text:
Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
Chia sẻ: Nguyen Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:57
lượt xem 72
download
Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
Tham khảo tài liệu 'tiêu chuẩn xây dựng tcxd 79 1980', kinh tế - quản lý, tiêu chuẩn - qui chuẩn phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Thi c«ng vμ nghiÖm thu c¸c c«ng t¸c nÒn mãng Standard for construction, check and acceptance of foundation works Nhãm H 1. Nguyªn t¾c chung. 1.1. Khi thi c«ng vμ nghiÖm thu c¸c c«ng t¸c vÒ x©y dùng nÒn vμ mãng cña tÊt c¶ c¸c lo¹i nhμ vμ c«ng tr×nh ph¶i tu©n theo nh÷ng yªu cÇu cña tiªu chuÈn nμy. 1.2. Tr×nh tù vμ biÖn ph¸p thi c«ng x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i phèi hîp víi c¸c c«ng t¸c x©y dùng nh÷ng c«ng tr×nh ngÇm, x©y dùng ®−êng s¸ cña c«ng tr−êng vμ c¸c c«ng t¸c kh¸c cña “chu tr×nh kh«ng” (1). Chó thÝch: (1) chuçi c«ng viÖc bao gåm ®μo hè mãng, x©y dùng nÒn, x©y dùng mãng, råi lÊp ®Êt l¹i (®Õn cao tr×nh ban ®Çu) ®−îc gäi lμ chu tr×nh kh«ng. 1.3. ViÖc lùa chän biÖn ph¸p thi c«ng, x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i xÐt ®Õn c¸c sè liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt ch«ng tr×nh ®· thùc hiÖn khi thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Trong tr−êng hîp ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh thùc tÕ cña khu vùc x©y dùng kh«ng phï hîp víi nh÷ng tÝnh to¸n trong thiÕt kÕ th× cÇn tiÕn hμnh nh÷ng nghiªn cøu bæ sung vÒ ®Þa chÊt. 1.4. C¸c vËt liÖu, cÊu kiÖn, bé phËn kÕt cÊu dïng khi x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i tháa m·n nh÷ng yªu cÇu cña thiÕt kÕ theo nh÷ng tiªu chuÈn Nhμ n−íc vμ ®iÒu kiÖn kü thuËt t−¬ng øng. 1.5. Khi x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i cã sù kiÓm tra kü thuËt cña c¬ quan ®Æt hμng ®èi víi c¸c bé phËn kÕt cÊu quan träng ®· hoμn thμnh riªng vμ cã lËp c¸c biªn b¶n nghiÖm thu trung gian cho c¸c bé phËn kÕt cÊu Êy. 1.6. Khi mãng x©y dùng trªn c¸c lo¹i ®Êt cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt (nh− ®Êt lón −ít, ®Êt ®¾p ) còng nh− mãng cña c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt quan träng th× ph¶i tæ chøc viÖc theo dâi chuyÓn vÞ cña mãng vμ biÕn d¹ng cña c«ng tr×nh trong thêi kú x©y dùng. C¸c ®èi t−îng theo dâi vμ ph−¬ng ph¸p ®o ®−îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ cã tÝnh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt ®Ó ®Æt c¸c mèc ®o vμ thùc hiÖn qu¸ tr×nh theo dâi. Sau khi x©y dùng xong, c¬ quan sö dông c«ng tr×nh ph¶i tiÕp tôc viÖc theo dâi nãi trªn. 2. NÒn mãng thiªn nhiªn. 2.1. Khi dïng ®Êt lμm nÒn thiªn nhiªn cÇn ph¶i ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p x©y dùng ®Ó chÊt l−îng cña nÒn ®· ®−îc chuÈn bÞ vμ c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt kh«ng bÞ xÊu ®i do n−íc ngÇm vμ n−íc mÆt xãi lë, thÊm −ít do t¸c ®éng cña c¸c ph−¬ng tiÖn c¬ giíi, vËn t¶i vμ do phong hãa. VÒ nguyªn t¾c kh«ng ®−îc phÐp ngõng c«ng viÖc gi÷a lóc ®· ®μo xong hè mãng vμ b¾t ®Çu x©y mãng. Khi b¾t buéc ngõng viÖc th× ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p ®Ó b¶o vÖ tÝnh chÊt thiªn nhiªn cña ®Êt. ViÖc dän s¹ch ®¸y hè mãng ph¶i lμm ngay tr−íc lóc x©y mãng. 2.2. Trong nh÷ng tr−êng hîp thiÕt kÕ ®· cã nghiªn cøu tr−íc, cho phÐp x©y mãng trªn nh÷ng nÒn ®Êt ®¾p sau khi ®· chuÈn bÞ nÒn phï hîp víi ph−¬ng ph¸p ®æ ®Êt vμ ®Çm nÐn ®Êt, cã xÐt ®Õn thμnh phÇn vμ tr¹ng th¸i cña ®Êt. Cho phÐp dïng nÒn ®Êt b»ng xØ vμ c¸c vËt liÖu kh«ng ph¶i ®Êt ®Ó lμm nÒn cho c«ng tr×nh khi cã c¸c chØ dÉn ®Æc biÖt ®· ®−îc chuÈn bÞ trong thiÕt kÕ, cã dù kiÕn tr×nh tù, kü thuËt thi c«ng vμ kiÓm tra chÊt l−îng c«ng viÖc. 1
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 2.3. KÕt cÊu chèng v¸ch hè mãng, vÒ nguyªn t¾c ph¶i dïng phøc hîp thÐp h×nh th¸o l¾p (trõ nh÷ng tr−êng hîp chèng v¸ch c¸c hè máng nhá, ®−êng hoμ, hè ®μo cã chuyªn tuyÕn phøc t¹p, ®μo b»ng tay). ViÖc chèng dì ph¶i lμm sao cho kh«ng c¶n trë thi c«ng c¸c c«ng viÖc x©y dùng mãng tiÕp theo. Tr×nh tù th¸o dì kÕt cÊu chèng v¸ch hè mãng ph¶i ®¶m b¶o thμnh hè mãng æn ®Þnh cho ®Õn khi kÕt thóc c«ng viÖc x©y dùng mãng. Cäc v¸n thÐp dïng chèng ®ì v¸ch hè mãng ph¶i rót lªn ®−îc ®Ó sö dông l¹i. 2.4. Khi ®é s©u ®Æt mãng thay ®æi, viÖc ®μo ®Êt, trong c¸c hè mãng, c¸c ®−êng hμo ph¶i lμm tõng cÊp. Tû sè chiÒu cao chia cho chiÒu dμi cña mçi bËc do thiÕt kÕ quy ®Þnh nh−ng kh«ng ®−îc nhá hín 1: 2 ë c¸c ®Êt dÝnh; 1: 3 ë c¸c ®Êt kh«ng dÝnh. 2.5. NÕu tr¹ng th¸i tù nhiªn cña ®Êt nÒn cã ®é chÆt vμ tÝnh chèng thÊm kh«ng ®¹t yªu cÇu cña thiÕt kÕ th× ph¶i ®Çm chÆt thªm b»ng c¸ch ph−¬ng tiÖn ®Çm nÐn (xe lu, bóa ®Çm vv ). §é nÐn chÆt biÓu thÞ b»ng khèi l−îng thÓ tÝch h¹t ®Êt (1) ph¶i cho tr−íc trong thiÕt kÕ vμ ph¶i ®¶m b¶o n©ng cao ®é bÒn, gi¶m thÊp tÝnh biÕn d¹ng vμ tÝnh thÊm n−íc cña ®Êt. Chó thÝch: (1) Khèi l−îng thÓ tÝch h¹t ®Êt lμ khèi l−îng h¹t r¾n trong ®¬n vÞ thÓ tÝch ®Êt (còng hay gäi lμ dung träng kh«) ký hiÖu . 2.6. ViÖc lÊp ®Çy kho¶ng trèng gi÷a c¸c mãng b»ng ®Êt vμ ®Çm nÐn ®Êt ph¶i tiÕn hμnh sao cho gi÷ nguyªn ®−îc líp chèng thÊm cña c¸c mãng, cña c¸c t−êng tÇng hÇm còng nh− cña c¸c ®−êng èng ngÇm ®Æt bªn c¹nh (nh− ®−êng c¸p, ®−êng èng vv ). 2.7. Kho¶ng trèng gi÷a c¸c mãng ®−îc lÊp ®Çy ®Õn cao tr×nh ®¶m b¶o sù tho¸t ch¶y ch¾n ch¾n cña n−íc mÆt. 2.8. N−íc ngÇm vμo hè mãng trong thêi gian x©y mãng nhÊt thiÕt ph¶i b¬m ra, kh«ng cho phÐp líp bª t«ng hay v÷a míi thi c«ng ngËp n−íc chõng nμo ch−a ®¹t 30% c−êng ®é thiÕt kÕ. §Ó phßng ngõa v÷a bÞ r÷a tr«i khái khèi x©y cÇn lμm c¸c r·nh tho¸t n−íc vμ c¸c giÕng thu n−íc. ViÖc hót n−íc ra khái hè mãng ph¶i tiÕn hμnh cã chó ý ®Õn nh÷ng yªu cÇu ë ch−¬ng 4 cña b¶n quy ®Þnh nμy. Khi ®Æt c¸c hÖ thèng tiªu n−íc cÇn tu©n theo c¸c yªu cÇu vÒ thμnh phÇn kÝch th−íc vμ c¸c tÝnh chÊt cña nh÷ng vËt liÖu tho¸t n−íc còng nh− ®¶m b¶o ®é dèc ®· quy ®Þnh cña c¸c hÖ thèng tho¸t n−íc. 2.9. Khi ®é s©u ®Æt mãng thay ®æi th× viÖc x©y mãng ph¶i b¾t ®Çu tõ cao tr×nh thÊp nhÊt cña nÒn. C¸c phÇn hoÆc khèi mãng n»m cao h¬n ph¶i x©y trªn nÒn ®· ®−îc ®Çm chÆt cña ®Êt ®¾p, kho¶ng trèng, gi÷a c¸c phÇn hoÆc khèi mãng n»m bªn d−íi. 2.10. Tr−íc khi x©y mãng, nÒn ®Êt ®· chuÈn bÞ ph¶i ®−îc x¸c nhËn b»ng biªn b¶n cña héi ®ång bao gåm bªn giao thÇu vμ bªn nhËn thÇu, vμ khi cÇn thiÕt cã ®¹i diÖn cña c¬ quan thiÕt kÕ. Héi ®ång nμy x¸c ®Þnh sù ®óng ®¾n vÒ vÞ trÝ, kÝch th−íc vμ ®é cao cña ®¸y hè mãng, c¸c líp ®Êt thùc tÕ vμ nh÷ng tÝnh chÊt cña ®Êt so víi nh÷ng sè liÖu ®· dù tÝnh trong thiÕt kÕ, ®ång thêi x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng ®Æt mãng ë cao ®é thiÕt kÕ hay cao ®é ®· thay ®æi. Khi cÇn thiÕt, viÖc kiÓm tra sù gi÷ nguyªn c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt nÒn hoÆc chÊt l−îng nÐn chÆt ®Êt nÒn phï hîp víi thiÕt kÕ ph¶i ®−îc tiÕn hμnh b»ng c¸ch lÊy mÉu ®Ó thÝ nghiÖm trong phßng, b»ng thÝ nghiÖm xuyªn . 2.11. Khi x©y mãng cÇn kiÓm tra ®é s©u ®Æt mãng, kÝch th−íc vμ sù bè trÝ trªn mÆt b»ng cÊu t¹o c¸c lç, c¸c hèc, viÖc thùc hiÖn líp chèng thÊm, chÊt l−îng c¸c vËt liÖu vμ c¸c bé phËn kÕt cÊu ®· dïng. Khi chuÈn bÞ nÒn vμ líp chèng thÊm cña mãng nhÊt thiÕt ph¶i lËp biªn b¶n kiÓm tra c¸c c«ng tr×nh khuÊt. 2 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 3. NÐn chÆt ®Êt lón −ít. 3.1. §Ó nÐn chÆt c¸c ®Êt lón −ít, ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p:
- Trong ph¹m vi vïng biÕn d¹ng cña nÒn hoÆc mét phÇn cña nã – nÐn chÆt bÒ mÆt b»ng vËt ®Çm nÆng, lμm ®Öm ®Êt, ®Çm nÐn hè mãng cã h×nh d¸ng vμ chiÒu s©u ®· ®Þnh: Trong ph¹m vi toμn bé líp lón −ít cña nÒn – nÐn chÆt s©u b»ng cäc ®Êt vμ thÊm −ít tr−íc. ViÖc lùa chän mét hoÆc kÕt hîp mét sè c¸c biÖn ph¸p nÐn chÆt do thiÕt kÕt quyÕt ®Þnh. 3.2. Khi x©y dùng nÒn trªn c¸c ®Êt lón −ít ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p tho¸t n−íc m−a cho khu vùc x©y dùng. 3.3. ViÖc nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i tiÕn hμnh trªn c¬ së tμi liÖu ®iÒu tra ®Þa chÊt c«ng tr×nh, bao gåm nh÷ng sè liÖu vÒ n−íc ngÇm ë khu x©y dùng, vÒ chiÒu dμy lón −ít, vÒ lo¹i ®Êt theo møc ®é lón −ít, vÒ ®é lón kh¶ dÜ do t¶i träng mãng vμ träng l−îng b¶n th©n, còng nh− vÒ c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt ë tr¹ng th¸i thiªn nhiªn (dung träng, tû träng, giíi h¹n nh·o, giíi h¹n l¨n, ®é lón −ít t−¬ng ®èi, ¸p lùc lón −ít ban ®Çu vv ). 3.4. C¸c ph−¬ng ¸n thiÕt kÕ vÒ nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i bao gåm: a) Khi nÐn chÆt chÆt bÒ mÆt b»ng bóa ®Çm: - MÆt b»ng vμ mÆt c¾t hè mãng víi c¸c kÝch th−íc cña diÖn tÝch ®Çm nÐn vμ chu vi mãng; c¸c chØ dÉn vÒ ®é s©u ®Çm chÆt cÇn thiÕt, vÒ ®é chÆt yªu cÇu vμ ®é Èm tèt nhÊt c¶ ®Êt, vÒ viÖc chän kiÓu m¸y ®Çm nÖn ®Êt, vÒ sè lÇn ®Ëp cña bóa ®Çm vμ sè l−ît ®Çm cña m¸y, vÒ trÞ sè gi¶m thÊp cao tr×nh bÒ mÆt ®−îc ®Çm. b) Khi lμm c¸c ®Öm ®Êt: - MÆt b»ng vμ mÆt c¾t cña hè mãng, c¸c ®Æc tr−ng c¬ lý cña ®Êt ®¾p, chØ dÉn vÒ ®é dμy cña líp ®¾p, vÒ m¸y mãc ®Ó ®Çm ®Êt vμ chÕ ®é lμm viÖc cña nã, còng nh− ®é chÆt cña ®Êt trong tÇng ®Öm. c) Khi ®Çm nÖn hè mãng: - Nh÷ng sè liÖu vÒ quy ho¹ch h−íng ®øng cña ®Þa ®iÓm x©y dùng, mÆt b»ng bè trÝ vμ kÝch th−íc cña c¸c hè mãng, nh÷ng chØ dÉn vÒ viÖc bãc bá vμ sö dông líp ®Êt mμu, vÒ ®Çm chÆt ®Êt ®¾p thªm, vÒ viÖc dïng c¸c thiÕt bÞ treo vμ c¸c chÕ ®é c«ng t¸c cña c¸c m¸y mãc ®Çm nÖn, vÒ tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt nÒn. d) Khi nÐn chÆt b»ng cäc ®Êt: - MÆt b»ng bè trÝ cäc víi chØ dÉn vÒ ®−êng kÝnh vμ chiÒu s©u cña chóng, c¸c yªu cÇu vÒ ®é Èm còng nh− vÒ ®é chÆt trung b×nh vμ tèi thiÓu cña ®Êt ®−îc ®Çm chÆt, vÒ ®Æc ®iÓm cña thiÕt bÞ ®−îc dïng, tæng träng l−îng cña ®Êt vμ träng l−îng tõng phÇn ®æ vμo trong lç khoan, c¸c chØ dÉn vÒ chiÒu dμy cña líp ®Êt “®Öm” vμ ph−¬ng ph¸p lo¹i nã b»ng c¸ch ®Çm chÆt thªm hoÆc bãc bá. e) Khi nÐn chÆt b»ng c¸ch thÊm −ít tr−íc: - MÆt b»ng ph©n chia diÖn tÝch ®Çm chÆt trªn riªng tõng khu vùc cã sù chØ dÉn ®é s©u vμ tr×nh tù lμm thÊm −ít, vÞ trÝ c¸c mèc s©u vμ mèc bÒ mÆt, s¬ ®å hÖ thèng èng dÉn n−íc, c¸c sè liÖu vÒ l−îng n−íc tiªu thô trung b×nh ngμy ®ªm trªn 1m2 diÖn tÝch nÐn chÆt vμ thêi gian lμm −ít mçi hè mãng hoÆc mçi khu vùc. Cßn trong tr−êng hîp lμm thÊm −ít qua lç khoan - cÇn thªm mÆt b»ng bè trÝ c¸c lç khoan cã kÌm chØ dÉn vÒ ®é s©u vμ ®−êng kÝnh cña chóng, c¸c ph−¬ng ph¸p khoan vμ lo¹i vËt liÖu tho¸t n−íc nhåi vμo hè khoan. 3.5. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng t¸c ®Çm chÆt ph¶i x¸c ®Þnh râ thªm vÒ ®é Èm vμ ®é chÆt tù nhiªn cña ®Êt ë ®é s©u do thiÕt kÕ quyÕt ®Þnh. NÕu ®é Èm tù nhiªn cña ®Êt so víi ®é Èm tèt nhÊt thÊp h¬n 0,05 hoÆc thÊp h¬n n÷a th× nªn tiÕn hμnh lμm Èm thªm b»ng c¸ch ®æ n−íc. L−îng n−íc cÇn dïng A cho 1m3 ®Êt ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: A = h (k.W0 – W). (1) 3 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 h - TrÞ sè trung b×nh cña khèi l−îng thÓ tÝch h¹t cña ®Êt ®Çm, tÝnh b»ng t/m3. W0 - §é Èm tèt nhÊt, tÝnh b»ng ®¬n vÞ thËp ph©n; W - §é Èm thiªn nhiªn, tÝnh b»ng ®¬n vÞ thËp ph©n; k - HÖ sè kÓ ®Õn sù mÊt n−íc do bèc h¬i, lÊy b»ng 1,1,. 3.6. ViÖc ®Çm chÆt thÝ nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh râ thªm c¸c th«ng sè thiÕt kÕ lμ mét c«ng t¸c c¬ b¶n khi nÐn chÆt ®Êt lón −ít, cÇn ph¶i lμm tr−íc trong qu¸ tr×nh x©y dùng. NÐn chÆt thÝ nghiÖm ®−îc tiÕn hμnh t¹i 1 ®iÓm ®Æc tr−ng chi khu vùc x©y dùng. KÝch th−íc cña khu thÝ nghiÖm lÊy kh«ng nhá h¬n 3,0 x 3,0 ®−êng kÝnh cña ®Çm hoÆc gÊp ®«i chiÒu réng bé phËn c«ng t¸c cña m¸y ®Çm khi nÐn chÆt b»ng bóa ®Çm vμ kh«ng nhá h¬n 6 x 12m khi nÐn chÆt b»ng lu lÌn.
- Khi nÐn chÆt s©u b»ng cäc ®Êt, khu ®Êt thÝ nghÖm nÐn chÆt kh«ng bÐ h¬n 3 cäc kÒ nhau ®−îc bè trÝ trªn mÆt b»ng t¹i c¸c ®Ønh cña tam gi¸ ®Òu cã kho¶ng c¸ch theo thiÕt kÕ. ViÖc nÐn chÆt ®Êt ®Ó thÝ nghiÖm b»ng thÊm n−íc ®−îc thùc hiÖn trong hè mãng cã chiÒu s©u 0,8mÐt vμ bÒ réng b»ng chiÒu dμy líp ®Êt lón −ít, nh−ng kh«ng nhá h¬n 20mÐt. 3.7. Ph−¬ng ph¸p nÐn chÆt ®Êt thÝ nghiÖm ph¶i dù kiÕn tu©n theo nh÷ng yªu cÇu nªu d−íi ®©y: Khi nÐn chÆt b»ng bóa ®Çm cø qua tõng 2 lÇn ®Ëp cña bóa (lÇn ®i qua cña m¸y ®Çm) l¹i dïng m¸y ®o ®é cao x¸c ®Þnh sù gi¶m thÊp bÒ mÆt ®Çm chÆt theo c¸c cäc mèc ®· ®ãng vμo ®Êt. §Ó kiÓm tra chiÒu dμy cña líp ®Çm chÆt t¹i trung t©m diÖn tÝch nÐn chÆt ph¶i x¸c ®Þnh ®é chÆt, ®é Èm cña ®Êt qua tõng kho¶ng 0,25m theo chiÒu s©u vμ cho ®Õn ®é s©u b»ng 2 lÇn ®−êng kÝnh bóa ®Çm. Khi lμm c¸c ®Öm ®Êt nªn tiÕn hμnh nÐn chÆt thÝ nghiÖm theo 3 ph−¬ng ¸n: sè lÇn ®i qua cña m¸y lu lÌn 6,8 vμ 10 hoÆc sè lÇn cña bóa nÖn (sè lÇn ®i qua cña m¸y ®Çm nÖn) theo mét vÖt: 8; 10 vμ 12. ViÖc nÐn chÆt ph¶i tiÕn hμnh (®èi víi tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt dïng lμm nÒn) Ýt h¬n ë ba gi¸ trÞ ®é Èm cña chóng; 1,2 W1; 1,0W1 vμ 0,8W1 (W1 - ®é Èm ë giíi h¹n l¨n). Sau khi nÐn chÆt ë khu ®Êt thÝ nghiÖm ph¶i x¸c ®Þnh ®é chÆt, ®é Èm cña ®Êt ®· ®−îc nÐn chÆt ë 2 cao tr×nh øng víi phÇn trªn vμ phÇn d−íi cña líp nÐn chÆt. TiÕn hμnh ®Çm nÐn thÝ nghiÖm do sù h¹ thÊp ®¸y hè mãng sau tõng 2 lÇn ®Çm nÖn. ViÖc ®o cao tr×nh ®−îc thùc hiÖn theo mÆt trªn bóa ®Çm t¹i 2 ®iÓm ®èi xøng qua ®−êng kÝnh. §Ó kiÓm tra kÝch th−íc vïng nÐn chÆt t¹i trung t©m hè mãng ®μo mét giÕng th¨m cã chiÒu s©u b¨ng hai lÇn ®−êng kÝnh hoÆc 2 lÇn bÒ réng ®¸y bóa ®Çm råi lÊy mÉu ®Êt thö qua tõng kho¶ng 0,25m c¸ch t©m theo chiÒu s©u vμ theo chiÒu ngang. §Ó x¸c minh kÕt qu¶ thÝ nghiÖm tÇng nÐn chÆt s©u b»ng ®Êt trªn khu vùc x©y dùng, cÇn ph¶i ®μo giÕng kiÓm tra s©u h¬n 0,7 chiÒu dμy tÇng lón −ít; ®ång thêi x¸c ®Þnh ®é Èm vμ ®é chÆt cña ®Êt qua tõng kho¶ng 0,5 mÐt cho ®Õn ®é s©u 3m; cßn d−íi n÷a th× c¸ch nhau 1 mÐt. T¹i mçi møc ngang cÇn x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt ë 2 ®iÓm trong ph¹m vi mçi cäc ®Êt vμ trong kho¶ng gi÷a c¸c cäc. §Ó quan s¸t ®é lón sôt cña ®Êt ®−îc nÐn chÆt trong qu¸ tr×nh thÊm −ít thi nghiÖm, nªn ®Æt t¹i ®¸y cña hè mãng vμ bªn ngoμi nã theo 2 c¹nh th¼ng gãc nhau cña hè mãng c¸c mèc bÒ mÆt c¸ch nhau 3m trªn kho¶ng c¸ch b»ng 1,5 chiÒu dμy cña líp ®Êt lón −ít, cßn ë trung t©m hè mãng bè trÝ mét nhãm mèc theo chiÒu s©u c¸ch nhau 3m trong ph¹m vi toμn bé chiÒu dμy tÇng lón −ít. 4 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 3.8. Khi hoμn thμnh viÖc nÐn chÆt thÝ nghiÖm ph¶i ghi thμnh nh÷ng biªn b¶n, trong ®ã thuyÕt minh râ nh÷ng trÞ sè ®Ò nghÞ vÒ ®é chèi khi nÐn chÆt ®Êt vμ lμm ®Öm ®Êt, b»ng c¸c m¸y ®Çm kh¸c nhau, nh÷ng ®å thÞ quan hÖ gi÷a møc gi¶m thÊp bÒ mÆt ®Êt ®Çm vμ ®¸y cña hè mãng ®−îc ®Çm nÖn víi chÕ ®é lμm viÖc m¸y ®Çm, nh÷ng sè liÖu vÒ sè lÇn ®Ëp cÇn thiÕt cho mét phÇn ®Êt ®æ vμo trong hè khoan khi lμm cäc ®Êt, nh÷ng ®å thÞ lón cña c¸c mèc bÒ mÆt vμ mèc s©u, l−îng n−íc ®· tèn khi lμm −ít ®Êt vμ nh÷ng kÕt qu¶ kh¸c vÒ ®Çm chÆt thÝ nghiÖm ®Ó quy ®Þnh c«ng nghÖ cña c¸c c«ng viÖc chÝnh nh»m b¶o ®¶m nh÷ng chØ tiªu thÝch øng vÒ chÊt l−îng vμ thêi h¹n. 3.9. ViÖc nÐn chÆt bÒ mÆt cña ®Êt b»ng bóa ®Çm nÖn ph¶i ®−îc thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu: a) Khi ®μo hè mãng vμ c¸c hμo nªn tiÕn hμnh riªng tõng ®o¹n vμ tuú theo n¨ng suÊt cña m¸y mμ tÝnh to¸n chän kü kÝch th−íc cña chóng thÝch hîp ®Ó gi÷ ®−îc ®é Èm tèt nhÊt cña ®Êt ë mãng lé thiªn suèt trong thêi gian ®Çm nÖn. b) Lμm Èm thªm ®Êt, ph¶i t−íi ®Òu l−îng n−íc tÝnh to¸n trªn toμn bé diÖn tÝch cÇn lμm Èm; ®ång thêi viÖc ®Çm ®Êt chØ ®−îc b¾t ®Çu sau khi n−íc t−íi ®· thÊm hÕt vμ ®Êt trªn bÒ mÆt se l¹i ®¹t ®é Èm gÇn b»ng ®é Èm tèt nhÊt.
- c) NÐn chÆt ®Êt trong ph¹m vi tõng ®o¹n ph¶i tiÕn hμnh thμnh chu kú, chuyÓn tiÕp tõ vÖt nμy ®Õn vÖt kh¸c; khi ®é s©u ®Æc mãng kh¸c nhau, nÐn chÆt ®¸t nÒn b¾t ®Çu tõ cét cao h¬n. d) Sau khi kÕt thóc ®Çm chÆt bÒ mÆt, líp ®Êt bÞ t¬i ë phÝa trªn cÇn ph¶i ®Çm l¹i b»ng c¸ch ®Ëp nÖn cña bóa ®Çm tõ ®é cao 0,5 – 1m øng víi ®é Èm tèt nhÊt. 3.10. X©y dùng c¸c ®Öm ®Êt ph¶i thùc hiÖn trong hè mãng ®μo thÊp h¬n cèt thiÕt kÕ ch«n mãng mét ®é s©u b»ng chiÒu dμy ®Öm ®Êt vμ tu©n theo c¸c yªu cÇu: a) ChiÒu dμy mçi líp ®Êt ®æ nÒn lÊy tuú thuéc vμo kh¶ n¨ng ®Çm chÆt cña m¸y mãc ®−îc sö dông; b) §Êt ®Ó lμm ®Öm ®Êt nÒn ®−a ®Õn hè mãng ë tr¹ng th¸i ®é Èm tèt nhÊt hoÆc tiÕn hμnh lμm Èm thªm chóng ®Õn ®é Èm tèt nhÊt t¹i n¬i san ®Çm. c) ChØ sau khi ®· kiÓm tra chÊt l−îng nÐn chÆt vμ nhËn ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ tháa m·n cña líp tr−íc th× míi tiÕn hμnh r¶i ®Êt líp tiÕp theo. 3.11. §Çm nÒn hè mãng cÇn ph¶i thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu sau: a) §Çm hè d−íi mãng ®¬n nªn thùc hiÖn cïng mét lóc trªn tÊt c¶ chiÒu s©u cña hè vμ kh«ng thay ®æi vÞ trÝ thanh ®Þnh h−íng cho m¸y ®Çm. b) Lμm Èm thªm ®Êt (trong tr−êng hîp cÇn thiÕt) nªn tiÕn hμnh tõ cèt ®¸y hè ®Õn ®é s©u kh«ng bÐ h¬n 1,5 chiÒu réng cña hè. 3.12. NÐn chÆt s©u nÒn ®Êt b»ng cäc ®Êt ph¶i tiÕn hμnh theo c¸c yªu cÇu: a) Khoan b»ng m¸y khoan ®Ëp ph¶i thùc hiÖn ë ®é Èm thiªn nhiªn cña ®Êt. C¸c m¸y ph¶i æn ®Þnh, cßn thanh ®Þnh h−íng cña bóa ®Ëp ph¶i thËt th¼ng ®øng; nªn tiÕn hμnh khoan lç b»ng bóa ®Ëp cã ®−êng kÝnh nhá h¬n 0,45m vμ träng l−îng kh«ng bÐ h¬n 3 tÊn r¬i tõ ®é cao 0,8 – 1,2 mÐt. b) Cho phÐp t¹o lç b»ng ph−¬ng ph¸p næ m×n, nÕu ®é Èm cña ®Êt ë giíi h¹n l¨n, cßn khi ®é Èm nhá th× ®Êt cÇn ph¶i lμm Èm thªm; trong tr−êng hîp kh«ng cã nh÷ng chØ dÉn trong thiÕt kÕ, c¸c lç m×n ®−îc khoan víi ®−êng kÝnh 80mm, cßn thuèc næ lμ lo¹i am-m«-nit N09 hay N010 cã träng l−îng 50 gam mçi viªn víi sè l−îng 5-10 viªn trªn 1 mÐt dμi cña lç; khi t¹o lç b»ng ph−¬ng ph¸p næ nªn lμm tõng lç mét, cßn nh÷ng lç kh¸c - chØ sau khi ®æ ®Êt vμ ®Çm chÆt tõng líp trong nh÷ng lç ®· næ m×n xong. 5 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 c) Tr−íc khi ®æ ®Êt vμo mçi lç ®· ®−îc næ m×n ph¶i tiÕn hμnh ®o ®é s©u cña nã; trong tr−êng hîp ph¸t hiÖn thÊy ®Êt ®ïn lªn ë ®¸y hè cao d−íi 1,5m th× ph¶i ®Çm l¹i 20 lÇn b»ng bóa ®Çm; nÕu ®Êt ®ïn ë ®¸y cao h¬n 1,5m th× ph¶i lμm l¹i lç míi. d) §Ó ®Çm chÆt ®Êt c¸c lç khoan nªn −u tiÕn dïng c¸c m¸y khoan ®Ëp ®Ó b¶o ®¶m kh¶ n¨ng sö dông ®Êt cã ®é Èm chªnh lÖch so víi ®é Èm tèt nhÊt trong kho¶ng tõ + 0,02 ®Õn 0,06. 3.13. ViÖc nÐn chÆt ®Êt b»ng ph−¬ng ph¸p thÊm −ít tr−íc cÇn thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu: a) Hè mãng hoÆc riªng mét vïng nμo ®ã tr−íc khi thÊm −ít cÇn ph¶i ®−îc ®μo bá c¸c líp ®Êt ®¾p vμ c©y cá; ®¸y cña hè mãng ®−îc san ph¼ng b»ng c¸ch gät ®Êt. b) Thùc hiÖn viÖc thÊm −ít b»ng c¸ch lμm ngËp n−íc hè mãng gi÷ mùc n−íc c¸ch ®¸y kho¶ng 0,3 - 0,8mÐt, vμ kÐo dμi cho ®Õn khi thÊm −ít toμn bé chiÒu dμy líp ®Êt lón −ít vμ ®¹t ®Õn ®é lón æn ®Þnh nhá h¬n 1cm trong 1 tuÇn. c) Trong qu¸ tr×nh thÊm −ít tr−íc cÇn ph¶i tiÕn hμnh theo dâi mét c¸ch cã hÖ thèng ®é lón cña c¸c mèc bÒ mÆt vμ c¸c mèc s©u còng nh− l−îng n−íc tiªu thô; viÖc ®o cao c¸c mèc cÇn ®−îc tiÕn hμnh kh«ng Ýt h¬n 1 lÇn trong 5-7 ngμy. d) CÇn chó ý x¸c ®Þnh ®é s©u thÊm −ít theo kÕt qu¶ x¸c ®Þnh ®é Èm cña ®Êt qua mçi mÐt chiÒu s©u trªn toμn bé chiÒu dμy líp lón −ít. 3.14. ChÊt l−îng nÐn chÆt ®Êt cÇn kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt khi chÆt b»ng bóa ®Çm theo tõng ®é s©u 0,25 – 0,50m cßn khi nÐn chÆt tõng líp b»ng lu lÌn - t¹i gi÷a mçi líp; sè l−îng c¸c ®iÓm x¸c ®Þnh ®é chÆt ®−îc x¸c ®Þnh tõ tÝnh to¸n lμ mçi ®iÓm cho 300m2 diÖn tÝch ®−îc nÐn chÆt vμ cÇn ph¶i lÊy Ýt nhÊt 2 mÉu thö khi nÐn chÆt b»ng bóa
- ®Çm vμ 3 mÉu thö trong mçi líp khi nÐn chÆt tõng líp lu lÌn. Khi nÐn chÆt ®Êt cã ®é Èm tèt nhÊt b»ng ®Çm träng lùc, chÊt l−îng nÐn chÆt ®−îc phÐp kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chèi theo sù tÝnh to¸n mçi lÇn thö cho 100m2 ®Êt nÐn chÆt. ChÊt l−îng nÐn chÆt b»ng cäc ®Êt ®−îc kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt nÐn chÆt ë ®é s©u ch«n mãng t¹i vïng gi÷a ba cäc ®Êt bè trÝ theo h×nh tam gi¸c ®Òu; sè l−îng c¸c ®iÓm kiÓm tra ®−îc quy ®Þnh cø mçi ®iÓm thö cho 1.000m2 diÖn tÝch nÐn chÆt. Kho¶ng c¸ch thùc tÕ vμ ®é s©u cña chóng cÇn ph¶i phï hîp víi thiÕt kÕ. NÕu kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c tÊm cäc ®Êt lín h¬n thiÕt kÕ kho¶ng 0,4 ®−êng kÝnh th× ph¶i lμm thªm c¸c cäc bæ sung. ChÊt l−îng ®Êt nÐn chÆt b»ng bÊt cø ph−¬ng ph¸p thi c«ng nμo còng ®−îc xem lμ tháa m·n, nÕu ®é chÆt trung b×nh cña ®Êt trong nÒn ®−îc nÐn chÆt phï hîp víi thiÕt kÕ. §é chªnh lÖch cho phÐp (®é chÆt bÐ h¬n thiÕt kÕ) kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 0,5t/m3 vμ chiÕm kh«ng nhiÒu h¬n 10% tæng sè lÇn x¸c ®Þnh. 3.15. Nh÷ng kÕt qu¶ cña c«ng t¸c nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i ghi vμo trong c¸c nhËt ký thÝch hîp (phu lôc 1,2). NghiÖm thu c«ng t¸c nÐn chÆt ®Êt lón −ít tiÕn hμnh theo c¸c sè liÖu x¸c ®Þnh ®é chÆt vμ Èm cña ®Êt ®· ®−îc ®Çm chÆt vμ lËp c¸c biªn b¶n. 4. H¹ thÊp mùc n−íc trong x©y dùng. 4.1. C¸c quy t¾c trong phÇn nμy ®−îc ¸p dông cho c«ng t¸c h¹ thÊp nh©n t¹o mùc n−íc ngÇm b»ng c¸c biÖn ph¸p th¸o n−íc lé thiªn. R·nh tiªu n−íc giÕng läc kiÓu èng ch©m kim, ph−¬ng ph¸p ch©n kh«ng, ph−¬ng ph¸p ®iÖn thÊm vμ ph−¬ng ph¸p lç khoan h¹ mùc n−íc lé thiªn. Nh÷ng ph−¬ng ph¸p ®ã ®−îc dïng riªng biÖt hoÆc phèi hîp víi nhau trong thêi kú x©y dùng nhμ vμ c«ng tr×nh. 6 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.2. Chän c¸c biÖn ph¸p h¹ thÊp mùc n−íc cÇn ph¶i chó ý ®Õn t×nh h×nh thiªn nhiªn, kÝch th−íc vïng lμm kh« c¹n, c¸c ph−¬ng ph¸p thi c«ng ë hè mãng vμ vïng l©n cËn nã, thêi gian kÐo dμi cña chóng vμ c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa ph−¬ng kh¸c cña c«ng tr−êng x©y dùng. Khi thùc hiÖn c«ng t¸c h¹ thÊp møc n−íc cÇn ph¶i nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p chèng sù ph¸ ho¹i c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt trong nÒn c¸c c«ng tr×nh ®· cã hoÆc míi x©y dùng vμ c¸c biÖn ph¸p ng¨n ngõa sù ph¸ ho¹i æn ®Þnh c¸c m¸i dèc vμ ®¸y hè mãng. CÇn ph¶i phèi hîp c¸c c«ng t¸c h¹ thÊp mùc n−íc víi c«ng t¸c ®Êt vμ c¸c c«ng t¸c x©y dùng kh¸c trong vïng ho¹t ®éng cña hÖ thèng h¹ thÊp mùc n−íc vÒ thêi gian vμ kü thuËt thi c«ng; còng nh− vÒ c¸c ®iÒu kiÖn bè trÝ c¸c ph−¬ng tiÖn kü thuËt. 4.3. BiÖn ph¸p th¸o n−íc lé thiªn cã thÓ dïng trong c¸c ®iÒu kiÖn, ®Êt kh¸c nhau vμ ë ®é s©u kh¸c nhau, nÕu viÖc tu©n thñ tÊt c¶ c¸c yªu cÇu ë ®iÒu 4.2 kh«ng gÆp khã kh¨n. 4.4. C¸c r·nh tiªu n−íc trong d¹ng kªnh vμ hμo lé thiªn hoÆc lÊp ®Çy vËt liÖu thÊm, còng nh− c¸c èng tiªu n−íc cã lÊp líp chèng thÊm xung quanh ®−îc phÐp bè tÝ ch¼ng nh÷ng ë ngoμi hè mãng mμ ngay c¶ trùc tiÕp ë trong hè mãng. Cho phÐp l¾p ®Æt c¸c r·nh tiªu n−íc kiÓu hμnh lang ngÇm trong tr−êng hîp dïng chung sau nμy trong thêi kú sö dông th−êng xuyªn c«ng tr×nh. 4.5. Ph−¬ng ph¸p giÕng läc kiÓu èng ch©m kim nªn sö dông trong ®Êt kh«ng ph©n líp vμ cã hÖ sè thÊm tõ 1 ®Õn 50ngμy ®Çm; ®ång thêi khi sö dông nã nªn trang bÞ c¸c lo¹i m¸y kiÓu ? cã thÓ h¹ mùc n−íc ngÇm mét cÊp ®Õn ®é s©u nhá h¬n 4-5 mÐt c¸ch trôc b¬m. 4.6. Ph−¬ng ph¸p ch©n kh«ng (khi ®ã ch©n kh«ng ®−îc ph¸t triÓn trong vïng thÊm cña khu lÊp n−íc nªn dïng trong c¸c ®Êt cã hÖ sè thÊm tõ 0,05 ®Õn 2m/ngμy ®ªm. Khi ®é s©u cÇn h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm nhá h¬n 6-7m th× dïng c¸c thiÕt bÞ h¹ thÊp mùc n−íc ch©n kh«ng kiÓu YBB vμ c¸c èng läc ch©m kim cã líp bäc xung quanh. Khi ®é s©u cÇn h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm nhá h¬n 10-12m th× dïng èng kim läc phun cã líp bäc xung quanh.
- Khi cã xem c¸c líp ®Êt chøa n−íc vμ kh«ng thÊm n−íc th× dïng thiÕt bÞ ch©n kh«ng h¹ møc n−íc kiÓu 3BBY cã c¸c giÕng khoan ch©n kh«ng ®ång t©m vμ cã thÓ h¹ mùc n−íc ngÇm ®Õn 20- 22m. 4.7. Ph−¬ng ph¸p ®iÖn thÊm, trong ®ã viÖc rót kh« n−íc cho ®Êt x¶y ra d−íi t¸c dông cña lùc ®iÖn thÊm xuÊt hiÖn khi cho ®i qua ®Êt dßng ®iÖn 1 chiÒu, nªn dïng trong ®Êt khã thÊm vμ cã hÖ sè thÊm nhá h¬n 0,05m/ngμy ®ªm vμ xem nh− lμ biÖn ph¸p t¨ng c−êng hiÖu qu¶ lμm kh« ®Êt Ýt thÊm ®Õn ®é s©u tuú thuéc vμo thiÕt bÞ chÝnh ®Ó h¹ thÊp mùc n−íc. 4.8. Lç khoan h¹ mùc lé thiªn (th«ng víi khÝ quyÓn) nªn dïng c¸c lo¹i sau ®Çy: a) C¸c giÕng khoan ®−îc trang bÞ b»ng c¸c m¸y b¬m dïng khi ®é s©u yªu cÇu h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm kh¸ lín (b¾t ®Çu tõ 4m hoÆc s©u h¬n) còng nh− khi ®é s©u h¹ mùc n−íc kh«ng lín (nhá h¬n 4m) nh−ng dïng bé èng läc ch©m kim gÆp khã kh¨n do l−îng n−íc ch¶y vμo nhiÒu, diÖn tÝch cÇn lμm kh« lín vμ khu ®Êt chËt hÑp; b) C¸c lç khoan tù phun cã ®é nghiªng kh¸c nhau dïng ®Ó khö ¸p lùc thõa trong tÇng chøa n−íc cã ¸p; còng nh− ®Ó h¹ mùc n−íc ë s©u (c¸c giÕng khoan ngang trªn m¸i dèc cña hè mãng lé thiªn, c¸c thiÕt bÞ lÊy n−íc kiÓu tia, c¸c lç khoan ng−îc tõ hÇm lß); c) C¸c giÕng thu n−íc ngÇm xuèng c¸c tÇng n»m phÝa d−íi dïng ®Ó h¹ mùc n−íc trong c¸c ®iÒu kiÖn khi phÝa trªn cã líp chøa n−íc, ë gi÷a lμ líp kh«ng thÊm n−íc vμ d−íi cïng lμ nh÷ng líp kh«ng chøa n−íc nh−ng cã hÖ sè thÊm kh«ng bÐ h¬n 10m/ngμy ®ªm, hoÆc khi ®é chªnh ¸p lùc cña c¸c tÇng chøa n−íc kh¸c nhau nhiÒu; 7 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 d) C¸c thiÕt bÞ läc xuyªn (qua ®ã n−íc ngÇm x©m vμo chóng vμ sÏ ®−îc th¸o vμo hÇm ngÇm) dïng ®Ó h¹ mùc n−íc ë s©u trong c¸c ®iÒu kiÖn khi trªn khu ®Êt cã hoÆc ®ang x©y dùng nh÷ng hÇm lß hoÆc nh÷ng hμo tho¸t n−íc ngÇm trong thêi kú khai th¸c. 4.9. Tμi liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt thuû v¨n vμ ®Þa chÊt c«ng tr×nh cÇn cho c«ng t¸c h¹ mùc n−íc gåm cã: - C¸c sè liÖu chung vÒ ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn cña vïng x©y dùng víi sù m« t¶ ®Þa thÕ vμ ®Þa h×nh cña khu ®Êt, c¸c hå chøa n−íc vμ c¸c dßng n−íc ch¶y ë gÇn nã; - §¾c tr−ng vÒ cÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt, vÒ líp chøa n−íc, nguån vμ vïng cung cÊp chóng, sù liªn hÖ lÉn nhau gi÷a chóng, ®−êng tiªu n−íc ngÇm tù nhiªn, thμnh phÇn ho¸ häc vμ nhiÖt ®é cña chóng. - C¸c hÖ sè thÊm, dÉn ¸p, dÉn n−íc vμ bμi n−íc cña ®Êt ®−îc x¸c ®Þnh nhê sù hót n−íc thÝ nghiÖm, ®èi víi viÖc h¹ thÊp mùc n−íc b»ng ®iÖn thÊm th× bæ sung thªm hÖ sè ®iÖn thÊm vμ ®iÖn trë «m cña ®Êt. - B¶n ®å ph©n bè c¸c líp chøa n−íc cã ghi râ ®Þa h×nh cña m¸i vμ ®¸y cña chóng, còng nh− c¸c ®−êng ®ång møc n−íc hoÆc ®−êng thuû ®¼ng ¸p; - MÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt cña vïng h¹ mùc n−íc vμ khi cÇn thiÕt cã c¶ mÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt trong ph¹m vi khu vùc ph©n bè c¸c líp chøa n−íc, cho ®Õn vïng cung cÊp vμ tho¸t n−íc. C¸c mÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt nμy ph¶i lËp ®Õn ®é s©u cña tÇng kh«ng thÊm n−íc chÝnh. 4.10. C¸c gi¶i ph¸p thiÕt kÕ vÒ h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i cã: - M« t¶ c¸c sè liÖu gèc vÒ nh÷ng vÞ trÝ thÝch hîp ®Ó thu n−íc ngÇm vμ hót ra; - §Æc ®iÓm cña c¸c c«ng tr×nh ®· vμ ®ang x©y trªn khu vùc x©y dùng, còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p vμ thêi h¹n cña c«ng t¸c x©y dùng, còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p vμ thêi h¹n cña c«ng t¸c x©y dùng “chu tr×nh kh«ng”; - C¬ së cña c¸c biÖn ph¸p chÊp nhËn dïng ®Ó h¹ mùc n−íc, gi¶i ph¸p chung cña hÖ thèng h¹ møc tr×nh bμy c¸c kÕt qu¶ tÝnh to¸n vÒ h¹ mùc n−íc, c¸c h×nh vÏ c¸c c«ng tr×nh dÉn n−íc vμ h¹ mùc n−íc vμ c¸c gi¶i ph¸p vÒ x©y dùng vμ b¶o vÖ chóng chèng ¨n mßn, b¶n liÖt kª c¸c trang thiÕt bÞ, c¸c gi¶i ph¸p vÒ cung cÊp n¨ng l−îng, khèi l−îng vμ thêi h¹n hoμn thμnh; c¸c chØ dÉn vÒ nguån ®iÖn, vÒ ®iÖn ¸p lμm viÖc vμ vÒ c−êng ®é dßng ®iÖn 1 chiÒu chuyÓn ®Õn c¸c ®iÖn cùc khi tiªu n−íc b»ng ®iÖn. - Bè trÝ c¸c lç khoan tr¾c vμ c¸c èng ®o ¸p, còng nh− c¸c chØ dÉn vÒ quan tr¾c h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm.
- 4.11. Trong thiÕt kÕ h¹ mùc n−íc ®ßi hái thêi gian l©u dμi cÇn ph¶i nghiªn cøu viÖc thùc hiÖn tõng giai ®o¹n c«ng t¸c vμ ®−a dÇn c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc vμo ho¹t ®éng. Trong c¸c tr−êng hîp phøc t¹p, khi mμ tμi liÖu kh¶o s¸t kh«ng cã ®Çy ®ñ c¬ së ®Ó tÝnh to¸n h¹ mùc n−íc hoÆc kh«ng cã kh¶ n¨ng ®Ó chän lùa cuèi cïng hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμ c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc, th× trong thiÕt kÕ nªn ®Ò ra viÖc thi c«ng thö vμ c¸c kÕt qu¶ cña chóng sÏ ®−îc dïng ®Ó ®−a nh÷ng söa ®æi vμo thiÕt kÕ. 4.12. Trong thiÕt kÕ h¹ mùc n−íc ngÇm cÇn ph¶i x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n: a) Møc gi¶m thÊp cña n−íc ngÇm t¹i c¸c ®iÓm tÝnh to¸n, trong ®ã cã c¶ nh÷ng n¬i bè trÝ h¹ mùc n−íc ë c¸c giai ®o¹n x©y dùng kh¸c nhau; b) L−îng n−íc ch¶y ®Õn c¸c thiÕt bÞ vμ tÊt c¶ hÖ thèng h¹ mùc n−íc ngÇm theo tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nã; c) N¨ng suÊt, kh¶ n¨ng l−u th«ng, kÝch th−íc, sè l−îng, sù bè trÝ vμ c¸c th«ng sè kh¸c cña c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc th¸o n−íc vμ thu n−íc. 8 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, thêi gian ®Ó ®¹t ®−îc møc h¹ thÊp yªu cÇu cña n−íc ngÇm theo yªu cÇu còng ph¶i x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n. 4.13. C¸c tÝnh to¸n vÒ h¹ møc n−íc nªn thùc hiÖn trªn c¬ së ®Þnh luËt thÊm tuyÕn tÝnh v = k.i. C¸c ph−¬ng tr×nh dßng ch¶y cña n−íc ngÇm khi chÕ ®é thÊm æn ®Þnh vμ hÖ thèng hÖ mùc n−íc hoμn chØnh (c¸c hè khoan s©u ®Õn líp kh«ng thÊm n−íc) cã d¹ng: §èi víi dßng ch¶y ph¼ng: mk (H y)t Q (2) R x §èi víi dßng h−íng t©m: 2 mk (H y) Q ln R x (3) Trong ®ã: v- Tèc ®é thÊm tÝnh b»ng m/ngμy ®ªm; k- HÖ sè thÊm, tÝnh b»ng m/ngμy ®ªm; i- Gradien thuû lùc; Q- L−u l−îng n−íc, tÝnh b»ng m3/ngμy ®ªm; m- ChiÒu dμy cña líp chøa n−íc khi thÊm cã ¸p hoÆc chiÒu dμy trung b×nh cña dßng ch¶y b»ng H y 2 khi thÊm kh«ng cã ¸p, tÝnh b»ng mÐt.
- H- Cét ¸p n−íc ngÇm, tÝnh b»ng m; y- Cét ¸p t¹i ®iÓm tÝnh to¸n, tÝnh b»ng m; l- ChiÒu dμi khu vùc tÝnh to¸n to¸n cña hÖ thèng th¼ng h¹ mùc n−íc, tÝnh bμng m; x- Kho¶ng c¸ch tõ trùc hÖ thèng th¼ng h¹ mùc n−íc hoÆc tõ trung t©m hÖ thèng vßng v©y h¹ mùc n−íc ®Õn ®iÓm tÝnh to¸n, tÝnh b»ng m; R- B¸n kÝnh vïng gi¶m ¸p (vïng ¶nh h−ëng) ®¹i l−îng cña nã ®−îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së cña nh÷ng sè liÖu vÒ c¸c nguån vμ ®iÒu kiÖn cung cÊp n−íc cña líp chøa n−íc, cßn trong tr−êng hîp ë trong vïng lμm viÖc cã hå chøa n−íc th× ®¹i l−îng ®ã lÊy b»ng: + Khi dßng ch¶y ph¼ng - kho¶ng c¸ch tõ trung t©m hÖ thèng h¹ mùc n−íc ®Õn hå chøa. + Khi dßng h−íng t©m - b»ng 2 kho¶ng c¸ch nãi trªn. 4.14. Khi thiÕu c¸c sè liÖu nguån vμ ®iÒu kiÖn cung cÊp n−íc cña tÇng chøa n−íc th× cho phÐp x¸c ®Þnh b¸n kÝnh cña vïng gi¶m ¸p b»ng tÝnh to¸n theo c¸c c«ng thøc sau: - Khi thÊm kh«ng ¸p: R - Khi thÊm cã ¸p: R Trong ®ã: A 2S S 10S k.H k (4) (5) A- b¸n kÝnh tÝnh ®æi cña hÖ thèng h¹ mùc n−íc, tÝnh b»ng m. §èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc vßng vÊy cã tØ sè c¸c c¹nh cña nã nhá h¬n 10 th× 9 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 A F Khi tû sè c¸c c¹nh cña nã lín h¬n 10 vμ ®èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc th¼ng vμ ng¾n th× lÊy A = 0,25l; cßn ®èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc th¼ng vμ dμi th× lÊy A = 0; F- DiÖn tÝch ®−îc v©y xung quanh bëi thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc, tÝnh b»ng m2; S- Møc gi¶m th¸p mùc n−íc ngÇm trong vïng lÊy n−íc (tong hè mãng) tÝnh tõ mùc n−íc ngÇm ban ®Çu, tÝnh b»ng m. 4.15. Trong c¸c tr−êng hîp líp kh«ng thÊm n−íc s©u, l−îng gi¶m thÊp yªu cÇu cña mùc n−íc ngÇm d−íi ®¸y hè mãng cÇn ®−îc x¸c ®Þnh tuú theo tèc ®é phôc håi mùc n−íc khi c¸c m¸y b¬m t¾t v× sù cè. Trong tr−êng hîp vÞ trÝ cña líp kh«ng thÊm n−íc ë cao th× nªn c¨n cø vμo t×nh h×nh thùc tÕ vÒ ®é s©u ®¹t ®−îc cña viÖc h¹ thÊp mùc n−íc vμ viÖc dïng c¸c biÖn ph¸p phô thªm ®Ó b¶o vÖ hè mãng chèng sù ph¸ ho¹i dßng ch¶y cña n−íc ngÇm. Møc gi¶m thÊp yªu cÇu vμ trÞ sè cét ¸p cho phÐp trong tÇng chøa n−íc cã ¸p n»m d−íi ®¸y hè mãng ®−îc x¸c ®Þnh tõ ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m sù æn ®Þnh cña ®Êt trong nÒn vμ ng¨n ngõa n−íc bôc vμo trong hè mãng. 4.16. Cho phÐp dïng ph−¬ng ph¸p thay thÕ dÇn tr¹ng th¸i æn ®Þnh ®Ó tÝnh to¸n h¹ mùc n−íc khi chÕ ®é thÊm cña n−íc ngÇm kh«ng æn ®Þnh. Ph−¬ng ph¸p nμy gi¶ thiÕt r»ng t¹i mçi thêi ®iÓm dßng thÊm cña n−íc ®−îc xem nh− lμ æn ®Þnh; ®ång thêi, b¸n kÝnh ®−êng gi¶m ¸p x¸c ®Þnh phô thuéc vμo thêi gian cho ®Õn khi nã ®¹t trÞ sè t−¬ng øng víi gi¸ trÞ
- ë chÕ ®é thÊm æn ®Þnh. Trong tr−êng hîp thùc hiÖn c«ng viÖc h¹ mùc n−íc lín vμ chÕ ®é thÊm kh«ng æn ®Þnh kÐo dμi, cÇn thiÕt ph¶i tÝnh to¸n c¸c ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt vÒ sù cung cÊp n−íc ngÇm, vÒ viÖc dïng giÕng vμ r·nh tho¸t n−íc ch−a hoμn chØnh (ch−a ®Õn líp kh«ng thÊm n−íc) vμ trong tr−êng hîp phøc t¹p kh¸c, cho phÐp tÝnh to¸n h¹ møc n−íc dùa trªn sù c©n b»ng c¸c nguån dù tr÷ ®éng vμ tÜnh cña n−íc ngÇm; dïng ph−¬ng ph¸p chia ®o¹n, ph−¬ng ph¸p t−¬ng tù thuû ®iÖn ®éng vμ m« h×nh hãa còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p dùa trªn thuyÕt chÕ ®é ®μn håi. 4.17. VÞ trÝ cña c¸c giÕng tho¸t n−íc, sè l−îng vμ ®é s©u cña chóng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh dùa trªn l−u l−îng cña n−íc ngÇm vμ mùc n−íc h¹ thÊp cÇn thiÕt. N¨ng suÊt tÝnh to¸n cña mét giÕng qckb kh«ng ®−îc v−ît qu¸ n¨ng suÊt giíi h¹n cho phÐp lÊy theo sè liÖu thÝ nghiÖm cã lo¹i trõ l−îng h¹t ®Êt mang theo. Trong tr−êng hîp cã sè liÖu thÝ nghiÖm cho phÐp x¸c ®Þnh qckb theo ®iÒu kiÖn: qckb 2001.d k (6) Trong ®ã: l vμ d - ChiÒu dμi vμ ®−êng kÝnh phÇn cã thÊm −ít cña thiÕt bÞ läc. L−îng n−íc tèi −u ch¶y vμo, cét ¸p ph¸t triÓn vμ c«ng suÊt cña ®éng c¬ ®iÖn c¸c m¸y b¬m cÇn ph¶i thÝch øng víi n¨ng suÊt tÝnh to¸n cña giÕng. 4.18. C¸c èng hót, c¸c b¬m cña thiÕt bÞ läc ch©m kim, c¸c bÓ chøa tuÇn hoμn, c¸c m¸ng tËp trung nÕu n−íc bè trÝ ë cao tr×nh thÊp trong ®iÒu kiÖn cho phÐp. §èi víi c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc ®Æc trong ph¹m vi c¸c m¸i dèc, cÇn ph¶i nghiªn cøu tr−íc n¬i ®Æt m¸y vμ c¸c bê b¶o hé. C¸c giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m cÇn ph¶i ®−îc s¾p ®Æt sao cho tr¸nh ®−îc kh«ng khÝ xuyªn qua ®Êt vμ rß vμo trong giÕng hót, kho¶ng c¸ch nhá nhÊt tõ bé phËn läc cña giÕng ®Õn mÆt ®Êt kh«ng ®−îc nhá h¬n 3mÐt. 10 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.19. C¸c bÓ thu n−íc vμ c¸c kªnh tho¸t n−íc cña hÖ thèng tho¸t n−íc lé thiªn, nãi chung nªn bè trÝ ngoμi ph¹m vi nÒn c«ng tr×nh. Trong ®iÒu kiÖn chËt hÑp ph¶i ®Æt c¸c bÓ chøa n−íc trong ph¹m vi cña nÒn th× cÇn ph¶i gia cè chóng cho v÷ng ch¾c. C¸c t−êng thÊm vμ ®¸y cña bÓ chøa ph¶i ®−îc b¶o vÖ chèng xãi lë. ChiÒu réng cña ®¸y c¸c kªnh tho¸t n−íc kh«ng ®−îc nhá h¬n 0,3 mÐt; cßn ®é dèc cña nã ph¶i b¶o ®¶m 0,002 ®Õn 0,005. M¸i dèc vμ ®¸y cña c¸c kªnh tho¸t n−íc trong ®Êt bÞ ®ïn nªn gia cè ch¾c ch¾n. Khi kh«ng cã kh¶ n¨ng thu n−íc vμo r·nh tho¸t hiÖn cã hoÆc thu vμ hè chøa tù nhiªn ë ngoμi vïng ¶nh h−ëng cña hÖ thèng h¹ mùc n−íc th× cÇn ph¶i lμm c¸c ao chøa n−íc. 4.20. Sè giÕng tho¸t n−íc cã trang bÞ m¸y b¬m ®Ó dù tr÷ tiÕn hμnh khi h¹ mùc n−íc ngÇm kh«ng ®−îc lín h¬n 20% sè l−îng giÕng tÝnh to¸n cña toμn hÖ thèng. Sè l−îng giÕng dù tr÷ cña c¸c hÖ thèng lín cã thÓ tÝnh to¸n chÝnh x¸c theo thiÕt kÕ. C¸c hÖ thèng h¹ mùc n−íc ®Ó ®Ò phong líp kh«ng thÊm n−íc bÞ vì, ph¶i ®−îc b¶o ®¶m b»ng c¸c giÕng tù tho¸t dù tr÷. C¸c giÕng nμy ®−îc khoan s©u ®Õn ®¸y hè mãng. 4.21. T¹i c¸c tr¹m b¬m hót n−íc lé thiªn cÇn ®Æt c¸c m¸y b¬m dù tr÷. Sè l−îng m¸y b¬m dù tr÷ vμo kho¶ng 50% sè b¬m ®ang lμm viÖc khi sè b¬m nμy lín h¬n 1 vμ kho¶ng 100% nÕu chØ cã 1 b¬m ho¹t ®éng. 4.22. §èi víi c¸c ®èi t−îng x©y dùng mμ nÕu ngõng hót n−íc cã thÓ ph¸ ho¹i kh¶ n¨ng thi c«ng an toμn th× nªn thiÕt kÕ 2 nguån cung cÊp ®iÖn ®éc lËp cho hÖ thèng h¹ mùc n−íc. 4.23. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng t¸c h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i kiÓm tra t×nh tr¹ng kü thuËt cña c¸c nhμ vμ c«ng tr×nh ë trong vïng thi c«ng, n¾m râ t×nh h×nh c¸c ®−êng giao th«ng ngÇm hiÖn cã vμ tiÕn hμnh san b»ng vμ dän s¹ch khu vùc bè trÝ c¸c thiÕt bÞ tho¸t n−íc vμ h¹ mùc n−íc.
- 4.24. Trong qu¸ tr×nh h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i b¶o ®¶m sù ®iÒu chØnh c¬ ®éng c¸c chÕ ®é lμm viÖc cña hÖ thèng b»ng c¸ch t¾t toμn bé, mét phÇn hoÆc ®Þnh kú c¸c tæ m¸y b¬m theo møc ®é gi¶m l−u l−îng n−íc hót ra. HÖ thèng h¹ mùc n−íc ph¶i trang bÞ thªm c¸c thiÕt bÞ b¶o ®¶m ph¸t tÝn hiÖu ®Õn n¬i ®iÒu phèi vμ c¾t tù ®éng bÊt kú tæ m¸y nμo. 4.25. Khi khoan c¸c giÕng vμ ®Æt thiÕt bÞ läc vμo giÕng nªn chó ý ®Õn c¸c yªu cÇu: a) Khoan c¸c giÕng b»ng ph−¬ng ph¸p ®Ëp treo cÇn ph¶i tiÕn hμnh nh− thÕ nμo ®Ó ch©n èng chÌn xuèng s©u vμo trong ®Êt vμ thÊp h¬n ®¸y hè khoan kh«ng Ýt h¬n0,5m; cßn viÖc n©ng èng hót bïn ph¶i ®−îc tiÕn hμnh víi tèc ®é kh«ng cho phÐp hót ®Êt qu¸ ®Çu d−íi cña èng chÌn; khi khoan xuyªn qua ®Êt cã kh¶ n¨ng t¹o thμnh nh÷ng vØa c¸ch n−íc côc bé th× trong lç cña èng chÌn cÇn ph¶i gi÷ mùc n−íc cao h¬n mùc n−íc ngÇm æn ®Þnh. b) §é lÖch theo ph−¬ng th¼ng ®øng c¶ c¸c giÕng dïng ®Ó l¾p c¸c b¬m s©u cã trôc truyÒn ®éng kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 0,005 chiÒu s©u cña giÕng; c) §−îc phÐp khoan c¸c giÕng h¹ mùc n−íc b»ng ph−¬ng ph¸p xãi röa ®Êt sÐt nÕu tr−íc ®ã trªn khu ®Êt, b»ng thÝ nghiÖm, ®· x¸c ®Þnh ®−îc hiÖu qu¶ t¸ch h¹t sÐt. d) Tr−íc khi h¹ c¸c thiÕt bÞ läc vμ rót c¸c èng chÌn trong c¸c giÕng cÇn ph¶i lμm s¹ch vïn cÆn do khoan; lç hæng phÝa trong èng chÌn cña c¸c giÕng ®−îc khoan trong ®Êt c¸t hoÆc c¸t cã chøa nhiÒu h¹t sÐt, còng nh− trong c¸c líp xen kÑp tÇng chøa n−íc vμ kh«ng thÊm n−íc cÇn ph¶i ®−îc xãi röa b»ng n−íc; cÇn ph¶i trùc tiÕp tiÕn hμnh ®o ®¹c kiÓm tra ®é s©u cña giÕng tr−íc khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc; e) Khi khoan c¸c giÕng cÇn ph¶i lÊy mÉu thö ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c ranh giíi c¸c líp chøa n−íc vμ thμnh phÇn h¹t cña ®Êt. 11 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.26. Khi h¹ vμo ®Êt c¸c thiÕt bÞ läc hoÆc c¸c èng chÌn b»ng ph−¬ng ph¸p xái röa cÇn ph¶i ®¶m b¶o truyÒn n−íc liªn tôc, vμ sau khi gÆp ®Êt thÊm n−íc m¹nh th× nªn truyÒn thªm khÝ nÐn vμo ®¸y. C¸c thiÕt bÞ läc kiÓu èng ch©m kim cÇn ®−îc h¹ ch×m b»ng ph−¬ng ph¸p thñy lùc, trõ c¸c tr−êng hîp gÆp c¸c líp ®Êt chÆt hoÆc nh÷ng t¹p chÊt kh«ng cho phÐp xãi röa, khi ®ã c¸c èng läc ch©m kim ®−îc ®Æt trong c¸c giÕng khoan b»ng ph−¬ng ph¸p c¬ häc. 4.27. C¸c thiÕt bÞ läc cña c¸c giÕng h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i ®¸p øng c¸c yªu cÇu sau: a) L−íi hoÆc tÊm ®ôc lç cña bé läc kh«ng ®−îc t¸ch, láng chç nèi vμ lç thñng qu¸ kÝch th−íc quy ®Þnh; cuén d©y kim lo¹i cÇn ph¶i gi÷ ®Òu ®Æn c¸c khe hë gi÷a c¸c vßng quÊn; bé läc b»ng b¨ng ®Þnh h×nh kh«ng ®−îc biÕn d¹ng mÆt trô vμ háng “c¸c khãa” gi÷a c¸c vßng quÊn; c¸c khèi rçng cña thiÕt bÞ läc kh«ng ®−îc cã vÕt nøt vμ h− háng c¸c mÐp biªn. b) Bé läc dïng ®Ó l¾p vμo trong c¸c giÕng ®−îc khoan tr−íc cÇn ph¶i trang bÞ ®Ìn chiÕu s¸ng ®Ó ®Þnh t©m cét thÊm ®èi víi èng chÌn: cßn bé läc dïng khi hót n−íc ngÇm cã tÝnh chÊt x©m thùc cÇn ph¶i cã c¸c líp phñ chèng ¨n mßn; c) C¸c èng cña bé phÇn läc c¸c chi tiÕt phÝa trªn èng läc còng nh− nh÷ng ®−êng èng dÉn cã ¸p vμ èng hót, kh«ng ®−îc mãp mÐo hoÆc nh÷ng vÕt x©y x¸t. d) NÕu giÕng h¹ mùc n−íc xuyªn qua mét vμi tÇng chøa n−íc bÞ lμm c¹n, th× c¸c thiÕt bÞ läc cÇn ph¶i ®−îc dù tÝnh cho mçi tÇng cña chóng. 4.28. Khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc vμo giÕng khoan tr−íc trong ®Êt mÒm, xung quanh phÇn läc cña giÕng, cÇn ph¶i lÊp b»ng vËt liÖu c¸t, sái ®· chän lùa vμ röa s¹ch, vËt liÖu nμy kh«ng chøa c¸c h¹t cã ®−êng kÝnh nhá h¬n 0,5mm vμ lín h¬n 7mm. Thμnh phÇn cña líp lÊp xung quanh cÇn ph¶i chän lùa theo ®iÒu kiÖn: 5 D50 10
- d50 D50 - ®−êng kÝnh cña h¹t mμ hμm l−îng c¸c h¹t nhá h¬n nã chiÕm 50% träng l−îng vËt liÖu líp lÊp. d50 - ®−êng kÝnh cña h¹t mμ hμm l−îng cña h¹t nhá h¬n nã chiÕm 50% träng l−îng cña ®Êt trong líp chøa n−íc hoÆc líp ngoμi khèi lÊp. §−êng kÝnh cña c¸c lç hay chiÒu réng cña c¸c khe hë cña thiÕt bÞ läc kh«ng lín h¬n D50 cña líp lÊp trùc tiÕp kÒ bé läc. ChiÒu dμy cña líp lÊp (bäc xung quanh) ®−îc x¸c ®Þnh tõ 2 ®iÒu kiÖn sau ®©y: 30D80; 0,25D; D80 – KÝch th−íc cña h¹t mμ hμm l−îng c¸c h¹t nhá h¬n nã chiÕm 80% träng l−îng vËt liÖu trong líp lÊp; D- §−êng kÝnh ngoμi cña thiÕt bÞ läc. ChiÒu dμy cña líp lÊp xung quanh bé läc (bao gåm tÊm ®ôc lç, cuén d©y kim lo¹i, èng cã nhiÒu lç vμ khe hë) kh«ng ®−îc nhá h¬n 60mm. 4.29. Khi lÊp xung quanh c¸c thiÕt bÞ läc cÇn chó ý c¸c yªu cÇu sau ®©y: a) §æ san vËt liÖu ®Ó lÊp ph¶i tiÕn hμnh ®Òu ®Æn vμ liªn tôc theo tõng líp cã ®é cao kh«ng lín h¬n 30 lÇn chiÒu dμy cña líp lÊp; sau mçi lÇn n©ng èng chÌn, trªn ch©n nã ph¶i ®Ó l¹i líp lÊp cao h¬n 0,5m; 12 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 b) Giíi h¹n trªn cña líp bäc giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m ph¶i n»m cao h¬n cèt mÐp trªn cña thiÕt bÞ läc Ýt nhÊt 1 mÐt, cßn tõ trªn líp lÊp ®Õn mÆt ®Êt cÇn ph¶i ®Öm ®Êt sÐt; c) Khi thi c«ng líp lÊp cña bé läc ch©m kim cÇn chän l−u l−îng cña tia xãi vμ tèc ®é h¹ bé läc ch©m kim nh− thÕ nμo ®Ó ®−êng kÝnh cña giÕng khoan theo toμn bé chiÒu cao kh«ng nhá h¬n 150mm; khi lÊp ®Çy khe hë h×nh khuyªn nªn cung cÊp liªn tôc dßng xãi vμ gi¶m l−u l−îng cña nã ®Õn møc chØ cã thÓ lμm tr«i ®i c¸c h¹t sÐt vμ h¹t bôi; trong kho¶ng trèng cña èng läc ch©m kim ë ®é s©u c¸ch miÖng giÕng khoan kh«ng nhá h¬n 1 mÐt cÇn ph¶i nhåi ®Êt sÐt. 4.30. Ph¶i kiÓm tra sù hót n−íc cña c¸c giÕng khoan b»ng c¸ch ®æ n−íc sau khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc. NÕu trong giÕng kiÓm tra thÊy sù hót n−íc rÊt chËm so víi c¸c n¬i kh¸c th× nªn x¸c ®Þnh nguyªn nh©n cña t×nh tr¹ng ®ã vμ dïng c¸c biÖn ph¸p ®Ó phôc håi kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña giÕng. Sau khi kiÓm tra sù hót n−íc cña c¸c giÕng cÇn ph¶i nhanh chãng tiÕn hμnh b¬m hÕt n−íc ngÇm ra cho ®Õn khi giÕng n−íc hoμn toμn trong. Khi b¬m n−íc ra tõ c¸c giÕng ®−îc trang bÞ m¸y b¬m phun ph¶i dÉn n−íc bÈn b¬m lªn vμ n−íc thi c«ng cïng vÒ mét phÝa ®Ó tr¸nh lμm bÈn n−íc l−u th«ng. 4.31. Khi l¾p c¸c m¸y b¬m, c¸c ®−êng èng dÉn cã ¸p vμ èng hót n−íc ch¶y ra cÇn b¶o ®¶m thËt kÝn tÊt c¶ c¸c chç nèi. CÇn tiÕn hμnh l¾p c¸c m¸y b¬m trong c¸c giÕng sau khi ®· kiÓm tra tÝnh chÊt th«ng suèt cña c¸c giÕng b»ng mét khu«n mÉu dμi 5m vμ cã ®−êng kÝnh lín h¬n ®−êng kÝnh cña m¸y b¬m 50mm. Mçi m¸y b¬m ph¶i trang bÞ thªm khãa ë chç ch¶y ra, cßn c¸c m¸y phun n−íc 2 van nót (ë chç ph©n nh¸nh c¸ch èng dÉn vμ ë chç ch¶y ra). C¸c ®o¹n èng dïng lμm cét ¸p trong c¸c giÕng cÇn ph¶i ®−îc lμm s¹ch vμ kiÓm tra ®é kÝn b»ng c¸ch thö rß ë ¸p lùc n−íc cao h¬n ¸p lùc tÝnh to¸n lμ 50%. 4.32. C¸c èng dÉn cña thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc cÇn ®−îc ®Æt trªn nh÷ng gèi th¸o l¾p däc theo bÒ mÆt ®· ®−îc san ph¼ng. - Víi ®é dèc kh«ng nhá h¬n 0,001 kÓ tõ m¸y b¬m ®èi víi c¸c èng ph©n phèi cã ¸p cña thiÕt bÞ kiÓu ABBY víi ®é dèc kh«ng nhá h¬n 0,005 vÒ phÝa bÓ chøa tuÇn hoμn ®èi víi èng thu n−íc kh«ng ¸p; - C¸c èng hót cña thiÕt bÞ kiÓu EBMvμ YBB víi ®é nghiªng kh«ng nhá h¬n 0,005 kÓ tõ m¸y b¬m. 4.33. Khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ tiªu n−íc d¹ng èng nÕn lμm c¸c giÕng kiÓm tra c¸ch nhau 50m däc theo chiÒu dμi cña c¸c r·nh tiªu n−íc th¼ng dßng vμ ë c¸c n¬i thay ®æi h−íng cña chung.
- C¸c èng tiªu n−íc ph¶i ®−îc tÝnh to¸n ®é bÒn, cã ®−êng kÝnh kh«ng nhá h¬n 100mm vμ kh¶ n¨ng dÉn n−íc thÝch øng víi dßng ch¶y. CÇn ph¶i bè trÝ chóng c¸ch c«ng tr×nh kho¶ng 0,6 – 0,8m vμ ®Æt víi ®é nghiªng kh«ng nhá h¬n 0,002. C¸c èng tiªu n−íc ®Æt d−íi c«ng tr×nh ph¶i cã vá b¶o vÖ. Líp lÊp bäc xung quanh c¸c thiÕt bÞ läc cña c¸c giÕng h¹ mùc n−íc. ChiÒu dμy cña mçi líp lÊp bäc xung quanh kh«ng ®−îc nhá h¬n 150mm cßn líp trùc tiÕp n»m kÒ èng ph¶i tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn: 1 d 3 khi c¸c lç trong èng tiªu n−íc lμ h×nh trßn. D50 1 d 1,5 khi c¸c lç lμ khe hë; D50 13 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 d- ®−êng kÝnh cña lç trßn hay chiÒu réng cña c¸c khe èng. 4.34. Tr−íc khi nghiÖm thu vμ ®−a hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμo sö dông ph¶i tiÕn hμnh b¬m hót thö. Trong qu¸ tr×nh ®ã cÇn ph¶i kiÓm tra; - Sù t−¬ng hîp cña l−îng n−íc b¬m ra ¸p suÊt ph¸t triÓn do b¬m íi sè liÖu thuyÕt minh cña chóng, cßn ®èi víi thiÕt bÞ phun th× cÇn kiÓm tra sù t−¬ng hîp cña ¸p suÊt n−íc tuÇn hoμn víi ¸p suÊt dù kiÖn cña thiÕt kÕ; - §é kÝn c¸c mèi nèi ghÐp chÆt cña c¸c giÕng ch©n kh«ng, sù ch¾c ch¾n cña c¸c nót nhåi sÐt ë c¸c miÖng giÕng, ®é chÆt cña mèi nèi c¸c ®−êng èng dÉn vμ møc ®é b¶o ®¶m c¸c hót kh«ng khÝ trong c¸c ®−êng èng hót; - Møc ®é kh«ng cã c¸c h¹t ®Êt trong n−íc hót ra (lóc kÕt thóc b¬m thö); - Sù t−¬ng hîp cña c¸c thiÕt bÞ tho¸t n−íc vμ n¬i x¶ n−íc víi thiÕt kÕ (tu©n theo c¸c yªu cÇu cña c¬ quan gi¸m s¸t vÖ sinh vμ c¸c tæ chøc ®iÒu chØnh sö dông vμ b¶o vÖ n−íc vμ ®Êt n«ng nghiÖp). Khi b¬m thö cÇn ph¶i ®o: l−u l−îng cña n−íc b¬m ra, ®é gi¶m thÊp cña n−íc trong c¸c giÕng kiÓm tra vμ trong c¸c èng ®o ¸p ®ång thêi ph¶i ghi chÐp nh÷ng sè ®äc cña c¸c ch©n kh«ng kÕ vμ ¸p kÕ trªn m¸y b¬m t−¬ng øng víi thêi gian do l−u l−îng vμ sù gi¶m thÊp mùc n−íc. Khi ch¹y thö c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc b»ng ®iÖn thÊm cÇn ®o thªm c−êng ®é vμ ®iÖn thÕ dßng diÖn ch¹y qua ®Êt gi÷a c¸c cùc. HÖ thèng h¹ mùc n−íc cã thÓ ®−a vμo s¶n xuÊt khi ®iÒu kiÖn lμm viÖc cña nã ®· hoμn chØnh vμ ho¹t ®éng tèt trong 1 ngμy ®ªm sau khi l¾p r¸p. 4.35. NghiÖm thu hÖ thèng h¹ thÊp mùc n−íc b»ng c¸c biªn b¶n trong ®ã cã kÌm c¸c mÆt c¾t ®Þa chÊt ®· lμm chÝnh x¸c vμ c¸c tμi liÖu bæ sung bao gåm c¸c sè liÖu sau: a) §èi víi viÖc hót n−íc lé thiªn: sù bè trÝ trªn mÆt b»ng vμ cao ®é cña c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc vμ dÉn n−íc, cña c¸c giÕng quan s¸t, c¸c ®Æc tr−ng cña m¸y b¬m; b) §èi víi tiªu n−íc h−íng ngang - vÞ trÝ cña c¸c giÕng tiªu n−íc víi nh÷ng chØ dÉn vÒ lo¹i vμ kiÓu giÕng, sè thø tù c¸c giÕng kiÓm tra, mÆt c¾t däc c¸c giÕng tiªu n−íc, kÕt cÊu líp bäc vμ c¸c ®Æc tr−ng cña tr¹m b¬m; c) §èi víi thiÕt bÞ läc ch©m kim – ph−¬ng ph¸p h¹ bé läc ch©m kim, cao tr×nh cña c¸c bé phËn thÊm läc, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh trôc m¸y b¬m, c¸ch bè trÝ c¸c giÕng quan s¸t, c¸c sè liÖu b¬m thö; d) §èi víi c¸c thiÕt bÞ phun (trong ®ã cã c¸c giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m) – ph−¬ng ph¸p lμm giÕng, kÕt cÊu tÇng läc vμ giÕng, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh bè trÝ phÇn thÊm n−íc vμ c¸c bé phÇn lμm viÖc cña m¸y phun, vÞ trÝ c¸c thiÕt bÞ ®« kiÓm tra còng nh− c¸c èng ®o ¸p vμ c¸c giÕng quan tr¾c cïng víi nh÷ng chØ dÉn vÒ mùc n−íc, c¸c sè liÖu b¬m thö; e) §èi víi c¸c thiÕt bÞ ®iÖn thÊm c¸ch bè trÝ vμ ph−¬ng ph¸p h¹ ®iÖn cùc, cao tr×nh c¸c bé phËn thÊm, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh trôc m¸y b¬m, vÞ trÝ giÕng quan tr¾c, c¸c ®−êng d©y ®iÖn ®−îc l¾p r¸p rÊt phï hîp víi yªu cÇu cña thiÕt kÕ vμ
- c¸c sè liÖu b¬m thö. 4.36. Sau khi ®−a hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμo sö dông ph¶i b¬m n−íc liªn tôc. §−îc phÐp ®iÒu chØnh sù ho¹t ®éng cña m¸y b¬m mμ kh«ng ®Ó mùc n−íc ngÇm cao h¬n møc quy ®Þnh khi gi¶m dßng n−íc ch¶y vμo thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc do sù ph¸t triÓn vïng gi¶m ¸p vμ kh«ng cã kh¶ n¨ng t¾t bít m¸y. C¸c m¸y b¬m ®Æt trong giÕng dù tr÷ còng 14 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 nh− c¸c m¸y b¬m dù tr÷ cña c¸c thiÕt bÞ lé thiªn cÇn ph¶i ®Þnh kú ®−a bμo ho¹t ®éng ®Ó duy tr× chóng trong t− thÕ lμm viÖc. 4.37. Khi b¬m n−íc ra khái hè mãng ®−îc ®μo b»ng ph−¬ng ph¸p ®μo d−íi n−íc, tèc ®é gi¶m thÊp mùc n−íc trong hè mãng cÇn ph¶i phï hîp víi tèc ®é gi¶m thÊp mùc n−íc ngÇm ngoμi ph¹m vi cña nã ®Ó tr¸nh sù ph¸ ho¹i æn ®Þnh cña ®¸y vμ thμnh hè; chÕ ®é lμm viÖc cña thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc cÇn ®iÒu chØnh nh− thÕ nμo ®Ó mùc n−íc trong vμ ngoμi hè mãng kh«ng chªnh lÖch nhau nhiÒu. 4.38. Trong thêi gian b¬m n−íc cÇn tiÕn hμnh quan s¸t cã hÖ thèng t×nh h×nh ®¸y vμ thμnh hè mãng. Khi thÊy ®é lón t¨ng lªn hoÆc nguån n−íc thÊm tËp trung vμ cã mang theo ®Êt th× cÇn ph¶i nhanh chãng dïng c¸c biÖn ph¸p ®Ó thñ tiªu c¸c chç h− háng. 4.39. Trong suèt thêi gian thi c«ng h¹ mùc n−íc cÇn tiÕn hμnh ghi nhËt ký (phô lôc 3 vμ 4) bao gåm néi dung sau: a) Sè liÖu vÒ l−u l−îng do c¸c m¸y b¬m hót ra; b) Nh÷ng sè ®äc cña ch©n kh«ng kÕ vμ ¸p kÕ t−¬ng øng víi thêi gian do l−u l−îng n−íc; c) Sè liÖu vÒ mùc n−íc ngÇm ë c¸c giÕng quan s¸t n»m trong vμ ngoμi ph¹m vi khai th¸c; d) C¸c sè liÖu vÒ thêi gian vμ nguyªn nh©n ngõng ho¹t ®éng cña c¸c m¸y b¬m. 4.40. Khi kÕt thóc c«ng viÖc l¾p ®Æt hÖ thèng h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i lËp c¸c v¨n b¶n kiÓm tra c«ng t¸c lÊp kÝn, trong cã c¸c chØ dÉn vÒ viÖc ch«n ®Æt c¸c thiÕt bÞ ngμm. 4.41. CÇn ph¶i tiÕn hμnh th¸o rêi c¸c thiÕt bÞ b»ng c¸c ph−¬ng ph¸p vμ ph−¬ng tiÖn thÝch hîp ®Ó b¶o ®¶m dïng l¹i chóng sau nμy. ViÖc th¸o rêi c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc nhiÒu tÇn n©n b¾t ®Çu tõ tÇng d−íi. C¸c m¸y ®Æt ë c¸c cèt cao h¬n cÇn ®−îc tiÕp tôc ho¹t ®éng trong thêi gian th¸o thiÕt bÞ. 5. C¶i t¹o ®Êt. ChØ dÉn chung 5.1. ViÖc c¶i t¹o ®Êt cã thÓ tiÕn hμnh ®Ó n©ng cao c−êng ®é vμ ®é æn ®Þnh cña ®Êt hay gi¶m tÝnh thÊm n−íc cña nã b»ng ph−¬ng ph¸p xi m¨ng hãa, sÐt hãa, bitum hãa, silicat hãa, nhùa hãa vμ b»ng nhiÖt. TÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p trªn, trõ ph−¬ng ph¸p c¶i t¹o b»ng nhiÖt cã thÓ øng dông khi nhiÖt ®é cña ®Êt ®−îc c¶i t¹o kh«ng d−íi 00C vμ cña dung dÞch b¬m kh«ng d−íi + 50C. C¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt cã thÓ tiÕn hμnh ë nhiÖt ®é ©m. 5.2. C¸c tμi liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt c«ng tr×nh khu vùc dù ®Þnh c¶i t¹o cÇn ph¶i bao gåm c¸c sè liÖu sau: - CÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt thuû v¨n cña khu vùc. - Träng l−îng riªng, träng l−îng thÓ tÝch ®é rçng vμ ®é Èm cña ®Êt. - C¸c ®Æc tr−ng vÒ c−êng ®é vμ m« ®un biÕn d¹ng cña ®Êt tù nhiªn. - HÖ sè thÊm ®Êt; h−íng vμ tèc ®é vËn ®éng cña n−íc ngÇm, thμnh phÇn hãa häc cña chóng. - Søc chèng nÐn mét trôc tøc thêi cña mÉu ®Êt ®· c¶i t¹o ë trong phßng hay ngoμi trêi. 5.3. C¸c gi¶i ph¸p thiÕt kÕ c«ng t¸c c¶i t¹o ®Êt cÇn ph¶i cã c¸c néi dung sau: - Sè liÖu vÒ thÓ tÝch khèi ®Êt cÇn c¶i t¹o; tæng khèi l−îng c¸c lo¹i vËt liÖu cÇn thiÕt ®Ó hoμn thμnh c«ng viÖc; thêi gian hoμn thμnh c«ng viÖc; c¸c hÖ thèng cÊp ®iÖn, cÊp 15
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 n−íc, tho¸t n−íc vμ giao th«ng vËn chuyÓn ®Ó b¶o ®¶m tiÕn hμnh c«ng viÖc; còng nh− c¸c c¬ së cña ph−¬ng ¸n thiÕt kÕ ®· chän. - MÆt b»ng khu vùc, cã khoanh vïng khèi ®Êt c¶i t¹o; - C¸c s¬ ®å bè trÝ c¸c èng phun hay c¸c hè khoan c«ng t¸c vμ kiÓm tra (th¶ng ®øng, n»m ngang, nghiªng rÎ qu¹t) cïng víi cÊu tróc, ®é s©u, ®−êng kÝnh cña chóng vμ ®é lÖch h−íng cho phÐp; - S¬ ®å c¸c èng dÉn dung dÞch (dÉn h¬i vμ dÉn khÝ .); - B¶ng liÖt kª c¸c thiÕt bÞ dông cô khoan, b¬m, phun; - C¸c chØ dÉn vÒ chÕ ®é cña qu¸ tr×nh c¶i t¹o ®Êt (L−îng tiªu hao ®¬n vÞ, nhiÖt ®é c¸c dung dÞch sö dông, ¸p suÊt vμ thêi gian b¬m); - C¸c gi¶i ph¸p vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ cña c«ng viÖc; 5.4. Lo¹i vμ kÝch th−íc c¸c mãng vμ nÒn ®Êt ®· c¶i t¹o, còng nh− ¸p lùc trung b×nh t¸c dông lªn nÒn ®Êt ®· c¶i t¹o tÝnh to¸n theo tæ hîp ®Æc biÖt vμ tæ hîp c¬ b¶n c¸c lo¹i t¶i träng ph¶i ®−îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. 5.5. C«ng t¸c nghiÖm thu kÕt qu¶ c¶i t¹o ®Êt cÇn ph¶i quy ®Þnh t−¬ng øng víi c¸c yªu cÇu cña thiÕt kÕ vÒ kÝch th−íc khèi ®Êt vμ c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt ®· gia cè. C¸c sè liÖu sau cÇn ph¶i ®−îc tr×nh bμy khi nghiÖm thu: - C¸c mÆt b»ng vμ l¸t c¾t khèi ®Êt ®· c¶i t¹o cïng víi vÞ trÝ thùc tÕ c¸c èng b¬m vμ c¸c lç khoan; - C¸c lý lÞch kü thuËt cña c¸c vËt liÖu sö dung; - C¸c nhËt ký kiÓm tra c«ng viÖc (phô lôc 5,6 vμ 7); - C¸c sè liÖu vÒ c−êng ®é, tÝnh kh«ng thÊm n−íc, ®é æn ®Þnh n−íc cña ®Êt ®· c¶i t¹o. Ph−¬ng ph¸p silic¸t hãa vμ nhùa hãa 5.6. Nªn xem ph−¬ng ph¸p silic¸t hãa vμ nhùa ho¸ nh− lμ c¸c biÖn ph¸p c¶i t¹o vÜnh viÔn ®Êt nÒn nhμ vμ c«ng tr×nh x©y dùng mãng b»ng ®Êt ®· c¶i t¹o vμ x©y dùng c¸c mμn chèng thÊm trong ®Êt c¸t vμ lón −ít. Silic¸t hãa vμ nhùa hãa tiÕn hμnh b»ng c¸ch b¬m c¸c dung dÞch silic¸t nattri hay nhùa cã hãa chÊt cøng vμo ®Êt qua hÖ thèng èng b¬m (chóng ®−îc ®ãng vμo ®Êt hay h¹ vμo trong c¸c hè ®· khoan s½n). Lo¹i, nång ®é vμ c¸ch thøc pha chÕ c¸c dung dÞch ho¸ häc trªn ®−îc x¸c ®Þnh dùa vμo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ môc ®Ých sö dông ®Êt ®· gia cè. C¸c dung dÞch silic¸t nattri vμ nhùa cacbamit lμ c¸c lo¹i vËt liÖu ban ®Çu c¬ b¶n, cßn clorua canxi, axÝt clohy®ric; oxillic vμ hy®r«florosilic¸t lμ ho¸ chÊt cøng. C¸c ph−¬ng ph¸p nμy ®−îc dïng trong ®Êt c¸t cã hÖ sè thÊm tõ 2 ®Õn 50m/ngμy ®ªm, cßn trong ®Êt lón −ít tõ 0,2 ®Õn 2m/ngμy ®ªm. 5.7. C¸c dung dÞch sö dông khi silic¸t hãa vμ nhùa hãa cÇn ph¶i tháa m·n c¸c yªu cÇu sau: - Silic¸t natri cÇn ph¶i cã m« ®un trong kho¶ng 2,7 ®Õn 3,0 vμ mËt ®é tõ 1,2 ®Õn 1,3 g/cm3 khi c¶i t¹o ®Êt c¸t vμ tõ 1,1, ®Õn 1,2 g/cm3 khi c¶i t¹o ®Êt lón −ít; - Nhùa c¸cbamÝt cÇn ph¶i cã mËt ®é tõ 1,08 ®Õn 1,16k/cm3 vμ ph¶i cã ho¹t tÝnh ®¶m b¶o ®¹t ®−îc c−êng ®é dù ®Þnh. §¬n pha chÕ dung dÞch hãa häc ®Ó c¶i t¹o ®Êt c¸t vμ ®Êt lón cÇn ph¶i x¸c ®Þnh dùa trªn tÝnh thÊm n−íc vμ c¸c tÝnh chÊt kh¸c cña ®Êt, còng nh− c¸c yªu cÇu vÒ c−êng ®é ®èi víi ®Êt ®· ®−îc c¶i t¹o. 16 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 5.8. Nªn ®Þnh vÞ c¸c lç khoan vμ c¸c èng b¬m theo trôc chÝnh cña c«ng tr×nh víi ®é lÖch cho
- phÐp +5cm. §Ó khoan c¸c lç khoan vμ ®ãng c¸c èng b¬m vμo ®Êt nÒn ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p ng¨n ngõa c¸c lç khoan, cã èng b¬m lÖch h−íng so víi thiÕt kÕ b»ng c¸ch ®Æt c¸c èng dÉn h−íng. §é lÖch lín nhÊt kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 1% ë ®é s©u d−íi 40m vμ 0,5% ë c¸c ®é s©u lín h¬n. 5.9. Khi thiÕt kÕ c¶i t¹o ®Êt b»ng silic¸t hãa vμ nhùa hãa, cã thÓ dù tÝnh c¸c lç khoan vμ èng b¬m phô thªm (dù tr÷) víi sè l−îng kh«ng v−ît qu¸ 10% tæng sè tÝnh to¸n. 5.10. Khi silic¸t hãa vμ nhùa hãa nÒn c¸c c«ng tr×nh ®ang sö dông trong ®iÒu kiÖn chËt hÑp, cho phÐp ®ãng c¸c èng b¬m tõ c¸c giÕng, hÇm vμ hè ®μo ®Æc biÖt, cã gia cè cÈn thËn ®Ó tr¸nh biÕn d¹ng c¸c c«ng tr×nh nμy. 5.11. ViÖc lùa chän c¸c thiÕt bÞ, dông cô b¬m cÇn ph¶i xuÊt ph¸t tõ l−îng tiªu hao ®¬n vÞ, ¸p lùc vμ ®é ¨n mßn cña dung dÞch hãa häc. §èi víi c¸c èng b¬m h¹ vμo ®Êt b»ng ph−¬ng ph¸p ®ãng, cÇn ph¶i dïng c¸c èng thÐp nguyªn, ®−êng kÝnh trong tõ 25 ®Õn 50mm. §Ó b¬m c¸c dung dÞch axits nªn xem xÐt sö dông c¸c m¸y b¬m chÞu axÝt. 5.12. CÇn ph¶i b¬m c¸c dung dÞch hãa häc theo tõng ®o¹n, ®¶m b¶o tÝnh nguyªn khèi cña ®Êt c¶i t¹o. TrÞ sè ¸p suÊt b¬m cao nhÊt ®−îc x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ, trong ®Êt c¸t cã thÓ tíi 30kg/cm2; trong ®Êt lón −ít kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 5kg/cm2. Trong ®Êt cã tÝnh thÊm ®ång ®Òu, nªn b¬m dung dÞch theo tõng ®o¹n theo thø tù tõ d−íi lªn hay tõ trªn xuèng. Trong ®Êt cã tÝnh thÊm kh¸c nhau, líp ®Êt cã tÝnh thÊm cao sÏ ®−îc c¶i t¹o ®Çu tiªn. 5.13. Trong qu¸ tr×nh tiÕn hμnh silic¸t hãa vμ nhùa hãa, ph¶i kiÓm tra th−êng xuyªn chÊt l−îng dung dÞch hãa häc, hçn hîp t¹o gen, còng nh− c¸c nguyªn liÖu vÒ c¸c chØ tiªu mËt ®é, ®é nhít, thêi gian t¹o gen . Ngoμi ra ph¶i kiÓm tra chÊt l−îng dung dÞch hãa häc vμ hçn hîp t¹o gen b»ng c¸ch thö c¸c mÉu ®Êt ®¸ gia cè. Thêi gian t¹o gen cÇn ph¶i kiÓm tra b»ng c¸ch lÊy mÉu cã hÖ thèng. 5.14. Nªn kiÓm tra chÊt l−îng c¶i t¹o khèi ®Êt b»ng c¸ch khoan c¸c lç khoan vμ ®μo c¸c hè ®μo, ®ång thêi lÊy mÉu nguyªn d¹ng ®Ó thÝ nghiÖm trong phßng, còng nh− b»ng ph−¬ng ph¸p karota ®iÖn vμ xuyªn. Sè l−îng c¸c lç khoan, hè ®μo kiÓm tra, kiÓm karota ®iÖn vμ xuyªn x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ. Nªn khoan vμ ®μo c¸c hè khoan, hè ®μo kiÓm tra kh«ng sím h¬n hai ngμy ®ªm sau khi kÕt thóc c«ng t¸c c¶i t¹o. Xi m¨ng hãa sÐt hãa, vμ bi tum hãa 5.15. Nªn dïng ph−¬ng ph¸p xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa nh− lμ mét biÖn ph¸p c¶i t¹o vÜnh viÔn c¸c ®¸ cøng, ®Êt c¸t, ®Êt cuéi sái trong nÒn nhμ vμ c«ng tr×nh, còng nh− ®Ó x©y dùng mμn chèng. C¸c ph−¬ng ph¸p nμy ®−îc sö dông trong ®¸ cøng cã hÖ sè thÊm kh«ng nhá h¬n 0,01m/ngμy ®ªm, vμ trong ®Êt c¸t cã hÖ sè thÊm kh«ng nhá h¬n 20m/ngμy ®ªm. Ph−¬ng ph¸p b¬m bi tum nãng ®−îc xem nh− lμ mét biÖn ph¸p phô trî ®Ó lÊp nhÐt c¸c khe nøt lín trong ®¸ cøng ®Ó ng¨n ngõa sù röa lòa c¸c dung dÞch xi m¨ng vμ sÐt khi tèc ®é ch¶y cña n−íc d−íi ®Êt lín. 5.16. CÇn ph¶i sö dùng xi m¨ng poãc l¨ng cã m¸c kh«ng d−íi 300 ®Ó t¹o c¸c dung dÞch xi m¨ng. Cho phÐp dïng xi m¨ng bÒn sunph¸t vμ xi m¨ng poãc l¨ng xØ, còng nh− xi m¨ng poãc l¨ng bÞt tr¸m lç khoan. ChØ ®−îc phÐp sö dông hçn hîp nhiÒu lo¹i xi m¨ng kh¸c nhau sau khi ®· thÝ nghiÖm trong phßng ®Ó x¸c ®Þnh thêi gian ®«ng kÕt vμ ho¸ cøng. 17 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 TÝnh chÊt c¬ lý cña xi m¨ng dïng ®Ó t¹o dung dÞch xi m¨ng cÇn ph¶i ®−îc kiÓm tra ®èi víi mét phÇn xi m¨ng ®em sö dông, kh«ng phô thuéc vμo c¸c sè liÖu kü thuËt cña nhμ m¸y s¶n xuÊt nã.
- Khi n−íc cã tÝnh ¨n mßn, ph¶i sö dông lo¹i xi m¨ng bÒn víi n−íc. §Ó t¨ng nhanh qu¸ tr×nh ®«ng kÕt hãa cøng cña dung dÞch xi m¨ng, nªn dïng thuû tinh láng vμ clorua canxi. §Ó t¨ng c−êng æn ®Þnh cña dung dÞch xi m¨ng, nªn dïng bentonit. 5.17. Dung dÞch xi m¨ng vμ sÐt ®−îc b¬m ë ¸p suÊt b¬m: d−íi 100at b»ng m¸y b¬m ®Æc biÖt, d−íi 15at vμ khi sö dông dung dÞch rÊt ®Ëm ®Æc b»ng m¸y b¬m mμng d−íi 6at vμ khi cho phÐp gi¸n ®o¹n trong qu¸ tr×nh b¬m th× dïng m¸y b¬m khÝ nÐn. Khi dïng m¸y b¬m khÝ nÐn, nªn dïng mét nhãm gåm hai m¸y ®Ó tr¸nh gi¸n ®o¹n trong qu¸ tr×nh b¬m. Dung dÞch xi m¨ng vμ dung dÞch sÐt cÇn ®−îc trén ®Òu trong suèt thêi gian b¬m. 5.18. Khi xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa, cÇn ph¶i khoan c¸c hè khoan theo trËt tù ®· chØ dÉn trong thiÕt kÕ b»ng ph−¬ng ph¸p khoan tiÕn l¹i gÇn nhau, b¾t ®Çu tõ kho¶ng c¸ch mμ mèi liªn hÖ thuû lùc gi÷a chóng trong qu¸ tr×nh b¬m c¸c dung dÞch b¬m thùc sù kh«ng cã. Khi khoan trong ®Êt kh«ng æn ®Þnh, n»m trªn vïng xi m¨ng hãa, cÇn ph¶i cã èng chèng. Trong ®¸ cøng sau khi khoan xong, cÇn ph¶i röa lç khoan b»ng n−íc hay thæi kh«ng khÝ nÐn. 5.19. Khi n−íc d−íi kh«ng cã ¸p lùc, cã thÓ khoan ®o¹n dù ®Þnh c¶i t¹o tiÕp theo cña lç khoan vμ b¬m dung dÞch vμo ®Êt ngay sau khi kÕt thóc xi m¨ng hãa hay sÐt hãa ®o¹n tr−íc mμ kh«ng cÇn ®îi ®Ó dung dÞch xi m¨ng ®· b¬m vμo vïng tr−íc hãa cøng. Khi n−íc d−íi ®Êt cã ¸p lùc, còng nh− khi ph¶i ngõng b¬m v× ®Êt kh«ng hÊp thô dung dÞch n÷a th× ph¶i ngõng khoan b¬m mét thêi gian ®ñ ®Ó dung dÞch xi m¨ng hãa cøng. 5.20. Trong ®Êt m¶nh lín vμ ®Êt c¸t nªn tiÕn hμnh xi m¨ng hãa vμ sÐt ho¸ qua c¸c èng cã ®ôc lç, ®ång thêi sö dông c¸c nót kÐp ®Ó cã thÓ b¬m dung dÞch theo tõng ®o¹n dμi 0,3 – 0,5m. §Ó dung dÞch kh«ng phôt ra ngoμi däc theo hè khoan th× kho¶ng kh«ng gian gi÷a èng vμ thμnh lç khoan cÇn ®−îc l¾p nhÐt b»ng dung dÞch xi m¨ng sÐt. §Ó dung dÞch kh«ng bÞ hót ng−îc l¹i vμo èng b¬m, c¸c lç trªn èng b¬m nªn ®Ëy kÝn b»ng bao cao su. 5.21. Trong ®¸ cøng, xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa cã thÓ tiÕn hμnh: a) Trªn toμn bé lç khoan ®· khoan; b) B»ng ph−¬ng ph¸p tõ d−íi lªn trªn, tøc lμ lç khoan b¬m ®−îc khoan ngay ®Õn ®é s©u thiÕt kÕ vμ tiÕn hμnh b¬m theo tõng ®o¹n dμi 4 - 6m tõ d−íi lªn trªn b»ng c¸ch di chuyÓn liªn tôc c¸c nót l−u ®éng, b¾t ®Çu tõ m¸i ®o¹n d−íi cïng; c) B»ng ph−¬ng ph¸p tõ “trªn xuèng d−íi” tøc lμ lç khoan b¬m ®−îc khoan ®Õn ®é s©u cña ®o¹n b¬m ®Çu tiªn (4 – 6m) vμ sau khi ®· xi m¨ng hãa vïng nμy, ®o¹n sau l¹i ®−îc khoan tiÕp tôc, cø nh− vËy ®Õn ®é s©u thiÕt kÕ. Khi ®ã, c¸c nót sÏ ®−îc ®Æt trªn m¸i cña ®o¹n tiÕp theo ®Õn ®é s©u cho phÐp dïng ¸p suÊt b¬m cao mμ kh«ng g©y c¸c biÕn d¹ng nguy hiÓm cho tÇng ®Êt n»m trªn nã. 5.22. Trong ®¸ cøng nøt nÎ, xi m¨ng hãa hay sÐt hãa cÇn ph¶i tiÕn hμnh ®Õn khi dung dÞch hoμn toμn kh«ng ®−îc hÊp thô n÷a hay ®Õn khi l−îng tiªu hao dung dÞch kh«ng v−ît qu¸ 0,5l/phót trong suèt thêi gian 15 -20 phót. CÇn ph¶i h¹ thÊp ¸p suÊt b¬m hay buéc ph¶i ngõng b¬m khi l−îng tiªu hao dung dÞch ®Ëm ®Æc giíi h¹n qu¸ lín; khi dung dÞch phôt lªn trªn bÒ mÆt hay sang lç khoan bªn c¹nh. 18 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 5.23. Bi tum nãng cÇn ph¶i ®−îc b¬m b»ng m¸y b¬m qua c¸c lç khoan ®· khoan cã c¸c èng b¬m ®Æc biÖt l¾p trong lç khoan ®ã ®Ó bi tum ®−îc nung nãng ngay ë th©n lç khoan. M¸y b¬m cÇn cã thiÕt bÞ håi l−u, ®iÒu chØnh l−îng tiªu hao bi tum. 5.24. ¸p suÊt b¬m bi tum cÇn ph¶i t¨ng dÇn dÇn. Nªn b¬m bi tum theo mét vμi chu kú cã thêi gian gi¸n ®o¹n ®Ó bi tum nguéi ®Õn nhiÖt ®é ®¶m b¶o h¹ thÊp ®¸ng kÓ ®é linh ®éng cña nã. Chu kú b¬m ®Çu tiªn nªn tiÕn hμnh ë ¸p suÊt kh«ng qu¸ 2 – 3 at. Tr−íc chu kú b¬m lÆp l¹i, cÇn ph¶i nung nãng thªm bi tum trong lç khoan kho¶ng 1 – 2 giê. Khi cã søc c¶n lín ®èi víi chuyÓn ®éng cña bi tum bÞ nguéi lç khoan vμ trong ®Êt cã thÓ t¨ng t¹m thêi ¸p suÊt ®Õn 80at vμ sau khi ph¸ vì c¸c “nót” ph¶i h¹ thÊp ngay ¸p suÊt xuèng.
- CÇn ph¶i ngõng b¬m bi tum khi ¸p suÊt b¬m kh«ng t¨ng suèt 2 – 3 giê kÓ tõ lóc b¾t ®Çu b¬m, còng nh− khi ¸p suÊt b¬m h¹ thÊp nhiÒu vμ khu bi tum phôt lªn trªn bÒ mÆt hay sang lç khoan bªn c¹nh. 5.25. Qu¸ tr×nh b¬m bi tum trong mçi lç khoan ®−îc xem lμ kÕt thóc khi bi tum kh«ng bÞ hÊp thô n÷a trong chu kú b¬m lÆp l¹i. C¶i t¹o b»ng nhiÖt 5.26. Ph−¬ng ph¸p c¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt theo c¸ch b¬m h¬i nhiÖt ®é cao vμo c¸c lç khoan ®· khoan s½n ®−îc dïng chñ yÕu trong ®Êt lón −ít, Ýt Èm cã tÝnh thÊm h¬i ®ñ lín; ®ang sö dông hay x©y dùng mãng b»ng ®Êt ®· c¶i t¹o. Chu vi mãng b»ng ®Êt c¶i t¹o ®−îc giíi h¹n b»ng ®−êng ®¼ng nhiÖt 3000C. §Ó nhËn ®−îc khèi ®Êt ®· c¶i t¹o cã h×nh d¹ng ®Þnh s½n cÇn theo c¸c ®iÒu kiÖn sau: §é kÝn cña mÐp lç khoan ph¶i hoμn toμn tin cËy, sù di chuyÓn cña dßng ch¶y nhiªn liÖu theo chiÒu dμi lç khoan, nhiÖt ®é trong lç khoan ph¶i gi÷ æn ®Þnh nh− trong thiÕt kÕ. 5.27. C¸c thiÕt bÞ dông cô sau ®−îc dïng ®Ó tiÕn hμnh c«ng t¸c c¶i t¹o nhiÖt: - ThiÕt bÞ ®Ó ®èt nhiªn liÖu (®Ìn khÝ hay má ®èt); - C¸c n¾p ®Ëy ®Ó ®¶m b¶o c¸ch ly c¸c phÇn ®· ®Þnh cña lç khoan vμ ®é kÝn mÐp cña chóng; - ThiÕt bÞ b¬m ®Ó b¬m khÝ nÐn (m¸y nÐn khÝ, thæi khÝ, qu¹t giã cã ¸p suÊt cao); - èng nèi chÞu ¸p vμ èng dÉn chÞu x¨ng ®Ó truyÒn khÝ vμ nhiªn liÖu; - Dông cô ®o l−u l−îng vμ ¸p suÊt kh«ng khÝ, nhiªn liÖu vμ ®o nhiÖt ®é; 5.28. TiÕn hμnh khoan lç b»ng ph−¬ng ph¸p kho¸n kh«ng g©y nÐn c¬ häc c¸c ®Êt ë thμnh lç khoan do t¸c dông cña dông cô khoan. Nªn lÊy mÉu thÝ nghiÖm trong qu¸ tr×nh khoan ®Ó kiÓm tra c¸c tÝnh chÊt cña ®Êt theo c¸c sè liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt c«ng tr×nh. 5.29. Tr−íc khi b¾t ®Çu ®èt nhiªn liÖu, cÇn lμm s¹ch h¬i nhiªn liÖu hay hçn hîp kh«ng khÝ nhiªn liÖu trong lç khoan b»ng c¸ch thæi kh«ng khÝ nÐn. Trong qu¸ tr×nh ®èt ph¶i ®¶m b¶o nhiÖt ®é va ¸p suÊt trong lç khoan nh− trong thiÕt kÕ ®· ®Þnh ®iÒu chØnh l−îng tiªu hao nhiªn liÖu, kh«ng khÝ nÐn, còng nh− quan s¸t tr¹ng th¸i thμnh lç khoan vμ sù thμnh t¹o khèi ®Êt gia cè. NhiÖt ®é h¬i trong qu¸ tr×nh ®èt ®−îc ®iÒu chØnh b»ng v¸ch thay ®æi l−îng tiªu hao kh«ng khÝ nÐn vμ nhiªn liÖu. 19 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Khi ph¸t hiÖn thÊy nh÷ng chç h¬i tho¸t lªn mÆt ®Êt qua c¸c khe nøt cÇn bÞt kÝn chóng b»ng c¸ch lÊp ®Êt Èm tù nhiªn vμ ®Çm nÐn chóng thËt chÆt. Trong khi bÞt kÝn c¸c khe nøt, ph¶i ngõng ®èt nhiªn liÖu. 5.30. Trong khi thùc hiÖn c«ng t¸c c¶i t¹o nhiÖt cÇn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ khu vùc ph©n bè c¸c lç khoan ch«ng n−íc m−a vμ n−íc th¶i c«ng nghiÖp. 5.31. ChÊt l−îng cña c«ng t¸c c¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt ®−îc kiÓm tra theo kÕt qu¶ thÝ nghiÖm c¸c mÉu lÊy ®−îc trong c¸c lç khoan kiÓm tra vμ ®Æc biÖt vÒ c−êng ®é vμ tÝnh tan r· cña ®Êt. Lóc Êy, ph¶i tÝnh to¸n ®Õn c¶ c¸c sè liÖu ®o ®¹c l−îng tiªu hao nhiªn liÖu, kh«ng khÝ nÐn, nhiÖt ®é vμ ¸p suÊt h¬i trong lç khoan trong qu¸ tr×nh xö lý nhiÖt. 5.32. Ph¶i tiÕn hμnh kiÓm tra kÝch th−íc cña khèi ®Êt ®−îc t¹o thμnh khi c¶i t¹o nhiÖt b»ng c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn kÌm theo c¸c ®iÖn thÕ kÕ. C¸c cÆp nhiÖt ®iÖn cÇn ph¶i ®Æt th¼ng ®øng trªn c¸c ranh giíi ®· ®−îc tÝnh to¸n cña mçi khèi ®Êt. Sè l−îng c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn kh«ng ®−îc Ýt h¬n sè l−îng lç khoan xö lý nhiÖt. Sù thμnh t¹o khèi ®Êt gia cè ®−îc xem lμ kÕt thóc nÕu nh− c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn ®Æt trong chñ vÞ tÝnh to¸n chØ râ nhiÖt ®é tÝnh to¸n ®·
- ®¹t ®−îc trªn 3000C. 5.33. ViÖc nghiÖm thu c«ng t¸c ®· thùc hiÖn tiÕn hμnh trªn c¬ së ®èi chiÕu víi sè liÖu thiÕt kÕ vÒ sè l−îng, vÞ trÝ c¸c lç khoan, chu vi thùc tÕ cña khèi ®Êt c¶i t¹o trªn cao ®é ®Æt mãng vμ ®å thÞ nhiÖt ®é trªn toμn bé khèi ®Êt; c¸c sè liÖu ghi chÐp, c¸c kÕt qu¶ khoan nh÷ng lç khoan kiÓm tra, thÝ nghiÖm trong phßng c¸c mÉu ®Êt ®· gia cè. Sau khi c«ng viÖc kÕt thóc ph¶i tr¸m kÝn c¸c lç khoan b»ng bª t«ng hay ®¾p ®Êt. 6. X©y dùng c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” 6.1. Ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” tøc lμ ®μo c¸c ®−êng hμo vμ x©y t−êng trong nh÷ng hμo Êy nhê sù b¶o vÖ cña dung dÞch sÐt (huyÒn phï) ®Ó gi÷ ®−êng hμo khái bÞ sËp ®æ ¸p dông ¸p dông khi x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ch¾n, c¸c c«ng tr×nh ngÇm chÞu t¶i vμ c¸c mμn chèng thÊm ®Æt ë ®é s©u lín h¬n 5 mÐt. Ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” cho phÐp dïng trong tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt c¸t vμ ®Êt sÐt, trõ khi ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt - thuû v¨n cña ®−êng hμo kh«ng cã thÓ gi÷ v÷ng ®−îc æn ®Þnh chèng sËp ®æ b»ng dung dÞch ®Êt sÐt (vÝ dô nh− ®Êt lÉn ®¸ t¶ng). Tuú theo chøc n¨ng toμn khèi cña c¸c t−êng, cã thÓ lÊp ®Çy c¸c ®−êng hμo b»ng bª t«ng toμn khèi (bª t«ng cèt thÐp), kÕt cÊu bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp hoÆc vËt liÖu chèng thÊm. 6.2. Tr−íc khi b¾t ®Çu c¸c c«ng viÖc chÝnh vÒ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt”, trªn c«ng tr×nh cÇn ph¶i hoμn thμnh c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ sau ®©y: - San b»ng bÒ mÆt khu vùc däc ®−êng hμo ®ñ ®Ó bè trÝ vμ di chuyÓn c¸c thiÕt bÞ. Khi mùc n−íc ngÇm c¸ch mÆt ®Êt Ýt h¬n 1 mÐt - ®¾p 1 líp cã chiÒu réng cÇn thiÕt (tèt nhÊt lμ b»ng ®Êt c¸t). - Bè trÝ c¸c c«ng tr×nh t¹m thêi ®Ó s¶n xuÊt, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn vμ lμm s¹ch dung dÞch sÐt. Bè trÝ diÖn tÝch ®Ó ®æ ®Êt ®μo lªn ®−êng s¸ vμ lèi ®i, m¹ng l−íi cÊp n−íc vμ cÊp ®iÖn t¹m thêi; - L¾p c¸c vá bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp ®Ó b¶o ®¶m sù æn ®Þnh c¸c mÐp ®−êng hμo. 6.3. Khi x©y c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” cÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh cña khu x©y dùng cÇn ®−îc nghiªn cøu ®Õn ®é s©u thÊp h¬n ch©n t−êng trªn 10 mÐt. C¸c tμi liÖu th¨m dß ®Þa chÊt c«ng tr×nh bao gåm: 20 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 - MÆt c¾t vμ cét hè khoan cã ®¸nh gi¸ chÊt l−îng vμ sè l−îng c¸c vËt thÓ lín gÆp ph¶i; - §Æc tr−ng c¬ lý cña ®Êt, trong ®ã cã khèi l−îng thÓ tÝch, gãc ma s¸t trong, hÖ sè rçng, hÖ sè thÊm. §èi víi ®Êt c¸t, ngoμi c¸c ®Æc tr−ng trªn cßn thªm thμnh phÇn h¹t; ®èi víi ®Êt sÐt - chØ sè dÎo, ®é sÖt vμ lùc dÝnh; - C¸c sè liÖu vÒ mùc n−íc vμ chÕ ®é n−íc ngÇm vÒ møc ®é x©m thùc cña chóng vμ ®é s©u cña líp kh«ng thÊm n−íc. 6.4. Khi sö dông ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” nhÊt thiÕt ph¶i x©y dùng b¶n thiÕt kÕ thi c«ng trong ®ã cã xÐt ®Õn c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa ph−¬ng cña khu x©y dùng vμ cã nh÷ng lêi chØ dÉn ®ång thêi trong b¶n thiÕt kÕ thi c«ng cÇn tr×nh bμy c¸c sè liÖu vÒ hao phÝ lao ®éng vÒ nhu cÇu vËt liÖu vμ m¸y mãc, vÒ kiÓm tra chÊt l−îng c«ng viÖc theo nguyªn c«ng. 6.5. Nªn dïng ®Êt sÐt bentonit ®Ó chÕ dung dÞch sÐt. Khi kh«ng cã bentonit th× dïng ®Êt sÐt ®Þa ph−¬ng cã chØ ®é dÎo kh«ng nhá h¬n 0,2 vμ chøa c¸c h¹t cã kÝch th−íc lín h¬n 0,5mm kh«ng qu¸ 10% vμ c¸c h¹t nhá h¬n 0,005mm – kh«ng Ýt h¬n 30%. Ngoμi ra, còng cã thÓ dïng hçn hîp ®Êt sÐt kh«ng bentonit vμ bentonit. Sù thÝch hîp cuèi cïng cña ®Êt sÐt ®Þa ph−¬ng ®−îc x¸c ®Þnh theo kÕt qu¶ thÝ nghiÖm trong phßng ®èi víi dung dÞch sÐt chÕ t¹o tõ ®Êt sÐt Êy. 6.6. Thμnh phÇn vμ tÝnh chÊt cña dung dÞch sÐt cÇn ph¶i b¶o ®¶m sù æn ®Þnh cña hè ®μo (®−êng hμo, giÕng khoan) trong thêi gian x©y dùng vμ lÊp ®Çy chóng. C¸c th«ng sè cña dung dÞch ph¶i ®−îc chän thÝch hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn cña khu vùc x©y dùng vμ xuÊt ph¸t tõ c¸c yªu cÇu sau:
- a) §é nhít, ®Æc tr−ng cho tÝnh l−u ®éng cña dung dÞch trong kho¶ng 18 – 30 centipoa (theo CB – 5); b) Sù kÕt tña ngμy ®ªm (t¸ch n−íc) vμ tÝnh æn ®Þnh ®Æc tr−ng cho sù æn ®Þnh cña dung dÞch chèng sù ph©n tÇng: T¸c n−íc – kh«ng lín h¬n 4%; æn ®Þnh – kh«ng lín h¬n 0,02G/cm3; (Theo dông cô - 1 hoÆc C – 2); c) Hμm l−îng c¸t, biÓu thÞ møc ®é cña dung dÞch d−íi 4% (theo OM – 2); d) §é mÊt n−íc, ®Æc tr−ng kh¶ n¨ng chuyÒn n−íc cho ®Êt Èm, - kh«ng lín h¬n 30cm3 trong 30 phót theo dông cô BM -6); e) øng suÊt c¾t tÜnh, biÓu thÞ ®é bÒn cÊu tróc vμ xóc biÓn cña dung dÞch sÐt, trong ph¹m vi tõ 10 – 50mg/cm2 qu¸ 10 phót sau khi khuÊy trén nã (theo dông cô CHC); f) MËt ®é trong kho¶ng tõ 1,05 ®Õn 1,15g.cm3 khi dïng sÐt bent«nit vμ tõ 1,15 ®Õn 1,30g.cm3 khi dïng c¸c lo¹i sÐt kh¸c. Ngoμi ra, cÇn −u tiªn dïng dung dÞch cã mËt ®é nhá nhÊt khi ®· tháa m·n c¸c yªu cÇu trªn. §Ó cã ®−îc c¸c th«ng sè ®· nªu ë trªn cña dung dÞch sÐt cã thÓ cho thªm c¸c phô gia hãa häc (natri cacbonat Na2CO3, natri florua NaF .v.v ). 6.7. Dung dÞch sÐt sau khi ®· sö dông vμo khu vùc x©y dùng cÇn ®−îc phôc håi chÊt l−îng lμm s¹ch, thªm ®Êt sÐt vv ®Ó dïng á c¸c níi kh¸c. 6.8. Cã thÓ dïng c¸c m¸y ®μo ®Êt th«ng th−êng (mμy ngo¹m, m¸y xóc kÐo d©y, gÇu ng−îc), c¸c m¸y khoan ®Êt kiÓu xoay vμ ®Ëp, c¸c m¸y liªn hîp vμ gÇu møc ®· ®−îc chuyªn m«n hãa ®Ó ®μo ®−êng hμo ®−îc b¶o bÖ b»ng dung dÞch sÐt. 21 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Khi lùa chän m¸y mãc ®Ó ®μo ®−êng hμo ph¶i xÐt ®Õn c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt, møc ®é chËt hÑp cña khu vùc thi c«ng vμ kÝch th−íc c¸c kÕt cÊu cña t−êng ®Þnh x©y dùng. ViÖc ®μo cã thÓ thùc hiÖn b»ng c¸ch lμm ®−êng hμo liªn tôc, lμm tõng ®o¹n hoÆc c¸c hè khoan giao nhau. §iÒu kiÖn b¾t buéc trong thêi gian ®μo hμo lμ cÇn ph¶i gi÷ møc dung dÞch kh«ng thÊp 0,2m kÓ tõ mÆt trªn líp bäc miÖng hμo. 6.9. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng viÖc lÊp ®Çy ®−êng hμo b»ng nh÷ng kÕt cÊu bª t«ng va bª t«ng cèt thÐp hoÆc b»ng vËt liÖu chèng thÊm ph¶i lμm s¹ch c¸c cÆn b· nh÷ng khèi ®Êt lë l¾ng xuèng ®¸y hμo. 6.10. C¸c t−êng “trong ®Êt” b»ng bª t«ng vμ bª t«ng cèt thÐp ph¶i ®−îc ®æ bª t«ng b»ng ph−¬ng ph¸p èng di chuyÓn th¼ng ®øng (ODT) theo tõng ®o¹n thi c«ng riªng biÖt, chiÒu dμi cña chóng ®−îc x¸c ®Þnh trong kho¶ng tõ 3 ®Õn 6 mÐt do ®iÒu kiÖn æn ®Þnh cña hμo vμ c−êng ®é ®æ bª t«ng ®· ®Þnh. Khi ®æ bª t«ng c¸c t−êng ®−îc æn ®Þnh b»ng dung dÞch sÐt cÇn ph¶i ®Æt trong hμo nh÷ng tÊm ng¨n gi÷a c¸c ®o¹n thi c«ng vμ ®Æt khung cèt thÐp (nÕu cã ®Ò ra trong thiÕt kÕ) tr−íc khi ®æ bª t«ng kh«ng l©u qu¸ 8 giê. KÕt cÊu c¸c tÊm ng¨n cÇn chÞu ®−îc ¸p lùc bª t«ng vμ kh«ng cho bª t«ng r¬i tõ ®o¹n thi c«ng nμy sang ®o¹n thi c«ng kh¸c: ®ång thêi b¶o ®¶m c¸c mèi nèi cã ®é kh«ng thÊm n−íc ®· ®Þnh. C¸c khung cèt thÐp cÇn ph¶i cã chiÒu dμi phï hîp víi ®é s©u cña hμo, cã chiÒu réng phï hîp víi chiÒu dμi cña ®o¹n thi c«ng vμ chiÒu dμy nhá h¬n chiÒu réng cña hμo kho¶ng 10 – 15cm. Trong khung ph¶i chõa lç ®Ó h¹ c¸c èng ®æ bª t«ng vμ nh÷ng thiÕt bÞ dÉn h−íng ®Þnh vÞ khung thÐp trong hμo, còng nh− c¸c chi tiÕt ch«n ngÇm ®Ó neo vμ liªn kÕt t−êng víi c¸c kÕt cÊu kh¸c. Nªn dïng bª t«ng cã ®é sôt h×nh nãn tiªu chuÈn 16 – 20cm vμ ®é lín cña cèt liÖu nhá h¬n 50mm.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tiêu chuẩn Xây dựng Việt Nam TCXD 46: 2007 - Bộ Xây dựng
126 p | 1922 | 1315
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: Chống sét cho công trình xây dựng - Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống
126 p | 854 | 472
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 1
10 p | 503 | 281
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 293:2003
82 p | 473 | 217
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam
131 p | 384 | 202
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thường dùng
30 p | 402 | 186
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 2
10 p | 313 | 173
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 3
10 p | 262 | 161
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép – Tiêu chuẩn thiết kế
172 p | 199 | 117
-
Tiêu chuẩn xây dựng Vệt Nam 349:2007
118 p | 108 | 67
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 287:2004
44 p | 27 | 7
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 289:2004
20 p | 28 | 6
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 281:2004
12 p | 24 | 6
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 288:2004
35 p | 18 | 3
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 276:2003
21 p | 17 | 3
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 285:2002
36 p | 17 | 2
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXD 322: 2004
18 p | 25 | 2

markdown:
# Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
Chia sẻ: Nguyen Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:57
![](images/blank.gif)
![](images/blank.gif)
lượt xem 72
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100725/minhphung21053/80x100/247871_148.jpg)
##
Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
Tham khảo tài liệu 'tiêu chuẩn xây dựng tcxd 79 1980', kinh tế - quản lý, tiêu chuẩn - qui chuẩn phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
![](images/graphics/blank.gif)
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 79 1980
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Thi c«ng vμ nghiÖm thu c¸c c«ng t¸c nÒn mãng Standard for construction, check and acceptance of foundation works Nhãm H 1. Nguyªn t¾c chung. 1.1. Khi thi c«ng vμ nghiÖm thu c¸c c«ng t¸c vÒ x©y dùng nÒn vμ mãng cña tÊt c¶ c¸c lo¹i nhμ vμ c«ng tr×nh ph¶i tu©n theo nh÷ng yªu cÇu cña tiªu chuÈn nμy. 1.2. Tr×nh tù vμ biÖn ph¸p thi c«ng x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i phèi hîp víi c¸c c«ng t¸c x©y dùng nh÷ng c«ng tr×nh ngÇm, x©y dùng ®−êng s¸ cña c«ng tr−êng vμ c¸c c«ng t¸c kh¸c cña “chu tr×nh kh«ng” (1). Chó thÝch: (1) chuçi c«ng viÖc bao gåm ®μo hè mãng, x©y dùng nÒn, x©y dùng mãng, råi lÊp ®Êt l¹i (®Õn cao tr×nh ban ®Çu) ®−îc gäi lμ chu tr×nh kh«ng. 1.3. ViÖc lùa chän biÖn ph¸p thi c«ng, x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i xÐt ®Õn c¸c sè liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt ch«ng tr×nh ®· thùc hiÖn khi thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Trong tr−êng hîp ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh thùc tÕ cña khu vùc x©y dùng kh«ng phï hîp víi nh÷ng tÝnh to¸n trong thiÕt kÕ th× cÇn tiÕn hμnh nh÷ng nghiªn cøu bæ sung vÒ ®Þa chÊt. 1.4. C¸c vËt liÖu, cÊu kiÖn, bé phËn kÕt cÊu dïng khi x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i tháa m·n nh÷ng yªu cÇu cña thiÕt kÕ theo nh÷ng tiªu chuÈn Nhμ n−íc vμ ®iÒu kiÖn kü thuËt t−¬ng øng. 1.5. Khi x©y dùng nÒn vμ mãng ph¶i cã sù kiÓm tra kü thuËt cña c¬ quan ®Æt hμng ®èi víi c¸c bé phËn kÕt cÊu quan träng ®· hoμn thμnh riªng vμ cã lËp c¸c biªn b¶n nghiÖm thu trung gian cho c¸c bé phËn kÕt cÊu Êy. 1.6. Khi mãng x©y dùng trªn c¸c lo¹i ®Êt cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt (nh− ®Êt lón −ít, ®Êt ®¾p ) còng nh− mãng cña c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt quan träng th× ph¶i tæ chøc viÖc theo dâi chuyÓn vÞ cña mãng vμ biÕn d¹ng cña c«ng tr×nh trong thêi kú x©y dùng. C¸c ®èi t−îng theo dâi vμ ph−¬ng ph¸p ®o ®−îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ cã tÝnh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt ®Ó ®Æt c¸c mèc ®o vμ thùc hiÖn qu¸ tr×nh theo dâi. Sau khi x©y dùng xong, c¬ quan sö dông c«ng tr×nh ph¶i tiÕp tôc viÖc theo dâi nãi trªn. 2. NÒn mãng thiªn nhiªn. 2.1. Khi dïng ®Êt lμm nÒn thiªn nhiªn cÇn ph¶i ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p x©y dùng ®Ó chÊt l−îng cña nÒn ®· ®−îc chuÈn bÞ vμ c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt kh«ng bÞ xÊu ®i do n−íc ngÇm vμ n−íc mÆt xãi lë, thÊm −ít do t¸c ®éng cña c¸c ph−¬ng tiÖn c¬ giíi, vËn t¶i vμ do phong hãa. VÒ nguyªn t¾c kh«ng ®−îc phÐp ngõng c«ng viÖc gi÷a lóc ®· ®μo xong hè mãng vμ b¾t ®Çu x©y mãng. Khi b¾t buéc ngõng viÖc th× ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p ®Ó b¶o vÖ tÝnh chÊt thiªn nhiªn cña ®Êt. ViÖc dän s¹ch ®¸y hè mãng ph¶i lμm ngay tr−íc lóc x©y mãng. 2.2. Trong nh÷ng tr−êng hîp thiÕt kÕ ®· cã nghiªn cøu tr−íc, cho phÐp x©y mãng trªn nh÷ng nÒn ®Êt ®¾p sau khi ®· chuÈn bÞ nÒn phï hîp víi ph−¬ng ph¸p ®æ ®Êt vμ ®Çm nÐn ®Êt, cã xÐt ®Õn thμnh phÇn vμ tr¹ng th¸i cña ®Êt. Cho phÐp dïng nÒn ®Êt b»ng xØ vμ c¸c vËt liÖu kh«ng ph¶i ®Êt ®Ó lμm nÒn cho c«ng tr×nh khi cã c¸c chØ dÉn ®Æc biÖt ®· ®−îc chuÈn bÞ trong thiÕt kÕ, cã dù kiÕn tr×nh tù, kü thuËt thi c«ng vμ kiÓm tra chÊt l−îng c«ng viÖc. 1
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 2.3. KÕt cÊu chèng v¸ch hè mãng, vÒ nguyªn t¾c ph¶i dïng phøc hîp thÐp h×nh th¸o l¾p (trõ nh÷ng tr−êng hîp chèng v¸ch c¸c hè máng nhá, ®−êng hoμ, hè ®μo cã chuyªn tuyÕn phøc t¹p, ®μo b»ng tay). ViÖc chèng dì ph¶i lμm sao cho kh«ng c¶n trë thi c«ng c¸c c«ng viÖc x©y dùng mãng tiÕp theo. Tr×nh tù th¸o dì kÕt cÊu chèng v¸ch hè mãng ph¶i ®¶m b¶o thμnh hè mãng æn ®Þnh cho ®Õn khi kÕt thóc c«ng viÖc x©y dùng mãng. Cäc v¸n thÐp dïng chèng ®ì v¸ch hè mãng ph¶i rót lªn ®−îc ®Ó sö dông l¹i. 2.4. Khi ®é s©u ®Æt mãng thay ®æi, viÖc ®μo ®Êt, trong c¸c hè mãng, c¸c ®−êng hμo ph¶i lμm tõng cÊp. Tû sè chiÒu cao chia cho chiÒu dμi cña mçi bËc do thiÕt kÕ quy ®Þnh nh−ng kh«ng ®−îc nhá hín 1: 2 ë c¸c ®Êt dÝnh; 1: 3 ë c¸c ®Êt kh«ng dÝnh. 2.5. NÕu tr¹ng th¸i tù nhiªn cña ®Êt nÒn cã ®é chÆt vμ tÝnh chèng thÊm kh«ng ®¹t yªu cÇu cña thiÕt kÕ th× ph¶i ®Çm chÆt thªm b»ng c¸ch ph−¬ng tiÖn ®Çm nÐn (xe lu, bóa ®Çm vv ). §é nÐn chÆt biÓu thÞ b»ng khèi l−îng thÓ tÝch h¹t ®Êt (1) ph¶i cho tr−íc trong thiÕt kÕ vμ ph¶i ®¶m b¶o n©ng cao ®é bÒn, gi¶m thÊp tÝnh biÕn d¹ng vμ tÝnh thÊm n−íc cña ®Êt. Chó thÝch: (1) Khèi l−îng thÓ tÝch h¹t ®Êt lμ khèi l−îng h¹t r¾n trong ®¬n vÞ thÓ tÝch ®Êt (còng hay gäi lμ dung träng kh«) ký hiÖu . 2.6. ViÖc lÊp ®Çy kho¶ng trèng gi÷a c¸c mãng b»ng ®Êt vμ ®Çm nÐn ®Êt ph¶i tiÕn hμnh sao cho gi÷ nguyªn ®−îc líp chèng thÊm cña c¸c mãng, cña c¸c t−êng tÇng hÇm còng nh− cña c¸c ®−êng èng ngÇm ®Æt bªn c¹nh (nh− ®−êng c¸p, ®−êng èng vv ). 2.7. Kho¶ng trèng gi÷a c¸c mãng ®−îc lÊp ®Çy ®Õn cao tr×nh ®¶m b¶o sù tho¸t ch¶y ch¾n ch¾n cña n−íc mÆt. 2.8. N−íc ngÇm vμo hè mãng trong thêi gian x©y mãng nhÊt thiÕt ph¶i b¬m ra, kh«ng cho phÐp líp bª t«ng hay v÷a míi thi c«ng ngËp n−íc chõng nμo ch−a ®¹t 30% c−êng ®é thiÕt kÕ. §Ó phßng ngõa v÷a bÞ r÷a tr«i khái khèi x©y cÇn lμm c¸c r·nh tho¸t n−íc vμ c¸c giÕng thu n−íc. ViÖc hót n−íc ra khái hè mãng ph¶i tiÕn hμnh cã chó ý ®Õn nh÷ng yªu cÇu ë ch−¬ng 4 cña b¶n quy ®Þnh nμy. Khi ®Æt c¸c hÖ thèng tiªu n−íc cÇn tu©n theo c¸c yªu cÇu vÒ thμnh phÇn kÝch th−íc vμ c¸c tÝnh chÊt cña nh÷ng vËt liÖu tho¸t n−íc còng nh− ®¶m b¶o ®é dèc ®· quy ®Þnh cña c¸c hÖ thèng tho¸t n−íc. 2.9. Khi ®é s©u ®Æt mãng thay ®æi th× viÖc x©y mãng ph¶i b¾t ®Çu tõ cao tr×nh thÊp nhÊt cña nÒn. C¸c phÇn hoÆc khèi mãng n»m cao h¬n ph¶i x©y trªn nÒn ®· ®−îc ®Çm chÆt cña ®Êt ®¾p, kho¶ng trèng, gi÷a c¸c phÇn hoÆc khèi mãng n»m bªn d−íi. 2.10. Tr−íc khi x©y mãng, nÒn ®Êt ®· chuÈn bÞ ph¶i ®−îc x¸c nhËn b»ng biªn b¶n cña héi ®ång bao gåm bªn giao thÇu vμ bªn nhËn thÇu, vμ khi cÇn thiÕt cã ®¹i diÖn cña c¬ quan thiÕt kÕ. Héi ®ång nμy x¸c ®Þnh sù ®óng ®¾n vÒ vÞ trÝ, kÝch th−íc vμ ®é cao cña ®¸y hè mãng, c¸c líp ®Êt thùc tÕ vμ nh÷ng tÝnh chÊt cña ®Êt so víi nh÷ng sè liÖu ®· dù tÝnh trong thiÕt kÕ, ®ång thêi x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng ®Æt mãng ë cao ®é thiÕt kÕ hay cao ®é ®· thay ®æi. Khi cÇn thiÕt, viÖc kiÓm tra sù gi÷ nguyªn c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt nÒn hoÆc chÊt l−îng nÐn chÆt ®Êt nÒn phï hîp víi thiÕt kÕ ph¶i ®−îc tiÕn hμnh b»ng c¸ch lÊy mÉu ®Ó thÝ nghiÖm trong phßng, b»ng thÝ nghiÖm xuyªn . 2.11. Khi x©y mãng cÇn kiÓm tra ®é s©u ®Æt mãng, kÝch th−íc vμ sù bè trÝ trªn mÆt b»ng cÊu t¹o c¸c lç, c¸c hèc, viÖc thùc hiÖn líp chèng thÊm, chÊt l−îng c¸c vËt liÖu vμ c¸c bé phËn kÕt cÊu ®· dïng. Khi chuÈn bÞ nÒn vμ líp chèng thÊm cña mãng nhÊt thiÕt ph¶i lËp biªn b¶n kiÓm tra c¸c c«ng tr×nh khuÊt. 2 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 3. NÐn chÆt ®Êt lón −ít. 3.1. §Ó nÐn chÆt c¸c ®Êt lón −ít, ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p:
- Trong ph¹m vi vïng biÕn d¹ng cña nÒn hoÆc mét phÇn cña nã – nÐn chÆt bÒ mÆt b»ng vËt ®Çm nÆng, lμm ®Öm ®Êt, ®Çm nÐn hè mãng cã h×nh d¸ng vμ chiÒu s©u ®· ®Þnh: Trong ph¹m vi toμn bé líp lón −ít cña nÒn – nÐn chÆt s©u b»ng cäc ®Êt vμ thÊm −ít tr−íc. ViÖc lùa chän mét hoÆc kÕt hîp mét sè c¸c biÖn ph¸p nÐn chÆt do thiÕt kÕt quyÕt ®Þnh. 3.2. Khi x©y dùng nÒn trªn c¸c ®Êt lón −ít ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p tho¸t n−íc m−a cho khu vùc x©y dùng. 3.3. ViÖc nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i tiÕn hμnh trªn c¬ së tμi liÖu ®iÒu tra ®Þa chÊt c«ng tr×nh, bao gåm nh÷ng sè liÖu vÒ n−íc ngÇm ë khu x©y dùng, vÒ chiÒu dμy lón −ít, vÒ lo¹i ®Êt theo møc ®é lón −ít, vÒ ®é lón kh¶ dÜ do t¶i träng mãng vμ träng l−îng b¶n th©n, còng nh− vÒ c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt ë tr¹ng th¸i thiªn nhiªn (dung träng, tû träng, giíi h¹n nh·o, giíi h¹n l¨n, ®é lón −ít t−¬ng ®èi, ¸p lùc lón −ít ban ®Çu vv ). 3.4. C¸c ph−¬ng ¸n thiÕt kÕ vÒ nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i bao gåm: a) Khi nÐn chÆt chÆt bÒ mÆt b»ng bóa ®Çm: - MÆt b»ng vμ mÆt c¾t hè mãng víi c¸c kÝch th−íc cña diÖn tÝch ®Çm nÐn vμ chu vi mãng; c¸c chØ dÉn vÒ ®é s©u ®Çm chÆt cÇn thiÕt, vÒ ®é chÆt yªu cÇu vμ ®é Èm tèt nhÊt c¶ ®Êt, vÒ viÖc chän kiÓu m¸y ®Çm nÖn ®Êt, vÒ sè lÇn ®Ëp cña bóa ®Çm vμ sè l−ît ®Çm cña m¸y, vÒ trÞ sè gi¶m thÊp cao tr×nh bÒ mÆt ®−îc ®Çm. b) Khi lμm c¸c ®Öm ®Êt: - MÆt b»ng vμ mÆt c¾t cña hè mãng, c¸c ®Æc tr−ng c¬ lý cña ®Êt ®¾p, chØ dÉn vÒ ®é dμy cña líp ®¾p, vÒ m¸y mãc ®Ó ®Çm ®Êt vμ chÕ ®é lμm viÖc cña nã, còng nh− ®é chÆt cña ®Êt trong tÇng ®Öm. c) Khi ®Çm nÖn hè mãng: - Nh÷ng sè liÖu vÒ quy ho¹ch h−íng ®øng cña ®Þa ®iÓm x©y dùng, mÆt b»ng bè trÝ vμ kÝch th−íc cña c¸c hè mãng, nh÷ng chØ dÉn vÒ viÖc bãc bá vμ sö dông líp ®Êt mμu, vÒ ®Çm chÆt ®Êt ®¾p thªm, vÒ viÖc dïng c¸c thiÕt bÞ treo vμ c¸c chÕ ®é c«ng t¸c cña c¸c m¸y mãc ®Çm nÖn, vÒ tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt nÒn. d) Khi nÐn chÆt b»ng cäc ®Êt: - MÆt b»ng bè trÝ cäc víi chØ dÉn vÒ ®−êng kÝnh vμ chiÒu s©u cña chóng, c¸c yªu cÇu vÒ ®é Èm còng nh− vÒ ®é chÆt trung b×nh vμ tèi thiÓu cña ®Êt ®−îc ®Çm chÆt, vÒ ®Æc ®iÓm cña thiÕt bÞ ®−îc dïng, tæng träng l−îng cña ®Êt vμ träng l−îng tõng phÇn ®æ vμo trong lç khoan, c¸c chØ dÉn vÒ chiÒu dμy cña líp ®Êt “®Öm” vμ ph−¬ng ph¸p lo¹i nã b»ng c¸ch ®Çm chÆt thªm hoÆc bãc bá. e) Khi nÐn chÆt b»ng c¸ch thÊm −ít tr−íc: - MÆt b»ng ph©n chia diÖn tÝch ®Çm chÆt trªn riªng tõng khu vùc cã sù chØ dÉn ®é s©u vμ tr×nh tù lμm thÊm −ít, vÞ trÝ c¸c mèc s©u vμ mèc bÒ mÆt, s¬ ®å hÖ thèng èng dÉn n−íc, c¸c sè liÖu vÒ l−îng n−íc tiªu thô trung b×nh ngμy ®ªm trªn 1m2 diÖn tÝch nÐn chÆt vμ thêi gian lμm −ít mçi hè mãng hoÆc mçi khu vùc. Cßn trong tr−êng hîp lμm thÊm −ít qua lç khoan - cÇn thªm mÆt b»ng bè trÝ c¸c lç khoan cã kÌm chØ dÉn vÒ ®é s©u vμ ®−êng kÝnh cña chóng, c¸c ph−¬ng ph¸p khoan vμ lo¹i vËt liÖu tho¸t n−íc nhåi vμo hè khoan. 3.5. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng t¸c ®Çm chÆt ph¶i x¸c ®Þnh râ thªm vÒ ®é Èm vμ ®é chÆt tù nhiªn cña ®Êt ë ®é s©u do thiÕt kÕ quyÕt ®Þnh. NÕu ®é Èm tù nhiªn cña ®Êt so víi ®é Èm tèt nhÊt thÊp h¬n 0,05 hoÆc thÊp h¬n n÷a th× nªn tiÕn hμnh lμm Èm thªm b»ng c¸ch ®æ n−íc. L−îng n−íc cÇn dïng A cho 1m3 ®Êt ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: A = h (k.W0 – W). (1) 3 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 h - TrÞ sè trung b×nh cña khèi l−îng thÓ tÝch h¹t cña ®Êt ®Çm, tÝnh b»ng t/m3. W0 - §é Èm tèt nhÊt, tÝnh b»ng ®¬n vÞ thËp ph©n; W - §é Èm thiªn nhiªn, tÝnh b»ng ®¬n vÞ thËp ph©n; k - HÖ sè kÓ ®Õn sù mÊt n−íc do bèc h¬i, lÊy b»ng 1,1,. 3.6. ViÖc ®Çm chÆt thÝ nghiÖm ®Ó x¸c ®Þnh râ thªm c¸c th«ng sè thiÕt kÕ lμ mét c«ng t¸c c¬ b¶n khi nÐn chÆt ®Êt lón −ít, cÇn ph¶i lμm tr−íc trong qu¸ tr×nh x©y dùng. NÐn chÆt thÝ nghiÖm ®−îc tiÕn hμnh t¹i 1 ®iÓm ®Æc tr−ng chi khu vùc x©y dùng. KÝch th−íc cña khu thÝ nghiÖm lÊy kh«ng nhá h¬n 3,0 x 3,0 ®−êng kÝnh cña ®Çm hoÆc gÊp ®«i chiÒu réng bé phËn c«ng t¸c cña m¸y ®Çm khi nÐn chÆt b»ng bóa ®Çm vμ kh«ng nhá h¬n 6 x 12m khi nÐn chÆt b»ng lu lÌn.
- Khi nÐn chÆt s©u b»ng cäc ®Êt, khu ®Êt thÝ nghÖm nÐn chÆt kh«ng bÐ h¬n 3 cäc kÒ nhau ®−îc bè trÝ trªn mÆt b»ng t¹i c¸c ®Ønh cña tam gi¸ ®Òu cã kho¶ng c¸ch theo thiÕt kÕ. ViÖc nÐn chÆt ®Êt ®Ó thÝ nghiÖm b»ng thÊm n−íc ®−îc thùc hiÖn trong hè mãng cã chiÒu s©u 0,8mÐt vμ bÒ réng b»ng chiÒu dμy líp ®Êt lón −ít, nh−ng kh«ng nhá h¬n 20mÐt. 3.7. Ph−¬ng ph¸p nÐn chÆt ®Êt thÝ nghiÖm ph¶i dù kiÕn tu©n theo nh÷ng yªu cÇu nªu d−íi ®©y: Khi nÐn chÆt b»ng bóa ®Çm cø qua tõng 2 lÇn ®Ëp cña bóa (lÇn ®i qua cña m¸y ®Çm) l¹i dïng m¸y ®o ®é cao x¸c ®Þnh sù gi¶m thÊp bÒ mÆt ®Çm chÆt theo c¸c cäc mèc ®· ®ãng vμo ®Êt. §Ó kiÓm tra chiÒu dμy cña líp ®Çm chÆt t¹i trung t©m diÖn tÝch nÐn chÆt ph¶i x¸c ®Þnh ®é chÆt, ®é Èm cña ®Êt qua tõng kho¶ng 0,25m theo chiÒu s©u vμ cho ®Õn ®é s©u b»ng 2 lÇn ®−êng kÝnh bóa ®Çm. Khi lμm c¸c ®Öm ®Êt nªn tiÕn hμnh nÐn chÆt thÝ nghiÖm theo 3 ph−¬ng ¸n: sè lÇn ®i qua cña m¸y lu lÌn 6,8 vμ 10 hoÆc sè lÇn cña bóa nÖn (sè lÇn ®i qua cña m¸y ®Çm nÖn) theo mét vÖt: 8; 10 vμ 12. ViÖc nÐn chÆt ph¶i tiÕn hμnh (®èi víi tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt dïng lμm nÒn) Ýt h¬n ë ba gi¸ trÞ ®é Èm cña chóng; 1,2 W1; 1,0W1 vμ 0,8W1 (W1 - ®é Èm ë giíi h¹n l¨n). Sau khi nÐn chÆt ë khu ®Êt thÝ nghiÖm ph¶i x¸c ®Þnh ®é chÆt, ®é Èm cña ®Êt ®· ®−îc nÐn chÆt ë 2 cao tr×nh øng víi phÇn trªn vμ phÇn d−íi cña líp nÐn chÆt. TiÕn hμnh ®Çm nÐn thÝ nghiÖm do sù h¹ thÊp ®¸y hè mãng sau tõng 2 lÇn ®Çm nÖn. ViÖc ®o cao tr×nh ®−îc thùc hiÖn theo mÆt trªn bóa ®Çm t¹i 2 ®iÓm ®èi xøng qua ®−êng kÝnh. §Ó kiÓm tra kÝch th−íc vïng nÐn chÆt t¹i trung t©m hè mãng ®μo mét giÕng th¨m cã chiÒu s©u b¨ng hai lÇn ®−êng kÝnh hoÆc 2 lÇn bÒ réng ®¸y bóa ®Çm råi lÊy mÉu ®Êt thö qua tõng kho¶ng 0,25m c¸ch t©m theo chiÒu s©u vμ theo chiÒu ngang. §Ó x¸c minh kÕt qu¶ thÝ nghiÖm tÇng nÐn chÆt s©u b»ng ®Êt trªn khu vùc x©y dùng, cÇn ph¶i ®μo giÕng kiÓm tra s©u h¬n 0,7 chiÒu dμy tÇng lón −ít; ®ång thêi x¸c ®Þnh ®é Èm vμ ®é chÆt cña ®Êt qua tõng kho¶ng 0,5 mÐt cho ®Õn ®é s©u 3m; cßn d−íi n÷a th× c¸ch nhau 1 mÐt. T¹i mçi møc ngang cÇn x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt ë 2 ®iÓm trong ph¹m vi mçi cäc ®Êt vμ trong kho¶ng gi÷a c¸c cäc. §Ó quan s¸t ®é lón sôt cña ®Êt ®−îc nÐn chÆt trong qu¸ tr×nh thÊm −ít thi nghiÖm, nªn ®Æt t¹i ®¸y cña hè mãng vμ bªn ngoμi nã theo 2 c¹nh th¼ng gãc nhau cña hè mãng c¸c mèc bÒ mÆt c¸ch nhau 3m trªn kho¶ng c¸ch b»ng 1,5 chiÒu dμy cña líp ®Êt lón −ít, cßn ë trung t©m hè mãng bè trÝ mét nhãm mèc theo chiÒu s©u c¸ch nhau 3m trong ph¹m vi toμn bé chiÒu dμy tÇng lón −ít. 4 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 3.8. Khi hoμn thμnh viÖc nÐn chÆt thÝ nghiÖm ph¶i ghi thμnh nh÷ng biªn b¶n, trong ®ã thuyÕt minh râ nh÷ng trÞ sè ®Ò nghÞ vÒ ®é chèi khi nÐn chÆt ®Êt vμ lμm ®Öm ®Êt, b»ng c¸c m¸y ®Çm kh¸c nhau, nh÷ng ®å thÞ quan hÖ gi÷a møc gi¶m thÊp bÒ mÆt ®Êt ®Çm vμ ®¸y cña hè mãng ®−îc ®Çm nÖn víi chÕ ®é lμm viÖc m¸y ®Çm, nh÷ng sè liÖu vÒ sè lÇn ®Ëp cÇn thiÕt cho mét phÇn ®Êt ®æ vμo trong hè khoan khi lμm cäc ®Êt, nh÷ng ®å thÞ lón cña c¸c mèc bÒ mÆt vμ mèc s©u, l−îng n−íc ®· tèn khi lμm −ít ®Êt vμ nh÷ng kÕt qu¶ kh¸c vÒ ®Çm chÆt thÝ nghiÖm ®Ó quy ®Þnh c«ng nghÖ cña c¸c c«ng viÖc chÝnh nh»m b¶o ®¶m nh÷ng chØ tiªu thÝch øng vÒ chÊt l−îng vμ thêi h¹n. 3.9. ViÖc nÐn chÆt bÒ mÆt cña ®Êt b»ng bóa ®Çm nÖn ph¶i ®−îc thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu: a) Khi ®μo hè mãng vμ c¸c hμo nªn tiÕn hμnh riªng tõng ®o¹n vμ tuú theo n¨ng suÊt cña m¸y mμ tÝnh to¸n chän kü kÝch th−íc cña chóng thÝch hîp ®Ó gi÷ ®−îc ®é Èm tèt nhÊt cña ®Êt ë mãng lé thiªn suèt trong thêi gian ®Çm nÖn. b) Lμm Èm thªm ®Êt, ph¶i t−íi ®Òu l−îng n−íc tÝnh to¸n trªn toμn bé diÖn tÝch cÇn lμm Èm; ®ång thêi viÖc ®Çm ®Êt chØ ®−îc b¾t ®Çu sau khi n−íc t−íi ®· thÊm hÕt vμ ®Êt trªn bÒ mÆt se l¹i ®¹t ®é Èm gÇn b»ng ®é Èm tèt nhÊt.
- c) NÐn chÆt ®Êt trong ph¹m vi tõng ®o¹n ph¶i tiÕn hμnh thμnh chu kú, chuyÓn tiÕp tõ vÖt nμy ®Õn vÖt kh¸c; khi ®é s©u ®Æc mãng kh¸c nhau, nÐn chÆt ®¸t nÒn b¾t ®Çu tõ cét cao h¬n. d) Sau khi kÕt thóc ®Çm chÆt bÒ mÆt, líp ®Êt bÞ t¬i ë phÝa trªn cÇn ph¶i ®Çm l¹i b»ng c¸ch ®Ëp nÖn cña bóa ®Çm tõ ®é cao 0,5 – 1m øng víi ®é Èm tèt nhÊt. 3.10. X©y dùng c¸c ®Öm ®Êt ph¶i thùc hiÖn trong hè mãng ®μo thÊp h¬n cèt thiÕt kÕ ch«n mãng mét ®é s©u b»ng chiÒu dμy ®Öm ®Êt vμ tu©n theo c¸c yªu cÇu: a) ChiÒu dμy mçi líp ®Êt ®æ nÒn lÊy tuú thuéc vμo kh¶ n¨ng ®Çm chÆt cña m¸y mãc ®−îc sö dông; b) §Êt ®Ó lμm ®Öm ®Êt nÒn ®−a ®Õn hè mãng ë tr¹ng th¸i ®é Èm tèt nhÊt hoÆc tiÕn hμnh lμm Èm thªm chóng ®Õn ®é Èm tèt nhÊt t¹i n¬i san ®Çm. c) ChØ sau khi ®· kiÓm tra chÊt l−îng nÐn chÆt vμ nhËn ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ tháa m·n cña líp tr−íc th× míi tiÕn hμnh r¶i ®Êt líp tiÕp theo. 3.11. §Çm nÒn hè mãng cÇn ph¶i thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu sau: a) §Çm hè d−íi mãng ®¬n nªn thùc hiÖn cïng mét lóc trªn tÊt c¶ chiÒu s©u cña hè vμ kh«ng thay ®æi vÞ trÝ thanh ®Þnh h−íng cho m¸y ®Çm. b) Lμm Èm thªm ®Êt (trong tr−êng hîp cÇn thiÕt) nªn tiÕn hμnh tõ cèt ®¸y hè ®Õn ®é s©u kh«ng bÐ h¬n 1,5 chiÒu réng cña hè. 3.12. NÐn chÆt s©u nÒn ®Êt b»ng cäc ®Êt ph¶i tiÕn hμnh theo c¸c yªu cÇu: a) Khoan b»ng m¸y khoan ®Ëp ph¶i thùc hiÖn ë ®é Èm thiªn nhiªn cña ®Êt. C¸c m¸y ph¶i æn ®Þnh, cßn thanh ®Þnh h−íng cña bóa ®Ëp ph¶i thËt th¼ng ®øng; nªn tiÕn hμnh khoan lç b»ng bóa ®Ëp cã ®−êng kÝnh nhá h¬n 0,45m vμ träng l−îng kh«ng bÐ h¬n 3 tÊn r¬i tõ ®é cao 0,8 – 1,2 mÐt. b) Cho phÐp t¹o lç b»ng ph−¬ng ph¸p næ m×n, nÕu ®é Èm cña ®Êt ë giíi h¹n l¨n, cßn khi ®é Èm nhá th× ®Êt cÇn ph¶i lμm Èm thªm; trong tr−êng hîp kh«ng cã nh÷ng chØ dÉn trong thiÕt kÕ, c¸c lç m×n ®−îc khoan víi ®−êng kÝnh 80mm, cßn thuèc næ lμ lo¹i am-m«-nit N09 hay N010 cã träng l−îng 50 gam mçi viªn víi sè l−îng 5-10 viªn trªn 1 mÐt dμi cña lç; khi t¹o lç b»ng ph−¬ng ph¸p næ nªn lμm tõng lç mét, cßn nh÷ng lç kh¸c - chØ sau khi ®æ ®Êt vμ ®Çm chÆt tõng líp trong nh÷ng lç ®· næ m×n xong. 5 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 c) Tr−íc khi ®æ ®Êt vμo mçi lç ®· ®−îc næ m×n ph¶i tiÕn hμnh ®o ®é s©u cña nã; trong tr−êng hîp ph¸t hiÖn thÊy ®Êt ®ïn lªn ë ®¸y hè cao d−íi 1,5m th× ph¶i ®Çm l¹i 20 lÇn b»ng bóa ®Çm; nÕu ®Êt ®ïn ë ®¸y cao h¬n 1,5m th× ph¶i lμm l¹i lç míi. d) §Ó ®Çm chÆt ®Êt c¸c lç khoan nªn −u tiÕn dïng c¸c m¸y khoan ®Ëp ®Ó b¶o ®¶m kh¶ n¨ng sö dông ®Êt cã ®é Èm chªnh lÖch so víi ®é Èm tèt nhÊt trong kho¶ng tõ + 0,02 ®Õn 0,06. 3.13. ViÖc nÐn chÆt ®Êt b»ng ph−¬ng ph¸p thÊm −ít tr−íc cÇn thùc hiÖn theo c¸c yªu cÇu: a) Hè mãng hoÆc riªng mét vïng nμo ®ã tr−íc khi thÊm −ít cÇn ph¶i ®−îc ®μo bá c¸c líp ®Êt ®¾p vμ c©y cá; ®¸y cña hè mãng ®−îc san ph¼ng b»ng c¸ch gät ®Êt. b) Thùc hiÖn viÖc thÊm −ít b»ng c¸ch lμm ngËp n−íc hè mãng gi÷ mùc n−íc c¸ch ®¸y kho¶ng 0,3 - 0,8mÐt, vμ kÐo dμi cho ®Õn khi thÊm −ít toμn bé chiÒu dμy líp ®Êt lón −ít vμ ®¹t ®Õn ®é lón æn ®Þnh nhá h¬n 1cm trong 1 tuÇn. c) Trong qu¸ tr×nh thÊm −ít tr−íc cÇn ph¶i tiÕn hμnh theo dâi mét c¸ch cã hÖ thèng ®é lón cña c¸c mèc bÒ mÆt vμ c¸c mèc s©u còng nh− l−îng n−íc tiªu thô; viÖc ®o cao c¸c mèc cÇn ®−îc tiÕn hμnh kh«ng Ýt h¬n 1 lÇn trong 5-7 ngμy. d) CÇn chó ý x¸c ®Þnh ®é s©u thÊm −ít theo kÕt qu¶ x¸c ®Þnh ®é Èm cña ®Êt qua mçi mÐt chiÒu s©u trªn toμn bé chiÒu dμy líp lón −ít. 3.14. ChÊt l−îng nÐn chÆt ®Êt cÇn kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt khi chÆt b»ng bóa ®Çm theo tõng ®é s©u 0,25 – 0,50m cßn khi nÐn chÆt tõng líp b»ng lu lÌn - t¹i gi÷a mçi líp; sè l−îng c¸c ®iÓm x¸c ®Þnh ®é chÆt ®−îc x¸c ®Þnh tõ tÝnh to¸n lμ mçi ®iÓm cho 300m2 diÖn tÝch ®−îc nÐn chÆt vμ cÇn ph¶i lÊy Ýt nhÊt 2 mÉu thö khi nÐn chÆt b»ng bóa
- ®Çm vμ 3 mÉu thö trong mçi líp khi nÐn chÆt tõng líp lu lÌn. Khi nÐn chÆt ®Êt cã ®é Èm tèt nhÊt b»ng ®Çm träng lùc, chÊt l−îng nÐn chÆt ®−îc phÐp kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chèi theo sù tÝnh to¸n mçi lÇn thö cho 100m2 ®Êt nÐn chÆt. ChÊt l−îng nÐn chÆt b»ng cäc ®Êt ®−îc kiÓm tra b»ng c¸ch x¸c ®Þnh ®é chÆt cña ®Êt nÐn chÆt ë ®é s©u ch«n mãng t¹i vïng gi÷a ba cäc ®Êt bè trÝ theo h×nh tam gi¸c ®Òu; sè l−îng c¸c ®iÓm kiÓm tra ®−îc quy ®Þnh cø mçi ®iÓm thö cho 1.000m2 diÖn tÝch nÐn chÆt. Kho¶ng c¸ch thùc tÕ vμ ®é s©u cña chóng cÇn ph¶i phï hîp víi thiÕt kÕ. NÕu kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c tÊm cäc ®Êt lín h¬n thiÕt kÕ kho¶ng 0,4 ®−êng kÝnh th× ph¶i lμm thªm c¸c cäc bæ sung. ChÊt l−îng ®Êt nÐn chÆt b»ng bÊt cø ph−¬ng ph¸p thi c«ng nμo còng ®−îc xem lμ tháa m·n, nÕu ®é chÆt trung b×nh cña ®Êt trong nÒn ®−îc nÐn chÆt phï hîp víi thiÕt kÕ. §é chªnh lÖch cho phÐp (®é chÆt bÐ h¬n thiÕt kÕ) kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 0,5t/m3 vμ chiÕm kh«ng nhiÒu h¬n 10% tæng sè lÇn x¸c ®Þnh. 3.15. Nh÷ng kÕt qu¶ cña c«ng t¸c nÐn chÆt ®Êt lón −ít ph¶i ghi vμo trong c¸c nhËt ký thÝch hîp (phu lôc 1,2). NghiÖm thu c«ng t¸c nÐn chÆt ®Êt lón −ít tiÕn hμnh theo c¸c sè liÖu x¸c ®Þnh ®é chÆt vμ Èm cña ®Êt ®· ®−îc ®Çm chÆt vμ lËp c¸c biªn b¶n. 4. H¹ thÊp mùc n−íc trong x©y dùng. 4.1. C¸c quy t¾c trong phÇn nμy ®−îc ¸p dông cho c«ng t¸c h¹ thÊp nh©n t¹o mùc n−íc ngÇm b»ng c¸c biÖn ph¸p th¸o n−íc lé thiªn. R·nh tiªu n−íc giÕng läc kiÓu èng ch©m kim, ph−¬ng ph¸p ch©n kh«ng, ph−¬ng ph¸p ®iÖn thÊm vμ ph−¬ng ph¸p lç khoan h¹ mùc n−íc lé thiªn. Nh÷ng ph−¬ng ph¸p ®ã ®−îc dïng riªng biÖt hoÆc phèi hîp víi nhau trong thêi kú x©y dùng nhμ vμ c«ng tr×nh. 6 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.2. Chän c¸c biÖn ph¸p h¹ thÊp mùc n−íc cÇn ph¶i chó ý ®Õn t×nh h×nh thiªn nhiªn, kÝch th−íc vïng lμm kh« c¹n, c¸c ph−¬ng ph¸p thi c«ng ë hè mãng vμ vïng l©n cËn nã, thêi gian kÐo dμi cña chóng vμ c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa ph−¬ng kh¸c cña c«ng tr−êng x©y dùng. Khi thùc hiÖn c«ng t¸c h¹ thÊp møc n−íc cÇn ph¶i nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p chèng sù ph¸ ho¹i c¸c tÝnh chÊt tù nhiªn cña ®Êt trong nÒn c¸c c«ng tr×nh ®· cã hoÆc míi x©y dùng vμ c¸c biÖn ph¸p ng¨n ngõa sù ph¸ ho¹i æn ®Þnh c¸c m¸i dèc vμ ®¸y hè mãng. CÇn ph¶i phèi hîp c¸c c«ng t¸c h¹ thÊp mùc n−íc víi c«ng t¸c ®Êt vμ c¸c c«ng t¸c x©y dùng kh¸c trong vïng ho¹t ®éng cña hÖ thèng h¹ thÊp mùc n−íc vÒ thêi gian vμ kü thuËt thi c«ng; còng nh− vÒ c¸c ®iÒu kiÖn bè trÝ c¸c ph−¬ng tiÖn kü thuËt. 4.3. BiÖn ph¸p th¸o n−íc lé thiªn cã thÓ dïng trong c¸c ®iÒu kiÖn, ®Êt kh¸c nhau vμ ë ®é s©u kh¸c nhau, nÕu viÖc tu©n thñ tÊt c¶ c¸c yªu cÇu ë ®iÒu 4.2 kh«ng gÆp khã kh¨n. 4.4. C¸c r·nh tiªu n−íc trong d¹ng kªnh vμ hμo lé thiªn hoÆc lÊp ®Çy vËt liÖu thÊm, còng nh− c¸c èng tiªu n−íc cã lÊp líp chèng thÊm xung quanh ®−îc phÐp bè tÝ ch¼ng nh÷ng ë ngoμi hè mãng mμ ngay c¶ trùc tiÕp ë trong hè mãng. Cho phÐp l¾p ®Æt c¸c r·nh tiªu n−íc kiÓu hμnh lang ngÇm trong tr−êng hîp dïng chung sau nμy trong thêi kú sö dông th−êng xuyªn c«ng tr×nh. 4.5. Ph−¬ng ph¸p giÕng läc kiÓu èng ch©m kim nªn sö dông trong ®Êt kh«ng ph©n líp vμ cã hÖ sè thÊm tõ 1 ®Õn 50ngμy ®Çm; ®ång thêi khi sö dông nã nªn trang bÞ c¸c lo¹i m¸y kiÓu ? cã thÓ h¹ mùc n−íc ngÇm mét cÊp ®Õn ®é s©u nhá h¬n 4-5 mÐt c¸ch trôc b¬m. 4.6. Ph−¬ng ph¸p ch©n kh«ng (khi ®ã ch©n kh«ng ®−îc ph¸t triÓn trong vïng thÊm cña khu lÊp n−íc nªn dïng trong c¸c ®Êt cã hÖ sè thÊm tõ 0,05 ®Õn 2m/ngμy ®ªm. Khi ®é s©u cÇn h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm nhá h¬n 6-7m th× dïng c¸c thiÕt bÞ h¹ thÊp mùc n−íc ch©n kh«ng kiÓu YBB vμ c¸c èng läc ch©m kim cã líp bäc xung quanh. Khi ®é s©u cÇn h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm nhá h¬n 10-12m th× dïng èng kim läc phun cã líp bäc xung quanh.
- Khi cã xem c¸c líp ®Êt chøa n−íc vμ kh«ng thÊm n−íc th× dïng thiÕt bÞ ch©n kh«ng h¹ møc n−íc kiÓu 3BBY cã c¸c giÕng khoan ch©n kh«ng ®ång t©m vμ cã thÓ h¹ mùc n−íc ngÇm ®Õn 20- 22m. 4.7. Ph−¬ng ph¸p ®iÖn thÊm, trong ®ã viÖc rót kh« n−íc cho ®Êt x¶y ra d−íi t¸c dông cña lùc ®iÖn thÊm xuÊt hiÖn khi cho ®i qua ®Êt dßng ®iÖn 1 chiÒu, nªn dïng trong ®Êt khã thÊm vμ cã hÖ sè thÊm nhá h¬n 0,05m/ngμy ®ªm vμ xem nh− lμ biÖn ph¸p t¨ng c−êng hiÖu qu¶ lμm kh« ®Êt Ýt thÊm ®Õn ®é s©u tuú thuéc vμo thiÕt bÞ chÝnh ®Ó h¹ thÊp mùc n−íc. 4.8. Lç khoan h¹ mùc lé thiªn (th«ng víi khÝ quyÓn) nªn dïng c¸c lo¹i sau ®Çy: a) C¸c giÕng khoan ®−îc trang bÞ b»ng c¸c m¸y b¬m dïng khi ®é s©u yªu cÇu h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm kh¸ lín (b¾t ®Çu tõ 4m hoÆc s©u h¬n) còng nh− khi ®é s©u h¹ mùc n−íc kh«ng lín (nhá h¬n 4m) nh−ng dïng bé èng läc ch©m kim gÆp khã kh¨n do l−îng n−íc ch¶y vμo nhiÒu, diÖn tÝch cÇn lμm kh« lín vμ khu ®Êt chËt hÑp; b) C¸c lç khoan tù phun cã ®é nghiªng kh¸c nhau dïng ®Ó khö ¸p lùc thõa trong tÇng chøa n−íc cã ¸p; còng nh− ®Ó h¹ mùc n−íc ë s©u (c¸c giÕng khoan ngang trªn m¸i dèc cña hè mãng lé thiªn, c¸c thiÕt bÞ lÊy n−íc kiÓu tia, c¸c lç khoan ng−îc tõ hÇm lß); c) C¸c giÕng thu n−íc ngÇm xuèng c¸c tÇng n»m phÝa d−íi dïng ®Ó h¹ mùc n−íc trong c¸c ®iÒu kiÖn khi phÝa trªn cã líp chøa n−íc, ë gi÷a lμ líp kh«ng thÊm n−íc vμ d−íi cïng lμ nh÷ng líp kh«ng chøa n−íc nh−ng cã hÖ sè thÊm kh«ng bÐ h¬n 10m/ngμy ®ªm, hoÆc khi ®é chªnh ¸p lùc cña c¸c tÇng chøa n−íc kh¸c nhau nhiÒu; 7 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 d) C¸c thiÕt bÞ läc xuyªn (qua ®ã n−íc ngÇm x©m vμo chóng vμ sÏ ®−îc th¸o vμo hÇm ngÇm) dïng ®Ó h¹ mùc n−íc ë s©u trong c¸c ®iÒu kiÖn khi trªn khu ®Êt cã hoÆc ®ang x©y dùng nh÷ng hÇm lß hoÆc nh÷ng hμo tho¸t n−íc ngÇm trong thêi kú khai th¸c. 4.9. Tμi liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt thuû v¨n vμ ®Þa chÊt c«ng tr×nh cÇn cho c«ng t¸c h¹ mùc n−íc gåm cã: - C¸c sè liÖu chung vÒ ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn cña vïng x©y dùng víi sù m« t¶ ®Þa thÕ vμ ®Þa h×nh cña khu ®Êt, c¸c hå chøa n−íc vμ c¸c dßng n−íc ch¶y ë gÇn nã; - §¾c tr−ng vÒ cÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt, vÒ líp chøa n−íc, nguån vμ vïng cung cÊp chóng, sù liªn hÖ lÉn nhau gi÷a chóng, ®−êng tiªu n−íc ngÇm tù nhiªn, thμnh phÇn ho¸ häc vμ nhiÖt ®é cña chóng. - C¸c hÖ sè thÊm, dÉn ¸p, dÉn n−íc vμ bμi n−íc cña ®Êt ®−îc x¸c ®Þnh nhê sù hót n−íc thÝ nghiÖm, ®èi víi viÖc h¹ thÊp mùc n−íc b»ng ®iÖn thÊm th× bæ sung thªm hÖ sè ®iÖn thÊm vμ ®iÖn trë «m cña ®Êt. - B¶n ®å ph©n bè c¸c líp chøa n−íc cã ghi râ ®Þa h×nh cña m¸i vμ ®¸y cña chóng, còng nh− c¸c ®−êng ®ång møc n−íc hoÆc ®−êng thuû ®¼ng ¸p; - MÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt cña vïng h¹ mùc n−íc vμ khi cÇn thiÕt cã c¶ mÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt trong ph¹m vi khu vùc ph©n bè c¸c líp chøa n−íc, cho ®Õn vïng cung cÊp vμ tho¸t n−íc. C¸c mÆt c¾t vμ trô ®Þa chÊt nμy ph¶i lËp ®Õn ®é s©u cña tÇng kh«ng thÊm n−íc chÝnh. 4.10. C¸c gi¶i ph¸p thiÕt kÕ vÒ h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i cã: - M« t¶ c¸c sè liÖu gèc vÒ nh÷ng vÞ trÝ thÝch hîp ®Ó thu n−íc ngÇm vμ hót ra; - §Æc ®iÓm cña c¸c c«ng tr×nh ®· vμ ®ang x©y trªn khu vùc x©y dùng, còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p vμ thêi h¹n cña c«ng t¸c x©y dùng, còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p vμ thêi h¹n cña c«ng t¸c x©y dùng “chu tr×nh kh«ng”; - C¬ së cña c¸c biÖn ph¸p chÊp nhËn dïng ®Ó h¹ mùc n−íc, gi¶i ph¸p chung cña hÖ thèng h¹ møc tr×nh bμy c¸c kÕt qu¶ tÝnh to¸n vÒ h¹ mùc n−íc, c¸c h×nh vÏ c¸c c«ng tr×nh dÉn n−íc vμ h¹ mùc n−íc vμ c¸c gi¶i ph¸p vÒ x©y dùng vμ b¶o vÖ chóng chèng ¨n mßn, b¶n liÖt kª c¸c trang thiÕt bÞ, c¸c gi¶i ph¸p vÒ cung cÊp n¨ng l−îng, khèi l−îng vμ thêi h¹n hoμn thμnh; c¸c chØ dÉn vÒ nguån ®iÖn, vÒ ®iÖn ¸p lμm viÖc vμ vÒ c−êng ®é dßng ®iÖn 1 chiÒu chuyÓn ®Õn c¸c ®iÖn cùc khi tiªu n−íc b»ng ®iÖn. - Bè trÝ c¸c lç khoan tr¾c vμ c¸c èng ®o ¸p, còng nh− c¸c chØ dÉn vÒ quan tr¾c h¹ thÊp mùc n−íc ngÇm.
- 4.11. Trong thiÕt kÕ h¹ mùc n−íc ®ßi hái thêi gian l©u dμi cÇn ph¶i nghiªn cøu viÖc thùc hiÖn tõng giai ®o¹n c«ng t¸c vμ ®−a dÇn c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc vμo ho¹t ®éng. Trong c¸c tr−êng hîp phøc t¹p, khi mμ tμi liÖu kh¶o s¸t kh«ng cã ®Çy ®ñ c¬ së ®Ó tÝnh to¸n h¹ mùc n−íc hoÆc kh«ng cã kh¶ n¨ng ®Ó chän lùa cuèi cïng hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμ c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc, th× trong thiÕt kÕ nªn ®Ò ra viÖc thi c«ng thö vμ c¸c kÕt qu¶ cña chóng sÏ ®−îc dïng ®Ó ®−a nh÷ng söa ®æi vμo thiÕt kÕ. 4.12. Trong thiÕt kÕ h¹ mùc n−íc ngÇm cÇn ph¶i x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n: a) Møc gi¶m thÊp cña n−íc ngÇm t¹i c¸c ®iÓm tÝnh to¸n, trong ®ã cã c¶ nh÷ng n¬i bè trÝ h¹ mùc n−íc ë c¸c giai ®o¹n x©y dùng kh¸c nhau; b) L−îng n−íc ch¶y ®Õn c¸c thiÕt bÞ vμ tÊt c¶ hÖ thèng h¹ mùc n−íc ngÇm theo tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nã; c) N¨ng suÊt, kh¶ n¨ng l−u th«ng, kÝch th−íc, sè l−îng, sù bè trÝ vμ c¸c th«ng sè kh¸c cña c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc th¸o n−íc vμ thu n−íc. 8 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, thêi gian ®Ó ®¹t ®−îc møc h¹ thÊp yªu cÇu cña n−íc ngÇm theo yªu cÇu còng ph¶i x¸c ®Þnh b»ng tÝnh to¸n. 4.13. C¸c tÝnh to¸n vÒ h¹ møc n−íc nªn thùc hiÖn trªn c¬ së ®Þnh luËt thÊm tuyÕn tÝnh v = k.i. C¸c ph−¬ng tr×nh dßng ch¶y cña n−íc ngÇm khi chÕ ®é thÊm æn ®Þnh vμ hÖ thèng hÖ mùc n−íc hoμn chØnh (c¸c hè khoan s©u ®Õn líp kh«ng thÊm n−íc) cã d¹ng: §èi víi dßng ch¶y ph¼ng: mk (H y)t Q (2) R x §èi víi dßng h−íng t©m: 2 mk (H y) Q ln R x (3) Trong ®ã: v- Tèc ®é thÊm tÝnh b»ng m/ngμy ®ªm; k- HÖ sè thÊm, tÝnh b»ng m/ngμy ®ªm; i- Gradien thuû lùc; Q- L−u l−îng n−íc, tÝnh b»ng m3/ngμy ®ªm; m- ChiÒu dμy cña líp chøa n−íc khi thÊm cã ¸p hoÆc chiÒu dμy trung b×nh cña dßng ch¶y b»ng H y 2 khi thÊm kh«ng cã ¸p, tÝnh b»ng mÐt.
- H- Cét ¸p n−íc ngÇm, tÝnh b»ng m; y- Cét ¸p t¹i ®iÓm tÝnh to¸n, tÝnh b»ng m; l- ChiÒu dμi khu vùc tÝnh to¸n to¸n cña hÖ thèng th¼ng h¹ mùc n−íc, tÝnh bμng m; x- Kho¶ng c¸ch tõ trùc hÖ thèng th¼ng h¹ mùc n−íc hoÆc tõ trung t©m hÖ thèng vßng v©y h¹ mùc n−íc ®Õn ®iÓm tÝnh to¸n, tÝnh b»ng m; R- B¸n kÝnh vïng gi¶m ¸p (vïng ¶nh h−ëng) ®¹i l−îng cña nã ®−îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së cña nh÷ng sè liÖu vÒ c¸c nguån vμ ®iÒu kiÖn cung cÊp n−íc cña líp chøa n−íc, cßn trong tr−êng hîp ë trong vïng lμm viÖc cã hå chøa n−íc th× ®¹i l−îng ®ã lÊy b»ng: + Khi dßng ch¶y ph¼ng - kho¶ng c¸ch tõ trung t©m hÖ thèng h¹ mùc n−íc ®Õn hå chøa. + Khi dßng h−íng t©m - b»ng 2 kho¶ng c¸ch nãi trªn. 4.14. Khi thiÕu c¸c sè liÖu nguån vμ ®iÒu kiÖn cung cÊp n−íc cña tÇng chøa n−íc th× cho phÐp x¸c ®Þnh b¸n kÝnh cña vïng gi¶m ¸p b»ng tÝnh to¸n theo c¸c c«ng thøc sau: - Khi thÊm kh«ng ¸p: R - Khi thÊm cã ¸p: R Trong ®ã: A 2S S 10S k.H k (4) (5) A- b¸n kÝnh tÝnh ®æi cña hÖ thèng h¹ mùc n−íc, tÝnh b»ng m. §èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc vßng vÊy cã tØ sè c¸c c¹nh cña nã nhá h¬n 10 th× 9 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 A F Khi tû sè c¸c c¹nh cña nã lín h¬n 10 vμ ®èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc th¼ng vμ ng¾n th× lÊy A = 0,25l; cßn ®èi víi hÖ thèng h¹ mùc n−íc th¼ng vμ dμi th× lÊy A = 0; F- DiÖn tÝch ®−îc v©y xung quanh bëi thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc, tÝnh b»ng m2; S- Møc gi¶m th¸p mùc n−íc ngÇm trong vïng lÊy n−íc (tong hè mãng) tÝnh tõ mùc n−íc ngÇm ban ®Çu, tÝnh b»ng m. 4.15. Trong c¸c tr−êng hîp líp kh«ng thÊm n−íc s©u, l−îng gi¶m thÊp yªu cÇu cña mùc n−íc ngÇm d−íi ®¸y hè mãng cÇn ®−îc x¸c ®Þnh tuú theo tèc ®é phôc håi mùc n−íc khi c¸c m¸y b¬m t¾t v× sù cè. Trong tr−êng hîp vÞ trÝ cña líp kh«ng thÊm n−íc ë cao th× nªn c¨n cø vμo t×nh h×nh thùc tÕ vÒ ®é s©u ®¹t ®−îc cña viÖc h¹ thÊp mùc n−íc vμ viÖc dïng c¸c biÖn ph¸p phô thªm ®Ó b¶o vÖ hè mãng chèng sù ph¸ ho¹i dßng ch¶y cña n−íc ngÇm. Møc gi¶m thÊp yªu cÇu vμ trÞ sè cét ¸p cho phÐp trong tÇng chøa n−íc cã ¸p n»m d−íi ®¸y hè mãng ®−îc x¸c ®Þnh tõ ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m sù æn ®Þnh cña ®Êt trong nÒn vμ ng¨n ngõa n−íc bôc vμo trong hè mãng. 4.16. Cho phÐp dïng ph−¬ng ph¸p thay thÕ dÇn tr¹ng th¸i æn ®Þnh ®Ó tÝnh to¸n h¹ mùc n−íc khi chÕ ®é thÊm cña n−íc ngÇm kh«ng æn ®Þnh. Ph−¬ng ph¸p nμy gi¶ thiÕt r»ng t¹i mçi thêi ®iÓm dßng thÊm cña n−íc ®−îc xem nh− lμ æn ®Þnh; ®ång thêi, b¸n kÝnh ®−êng gi¶m ¸p x¸c ®Þnh phô thuéc vμo thêi gian cho ®Õn khi nã ®¹t trÞ sè t−¬ng øng víi gi¸ trÞ
- ë chÕ ®é thÊm æn ®Þnh. Trong tr−êng hîp thùc hiÖn c«ng viÖc h¹ mùc n−íc lín vμ chÕ ®é thÊm kh«ng æn ®Þnh kÐo dμi, cÇn thiÕt ph¶i tÝnh to¸n c¸c ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt vÒ sù cung cÊp n−íc ngÇm, vÒ viÖc dïng giÕng vμ r·nh tho¸t n−íc ch−a hoμn chØnh (ch−a ®Õn líp kh«ng thÊm n−íc) vμ trong tr−êng hîp phøc t¹p kh¸c, cho phÐp tÝnh to¸n h¹ møc n−íc dùa trªn sù c©n b»ng c¸c nguån dù tr÷ ®éng vμ tÜnh cña n−íc ngÇm; dïng ph−¬ng ph¸p chia ®o¹n, ph−¬ng ph¸p t−¬ng tù thuû ®iÖn ®éng vμ m« h×nh hãa còng nh− c¸c ph−¬ng ph¸p dùa trªn thuyÕt chÕ ®é ®μn håi. 4.17. VÞ trÝ cña c¸c giÕng tho¸t n−íc, sè l−îng vμ ®é s©u cña chóng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh dùa trªn l−u l−îng cña n−íc ngÇm vμ mùc n−íc h¹ thÊp cÇn thiÕt. N¨ng suÊt tÝnh to¸n cña mét giÕng qckb kh«ng ®−îc v−ît qu¸ n¨ng suÊt giíi h¹n cho phÐp lÊy theo sè liÖu thÝ nghiÖm cã lo¹i trõ l−îng h¹t ®Êt mang theo. Trong tr−êng hîp cã sè liÖu thÝ nghiÖm cho phÐp x¸c ®Þnh qckb theo ®iÒu kiÖn: qckb 2001.d k (6) Trong ®ã: l vμ d - ChiÒu dμi vμ ®−êng kÝnh phÇn cã thÊm −ít cña thiÕt bÞ läc. L−îng n−íc tèi −u ch¶y vμo, cét ¸p ph¸t triÓn vμ c«ng suÊt cña ®éng c¬ ®iÖn c¸c m¸y b¬m cÇn ph¶i thÝch øng víi n¨ng suÊt tÝnh to¸n cña giÕng. 4.18. C¸c èng hót, c¸c b¬m cña thiÕt bÞ läc ch©m kim, c¸c bÓ chøa tuÇn hoμn, c¸c m¸ng tËp trung nÕu n−íc bè trÝ ë cao tr×nh thÊp trong ®iÒu kiÖn cho phÐp. §èi víi c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc ®Æc trong ph¹m vi c¸c m¸i dèc, cÇn ph¶i nghiªn cøu tr−íc n¬i ®Æt m¸y vμ c¸c bê b¶o hé. C¸c giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m cÇn ph¶i ®−îc s¾p ®Æt sao cho tr¸nh ®−îc kh«ng khÝ xuyªn qua ®Êt vμ rß vμo trong giÕng hót, kho¶ng c¸ch nhá nhÊt tõ bé phËn läc cña giÕng ®Õn mÆt ®Êt kh«ng ®−îc nhá h¬n 3mÐt. 10 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.19. C¸c bÓ thu n−íc vμ c¸c kªnh tho¸t n−íc cña hÖ thèng tho¸t n−íc lé thiªn, nãi chung nªn bè trÝ ngoμi ph¹m vi nÒn c«ng tr×nh. Trong ®iÒu kiÖn chËt hÑp ph¶i ®Æt c¸c bÓ chøa n−íc trong ph¹m vi cña nÒn th× cÇn ph¶i gia cè chóng cho v÷ng ch¾c. C¸c t−êng thÊm vμ ®¸y cña bÓ chøa ph¶i ®−îc b¶o vÖ chèng xãi lë. ChiÒu réng cña ®¸y c¸c kªnh tho¸t n−íc kh«ng ®−îc nhá h¬n 0,3 mÐt; cßn ®é dèc cña nã ph¶i b¶o ®¶m 0,002 ®Õn 0,005. M¸i dèc vμ ®¸y cña c¸c kªnh tho¸t n−íc trong ®Êt bÞ ®ïn nªn gia cè ch¾c ch¾n. Khi kh«ng cã kh¶ n¨ng thu n−íc vμo r·nh tho¸t hiÖn cã hoÆc thu vμ hè chøa tù nhiªn ë ngoμi vïng ¶nh h−ëng cña hÖ thèng h¹ mùc n−íc th× cÇn ph¶i lμm c¸c ao chøa n−íc. 4.20. Sè giÕng tho¸t n−íc cã trang bÞ m¸y b¬m ®Ó dù tr÷ tiÕn hμnh khi h¹ mùc n−íc ngÇm kh«ng ®−îc lín h¬n 20% sè l−îng giÕng tÝnh to¸n cña toμn hÖ thèng. Sè l−îng giÕng dù tr÷ cña c¸c hÖ thèng lín cã thÓ tÝnh to¸n chÝnh x¸c theo thiÕt kÕ. C¸c hÖ thèng h¹ mùc n−íc ®Ó ®Ò phong líp kh«ng thÊm n−íc bÞ vì, ph¶i ®−îc b¶o ®¶m b»ng c¸c giÕng tù tho¸t dù tr÷. C¸c giÕng nμy ®−îc khoan s©u ®Õn ®¸y hè mãng. 4.21. T¹i c¸c tr¹m b¬m hót n−íc lé thiªn cÇn ®Æt c¸c m¸y b¬m dù tr÷. Sè l−îng m¸y b¬m dù tr÷ vμo kho¶ng 50% sè b¬m ®ang lμm viÖc khi sè b¬m nμy lín h¬n 1 vμ kho¶ng 100% nÕu chØ cã 1 b¬m ho¹t ®éng. 4.22. §èi víi c¸c ®èi t−îng x©y dùng mμ nÕu ngõng hót n−íc cã thÓ ph¸ ho¹i kh¶ n¨ng thi c«ng an toμn th× nªn thiÕt kÕ 2 nguån cung cÊp ®iÖn ®éc lËp cho hÖ thèng h¹ mùc n−íc. 4.23. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng t¸c h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i kiÓm tra t×nh tr¹ng kü thuËt cña c¸c nhμ vμ c«ng tr×nh ë trong vïng thi c«ng, n¾m râ t×nh h×nh c¸c ®−êng giao th«ng ngÇm hiÖn cã vμ tiÕn hμnh san b»ng vμ dän s¹ch khu vùc bè trÝ c¸c thiÕt bÞ tho¸t n−íc vμ h¹ mùc n−íc.
- 4.24. Trong qu¸ tr×nh h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i b¶o ®¶m sù ®iÒu chØnh c¬ ®éng c¸c chÕ ®é lμm viÖc cña hÖ thèng b»ng c¸ch t¾t toμn bé, mét phÇn hoÆc ®Þnh kú c¸c tæ m¸y b¬m theo møc ®é gi¶m l−u l−îng n−íc hót ra. HÖ thèng h¹ mùc n−íc ph¶i trang bÞ thªm c¸c thiÕt bÞ b¶o ®¶m ph¸t tÝn hiÖu ®Õn n¬i ®iÒu phèi vμ c¾t tù ®éng bÊt kú tæ m¸y nμo. 4.25. Khi khoan c¸c giÕng vμ ®Æt thiÕt bÞ läc vμo giÕng nªn chó ý ®Õn c¸c yªu cÇu: a) Khoan c¸c giÕng b»ng ph−¬ng ph¸p ®Ëp treo cÇn ph¶i tiÕn hμnh nh− thÕ nμo ®Ó ch©n èng chÌn xuèng s©u vμo trong ®Êt vμ thÊp h¬n ®¸y hè khoan kh«ng Ýt h¬n0,5m; cßn viÖc n©ng èng hót bïn ph¶i ®−îc tiÕn hμnh víi tèc ®é kh«ng cho phÐp hót ®Êt qu¸ ®Çu d−íi cña èng chÌn; khi khoan xuyªn qua ®Êt cã kh¶ n¨ng t¹o thμnh nh÷ng vØa c¸ch n−íc côc bé th× trong lç cña èng chÌn cÇn ph¶i gi÷ mùc n−íc cao h¬n mùc n−íc ngÇm æn ®Þnh. b) §é lÖch theo ph−¬ng th¼ng ®øng c¶ c¸c giÕng dïng ®Ó l¾p c¸c b¬m s©u cã trôc truyÒn ®éng kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 0,005 chiÒu s©u cña giÕng; c) §−îc phÐp khoan c¸c giÕng h¹ mùc n−íc b»ng ph−¬ng ph¸p xãi röa ®Êt sÐt nÕu tr−íc ®ã trªn khu ®Êt, b»ng thÝ nghiÖm, ®· x¸c ®Þnh ®−îc hiÖu qu¶ t¸ch h¹t sÐt. d) Tr−íc khi h¹ c¸c thiÕt bÞ läc vμ rót c¸c èng chÌn trong c¸c giÕng cÇn ph¶i lμm s¹ch vïn cÆn do khoan; lç hæng phÝa trong èng chÌn cña c¸c giÕng ®−îc khoan trong ®Êt c¸t hoÆc c¸t cã chøa nhiÒu h¹t sÐt, còng nh− trong c¸c líp xen kÑp tÇng chøa n−íc vμ kh«ng thÊm n−íc cÇn ph¶i ®−îc xãi röa b»ng n−íc; cÇn ph¶i trùc tiÕp tiÕn hμnh ®o ®¹c kiÓm tra ®é s©u cña giÕng tr−íc khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc; e) Khi khoan c¸c giÕng cÇn ph¶i lÊy mÉu thö ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c ranh giíi c¸c líp chøa n−íc vμ thμnh phÇn h¹t cña ®Êt. 11 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 4.26. Khi h¹ vμo ®Êt c¸c thiÕt bÞ läc hoÆc c¸c èng chÌn b»ng ph−¬ng ph¸p xái röa cÇn ph¶i ®¶m b¶o truyÒn n−íc liªn tôc, vμ sau khi gÆp ®Êt thÊm n−íc m¹nh th× nªn truyÒn thªm khÝ nÐn vμo ®¸y. C¸c thiÕt bÞ läc kiÓu èng ch©m kim cÇn ®−îc h¹ ch×m b»ng ph−¬ng ph¸p thñy lùc, trõ c¸c tr−êng hîp gÆp c¸c líp ®Êt chÆt hoÆc nh÷ng t¹p chÊt kh«ng cho phÐp xãi röa, khi ®ã c¸c èng läc ch©m kim ®−îc ®Æt trong c¸c giÕng khoan b»ng ph−¬ng ph¸p c¬ häc. 4.27. C¸c thiÕt bÞ läc cña c¸c giÕng h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i ®¸p øng c¸c yªu cÇu sau: a) L−íi hoÆc tÊm ®ôc lç cña bé läc kh«ng ®−îc t¸ch, láng chç nèi vμ lç thñng qu¸ kÝch th−íc quy ®Þnh; cuén d©y kim lo¹i cÇn ph¶i gi÷ ®Òu ®Æn c¸c khe hë gi÷a c¸c vßng quÊn; bé läc b»ng b¨ng ®Þnh h×nh kh«ng ®−îc biÕn d¹ng mÆt trô vμ háng “c¸c khãa” gi÷a c¸c vßng quÊn; c¸c khèi rçng cña thiÕt bÞ läc kh«ng ®−îc cã vÕt nøt vμ h− háng c¸c mÐp biªn. b) Bé läc dïng ®Ó l¾p vμo trong c¸c giÕng ®−îc khoan tr−íc cÇn ph¶i trang bÞ ®Ìn chiÕu s¸ng ®Ó ®Þnh t©m cét thÊm ®èi víi èng chÌn: cßn bé läc dïng khi hót n−íc ngÇm cã tÝnh chÊt x©m thùc cÇn ph¶i cã c¸c líp phñ chèng ¨n mßn; c) C¸c èng cña bé phÇn läc c¸c chi tiÕt phÝa trªn èng läc còng nh− nh÷ng ®−êng èng dÉn cã ¸p vμ èng hót, kh«ng ®−îc mãp mÐo hoÆc nh÷ng vÕt x©y x¸t. d) NÕu giÕng h¹ mùc n−íc xuyªn qua mét vμi tÇng chøa n−íc bÞ lμm c¹n, th× c¸c thiÕt bÞ läc cÇn ph¶i ®−îc dù tÝnh cho mçi tÇng cña chóng. 4.28. Khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc vμo giÕng khoan tr−íc trong ®Êt mÒm, xung quanh phÇn läc cña giÕng, cÇn ph¶i lÊp b»ng vËt liÖu c¸t, sái ®· chän lùa vμ röa s¹ch, vËt liÖu nμy kh«ng chøa c¸c h¹t cã ®−êng kÝnh nhá h¬n 0,5mm vμ lín h¬n 7mm. Thμnh phÇn cña líp lÊp xung quanh cÇn ph¶i chän lùa theo ®iÒu kiÖn: 5 D50 10
- d50 D50 - ®−êng kÝnh cña h¹t mμ hμm l−îng c¸c h¹t nhá h¬n nã chiÕm 50% träng l−îng vËt liÖu líp lÊp. d50 - ®−êng kÝnh cña h¹t mμ hμm l−îng cña h¹t nhá h¬n nã chiÕm 50% träng l−îng cña ®Êt trong líp chøa n−íc hoÆc líp ngoμi khèi lÊp. §−êng kÝnh cña c¸c lç hay chiÒu réng cña c¸c khe hë cña thiÕt bÞ läc kh«ng lín h¬n D50 cña líp lÊp trùc tiÕp kÒ bé läc. ChiÒu dμy cña líp lÊp (bäc xung quanh) ®−îc x¸c ®Þnh tõ 2 ®iÒu kiÖn sau ®©y: 30D80; 0,25D; D80 – KÝch th−íc cña h¹t mμ hμm l−îng c¸c h¹t nhá h¬n nã chiÕm 80% träng l−îng vËt liÖu trong líp lÊp; D- §−êng kÝnh ngoμi cña thiÕt bÞ läc. ChiÒu dμy cña líp lÊp xung quanh bé läc (bao gåm tÊm ®ôc lç, cuén d©y kim lo¹i, èng cã nhiÒu lç vμ khe hë) kh«ng ®−îc nhá h¬n 60mm. 4.29. Khi lÊp xung quanh c¸c thiÕt bÞ läc cÇn chó ý c¸c yªu cÇu sau ®©y: a) §æ san vËt liÖu ®Ó lÊp ph¶i tiÕn hμnh ®Òu ®Æn vμ liªn tôc theo tõng líp cã ®é cao kh«ng lín h¬n 30 lÇn chiÒu dμy cña líp lÊp; sau mçi lÇn n©ng èng chÌn, trªn ch©n nã ph¶i ®Ó l¹i líp lÊp cao h¬n 0,5m; 12 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 b) Giíi h¹n trªn cña líp bäc giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m ph¶i n»m cao h¬n cèt mÐp trªn cña thiÕt bÞ läc Ýt nhÊt 1 mÐt, cßn tõ trªn líp lÊp ®Õn mÆt ®Êt cÇn ph¶i ®Öm ®Êt sÐt; c) Khi thi c«ng líp lÊp cña bé läc ch©m kim cÇn chän l−u l−îng cña tia xãi vμ tèc ®é h¹ bé läc ch©m kim nh− thÕ nμo ®Ó ®−êng kÝnh cña giÕng khoan theo toμn bé chiÒu cao kh«ng nhá h¬n 150mm; khi lÊp ®Çy khe hë h×nh khuyªn nªn cung cÊp liªn tôc dßng xãi vμ gi¶m l−u l−îng cña nã ®Õn møc chØ cã thÓ lμm tr«i ®i c¸c h¹t sÐt vμ h¹t bôi; trong kho¶ng trèng cña èng läc ch©m kim ë ®é s©u c¸ch miÖng giÕng khoan kh«ng nhá h¬n 1 mÐt cÇn ph¶i nhåi ®Êt sÐt. 4.30. Ph¶i kiÓm tra sù hót n−íc cña c¸c giÕng khoan b»ng c¸ch ®æ n−íc sau khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ läc. NÕu trong giÕng kiÓm tra thÊy sù hót n−íc rÊt chËm so víi c¸c n¬i kh¸c th× nªn x¸c ®Þnh nguyªn nh©n cña t×nh tr¹ng ®ã vμ dïng c¸c biÖn ph¸p ®Ó phôc håi kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña giÕng. Sau khi kiÓm tra sù hót n−íc cña c¸c giÕng cÇn ph¶i nhanh chãng tiÕn hμnh b¬m hÕt n−íc ngÇm ra cho ®Õn khi giÕng n−íc hoμn toμn trong. Khi b¬m n−íc ra tõ c¸c giÕng ®−îc trang bÞ m¸y b¬m phun ph¶i dÉn n−íc bÈn b¬m lªn vμ n−íc thi c«ng cïng vÒ mét phÝa ®Ó tr¸nh lμm bÈn n−íc l−u th«ng. 4.31. Khi l¾p c¸c m¸y b¬m, c¸c ®−êng èng dÉn cã ¸p vμ èng hót n−íc ch¶y ra cÇn b¶o ®¶m thËt kÝn tÊt c¶ c¸c chç nèi. CÇn tiÕn hμnh l¾p c¸c m¸y b¬m trong c¸c giÕng sau khi ®· kiÓm tra tÝnh chÊt th«ng suèt cña c¸c giÕng b»ng mét khu«n mÉu dμi 5m vμ cã ®−êng kÝnh lín h¬n ®−êng kÝnh cña m¸y b¬m 50mm. Mçi m¸y b¬m ph¶i trang bÞ thªm khãa ë chç ch¶y ra, cßn c¸c m¸y phun n−íc 2 van nót (ë chç ph©n nh¸nh c¸ch èng dÉn vμ ë chç ch¶y ra). C¸c ®o¹n èng dïng lμm cét ¸p trong c¸c giÕng cÇn ph¶i ®−îc lμm s¹ch vμ kiÓm tra ®é kÝn b»ng c¸ch thö rß ë ¸p lùc n−íc cao h¬n ¸p lùc tÝnh to¸n lμ 50%. 4.32. C¸c èng dÉn cña thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc cÇn ®−îc ®Æt trªn nh÷ng gèi th¸o l¾p däc theo bÒ mÆt ®· ®−îc san ph¼ng. - Víi ®é dèc kh«ng nhá h¬n 0,001 kÓ tõ m¸y b¬m ®èi víi c¸c èng ph©n phèi cã ¸p cña thiÕt bÞ kiÓu ABBY víi ®é dèc kh«ng nhá h¬n 0,005 vÒ phÝa bÓ chøa tuÇn hoμn ®èi víi èng thu n−íc kh«ng ¸p; - C¸c èng hót cña thiÕt bÞ kiÓu EBMvμ YBB víi ®é nghiªng kh«ng nhá h¬n 0,005 kÓ tõ m¸y b¬m. 4.33. Khi ®Æt c¸c thiÕt bÞ tiªu n−íc d¹ng èng nÕn lμm c¸c giÕng kiÓm tra c¸ch nhau 50m däc theo chiÒu dμi cña c¸c r·nh tiªu n−íc th¼ng dßng vμ ë c¸c n¬i thay ®æi h−íng cña chung.
- C¸c èng tiªu n−íc ph¶i ®−îc tÝnh to¸n ®é bÒn, cã ®−êng kÝnh kh«ng nhá h¬n 100mm vμ kh¶ n¨ng dÉn n−íc thÝch øng víi dßng ch¶y. CÇn ph¶i bè trÝ chóng c¸ch c«ng tr×nh kho¶ng 0,6 – 0,8m vμ ®Æt víi ®é nghiªng kh«ng nhá h¬n 0,002. C¸c èng tiªu n−íc ®Æt d−íi c«ng tr×nh ph¶i cã vá b¶o vÖ. Líp lÊp bäc xung quanh c¸c thiÕt bÞ läc cña c¸c giÕng h¹ mùc n−íc. ChiÒu dμy cña mçi líp lÊp bäc xung quanh kh«ng ®−îc nhá h¬n 150mm cßn líp trùc tiÕp n»m kÒ èng ph¶i tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn: 1 d 3 khi c¸c lç trong èng tiªu n−íc lμ h×nh trßn. D50 1 d 1,5 khi c¸c lç lμ khe hë; D50 13 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 d- ®−êng kÝnh cña lç trßn hay chiÒu réng cña c¸c khe èng. 4.34. Tr−íc khi nghiÖm thu vμ ®−a hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμo sö dông ph¶i tiÕn hμnh b¬m hót thö. Trong qu¸ tr×nh ®ã cÇn ph¶i kiÓm tra; - Sù t−¬ng hîp cña l−îng n−íc b¬m ra ¸p suÊt ph¸t triÓn do b¬m íi sè liÖu thuyÕt minh cña chóng, cßn ®èi víi thiÕt bÞ phun th× cÇn kiÓm tra sù t−¬ng hîp cña ¸p suÊt n−íc tuÇn hoμn víi ¸p suÊt dù kiÖn cña thiÕt kÕ; - §é kÝn c¸c mèi nèi ghÐp chÆt cña c¸c giÕng ch©n kh«ng, sù ch¾c ch¾n cña c¸c nót nhåi sÐt ë c¸c miÖng giÕng, ®é chÆt cña mèi nèi c¸c ®−êng èng dÉn vμ møc ®é b¶o ®¶m c¸c hót kh«ng khÝ trong c¸c ®−êng èng hót; - Møc ®é kh«ng cã c¸c h¹t ®Êt trong n−íc hót ra (lóc kÕt thóc b¬m thö); - Sù t−¬ng hîp cña c¸c thiÕt bÞ tho¸t n−íc vμ n¬i x¶ n−íc víi thiÕt kÕ (tu©n theo c¸c yªu cÇu cña c¬ quan gi¸m s¸t vÖ sinh vμ c¸c tæ chøc ®iÒu chØnh sö dông vμ b¶o vÖ n−íc vμ ®Êt n«ng nghiÖp). Khi b¬m thö cÇn ph¶i ®o: l−u l−îng cña n−íc b¬m ra, ®é gi¶m thÊp cña n−íc trong c¸c giÕng kiÓm tra vμ trong c¸c èng ®o ¸p ®ång thêi ph¶i ghi chÐp nh÷ng sè ®äc cña c¸c ch©n kh«ng kÕ vμ ¸p kÕ trªn m¸y b¬m t−¬ng øng víi thêi gian do l−u l−îng vμ sù gi¶m thÊp mùc n−íc. Khi ch¹y thö c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc b»ng ®iÖn thÊm cÇn ®o thªm c−êng ®é vμ ®iÖn thÕ dßng diÖn ch¹y qua ®Êt gi÷a c¸c cùc. HÖ thèng h¹ mùc n−íc cã thÓ ®−a vμo s¶n xuÊt khi ®iÒu kiÖn lμm viÖc cña nã ®· hoμn chØnh vμ ho¹t ®éng tèt trong 1 ngμy ®ªm sau khi l¾p r¸p. 4.35. NghiÖm thu hÖ thèng h¹ thÊp mùc n−íc b»ng c¸c biªn b¶n trong ®ã cã kÌm c¸c mÆt c¾t ®Þa chÊt ®· lμm chÝnh x¸c vμ c¸c tμi liÖu bæ sung bao gåm c¸c sè liÖu sau: a) §èi víi viÖc hót n−íc lé thiªn: sù bè trÝ trªn mÆt b»ng vμ cao ®é cña c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc vμ dÉn n−íc, cña c¸c giÕng quan s¸t, c¸c ®Æc tr−ng cña m¸y b¬m; b) §èi víi tiªu n−íc h−íng ngang - vÞ trÝ cña c¸c giÕng tiªu n−íc víi nh÷ng chØ dÉn vÒ lo¹i vμ kiÓu giÕng, sè thø tù c¸c giÕng kiÓm tra, mÆt c¾t däc c¸c giÕng tiªu n−íc, kÕt cÊu líp bäc vμ c¸c ®Æc tr−ng cña tr¹m b¬m; c) §èi víi thiÕt bÞ läc ch©m kim – ph−¬ng ph¸p h¹ bé läc ch©m kim, cao tr×nh cña c¸c bé phËn thÊm läc, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh trôc m¸y b¬m, c¸ch bè trÝ c¸c giÕng quan s¸t, c¸c sè liÖu b¬m thö; d) §èi víi c¸c thiÕt bÞ phun (trong ®ã cã c¸c giÕng ch©n kh«ng ®ång t©m) – ph−¬ng ph¸p lμm giÕng, kÕt cÊu tÇng läc vμ giÕng, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh bè trÝ phÇn thÊm n−íc vμ c¸c bé phÇn lμm viÖc cña m¸y phun, vÞ trÝ c¸c thiÕt bÞ ®« kiÓm tra còng nh− c¸c èng ®o ¸p vμ c¸c giÕng quan tr¾c cïng víi nh÷ng chØ dÉn vÒ mùc n−íc, c¸c sè liÖu b¬m thö; e) §èi víi c¸c thiÕt bÞ ®iÖn thÊm c¸ch bè trÝ vμ ph−¬ng ph¸p h¹ ®iÖn cùc, cao tr×nh c¸c bé phËn thÊm, ph−¬ng ph¸p thi c«ng líp lÊp, cao tr×nh trôc m¸y b¬m, vÞ trÝ giÕng quan tr¾c, c¸c ®−êng d©y ®iÖn ®−îc l¾p r¸p rÊt phï hîp víi yªu cÇu cña thiÕt kÕ vμ
- c¸c sè liÖu b¬m thö. 4.36. Sau khi ®−a hÖ thèng h¹ mùc n−íc vμo sö dông ph¶i b¬m n−íc liªn tôc. §−îc phÐp ®iÒu chØnh sù ho¹t ®éng cña m¸y b¬m mμ kh«ng ®Ó mùc n−íc ngÇm cao h¬n møc quy ®Þnh khi gi¶m dßng n−íc ch¶y vμo thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc do sù ph¸t triÓn vïng gi¶m ¸p vμ kh«ng cã kh¶ n¨ng t¾t bít m¸y. C¸c m¸y b¬m ®Æt trong giÕng dù tr÷ còng 14 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 nh− c¸c m¸y b¬m dù tr÷ cña c¸c thiÕt bÞ lé thiªn cÇn ph¶i ®Þnh kú ®−a bμo ho¹t ®éng ®Ó duy tr× chóng trong t− thÕ lμm viÖc. 4.37. Khi b¬m n−íc ra khái hè mãng ®−îc ®μo b»ng ph−¬ng ph¸p ®μo d−íi n−íc, tèc ®é gi¶m thÊp mùc n−íc trong hè mãng cÇn ph¶i phï hîp víi tèc ®é gi¶m thÊp mùc n−íc ngÇm ngoμi ph¹m vi cña nã ®Ó tr¸nh sù ph¸ ho¹i æn ®Þnh cña ®¸y vμ thμnh hè; chÕ ®é lμm viÖc cña thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc cÇn ®iÒu chØnh nh− thÕ nμo ®Ó mùc n−íc trong vμ ngoμi hè mãng kh«ng chªnh lÖch nhau nhiÒu. 4.38. Trong thêi gian b¬m n−íc cÇn tiÕn hμnh quan s¸t cã hÖ thèng t×nh h×nh ®¸y vμ thμnh hè mãng. Khi thÊy ®é lón t¨ng lªn hoÆc nguån n−íc thÊm tËp trung vμ cã mang theo ®Êt th× cÇn ph¶i nhanh chãng dïng c¸c biÖn ph¸p ®Ó thñ tiªu c¸c chç h− háng. 4.39. Trong suèt thêi gian thi c«ng h¹ mùc n−íc cÇn tiÕn hμnh ghi nhËt ký (phô lôc 3 vμ 4) bao gåm néi dung sau: a) Sè liÖu vÒ l−u l−îng do c¸c m¸y b¬m hót ra; b) Nh÷ng sè ®äc cña ch©n kh«ng kÕ vμ ¸p kÕ t−¬ng øng víi thêi gian do l−u l−îng n−íc; c) Sè liÖu vÒ mùc n−íc ngÇm ë c¸c giÕng quan s¸t n»m trong vμ ngoμi ph¹m vi khai th¸c; d) C¸c sè liÖu vÒ thêi gian vμ nguyªn nh©n ngõng ho¹t ®éng cña c¸c m¸y b¬m. 4.40. Khi kÕt thóc c«ng viÖc l¾p ®Æt hÖ thèng h¹ mùc n−íc cÇn ph¶i lËp c¸c v¨n b¶n kiÓm tra c«ng t¸c lÊp kÝn, trong cã c¸c chØ dÉn vÒ viÖc ch«n ®Æt c¸c thiÕt bÞ ngμm. 4.41. CÇn ph¶i tiÕn hμnh th¸o rêi c¸c thiÕt bÞ b»ng c¸c ph−¬ng ph¸p vμ ph−¬ng tiÖn thÝch hîp ®Ó b¶o ®¶m dïng l¹i chóng sau nμy. ViÖc th¸o rêi c¸c thiÕt bÞ h¹ mùc n−íc nhiÒu tÇn n©n b¾t ®Çu tõ tÇng d−íi. C¸c m¸y ®Æt ë c¸c cèt cao h¬n cÇn ®−îc tiÕp tôc ho¹t ®éng trong thêi gian th¸o thiÕt bÞ. 5. C¶i t¹o ®Êt. ChØ dÉn chung 5.1. ViÖc c¶i t¹o ®Êt cã thÓ tiÕn hμnh ®Ó n©ng cao c−êng ®é vμ ®é æn ®Þnh cña ®Êt hay gi¶m tÝnh thÊm n−íc cña nã b»ng ph−¬ng ph¸p xi m¨ng hãa, sÐt hãa, bitum hãa, silicat hãa, nhùa hãa vμ b»ng nhiÖt. TÊt c¶ c¸c ph−¬ng ph¸p trªn, trõ ph−¬ng ph¸p c¶i t¹o b»ng nhiÖt cã thÓ øng dông khi nhiÖt ®é cña ®Êt ®−îc c¶i t¹o kh«ng d−íi 00C vμ cña dung dÞch b¬m kh«ng d−íi + 50C. C¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt cã thÓ tiÕn hμnh ë nhiÖt ®é ©m. 5.2. C¸c tμi liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt c«ng tr×nh khu vùc dù ®Þnh c¶i t¹o cÇn ph¶i bao gåm c¸c sè liÖu sau: - CÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt thuû v¨n cña khu vùc. - Träng l−îng riªng, träng l−îng thÓ tÝch ®é rçng vμ ®é Èm cña ®Êt. - C¸c ®Æc tr−ng vÒ c−êng ®é vμ m« ®un biÕn d¹ng cña ®Êt tù nhiªn. - HÖ sè thÊm ®Êt; h−íng vμ tèc ®é vËn ®éng cña n−íc ngÇm, thμnh phÇn hãa häc cña chóng. - Søc chèng nÐn mét trôc tøc thêi cña mÉu ®Êt ®· c¶i t¹o ë trong phßng hay ngoμi trêi. 5.3. C¸c gi¶i ph¸p thiÕt kÕ c«ng t¸c c¶i t¹o ®Êt cÇn ph¶i cã c¸c néi dung sau: - Sè liÖu vÒ thÓ tÝch khèi ®Êt cÇn c¶i t¹o; tæng khèi l−îng c¸c lo¹i vËt liÖu cÇn thiÕt ®Ó hoμn thμnh c«ng viÖc; thêi gian hoμn thμnh c«ng viÖc; c¸c hÖ thèng cÊp ®iÖn, cÊp 15
- TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 n−íc, tho¸t n−íc vμ giao th«ng vËn chuyÓn ®Ó b¶o ®¶m tiÕn hμnh c«ng viÖc; còng nh− c¸c c¬ së cña ph−¬ng ¸n thiÕt kÕ ®· chän. - MÆt b»ng khu vùc, cã khoanh vïng khèi ®Êt c¶i t¹o; - C¸c s¬ ®å bè trÝ c¸c èng phun hay c¸c hè khoan c«ng t¸c vμ kiÓm tra (th¶ng ®øng, n»m ngang, nghiªng rÎ qu¹t) cïng víi cÊu tróc, ®é s©u, ®−êng kÝnh cña chóng vμ ®é lÖch h−íng cho phÐp; - S¬ ®å c¸c èng dÉn dung dÞch (dÉn h¬i vμ dÉn khÝ .); - B¶ng liÖt kª c¸c thiÕt bÞ dông cô khoan, b¬m, phun; - C¸c chØ dÉn vÒ chÕ ®é cña qu¸ tr×nh c¶i t¹o ®Êt (L−îng tiªu hao ®¬n vÞ, nhiÖt ®é c¸c dung dÞch sö dông, ¸p suÊt vμ thêi gian b¬m); - C¸c gi¶i ph¸p vÒ quy tr×nh c«ng nghÖ cña c«ng viÖc; 5.4. Lo¹i vμ kÝch th−íc c¸c mãng vμ nÒn ®Êt ®· c¶i t¹o, còng nh− ¸p lùc trung b×nh t¸c dông lªn nÒn ®Êt ®· c¶i t¹o tÝnh to¸n theo tæ hîp ®Æc biÖt vμ tæ hîp c¬ b¶n c¸c lo¹i t¶i träng ph¶i ®−îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ c«ng tr×nh. 5.5. C«ng t¸c nghiÖm thu kÕt qu¶ c¶i t¹o ®Êt cÇn ph¶i quy ®Þnh t−¬ng øng víi c¸c yªu cÇu cña thiÕt kÕ vÒ kÝch th−íc khèi ®Êt vμ c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt ®· gia cè. C¸c sè liÖu sau cÇn ph¶i ®−îc tr×nh bμy khi nghiÖm thu: - C¸c mÆt b»ng vμ l¸t c¾t khèi ®Êt ®· c¶i t¹o cïng víi vÞ trÝ thùc tÕ c¸c èng b¬m vμ c¸c lç khoan; - C¸c lý lÞch kü thuËt cña c¸c vËt liÖu sö dung; - C¸c nhËt ký kiÓm tra c«ng viÖc (phô lôc 5,6 vμ 7); - C¸c sè liÖu vÒ c−êng ®é, tÝnh kh«ng thÊm n−íc, ®é æn ®Þnh n−íc cña ®Êt ®· c¶i t¹o. Ph−¬ng ph¸p silic¸t hãa vμ nhùa hãa 5.6. Nªn xem ph−¬ng ph¸p silic¸t hãa vμ nhùa ho¸ nh− lμ c¸c biÖn ph¸p c¶i t¹o vÜnh viÔn ®Êt nÒn nhμ vμ c«ng tr×nh x©y dùng mãng b»ng ®Êt ®· c¶i t¹o vμ x©y dùng c¸c mμn chèng thÊm trong ®Êt c¸t vμ lón −ít. Silic¸t hãa vμ nhùa hãa tiÕn hμnh b»ng c¸ch b¬m c¸c dung dÞch silic¸t nattri hay nhùa cã hãa chÊt cøng vμo ®Êt qua hÖ thèng èng b¬m (chóng ®−îc ®ãng vμo ®Êt hay h¹ vμo trong c¸c hè ®· khoan s½n). Lo¹i, nång ®é vμ c¸ch thøc pha chÕ c¸c dung dÞch ho¸ häc trªn ®−îc x¸c ®Þnh dùa vμo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt c«ng tr×nh vμ môc ®Ých sö dông ®Êt ®· gia cè. C¸c dung dÞch silic¸t nattri vμ nhùa cacbamit lμ c¸c lo¹i vËt liÖu ban ®Çu c¬ b¶n, cßn clorua canxi, axÝt clohy®ric; oxillic vμ hy®r«florosilic¸t lμ ho¸ chÊt cøng. C¸c ph−¬ng ph¸p nμy ®−îc dïng trong ®Êt c¸t cã hÖ sè thÊm tõ 2 ®Õn 50m/ngμy ®ªm, cßn trong ®Êt lón −ít tõ 0,2 ®Õn 2m/ngμy ®ªm. 5.7. C¸c dung dÞch sö dông khi silic¸t hãa vμ nhùa hãa cÇn ph¶i tháa m·n c¸c yªu cÇu sau: - Silic¸t natri cÇn ph¶i cã m« ®un trong kho¶ng 2,7 ®Õn 3,0 vμ mËt ®é tõ 1,2 ®Õn 1,3 g/cm3 khi c¶i t¹o ®Êt c¸t vμ tõ 1,1, ®Õn 1,2 g/cm3 khi c¶i t¹o ®Êt lón −ít; - Nhùa c¸cbamÝt cÇn ph¶i cã mËt ®é tõ 1,08 ®Õn 1,16k/cm3 vμ ph¶i cã ho¹t tÝnh ®¶m b¶o ®¹t ®−îc c−êng ®é dù ®Þnh. §¬n pha chÕ dung dÞch hãa häc ®Ó c¶i t¹o ®Êt c¸t vμ ®Êt lón cÇn ph¶i x¸c ®Þnh dùa trªn tÝnh thÊm n−íc vμ c¸c tÝnh chÊt kh¸c cña ®Êt, còng nh− c¸c yªu cÇu vÒ c−êng ®é ®èi víi ®Êt ®· ®−îc c¶i t¹o. 16 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 5.8. Nªn ®Þnh vÞ c¸c lç khoan vμ c¸c èng b¬m theo trôc chÝnh cña c«ng tr×nh víi ®é lÖch cho
- phÐp +5cm. §Ó khoan c¸c lç khoan vμ ®ãng c¸c èng b¬m vμo ®Êt nÒn ¸p dông nh÷ng biÖn ph¸p ng¨n ngõa c¸c lç khoan, cã èng b¬m lÖch h−íng so víi thiÕt kÕ b»ng c¸ch ®Æt c¸c èng dÉn h−íng. §é lÖch lín nhÊt kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 1% ë ®é s©u d−íi 40m vμ 0,5% ë c¸c ®é s©u lín h¬n. 5.9. Khi thiÕt kÕ c¶i t¹o ®Êt b»ng silic¸t hãa vμ nhùa hãa, cã thÓ dù tÝnh c¸c lç khoan vμ èng b¬m phô thªm (dù tr÷) víi sè l−îng kh«ng v−ît qu¸ 10% tæng sè tÝnh to¸n. 5.10. Khi silic¸t hãa vμ nhùa hãa nÒn c¸c c«ng tr×nh ®ang sö dông trong ®iÒu kiÖn chËt hÑp, cho phÐp ®ãng c¸c èng b¬m tõ c¸c giÕng, hÇm vμ hè ®μo ®Æc biÖt, cã gia cè cÈn thËn ®Ó tr¸nh biÕn d¹ng c¸c c«ng tr×nh nμy. 5.11. ViÖc lùa chän c¸c thiÕt bÞ, dông cô b¬m cÇn ph¶i xuÊt ph¸t tõ l−îng tiªu hao ®¬n vÞ, ¸p lùc vμ ®é ¨n mßn cña dung dÞch hãa häc. §èi víi c¸c èng b¬m h¹ vμo ®Êt b»ng ph−¬ng ph¸p ®ãng, cÇn ph¶i dïng c¸c èng thÐp nguyªn, ®−êng kÝnh trong tõ 25 ®Õn 50mm. §Ó b¬m c¸c dung dÞch axits nªn xem xÐt sö dông c¸c m¸y b¬m chÞu axÝt. 5.12. CÇn ph¶i b¬m c¸c dung dÞch hãa häc theo tõng ®o¹n, ®¶m b¶o tÝnh nguyªn khèi cña ®Êt c¶i t¹o. TrÞ sè ¸p suÊt b¬m cao nhÊt ®−îc x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ, trong ®Êt c¸t cã thÓ tíi 30kg/cm2; trong ®Êt lón −ít kh«ng ®−îc v−ît qu¸ 5kg/cm2. Trong ®Êt cã tÝnh thÊm ®ång ®Òu, nªn b¬m dung dÞch theo tõng ®o¹n theo thø tù tõ d−íi lªn hay tõ trªn xuèng. Trong ®Êt cã tÝnh thÊm kh¸c nhau, líp ®Êt cã tÝnh thÊm cao sÏ ®−îc c¶i t¹o ®Çu tiªn. 5.13. Trong qu¸ tr×nh tiÕn hμnh silic¸t hãa vμ nhùa hãa, ph¶i kiÓm tra th−êng xuyªn chÊt l−îng dung dÞch hãa häc, hçn hîp t¹o gen, còng nh− c¸c nguyªn liÖu vÒ c¸c chØ tiªu mËt ®é, ®é nhít, thêi gian t¹o gen . Ngoμi ra ph¶i kiÓm tra chÊt l−îng dung dÞch hãa häc vμ hçn hîp t¹o gen b»ng c¸ch thö c¸c mÉu ®Êt ®¸ gia cè. Thêi gian t¹o gen cÇn ph¶i kiÓm tra b»ng c¸ch lÊy mÉu cã hÖ thèng. 5.14. Nªn kiÓm tra chÊt l−îng c¶i t¹o khèi ®Êt b»ng c¸ch khoan c¸c lç khoan vμ ®μo c¸c hè ®μo, ®ång thêi lÊy mÉu nguyªn d¹ng ®Ó thÝ nghiÖm trong phßng, còng nh− b»ng ph−¬ng ph¸p karota ®iÖn vμ xuyªn. Sè l−îng c¸c lç khoan, hè ®μo kiÓm tra, kiÓm karota ®iÖn vμ xuyªn x¸c ®Þnh theo thiÕt kÕ. Nªn khoan vμ ®μo c¸c hè khoan, hè ®μo kiÓm tra kh«ng sím h¬n hai ngμy ®ªm sau khi kÕt thóc c«ng t¸c c¶i t¹o. Xi m¨ng hãa sÐt hãa, vμ bi tum hãa 5.15. Nªn dïng ph−¬ng ph¸p xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa nh− lμ mét biÖn ph¸p c¶i t¹o vÜnh viÔn c¸c ®¸ cøng, ®Êt c¸t, ®Êt cuéi sái trong nÒn nhμ vμ c«ng tr×nh, còng nh− ®Ó x©y dùng mμn chèng. C¸c ph−¬ng ph¸p nμy ®−îc sö dông trong ®¸ cøng cã hÖ sè thÊm kh«ng nhá h¬n 0,01m/ngμy ®ªm, vμ trong ®Êt c¸t cã hÖ sè thÊm kh«ng nhá h¬n 20m/ngμy ®ªm. Ph−¬ng ph¸p b¬m bi tum nãng ®−îc xem nh− lμ mét biÖn ph¸p phô trî ®Ó lÊp nhÐt c¸c khe nøt lín trong ®¸ cøng ®Ó ng¨n ngõa sù röa lòa c¸c dung dÞch xi m¨ng vμ sÐt khi tèc ®é ch¶y cña n−íc d−íi ®Êt lín. 5.16. CÇn ph¶i sö dùng xi m¨ng poãc l¨ng cã m¸c kh«ng d−íi 300 ®Ó t¹o c¸c dung dÞch xi m¨ng. Cho phÐp dïng xi m¨ng bÒn sunph¸t vμ xi m¨ng poãc l¨ng xØ, còng nh− xi m¨ng poãc l¨ng bÞt tr¸m lç khoan. ChØ ®−îc phÐp sö dông hçn hîp nhiÒu lo¹i xi m¨ng kh¸c nhau sau khi ®· thÝ nghiÖm trong phßng ®Ó x¸c ®Þnh thêi gian ®«ng kÕt vμ ho¸ cøng. 17 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 TÝnh chÊt c¬ lý cña xi m¨ng dïng ®Ó t¹o dung dÞch xi m¨ng cÇn ph¶i ®−îc kiÓm tra ®èi víi mét phÇn xi m¨ng ®em sö dông, kh«ng phô thuéc vμo c¸c sè liÖu kü thuËt cña nhμ m¸y s¶n xuÊt nã.
- Khi n−íc cã tÝnh ¨n mßn, ph¶i sö dông lo¹i xi m¨ng bÒn víi n−íc. §Ó t¨ng nhanh qu¸ tr×nh ®«ng kÕt hãa cøng cña dung dÞch xi m¨ng, nªn dïng thuû tinh láng vμ clorua canxi. §Ó t¨ng c−êng æn ®Þnh cña dung dÞch xi m¨ng, nªn dïng bentonit. 5.17. Dung dÞch xi m¨ng vμ sÐt ®−îc b¬m ë ¸p suÊt b¬m: d−íi 100at b»ng m¸y b¬m ®Æc biÖt, d−íi 15at vμ khi sö dông dung dÞch rÊt ®Ëm ®Æc b»ng m¸y b¬m mμng d−íi 6at vμ khi cho phÐp gi¸n ®o¹n trong qu¸ tr×nh b¬m th× dïng m¸y b¬m khÝ nÐn. Khi dïng m¸y b¬m khÝ nÐn, nªn dïng mét nhãm gåm hai m¸y ®Ó tr¸nh gi¸n ®o¹n trong qu¸ tr×nh b¬m. Dung dÞch xi m¨ng vμ dung dÞch sÐt cÇn ®−îc trén ®Òu trong suèt thêi gian b¬m. 5.18. Khi xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa, cÇn ph¶i khoan c¸c hè khoan theo trËt tù ®· chØ dÉn trong thiÕt kÕ b»ng ph−¬ng ph¸p khoan tiÕn l¹i gÇn nhau, b¾t ®Çu tõ kho¶ng c¸ch mμ mèi liªn hÖ thuû lùc gi÷a chóng trong qu¸ tr×nh b¬m c¸c dung dÞch b¬m thùc sù kh«ng cã. Khi khoan trong ®Êt kh«ng æn ®Þnh, n»m trªn vïng xi m¨ng hãa, cÇn ph¶i cã èng chèng. Trong ®¸ cøng sau khi khoan xong, cÇn ph¶i röa lç khoan b»ng n−íc hay thæi kh«ng khÝ nÐn. 5.19. Khi n−íc d−íi kh«ng cã ¸p lùc, cã thÓ khoan ®o¹n dù ®Þnh c¶i t¹o tiÕp theo cña lç khoan vμ b¬m dung dÞch vμo ®Êt ngay sau khi kÕt thóc xi m¨ng hãa hay sÐt hãa ®o¹n tr−íc mμ kh«ng cÇn ®îi ®Ó dung dÞch xi m¨ng ®· b¬m vμo vïng tr−íc hãa cøng. Khi n−íc d−íi ®Êt cã ¸p lùc, còng nh− khi ph¶i ngõng b¬m v× ®Êt kh«ng hÊp thô dung dÞch n÷a th× ph¶i ngõng khoan b¬m mét thêi gian ®ñ ®Ó dung dÞch xi m¨ng hãa cøng. 5.20. Trong ®Êt m¶nh lín vμ ®Êt c¸t nªn tiÕn hμnh xi m¨ng hãa vμ sÐt ho¸ qua c¸c èng cã ®ôc lç, ®ång thêi sö dông c¸c nót kÐp ®Ó cã thÓ b¬m dung dÞch theo tõng ®o¹n dμi 0,3 – 0,5m. §Ó dung dÞch kh«ng phôt ra ngoμi däc theo hè khoan th× kho¶ng kh«ng gian gi÷a èng vμ thμnh lç khoan cÇn ®−îc l¾p nhÐt b»ng dung dÞch xi m¨ng sÐt. §Ó dung dÞch kh«ng bÞ hót ng−îc l¹i vμo èng b¬m, c¸c lç trªn èng b¬m nªn ®Ëy kÝn b»ng bao cao su. 5.21. Trong ®¸ cøng, xi m¨ng hãa vμ sÐt hãa cã thÓ tiÕn hμnh: a) Trªn toμn bé lç khoan ®· khoan; b) B»ng ph−¬ng ph¸p tõ d−íi lªn trªn, tøc lμ lç khoan b¬m ®−îc khoan ngay ®Õn ®é s©u thiÕt kÕ vμ tiÕn hμnh b¬m theo tõng ®o¹n dμi 4 - 6m tõ d−íi lªn trªn b»ng c¸ch di chuyÓn liªn tôc c¸c nót l−u ®éng, b¾t ®Çu tõ m¸i ®o¹n d−íi cïng; c) B»ng ph−¬ng ph¸p tõ “trªn xuèng d−íi” tøc lμ lç khoan b¬m ®−îc khoan ®Õn ®é s©u cña ®o¹n b¬m ®Çu tiªn (4 – 6m) vμ sau khi ®· xi m¨ng hãa vïng nμy, ®o¹n sau l¹i ®−îc khoan tiÕp tôc, cø nh− vËy ®Õn ®é s©u thiÕt kÕ. Khi ®ã, c¸c nót sÏ ®−îc ®Æt trªn m¸i cña ®o¹n tiÕp theo ®Õn ®é s©u cho phÐp dïng ¸p suÊt b¬m cao mμ kh«ng g©y c¸c biÕn d¹ng nguy hiÓm cho tÇng ®Êt n»m trªn nã. 5.22. Trong ®¸ cøng nøt nÎ, xi m¨ng hãa hay sÐt hãa cÇn ph¶i tiÕn hμnh ®Õn khi dung dÞch hoμn toμn kh«ng ®−îc hÊp thô n÷a hay ®Õn khi l−îng tiªu hao dung dÞch kh«ng v−ît qu¸ 0,5l/phót trong suèt thêi gian 15 -20 phót. CÇn ph¶i h¹ thÊp ¸p suÊt b¬m hay buéc ph¶i ngõng b¬m khi l−îng tiªu hao dung dÞch ®Ëm ®Æc giíi h¹n qu¸ lín; khi dung dÞch phôt lªn trªn bÒ mÆt hay sang lç khoan bªn c¹nh. 18 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 5.23. Bi tum nãng cÇn ph¶i ®−îc b¬m b»ng m¸y b¬m qua c¸c lç khoan ®· khoan cã c¸c èng b¬m ®Æc biÖt l¾p trong lç khoan ®ã ®Ó bi tum ®−îc nung nãng ngay ë th©n lç khoan. M¸y b¬m cÇn cã thiÕt bÞ håi l−u, ®iÒu chØnh l−îng tiªu hao bi tum. 5.24. ¸p suÊt b¬m bi tum cÇn ph¶i t¨ng dÇn dÇn. Nªn b¬m bi tum theo mét vμi chu kú cã thêi gian gi¸n ®o¹n ®Ó bi tum nguéi ®Õn nhiÖt ®é ®¶m b¶o h¹ thÊp ®¸ng kÓ ®é linh ®éng cña nã. Chu kú b¬m ®Çu tiªn nªn tiÕn hμnh ë ¸p suÊt kh«ng qu¸ 2 – 3 at. Tr−íc chu kú b¬m lÆp l¹i, cÇn ph¶i nung nãng thªm bi tum trong lç khoan kho¶ng 1 – 2 giê. Khi cã søc c¶n lín ®èi víi chuyÓn ®éng cña bi tum bÞ nguéi lç khoan vμ trong ®Êt cã thÓ t¨ng t¹m thêi ¸p suÊt ®Õn 80at vμ sau khi ph¸ vì c¸c “nót” ph¶i h¹ thÊp ngay ¸p suÊt xuèng.
- CÇn ph¶i ngõng b¬m bi tum khi ¸p suÊt b¬m kh«ng t¨ng suèt 2 – 3 giê kÓ tõ lóc b¾t ®Çu b¬m, còng nh− khi ¸p suÊt b¬m h¹ thÊp nhiÒu vμ khu bi tum phôt lªn trªn bÒ mÆt hay sang lç khoan bªn c¹nh. 5.25. Qu¸ tr×nh b¬m bi tum trong mçi lç khoan ®−îc xem lμ kÕt thóc khi bi tum kh«ng bÞ hÊp thô n÷a trong chu kú b¬m lÆp l¹i. C¶i t¹o b»ng nhiÖt 5.26. Ph−¬ng ph¸p c¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt theo c¸ch b¬m h¬i nhiÖt ®é cao vμo c¸c lç khoan ®· khoan s½n ®−îc dïng chñ yÕu trong ®Êt lón −ít, Ýt Èm cã tÝnh thÊm h¬i ®ñ lín; ®ang sö dông hay x©y dùng mãng b»ng ®Êt ®· c¶i t¹o. Chu vi mãng b»ng ®Êt c¶i t¹o ®−îc giíi h¹n b»ng ®−êng ®¼ng nhiÖt 3000C. §Ó nhËn ®−îc khèi ®Êt ®· c¶i t¹o cã h×nh d¹ng ®Þnh s½n cÇn theo c¸c ®iÒu kiÖn sau: §é kÝn cña mÐp lç khoan ph¶i hoμn toμn tin cËy, sù di chuyÓn cña dßng ch¶y nhiªn liÖu theo chiÒu dμi lç khoan, nhiÖt ®é trong lç khoan ph¶i gi÷ æn ®Þnh nh− trong thiÕt kÕ. 5.27. C¸c thiÕt bÞ dông cô sau ®−îc dïng ®Ó tiÕn hμnh c«ng t¸c c¶i t¹o nhiÖt: - ThiÕt bÞ ®Ó ®èt nhiªn liÖu (®Ìn khÝ hay má ®èt); - C¸c n¾p ®Ëy ®Ó ®¶m b¶o c¸ch ly c¸c phÇn ®· ®Þnh cña lç khoan vμ ®é kÝn mÐp cña chóng; - ThiÕt bÞ b¬m ®Ó b¬m khÝ nÐn (m¸y nÐn khÝ, thæi khÝ, qu¹t giã cã ¸p suÊt cao); - èng nèi chÞu ¸p vμ èng dÉn chÞu x¨ng ®Ó truyÒn khÝ vμ nhiªn liÖu; - Dông cô ®o l−u l−îng vμ ¸p suÊt kh«ng khÝ, nhiªn liÖu vμ ®o nhiÖt ®é; 5.28. TiÕn hμnh khoan lç b»ng ph−¬ng ph¸p kho¸n kh«ng g©y nÐn c¬ häc c¸c ®Êt ë thμnh lç khoan do t¸c dông cña dông cô khoan. Nªn lÊy mÉu thÝ nghiÖm trong qu¸ tr×nh khoan ®Ó kiÓm tra c¸c tÝnh chÊt cña ®Êt theo c¸c sè liÖu kh¶o s¸t ®Þa chÊt c«ng tr×nh. 5.29. Tr−íc khi b¾t ®Çu ®èt nhiªn liÖu, cÇn lμm s¹ch h¬i nhiªn liÖu hay hçn hîp kh«ng khÝ nhiªn liÖu trong lç khoan b»ng c¸ch thæi kh«ng khÝ nÐn. Trong qu¸ tr×nh ®èt ph¶i ®¶m b¶o nhiÖt ®é va ¸p suÊt trong lç khoan nh− trong thiÕt kÕ ®· ®Þnh ®iÒu chØnh l−îng tiªu hao nhiªn liÖu, kh«ng khÝ nÐn, còng nh− quan s¸t tr¹ng th¸i thμnh lç khoan vμ sù thμnh t¹o khèi ®Êt gia cè. NhiÖt ®é h¬i trong qu¸ tr×nh ®èt ®−îc ®iÒu chØnh b»ng v¸ch thay ®æi l−îng tiªu hao kh«ng khÝ nÐn vμ nhiªn liÖu. 19 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Khi ph¸t hiÖn thÊy nh÷ng chç h¬i tho¸t lªn mÆt ®Êt qua c¸c khe nøt cÇn bÞt kÝn chóng b»ng c¸ch lÊp ®Êt Èm tù nhiªn vμ ®Çm nÐn chóng thËt chÆt. Trong khi bÞt kÝn c¸c khe nøt, ph¶i ngõng ®èt nhiªn liÖu. 5.30. Trong khi thùc hiÖn c«ng t¸c c¶i t¹o nhiÖt cÇn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ khu vùc ph©n bè c¸c lç khoan ch«ng n−íc m−a vμ n−íc th¶i c«ng nghiÖp. 5.31. ChÊt l−îng cña c«ng t¸c c¶i t¹o ®Êt b»ng nhiÖt ®−îc kiÓm tra theo kÕt qu¶ thÝ nghiÖm c¸c mÉu lÊy ®−îc trong c¸c lç khoan kiÓm tra vμ ®Æc biÖt vÒ c−êng ®é vμ tÝnh tan r· cña ®Êt. Lóc Êy, ph¶i tÝnh to¸n ®Õn c¶ c¸c sè liÖu ®o ®¹c l−îng tiªu hao nhiªn liÖu, kh«ng khÝ nÐn, nhiÖt ®é vμ ¸p suÊt h¬i trong lç khoan trong qu¸ tr×nh xö lý nhiÖt. 5.32. Ph¶i tiÕn hμnh kiÓm tra kÝch th−íc cña khèi ®Êt ®−îc t¹o thμnh khi c¶i t¹o nhiÖt b»ng c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn kÌm theo c¸c ®iÖn thÕ kÕ. C¸c cÆp nhiÖt ®iÖn cÇn ph¶i ®Æt th¼ng ®øng trªn c¸c ranh giíi ®· ®−îc tÝnh to¸n cña mçi khèi ®Êt. Sè l−îng c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn kh«ng ®−îc Ýt h¬n sè l−îng lç khoan xö lý nhiÖt. Sù thμnh t¹o khèi ®Êt gia cè ®−îc xem lμ kÕt thóc nÕu nh− c¸c cÆp nhiÖt ®iÖn ®Æt trong chñ vÞ tÝnh to¸n chØ râ nhiÖt ®é tÝnh to¸n ®·
- ®¹t ®−îc trªn 3000C. 5.33. ViÖc nghiÖm thu c«ng t¸c ®· thùc hiÖn tiÕn hμnh trªn c¬ së ®èi chiÕu víi sè liÖu thiÕt kÕ vÒ sè l−îng, vÞ trÝ c¸c lç khoan, chu vi thùc tÕ cña khèi ®Êt c¶i t¹o trªn cao ®é ®Æt mãng vμ ®å thÞ nhiÖt ®é trªn toμn bé khèi ®Êt; c¸c sè liÖu ghi chÐp, c¸c kÕt qu¶ khoan nh÷ng lç khoan kiÓm tra, thÝ nghiÖm trong phßng c¸c mÉu ®Êt ®· gia cè. Sau khi c«ng viÖc kÕt thóc ph¶i tr¸m kÝn c¸c lç khoan b»ng bª t«ng hay ®¾p ®Êt. 6. X©y dùng c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” 6.1. Ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” tøc lμ ®μo c¸c ®−êng hμo vμ x©y t−êng trong nh÷ng hμo Êy nhê sù b¶o vÖ cña dung dÞch sÐt (huyÒn phï) ®Ó gi÷ ®−êng hμo khái bÞ sËp ®æ ¸p dông ¸p dông khi x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ch¾n, c¸c c«ng tr×nh ngÇm chÞu t¶i vμ c¸c mμn chèng thÊm ®Æt ë ®é s©u lín h¬n 5 mÐt. Ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” cho phÐp dïng trong tÊt c¶ c¸c lo¹i ®Êt c¸t vμ ®Êt sÐt, trõ khi ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt - thuû v¨n cña ®−êng hμo kh«ng cã thÓ gi÷ v÷ng ®−îc æn ®Þnh chèng sËp ®æ b»ng dung dÞch ®Êt sÐt (vÝ dô nh− ®Êt lÉn ®¸ t¶ng). Tuú theo chøc n¨ng toμn khèi cña c¸c t−êng, cã thÓ lÊp ®Çy c¸c ®−êng hμo b»ng bª t«ng toμn khèi (bª t«ng cèt thÐp), kÕt cÊu bª t«ng cèt thÐp l¾p ghÐp hoÆc vËt liÖu chèng thÊm. 6.2. Tr−íc khi b¾t ®Çu c¸c c«ng viÖc chÝnh vÒ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt”, trªn c«ng tr×nh cÇn ph¶i hoμn thμnh c¸c c«ng t¸c chuÈn bÞ sau ®©y: - San b»ng bÒ mÆt khu vùc däc ®−êng hμo ®ñ ®Ó bè trÝ vμ di chuyÓn c¸c thiÕt bÞ. Khi mùc n−íc ngÇm c¸ch mÆt ®Êt Ýt h¬n 1 mÐt - ®¾p 1 líp cã chiÒu réng cÇn thiÕt (tèt nhÊt lμ b»ng ®Êt c¸t). - Bè trÝ c¸c c«ng tr×nh t¹m thêi ®Ó s¶n xuÊt, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn vμ lμm s¹ch dung dÞch sÐt. Bè trÝ diÖn tÝch ®Ó ®æ ®Êt ®μo lªn ®−êng s¸ vμ lèi ®i, m¹ng l−íi cÊp n−íc vμ cÊp ®iÖn t¹m thêi; - L¾p c¸c vá bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp ®Ó b¶o ®¶m sù æn ®Þnh c¸c mÐp ®−êng hμo. 6.3. Khi x©y c«ng tr×nh ngÇm b»ng ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” cÊu t¹o ®Þa chÊt c«ng tr×nh cña khu x©y dùng cÇn ®−îc nghiªn cøu ®Õn ®é s©u thÊp h¬n ch©n t−êng trªn 10 mÐt. C¸c tμi liÖu th¨m dß ®Þa chÊt c«ng tr×nh bao gåm: 20 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 - MÆt c¾t vμ cét hè khoan cã ®¸nh gi¸ chÊt l−îng vμ sè l−îng c¸c vËt thÓ lín gÆp ph¶i; - §Æc tr−ng c¬ lý cña ®Êt, trong ®ã cã khèi l−îng thÓ tÝch, gãc ma s¸t trong, hÖ sè rçng, hÖ sè thÊm. §èi víi ®Êt c¸t, ngoμi c¸c ®Æc tr−ng trªn cßn thªm thμnh phÇn h¹t; ®èi víi ®Êt sÐt - chØ sè dÎo, ®é sÖt vμ lùc dÝnh; - C¸c sè liÖu vÒ mùc n−íc vμ chÕ ®é n−íc ngÇm vÒ møc ®é x©m thùc cña chóng vμ ®é s©u cña líp kh«ng thÊm n−íc. 6.4. Khi sö dông ph−¬ng ph¸p “t−êng trong ®Êt” nhÊt thiÕt ph¶i x©y dùng b¶n thiÕt kÕ thi c«ng trong ®ã cã xÐt ®Õn c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa ph−¬ng cña khu x©y dùng vμ cã nh÷ng lêi chØ dÉn ®ång thêi trong b¶n thiÕt kÕ thi c«ng cÇn tr×nh bμy c¸c sè liÖu vÒ hao phÝ lao ®éng vÒ nhu cÇu vËt liÖu vμ m¸y mãc, vÒ kiÓm tra chÊt l−îng c«ng viÖc theo nguyªn c«ng. 6.5. Nªn dïng ®Êt sÐt bentonit ®Ó chÕ dung dÞch sÐt. Khi kh«ng cã bentonit th× dïng ®Êt sÐt ®Þa ph−¬ng cã chØ ®é dÎo kh«ng nhá h¬n 0,2 vμ chøa c¸c h¹t cã kÝch th−íc lín h¬n 0,5mm kh«ng qu¸ 10% vμ c¸c h¹t nhá h¬n 0,005mm – kh«ng Ýt h¬n 30%. Ngoμi ra, còng cã thÓ dïng hçn hîp ®Êt sÐt kh«ng bentonit vμ bentonit. Sù thÝch hîp cuèi cïng cña ®Êt sÐt ®Þa ph−¬ng ®−îc x¸c ®Þnh theo kÕt qu¶ thÝ nghiÖm trong phßng ®èi víi dung dÞch sÐt chÕ t¹o tõ ®Êt sÐt Êy. 6.6. Thμnh phÇn vμ tÝnh chÊt cña dung dÞch sÐt cÇn ph¶i b¶o ®¶m sù æn ®Þnh cña hè ®μo (®−êng hμo, giÕng khoan) trong thêi gian x©y dùng vμ lÊp ®Çy chóng. C¸c th«ng sè cña dung dÞch ph¶i ®−îc chän thÝch hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn cña khu vùc x©y dùng vμ xuÊt ph¸t tõ c¸c yªu cÇu sau:
- a) §é nhít, ®Æc tr−ng cho tÝnh l−u ®éng cña dung dÞch trong kho¶ng 18 – 30 centipoa (theo CB – 5); b) Sù kÕt tña ngμy ®ªm (t¸ch n−íc) vμ tÝnh æn ®Þnh ®Æc tr−ng cho sù æn ®Þnh cña dung dÞch chèng sù ph©n tÇng: T¸c n−íc – kh«ng lín h¬n 4%; æn ®Þnh – kh«ng lín h¬n 0,02G/cm3; (Theo dông cô - 1 hoÆc C – 2); c) Hμm l−îng c¸t, biÓu thÞ møc ®é cña dung dÞch d−íi 4% (theo OM – 2); d) §é mÊt n−íc, ®Æc tr−ng kh¶ n¨ng chuyÒn n−íc cho ®Êt Èm, - kh«ng lín h¬n 30cm3 trong 30 phót theo dông cô BM -6); e) øng suÊt c¾t tÜnh, biÓu thÞ ®é bÒn cÊu tróc vμ xóc biÓn cña dung dÞch sÐt, trong ph¹m vi tõ 10 – 50mg/cm2 qu¸ 10 phót sau khi khuÊy trén nã (theo dông cô CHC); f) MËt ®é trong kho¶ng tõ 1,05 ®Õn 1,15g.cm3 khi dïng sÐt bent«nit vμ tõ 1,15 ®Õn 1,30g.cm3 khi dïng c¸c lo¹i sÐt kh¸c. Ngoμi ra, cÇn −u tiªn dïng dung dÞch cã mËt ®é nhá nhÊt khi ®· tháa m·n c¸c yªu cÇu trªn. §Ó cã ®−îc c¸c th«ng sè ®· nªu ë trªn cña dung dÞch sÐt cã thÓ cho thªm c¸c phô gia hãa häc (natri cacbonat Na2CO3, natri florua NaF .v.v ). 6.7. Dung dÞch sÐt sau khi ®· sö dông vμo khu vùc x©y dùng cÇn ®−îc phôc håi chÊt l−îng lμm s¹ch, thªm ®Êt sÐt vv ®Ó dïng á c¸c níi kh¸c. 6.8. Cã thÓ dïng c¸c m¸y ®μo ®Êt th«ng th−êng (mμy ngo¹m, m¸y xóc kÐo d©y, gÇu ng−îc), c¸c m¸y khoan ®Êt kiÓu xoay vμ ®Ëp, c¸c m¸y liªn hîp vμ gÇu møc ®· ®−îc chuyªn m«n hãa ®Ó ®μo ®−êng hμo ®−îc b¶o bÖ b»ng dung dÞch sÐt. 21 TI£U CHUÈN X¢Y DùNG tCXD 79 : 1980 Khi lùa chän m¸y mãc ®Ó ®μo ®−êng hμo ph¶i xÐt ®Õn c¸c ®Æc tr−ng cña ®Êt, møc ®é chËt hÑp cña khu vùc thi c«ng vμ kÝch th−íc c¸c kÕt cÊu cña t−êng ®Þnh x©y dùng. ViÖc ®μo cã thÓ thùc hiÖn b»ng c¸ch lμm ®−êng hμo liªn tôc, lμm tõng ®o¹n hoÆc c¸c hè khoan giao nhau. §iÒu kiÖn b¾t buéc trong thêi gian ®μo hμo lμ cÇn ph¶i gi÷ møc dung dÞch kh«ng thÊp 0,2m kÓ tõ mÆt trªn líp bäc miÖng hμo. 6.9. Tr−íc khi b¾t ®Çu c«ng viÖc lÊp ®Çy ®−êng hμo b»ng nh÷ng kÕt cÊu bª t«ng va bª t«ng cèt thÐp hoÆc b»ng vËt liÖu chèng thÊm ph¶i lμm s¹ch c¸c cÆn b· nh÷ng khèi ®Êt lë l¾ng xuèng ®¸y hμo. 6.10. C¸c t−êng “trong ®Êt” b»ng bª t«ng vμ bª t«ng cèt thÐp ph¶i ®−îc ®æ bª t«ng b»ng ph−¬ng ph¸p èng di chuyÓn th¼ng ®øng (ODT) theo tõng ®o¹n thi c«ng riªng biÖt, chiÒu dμi cña chóng ®−îc x¸c ®Þnh trong kho¶ng tõ 3 ®Õn 6 mÐt do ®iÒu kiÖn æn ®Þnh cña hμo vμ c−êng ®é ®æ bª t«ng ®· ®Þnh. Khi ®æ bª t«ng c¸c t−êng ®−îc æn ®Þnh b»ng dung dÞch sÐt cÇn ph¶i ®Æt trong hμo nh÷ng tÊm ng¨n gi÷a c¸c ®o¹n thi c«ng vμ ®Æt khung cèt thÐp (nÕu cã ®Ò ra trong thiÕt kÕ) tr−íc khi ®æ bª t«ng kh«ng l©u qu¸ 8 giê. KÕt cÊu c¸c tÊm ng¨n cÇn chÞu ®−îc ¸p lùc bª t«ng vμ kh«ng cho bª t«ng r¬i tõ ®o¹n thi c«ng nμy sang ®o¹n thi c«ng kh¸c: ®ång thêi b¶o ®¶m c¸c mèi nèi cã ®é kh«ng thÊm n−íc ®· ®Þnh. C¸c khung cèt thÐp cÇn ph¶i cã chiÒu dμi phï hîp víi ®é s©u cña hμo, cã chiÒu réng phï hîp víi chiÒu dμi cña ®o¹n thi c«ng vμ chiÒu dμy nhá h¬n chiÒu réng cña hμo kho¶ng 10 – 15cm. Trong khung ph¶i chõa lç ®Ó h¹ c¸c èng ®æ bª t«ng vμ nh÷ng thiÕt bÞ dÉn h−íng ®Þnh vÞ khung thÐp trong hμo, còng nh− c¸c chi tiÕt ch«n ngÇm ®Ó neo vμ liªn kÕt t−êng víi c¸c kÕt cÊu kh¸c. Nªn dïng bª t«ng cã ®é sôt h×nh nãn tiªu chuÈn 16 – 20cm vμ ®é lín cña cèt liÖu nhá h¬n 50mm.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tiêu chuẩn Xây dựng Việt Nam TCXD 46: 2007 - Bộ Xây dựng
126 p |
1922 |
1315
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: Chống sét cho công trình xây dựng - Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống
126 p |
854 |
472
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 1
10 p |
503 |
281
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 293:2003
82 p |
473 |
217
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam
131 p |
384 |
202
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thường dùng
30 p |
402 |
186
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 2
10 p |
313 |
173
-
Danh mục các tiêu chuẩn xây dựng thông dụng phần 3
10 p |
262 |
161
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép – Tiêu chuẩn thiết kế
172 p |
199 |
117
-
Tiêu chuẩn xây dựng Vệt Nam 349:2007
118 p |
108 |
67
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 287:2004
44 p |
27 |
7
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 289:2004
20 p |
28 |
6
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 281:2004
12 p |
24 |
6
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 288:2004
35 p |
18 |
3
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 276:2003
21 p |
17 |
3
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 285:2002
36 p |
17 |
2
-
Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXD 322: 2004
18 p |
25 |
2

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close