markdown:
Tóm lược: Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh viết bài hát "Tình thiên thu" vào năm 1974 về chuyện tình thương tâm giữa một người con gái có mơ ước bình thường và một chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa. Bài hát được thể hiện dưới dạng ballad, và có lối diễn tả kể chuyện và dùng vần điệu theo thi ca truyền thống. Với bố cục chặt chẽ và cách gieo vần tài tình, tác giả giàn dựng một câu chuyện gây cảm xúc mạnh trên khán giả.
*
Bài hát "Tình thiên thu" do nhạc sĩ Trần Thiện Thanh viết vào năm 1974 (Xem Nhạc Việt trước 75), về chuyện tình buồn giữa một thiếu nữ và một chiến sĩ Biệt Động Quân trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (QLVNCH). Nhan đề đầy đủ của bài hát là "Tình Thiên Thu của Nguyễn Thị Mộng Thường." Cho gọn, tôi sẽ chỉ dùng "Tình Thiên Thu."
Trần Thiện Thanh sinh ngày 12 tháng 6 năm 1942 tại Phan Thiết, Ông là một trong những nhạc sĩ nổi tiếng nhất trong miền Nam Việt Nam trước 1975. Ông còn là ca sĩ với tên Nhật Trường và được xem là một trong bốn giọng nam nổi tiếng nhất của nhạc vàng ("tứ trụ nhạc vàng"). Ba người còn lại là: Hùng Cường, Duy Khánh, và Chế Linh (Wikipedia 2014a). Ông phục vụ tại Cục Tâm lý chiến Bộ Tổng tham mưu QLVNCH cho đến cuối tháng tư năm 1975. Ông cũng làm việc tại Ðài Phát thanh và Truyền hình Quân Ðội, từng là Trưởng ban văn nghệ của đài và sau năm 1968 còn phụ trách thêm chương trình phóng sự chiến trường.
Đầu thập niên 1970, ông thực hiện một số nhạc cảnh cùng với ca sĩ Thanh Lan, sau này chuyển thành phim kịch như "Trên Đỉnh Mùa Đông" và "Mộng Thường" ("Người Chết Trở Về") trên đài truyền hình. Năm 1993, ông di cư sang Hoa Kỳ và tiếp tục các hoạt động sáng tác và trình diễn âm nhạc. Ông mất ngày 13 tháng 5 năm 2005 tại Westminster, Quận Orange, California.
Trần Thiện Thanh viết hàng trăm tác phẩm, phần lớn có chủ đề về tình yêu và lính. Nhạc lính của ông "không có thù hận, gay gắt, kích động hoặc u uất, bi thảm mà thường là trong sáng vui tươi làm thi vị hóa và lãng mạn hóa đời lính gian khổ" (Wikipedia 2014a).
Nguyên văn lời bài hát như sau (Nhạc Việt trước 75). Cho tiện lợi cho việc thảo luận, tôi chia bài hát ra thành mười đoạn (stanza), đánh số từ 1 tới 10 (Xem Hình 1). Đoạn 7 có 9 câu, chia ra thành 3 đoạn nhỏ 7a, 7b, và 7c. Các đoạn khác đều có 4 câu.
*Vẫn biết trên cõi đời* *thường yêu thường mơ lứa đôi* *Nếu biết sống giữa trời* *tình yêu là con nước trôi* *Trôi lang thang qua từng miền* *Lúc êm ái xuôi đồng bằng.* *Cũng có lúc thác cùng ghềnh* *chia đường con nước êm* *Mời bạn nghe chuyện thê lương* *Khóc cho người lỡ yêu đương* *Trời già nhưng còn ghen tuông* *Cách chia người trót thương* *Em xinh em tên Mộng Thường* *mẹ gọi em bé xinh* *Em tên em tên Mộng Thường* *cha gọi em bé ngoan* *Đến lúc biết mơ mộng* *như những cô gái xuân nồng* *Nàng yêu anh quân nhân Biệt Động* *trong một ngày cuối đông* *Chuyện tình trong thời giao tranh* *vẫn như làn khói mong manh* ** ** *Chàng về đơn vị xa xăm* ** ** *nàng nghe nặng nhớ mong* ** ** **
*Yêu nhau lúc triền miên khói lửa* ** *Chuyện vui buồn ai biết ra sao* ** ** *Nhìn quanh mình sao lắm thương đau* ** ** *Khi không thấy người yêu trở lại* ** *Tình yêu tìm không thấy ban mai* ** *Người không tìm ra dấu tương lai* ** *Nhưng không chết người trai khói lửa* *Mà chết người gái nhỏ phương xa* *Một xuân buồn có gió đông qua* *Xin cho yêu trong Mộng Thường* *nhưng mộng thường cũng tan* *Xin cho đi chung một đường* *sao định mệnh chắn ngang* *Xin ghi tên chung thiệp hồng* *Phút giây bỗng nghe ngỡ ngàng* *Cô dâu chưa về nhà chồng* *Ôi lạnh lùng nghĩa trang* *Chàng thề không còn yêu ai* *dẫu cho ngày tháng phôi phai* *Nhiều lần chàng mộng liêu trai* *Nàng hẹn chàng kiếp mai.*
Như đa số các bài hát khác, lời nhạc thường bị sửa đổi, vô tình hay cố ý, và nhiều khi làm giảm ý nghĩa của bài hát. Thí dụ như "thác cùng ghềnh" thành "thác gập ghềnh," "đường con nước êm" thành "từng con nước xuôi," "ghen tuông" thành "ghen tương," "gái nhỏ phương xa" thành "em nhỏ phương xa," "Một xuân buồn" thành "Một đêm buồn." Cũng may là những sửa đổi này không có gì là quan trọng lắm và không thay đổi ý nhiều.
Trong bài này, tôi sẽ trình bày nhận xét về nội dung và hình thức của "Tình Thiên Thu." Ngoài ra, như trong các bài viết về âm nhạc trước, tôi sẽ chú trọng thảo luận chi tiết về các khía cạnh văn chương của lời nhạc. Tôi cũng sẽ đề cập chút it về ô nhịp và cho thí dụ về tương ứng giữa các nốt nhạc và lời nhạc trong câu để giúp cho việc phân tách vần điệu trong các câu.
*A.* *"Tình thiên thu" được viết theo dạng ballad biến thái theo kiểu Việt Nam:*
"Tình thiên thu" là một ballad (ba lát) theo kiểu Việt Nam, và có chút khác biệt với các loại nhạc khác về nội dung và hình thức.
Ballad bắt nguồn từ thi ca tại quần đảo Anh thời trung cổ cho tới thế kỷ 19 và được truyền bá qua Âu châu, Bắc Mỹ, Úc, và Bắc Phi (Wikipedia 2014b). Ballad, theo định nghĩa, là một dạng thơ, thường là kể chuyện, viết cho âm nhạc. Nghĩa là ballad là thơ viết với mục đích là bài hát, thường kèm theo vũ điệu. Do đó không có sửa đổi lời trong bài thơ vì bài thơ chính là bài hát. Truyền thống ballad thường có quy luật âm tiết và vần điệu cố định. Thông thường ballad gồm có nhiều đoạn (stanza), mỗi đoạn có bốn câu chia thành hai cặp (couplets). Vần thì theo thể ABCB, nghĩa là câu 2 và câu 4 có vần, trong khi câu 1 và câu 3 không vần. Âm tiết thì theo luật 4 tiết nhấn rồi 3 tiết nhấn trong mỗi cặp (Xem, thí dụ như, Batema).
Ballad hiện nay đã được thay đổi nhiều và có nhiều loại. Vần điệu và âm tiết không còn cố định và cứng ngắc như xưa nữa.
Về nội dung, ballad khác với thơ trên hai phương diện chính. Thứ nhất là đặc tính kể chuyện. Ballad thường kể một câu chuyện nào đó có tình tiết mạch lạc, có đầu có đuôi, có nhân vật rõ rệt, hoặc địa danh, biến cố lịch sử, tình trạng xã hội. Thơ không nhất thiết là kể chuyện, và thường là tả cảnh hay tả tình. Thứ nhì, người kể câu chuyện trong ballad có thể là người trong cuộc hoặc ngoài cuộc của câu chuyện, nhưng điểm quan trọng là người kể giữ thái độ khách quan. Ngược lại, thơ có lối diễn tả chủ quan của người viết bài thơ, và chính cách diễn tả là cái cốt lõi của bài thơ.
Về hình thức, ballad luôn luôn có vần điệu, tuy không còn quy luật khắt khe như xưa. Nhiều khi, vần xuất hiện trong cả một đoạn. Ngoài ra, ballad thường có điệp khúc. Thơ có thể có vần hoặc không vần (thơ tự do, thơ văn xuôi). Thơ có thể có hay không có điệp khúc.
Ca khúc "Tình thiên thu" là một ballad vì nó kể một câu chuyện tình có đầu đuôi với các nhân vật rõ rệt một cách khách quan, không có phê phán hoặc mô tả chủ quan. Về hình thức, "Tình thiên thu" có cấu trúc khá quy củ và dùng vần rất nhiều, kể cả vần trong cả một đoạn. Có nhiều bài hát trong nền âm nhạc Việt Nam trước 1975 được viết theo thể loại này. Thí dụ: "Chuyện Một Cây Cầu Đã Gẫy,""Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc," "Hòn Vọng Phu 1-2-3," "Bà Mẹ Trị Thiên," và "Ngày Trở Về."
Tại sao ta cần biết phân loại ca khúc "Tình Thiên Thu" là ballad?
Sự phân loại đó rất quan trọng vì khi hiểu đó là một ballad, ta mới đánh giá thích đáng bài hát và hiểu được giá trị của nó, như sẽ được trình bày trong phần sau đây.
*B.* *"Tình Thiên Thu" kể một câu chuyện tình buồn trong kịch phim "Mộng Thường" chiếu trên truyền hình tại miền Nam Việt Nam*
Ca khúc "Tình Thiên Thu" kể một câu chuyện tình buồn được giàn dựng qua kịch phim "Mộng Thường" hoặc "Người Chết Trở Về" chiếu trên truyền hình năm 1974 tại miền Nam Việt Nam. Câu chuyện này được kể trên văn bản in trong tờ nhạc của "Tình Thiên Thu" như sau.
Thiếu úy Phạm Thái, một sĩ quan vừa mãn khoá trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt quen Nguyễn Thị Mộng Thường, một nữ tiếp viên hàng không, trên chuyến bay từ Đà Lạt trở về. Trong đêm Giáng Sinh 1971, hai người dự thánh lễ và yêu nhau. Sau đó, vào tháng 1 năm 1972, Phạm Thái được bổ nhiệm về Biệt Động Quân tại An Lộc. Vào tháng 4 năm 1972, sau một trận đánh dữ dội, Phạm Thái được ghi nhận là hy sinh. Nghe tin, M̀ộng Thường "như mất tất cả." Nhưng rồi, Phạm Thái trở về. Té ra anh không chết mà chỉ bị thương nặng và được một bà sơ cứu sống. Phạm Thái hội ngộ với Mộng Thường, tình yêu "hồi sinh," và hai người chọn ngày đám cưới.
Phạm Thái được vinh thăng Trung úy. Anh mời Mộng Thường lên Lai Khê dự lễ vinh thăng. Mộng Thường đi chuyến xe đò Sài gòn - Lai Khê vào ngày 28-1-1973, một ngày sau ngày Hiệp định 1973 được ký. Không may, Việt cộng đặt mìn trên đoạn đường này sau ngày ngưng bắn. Xe đò chở Mộng Thường cán mìn và Mộng Thường tử nạn. Từ đó, Phạm Thái thường ngồi bên mộ Mộng Thường, nhìn trời cao để mong thấy nàng "mỉm cười trên cõi chết."
Câu chuyện bi thương đó được coi là câu chuyện có thật như được ghi nhận trên nhiều trang mạng.
Câu chuyện có thật hay không?
Thực ra, câu chuyện có thật hay không cũng không quan trọng cho lắm trên phương diện giá trị âm nhạc. Nhiều người vẫn thưởng thức nhạc qua một câu chuyện giả tưởng. Cái chết của Mộng Thường, tuy bi thảm, không có gì là đặc biệt. Việt cộng đặt mìn trên đường xá làm nổ tung xe đò, giết biết bao nhiêu dân vô tội, rất thường xuyên. Trong biết bao nhiêu cuộc tình thời binh lửa, có nhiều chuyện người con gái chết, thay vì người yêu là chiến sĩ. Tuy nhiên, một bài hát, bài thơ, vở kịch, cuốn phim, truyện nói về một câu chuyện có thật thường tăng thêm khía cạnh bi thương và gây ấn tượng mạnh trên khán giả. (Ở đây, tôi dùng "khán giả" để chỉ người nghe, người đọc, hoặc người xem.) Trên phương diện văn chương lịch sử, các nhân vật trong câu chuyện có thật thường được dùng là biểu tượng cho ý nghĩa thiêng liêng cao cả. Nhiều khi tên của nhân vật có thật hoặc tích truyện được dùng cho địa danh như đường xá, công trường, trường học, để nhắc nhở hậu thế tinh thần thiêng liêng cao cả đó.
Chính quyền cộng sản tạo dựng nhân vật Lê Văn Tám và cuộc đời Nguyễn Văn Bé và dùng tên họ cho đường xá, trường học, công viên, v.v. Như được thảo luận trong bài trước (Cao-Đắc 2014c), hậu quả tai hại của chuyện dùng tên các nhân vật tưởng tượng hoặc tên thật nhưng với hành động hy sinh tưởng tượng là khiến cho các nhân vật lịch sử hoặc các hy sinh có thật bị mang tiếng xấu lây và có thể bị coi là tưởng tượng. Do đó, các thế hệ sau sẽ có khuynh hướng coi thường lịch sử và có ấn tượng xấu về những nhân vật hoặc sự kiện lịch sử có thật. Do đó, rất quan trọng là ta phải duy trì tính chất trung thực của các câu chuyện hoặc nhân vật có tác dụng lịch sử hoặc văn hóa.
Tôi không rõ vai trò lịch sử hoặc văn hóa của câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường như thế nào. Có thể câu chuyện đó không có tác dụng gì nhiều hơn là làm tô điểm thêm cho bài hát về tình yêu. Nhưng cũng có thể các thế hệ sau sẽ dùng câu chuyện đó là tiêu biểu cho tội ác cộng sản trong việc đặt mìn làm nổ tung các chuyến xe đò chở thường dân vô tội. Nếu câu chuyện có thật thì không nói làm chi. Nhưng nếu câu chuyện không có thật, hoặc chỉ có thật một phần, thì ta nên làm sáng tỏ bây giờ để tránh những hậu quả tác hại sau này.
**Câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường không có thật, it nhất là không có thật hoàn toàn:**
Tôi không rõ những nguồn viết là câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường có thật, lấy chứng cớ ở đâu. Nhưng theo những chứng cớ mà tôi thâu thập được thì câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường không có thật, it nhất là không có thật hoàn toàn theo những chi tiết viết ra trên tờ nhạc nguyên gốc. Có rất nhiều bằng chứng cho việc này.
Thứ nhất, văn bản chính về câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường trên tờ nhạc gốc không hề xác nhận đó là chuyện có thật. Ngược lại, văn bản đó ghi rõ một cách không lầm lẫn là "phim kịch Mộng Thường" trên tờ bìa ngoài (Nhạc Việt trước 75). Nếu chỉ ghi "phim kịch Mộng Thường," thì cũng chưa đủ để kết luận câu chuyện đó là giả tưởng, vì nhan đề một vở kịch không cho biết tính chất có thật của câu chuyện. Thí dụ ta vẫn có thể có "phim kịch Hàn Mặc Tử" (sau khi Hàn Mặc Tử qua đời). Tuy nhiên, "Mộng Thường" không phải là một nhân vật đã được xác nhận là có thật trước khi có phim kịch Mộng Thường như Hàn Mặc Tử. Thực ra, nhân vật Mộng Thường chỉ được nêu ra lần đầu trong phim kịch Mộng Thường. Vì nhân vật đó mới xuất hiện lần đầu, tờ nhạc về phim kịch Mộng Thường phải xác nhận nguồn gốc về nhân vật này.
Tuy nhiên, tờ nhạc ghi rõ ràng: "(Cho Phim Kịch MỘNG THƯỜNG)"
Tờ nhạc không hề đề cập đến một nhân vật có thật, trực tiếp hoặc gián tiếp. Nhóm chữ "Cho Phim Kịch MỘNG THƯỜNG" cho thấy rõ ràng là bài hát chỉ được viết cho phim kịch Mộng Thường mà thôi. Nếu nhân vật Mộng Thường (trong câu chuyện) có thật, thì tờ nhạc phải ghi rõ là viết "Cho Mộng Thường" thay vì "Cho Phim Kịch MỘNG THƯỜNG."
Chỉ với bằng cớ đó thôi, ta cũng đủ kết luận nhân vật Mộng Thường là không có thật. Tuy nhiên, với một số người yêu chuộng bài hát có thể sẽ không được thuyết phục hoàn toàn. Thực ra, có nhiều bằng cớ khác.
Bằng cớ khác là thói quen của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh. Ông luôn luôn ghi rõ rệt trên tờ nhạc gốc tên của nhân vật có thật (nếu nhân vật đó chưa được biết rộng rãi), hoặc một ghi chú gián tiếp nào đó về nhân vật đó (nếu nhân vật đó đã được biết đến rộng rãi). Đó không phải là một thói quen ngẫu nhiên mà là một thói quen nghề nghiệp. Do đó, tính chất nhất quán của thói quen đó rất quan trọng. Trong các bài khác về các nhân vật có thật, Trần Thiện Thanh luôn luôn ghi rõ tên nhân vật đó trên trang nhạc. Sau đây là vài thí dụ:
*"Cho ANH HÙNG BÌNH LỢI/ Cố Đại Úy Vũ-Mạnh-Hùng/ Tiểu đoàn 3 Thủy Quân Lục Chiến." Trần Thiện Thanh còn ghi lại kỷ niệm giữa ông với Đại Úy Hùng trên trang nhạc và tình bằng hữu mười mấy năm.* __Rừng Lá Thấp:__
*"Tiếc thương ca cho người mũ đỏ tên Đương."* __Anh Không Chết Đâu Em:__
*"tiếc thương ca cho NG. ĐÌNH BẢO."* __Người Ở Lại Charlie:__
Những người nghi ngờ vẫn có thể không thuyết phục và lý luận rằng vì các sĩ quan VNCH hy sinh cho tổ quốc trên chiến trường nên Trần Thiện Thanh vinh danh họ rõ rệt trên trang nhạc. Ngược lại, Mộng Thường không phải là một chiến sĩ VNCH và là nạn nhân chiến tranh nên không có cùng sự vinh danh. Lý luận này sai lầm vì không thể tin là Trần Thiện Thanh có sự phân biệt giữa chiến sĩ và thường dân. Ngoài ra, như đã viết ở trên, Trần Thiện Thanh có thói quen nghề nghiệp ghi chú trực tiếp hoặc gián tiếp cho các nhân vật có thật, quân sự hay dân sự, ngay cả những người nổi tiếng. Thí dụ trên trang nhạc "Tâm Sự Mộng Cầm," ông ghi chú gián tiếp mối liên hệ giữa Mộng Cầm và Hàn Mặc Tử qua một bài thơ của Hàn Mặc Tử ("
*Ôi trời ơi là Phan Thiết! Phan Thiết/ Mi là nơi ta chôn hận nghìn thu/ Mi là nơi ta sầu muộn ngất ngư*. ") Trên trang nhạc "Hàn Mặc Tử," ông ghi một bài thơ của Hàn Mặc Tử (" *Trời* *hỡi làm sao khi khát đói/ Gió trăng có sẵn làm sao ăn?/Làm sao giết được người trong mộng?/ Để trả thù duyên kiếp phũ phàng.*") Với những người nổi tiếng mà Trần Thiện Thanh còn cẩn thận ghi chú, huống hồ với những người chưa ai biết đến?
Việc Trần Thiện Thanh không có ghi chú đặc biệt, trực tiếp hay gián tiếp, về nhân vật Mộng Thường cho thấy Mộng Thường không phải là một nhân vật có thật mà chỉ là một nhân vật trong một vở phim kịch. Có thể nhân vật đó quả thật chế̉t trên xe đò bị mìn cùa Việt cộng (chuyện rất thường xảy ra), nhưng người đó không có tên Mộng Thường, và có thể không có người yêu tên là Phạm Thái, một sĩ quan BĐQ; hoặc người đó quả thật có tên Nguyễn Thị Mộng Thường, nhưng cô không có người yêu tên là Phạm Thái.
Một bằng cớ hùng hồn nữa là nhân vật Phạm Thái. Theo câu chuyện, Phạm Thái tốt nghiệp Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam, Đà Lạt vào cuối năm 1971. Đó là khóa 24. Trong danh sách các tân sĩ quan tốt nghiệp khóa 24, không có tên Phạm Thái. Chỉ có hai người tên Thái là Nguyễn Văn Thái và Dương Văn Thái (Xem, Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam). Chính một cựu sĩ quan khóa 24 Võ Bị Quốc Gia Việt Nam, Nguyễn Phán, đề cập đến chuyện này trong một bài hồi ký về An Lộc đăng trên mạng (Nguyễn Phán). Thực ra, ông Nguyễn Phán còn tự hỏi không biết có phải Trần Thiện Thanh dùng nhân vật Phạm Thái trong phim kịch Nguyễn Thị Mộng Thường sau khi nghe chương trình phát thanh phỏng vấn ông và hai bạn đồng khóa sau một trận đánh. Ông Nguyễn Phán xác nhận là không có ai tên Phạm Thái trong khóa 24 (Nguyễn Phán).
Những bằng chứng cụ thể và mạnh mẽ trên đưa đến kết luận khó cãi lại là câu chuyện Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường không có thật. Như trình bày ở trên, điều đó không có nghĩa lả các chi tiết trong chuyện hoàn toàn giả tưởng. Nhưng mức độ có thật của tình tiết trong câu chuyện giảm đi theo mức độ đặc thù của tình tiết đó. Chuyện một thiếu nữ chết trên chuyến xe đò Sài gòn - Lai Khê vào ngày 28-1-1973 vì bị mìn do Việt cộng gài rất có thể có thật. Chuyện người thiếu nữ đó có một người yêu là chiến sĩ trong QLVNCH cũng rất có thể có thật. Chiến sĩ đó là một Biệt động quân cũng có thể có thật nhưng mức độ có thật giảm xuống, v.v...
Hai chi tiết lý thú là cái tên Phạm Thái và Nguyễn Thị Mộng Thường. Hai tên này không có gì là khác thường, nhưng có trùng hợp đáng ghi chú. Tên thật của ca sĩ Thanh Lan đóng vai Nguyễn Thị Mộng Thường là Phạm Thái Thanh Lan. Mộng Thường là tên thi sĩ của bài thơ Trần Thiện Thanh ghi trên trang nhạc "Đôi Ngả Đôi Ta" (
*Nếu... một người đi rồi/ Chuyện đời thành chia phôi*) viết vào năm 1964. Ta không hiểu có phải Trần Thiện Thanh quen thuộc với hai tên này mà đặt tên cho hai nhân vật trong phim kịch Mộng Thường.
Câu chuyện có thật hay không ảnh hưởng rất ít vào giá trị của bài hát. Tôi nêu lên vấn đề này vì muốn duy trì tính chất xác thực của lịch sử và/ hoặc văn học, xã hội học.
**Bài hát có bố cục chặt chẽ và rõ rệt theo lối kể chuyện thuần túy:**
Là một ballad, "Tình Thiên Thu" có phần mở đầu giới thiệu câu chuyện, tiếp theo lả tình tiết câu chuyện và sau cùng là kết thúc câu chuyện. Bố cục đó khá rõ ràng và rất thông thường cho nhạc ballad. Phần mở đầu gồm có đoạn 1, 2, và 3. Phần thân bài gổm có đoạn 4, 5, 6, và 7. Phần kết luận gồm có đoạn 8, 9, và 10 (Hình 1).
Trần Thiện Thanh có phần mở đầu khá dài dòng văn tự. Trước hết, ông tuyên bố rằng cuộc đời thường có mơ ước chuyện yêu đương ("
*Vẫn biết trên cõi đời/ thường yêu thường mơ lứa đôi*.") Nhận xét đó cũng không có gì là quá đáng, nếu không muốn nói là khá đúng sự thật cho đa số người trẻ. Sau đó, ông ví von tình yêu như một giòng sông, có khúc êm ả thanh bình, có khúc gập ghềnh sóng gió (" *Nếu biết sống giữa trời/ tình yêu là con nước trôi/ Trôi lang thang qua từng miền/ Lúc êm ái xuôi đồng bằng/ Cũng có lúc thác cùng ghềnh/ chia đường con nước êm.*") Cái ví von này cũng có lý vì thường các chuyện tình có nhiều ngang trái. Ta cũng biết có nhiều chuyện tình đẹp không có gì thác cùng ghềnh trắc trở cả. Đương nhiên Trần Thiện Thanh không nói là cái so sánh của ông có giá trị tuyệt đối. Ông dùng nhận xét đó để dẫn đến câu chuyện.
Ông báo trước chuyện tình này là "chuyện thê lương" để chuẩn bị tinh thần khán giả và sắp đặt tình tiết câu chuyện ("
*Mời bạn nghe chuyện thê lương/ Khóc cho người lỡ yêu đương*.") Không những thế, tác giả còn trách móc ông Trời già ghen tức, tạo ra cảnh chia ly cho những kẻ yêu đương (" *Trời già nhưng còn ghen tuông/ Cách chia người trót thương*.") Bằng lối dùng "lỡ" và "trót," tác giả nhấn mạnh tính chất không cố ý của cuộc tình. Lối dùng này khác với lối dùng "lỡ" trong "Hồn lỡ sa vào đôi mắt em" như tôi trình bày trước đây (Cao-Đắc 2014b). Ở đây, tác giả chỉ muốn nói là hai người gặp nhau và yêu nhau một cách tình cờ và không có sự toan tính hoặc qua dàn xếp, mai mối, giới thiệu. Tác giả giàn dựng chi tiết này để chuẩn bị cho ước mơ bình thường của cô gái trong tình yêu trong câu chuyện sắp kể.
Dùng ba đoạn để giới thiệu câu chuyện tình quả thật là dông dài. Nhưng đó là một kỹ thuật của ballad. Ta thấy kỹ thuật đó được áp dụng trong nhiều ballad Mỹ, chẳng hạn như "American Pie" của Don McLean, "Hotel California" của The Eagles. Nhưng khác với các ballad của Mỹ, phần mở đầu của "Tình Thiên Thu" rõ rệt và báo trước khán giả nội dung câu chuyện. Đó là theo tâm tình người Việt. Một cách tổng quát, người Việt có bản chất bình dị và lối suy nghĩ đơn giản, không màu mè, phức tạp. Họ thường không muốn có sự hồi hộp, bất ngờ khi nghe câu chuyện. Kỹ thuật Mỹ hay tạo bất ngờ, hứng thú, và muốn khán giả phải chú tâm để ý chi tiết. Nghe phần mở đầu dài dòng của "American Pie" hoặc "Hotel California," khán giả vẫn chưa hiểu tác giả sẽ kể chuyện gì.
Sau khi giới thiệu dài dòng, tác gỉả vô đề bằng nhân vật nữ. Đó là Mộng Thường, xinh đẹp và ngoan ngoãn, được cha mẹ thương yêu ("
*Em xinh em tên Mộng Thường/ mẹ gọi em bé xinh/ Em tên em tên Mộng Thường/ cha gọi em bé ngoan*.") Ta nên để ý Trần Thiện Thanh cho biết tên nhân vật nữ, nhưng không cho biết tên nhân vật nam trong bài hát. Chi tiết này sẽ được tác giả khai thác sau vì cái tên Mộng Thường có ý nghĩa đặc biệt là mộng bình thường.
Mộng Thường lớn lên, và như mọi cô gái cùng trang lứa, nàng mơ mộng về tình yêu, và yêu một chiến sĩ Biệt động quân vào ngày cuối năm ("
*Đến lúc biết mơ mộng/ như những cô gái xuân nồng/ Nàng yêu anh quân nhân Biệt Động/ trong một ngày cuối đông*.") Như bao mọi chuyện tình trong thời chiến khi người tình ở trong quân đội, có những lo âu, không biết người yêu sống chết thế nào. Ngoài ra còn có xa vắng trong lúc chàng phải đi đánh trận (" *Chuyện tình trong thời giao tranh/ vẫn như làn khói mong manh/ Chàng về đơn vị xa xăm/ nàng nghe nặng nhớ mong*.")
Trong phần điệp khúc, Trần Thiện Thanh kể lể nỗi hoang mang cuộc tình trong thời chinh chiến, nhất là khi có những chuyện đau thương của những ngưởi khác ("
*Yêu nhau lúc triền miên khói lửa/ Chuyện vui buồn ai biết ra sao/ Nhìn quanh mình sao lắm thương đau*.") Người yêu đi chinh chiến không trở lại khiến Mộng Thường không biết tương lai đi về đâu (" *Khi không thấy người yêu trở lại/ Tình yêu tìm không thấy ban mai/ Người không tìm ra dấu tương lai*.") Ta thấy tác giả không đả động gì đến chuyện người yêu nàng tưởng là đã hy sinh nhưng trở lại, hội ngộ với nàng, và hẹn làm đám cưới, như trong phim kịch Mộng Thường. Có thể những chi tiết này không quan trọng trong câu chuyện, và nếu kể thêm sẽ làm bài hát dài dòng lê thê.
Rồi bất ngờ, chàng không chết mà nàng lại chết ("
*Nhưng không chết người trai khói lửa/ Mà chết người em nhỏ phương xa/ Một đêm buồn có gió đông qua.*") Trần Thiện Thanh không nói rõ nguyên nhân cái chết của nàng. Ta thấy đây là đặc điểm trong thi ca Việt Nam. Trong bài thơ "Màu Tím Hoa Sim," (được Dzũng Chinh phổ nhạc "Những Đồi Hoa Sim") tác giả Hữu Loan không cho biết lý do vợ chết, mà chỉ viết, "Nhưng không chết người trai khói lửa/ Mà chết người gái nhỏ hậu phương." Trong bài "Tám Điệp Khúc," Anh Việt Thu viết, "Ôi sóng thiêng em về Trời... Ôi núi thiêng em về nguồn." Ngay cả nhạc sĩ Mỹ cũng không nói rõ cái chết của người con gái trong tình yêu. Thí dụ như bài "Honey" của Bobby Russell, hát bởi Bobby Goldsboro, chỉ có câu thật vắn tắt, sau khi kể lể nhiều chi tiết về cô gái: "While she was there and all alone, the angels came." ( *Khi nàng ở đó và một mình, thiên thần đến*.)
Việc một nhạc sĩ không cho biết lý do hoặc tả cái chết của người con gái trong chuyện tình cũng không có gì lạ. Trước hết, trừ phi chi tiết đó quan trọng, chi tiết đó liên hệ đến cá nhân, và tiết lộ chi tiết đó có sự xâm phạm đến người quá cố. Thứ nhì, người con gái thường được tôn trọng và ca ngợi trong chuyện tình. Cho biết chi tiết về cái chết của nàng có thể coi là thiếu lễ độ đến phái nữ và làm mất vẻ đẹp của người con gái. Tuy nhiên, trong "Tình Thiên Thu," Mộng Thường chết vì bị cộng sản đặt mìn làm nổ xe đò chở nàng. Nếu Trần Thiện Thanh muốn đả kích cộng sản thì đây là chi tiết tốt nhất.
**Nhưng như các nhạc sĩ khác của miền Nam trước 1975, ông không lợi dụng cơ hội đó.**
Ngược lại, ông cho đó là định mệnh, và trách Trời đã "ghen tuông" cách chia hai người.
**** **Một lần nữa, Trần Thiện Thanh biểu hiện bản chất nhân bản, vị tha, và hiền hòa của dân miền Nam, khác hẳn với tuyên truyền cộng sản, lúc nào cũng chờ dịp để nguyền rủa hoặc bêu rếu VNCH, hoặc hô hào quân cộng sản chém giết quân dân miền Nam và tiêu diệt Mỹ Ngụy.**Cũng nên để ý là Trần Thiện Thanh làm việc trong Cục Tâm Lý Chiến, QLVNCH. Tuy vậy, ông không bao giờ viết những bài nhạc đả kích cộng sản hoặc thúc giục chiến sĩ VNCH chém giết quân thù. Nếu có, ông chỉ đề cập vắn tắt (thí dụ như trong bài "Bà Mẹ Trị Thiên"). Khía cạnh nhân bản này xuất hiện hầu hết trong những bài hát của nền âm nhạc miền Nam trước 1975 như tôi đã trình bày trong các bài trước.
Trở về câu chuyện, Mộng Thường, như tên nàng, chỉ muốn được yêu trong mộng bình thường, nhưng cũng không được, vì định mệnh oái oăm đã ngăn cản ước mơ đơn sơ của nàng ("
*Xin cho yêu trong Mộng Thường/ nhưng mộng thường cũng tan/ Xin cho đi chung một đường/ sao định mệnh chắn ngang*.") Ta để ý tác giả khai thác tên cô gái khi ông lập lại tên Mộng Thường như danh từ chung không viết hoa. Lời hẹn đám cưới tan vỡ. Cô dâu tương lai chưa kịp về nhà chồng thì đã phải bị chôn trong nghĩa trang lạnh lùng (" *Xin ghi tên chung thiệp hồng/ bỗng giây phút nghe ngỡ ngàng/ Cô dâu chưa về nhà chồng/ Ôi lạnh lùng nghĩa trang*.") Ta phải hiểu đây là ý chính của bài hát. Tác giả muốn vạch ra sự đau thương của cuộc tình khi người con gái chỉ có một ước vọng đơn sơ mà trời già còn cay nghiệt không cho nàng cái ước vọng đơn sơ đó.
Người yêu nàng, anh chiến sĩ BĐQ, quá đau thương, thề không còn yêu ai nữa trong những năm tháng tới. Chàng mơ thấy nàng nhiều đêm, và hẹn nàng kiếp sau. ("
*Chàng thề không còn yêu ai/ dẫu cho ngày tháng phôi phai/ Nhiều lần chàng mộng liêu trai/ Chàng hẹn nàng kiếp mai*.") Tác giả cho thấy nàng đã chết nhưng tình nàng không chết. Tác giả dùng "liêu trai" một cách táo bạo và cho ấn tượng kinh dị, huyền bí. Không gì huyền bí bằng nằm mơ thấy người yêu đã chết hiện về. Quả thật đó là mối tình thiên thu, vì chàng thề không còn yêu ai nữa, và vẫn mơ nàng hiện về hẹn chàng kiếp sau.
"Tình Thiên Thu" là một ballad theo dạng truyền thống, với bố cục rõ ràng, kể một chuyện tình đau thương, Câu chuyện không nhiều tình tiết phức tạp éo le, nhưng bài hát gây cảm xúc mạnh cho khán giả. Đó là nhờ Trần Thiện Thanh kể câu chuyện qua cách diễn tả tuyệt vời đặc thù cho nhạc theo thể loại ballad như sẽ được trình bày sau đây.
*C.* *"Tình Thiên Thu" dùng lối kể chuyện thuần túy và vần điệu thơ triệt để để diễn tả ý tưởng truyền cảm và hữu hiệu:*
Như đã trình bày trên, việc xác nhận thể loại ballad cho "Tỉnh Thiên Thu" đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá trị bài hát và hiểu cách thức diễn tả ý tưởng. Có hai khía cạnh quan trọng trong cách thức diễn tả ý tưởng trong "Tỉnh Thiên Thu": Lối dùng "kể" và vần điệu.
**Toàn bài hát dùng lối "kể" để diễn tả ý tưởng và hầu như không dùng kỹ thuật "cho thấy":**
Trong các bài trước, tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của hai kỹ thuật trong nghệ thuật viết: "Cho thấy, đừng kể" và "Chú trọng vào chi tiết cụ thể." Tôi cũng trình bày rằng các kỹ thuật này cũng nên dùng cẩn thận tùy vào trường hợp.
Kỹ thuật "Cho thấy, đừng kể" làm cảnh tượng, nhân vật, ý tưởng sống động và lôi cuốn vì nó khiến khán giả tham gia vào câu chuyện. Bất lợi của kỹ thuật này là câu chuyện hoặc cảnh tượng có thể trở nên dài dòng và khán giả có thể mệt mỏi vì phải vận dụng trí óc để phối hợp các chi tiết đặc thù. Ngược lại, "kể" có lợi điểm là ngắn gọn, cho ̣khán giả một kết luận về cảnh tượng hoặc nhân vật một cách lẹ làng.
Thí dụ bạn đang muốn kể một tai nạn xe cộ. Với lối kể thuần túy, bạn có thể viết, "Hai chiếc xe tông nhau dữ dội trên xa lộ làm cản trở lưu thông, xe cộ bị kẹt cứng." Với kỹ thuật "Cho thấy, đừng kể," bạn có thể viết, "Một chiếc SUV húc vào bên hông một chiếc sedan trên làn đường nhanh. Đầu xe SUV cong lên, khói trong máy xe bốc mù mịt. Cửa chiếc sedan bị lõm vào như một mảnh giấy nhầu nát. Kính xe bể nát từng mảnh vụn, văng đầy trên mặt đường. Người lái xe loay hoay bên tay lái, máu me đầy mặt. Anh ta đang cố mở cửa xe mà không được. Bên các làn đường, xe cộ nhích từng chút nối đuôi nhau. Mọi người thò đầu ra cửa xe, mắt dán vào hai chiếc đang dính chùm nhau. Có người còn lấy điện thoại di động chụp hình hoặc quay phim."
Ta thấy ngay lối "kể" thuần túy ngắn gọn nhưng không gợi hình khiến người đọc như là người ngoại cuộc và chấp nhận câu chuyện một cách thụ động. Ngược lại, lối "cho thấy" vẽ ra cảnh tượng sống động và khiến người đọc bị lôi cuốn vào câu chuyện. Người đọc, qua cách diễn tà "cho thấy" tưởng tượng ra ngay tai nạn đó "dữ dộí" và lưu thông bị cản trở, kẹt cứng. Tuy nhiên, lối "cho thấy" khiến đoạn văn dài dòng và người đọc phải vận dụng trí óc để tưởng tượng ra hình ảnh. Khi bị "cho thấy" quá nhiều, khán giả có thể bị căng thẳng, hồi hộp.
Trở về với "Tình Thiên Thu," cách diễn tả nào có lợi hơn?
Việc đó tùy vào ý tác giả. Nếu tác giả muốn câu chuyện có tính chất mô tả và lôi cuốn khán giả vào câu chuyện qua những hình ảnh gợi hình sống động, thì dùng "Cho thấy, đừng kể" đương nhiên là hay hơn. Còn nếu tác giả chỉ muốn kể lại một câu chuyện với các tình tiết chính và từ đó đưa ra những nhận xét và cảm nghĩ của mình thì "Kể, đừng cho thấy" có lợi hơn.
Trần Thiện Thanh quyết định dùng "Kể, đừng cho thấy." Tại sao? Có ít nhất ba câu trả lời.
Trước hết, bài "Tình Thiên Thu" mục đích là cho phim kịch "Mộng Thường." Hẳn nhiên là tác giả có ý định giàn dựng một nhạc cảnh công phu cho bài hát. Một phim kịch, với diễn viên là Thanh Lan trong vai Mộng Thường và Trần Thiện Thanh trong vai Phạm Thái, đương nhiên sẽ có những cảnh "cho thấy" qua cách diễn xuất, hoạt cảnh, v.v. Những cảnh diễn xuất này thường chưa được biết sẽ như thế nào khi bài hát được viết. Do đó, tác giả cố tình viết bài hát không có những chi tiết "cho thấy" vì không muốn bó buộc các diễn viên phải diễn xuất theo các mô tả trong bài hát. Ta thử tưởng tượng nếu bài hát có những cảnh "cho thấy" trong hai đoạn 8 và 9 (ngay sau câu "
*Một xuân buồn có gió đông qua*") để tả cảnh hai người bên nhau trong những giây phút cuối cùng của đời nàng:
*Tay trong tay bên cạnh nàng* *Sao nụ cười tắt im?* *Môi run run ngăn lệ tràn* *Vơi nhịp đập trái tim* *Ôm nhau mê man nghẹn ngào* *Mắt mi đẫm trong nỗi sầu* *Nghe lung linh lời thều thào* *Ôi còn gì nữa đâu?*
Tôi không dám xúc phạm đến nhạc sĩ Trần Thiện Thanh khi viết các lời trên thay vào đoạn 8-9, nhưng chỉ muốn đưa ra một thí dụ. Hai đoạn trên là một thí dụ cho lối diễn tả "cho thấy" trong cảnh hai người ở bên nhau trong giây phút cuối cùng của đời nàng. Bạn thấy ngay là hai đoạn "cho thấy" này kém hiệu quả hơn "kể" ước mơ bình thường của nàng đã không thành sự thật. Ngoài ra, những động tác "tay trong tay," "nụ cười tắt im," "môi run run," "nhịp đập," "mắt mi đẫm," và "lời thều thào" có thể tạo ra khó khăn cho diễn viên hoặc ca sĩ diễn tả cảnh tượng. Tưởng tượng Băng Tâm (hoặc Đan Nguyên) phải ráng làm "môi run run" và buông "lời thều thào" khi đang lịm dần trong nhạc cảnh "Tình Thiên Thu" của trung tâm Asia!
Thứ nhì, không có gì sai khi dùng "Kể, đừng cho thấy" cho một bài ballad. Tác gỉả có thể muốn khán giả nghe câu chuyện một cách thụ động mà không phải tham gia vào câu chuyện. Như ta đã thấy, dùng "cho thấy" nhiều quá sẽ làm khán giả căng thẳng, mệt mỏi, và không được thư giãn. Không phải ai cũng muốn nghe những mô tả gợi hình, gợi thanh. Với nhiều người, "kể" giúp họ biết được tình tiết mau lẹ và họ không cần phải suy nghĩ. Ballad, tự nó, là kể chuyện. Nét chính yếu của ballad là tình tiết và nhận xét về câu chuyện, không phải lả cách diễn tả những tình tiết đó.
Thứ ba, thực ra qua câu chuyện Mộng Thường, cũng chẳng có đoạn nào mà "cho thấy" giúp cho bài hát. Vì ý chính của bài là ước mơ bình thường của cô gái muốn lập gia đình với người yêu nàng, không có chỗ nào để có thể "cho thấy" một cách hiệu quả. Có những cảnh sau đây: Hai người gặp nhau, hai người yêu nhau, chàng đánh trận và bị thương, nàng thương tiếc chàng, chàng trở về hội ngộ nàng, nàng đi xe cán mìn, hai người gặp nhau lần chót trước khi nàng chết. Tuy nhiên, vì "cho thấy" đòi hỏi dài dòng, ta không thể "cho thấy" trong mọi cảnh trên được mà phải chọn một cảnh quan trọng và có ý nghĩa nhất. Cảnh có ý nghĩa nhất liên hệ đến mối tình thiên thu là cảnh hai người gặp nhau lần chót trước khi nàng chết. Nhưng như tôi trình bày ở trên, tuy "cho thấy" cảnh đó vẽ ra cảnh tượng sống động và có thể tạo xúc cảm cho khán giả, sự "cho thấy," cho dù được diễn tả hay hơn các câu tôi viết, vẫn có vẻ rẻ tiền và làm mất đi cái cao quý của mối tình hai người. Tác giả có thể đã cân nhắc và quyết định "kể" về trách móc, tiếc nuối, là sao mơ ước nàng bình thường như vậy mà lại không được thành sự thật.
Bằng cách "kể, đừng cho thấy," tác giả đem lại tính chất nhất quán của một bài ballad thuần túy và dùng các câu ngắn gọn để nói lên ý chính câu chuyện. Ý chính đó là nỗi thương tiếc cho ước vọng đơn sơ bình thường của cô gái đã bị tan nát vì chiến tranh.
**Cách gieo vần trong các đoạn rất tinh vi và chọn lọc, tạo nên giai điệu du dương, quyến luyến:**
Một đặc điểm quan trọng của ballad là sự tận dụng vần điệu trong các câu trong đoạn nhạc. Một bài hát có thể kể lể một câu chuyện mạch lạc nhiều tình tiết, nhưng nếu vần điệu nghèo nàn thì cũng không thể gọi là ballad được.
Trước khi bàn đến cách gieo vần trong lời nhạc, ta nên hiểu cấu trúc của chữ trong câu và hiểu sự liên hệ giữa số chữ trong câu với số ô nhịp. Nhịp hoặc trường canh (bar, measure) là khoảng cách thời gian được chia đều trong một bản nhạc. Thông thường, nhịp được lập đi lập lại trong cả bài. Ô nhịp là một phần của khuông nhạc xác định vị trí của nhịp. Mỗi ô nhịp thường tương ứng với một câu trong lời nhạc. Số chỉ nhịp hay số ô nhịp là con số dưới dạng phân số cho biết số phách và độ dài của phách trong ô nhịp. Tương ứng với phách là nốt nhạc và dấu lặng (nghỉ). Nốt nhạc cho biết cao độ (đồ, rê, mi, fa, son, la, si) và trường độ hay độ dài (tròn, trắng, đen, móc đơn, móc kép, v.v.) của âm thanh. Dấu lặng cho biết độ dài của thời gian nghỉ (cho ca sĩ "lấy hơi" hoặc tạo nên tiết tấu đặc thù cho bài hát).
Tác giả sắp đặt số chữ trong một câu bằng cách ̣điều chỉnh độ ngắn dài cho mỗi chữ qua các kết hợp của các nốt nhạc và dấu lặng. Số ô nhịp của "Tình Thiên Thu" là 4/4. Nghĩa là mỗi ô nhịp có 4 phách, và độ dài cùa phách là nốt đen. Do đó, mỗi ô nhịp có thể có bất cứ kết hợp nào của nốt và dấu lặng, miễn là toàn thể ô nhịp tương đương với 4 nốt đen. Thí dụ: 4 nốt đen = 4 nốt móc đơn + 2 nốt đen = 4 nốt móc đơn + 1 nốt đen + 1 lặng đen (một nốt đen có độ dài tương đương với hai nốt móc đơn hoặc một lặng đen).
Thí dụ, câu "
*Xin cho yêu trong Mộng Thường*" có nốt tương ứng như sau: *Xin*(móc đơn) + *cho*(móc đơn) + *yêu*(móc đơn) + *trong*(móc đơn) + *Mộng*(đen) + *Thường*(đen). Nghĩa là hai chữ " *Mộng*" và " *Thường*" phải được kéo dài hai lần lâu hơn các chữ " *xin*," " *cho*," " *yêu*," " *trong*."
Câu "
*nhưng mộng thường cũng tan*" có nốt tương ứng như sau: *nhưng*(móc đơn) + *mộng*(móc đơn) + *thường*(móc đơn) + *cũng*(móc đơn) + *tan*(đen) + lặng đen. Nghĩa là chữ " *tan*" phải được kéo dài hai lần lâu hơn các chữ " *nhưng*," " *mộng*," " *thường*," và sau đó là nghỉ lâu bằng thời gian của " *tan*."
Với những sắp xếp như vậy, số chữ trong một câu trong lời nhạc được thay đổi tùy vào giai điệu và tiết tấu tác giả muốn. Trong "Tình Thiên Thu," có câu có 7 chữ, 6 chữ, hoặc 5 chữ. Bằng cách thay đổi số chữ trong các câu trong một đoạn, tác giả tạo nên tiết tấu linh động, cho lời trôi chảy, và có vần điệu tự nhiên. Đa số câu trong các đoạn có 6 chữ, thỉnh thoảng biến thái thành 7 chữ hoặc 5 chữ. Những câu có 5 chữ, nhất là các câu chót trong một đoạn, có dấu lặng đen, dài hơn dấu lặng đơn của các câu 6 chữ, dùng để làm chỗ nghỉ cho ca sĩ và cho cả người nghe. Đặc biệt, các câu trong đoạn 7 có chính xác 7 chữ và dấu lặng đơn. Đó là vì phần chót của mỗi đoạn nhỏ (7a, 7b, 7c) là quãng nhạc không lời, dùng như quãng nghỉ cho ca sĩ và người nghe.
Khi biết được số chữ trong câu, ta có thể xem xét lối gieo vần trong mỗi câu. Thông thường, vần của nhạc được gieo vào cuối câu.
Trần Thiện Thanh tận dụng vần điệu trong các phiên khúc để tạo ra nhịp điệu trôi chảy và âm tiết nhẹ nhàng. Ông gieo vần trong tất cả các đoạn với các lối gieo vần khác nhau để tránh nhàm chán. Hình 1 cho thấy các vần trong mỗi đoạn. Trong một đoạn, các câu có cùng vần có cùng màu.
Ta thấy cách gieo vần như sau:
Đoạn 1: xen kẽ hoặc vần chéo (cũng có thể coi là cả bốn câu).
Đoạn 2: xen kẽ, nhưng chỉ cho hai câu.
Đoạn 3: cả bốn câu, và đều là không dấu.
Đoạn 4: xen kẽ, nhưng chỉ cho hai câu.
Đoạn 5: xen kẽ hoặc vần chéo.
Đoạn 6: cặp (liên tiếp), nhưng chỉ có hai câu đầu.
Đoạn 7: cặp (liên tiếp), nhưng chỉ có hai câu cuối (hoặc giữa).
Đoạn 8: xen kẽ hoặc vần chéo.
Đoạn 9: xen kẽ hoặc vần chéo.
Đoạn 10: cả bốn câu, và đều là không dấu.
__Vần xen kẽ (hoặc vần chéo)__: Ta thấy Trần Thiện Thanh dùng loại gieo vần này trong đa số đoạn trong bài hát: sáu đoạn trong bài hát mười đoạn. Ngoài ra, hầu hết các vần là vần bằng. Chỉ có đoạn 5 là dùng một vần trắc (" *mộng/ động*"). Lý do đơn giản là vần bằng nghe nhẹ nhàng và êm ả hơn vần trắc, nhất là trong ca khúc. Đa số các ca khúc dùng vần bằng. Thỉnh thoảng có vần trắc để thay đổi âm tiế́t và phù hợp với nhạc điệu. Nhưng vần trắc ít khi đứng một mình trong một đoạn, và thường có vần bằng đi kèm theo. Thí dụ: *Có ai xuôi vạn lý* *nhắn đôi câu giúp nàng,* *Lấy cây hương thật quý,* *thắp lên thương tiếc chàng.*
(Hòn vọng phu 2 - Lê Thương)
Trong "Tình Thiên Thu," tác giả lựa chọn vần tinh vi, tỉ mỉ và ý nghĩa các vần có liên hệ mật thiết, không gượng gạo. Khi vần phù hợp cả thanh lẫn ý, sức diễn tả được gia tăng. Thí dụ: "cõi đời" và "giữa trời" trong đoạn 1; "xuân nồng" và "cuối đông" trong đoạn 5; "cũng tan" và chắn ngang" trong đoạn 8; "thiệp hồng" và "nhà chồng" trong đoạn 9.
__Vần cặp, trong hai câu liên tiếp trong một cặp (couplet)__: Trần Thiện Thanh dùng loại gieo vần này trong đoạn 6 và đoạn 7. Trong đoạn 6, chỉ có cặp đầu, còn cặp sau thì không vần. Trong đoạn 7, sẽ được trình bày riêng rẽ sau, chỉ có cặp cuối (thực ra là cặp giữa). Loại gieo vần này cũng rất thông dụng, nhất là trong các ca khúc Mỹ. Sau đây là vài thí dụ: *Ngày xưa khi anh vừa khóc chào đời* *Mẹ yêu theo gương người trước chọn lời* *Đặt tên cho anh anh là Quốc* *Đặt tên cho anh anh là nước*
(Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc - Phạm Duy)
*But February made me shiver* *With every paper I'd deliver* *Bad news on the doorstep* *I couldn't take one more step*
(American Pie – Don McLean)
Lần nữa, tác giả chọn lọc vần cho hợp cả thanh lẫn ý. Thí dụ: "giao tranh" và "mong manh" trong đoạn 6; "ban mai" và "tương lai" trong đoạn 7b; "phương xa" và "đông qua" trong đoạn 7c. Ngoài ra, khác với lối thông thường gieo vần cho hai cặp trong một đoạn bốn câu như trong các thí dụ trên, ông chỉ gieo vần cho một cặp. Làm vậy, tác giả tránh sự nhàm chán hoặc máy móc, và tạo nét biến thái trong âm điệu.
__Vần cặp trong ba câu (triplet)__: Đoạn 7 là một đoạn thật độc đáo trong cả bài. Trước hết, đoạn này là đoạn cuối của thân bài, và là cao đỉnh của câu chuyện. Như đã trình bày trên, các câu trong đoạn này đều có đúng 7 chữ. Với nhiều chữ hơn các đoạn khác, đoạn này cho tác giả kể lể nhiều hơn, và đem lại thay đổi cho tiết tấu. Phần này chia ra ba đoạn nhỏ (7a, 7b, 7c). Mỗi đoạn nhỏ có ba câu (triplet). Thực ra mỗi đoạn nhỏ có bốn câu, nhưng câu chót không có lời mà chỉ có nhạc với giai điệu y hệt như giai điệu của câu thứ ba. Mục đích của câu chót không lời là cho khoảng thời gian cho người nghe thấm lời, cho ca sĩ lấy hơi, và cho tác dụng thời gian cho câu chuyện. Đại khái, tác giả không muốn kể chuyện với những biến cố dồn dập liên tiếp nên dùng nhạc để tạo khoảng nghỉ, nhưng vẫn tiếp tục tiếng nhạc như là tiếng vang lại của lời.
Trong ba đoạn này, tác giả dùng vần trong hai câu liên tiếp như đã trình bày ở trên. Để ý là tác giả dùng vần có thanh không dấu ("
*sao/ đau, mai/ lai, xa/ qua*"). Như sẽ trình bày sau, tác giả dùng giai điệu này để diễn tả sự êm ả, mơ hồ, nhẹ nhàng, không dứt khoát.
Đoạn 7, do đó, kể phần chính câu chuyện với giai điệu êm ái và không dồn dập, để dẫn đến câu quan trọng của câu chuyện. Đó là câu nàng chết: "
*Mà chết người gái nhỏ phương xa."*Nhờ đã giàn dựng trước đó, cái tin đau thương không đến đột ngột, và được báo một cách nhẹ nhàng, theo sau bằng một câu cũng nhẹ nhàng (" *Một xuân buồn có gió đông qua*") và khoảng nhạc nghỉ. __Vần cho cả đoạn__: Loại vần này gieo vần cho mỗi câu trong cả đoạn, bất chấp đoạn đó có bao nhiêu câu. Tác dụng của nó là giữ sự chú ý của người nghe trong suốt cả đoạn. Một ca khúc thường không nên dùng loại vần này quá nhiều vì dễ tạo nhàm chán. Nhưng khi được dùng khéo léo, loại vần này rất hiệu quả. Đoạn nhạc/ thơ có thể có số câu thông thường (4 câu), hoặc dài (6 tới 10 câu) và dùng cả vần không dấu và dấu huyền. Sau đây là vài thí dụ: *Ngày trở về,* *anh bước lê* *Trên quãng đường đê* *đến bên lũy tre* *Nắng vàng hoe,* *vườn rau trước hè* *cười đón người về*
(Ngày Trở Về - Phạm Duy)
*Ngựa phi ngoài xa hí vang trời,* *Chiêng trống khua trăm hồi,* *Ngần ngại trên núi đồi,* *Rồi vọng ra khắp nơi* *Phía cách quan xa vời,* *chiêng trống khua trăm hồi,* *ngần ngại trên núi đồi,* *rồi dậy vang khắp nơi* *thắm bao niềm chia phôi*
(Hòn Vọng Phu 1- Lê Thương)
*So bye-bye, Miss American Pie* *Drove my Chevy to the levee, but the levee was dry* *And them good old boys were drinkin' whiskey in Rye* *Singin' "This'll be the day that I die* *This'll be the day that I die"*
(American Pie – Don McLean)
Trở về với "Tình Thiên Thu," Trần Thiện Thanh chứng tỏ là một thiên tài trong việc dùng cùng một vần cho cả đoạn. Ông dùng trong đoạn 3 và đoạn 10. (Đoạn 1 có thể coi là bốn câu, nhưng không có cùng thanh không dấu.) Đoạn 3 là đoạn chót trong phần nhập đề và đoạn 10 là đoạn chót cho phần kết và cũng là cho cả bài hát. Vì vần cho cả đoạn tạo sự chú ý cho người nghe, tác giả dùng đoạn đó là dấu hiệu cho biết là đoạn cuối của phần đó. Ông cũng dùng nó như một khí cụ chuyển tiếp (transition) từ một phần sang phần khác.
Điểm đặc sắc của cách gieo vần trong các đoạn này là lối dùng toàn là thanh không dấu, thay vì lẫn lộn thanh không dấu và thanh (dấu) huyền, hoặc toàn là thanh (dấu) huyền.
Có gì đặc sắc ở thanh không dấu?
Âm tiết tiếng Việt rất là thanh thót, trầm bổng, "du dương hòa điệu," "giống như bản nhạc liên hồi" (trích trong Đỗ 1972, 13; Cao-Đắc 2014a, 476-477). Alexandre de Rhodes đã phải thốt lên là người Việt nói chuyện với nhau nghe như chim hót, nhất là giữa phái nữ (
*sđd*., 12). Với các dấu, tiếng Việt khi phát âm tạo ra các thanh tương ứng khác nhau. Ta có thanh không dấu, thanh huyền, thanh sắc, thanh hỏi, thanh ngã, và thanh nặng. Mỗi thanh có sự trầm bổng lên xuống khác nhau như người Việt nào cũng biết. Ta không rõ nguồn gốc của sáu thanh này, nhưng ta có thể đoán mỗi thanh có liên hệ đến tình cảm, ý tưởng, tâm trạng, cảnh tượng, năng lực của chữ đó. Đó là vì tiếng Việt là loại tiếng tình cảm, cả về nội dung lẫn hình thức (phát âm).
Thanh không dấu gợi âm thanh hoặc hình ảnh êm ái, nhẹ nhàng, thảnh thơi, yếu đuối, mơ hồ, cao quý, vương vấn, bao quát, dây dưa. Thí dụ: bao la, bâng khuâng, bi thương, bơ vơ, cô đơn, du dương, ̣đê mê, đong đưa, đơn sơ, hân hoan, hoang vu, lang thang, lênh đênh, lo âu, long đong, long lanh, lung linh, lưa thưa, mê man, mênh mông, miên man, mông lung, ngây ngô, ngu ngơ, nguy nga, phôi phai, thanh tao, thương tâm, trơn tru, van xin, vi vu, vinh quang, vu vơ, xa xôi, xanh xao, xôn xao.
Thanh huyền gợi âm thanh hoặc hình ảnh trầm trọng, buồn bã, dài dòng. Thí dụ: ầm ì, bàng hoàng, bầy nhầy, buồn rầu, cần cù, dần dà, đầm đìa, khề khà, khù khờ, lầm lì, lè nhè, lòng thòng, lừ đừ, màu mè, thều thào, thì thầm, rềnh ràng, rườm rà, rù rì.
Tôi sẽ không đi sâu thêm vào các thanh trắc, nhưng đại khái các thanh này liên kết với âm thanh hoặc hình ảnh mạnh bạo, sôi nổi, linh động, sắc bén, tương phản, thô kệch, chi tiết, nghiêm nghị, mau lẹ. Thí dụ: ấm ức, háo hức, lách tách, lúc nhúc, mất mát, trống vắng, thánh thót, thích thú, thiếu thốn, tức tối, bẩn thỉu, hổn hển, khẩn khoản, lẩm cẩm, lẩy bẩy, lổn ngổn, lởm chởm, rủng rỉnh, tỉ mỉ, ủn ỉn, bỡ ngỡ, lẫm chẫm, lõm bõm, ngẫm nghĩ, vĩnh viễn, cực nhọc, luộm thuộm, rậm rạp, trịnh trọng, thịnh vượng.
Khi các thanh được kết hợp, tác dụng của chúng cũng được kết hợp. Thí dụ: "lo âu" chỉ trạng thái "lo" về chuyện gì đó một cách âm ỉ, chung chung, không rõ rệt, nhưng "lo lắng" chỉ một mối "lo" mạnh hơn và rõ rệt hơn; "hân hoan" chỉ một niềm vui tổng quát rộng rãi; "hoan hỉ" chỉ một niềm vui chật hẹp, đặc thù, và rõ rệt; "thanh tao" chỉ nét quý phái tổng quát; "thanh nhã" chỉ nét đẹp đặc thù của cử chỉ, dáng điệu; "buồn rầu" chỉ nỗi buồn tổng quát; "rầu rĩ" nhấn mạnh nỗi buồn đó.
Trở về với âm nhạc, giai điệu cho vần có thanh không dấu khiến người nghe cảm thấy nỗi niềm vương vấn, bâng khuâng, quyến luyến, chưa có gì dứt khoát, và muốn được biết thêm.
Trần Thiện Thanh sắp xếp giai điệu để đặt vần có thanh không dấu tại vị trí tốt nhất: cuối phần nhập đề (đoạn 3) và cuối phần kết, cũng là cuối bài (đoạn 10). Ta có thể hiểu dễ dàng cái hiệu quả ở cuối phần nhập đề, vì tác giả muốn tạo cảm giác vương vấn cho người nghe khiến người nghe muốn biết thêm. Các vần được lựa chọn tinh vi: "thê lương," "yêu đương," "ghen tuông," "trót thương." Không những chuẩn (tuy "tuông" có chút xíu lạc), ý nghĩa các vần này liên hệ thật chặt chẽ: tình yêu nào cũng có "trót" thương, ghen tuông, và, trong trường hợp câu chuyện này, dẫn đến thê lương.
Nhưng tạo cảm giác đó ở cuối bài mới thật là tuyệt diệu và chỉ có bậc thầy như Trần Thiện Thanh mới làm được chuyện đó. Tại sao? Thông thường, cuối bài hát là kể hết câu chuyện, đâu còn gì nữa mà vương vấn, tò mò? Tuy nhiên, tác giả không muốn khán giả chấm dứt câu chuyện, và muốn tạo cảm giác ngân vang trong tâm trí về câu chuyện. Đó là chỉ mới về âm thanh mà thôi. Với cách dùng chữ và lựa chọn từ ngữ tỉ mỉ, Trần Thiện Thanh khiến người nghe phải bịn rịn, lưu luyến, ngẩn ngơ với câu chuyện cho dù câu chuyện đã chấm dứt.
Ta hãy nghe lại đoạn chót:
*Chàng thề không còn yêu ai* *dẫu cho ngày tháng phôi phai* *Nhiều lần chàng mộng liêu trai* *Nàng hẹn chàng kiếp mai.*
Với các cặp chữ "yêu ai," "phôi phai," "liêu trai," "kiếp mai," tác giả cho thấy mối tình thiên thu. Một lần nữa, không những vần chuẩn mà ý nghĩa còn liên hệ mật thiết. Ý nghĩa của "không còn yêu ai," "phôi phai," "liêu trai," và "kiếp mai" cho thấy cái gì huyền bí, chưa dứt khoát, còn trong tương lai. Cộng với cái ý nghĩa "thiên thu" đó, thanh không dấu tạo nên cảm xúc quyến luyến, trông chờ. Nhưng không phải chỉ có thanh không dấu mà thôi. Các thanh không dấu này liên kết nhau qua vần (
*ai, phai, trai, mai*) cho thấy tác giả quyết tâm để âm tiết này vang vang trong đầu người nghe để tạo ấn tượng lâu dài.
Ngoài ra, thanh không dấu làm dễ dàng kéo dài âm thanh một chữ/ tiếng mà không bị mất âm tiết. Bạn có thể kéo dài tiếng "ai" cả phút mà không làm mất âm tiết. Nhưng bạn không thể làm chuyện đó dễ dàng với "ài," "ái", "ải," "ãi," và "ại." Trong "Tình Thiên Thu," chữ "thương" ở đoạn 3 và chữ "mai" ở đoạn 10 có dấu lưu (trong tờ nhạc), nghĩa là chữ đó có thể kéo dài bao lâu cũng được. Chỉ có thanh không dấu mới kéo dài dễ dàng. Tại sao kéo dài? Vì tác giả muốn giữ âm tiết trong tâm trí khán giả để họ vương vấn với câu chuyện. Đó là lý do tại sao nhiều bản nhạc Việt Nam đều tận cùng bẳng thanh không dấu để ca sĩ có thể kéo dài tùy ý.
Bằng cách dùng vần cho cả đoạn và thanh không dấu, và vị trí cuối phần nhập đề vả cuối bài, Trần Thiện Thanh giữ người nghe chú ý trong cả bài và ngay cả khi bài chấm dứt. Nhiều khi, người nghe muốn nghe đi nghe lại bài hát chỉ vì hai đoạn 3 và 10 này.
Nói tóm lại, Trần Thiện Thanh viết giai điệu nhạc là khuôn khổ cho các đoạn thơ có những vần được sắp đặt một cách truyền cảm, tạo nên giai điệu du dương, có tác dụng linh động, và giúp tạo nên nỗi niềm bịn rịn, lưu luyến, ngẩn ngơ cho người nghe. Tác dụng này còn được tăng cường hơn qua cách dùng từ ngữ gợi hình và gây cảm xúc. Do đó, tuy câu chuyện đơn giản và không có tình tiết éo le, cách dùng vần điệu và giàn dựng tiết tấu giúp toàn thể bài hát diễn tả mối tình thiên thu thật tuyệt vời.
*A.* *Kết Luận:*
Ca khúc "Tình Thiên Thu" là một bài ballad có nội dung và hình thức theo truyền thống. Trần Thiện Thanh kể câu chuyện tình buồn với bố cục chặt chẽ và mạch lạc. Cái ý chính về ước mơ bình thường không được trọn vẹn được diễn tả hiệu nghiệm qua lối "kể, không cho thấy" giúp người nghe thấu hiểu câu chuyện dễ dàng. Cộng thêm với cách thức dùng vần điệu chọn lọc và tinh vi, tác giả tạo nên tác dụng quyến luyến ngẩn ngơ cho người nghe.
Tuy các nhân vật trong câu chuyện không có thật hoàn toàn, một phần tình tiết thể hiện thực trạng của những chuyện tình trong chiến tranh.
Do đó bài hát phản ảnh trung thực tình trạng xã hội của miền Nam Việt Nam trước 1975. Ngoài ra,
**mặc dù cái chết của cô gái trong chuyện là do bởi chiến tranh, bài hát không hề trách móc hoặc nguyền rủa kẻ tạo ra tang tóc chia ly** **.** **Đó là tính chất nhân bản vị tha của người miền Nam Việt Nam không cộng sản.** __CẢM TẠ__
**emSAIGON, Sài gòn**, **daubetangthuong, mythanh,**và **bức xúc**, đã có lời khích lệ trong các bài về âm nhạc trước và giúp tôi có ý định viết bài này, đặc biệt là lời yêu cầu của bạn **emSAIGON**. ____ __Tài Liệu Tham Khảo:__
Batema, Cara. Không rõ ngày.
*Lyrical Poems vs. Ballads.*http://education.seattlepi.com/lyrical-poems-vs-ballads-5500.html (truy cập 8-11-2014).
Cao-Đắc, Tuấn. 2014a.
*Lửa Cháy Trong Mưa*. Hellgate Press, Oregon, U.S.A.
_______. 2014b.
*" Hồn lỡ sa vào đôi mắt em"*. 6-8-2014. http://danlambaovn.blogspot.com/2014/08/hon-lo-sa-vao-oi-mat-em.html (truy cập 13-8-2014).
_______. 2014c.
*Những lừa đảo lịch sử của Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam*. 2-10-2014. [http://danlambaovn.blogspot.com/2014/10/nhung-lua-ao-lich-su-cua-ho-chi-minh-va.html](http://danlambaovn.blogspot.com/2014/10/nhung-lua-ao-lich-su-cua-ho-chi-minh-va.html)(truy cập 16-11-2014).
Đỗ Quang Chính. 1972. Lịch Sử Chữ Quốc Ngữ 1620-1659. Tủ sách Ra Khơi, Sài gòn, Việt Nam.
Nguyễn Phán. Không rõ ngày.
*An Lộc một lần tôi đã đến, một lần để nhớ*. http://www.bietdongquan.com/baochi/munau/so41/anloacmotlantoiden.htm (truy cập 9-11-2014).
Nhạc Việt trước 75. Không rõ ngày.
*Tình thiên thu của Nguyễn Thị Mộng Thường (Trần Thiện Thanh)*. http://amnhacmiennam.blogspot.com/2013/07/tinh-thien-thu-cua-nguyen-thi-mong.html (truy cập 15-11-2014).
Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam. Không rõ ngày.
*Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Khoá 24*. http://khoa24.vobidalat.net/danhsach.html (truy cập 9-11-2014).
Wikipedia. 2014a. Trần Thiện Thanh. Thay đổi chót: 22-10-2014. http://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Thi%E1%BB%87n_Thanh (truy cập 13-11-2014).
_______. 2014b.
*Ballad*. Thay đổi chót: 28-10-2014. http://en.wikipedia.org/wiki/Ballad (truy cập 8-11-2014). [-](http://danlambaovn.blogspot.com/) *Cao-ĐắcTuấn (Danlambaovn)*
## No comments:
## Post a Comment


markdown:
Trang chủ
Thiết bị điện thông minh
Công Tắc Điều Khiển
Ổ Cắm Điều Khiển
Cảm Biến Tự Động
Báo Động Chống Trộm
Điều Khiển Từ Xa
Giám Sát Trẻ Em
Camera giám sát
Thiết bị an ninh
Thiết Bị Mạng - Máy Tính
Repeat sóng Wifi
Router Wifi
HDD Box
Cắm Usb 3G Phát Wifi
Cắm Sim 3G Phát Wifi
Thiết Bị Định Vị
Thiết Bị Định Vị Gps
Camera Hành Trình Oto
Phụ Kiện
Dây HDMI
Chuột Bay
Giá Treo Tivi
Tay chơi game
Webcam
Giới thiệu
Hỗ trợ khách hàng
Hỗ trợ lắp Camera
Hỗ trợ thiết bị khác
Liên hệ
Zitv.vn
-
Đồ công nghệ & thiết bị điện thông minh
7h - 21h : Thứ 2 - Chủ nhật
Webcam
MENU
0
Giới thiệu
Hỗ trợ khách hàng
Hỗ trợ lắp Camera
Hỗ trợ thiết bị khác
Liên hệ
0
Danh mục Sản phẩm
Danh mục Sản phẩm
Thiết bị điện thông minh
+
Công Tắc Điều Khiển
Ổ Cắm Điều Khiển
Cảm Biến Tự Động
Báo Động Chống Trộm
Điều Khiển Từ Xa
Giám Sát Trẻ Em
Camera giám sát
Thiết bị an ninh
Thiết Bị Mạng - Máy Tính
+
Repeat sóng Wifi
Router Wifi
HDD Box
Cắm Usb 3G Phát Wifi
Cắm Sim 3G Phát Wifi
Thiết Bị Định Vị
+
Thiết Bị Định Vị Gps
Camera Hành Trình Oto
Phụ Kiện
+
Dây HDMI
Chuột Bay
Giá Treo Tivi
Tay chơi game
Webcam
Tổng đài trợ giúp
Tư vấn bán hàng
0985 62 99 66
Chăm sóc và hỗ trợ sau bán hàng
0985 62 99 66
sales@zitv.vn
Liên hệ với chúng tôi
Cam kết
Sản phẩm hàng hóa chính hãng, đa dạng, phong phú
Luôn luôn giá rẻ và khuyến mại không ngừng
Dịch vụ chăm sóc khách hàng uy tín, tận tâm
Hỗ trợ lắp Camera
Đã tới lúc chúng ta bớt phụ thuộc vào smartphone?
Những hình ảnh ngoài đời thực còn “ảo
Bé 19 tháng tuổi suýt tử vong vì ngậm dây sạc điện thoại
Ngắm loạt bức ảnh đoạt giải cuộc thi sáng tác ảnh nhanh tại Đà Nẵng
Hỗ trợ thiết bị khác
iPhone 8 chính hãng giá 19,9 triệu đồng, bán ra từ giữa tháng 10
Microsoft thừa nhận
Clip hài hước những tai nạn bất ngờ xảy ra khi đang chụp ảnh “tự sướng”
DN lo ngại luật An ninh mạng chồng chéo với Luật ATTT ban hành năm 2015
Sản phẩm nổi bật
Trang chủ
/
Sản phẩm
/
Phụ Kiện
/
Webcam
Sắp xếp theo
Thứ tự mặc định
Theo giá: thấp đến cao
Theo giá: cao xuống thấp
Giá mời liên hệ
WEBCAM LOGITECH HD C310
Thêm vào giỏ hàng
599.000₫
799.000₫
Webcam Logitech C270 (HD)
Thêm vào giỏ hàng
549.000₫
800.000₫
Webcam Ausdom AW525 - 2.0mpx HD 720P Cho Android Tv Box và Máy Tính
Thêm vào giỏ hàng
649.000₫
999.999₫
Ausdom AW335 Full HD 1080P, 2Mpx - Webcam Android Box và Máy Tính
Thêm vào giỏ hàng
Thiết bị điện thông minh
Công Tắc Điều Khiển
Ổ Cắm Điều Khiển
Cảm Biến Tự Động
Báo Động Chống Trộm
Điều Khiển Từ Xa
Giám Sát Trẻ Em
Camera giám sát
Thiết bị an ninh
Thiết Bị Mạng - Máy Tính
Repeat sóng Wifi
Router Wifi
HDD Box
Cắm Usb 3G Phát Wifi
Cắm Sim 3G Phát Wifi
Thiết Bị Định Vị
Thiết Bị Định Vị Gps
Camera Hành Trình Oto
Phụ Kiện
Dây HDMI
Chuột Bay
Giá Treo Tivi
Tay chơi game
Webcam
0985 62 99 66

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


markdown:
TRANG CHỦ
GIỚI THIỆU
DỊCH VỤ SỬA CHỮA
GIÁ LAPTOP CŨ
CHUYỂN KHOẢN
Địa Chỉ: 323 NGUYỄN HOÀNG - ĐÀ NẴNG
MÁY ĐÀO BITCION
KHO LAPTOP CŨ
MÁY QUÁN NET-GAME
P.PHỐI CAMERA HÃNG
HDD CAMERA GIÁ SỈ
Box android TiVi
ĐẠI LÝ CẶP, BA LÔ
LINH KIỆN LAPTOP
CASE MỚI LẮP SẴN
CASE CŨ LẮP SẴN
______Linh kiện PC cũ
cpu (cũ)
màn hình Lcd (cũ)
ram (cũ)
mainboard (cũ)
ổ cứng (cũ)
vỏ + nguồn (cũ)
card màn hình (cũ)
______Linh kiện PC mới
cpu (mới)
màn hình lcd (mới)
ram (mới)
mainboard (mới)
ổ cứng (mới)
Loa(mới)
vỏ + nguồn (mới)
ổ đĩa DVD (mới)
card âm thanh (mới)
Mouse+keyboard (mới)
Fone-tai nghe (mới)
Card Vga rời(mới)
-----------ONLINE SKYPE----------
------------------------------------------
Làm việc cả ngày Chủ Nhật
Đang Online :
124
Lượt truy cập : 4963366
Thông tin chi tiết
Laptop Dell N5050, mới keng
(Mã số: )
Giá :
4.300.000 VNĐ
Đặt hàng
Thông tin chi tiết sản phẩm:
Laptop Laptop Dell N5050, không một vết trầy, mỏng đẹp, còn mới 99,99% cấu hình mạnh cho ai làm đồ họa, chơi Games nặng.
Core i3-2330M (4x2.3ghz)
HDD 250g
DDram3 2g
LCD 15.6 Led Sáng đẹp
DVD-RW đọc ghi tốt
Wirless mạnh
Webcam rỏ nét
Pin lưu 2h
30
Giá 4tr3( BH 3 tháng)
Sản phẩm khác :
HP Probook 6560b core i5 (có bàn phím số)
Dell latitude 6420, i5 có cổng HDMI
laptop Asus core i5 (có bàn phím số)
Dell 6330, core i5-3320M
Dell latitude E6320 core i5
acer i3 đời mới, LCD 15.6in, có bàn phím số
Dell vostro 2420-core i3-3110M
Dell latitude E4310- core i5
Dell vostro 3300-core i5
Laptop HP Core i5
19
Sản phẩm
Trang :
1
2
[>]
[>>]
Laptop Dell N5050, mới keng
Giá :
4.300.000 VNĐ
Dell latitude E4310- core i5
Giá :
4.000.000 VNĐ
Laptop HP Core i5
Giá :
4.800.000 VNĐ
Dell vostro 2420-core i3-3110M
Giá :
4.200.000 VNĐ
Dell N5110 - core i5
Giá :
5.500.000 VNĐ
Thời tiết
TP.HCM
Hải Phòng
Hà Nội
Vinh
Đà Nẵng
Nha Trang
Pleiku
Sơn La
Giá vàng
Mua
Bán
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ TIN HỌC & DV GD PHI VŨ
ĐỊA CHỈ: 323 NGUYỄN HOÀNG - TP. ĐÀ NẴNG
Điện thoại: 0905.168.699 - 0236.3691973
Email: phivucomputer@yahoo.com.vn
...............................................................................................................................................................Copyright © 2006 by Cty Phi Vũ.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Connection: close


markdown:
[Liên kết của bạn ở đây](http://play.x8smile.net/sponsor.php?f=1350)
# Please wait - The game is loading !
# Hãy đọc hướng dẫn cách chơi game
! **TẠI ĐÂY** **TẠI ĐÂY** ![Toàn màn hình Toàn màn hình](http://play.x8smile.net/templates/braygames/images/fs.png)
![Game name Game name](http://play.x8smile.net/templates/braygames/images/gamepad.png)
![ Diệt chuột](http://play.x8smile.net/files/image/thingarenabeanSte1.gif)
![ Vietnam](http://play.x8smile.net/templates/braygames/images/note.png)
**Vietnam:**Lạc giữa 1 bầy chuột. Bạn phải tiêu diệt chúng và tím cách sống sót.. ** English: **
Hãy đăng nhập để lưu game vào danh sách yêu thích
![Chú ý Chu y](http://play.x8smile.net/templates/braygames/images/chuy.png)
[TẠI ĐÂY.](http://play.x8smile.net/forums.php?a=topic&t=93)Make sure you read the instruction [HERE](http://play.x8smile.net/forums.php?a=topic&t=93)before send report Nếu chắc chắn file bị lỗi, hãy điền vào form bên dưới để thông báo tới BQT.Điều gì là sai với tập tin này? [Đua chuột hamster](http://play.x8smile.net/game/1006/Dua_chuot_hamster.html)
(Lượt chơi: 5 256)
Dùng chuột hướng dẫn chú chuột hamster chạy vòng quanh đường đua !...
[Alpha Station 7](http://play.x8smile.net/game/2246/Alpha_Station_7.html)
(Lượt chơi: 9 879)
Hãy tiêu diệt hết những lũ ma quỷ. Điều khiển bằng chuột.
[Chuột tinh quái](http://play.x8smile.net/game/1181/Chuot_tinh_quai.html)
(Lượt chơi: 3 249)
Bạn hãy điểu khiển chú chuột chạy ăn pho mát nhé, cẩn thận không bị đập ...
[Chú chuột Mappy](http://play.x8smile.net/game/1486/Chu_chuot_Mappy.html)
(Lượt chơi: 9 126)
Bạn chisatthu comment cho tớ xin giới thiệu nha ^^"
[Lính cứu hóa](http://play.x8smile.net/game/1018/Linh_cuu_hoa.html)
(Lượt chơi: 24 142)
Tập làm lính cứu hỏa đi chữa cháy nèo, điều khiển bằng di chuột và click chuộ...
[Đường tới Nirvana](http://play.x8smile.net/game/1858/Duong_toi_Nirvana.html)
(Lượt chơi: 2 843)
Hãy giúp Nervetheless tìm đường về Nirvana, click chuột để vận khí công, thả ...
[Sóc chuột siêu quậy](http://play.x8smile.net/game/2434/Soc_chuot_sieu_quay.html)
(Lượt chơi: 21 287)
Cùng ban nhạc sóc nhí biểu diễn tài năng ca hát và đánh trống của mình !...
## Bình luận:

Set-Cookie: ad_before=1; expires=Tue, 17-Oct-2017 11:39:15 GMT; Max-Age=12; path=/

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
![](http://www.phutho.edu.vn/phutho/vn/upload/adv/image/1285820307031_anhbacho.gif)
## Chào mừng quý vị đến với CÂU LẠC BỘ VIOLET QUẢNG NAM.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy
**hoặc** [đăng ký thành viên tại đây](#) [xem phim hướng dẫn tại đây](http://daotao.violet.vn/Data/Library/1/Index.html)
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
[Gốc](/)> [Đề thi](/present/list/cat_id/438173)>
##
NCBH Địa lí 7
(
*Tài liệu chưa được thẩm định*) **Nguồn:** **Người gửi:** [Trần Thị Nhân](/user/show/id/3261629) **Ngày gửi:**15h:10' 12-03-2017 **Dung lượng:**54.5 KB **Số lượt tải:**1 **Số lượt thích:**0 người
Tuần 27
Tiết 52
Bài 47: CHÂU NAM CỰC
CHÂU LỤC LẠNH NHẤT THẾ GIỚI
NS: 15/3/2017
NG:18 /3/2017
I.MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Biết được vị trí địa lí, giới hạn, phạm vi của châu Nam Cực;
- Trình bày và giải thích ( ở mức độ đơn giản) đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực.
2. Kĩ năng - Xác định trên bản đồ, lược đồ vị trí địa lí của châu Nam Cực;
- Sử dụng các bản đồ, lược đồ để trình bày đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực;
- Phân tích biểu đồ khí hậu của 2 địa điểm ở châu Nam Cực, lát cắt địa hình lục địa Nam Cực để hiểu và trình bày đặc điểm khí hậu, địa hình của châu Nam Cực.
3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
4. Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực sử dụng bản đồ
- Năng lực tư duy tổng hợp
- Năng lực sử dụng tranh ảnh
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
Bản đồ tự nhiên Châu Nam Cực
- Ảnh về các nhà thám hiểm Châu Nam Cực
BĐ nhiệt độ hình 47.2.
III. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
1. Ổn định
2. Kiểm tra bài cũ
3. Bài mới
Hoạt động 1 : Vị trí, giới hạn
Mục tiêu:
-Biết được vị trí địa lí, giới hạn, phạm vi của châu Nam Cực
- Xác định trên bản đồ, lược đồ vị trí địa lí của châu Nam Cực.
- Năng lực sử dụng bản đồ
- Năng lực tư duy tổng hợp
- Năng lực sử dụng tranh ảnh
Hoạt động dạy và học
Ghi bảng
Quan sát bản đồ thế giới
-Trên Trái đất có bao nhiêu châu lục? Kể tên
Cho hs quan sát ảnh
Những hình ảnh trên gợi cho ta suy nghĩ đến châu lục nào?
Xác định vị trí của Châu Nam Cực
Thảo luận nhóm nghiên cứu những nội dung sau:
+ Nêu vị trí Châu Nam Cực
+ Châu Nam Cực gồm những bộ phận nào?
+ Diện tích của Châu lục.
+ Tiếp giáp với đại dương nào?
- Học sinh trình bày giáo viên củng cố lại kiến thức
1. Vị trí, giới hạn
- Vị trí, giới hạn :Bao gồm phần lục địa nam Cực và các đảo ven bờ lục địa .
- Diện tích 14,1 triệu Km².
Hoạt động 2: Đặc điểm tự nhiên
- Trình bày và giải thích ( ở mức độ đơn giản) đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực
- Sử dụng các bản đồ, lược đồ để trình bày đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực.
- Phân tích biểu đồ khí hậu của 2 địa điểm ở châu Nam Cực, lát cắt địa hình lục địa Nam Cực để hiểu và trình bày đặc điểm khí hậu, địa hình của châu Nam Cực.
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
- Năng lực sử dụng bản đồ
- Năng lực tư duy tổng hợp
- Năng lực sử dụng tranh ảnh
Hoạt động dạy và học
Ghi bảng
Gọi học sinh lên bảng xác định 2 trạm Litơn American và trạm Vôxtốc
Thảo luận nhóm:
Phân tích 2 biểu đồ nhiệt độ trên phiếu học tập
Nhiệt độ cao nhất( tháng)
Nhiệt độ thấp nhất(tháng)
Biên độ nhiệt
Litơn American
Vôxtốc
Vậy kết quả khảo sát nhiệt độ ở 2 trạm nói trên rút ra đặc điểm chung về khí hậu Châu Nam Cực
Giải thích vì sao khí hậu ở đây lạnh giá như vậy?
Học sinh xem phim gió bão ở nam Cực
+ Nhận xét về hướng gió và bão ở Nam Cực
+ Gió gì hoạt động nơi đây? Giải thích ?
( Vì đây là vùng khí áp cao )
? Dựa vào BĐTN Châu NC kết hợp H 47.3 nêu đặc điểm nổi bật đại hình Châu Nam Cực.
Quan sát ảnh
? Hiện tượng gì đang xãy ra
?Nguyên nhân vì sao băng trôi
? Sự tan băng của Châu Nam Cực sẽ ảnh hưởng đến đời sống của con người trên Trái đất như thế nào ?
( GV mở rộng )
? Trong điều kiện rất bất lợi cho cuộc sống như vậy động – thực vật ở Châu Nam Cực có đặc điểm gì, phát triển như thế nào , kể tên một số động, thực vật điển hình ?
? Dựa vào SGK nêu các tài nguyên khoáng sản quan trọng ở Châu Nam Cực.
? Tại sao Châu Nam Cực lạnh như vậy lại có mỏ than và các khoáng sản quý khác

## Các ý kiến mới nhất

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
bài giới thiệu bài hành / bài ca bảy chữ liên hoàn biên khảo câu đối cổ thi trung hoa cổ thi việt nam Chùm Thơ chùm thơ 7 chữ 8 câu chùm thơ lục bát chùm thơ xướng họa dòng thơ đạo hát nói kịch thơ liên hoàn thất ngôn bát cú nhạc Phân Ưu song thất lục bát tác giả tác giả và tác phẩm Tùy bút tập thơ Tham luận thất ngôn bát cú (7 chữ 8 câu) thất ngôn bát cú thủ vỹ ngâm thể loại khác thi ca thi nhân thuận nghịch độc thơ 4 chữ thơ 5 chữ thơ 6 chữ thơ 7 chữ thơ 8 chữ thơ cho cha mẹ thơ chuyển thể thơ cuộc sống thơ dịch thơ hai câu thơ haiku thơ hình thơ họa thơ hiện thực thơ lục bát thơ mới thơ mới hiện đại Việt Nam thơ nối điêu thơ ngâm thơ nhạc thơ phá thể thơ quê hương thơ tân hình thức thơ tình thơ tình lục bát thơ tứ tuyệt thơ tự do thơ tranh đấu thơ trào phúng thơ truyện thơ xướng họa thơ đoản cú thơ đường thư / thơ tiểu luận tiểu sử Truyện ngắn trường ca trường thiên lục bát trường thiên song thất lục bát trường thiên thất ngôn viết về tác phẩm X.H. thơ vui cuối tuần You Tube Đường Thi Việt
Xin giới thiệu đến bạn đọc Bâng khuâng mùa Hạ
Thể loại: thơ 8 chữ
Tác giả: hoa cẩm chướng
XIN LƯU Ý: TẤT CẢ NHỮNG FILE ÂM THANH, VIDEO .... XIN TRẢ CHI PHÍ 10 USD CHO MỖI FILE KHI ĐĂNG TRÊN WEB QUÁN THƠ. CHÂN THÀNH CẢM TẠ !
www.QuanTho.net
bài giới thiệu bài hành / bài ca bảy chữ liên hoàn biên khảo câu đối cổ thi trung hoa cổ thi việt nam Chùm Thơ chùm thơ 7 chữ 8 câu chùm thơ lục bát chùm thơ xướng họa dòng thơ đạo hát nói kịch thơ liên hoàn thất ngôn bát cú nhạc Phân Ưu song thất lục bát tác giả tác giả và tác phẩm Tùy bút tập thơ Tham luận thất ngôn bát cú (7 chữ 8 câu) thất ngôn bát cú thủ vỹ ngâm thể loại khác thi ca thi nhân thuận nghịch độc thơ 4 chữ thơ 5 chữ thơ 6 chữ thơ 7 chữ thơ 8 chữ thơ cho cha mẹ thơ chuyển thể thơ cuộc sống thơ dịch thơ hai câu thơ haiku thơ hình thơ họa thơ hiện thực thơ lục bát thơ mới thơ mới hiện đại Việt Nam thơ nối điêu thơ ngâm thơ nhạc thơ phá thể thơ quê hương thơ tân hình thức thơ tình thơ tình lục bát thơ tứ tuyệt thơ tự do thơ tranh đấu thơ trào phúng thơ truyện thơ xướng họa thơ đoản cú thơ đường thư / thơ tiểu luận tiểu sử Truyện ngắn trường ca trường thiên lục bát trường thiên song thất lục bát trường thiên thất ngôn viết về tác phẩm X.H. thơ vui cuối tuần You Tube Đường Thi Việt
phụ trách quán thơ
Huệ Thu
saimonchunhan@gmail.com
Follow Us
trang chính
100 tác
phẩm mới
Thực hiện:
Bùi Ngọc Tô, Huệ Thu, Tuấn Nguyễn, Phương Nguyễn, Tú Phương, Tâm Thơ, Long Nguyễn, Đăng Lê,
Trần Thanh, Ngô Nguyễn Trần
(Hoa Kỳ - Pháp - Đức - Áo - Úc - Hoà Lan - Việt nam)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
# Điểm tựa trong bão: Người cố vấn
######
13:51 12/09/2013 in
[Lập kế hoạch](/post/category/10-lap-ke-hoach)
Mùa thu năm ngoái, gần hai năm sau khi Brian Padworski bắt đầu công việc là một kiểm toán viên tập sự, anh yêu cầu một đồng nghiệp tại KPMG làm người hướng dẫn cho mình. "Nền kinh tế không như một năm trước, đặc biệt là trong ba tháng cuối, và phải có một người hướng dẫn để giúp bản thân bạn", Padworski, 23 tuổi đang tìm cách sắp xếp cho tương lai của mình nói vậy.
Người hướng dẫn của Padworski đã khuyến khích anh trở nên năng nổ hơn, tình nguyện đảm nhận thêm công việc và lấy cho được chứng chỉ kiểm toán viên. Padworski nói "Ông ấy giúp tôi đánh giá kĩ năng của mình và cho tôi những ý tưởng tốt hơn về việc làm thế nào để đi đến các bước tiếp theo.
Nổi tiếng với việc thay đổi công việc thường xuyên hoặc bởi cấp trên không quan tâm đầy đủ đến họ hoặc bởi họ không cảm thấy tận tâm với công ty, những người đi làm trong thế hệ thiên niên kỉ (sinh từ khoảng 1978 đến 2000) giờ đây có động lực để ở lại lâu dài với công việc: thị trường việc làm đang thu hẹp. Thực tế, các chuyên gia về việc làm nhận định rằng họ thấy ít người thuộc thế hệ này sẵn sàng đổi việc chỉ đơn giản vì họ không được quan tâm đầy đủ.
Terri Scandura, một giáo sư chuyên về quản lý và chủ nhiệm khoa cao học tại trường đại học Miami nói: "Hầu hết những người trẻ tuổi chưa từng dự định là sẽ làm công việc đầu tiên của họ trong vòng hai năm".
Nhận thấy không thể dễ dàng chuyển từ việc này sang việc khác, những người trẻ tuối này phải điều chỉnh để thích hợp với thực tế mới về chuyện làm việc tại một nơi trong thời gian dài hơn. Để làm được vậy, họ phải tìm ra cách để có liên kết với những nhà quản lý cấp cao và chủ động tìm kiếm người hướng dẫn cho họ. Beth Carvin, CEO kiêm Chủ tịch của Nobscot, một công ty tư vấn quản lý sở hữu tại Honolulu nói: "Khi không có nhiều cơ hội... việc tìm người hướng dẫn trở thành một con đường chiến lược để phát triển sự nghiệp".
Tuy vậy với sự cắt giảm biên chế trong các công ty Mỹ rất có thể sẽ còn thể tiếp tục thì làm thế nào một người trẻ tuổi nhiệt tình có thể kết nối được với người quản lý vốn đã quá nhiều việc, thiếu nhân viên, mệt mỏi và căng thẳng? Cách tốt nhất là bắt đầu với những nguồn lực có sẵn mà công ty đưa ra cho nhân viên. Bà Carvin nói rằng: "Hầu hết các nhân viên đều ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng công ty của họ có chương trình hướng dẫn, đào tạo mà họ không hề biết đến".
Ví dụ, tại công ty International Business Machines, tất cả các nhân viên được giao cho "một người hướng dẫn nối" trước ngày làm việc đầu tiên, sau khi họ vào công ty, những người mới được chỉ định cho một người hướng dẫn chính thức.
Tuy vậy, tìm và phát triển quan hệ với một người hướng dẫn uyên thâm trong công việc hiện nay đòi hỏi nhiều công sức hơn so với thời kì phát triển. Trong lúc kinh tế có những bước nhảy đột ngột, nhà quản lý cảm thấy chủ động và ít ngại hơn khi tiếp nhận một người để hướng dẫn. Nhưng cần phải cẩn trọng hơn và chiến lược hơn vào những thời điểm khó khăn.
Đầu tiên hãy lập một danh sách những mục tiêu cần hướng dẫn của bạn. Bạn mong muốn đạt được điều gì? Bạn có muốn học hỏi nhiều hơn về quản lý không? Bạn có quan tâm đến việc học hỏi người khác làm việc không? Bạn có muốn thúc đẩy hoạt động của công ty hay không? Hãy liệt kê một danh sách những mục tiêu ưu tiên của bạn.
Có sẵn hiểu biết về những gì bạn đang cố gắng đạt được rồi thì hãy tìm một đồng nghiệp có những kĩ năng hoặc những kinh nghiệm bạn muốn tiếp thu. Bà Carvin nói: "Nhưng hãy thật cẩn thận về người bạn lựa chọn". Hãy cố gắng mường tượng người bạn muốn hướng dẫn mình nhìn nhận thế nào về quá trình đó, hỏi mọi người về phong cách của họ.
Bạn cũng nên xem xét liệu người có tiềm năng làm người hướng dẫn có thể dẫn dắt bạn trên con đường bạn muốn đi hay không. Liên kết nữ giới tại Xerox sử dụng chương trình Mentor Scout tự động kết nối người hướng dẫn trên mạng để giúp những nhân viên mới kết nối với những người ở cấp cao hơn.
Chương trình này đưa ra một số người người hướng dẫn phù hợp cho Carole Bakhos, một kĩ sư điện 25 tuổi tại công ty. Bakhos nói rằng cô đã chọn một người hướng dẫn "đã bắt đầu làm việc ở vị trí kĩ sư và giờ là phó giám đốc marketing" bởi vì cô cũng lên kế hoạch phát triển vượt khỏi vị trí này.
Hãy nhớ rằng, hướng dẫn là một con đường hai chiều, thậm chí là hơn như vậy trong giai đoạn suy thoái. Bạn có thể làm việc tốt hơn với một ai đó nếu "bạn được coi là người hiểu được những áp lực [một người quản lý] đang trải qua." theo Thomas J. Delong, một giáo sự về hành vi tổ chức tại trường kinh tế Harvard.
Suy nghĩ đến việc dạy cho người hướng dẫn làm thế nào để sử dụng Twitter, lập một trang trên Facebook hoặc giúp người quản lý chỉ ra làm thế nào để thu được nhiều nhất từ một trang Linkedln. Và hãy sử dụng những kĩ năng của bạn phù hợp với khối lượng công việc của người hướng dẫn.
Sau đó tiếp cận với người hướng dẫn tiềm năng của bạn theo cách đề nghị giúp đỡ họ. Bạn có thể nói với một nhà quản lý có địa vị rằng bạn ngưỡng mộ công việc của ông ấy và yêu cầu ông hướng dẫn cho bạn một số điều cụ thể như làm thế nào để có một giao dịch lớn hoặc làm thế nào để khuyến khích đồng nghiệp cùng một dự án.
Ngược lại, hãy đưa ra những kĩ năng bạn có để giúp đỡ một dự án nào đó mà ông ấy đang chịu trách nhiệm. Bà Scandura nói: "Ngày nay, người quản lý đang thiếu nhân viên sẽ luôn sẵn sàng tiếp nhận mọi sự hỗ trợ họ có thể có".
Quantri.vn
### Tin khác
[Cách lập kế hoạch kinh doanh khi khởi nghiệp](/post/details/5195-cach-lap-ke-hoach-kinh-doanh-khi-khoi-nghiep) [Một số câu hỏi thường gặp khi lập kế hoạch kinh doanh](/post/details/5194-mot-so-cau-hoi-thuong-gap-khi-lap-ke-hoach-kinh-doanh) [Kỹ năng lập kế hoạch kinh doanh](/post/details/5192-ky-nang-lap-ke-hoach-kinh-doanh) [Phân loại và áp dụng kế hoạch kinh doanh đúng thời điểm](/post/details/5190-phan-loai-va-ap-dung-ke-hoach-kinh-doanh-dung-thoi-diem) [Cách viết kế hoạch kinh doanh](/post/details/5188-cach-viet-ke-hoach-kinh-doanh) [10 điều cần cân nhắc trong kế hoạch kinh doanh](/post/details/5186-10-dieu-can-can-nhac-trong-ke-hoach-kinh-doanh) [Khái Niệm Chiến Lược Kinh Doanh](/post/details/5182-khai-niem-chien-luoc-kinh-doanh) [Cách kinh doanh thành công trên Internet](/post/details/5159-cach-kinh-doanh-thanh-cong-tren-internet) [Thành lập công ty – 10 điều cần biết](/post/details/5158-thanh-lap-cong-ty--10-dieu-can-biet)
### Hỏi
[Chuyên gia](/user/expert-list) Quantri.vn [Đặt câu hỏi](/ask/question)
0 Comments


markdown:
Tôi có mặt tại Tây bắc từ cách đây 25 năm, khi chưa tròn 17 tuổi.
Đặt chân xuống Mộc Châu là lúc 3 giờ chiều sau khi đêm trước xếp hàng ngủ đêm vạ vật tại bến xe Bến Nứa Hà nội từ đêm trước để mua vé. Chiếc xe hải Âu của Liên xô cũ ì ạch leo đến Cao Nguyên đẹp như mơ thì phải ngủ lại, chờ mai đi tiếp lên Sơn La.
Ấn tượng đầu tiên đập vào mắt là bạt ngàn hoa hai bên đường với đủ màu sắc, xen lẫn những cây cải xanh to và mập. Chú đi cùng bảo : hoa thuốc phiện đấy. Lần đầu tiên trong đời được biết đến cây thuốc phiện. Khi ấy cũng chưa biết cây thuốc phiện nó cho thuốc phiện như thế nào, thuốc phiện dùng để làm gì, ăn được không...? vì thời đó mình còn ngây thơ và miền xuôi thì đám trẻ chưa biết nhiều về loài cây đó.
Ngày hôm sau thì mới tới Sơn La, toàn đồi ngay giữa một cái thị xã nhỏ, người Thái và người H'Mong nhiều, ra chợ thấy số đông là họ, người kinh ít. Trục đường dọc trung tâm Thị xã có tên Chiềng Lề, kéo xuôi xuống ngã ba Quyết Thắng qua cầu Trắng - cầu 308 - chỉ toàn lau sậy bên đường. Phía suối bên tay phải xuôi về Quyết Thắng là con suối uốn lượn, thỉnh thoảng mùa lũ lên ngập đến mép cầu.
Người Thái và H'Mong thật thà, vui tính. Họ nói tiếng kinh lơ lớ, người kinh cũng học tiếng của của bà con rồi giả giọng lơ lớ như nhau, nghe rất vui.
Những cảm nhận đầu tiên về người dân tộc đối với mình là họ rất chân chất, không hề có cái chất như nhiều người kinh : láu cá và ranh mãnh khôn lỏi. Riêng người H'Mong thì không thích người khác gọi họ là người Mèo, nếu họ cầm con mèo mà hỏi con gì thì họ nói : con kiing đấy - rất vui mà lém lỉnh, không ai bực tức gì về điều đó cả.
Những tìm hiểu của mình về họ đã đem đến nhiều bất ngờ : họ không ăn trộm của nhau vì luật lệ riêng rất khắc nghiệt. Nương rẫy không rào ngăn cách, nếu anh nào ăn trộm cây cối hay quả gì của nhau mà bắt được thì kinh lắm : đền 1 thành 10 và còn bị bêu ra trước bản.
Người H' Mong vui lắm vào mỗi dịp mùng 2 -9, đó là Tết của họ. Họ mang ngựa xuống thị xã, mang theo củi trên lưng ngựa, hoa quả hay sản vật của họ xuống bán rồi lấy tiền uống rượu, ăn phở, mua những thứ cần thiết cho gia đình và cá nhân : muối, mắm, cá khô, kim chỉ, đèn pin, bánh kẹo, mì chính, đường...và băng cattset đối với những nhà nào giàu có, đã có đài chạy băng.
Hầu hết đàn ông đều say sau một ngày chơi dưới thị xã, con ngựa đứng bên đường cứ chờ, chồng say nằm bên vệ cỏ thì vợ cầm ô ngồi cạnh chờ đến khi chồng tỉnh rồi họ về. Ngày ấy chưa có máy ảnh nên chỉ nhớ những hình ảnh đó qua trí nhớ, người kinh thấy vậy rất tò mò, thấy lạ.
Trẻ em thời đó vẫn như thời nay : chân đất nhiều lắm, ít đứa có dép hay giày. Có thể vì chân đất thì giúp chúng trèo leo đồi, đường dốc ? này thì có dép tổ ong. Người lớn thì vẫn dép rọ từ xuôi sản xuất mang lên. Ít người mang giày như dân xuôi, có lẽ cũng vì thói quen và đặc thù sinh hoạt của họ.
Trong chuyến đi với chương trình " Trung thu miền sơn cước " vừa rồi, những ký ức thời hơn hai chục năm trước ùa về, trước cảnh núi rừng trùng điệp, những mảnh ruộng bậc thang, cánh rừng trên đồi dốc, ngọn đồi trọc được đốt để làm nương rẫy ...khiến mình như được sống lại thời trai trẻ. Cũng lại nhớ đến cảnh đang đêm tiếng gõ của cồng chiêng, tiếng tù và thổi, tiếng hú hét vang vọng núi rừng khi bỗng dưng cháy bản vào mùa khô, cảnh đó thường diễn ra quanh cái thị xã Sơn La thời đó.
Điều đặc biệt là tới Than Uyên lần này, nhiều đổi thay đã đến với bà con người dân tộc nơi đó : họ đã định canh định cư trong các khu tái định cư do địa phương xây dựng ra, người H'Mong và người Thái ở chung một khu, nhà sàn gỗ lợp Bro xi măng, khu tái định cư cạnh các con suối và có đường vào tương đối dễ.
Tuy nhiên có những điều khác biệt lớn với miền xuôi về hạ tầng : các khu bản hoặc tái định cư đa số là chưa có điện, cho dù đường điện cao thế 110 KV và trung thế 35 KV chạy qua bản, qua khu tái định cư.
Bí thư huyện đoàn còn cho biết : có bản đang bị cô lập trong lòng hồ do làm thủy điện, mất đường vào vì nước hồ dâng lên, chỉ đi đến được bằng thuyền. Huyện quyết định giữ lại tên bản, chỉ di dân phần nào.
Đến với các điểm trường mầm non và tiểu học để tặng quà cho các con thì thấy : các con trẻ vẫn như con trẻ ngày xưa : chúng rất chất phác, thật thà, không láu cá, gian dối như trẻ em dưới xuôi. Phát quần áo, phát bánh cho từng đứa, có đứa ăn, có đứa cho vào túi cất đi. Hỏi con có bánh chưa thì nó chỉ tay vài túi, vạch túi ra cho xem bánh đã nhận.
Nhiều đứa chưa được nhận bánh hay nhận áo vì đứng tít cuối hàng, xã và đông nên chưa phát kịp thì cứ đứng yên trong hàng, không sốt sắng chen đẩy hay chạy vòng lên như đám trẻ dưới xuôi mà mình từng đi dự nhiều lần các chương trình của chúng.
Bố mẹ của đám trẻ đưa con đến điểm trường thì đứng xung quanh, bánh kẹo hoa quả để đầy trên mâm cỗ trung thu nhưng đến khi MC nói đại diện các cô giáo và các thành viên mang bánh kẹo mời phụ huynh thì họ mới nhận, không một ai tự ý lên xin hay lấy gì. Họ đứng xem rất nhẹ nhàng và gần như không có vẻ gì đòi hỏi cho con của họ được quần áo, bánh kẹo sớm hơn con nhà khác, không ý kiến gì cả. Kể cả có con chưa được nhận áo thì MC thấy liền nói : con nào chưa được nhận áo tối này thì mai đến trường các cô sẽ phát tiếp. Bố Mẹ của các cháu và đứa trẻ cũng không có thái độ gì thể hiện ra mặt là buồn hay sao cả. Hay họ có cách thể hiện tâm trạng ẩn bên trong, không giống người kinh ?
Cô Hường - hiệu trưởng mầm non đang phát quà cho các con. Bố Mẹ các con đứng xung quanh bên ngoài nhìn.
Đại diện Thày Cô giáo mang quà chia cho các phụ huynh.
Hai cô bé này nhận được hai quả ổi to, cũng rất vui vẻ nhận mà không đòi hỏi gì, không đòi đổi bánh dẻo hay kẹo.
Nhiều đôi chân trần nhưng vẫn vui vẻ múa hát.
Nhìn theo đoàn đến lúc xe đi khuất sau đồi.
Không phân biệt miền xuôi miền ngược, cùng nắm tay nhau nhảy múa, hát ca rất vui nhộn.
Nắm tay hát với các cô chú trong đoàn rất tự nhiên.
Xem biểu diễn văn nghệ.
Điểm trường Phúc Than
Điểm trường Noong Thang
Các lớp mà đám trẻ đang học trong đó. Đa số là vách, mái lợp tấm bro xi măng.
Lối vào điểm trường Noong Thang, nước chảy qua đường nhỏ và gồ ghề.
Truyền hình huyện tới đưa tin đêm văn nghệ đón Tết trung thu.
Càng đi nhiều càng thấy rõ rệt những sự khác biệt giữa miền xuôi và miền ngược, về con người và cơ sở vật chất, văn hóa, đời sống của dân chúng hai miền.
Nhưng nổi bật lên một sự khác biệt rõ rệt nhất là : miền xuôi nhiều bảo tàng, nhiều con đường được thắp sáng đôi khi cả ban ngày vì quên tắt đèn. Miền ngược nhiều lớp học trát vách, cái biển tên trường cheo leo trên hai cây gỗ như trên ảnh. Con người miền núi chất phác và sống chậm hơn người miền xuôi, cũng có thể vì họ được sống trong không khí trong lành, ít ô nhiễm hơn về mọi mặt.
Cũng có thể bà con miền ngược vì xa trung tâm nên thiệt thòi đủ thứ kể cả ánh sáng đèn điện trong lớp học của trẻ con. Ở một nơi nào đó đang thừa điện, máy lạnh chạy ngay cả khi không có người làm việc - điều đó là những bất công mà tất cả chúng ta nên loại bỏ dần.
Nhiều sự khác biệt khác cần được tôn trọng, tuy nhiên với nhiều sự khác biệt được đề cập đến trong phạm vi bài viết này theo mình thì cần được tẩy chay - ví dụ : trường học vách đất, không điện, học sinh chân trần đi học.... Những sự khác biệt đó cần được tất cả mọi người chung tay xóa bỏ chúng, chọn lọc những cái hay, tốt đẹp cho cả miền xuôi và miền ngược.
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
©Copyright Raomuabanvat.com, All right reserved
Thông tin rao vặt , mua bán được cung cấp bởi khách hàng và tổng hợp từ nhiều nguồn khác
Xem website tốt nhất ở độ phân giải 1024 x 768 với trình duyệt FireFox.
Liên hệ: info@raovatkimlong.com - Hotline: 0912.1020.86

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# ĐÀ NẴNG Top lấy sỉ váy đầm đáng ngắm nhất của sao Việt tại VIFW
Thảo luận trong '
[ÁO QUẦN - MŨ NÓN](forums/ao-quan-mu-non.61/)' bắt đầu bởi [kahara0909](members/kahara0909.679/), [11 Tháng mười 2017 lúc 14:50](threads/top-lay-si-vay-dam-dang-ngam-nhat-cua-sao-viet-tai-vifw.6214/).
Thảo luận trong '
[ÁO QUẦN - MŨ NÓN](forums/ao-quan-mu-non.61/)' bắt đầu bởi [kahara0909](members/kahara0909.679/), [11 Tháng mười 2017 lúc 14:50](threads/top-lay-si-vay-dam-dang-ngam-nhat-cua-sao-viet-tai-vifw.6214/).

Server: nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


markdown:
Nghe có về kỳ lạ nhưng không tham tiền sao gọi là đánh bài. Bạn có thể tự hỏi như vậy! Game đánh bài online S500 xin được lý giải như sau: 1. Nhập cuộc – Trong một cuộc đánh bài gồm có bốn người, bạn phải có khả năng …
###
[Yếu tố nào cần thiết hơn khi chơi xì tố: May mắn hay trí tuệ?](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/yeu-to-nao-can-thiet-hon-khi-choi-xi-to-may-man-hay-tri-tue/)
Chơi xì tố là hình thức giải trí mang tính chất đỏ đen cao nhưng lại thu hút được sự chú ý của nhiều người. Về mặt bản chất để làm nên chiến thắng thực sự trong game xì tố thì người chơi phải kết hợp khéo léo những kinh …
###
[GAME BÀI ĐỔI THƯỞNG S500 – Ý NGHĨA CỦA CÁC CHẤT BÀI.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/game-bai-doi-thuong-s500-y-nghia-cua-cac-chat-bai/)
Ý nghĩa của các chất bài trong bộ bài 52 cây, bộ bài 52 cây là một trong những bộ bài thông dụng và phổ biến nhất, và trong nó có khá nhiều điều bí ẩn, từ sự bí ẩn đó người ta đã sáng lập ra một trong những …
###
[Cách xếp bài để chiến thắng trong mậu binh](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/cach-xep-bai-de-chien-thang-trong-mau-binh/)
Mậu Binh là game bài đang được nhiều người chơi yêu thích, là một trò chơi không thể thiếu được bởi tính trí tuệ và tư duy cao đòi hỏi người chơi phải có kinh nghiệm và trải nghiệm sâu sắc trong khi chơi đánh bài. Trong một ván bài …
###
[HAI PHƯƠNG PHÁP GIÀNH THẾ THƯỢNG PHONG KHI THAM GIA MỖI VÁN BÀI.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/hai-phuong-phap-gianh-the-thuong-phong-khi-tham-gia-moi-van-bai/)
Đối với cái thú vui chơi đánh bài dù là ngoài đời thực hay choi bai online đi chăng nữa thì ước mơ chiến thắng, và trở thành một cao thủ luôn là ước mơ cháy bỏng của mọi game thủ chơi bài. Bởi đơn giản là khi đó các …
###
[Mậu Binh – Game đánh bài đầy cuốn hút](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/mau-binh-game-danh-bai-day-cuon-hut/)
Trong tất cả các kiểu chơi đánh bài hiện nay thì có lẽ game Mậu Binh – Binh Xập Xám đang là 1 trong những trò chơi bài mới lạ nhất đối với tất cả mọi người chứ không riêng gì các game thủ đam mê game bài. Và hiện nay …
###
[NHỮNG NHÌN NHẬN SAI LẦM CỦA GAME THỦ – PHẦN 2.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/nhung-nhin-nhan-sai-lam-cua-game-thu-phan-2/)
Những nhìn nhận sai lầm về game thủ – phần 2. Trong phần này chúng ta sẽ đi tiếp những góc cạnh còn lại của những cái nhìn về game thủ Phần trước chúng ta đã biết được những cái nhìn sai lệch của nhiều người về game online nói …
###
[Câu trả lời tỉnh queo là:……](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/cau-tra-loi-tinh-queo-la/)
Cùng cười ra nước mắt với các mẩu truyện hài hước cùng các game bài, game đánh bài trực tuyến miễn phí tại game bài nhé. Câu trả lời tỉnh queo là? 1. Bố bảo chạy ra đầu ngõ mua hai lon bia, chủ quán hỏi: “Không mua thuốc lá …
###
[VẬT DỤNG HỮU ÍCH CHO NGƯỜI CHƠI BÀI.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/vat-dung-huu-ich-cho-nguoi-choi-bai/)
Nghe về những vật dụng tạo may mắn cho người chơi bài nghe chừng có vẻ vô lý, nhưng hoàn toàn có thật, hãy cùng Game Bài S500 thử trải nghiệm xem nhé Những quan điểm về vận may và cách tạo vận may trong cuộc sống của mỗi người …
###
[Chơi bài trực tuyến – Liệu may mắn có tồn tại trong game mậu binh](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/choi-bai-truc-tuyen-lieu-may-man-co-ton-tai-trong-game-mau-binh/)
Một điều không thể phủ nhận khi chơi bài mậu binh online đó chính là cần có một chút may mắn để có được một bộ bài ưng ý, nhưng liệu có tồn tại định nghĩa “ông trời không phù hộ” trong khi chơi game bài mậu binh trực tuyến …
###
[GAME BÀI ĐỔI THƯỞNG S500 – THUẬT NGỮ TRONG SÂM LỐC.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/game-bai-doi-thuong-s500-thuat-ngu-trong-sam-loc/)
Kinh nghiệm chơi Sâm lốc không thể bỏ qua, đây là một trong những kinh nghiệm do nhiều cao thủ đã truyền lại, và hôm nay game đánh bài S500 xin gửi đến các bạn những thủ thuật chơi bài sâm lốc này Với sự phát triển của điện thoại …
###
[Lịch sử phát triển của game bài tiến lên miền nam](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/lich-su-phat-trien-cua-game-bai-tien-len-mien-nam/)
Ắt hẳn các bạn đều đã rất nhiều lần chơi bài tiến lên miền nam, sâm lốc, phỏm,….nhưng liệu các bạn có biết lịch sử bắt nguồn của các game bài này như thế nào? Chúng bắt nguồn từ đâu? Hãy cùng game Bài tìm hiểu lịch sử phát triển của …
###
[VÀI NÉT KHẮC HỌA VỀ GAME BÀI SÂM LỐC.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/vai-net-khac-hoa-ve-game-bai-sam-loc/)
Game đánh bài sâm lốc là một trong những game đánh bài rất hay nhưng cũng rất dễ chơi dễ nhập cuộc, hôm nay Game Bài S500 sẽ mách nước cho các bạn một số cách để chiến thắng trong trò chơi thú vị này Sâm lốc có cách chơi …
###
[5 ưu điểm lớn nhất của chơi bài tiến lên miền nam online](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/5-uu-diem-lon-nhat-cua-choi-bai-tien-len-mien-nam-online/)
Với luật chơi đơn giản, game bài tiến lên đã thu hút hàng triệu lượt chơi trên toàn Việt Nam. Giờ đây, chơi tiến lên miền nam online nói chung và game bài nói riêng đã và đang là xu hướng mà rất nhiều game thủ yêu thích và lựa …
###
[SÁU YÊU CẦU CHO MỘT SÒNG BÀI ONLINE.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/sau-yeu-cau-cho-mot-song-bai-online/)
Bạn đã tham gia game đánh bài online rất thành thạo, thậm chí bạn là cao thủ thế nhưng có thể bạn chưa biết các tiêu chuẩn của một sòng game bài online hãy cùng game bài đổi thưởng S500 kiểm tra nhé. 1. Được cấp giấy phép hoạt động …
###
[Yếu tố quyết định thắng – thua khi đánh bài phỏm trực tuyến](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/yeu-to-quyet-dinh-thang-thua-khi-danh-bai-phom-truc-tuyen/)
Được xếp là một trong những game bài thú vị và đòi hỏi trí tuệ cao đi đến đâu phỏm cũng được mọi người chào đón và hưởng ứng nhiệt tình.Với luật chơi đơn giản và sự đòi hỏi tính tư duy và chiến thuật cao, đánh bài phỏm trực …
###
[GAME BÀI ĐỔI THƯỞNG S500 – LUẬT CHƠI GÀ TRONG CHẮN ONLINE.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/game-bai-doi-thuong-s500-luat-choi-ga-trong-chan-online/)
Chắn online dường như trên cổng game hệ thống nào cũng đã xuất hiện với giao diện đẹp mắt và thu hút được nhiều người tham gia. Nhưng không phải ai cũng hiểu được luật chơi cả bộn môn này. Luật chơi trong game đánh bài online chắn khá đa …
###
[Hai mẹo nhỏ đánh phỏm cực hay trong Game](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/hai-meo-nho-danh-phom-cuc-hay-trong-game/)
Phỏm trong game Bài có lẽ không còn xa lạ gì đối với các game thủ. Nhiều game thủ có thể hằng giờ tham chiến chơiPhỏm mà không thấy chán đúng không nào. Để chơi tốt được phỏm các bạn cần rất nhiều những kỹ năng khác nhau nữa. Sau đây game Bài sẽ tiết lộ 2 mẹo …
###
[SỬ DỤNG QUÂN HEO HIỆU QUẢ TRONG TIẾN LÊN MIỀN NAM.](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/su-dung-quan-heo-hieu-qua-trong-tien-len-mien-nam/)
Trong game đánh bài tiến lên miền nam, có một số lá bài mà sự xuất hiện của nó chứng tỏ bạn đã gần như nắm chắc chiến thắng trong tay. Cả khi lá bài đó đứng đơn lẻ hay trong bộ thì sức bật của nó với các quân …
###
[Có gì khác nhau ở luật chơi Tiến lên miền nam và Sâm lốc](http://s500.us/game-bai-doi-thuong/co-gi-khac-nhau-o-luat-choi-tien-len-mien-nam-va-sam-loc/)
Ngày nay, đánh bài online đã trở thành thú vui giải trí được nhiều người yêu thích, vơi các trò chơi đánh bàingay trên điện thoại di động, giờ đây người chơi có thể thỏa sức thưởng thức những phút giây giải trí, thư giãn thoải mái tại bất cứ …

Server: Nginx-VPSSIM


markdown:
**Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu và ngày càng chọn lựa thực phẩm kỹ hơn trước khi quyết định mua nên các DN thực phẩm đang tung ra nhiều sản phẩm mới đánh vào tâm lý tiêu dùng với kỳ vọng sẽ cải thiện được sức mua.** **Thay khẩu vị**
Thời gian gần đây, khi tham gia vào các chương trình bán hàng hội chợ, CTCP Bánh kẹo Hải Hà không giới thiệu những sản phẩm cũ mà đưa ra hàng loạt sản phẩm mới. Điểm nhấn của những sản phẩm mới này là được nghiên cứu để có được khẩu vị phù hợp với từng vùng miền nhằm đáp ứng khẩu vị của người tiêu dùng.
Theo ông Võ Xuân Nam, Giám đốc chi nhánh TPHCM của Hải Hà, muốn người tiêu dùng sử dụng sản phẩm, DN phải sáng tạo hơn trong việc cải tiến chất lượng sản phẩm, chẳng hạn như người tiêu dùng miền Bắc thích bánh ngọt nhưng người miền Nam lại thích ít ngọt hơn nên công ty đã bổ sung thêm phô mai vào dòng bánh Sozo để tạo ra vị mặn và béo để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Song song đó, sau khi khảo sát ý kiến khách hàng tại TPHCM, công ty đã tăng trọng lượng kẹo que lên 100 gram thay vì 80 gram như trước.
Trong khi đó, CTCP Bánh kẹo Bibica vừa khiến nhiều đại lý và người tiêu dùng tại TPHCM ngạc nhiên với chương trình “Commando khối văn phòng” nhằm giới thiệu sản phẩm mới Hura Pie. Theo chương trình này, bộ phận văn phòng của công ty gồm 150 người từ phó tổng giám đốc đến nhân viên đã đi đến các đại lý, tiệm tạp hóa, chợ... như một nhân viên bán hàng để quảng bá.
Với lực lượng bán hàng hùng hậu này, mỗi ngày công ty bán được khoảng 1.000 thùng bánh. Theo một đại diện của Bibica, đây là sản phẩm được sản xuất trên công nghệ hiện đại của Lotte Pie với khẩu vị hình thành từ việc nghiên cứu ý kiến và đánh giá thực tế của khách hàng. Sản phẩm tung ra để tiếp cận khách hàng nhằm đón đầu nhu cầu tiêu thụ cho dịp Tết Nguyên đán 2013.
**Chiều theo tâm lý tiêu dùng**
Cuộc cạnh tranh giành thị phần cũng diễn ra rầm rộ ở thị trường mì gói. Theo thống kê mới đây của Bộ Công Thương, cả nước hiện có 50 nhà sản xuất, cung cấp ra thị trường khoảng 50 tỷ gói mì/năm. Theo các DN trong ngành, chi phí đầu tư một dây chuyền sản xuất mì gói khoảng 20 triệu USD. Muốn cạnh tranh, DN phải đầu tư vài dây chuyền để sản xuất nhiều sản phẩm khác nhau.
Trong khi đó, thị trường tiêu dùng đa số chỉ chuộng sử dụng những sản phẩm giá thấp và đảm bảo không có chứa chất béo bão hòa, chất khó tiêu hay chất dễ bị ôxi hóa nên DN phải cải tiến chất lượng, đổi mới công nghệ và chạy đua giữ khách hàng bằng cách đưa ra sản phẩm hợp với tâm lý bảo vệ sức khỏe.
Chẳng hạn như với sản phẩm mì Omachi, CTCP Công nghiệp - Thương mại Masan đưa ra thông điệp sản phẩm “rất ngon mà không sợ nóng”, đánh vào tâm lý bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng hiện nay. Để đưa nhãn hiệu này đi sâu vào thị trường, Masan sẵn sàng bán với giá thành thấp trong khi được sản xuất từ nguyên liệu chính là khoai tây.
![]()
Gian hàng bán thực phẩm tại siêu thị. Ảnh: KIM NGÂN
Cuộc chạy đua của các DN sản xuất mì ngày càng nóng hơn khi công ty Uni-President Việt Nam tung ra thị trường sản phẩm mì ăn liền Uni tôm.
Theo ông Lee Ching Tyan, Tổng giám đốc Uni-President Việt Nam, đây là sản phẩm mì ăn liền chất lượng cao, sử dụng nguyên liệu tôm tươi thật, đồng thời sản phẩm không chứa chất bảo quản nhân tạo và màu thực phẩm, sợi mì dai, trơn, không bị bở khi ngâm lâu trong nước sôi và có bao bì đẹp, tuyệt đối chống ẩm.
Một điểm nhấn nữa khiến người tiêu dùng chú ý đến sản phẩm này là mì Uni tôm được bổ sung thêm dưỡng chất vitamin E, có tác dụng ngăn cản quá trình lão hóa của tế bào. Ngoài ra, để tạo sự mới lạ, Uni-President đã giới thiệu ra thị trường sản phẩm mì Uni tôm Snack ăn liền (ăn khô, không cần nấu nước sôi).
Không chịu thua kém, CTCP Acecook Việt Nam nắm bắt tâm lý chi tiêu tiết kiệm của khách hàng thời khó khăn đã tung ra thị trường sản phẩm mì Vào bếp với thông điệp “Ngon lại còn tiết kiệm”. Theo đó, giá bán lẻ của sản phẩm chỉ 2.500 đồng/gói.
Mới đây, Acecook Việt Nam đã đưa ra thị trường một dòng sản phẩm mới lạ là mì không chiên ăn liền với tên gọi Mikochi với lời giới thiệu là sợi mì không qua chiên và ngon như mì tươi với giá bán lẻ 6.000 đồng/gói 80gram.
Nhận xét về thị trường tiêu dùng hiện nay, một số DN thực phẩm cho rằng thị trường không còn tồn tại tư duy DN sản xuất sản phẩm nào, người tiêu dùng sẽ phải sử dụng sản phẩm đó. Trên thị trường đang có sự cạnh tranh khốc liệt của hàng loạt công ty cung cấp thực phẩm trong và ngoài nước.
Do đó, muốn sản phẩm chiếm lĩnh được lòng tin của người tiêu dùng, các DN ngành thực phẩm phải hướng đến yếu tố làm vừa lòng khách hàng để cải thiện tình hình sức mua sụt giảm.
Ngoài yếu tố đổi mới chất lượng, các DN còn đang tiến hành nghiên cứu đổi mới mẫu mã để tạo hình thức bắt mắt hơn, hấp dẫn hơn. Nhiều chuyên gia cũng nhận định, đã qua rồi thời của việc dùng quảng cáo suông để giành thị phần mà quảng cáo phải đi đôi với chất lượng.
Vậy nên khi sản xuất sản phẩm, DN không chỉ dựa vào tâm lý tiêu dùng mà cũng nên đi theo hướng nghiên cứu kỹ về khẩu vị của người tiêu dùng để đưa ra những sản phẩm phù hợp nhất, đó là cách để DN tạo được một lượng khách hàng bền vững trong thời buổi cạnh tranh này.
#### Các tin, bài viết khác
[Hà Nội yêu cầu báo cáo số lượng, danh sách lái xe Uber, Grab](/doanh-nghiep-thi-truong/ha-noi-yeu-cau-bao-cao-so-luong-danh-sach-lai-xe-uber-grab-51111.html) [Lĩnh vực thức ăn chăn nuôi: Thế trận không cân sức](/doanh-nghiep-thi-truong/linh-vuc-thuc-an-chan-nuoi-the-tran-khong-can-suc-51071.html) [USAID hỗ trợ TĐ Sao Mai phát triển dự án năng lượng mặt trời](/doanh-nghiep-thi-truong/usaid-ho-tro-td-sao-mai-phat-trien-du-an-nang-luong-mat-troi-51078.html) [Chính phủ sẽ tiếp tục tôn vinh, bảo vệ doanh nghiệp](/doanh-nghiep-thi-truong/chinh-phu-se-tiep-tuc-ton-vinh-bao-ve-doanh-nghiep-51042.html) [Dẹp giấy phép con là bước đầu để kỳ vọng DN “dễ thở” hơn](/doanh-nghiep-thi-truong/dep-giay-phep-con-la-buoc-dau-de-ky-vong-dn-de-tho-hon-51013.html) [DN nên tập trung khai thác tốt thị trường nội địa](/doanh-nghiep-thi-truong/dn-nen-tap-trung-khai-thac-tot-thi-truong-noi-dia-51006.html) [Phân bón Phú Mỹ cho cây chanh dây đạt năng suất cao](/doanh-nghiep-thi-truong/phan-bon-phu-my-cho-cay-chanh-day-dat-nang-suat-cao-51000.html) [Kinh nghiệm đưa hàng ra thị trường](/doanh-nghiep-thi-truong/kinh-nghiem-dua-hang-ra-thi-truong-50972.html) [Tập đoàn Sao Mai: Mở cửa “kho báu” năng lượng sạch](/doanh-nghiep-thi-truong/tap-doan-sao-mai-mo-cua-kho-bau-nang-luong-sach-50991.html) [Dầu ăn Ranee ưu đãi chào mừng Ngày doanh nhân Việt Nam 13-10](/doanh-nghiep-thi-truong/dau-an-ranee-uu-dai-chao-mung-ngay-doanh-nhan-viet-nam-1310-50985.html)

Cache-Control: private

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=qvzHnQLe9nIKCic-SOWjz8ueUyJhZxVa28G23C_tYJD09b83IOOVtV0RxfFuPKjP4AssZuUmgQ0qOVeTd9KZFKCokRxH6wP6XTdAZaRwy1AQCTl_jZwbdEgthHRFz5et4zfOkLPWAgkGgdSbcrsMog2; domain=sggp.org.vn; expires=Mon, 25-Dec-2017 22:00:53 GMT; path=/; HttpOnly

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

X-Cache: MISS from xCache11-02


markdown:
|
|![]()
|
|Đang tải trang
Với hơn 40 cửa hàng sách bán lẻ trên toàn quốc cùng hệ thống hàng chục của hàng book cafe, nhà sách Phương Nam là một trong số những đơn vị cung cấp đầu sách lớn nhất thị trường Việt Nam hiện nay cùng với những cái tên như Fahasa, Tiền Phong…
Phương Nam là thương hiệu nhà sách thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Văn hóa Phương Nam (PNC). Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại đây, trước áp lực cạnh tranh từ các nhà sách khác trên thị trường, kết quả kinh doanh của Phương Nam tương đối bấp bênh. Mới đây, nhà sách này cũng đã công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2017 với những kết quả kinh doanh không mấy thuận lợi.
Theo đó, riêng quý II, nhà sách Phương Nam thu về tới 149 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 17% so với cùng kỳ. Trong đó, gần 71 tỷ đồng, tương đương 48% là thu từ bán sách. Sản phẩm đóng góp nhiều thứ 2 vào doanh thu là văn phòng phẩm, đồ chơi, lưu niệm... mang về hơn 67 tỷ đồng trong 3 tháng vừa qua. Ngoài ra, doanh thu từ hệ thống book cafe cũng đạt hơn 5 tỷ đồng và bán băng đĩa mang về 487 triệu đồng.
|
|![]()
Như vậy, trong 3 tháng gần nhất, bình quân mỗi ngày nhà sách Phương Nam bán được tới 785 triệu đồng chỉ riêng tiền sách. Nếu tính cả tiền văn phòng phẩm, đồ chơi, đồ lưu niệm... bình quân mỗi ngày Phương Nam thu về tới 1,66 tỷ đồng doanh thu.
Doanh thu tăng mạnh nhưng chi phí bán hàng cũng tăng tương ứng khiến lợi nhuận ròng quý II nhà sách này chỉ đạt vỏn vẹn 7,4 tỷ đồng, chưa bằng 1/2 so với cùng kỳ (cùng kỳ lãi hơn 16 tỷ đồng).
Tính trong nửa đầu năm, doanh thu thuần từ các hoạt động bán sách và văn phòng phẩm, đồ chơi... của nhà sách Phương Nam đạt trên 270 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ, tương đương mức doanh thu 1,5 tỷ đồng mỗi ngày. Tuy nhiên, vẫn là bài toán giá vốn hàng bán cùng với chi phí bán hàng tăng mạnh khiến kết quả lợi nhuận của nhà sách này bị bào mòn.
Kết quả, nửa năm 2017 trôi qua nhà sách Phương Nam mới chỉ thu về chưa tới 11 tỷ đồng lãi sau thuế, giảm 24% so với cùng kỳ.
|
|![]()
Thậm chí, kết quả kinh doanh vẫn báo lãi dương nhưng thực tế Phương Nam đang có khoản lỗ lũy kế lên tới 28,5 tỷ đồng. Khoản lỗ này bắt nguồn từ năm 2011 khi Phương Nam lần đầu tiên ghi nhận khoản lỗ lũy kế hơn 850 triệu đồng. Liên tiếp những năm sau đó, khoản lỗ lũy kế tại nhà sách này ngày càng lên cao, đỉnh điểm là đầu năm 2015 với khoản lỗ lên tới 68,5 tỷ đồng.
Không chỉ khó khăn về mặt kinh doanh, chính từ nội bộ trong đội ngũ cổ đông tại Phương Nam từ nhiều năm nay đã xảy ra mâu thuẫn khi liên tiếp trong những cuộc ĐHĐCĐ các tờ trình đều không được thông qua.
Mới đây nhất, Phương Nam tổ chức họp ĐHĐCĐ bất thường lần 3 vào ngày 21/7 để biểu quyết thông qua các tờ trình trong các kỳ đại hội trước đó chưa được phê duyệt. Tuy nhiên, cũng như những lần trước, các nội dung được trình như báo cáo tổng kết năm 2016 và kế hoạch năm 2017, báo cáo của Ban kiểm soát, báo cáo kiểm toán độc lập 2016, tờ trình chọn đơn vị kiểm toán độc lập năm 2017 và tờ trình thù lao HĐQT và BKS đều không được cổ đông thông qua.
|
|![]()
|
|Biến động thị giá cổ phiếu PNC trên sàn chứng khoán từ đầu năm 2017. Đồ họa: Stockbiz.
Duy nhất chỉ một Nghị quyết về việc bổ sung một Thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2017-2021 được thông qua, theo đó, ông Nguyễn Hải Sản trúng cử vào HĐQT Phương Nam nhiệm kỳ mới. Phía Phương Nam cho biết công ty sẽ tiếp tục tổ chức ĐHĐCĐ bất thường trong thời gian sớm nhất để thông qua các nội dung chưa được thông qua và bầu bổ sung thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2017-2021 còn thiếu.
Hiện tại, cổ đông lớn nhất của Phương Nam là CTCP Phát triển kinh doanh Trường Phát sở hữu 24,84% vốn và CTCP Phát triển kinh doanh Thành Vinh nắm giữ 23,29% vốn. Ngoài ra, nhà sách này còn có một số cổ đông cá nhân nắm giữ trên 5% vốn điều lệ như ông Nguyễn Hữu Đức, Lê Lam Viên, Phan Thị Lệ…
**Theo Zing**

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: must-revalidate

Set-Cookie: CAKEPHP=i5e74tcqikv9icch37qd7bgkl0; expires=Thu, 23-Nov-2017 23:09:14 GMT; path=/