite_note-PeopleDaily2003-8)
- Quần đảo Điếu Ngư được phía Nhật Bản kiểm soát dưới thời kỳ Chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất (1894-1895) sau khi nhà Thanh nhượng
[quần đảo Điếu Ngư](/wiki/Senkaku_(qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o))cho Nhật với [Hiệp ước Shimonoseki](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Shimonoseki). Phía Trung Quốc cũng đưa ra dữ liệu từ bức thư của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản vào năm 1885, từ chối sáp nhập các đảo vào Nhật Bản vì lo ngại việc phản đối từ nhà Thanh cũng như chiến tranh xảy ra, cho thấy Nhật Bản biết rằng những hòn đảo này không phải là đất vô chủ. [[7]](#cite_note-Chinese_education-7) [[8]](#cite_note-PeopleDaily2003-8) [[9]](#cite_note-China_daily-9) [Tuyên bố Potsdam](/wiki/Tuy%C3%AAn_b%E1%BB%91_Potsdam)nói rằng "chủ quyền của Nhật Bản được giới hạn ở các đảo Honshū, Hokkaidō, Kyūshū, Shikoku và những hòn đảo nhỏ xung quanh được xác định", và "chúng tôi" tuyên bố Potsdam được đưa ra bởi, Mỹ, Anh và Trung Hoa Dân Quốc. Nhật Bản chấp nhận các điều khoản của Tuyên bố đầu hàng. [[8]](#cite_note-PeopleDaily2003-8) [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-11)
- Cả hai chính phủ
[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)và [Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)không bao giờ thông qua việc chuyển giao quyền kiểm soát các đảo cho Nhật Bản vào những năm 1970.
## Lập luận chủ quyền của Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=4)]
Lập trường của phía Nhật Bản là quần đảo Senkaku là một lãnh thổ của mình và bác bỏ mọi lập luận từ phía Trung Quốc.
- Phía Nhật Bản đã rà soát quần đảo và phát hiện rằng trên quần đảo không có người ở và sự hiện diện chủ quyền của
[nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh)trên Senkaku. [[12]](#cite_note-mofjBV-12)
- Những hòn đảo này không phải là một phần của đảo Đài Loan cũng như của quần đảo
[Bành Hồ](/wiki/B%C3%A0nh_H%E1%BB%93), mà Nhật được nhượng lại từ nhà Thanh trong [hiệp ước Shimonoseki](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Shimonoseki), cho nên Nhật không từ bỏ quần đảo trên do nó không nằm trong điều II của hiệp ước San Francisco. [[12]](#cite_note-mofjBV-12) [[13]](#cite_note-13)
- Mặc dù các đảo đã được kiểm soát bởi Hoa Kỳ như là một sự chiếm đóng từ năm 1945 đến 1972, Nhật Bản đã thực hiện quyền kiểm soát của mình trên các hòn đảo sau 1972.
- Nhật Bản cáo buộc rằng
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan)và [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)chỉ bắt đầu tuyên bố quyền sở hữu các đảo vào năm 1971, sau khi một báo cáo của [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)(tháng 5 năm 1969) về việc dưới đáy biến xung quanh quần đảo có thể chứa một lượng [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F)và [khí đốt](/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn)khổng lồ. [[14]](#cite_note-Ito-14) [[15]](#cite_note-GlobalSec-15) [[16]](#cite_note-16)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=5)] **Ogura, Junko (14 tháng 10 năm 2010).** [^](#cite_ref-name_cnn_1-0) [“Japanese party urges Google to drop Chinese name for disputed islands”](http://articles.cnn.com/2010-10-14/world/japan.google.disputed.islands_1_diaoyu-islands-chinese-fishing-captain-senkaku-islands?_s=PM:WORLD). *CNN World*(US). CNN. **By JOHN W. FINNEYSpecial to The New York Times (11 tháng 11 năm 1971).** [^](#cite_ref-2) [“SENATE ENDORSES OKINAWA TREATY - Votes 84 to 6 for Island's Return to Japan - Rioters There Kill a Policeman Senate, in 84 to 6 Vote, Approves the Treaty Returning Okinawa to Japan - Front Page - NYTimes.com”](http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F20714FB3D591A7493C3A8178AD95F458785F9&scp=44&sq=1972+okinawa&st=p). Select.nytimes.com. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. [^](#cite_ref-3) [“U.S. says Senkaku Islands fall within scope of Japan-U.S. security treaty”](http://web.archive.org/web/20120715062037/http://english.kyodonews.jp/news/2012/07/168715.html). Kyodo News. [Bản gốc](http://english.kyodonews.jp/news/2012/07/168715.html)lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012.
- ^
**a** [Unryu Suganuma (2000).](#cite_ref-gaiko_monjo_4-1) **ă** *Sovereign Rights and Territorial Space in Sino-Japanese Relations*. University of Hawaii Press. tr. 89–97. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8248-2493-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8248-2493-8). **[Article II{b}],** [^](#cite_ref-5) [Treaty of Shimonoseki](/w/index.php?title=Treaty_of_Shimonoseki&action=edit&redlink=1) **"** [^](#cite_ref-.E4.B8.89.E5.9C.8B.E9.80.9A.E8.A6.A7.E5.9B.B3.E8.AA.AA_6-0) [[1]](http://www.worldcat.org/title/sangoku-tsuran-zusetsu/oclc/44014900&referer=brief_results)"
- ^
**a** **ă** **â** [Luận về chủ quyền đảo Điếu Ngư](http://gz.fjedu.gov.cn/dili/ShowArticle.asp?ArticleID=18912)(论钓鱼岛主权的归属), Cục Giáo dục Phúc Kiến
- ^
**a** **ă** **â** ["China's Diaoyu Islands Sovereignty is Undeniable"](http://english.people.com.cn/200305/25/eng20030525_117192.shtml), People's Daily, 25-05-2003. Truy cập 24-02-2007. [^](#cite_ref-China_daily_9-0) [Japan's action off Diaoyu raises concern](http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2010-09/10/content_11282795.htm), China Daily, Sept 10, 2010 [^](#cite_ref-10) [“Koji Taira”](http://japanfocus.org/-koji-taira/2119). Japan Focus. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2012. [^](#cite_ref-11) [Potsdam Declaration(full text)](http://www.international.ucla.edu/eas/documents/potsdam.htm), East Asian Studies Documents, UCLA Asia institute
- ^
**a** **ă** [The Basic View on the Sovereignty over the Senkaku Islands](http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/senkaku/senkaku.html) [Ministry of Foreign Affairs of Japan](/w/index.php?title=Ministry_of_Foreign_Affairs_of_Japan&action=edit&redlink=1) **Satoru Sato, Press Secretary, Japanese Ministry of Foreign Affairs** [^](#cite_ref-13) [Clarifying the Senkaku Islands Dispute](http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704129204575505141368553952.html) [The Wall Street Journal](/wiki/The_Wall_Street_Journal)Letter to the Editor 2010-09-21 **Ito, Masami (18 tháng 5 năm 2012).** [^](#cite_ref-Ito_14-0) [“Jurisdiction over remote Senkakus comes with hot-button dangers”](http://www.japantimes.co.jp/text/nn20120518f1.html). *.* [The Japan Times](/w/index.php?title=The_Japan_Times&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-GlobalSec_15-0) [“Senkaku/Diaoyutai Islands”](http://www.globalsecurity.org/military/world/war/senkaku.htm). Globalsecurity.org. [^](#cite_ref-16) [“The Basic View on the Sovereignty over the Senkaku Islands”](http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/senkaku/senkaku.html). Ministry of Foreign Affairs of Japan.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=6)] [Curtis, Gerald](/w/index.php?title=Gerald_Curtis&action=edit&redlink=1), Ryosei Kokubun and Wang Jisi. (2010). *Getting the Triangle Straight: Managing China-Japan-US Relations.*Washington, DC: Brookings Institution Press. 10- [ISBN 488907080X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/488907080X)/13- [ISBN 9784889070804](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9784889070804); [OCLC 491904160](http://www.worldcat.org/title/getting-the-triangle-straight-managing-china-japan-us-relations/oclc/491904160#similar) [Shaw, Han-yi](/w/index.php?title=Han-yi_Shaw&action=edit&redlink=1). (1999). *The Diaoyutai/Senkaku Islands Dispute: Its History and Analysis of the Ownership Claims of the P.R.C., R.O.C., and Japan.*Baltimore, Maryland: University of Maryland School of Law. [OCLC 608151745](http://www.worldcat.org/title/diaoyutaisenkaku-islands-dispute-its-history-and-analysis-of-the-ownership-claims-of-the-prc-roc-and-japan/oclc/608151745) [Lee, Seokwoo](/w/index.php?title=Lee_Seokwoo&action=edit&redlink=1), Shelagh Furness and Clive Schofield. (2002). *Territorial disputes among Japan, China and Taiwan concerning the Senkaku Islands.*Durham: University of Durham, [International Boundaries Research Unit (IBRU)](http://www.dur.ac.uk/ibru/). 10- [ISBN 1897643500](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1897643500)/13- [ISBN 9781897643501](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781897643501); [OCLC 249501645](http://www.worldcat.org/title/territorial-disputes-among-japan-china-and-taiwan-concerning-the-senkaku-islands/oclc/249501645?referer=di&ht=edition) [Netherlands Institute for the Law of the Sea](/w/index.php?title=Netherlands_Institute_for_the_Law_of_the_Sea&action=edit&redlink=1). (2000). *International Organizations and the Law of the Sea.*London: Graham & Trotman/Martinus Nijhoff. [OCLC 16852368](http://www.worldcat.org/title/international-organizations-and-the-law-of-the-sea/oclc/16852368)
- Pan, Junwu. (2009).
*Toward a New Framework for Peaceful Settlement of China's Territorial and Boundary Disputes.*Leiden: Martinus Nijhoff. 10- [ISBN 9004174281](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9004174281)/13- [ISBN 9789004174283](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9789004174283); [OCLC 282968950](http://www.worldcat.org/title/toward-a-new-framework-for-peaceful-settlement-of-chinas-territorial-and-boundary-disputes/oclc/282968950) [Suganuma, Unryu](/w/index.php?title=Unryu_Suganuma&action=edit&redlink=1). (2000). *Sovereign Rights and Territorial Space in Sino-Japanese Relations.*Honolulu: University of Hawaii Press. 10- [ISBN 0824821599](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0824821599)/13- [ISBN 9780824821593](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780824821593); 10- [ISBN 0824824938](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0824824938)/13- [ISBN 9780824824938](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780824824938); [OCLC 170955369](http://www.worldcat.org/title/sovereign-rights-and-territorial-space-in-sino-japanese-relations-irredentism-and-the-diaoyusenkaku-islands/oclc/170955369)
|
|
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tranh_ch%E1%BA%A5p_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Senkaku&action=edit§ion=7)]
- Global Security,
[Senkaku/Diaoyutai Islands](http://www.globalsecurity.org/military/world/war/senkaku.htm) [Basic View on Senkaku](http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/senkaku/senkaku.html)(by the Japanese Ministry of Foreign Affairs) [Q&A on the Senkaku Islands](http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/senkaku/qa_1010.html)(by the Japanese Ministry of Foreign Affairs) [Japan’s Territorial Problem: The Northern Territories, Takeshima, and the Senkaku Islands](http://www.nbr.org/research/activity.aspx?id=247), commentary by Ambassador Kazuhiko Togo (May 6, 2012) [Article by Kiyoshi Inoue](http://www.skycitygallery.com/japan/diaohist.html)Professor of History department Kyoto University, and [original text and maps in Japanese](http://www.mahoroba.ne.jp/~tatsumi/dinoue0.html) [Senkaku @BBC](http://newssearch.bbc.co.uk/cgi-bin/search/results.pl?scope=newsifs&tab=news&q=Senkaku&go.x=31&go.y=16) [“Senkaku/Diaoyutai Islands”](http://www.globalsecurity.org/military/world/war/senkaku.htm). Globalsecurity.org. [Diaoyutai History (in Chinese)](http://www.diaoyuislands.org/islands/hollysoil.html) [Satellite image of Senkaku Islands](http://maps.google.com/maps?f=q&hl=en&geocode=&q=Taiwan&ie=UTF8&t=h&ll=25.732024,123.500919&spn=0.103453,0.134239&z=13)
- "
[The Senkaku/Diaoyu Islands Dispute](http://www-ibru.dur.ac.uk/resources/docs/senkaku.html):", *, 2008. Dzurek, Daniel.* [Durham University](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Durham)
- "
[INTERNATIONAL LAW'S UNHELPFUL ROLE IN THE SENKAKU ISLANDS:"](http://www.law.upenn.edu/journals/jil/articles/volume29/issue4/RamosMrosovsky29U.Pa.J.Int'lL.903(2008).pdf), *, 18 October 1996. Ramos-Mrosovsky, Carlos.* [University of Pennsylvania](/w/index.php?title=University_of_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [琉球群岛人民反对美国占领的斗争 "Ryukyu Islands, the struggle of peoples against U.S. occupation,"](http://zh.wikisource.org/zh-hans/%E7%90%89%E7%90%83%E7%BE%A4%E5%B3%B6%E4%BA%BA%E6%B0%91%E5%8F%8D%E5%B0%8D%E7%BE%8E%E5%9C%8B%E4%BD%94%E9%A0%98%E7%9A%84%E9%AC%A5%E7%88%AD)人民日報 ( *People's Daily*), January 8, 1953. ["China's Diaoyu Islands Sovereignty is Undeniable"](http://english.people.com.cn/200305/25/eng20030525_117192.shtml)at [People's Daily Online](http://english.people.com.cn/), May 26, 2003. ["Wrong to dispute Japan’s sovereignty of Senkaku"](http://www.ft.com/intl/cms/s/0/76d6334a-a66f-11e1-9453-00144feabdc0.html#axzz21Yvk7obE)by Hiroshi Suzuki, Director, Japan Information and Cultural Centre Minister, Embassy of Japan, London., [Financial Times](/wiki/Financial_Times)>Letters, May 28, 2012.

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1066 frontend miss (0)