markdown:
ĐÀN NAM GIAO VÀ LỄ TẾ NAM GIAO XƯA
BÙI ĐẸP
Trong lịch sử các triều
đại quân chủ Việt Nam, kể từ thời nhà Lý (1010-1225),
đàn Nam Giao đã được thiết lập ở Kinh đô Thăng Long
để tế trời. Trong thời Hậu Lê (1427-1788), quy cách kiến
trúc đàn tế trời và nghi lễ cúng tế được chỉnh đốn
đàng hoàng hơn.
Riêng ở Huế, xưa nay
có 4 vị trí xây đàn Nam Giao khác nhau để các vua lên tế
trời hàng năm, hoặc 3 năm một lần.
Dưới thời chúa Nguyễn
Phúc Lan (1635-1648), đàn tế trời được thiết lập ở
một khoảnh đất thuộc làng Kim Long, gần nơi chúa đóng
thủ phủ.
Qua triều Tây Sơn (1788-1801),
lễ tế trời diễn ra ở một ngọn đồi gần phía Tây
núi Ngự Bình, gọi là Hòn Thiên hay núi Ba Tầng.
Đến thời các vua nhà
Nguyễn, ngay sau khi lên ngôi (1802), vua Gia Long cho đắp đàn
ở làng An Ninh vào năm 1803 để tế trời.
Nhưng sau đó
3 năm, triều đình nhà Nguyễn lại bỏ vị trí ấy để
cho xây cái đàn tế khác ở làng Dương Xuân như chúng ta
đang thấy hiện nay. Đàn tế trời lộ thiên này được
khởi công xây dựng vào ngày 25-3-1806, do Thống chế Phạm
Văn Nhân đứng ra điều khiển. Nhân công làm việc tại
đây đều là lính và thợ thuộc bộ Công và bộ Binh.Không
thấy sử nói đàn làm bao lâu thì xong nhưng có lẽ hoàn
tất vào cuối năm ấy, vì qua đầu năm sau, 1807, triều
đình Gia Long đã cử hành lễ tế giao lần đầu tiên tại
đây.
Khuôn viên đất đàn Nam
Giao hình chữ nhật khá rộng rãi: bề dài 390m, chiều rộng
265m, giới hạn bởi một vòng tường thành xây bằng đá
bọc xung quanh. Trong khuôn viên ấy, ngày xưa trồng rất
nhiều thông, một loại cây tượng trưng cho người quân
tử. Khi mới xây đàn xong, người ta trồng một cụm thông
đứng biệt lập ở giữa phía nam đàn tế (trong khuôn viên)
để tượng trưng cho vua Gia Long. Tại khuôn viên này, các
hoàng thân và quan lớn trong triều mỗi người phải trồng
một cây. Ở mỗi cây treo một tấm thẻ bài bằng đồng
hay bằng đá khắc tên họ người trồng, ngày tháng năm
trồng và thước tấc của mỗi cây khi mới trồng. Các
quan có nhiệm vụ chăm sóc cây thông của mình, nếu thông
chết, phải trồng cây thông khác thế vào. Năm 1834, trong
một dịp lên tế giao, chính vua Minh Mạng cũng đã tự tay
trồng 10 cây thông ở Trai Cung. Nhà vua cho treo biển đồng
khắc bài bình do chính nhà vua soạn lên trên mỗi thân cây.
Nhờ chính sách "trồng cây gây rừng" như thế cho
nên ngày xưa ở đàn Nam Giao đã có được một rừng thông
xanh rì bát ngát.
Đàn Nam Giao được thiết
lập ở phía nam Kinh Thành Huế, Xây dựng đàn tế trời
ở vị thế ấy là giữ đúng nguyên tắc kiến trúc từ
ngàn xưa của Đông Phương.
Đàn Nam Giao triều Nguyễn
là một đàn tế lộ thiên. Mô thức kiến trúc này mang
ý nghĩa vừa tôn giáo vừa chính trị của nền quân chủ
Đông Phương, trong đó vương quyền được kết hợp chặt
chẽ với thần quyền. Đàn Nam Giao gắn liền với thuyết
thiên mệnh của đạo Nho. Nó cũng diễn tả được một
cách rõ ràng vũ trụ bị hạn chế của bao triều đại
trước trời tròn đất vuông.
Bên trong khuôn viên hình
chữ nhật (390m x 265m) có xây tường bằng đá để ngăn
cách thế giới bên ngoài, đàn đế được xây dựng thành
ba tầng, dưới lớn trên nhỏ chồng lên nhau, tượng trưng
cho thuyết tam tài: Thiên, Địa, Nhân. Mỗi tầng mang một
hình dạng và màu sắc riêng: trời tròn đất vuông, thiên
thanh địa hoàng.
Tầng trên hết hình tròn,
gọi là Viên Đàn (đường kính 40,5m x cao 2,80m), tượng
trưng cho trời. Lan can chung quanh quét vôi màu xanh. Đến
ngày tế giao, người ta dựng lên ở tầng này một cái
nhà hình nón lợp vải màu xanh gọi là Thanh Ốc.
Tầng kế có hình vuông,
gọi là Phương Đàn (mỗi cạnh 8,3m x cao 1m), tượng trưng
cho đất. Lan can bốn phía quét vôi màu vàng (địa hoàng).
Mỗi lần tế, người ta dựng lên ở đó một cái nhà vuông
lợp vải vàng, nhỏ hơn nhà trên gọi là Hoàng Ốc.
Tầng dưới cùng cũng
hình vuông, (mỗi cạnh 165m x cao 0,85m) lan can chung quanh quét
vôi màu đỏ, tượng trưng cho người (xích tử: con đỏ).
Tại đây, khi tế có 128 văn sinh và vũ sinh đứng múa.
Ba tầng cộng lại cao
4,65m.
Đàn Nam Giao quay mặt về
hướng Nam. Vòng tường bằng đá chung quanh khuôn viên của
đàn có trổ bốn cửa trông rất rộng nhắm theo bốn hướng
đông tây nam bắc. Trước mỗi cửa đều xây một bức
bình phong rất lớn (rộng 12,50m x cao 3,20m x dày 0,80m). Trong
dịp tế, trước mỗi cửa cắm hai lá cờ đại với màu
sắc khác nhau: cửa bắc màu đen, cửa nam màu đỏ, cửa
đông màu xanh, cửa tây màu trắng.
Như vậy, hình thức, phương
hướng và màu sắc kiến trúc đàn Nam Giao đều áp dụng
nguyên tắc âm dương ngũ hành của Dịch Học.
Những đàn tế trời của
các thời Lý, Lê, Trần, Tây Sơn đều không còn nữa. Đàn
Nam Giao triều Nguyễn ở Huế là di tích tế trời duy nhất
còn lại tương đối nguyên vẹn tại Việt Nam.
* * *
Gần đây, công chúng và
nhất là những người quan tâm đến các vấn đề văn hóa
vui mừng nhận được tin Nhà nước cho phép phục hồi đàn
Nam Giao - một di tích lịch sử đã xuất hiện gần 200 năm
nay tại Huế. Đây là nơi từng chứng kiến một nghi thức
truyền thống đã diễn ra trên đất nước ta từ lâu: lễ
TẾ GIAO.
Trời và Đất là hai ý
niệm quan trọng chi phối đời sống văn hóa và tư tưởng
của người Phương Đông. Các vua chúa ngày xưa thường
tự xưng là "con Trời" (Thiên tử), thay Trời để
chăm lo đời sống nhân dân. Vì thế, vua chúa thường phải
làm lễ tế cáo với Trời, Đất như một bổn phận của
con cái đối với cha mẹ, đồng thời cũng để cầu xin
sự an lành, hạnh phúc cho dân.
Lễ TẾ GIAO đã xuất
hiện ở Trung Quốc từ thời Nghiêu, Thuấn, cách đây hơn
4000 năm. Theo quan niệm thời đó, Trời thì tròn, Đất thì
vuông, cho nên trong năm, nhà vua làm chủ tế 2 lần khác
nhau: một lần vào tiết Đông chí, tế trời ở nơi viên
khâu (gò tròn), một lần vào tiết Hạ chí, tế đất ở
Phương Khâu (gò vuông). Gò tròn nằm ở phía Nam Quốc đô
nên gọi là Nam giao, gò vuông nằm ở phía Bắc Quốc đô
nên gọi là Bắc giao. Về sau, 2 lễ tế Trời, Đất gom
lại làm một và đàn tế gọi chung là đàn NAM GIAO.
Ở nước ta, tục Tế
Giao bắt đầu vào thời vua Lý Anh Tông (1138-1175). Nhà vua
cho lập đàn Viên Khâu ở thành Thăng Long, cứ ba năm một
lễ lớn, hai năm một lễ trung, một năm một lễ nhỏ.
Nhà Trần kế tục nhà Lý bỏ hẳn lệ Tế Giao trong gần
200 năm (1225-1400). Khi họ Hồ soán ngôi nhà Trần, Hồ Hán
Thương lập đàn tế Trời ở núi Đốn Sơn (Thanh Hóa).
Tương truyền, trong một buổi tế, Hán Thương run tay làm
đổ chén rượu nên truyền bãi tế. Người đương thời
cho đó là điềm gở của nhà Hồ. Năm 1428, Bình Định
Vương Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, định lệ Tế Giao vào
mùa Xuân, trong 3 ngày Xuân đán, chọn một ngày tốt để
làm lễ. Đến thời Lê Trung Hưng, nhà vua chỉ ngồi làm
vị cho chúa Trịnh giật dây: trong lễ Tế Giao, bên cạnh
nhà vua làm chủ tế trên điện chiêu sư, còn có chúa Trịnh
và quan tiết chế (thường là một thế tử con chúa Trịnh
giữ chức này) làm bồi tế. Lễ Tế Trời thời đó rất
giản lược, chỉ có lễ Thượng hương rồi đọc tờ tấu,
trước sau chỉ lạy 8 lạy (theo Vũ trung tùy bút của Phạm
Đình Hổ). Đến thời nhà Nguyễn, tháng 2-1806, vua Gia Long
cho lập Giao đàn ở phía Nam thành Phú Xuân và đàn chính
thức mang tên Nam Giao từ đó. Đàn chia làm 4 thành. Thành
thứ nhất là Viên đàn (đàn tròn, tượng trưng cho Trời),
thành thứ nhì là Phương đàn (đàn vuông, tượng trưng
cho Đất) thấp hơn Viên đàn; thành thứ ba và thứ tư thấp
hơn cả. Bên tả Giao đàn là Trai cung, nơi nhà vua ra đó
trai giới một ngày trước buổi lễ. Xung quanh đàn trồng
nhiều cây um tùm, rập rạp. Lúc bình thường, đàn chỉ
là những ô trống với nền đắp cao, khi tế lễ mới căng
vải dựng nhà, tế xong lại dỡ đi. Đời Gia Long đặt
ra lệ "Bốc giao" - Khâm Thiên giám chọn ra 3 ngày
lành trong tháng 2 tâu lên, nhà vua cho bói lại, lấy ngày
tốt nhất làm ngày Tế Giao. Trước lễ tế 3 ngày, cấm
tra khảo tù nhân, sát hại trâu bò. Đến đời Minh Mạng
lại đặt lệ "Thệ giao" - 3 ngày trước lễ tế,
nhà vua triệu tập đình thần ở điện Thái Hòa để tuyên
thệ về sự Tế Giao. Cuối thế kỷ XIX, vua Thành Thái đặt
ra lệ 3 năm Tế Giao một lần, không còn lệ 1 năm hay 2
năm một lần như trước nữa.
Một ngày trước lễ chính,
nhà vua đi từ cung điện đến Trai cung để trai giới. Quang
cảnh đường sá lúc đó đã vô cùng náo nhiệt. Các loại
cờ xanh, cờ đỏ, cờ đuôi nheo, cờ ngũ hành cắm san sát
hai bên đường. Các xã nằm quanh Kinh đô đều bày hương
án nối tiếp nhau trên đường vua đi, cứ vài thước lại
có một hương án.
Trong dịp lễ Tế Giao
vào tháng 3-1918, vua Khải Định ngồi trong loan giá, mặc
áo vàng, chít khăn vàng để đến Trai cung, các hoàng thân
và đình thần mặc triều phục đi theo. Đám đông đi tiếp
sau có cả ngàn người. Cuối đám rước có mang một hình
nhân bằng đồng gọi là đồng nhân, hai tay cầm một tấm
bảng khắc hai chữ "Trai giới". Loan giá nhà vua
đi đến đâu, các bô lão chờ sẵn cạnh hương án ở đó
đều sụp xuống lạy. Trước Trai cung, các quan đã chờ
sẵn, quỳ đón nhà vua. Đợi khi nhà vua vào ở hẳn trong
Trai cung, họ mới lục tục kéo về.
Chiều hôm đó, đình thần
tổ chức buổi Diễn nghi, tức là tế thử. Mọi nghi thức
của ngày lễ chính vào sáng hôm sau đều được diễn tập
cả, nhằm mục đích giúp các quan chức hữu trách được
thuần phục, không bỡ ngỡ, vấp váp khi đích tân nhà vua
làm chủ tế. Một quan Khâm mạng sẽ thay nhà vua làm chủ
tế trong buổi Diễn nghi này.
Đến đêm, đèn được
thắp sáng rực cả Giao đàn. Bên ngoài, dân chúng đi lại
như trẩy hội, nhưng bên trong thì lặng ngắt như tờ. Lính
An Nam và lính Pháp canh gác chặt chẽ, mọi hình thức ra
vào đều bị cấm chỉ. Đúng 0 giờ 40 phút sáng, vua Khải
Định lên xe từ Trai cung qua đàn Nam Giao để hành lễ.
Nhà vua đội mũ miện, mặc áo cổn, tay cầm ngọc trấn
khuê (hốt bằng ngọc); một số quan lại cầm quạt lông,
đèn lồng, đèn nến theo sau. Vua dừng lại ở nhà Đại
thứ làm lễ rửa tay, sau đó quan lễ bộ rước lên nhà
Hoàng ốc (nhà vuông căng vải vàng ở Phương đàn), đến
trước ngoại hương án, hành lễ nghinh thần theo lời xướng
của một viên quan Nội tán. Trong lúc đó, ngoài sân, phường
hát gồm hơn một trăm người vừa múa vừa ca khúc An Thành.
Trong ánh sáng lung linh giữa đêm trường, lời ca tiếng
hát vang vang, thấm đẫm vào lòng những người dân đứng
xem xa xa một cảm giác lâng lâng xúc động.
Bài hát vừa dứt, nhà
vua được mời lên Viên đàn, nơi có một cái nhà tròn
căng vải xanh, gọi là Thanh ốc, để làm lễ "Diện
ngọc bạch" (dâng ngọc lụa). Phường hát tấu khúc
Triệu thành. Tiếp theo là lễ "Tiến trở" (dâng
mâm trâu thui), tấu khúc Tiễn thành; lễ Sơ hiến (dâng
rượu lần thứ nhất), tấu khúc Mỹ thành.
Sau lễ Sơ hiến, nhà vua
quỳ xuống cho quan tư chức đọc chúc văn. Tiếp đến là
lễ Á hiến (dâng rượu lần thứ hai), phường hát tấu
khúc Thụy thành; lễ Chung hiến (dâng rượu lần sau cùng),
tấu khúc Vĩnh thành. Khi dàn nhạc cất tiếng, nhà vua làm
lễ Ấm phúc và Thụ tô (uống chén rượu cuối cùng, nhận
miếng thịt cuối cùng)
Trong lúc nhà vua hành lễ,
chỉ có những thượng khách như Toàn quyền Đông Dương,
Khâm sứ Huế và một vài quan chức cao cấp Pháp là được
đứng trên Viên đàn để chứng kiến. Các quan lại Việt
Nam từ tam phẩm trở lên phải phủ phục ở thềm đàn
thứ hai (Phương đàn), từ tứ phẩm trở xuống, phải phủ
phục ở thềm đàn thứ ba.
Buổi lễ dứt, phường
hát tấu khúc Nguyên thành. Nhà vua trở xuống Phương đàn
lạy 4 lạy để tống thần. Tờ chúc văn và các đồ bạch
soạn được đốt lúc đó. Xong, quan bộ Lễ rước vua xuống
đàn, trở về Trai cung. Lúc đó, vào khoảng 4 giờ rưỡi
sáng.
Nhà vua về Trai cung nghỉ
ngơi rồi thay khăn vàng, áo vàng ngự lên ngai để các quan
văn võ làm lễ Khánh thành trước sân Trai cung. Lễ xong,
nhà vua lên loan giá trở về cung điện. Hai bên đường,
các bô lão vẫn quỳ đón vua bên cạnh các bàn hương án.
Cảnh tượng bớt phần trang nghiêm hơn hôm trước, nhưng
sự vui vẻ trong công chúng có phần tăng lên.
Nghi lễ Tế Giao có một
tầm quan trọng đặc biệt trong sinh hoạt văn hóa thời
Nguyễn, nó thu hút sự quan tâm của ngay cả các viên chức
Pháp lúc bấy giờ. Paul Domer, viên Toàn quyền Đông Dương
nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX, đã dành một đoạn dài
trong tác phẩm "L'Indochine francaise Souvenirs" (Đông
Pháp - những kỷ niệm) xuất bản tại Paris năm 1905 để
mô tả khá chi tiết buổi lễ Tế Giao năm 1987 do vua Thành
Thái chủ tế. Còn học giả Phạm Quỳnh - chủ bút Nam Phong
tạp chí - vào năm 1918 đã thực hiện một chuyến Nam du
từ Hà Nội vào Huế, chủ yếu để tận mắt chứng kiến
lễ Tế Giao của vua Khải Định (mà một số nét chính
đã được kể ở trên).
Nhân dịp này, nhà học
giả cũng được thưởng thức Hội Hoa Xuân.
"Nhân dịp Nam Giao,
trong thành lại mở một hội đấu hoa nữa ở nơi vườn
hoa mới lập sau điện Long An, trước cửa bộ Học. Quan
dân nhà ai có chậu bông đẹp đều đem họp tại đấy.
Chiều chiều, những bậc trai thanh, gái lịch ở chốn Trường
An cũng đến họp mặt đông lắm, như muốn đua tài đua
sắc với trăm hoa…"
______________________________________________
(Di sản thế giới)
© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 06.11.2010 theo nguyên bản của tác giả .
. TRÍCH ĐĂNG LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .
TIỂU SỬ & TÁC PHẨM CỦA BÙI ĐẸP
TRỞ VỀ TRANG BIÊN LUẬN TRƯỚC
TRANG BIÊN LUẬN TIẾP THEO
BÙI ĐẸP
Trong lịch sử các triều
đại quân chủ Việt Nam, kể từ thời nhà Lý (1010-1225),
đàn Nam Giao đã được thiết lập ở Kinh đô Thăng Long
để tế trời. Trong thời Hậu Lê (1427-1788), quy cách kiến
trúc đàn tế trời và nghi lễ cúng tế được chỉnh đốn
đàng hoàng hơn.
Riêng ở Huế, xưa nay
có 4 vị trí xây đàn Nam Giao khác nhau để các vua lên tế
trời hàng năm, hoặc 3 năm một lần.
Dưới thời chúa Nguyễn
Phúc Lan (1635-1648), đàn tế trời được thiết lập ở
một khoảnh đất thuộc làng Kim Long, gần nơi chúa đóng
thủ phủ.
Qua triều Tây Sơn (1788-1801),
lễ tế trời diễn ra ở một ngọn đồi gần phía Tây
núi Ngự Bình, gọi là Hòn Thiên hay núi Ba Tầng.
Đến thời các vua nhà
Nguyễn, ngay sau khi lên ngôi (1802), vua Gia Long cho đắp đàn
ở làng An Ninh vào năm 1803 để tế trời.
Nhưng sau đó
3 năm, triều đình nhà Nguyễn lại bỏ vị trí ấy để
cho xây cái đàn tế khác ở làng Dương Xuân như chúng ta
đang thấy hiện nay. Đàn tế trời lộ thiên này được
khởi công xây dựng vào ngày 25-3-1806, do Thống chế Phạm
Văn Nhân đứng ra điều khiển. Nhân công làm việc tại
đây đều là lính và thợ thuộc bộ Công và bộ Binh.Không
thấy sử nói đàn làm bao lâu thì xong nhưng có lẽ hoàn
tất vào cuối năm ấy, vì qua đầu năm sau, 1807, triều
đình Gia Long đã cử hành lễ tế giao lần đầu tiên tại
đây.
Khuôn viên đất đàn Nam
Giao hình chữ nhật khá rộng rãi: bề dài 390m, chiều rộng
265m, giới hạn bởi một vòng tường thành xây bằng đá
bọc xung quanh. Trong khuôn viên ấy, ngày xưa trồng rất
nhiều thông, một loại cây tượng trưng cho người quân
tử. Khi mới xây đàn xong, người ta trồng một cụm thông
đứng biệt lập ở giữa phía nam đàn tế (trong khuôn viên)
để tượng trưng cho vua Gia Long. Tại khuôn viên này, các
hoàng thân và quan lớn trong triều mỗi người phải trồng
một cây. Ở mỗi cây treo một tấm thẻ bài bằng đồng
hay bằng đá khắc tên họ người trồng, ngày tháng năm
trồng và thước tấc của mỗi cây khi mới trồng. Các
quan có nhiệm vụ chăm sóc cây thông của mình, nếu thông
chết, phải trồng cây thông khác thế vào. Năm 1834, trong
một dịp lên tế giao, chính vua Minh Mạng cũng đã tự tay
trồng 10 cây thông ở Trai Cung. Nhà vua cho treo biển đồng
khắc bài bình do chính nhà vua soạn lên trên mỗi thân cây.
Nhờ chính sách "trồng cây gây rừng" như thế cho
nên ngày xưa ở đàn Nam Giao đã có được một rừng thông
xanh rì bát ngát.
Đàn Nam Giao được thiết
lập ở phía nam Kinh Thành Huế, Xây dựng đàn tế trời
ở vị thế ấy là giữ đúng nguyên tắc kiến trúc từ
ngàn xưa của Đông Phương.
Đàn Nam Giao triều Nguyễn
là một đàn tế lộ thiên. Mô thức kiến trúc này mang
ý nghĩa vừa tôn giáo vừa chính trị của nền quân chủ
Đông Phương, trong đó vương quyền được kết hợp chặt
chẽ với thần quyền. Đàn Nam Giao gắn liền với thuyết
thiên mệnh của đạo Nho. Nó cũng diễn tả được một
cách rõ ràng vũ trụ bị hạn chế của bao triều đại
trước trời tròn đất vuông.
Bên trong khuôn viên hình
chữ nhật (390m x 265m) có xây tường bằng đá để ngăn
cách thế giới bên ngoài, đàn đế được xây dựng thành
ba tầng, dưới lớn trên nhỏ chồng lên nhau, tượng trưng
cho thuyết tam tài: Thiên, Địa, Nhân. Mỗi tầng mang một
hình dạng và màu sắc riêng: trời tròn đất vuông, thiên
thanh địa hoàng.
Tầng trên hết hình tròn,
gọi là Viên Đàn (đường kính 40,5m x cao 2,80m), tượng
trưng cho trời. Lan can chung quanh quét vôi màu xanh. Đến
ngày tế giao, người ta dựng lên ở tầng này một cái
nhà hình nón lợp vải màu xanh gọi là Thanh Ốc.
Tầng kế có hình vuông,
gọi là Phương Đàn (mỗi cạnh 8,3m x cao 1m), tượng trưng
cho đất. Lan can bốn phía quét vôi màu vàng (địa hoàng).
Mỗi lần tế, người ta dựng lên ở đó một cái nhà vuông
lợp vải vàng, nhỏ hơn nhà trên gọi là Hoàng Ốc.
Tầng dưới cùng cũng
hình vuông, (mỗi cạnh 165m x cao 0,85m) lan can chung quanh quét
vôi màu đỏ, tượng trưng cho người (xích tử: con đỏ).
Tại đây, khi tế có 128 văn sinh và vũ sinh đứng múa.
Ba tầng cộng lại cao
4,65m.
Đàn Nam Giao quay mặt về
hướng Nam. Vòng tường bằng đá chung quanh khuôn viên của
đàn có trổ bốn cửa trông rất rộng nhắm theo bốn hướng
đông tây nam bắc. Trước mỗi cửa đều xây một bức
bình phong rất lớn (rộng 12,50m x cao 3,20m x dày 0,80m). Trong
dịp tế, trước mỗi cửa cắm hai lá cờ đại với màu
sắc khác nhau: cửa bắc màu đen, cửa nam màu đỏ, cửa
đông màu xanh, cửa tây màu trắng.
Như vậy, hình thức, phương
hướng và màu sắc kiến trúc đàn Nam Giao đều áp dụng
nguyên tắc âm dương ngũ hành của Dịch Học.
Những đàn tế trời của
các thời Lý, Lê, Trần, Tây Sơn đều không còn nữa. Đàn
Nam Giao triều Nguyễn ở Huế là di tích tế trời duy nhất
còn lại tương đối nguyên vẹn tại Việt Nam.
* * *
Gần đây, công chúng và
nhất là những người quan tâm đến các vấn đề văn hóa
vui mừng nhận được tin Nhà nước cho phép phục hồi đàn
Nam Giao - một di tích lịch sử đã xuất hiện gần 200 năm
nay tại Huế. Đây là nơi từng chứng kiến một nghi thức
truyền thống đã diễn ra trên đất nước ta từ lâu: lễ
TẾ GIAO.
Trời và Đất là hai ý
niệm quan trọng chi phối đời sống văn hóa và tư tưởng
của người Phương Đông. Các vua chúa ngày xưa thường
tự xưng là "con Trời" (Thiên tử), thay Trời để
chăm lo đời sống nhân dân. Vì thế, vua chúa thường phải
làm lễ tế cáo với Trời, Đất như một bổn phận của
con cái đối với cha mẹ, đồng thời cũng để cầu xin
sự an lành, hạnh phúc cho dân.
Lễ TẾ GIAO đã xuất
hiện ở Trung Quốc từ thời Nghiêu, Thuấn, cách đây hơn
4000 năm. Theo quan niệm thời đó, Trời thì tròn, Đất thì
vuông, cho nên trong năm, nhà vua làm chủ tế 2 lần khác
nhau: một lần vào tiết Đông chí, tế trời ở nơi viên
khâu (gò tròn), một lần vào tiết Hạ chí, tế đất ở
Phương Khâu (gò vuông). Gò tròn nằm ở phía Nam Quốc đô
nên gọi là Nam giao, gò vuông nằm ở phía Bắc Quốc đô
nên gọi là Bắc giao. Về sau, 2 lễ tế Trời, Đất gom
lại làm một và đàn tế gọi chung là đàn NAM GIAO.
Ở nước ta, tục Tế
Giao bắt đầu vào thời vua Lý Anh Tông (1138-1175). Nhà vua
cho lập đàn Viên Khâu ở thành Thăng Long, cứ ba năm một
lễ lớn, hai năm một lễ trung, một năm một lễ nhỏ.
Nhà Trần kế tục nhà Lý bỏ hẳn lệ Tế Giao trong gần
200 năm (1225-1400). Khi họ Hồ soán ngôi nhà Trần, Hồ Hán
Thương lập đàn tế Trời ở núi Đốn Sơn (Thanh Hóa).
Tương truyền, trong một buổi tế, Hán Thương run tay làm
đổ chén rượu nên truyền bãi tế. Người đương thời
cho đó là điềm gở của nhà Hồ. Năm 1428, Bình Định
Vương Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, định lệ Tế Giao vào
mùa Xuân, trong 3 ngày Xuân đán, chọn một ngày tốt để
làm lễ. Đến thời Lê Trung Hưng, nhà vua chỉ ngồi làm
vị cho chúa Trịnh giật dây: trong lễ Tế Giao, bên cạnh
nhà vua làm chủ tế trên điện chiêu sư, còn có chúa Trịnh
và quan tiết chế (thường là một thế tử con chúa Trịnh
giữ chức này) làm bồi tế. Lễ Tế Trời thời đó rất
giản lược, chỉ có lễ Thượng hương rồi đọc tờ tấu,
trước sau chỉ lạy 8 lạy (theo Vũ trung tùy bút của Phạm
Đình Hổ). Đến thời nhà Nguyễn, tháng 2-1806, vua Gia Long
cho lập Giao đàn ở phía Nam thành Phú Xuân và đàn chính
thức mang tên Nam Giao từ đó. Đàn chia làm 4 thành. Thành
thứ nhất là Viên đàn (đàn tròn, tượng trưng cho Trời),
thành thứ nhì là Phương đàn (đàn vuông, tượng trưng
cho Đất) thấp hơn Viên đàn; thành thứ ba và thứ tư thấp
hơn cả. Bên tả Giao đàn là Trai cung, nơi nhà vua ra đó
trai giới một ngày trước buổi lễ. Xung quanh đàn trồng
nhiều cây um tùm, rập rạp. Lúc bình thường, đàn chỉ
là những ô trống với nền đắp cao, khi tế lễ mới căng
vải dựng nhà, tế xong lại dỡ đi. Đời Gia Long đặt
ra lệ "Bốc giao" - Khâm Thiên giám chọn ra 3 ngày
lành trong tháng 2 tâu lên, nhà vua cho bói lại, lấy ngày
tốt nhất làm ngày Tế Giao. Trước lễ tế 3 ngày, cấm
tra khảo tù nhân, sát hại trâu bò. Đến đời Minh Mạng
lại đặt lệ "Thệ giao" - 3 ngày trước lễ tế,
nhà vua triệu tập đình thần ở điện Thái Hòa để tuyên
thệ về sự Tế Giao. Cuối thế kỷ XIX, vua Thành Thái đặt
ra lệ 3 năm Tế Giao một lần, không còn lệ 1 năm hay 2
năm một lần như trước nữa.
Một ngày trước lễ chính,
nhà vua đi từ cung điện đến Trai cung để trai giới. Quang
cảnh đường sá lúc đó đã vô cùng náo nhiệt. Các loại
cờ xanh, cờ đỏ, cờ đuôi nheo, cờ ngũ hành cắm san sát
hai bên đường. Các xã nằm quanh Kinh đô đều bày hương
án nối tiếp nhau trên đường vua đi, cứ vài thước lại
có một hương án.
Trong dịp lễ Tế Giao
vào tháng 3-1918, vua Khải Định ngồi trong loan giá, mặc
áo vàng, chít khăn vàng để đến Trai cung, các hoàng thân
và đình thần mặc triều phục đi theo. Đám đông đi tiếp
sau có cả ngàn người. Cuối đám rước có mang một hình
nhân bằng đồng gọi là đồng nhân, hai tay cầm một tấm
bảng khắc hai chữ "Trai giới". Loan giá nhà vua
đi đến đâu, các bô lão chờ sẵn cạnh hương án ở đó
đều sụp xuống lạy. Trước Trai cung, các quan đã chờ
sẵn, quỳ đón nhà vua. Đợi khi nhà vua vào ở hẳn trong
Trai cung, họ mới lục tục kéo về.
Chiều hôm đó, đình thần
tổ chức buổi Diễn nghi, tức là tế thử. Mọi nghi thức
của ngày lễ chính vào sáng hôm sau đều được diễn tập
cả, nhằm mục đích giúp các quan chức hữu trách được
thuần phục, không bỡ ngỡ, vấp váp khi đích tân nhà vua
làm chủ tế. Một quan Khâm mạng sẽ thay nhà vua làm chủ
tế trong buổi Diễn nghi này.
Đến đêm, đèn được
thắp sáng rực cả Giao đàn. Bên ngoài, dân chúng đi lại
như trẩy hội, nhưng bên trong thì lặng ngắt như tờ. Lính
An Nam và lính Pháp canh gác chặt chẽ, mọi hình thức ra
vào đều bị cấm chỉ. Đúng 0 giờ 40 phút sáng, vua Khải
Định lên xe từ Trai cung qua đàn Nam Giao để hành lễ.
Nhà vua đội mũ miện, mặc áo cổn, tay cầm ngọc trấn
khuê (hốt bằng ngọc); một số quan lại cầm quạt lông,
đèn lồng, đèn nến theo sau. Vua dừng lại ở nhà Đại
thứ làm lễ rửa tay, sau đó quan lễ bộ rước lên nhà
Hoàng ốc (nhà vuông căng vải vàng ở Phương đàn), đến
trước ngoại hương án, hành lễ nghinh thần theo lời xướng
của một viên quan Nội tán. Trong lúc đó, ngoài sân, phường
hát gồm hơn một trăm người vừa múa vừa ca khúc An Thành.
Trong ánh sáng lung linh giữa đêm trường, lời ca tiếng
hát vang vang, thấm đẫm vào lòng những người dân đứng
xem xa xa một cảm giác lâng lâng xúc động.
Bài hát vừa dứt, nhà
vua được mời lên Viên đàn, nơi có một cái nhà tròn
căng vải xanh, gọi là Thanh ốc, để làm lễ "Diện
ngọc bạch" (dâng ngọc lụa). Phường hát tấu khúc
Triệu thành. Tiếp theo là lễ "Tiến trở" (dâng
mâm trâu thui), tấu khúc Tiễn thành; lễ Sơ hiến (dâng
rượu lần thứ nhất), tấu khúc Mỹ thành.
Sau lễ Sơ hiến, nhà vua
quỳ xuống cho quan tư chức đọc chúc văn. Tiếp đến là
lễ Á hiến (dâng rượu lần thứ hai), phường hát tấu
khúc Thụy thành; lễ Chung hiến (dâng rượu lần sau cùng),
tấu khúc Vĩnh thành. Khi dàn nhạc cất tiếng, nhà vua làm
lễ Ấm phúc và Thụ tô (uống chén rượu cuối cùng, nhận
miếng thịt cuối cùng)
Trong lúc nhà vua hành lễ,
chỉ có những thượng khách như Toàn quyền Đông Dương,
Khâm sứ Huế và một vài quan chức cao cấp Pháp là được
đứng trên Viên đàn để chứng kiến. Các quan lại Việt
Nam từ tam phẩm trở lên phải phủ phục ở thềm đàn
thứ hai (Phương đàn), từ tứ phẩm trở xuống, phải phủ
phục ở thềm đàn thứ ba.
Buổi lễ dứt, phường
hát tấu khúc Nguyên thành. Nhà vua trở xuống Phương đàn
lạy 4 lạy để tống thần. Tờ chúc văn và các đồ bạch
soạn được đốt lúc đó. Xong, quan bộ Lễ rước vua xuống
đàn, trở về Trai cung. Lúc đó, vào khoảng 4 giờ rưỡi
sáng.
Nhà vua về Trai cung nghỉ
ngơi rồi thay khăn vàng, áo vàng ngự lên ngai để các quan
văn võ làm lễ Khánh thành trước sân Trai cung. Lễ xong,
nhà vua lên loan giá trở về cung điện. Hai bên đường,
các bô lão vẫn quỳ đón vua bên cạnh các bàn hương án.
Cảnh tượng bớt phần trang nghiêm hơn hôm trước, nhưng
sự vui vẻ trong công chúng có phần tăng lên.
Nghi lễ Tế Giao có một
tầm quan trọng đặc biệt trong sinh hoạt văn hóa thời
Nguyễn, nó thu hút sự quan tâm của ngay cả các viên chức
Pháp lúc bấy giờ. Paul Domer, viên Toàn quyền Đông Dương
nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX, đã dành một đoạn dài
trong tác phẩm "L'Indochine francaise Souvenirs" (Đông
Pháp - những kỷ niệm) xuất bản tại Paris năm 1905 để
mô tả khá chi tiết buổi lễ Tế Giao năm 1987 do vua Thành
Thái chủ tế. Còn học giả Phạm Quỳnh - chủ bút Nam Phong
tạp chí - vào năm 1918 đã thực hiện một chuyến Nam du
từ Hà Nội vào Huế, chủ yếu để tận mắt chứng kiến
lễ Tế Giao của vua Khải Định (mà một số nét chính
đã được kể ở trên).
Nhân dịp này, nhà học
giả cũng được thưởng thức Hội Hoa Xuân.
"Nhân dịp Nam Giao,
trong thành lại mở một hội đấu hoa nữa ở nơi vườn
hoa mới lập sau điện Long An, trước cửa bộ Học. Quan
dân nhà ai có chậu bông đẹp đều đem họp tại đấy.
Chiều chiều, những bậc trai thanh, gái lịch ở chốn Trường
An cũng đến họp mặt đông lắm, như muốn đua tài đua
sắc với trăm hoa…"
______________________________________________
(Di sản thế giới)
© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 06.11.2010 theo nguyên bản của tác giả .
. TRÍCH ĐĂNG LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .
TIỂU SỬ & TÁC PHẨM CỦA BÙI ĐẸP
TRỞ VỀ TRANG BIÊN LUẬN TRƯỚC
TRANG BIÊN LUẬN TIẾP THEO
Trong lịch sử các triều
đại quân chủ Việt Nam, kể từ thời nhà Lý (1010-1225),
đàn Nam Giao đã được thiết lập ở Kinh đô Thăng Long
để tế trời. Trong thời Hậu Lê (1427-1788), quy cách kiến
trúc đàn tế trời và nghi lễ cúng tế được chỉnh đốn
đàng hoàng hơn.
Riêng ở Huế, xưa nay
có 4 vị trí xây đàn Nam Giao khác nhau để các vua lên tế
trời hàng năm, hoặc 3 năm một lần.
Dưới thời chúa Nguyễn
Phúc Lan (1635-1648), đàn tế trời được thiết lập ở
một khoảnh đất thuộc làng Kim Long, gần nơi chúa đóng
thủ phủ.
Qua triều Tây Sơn (1788-1801),
lễ tế trời diễn ra ở một ngọn đồi gần phía Tây
núi Ngự Bình, gọi là Hòn Thiên hay núi Ba Tầng.
Đến thời các vua nhà
Nguyễn, ngay sau khi lên ngôi (1802), vua Gia Long cho đắp đàn
ở làng An Ninh vào năm 1803 để tế trời.
Nhưng sau đó
3 năm, triều đình nhà Nguyễn lại bỏ vị trí ấy để
cho xây cái đàn tế khác ở làng Dương Xuân như chúng ta
đang thấy hiện nay. Đàn tế trời lộ thiên này được
khởi công xây dựng vào ngày 25-3-1806, do Thống chế Phạm
Văn Nhân đứng ra điều khiển. Nhân công làm việc tại
đây đều là lính và thợ thuộc bộ Công và bộ Binh.Không
thấy sử nói đàn làm bao lâu thì xong nhưng có lẽ hoàn
tất vào cuối năm ấy, vì qua đầu năm sau, 1807, triều
đình Gia Long đã cử hành lễ tế giao lần đầu tiên tại
đây.
Khuôn viên đất đàn Nam
Giao hình chữ nhật khá rộng rãi: bề dài 390m, chiều rộng
265m, giới hạn bởi một vòng tường thành xây bằng đá
bọc xung quanh. Trong khuôn viên ấy, ngày xưa trồng rất
nhiều thông, một loại cây tượng trưng cho người quân
tử. Khi mới xây đàn xong, người ta trồng một cụm thông
đứng biệt lập ở giữa phía nam đàn tế (trong khuôn viên)
để tượng trưng cho vua Gia Long. Tại khuôn viên này, các
hoàng thân và quan lớn trong triều mỗi người phải trồng
một cây. Ở mỗi cây treo một tấm thẻ bài bằng đồng
hay bằng đá khắc tên họ người trồng, ngày tháng năm
trồng và thước tấc của mỗi cây khi mới trồng. Các
quan có nhiệm vụ chăm sóc cây thông của mình, nếu thông
chết, phải trồng cây thông khác thế vào. Năm 1834, trong
một dịp lên tế giao, chính vua Minh Mạng cũng đã tự tay
trồng 10 cây thông ở Trai Cung. Nhà vua cho treo biển đồng
khắc bài bình do chính nhà vua soạn lên trên mỗi thân cây.
Nhờ chính sách "trồng cây gây rừng" như thế cho
nên ngày xưa ở đàn Nam Giao đã có được một rừng thông
xanh rì bát ngát.
Đàn Nam Giao được thiết
lập ở phía nam Kinh Thành Huế, Xây dựng đàn tế trời
ở vị thế ấy là giữ đúng nguyên tắc kiến trúc từ
ngàn xưa của Đông Phương.
Đàn Nam Giao triều Nguyễn
là một đàn tế lộ thiên. Mô thức kiến trúc này mang
ý nghĩa vừa tôn giáo vừa chính trị của nền quân chủ
Đông Phương, trong đó vương quyền được kết hợp chặt
chẽ với thần quyền. Đàn Nam Giao gắn liền với thuyết
thiên mệnh của đạo Nho. Nó cũng diễn tả được một
cách rõ ràng vũ trụ bị hạn chế của bao triều đại
trước trời tròn đất vuông.
Bên trong khuôn viên hình
chữ nhật (390m x 265m) có xây tường bằng đá để ngăn
cách thế giới bên ngoài, đàn đế được xây dựng thành
ba tầng, dưới lớn trên nhỏ chồng lên nhau, tượng trưng
cho thuyết tam tài: Thiên, Địa, Nhân. Mỗi tầng mang một
hình dạng và màu sắc riêng: trời tròn đất vuông, thiên
thanh địa hoàng.
Tầng trên hết hình tròn,
gọi là Viên Đàn (đường kính 40,5m x cao 2,80m), tượng
trưng cho trời. Lan can chung quanh quét vôi màu xanh. Đến
ngày tế giao, người ta dựng lên ở tầng này một cái
nhà hình nón lợp vải màu xanh gọi là Thanh Ốc.
Tầng kế có hình vuông,
gọi là Phương Đàn (mỗi cạnh 8,3m x cao 1m), tượng trưng
cho đất. Lan can bốn phía quét vôi màu vàng (địa hoàng).
Mỗi lần tế, người ta dựng lên ở đó một cái nhà vuông
lợp vải vàng, nhỏ hơn nhà trên gọi là Hoàng Ốc.
Tầng dưới cùng cũng
hình vuông, (mỗi cạnh 165m x cao 0,85m) lan can chung quanh quét
vôi màu đỏ, tượng trưng cho người (xích tử: con đỏ).
Tại đây, khi tế có 128 văn sinh và vũ sinh đứng múa.
Ba tầng cộng lại cao
4,65m.
Đàn Nam Giao quay mặt về
hướng Nam. Vòng tường bằng đá chung quanh khuôn viên của
đàn có trổ bốn cửa trông rất rộng nhắm theo bốn hướng
đông tây nam bắc. Trước mỗi cửa đều xây một bức
bình phong rất lớn (rộng 12,50m x cao 3,20m x dày 0,80m). Trong
dịp tế, trước mỗi cửa cắm hai lá cờ đại với màu
sắc khác nhau: cửa bắc màu đen, cửa nam màu đỏ, cửa
đông màu xanh, cửa tây màu trắng.
Như vậy, hình thức, phương
hướng và màu sắc kiến trúc đàn Nam Giao đều áp dụng
nguyên tắc âm dương ngũ hành của Dịch Học.
Những đàn tế trời của
các thời Lý, Lê, Trần, Tây Sơn đều không còn nữa. Đàn
Nam Giao triều Nguyễn ở Huế là di tích tế trời duy nhất
còn lại tương đối nguyên vẹn tại Việt Nam.
* * *
Gần đây, công chúng và
nhất là những người quan tâm đến các vấn đề văn hóa
vui mừng nhận được tin Nhà nước cho phép phục hồi đàn
Nam Giao - một di tích lịch sử đã xuất hiện gần 200 năm
nay tại Huế. Đây là nơi từng chứng kiến một nghi thức
truyền thống đã diễn ra trên đất nước ta từ lâu: lễ
TẾ GIAO.
Trời và Đất là hai ý
niệm quan trọng chi phối đời sống văn hóa và tư tưởng
của người Phương Đông. Các vua chúa ngày xưa thường
tự xưng là "con Trời" (Thiên tử), thay Trời để
chăm lo đời sống nhân dân. Vì thế, vua chúa thường phải
làm lễ tế cáo với Trời, Đất như một bổn phận của
con cái đối với cha mẹ, đồng thời cũng để cầu xin
sự an lành, hạnh phúc cho dân.
Lễ TẾ GIAO đã xuất
hiện ở Trung Quốc từ thời Nghiêu, Thuấn, cách đây hơn
4000 năm. Theo quan niệm thời đó, Trời thì tròn, Đất thì
vuông, cho nên trong năm, nhà vua làm chủ tế 2 lần khác
nhau: một lần vào tiết Đông chí, tế trời ở nơi viên
khâu (gò tròn), một lần vào tiết Hạ chí, tế đất ở
Phương Khâu (gò vuông). Gò tròn nằm ở phía Nam Quốc đô
nên gọi là Nam giao, gò vuông nằm ở phía Bắc Quốc đô
nên gọi là Bắc giao. Về sau, 2 lễ tế Trời, Đất gom
lại làm một và đàn tế gọi chung là đàn NAM GIAO.
Ở nước ta, tục Tế
Giao bắt đầu vào thời vua Lý Anh Tông (1138-1175). Nhà vua
cho lập đàn Viên Khâu ở thành Thăng Long, cứ ba năm một
lễ lớn, hai năm một lễ trung, một năm một lễ nhỏ.
Nhà Trần kế tục nhà Lý bỏ hẳn lệ Tế Giao trong gần
200 năm (1225-1400). Khi họ Hồ soán ngôi nhà Trần, Hồ Hán
Thương lập đàn tế Trời ở núi Đốn Sơn (Thanh Hóa).
Tương truyền, trong một buổi tế, Hán Thương run tay làm
đổ chén rượu nên truyền bãi tế. Người đương thời
cho đó là điềm gở của nhà Hồ. Năm 1428, Bình Định
Vương Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, định lệ Tế Giao vào
mùa Xuân, trong 3 ngày Xuân đán, chọn một ngày tốt để
làm lễ. Đến thời Lê Trung Hưng, nhà vua chỉ ngồi làm
vị cho chúa Trịnh giật dây: trong lễ Tế Giao, bên cạnh
nhà vua làm chủ tế trên điện chiêu sư, còn có chúa Trịnh
và quan tiết chế (thường là một thế tử con chúa Trịnh
giữ chức này) làm bồi tế. Lễ Tế Trời thời đó rất
giản lược, chỉ có lễ Thượng hương rồi đọc tờ tấu,
trước sau chỉ lạy 8 lạy (theo Vũ trung tùy bút của Phạm
Đình Hổ). Đến thời nhà Nguyễn, tháng 2-1806, vua Gia Long
cho lập Giao đàn ở phía Nam thành Phú Xuân và đàn chính
thức mang tên Nam Giao từ đó. Đàn chia làm 4 thành. Thành
thứ nhất là Viên đàn (đàn tròn, tượng trưng cho Trời),
thành thứ nhì là Phương đàn (đàn vuông, tượng trưng
cho Đất) thấp hơn Viên đàn; thành thứ ba và thứ tư thấp
hơn cả. Bên tả Giao đàn là Trai cung, nơi nhà vua ra đó
trai giới một ngày trước buổi lễ. Xung quanh đàn trồng
nhiều cây um tùm, rập rạp. Lúc bình thường, đàn chỉ
là những ô trống với nền đắp cao, khi tế lễ mới căng
vải dựng nhà, tế xong lại dỡ đi. Đời Gia Long đặt
ra lệ "Bốc giao" - Khâm Thiên giám chọn ra 3 ngày
lành trong tháng 2 tâu lên, nhà vua cho bói lại, lấy ngày
tốt nhất làm ngày Tế Giao. Trước lễ tế 3 ngày, cấm
tra khảo tù nhân, sát hại trâu bò. Đến đời Minh Mạng
lại đặt lệ "Thệ giao" - 3 ngày trước lễ tế,
nhà vua triệu tập đình thần ở điện Thái Hòa để tuyên
thệ về sự Tế Giao. Cuối thế kỷ XIX, vua Thành Thái đặt
ra lệ 3 năm Tế Giao một lần, không còn lệ 1 năm hay 2
năm một lần như trước nữa.
Một ngày trước lễ chính,
nhà vua đi từ cung điện đến Trai cung để trai giới. Quang
cảnh đường sá lúc đó đã vô cùng náo nhiệt. Các loại
cờ xanh, cờ đỏ, cờ đuôi nheo, cờ ngũ hành cắm san sát
hai bên đường. Các xã nằm quanh Kinh đô đều bày hương
án nối tiếp nhau trên đường vua đi, cứ vài thước lại
có một hương án.
Trong dịp lễ Tế Giao
vào tháng 3-1918, vua Khải Định ngồi trong loan giá, mặc
áo vàng, chít khăn vàng để đến Trai cung, các hoàng thân
và đình thần mặc triều phục đi theo. Đám đông đi tiếp
sau có cả ngàn người. Cuối đám rước có mang một hình
nhân bằng đồng gọi là đồng nhân, hai tay cầm một tấm
bảng khắc hai chữ "Trai giới". Loan giá nhà vua
đi đến đâu, các bô lão chờ sẵn cạnh hương án ở đó
đều sụp xuống lạy. Trước Trai cung, các quan đã chờ
sẵn, quỳ đón nhà vua. Đợi khi nhà vua vào ở hẳn trong
Trai cung, họ mới lục tục kéo về.
Chiều hôm đó, đình thần
tổ chức buổi Diễn nghi, tức là tế thử. Mọi nghi thức
của ngày lễ chính vào sáng hôm sau đều được diễn tập
cả, nhằm mục đích giúp các quan chức hữu trách được
thuần phục, không bỡ ngỡ, vấp váp khi đích tân nhà vua
làm chủ tế. Một quan Khâm mạng sẽ thay nhà vua làm chủ
tế trong buổi Diễn nghi này.
Đến đêm, đèn được
thắp sáng rực cả Giao đàn. Bên ngoài, dân chúng đi lại
như trẩy hội, nhưng bên trong thì lặng ngắt như tờ. Lính
An Nam và lính Pháp canh gác chặt chẽ, mọi hình thức ra
vào đều bị cấm chỉ. Đúng 0 giờ 40 phút sáng, vua Khải
Định lên xe từ Trai cung qua đàn Nam Giao để hành lễ.
Nhà vua đội mũ miện, mặc áo cổn, tay cầm ngọc trấn
khuê (hốt bằng ngọc); một số quan lại cầm quạt lông,
đèn lồng, đèn nến theo sau. Vua dừng lại ở nhà Đại
thứ làm lễ rửa tay, sau đó quan lễ bộ rước lên nhà
Hoàng ốc (nhà vuông căng vải vàng ở Phương đàn), đến
trước ngoại hương án, hành lễ nghinh thần theo lời xướng
của một viên quan Nội tán. Trong lúc đó, ngoài sân, phường
hát gồm hơn một trăm người vừa múa vừa ca khúc An Thành.
Trong ánh sáng lung linh giữa đêm trường, lời ca tiếng
hát vang vang, thấm đẫm vào lòng những người dân đứng
xem xa xa một cảm giác lâng lâng xúc động.
Bài hát vừa dứt, nhà
vua được mời lên Viên đàn, nơi có một cái nhà tròn
căng vải xanh, gọi là Thanh ốc, để làm lễ "Diện
ngọc bạch" (dâng ngọc lụa). Phường hát tấu khúc
Triệu thành. Tiếp theo là lễ "Tiến trở" (dâng
mâm trâu thui), tấu khúc Tiễn thành; lễ Sơ hiến (dâng
rượu lần thứ nhất), tấu khúc Mỹ thành.
Sau lễ Sơ hiến, nhà vua
quỳ xuống cho quan tư chức đọc chúc văn. Tiếp đến là
lễ Á hiến (dâng rượu lần thứ hai), phường hát tấu
khúc Thụy thành; lễ Chung hiến (dâng rượu lần sau cùng),
tấu khúc Vĩnh thành. Khi dàn nhạc cất tiếng, nhà vua làm
lễ Ấm phúc và Thụ tô (uống chén rượu cuối cùng, nhận
miếng thịt cuối cùng)
Trong lúc nhà vua hành lễ,
chỉ có những thượng khách như Toàn quyền Đông Dương,
Khâm sứ Huế và một vài quan chức cao cấp Pháp là được
đứng trên Viên đàn để chứng kiến. Các quan lại Việt
Nam từ tam phẩm trở lên phải phủ phục ở thềm đàn
thứ hai (Phương đàn), từ tứ phẩm trở xuống, phải phủ
phục ở thềm đàn thứ ba.
Buổi lễ dứt, phường
hát tấu khúc Nguyên thành. Nhà vua trở xuống Phương đàn
lạy 4 lạy để tống thần. Tờ chúc văn và các đồ bạch
soạn được đốt lúc đó. Xong, quan bộ Lễ rước vua xuống
đàn, trở về Trai cung. Lúc đó, vào khoảng 4 giờ rưỡi
sáng.
Nhà vua về Trai cung nghỉ
ngơi rồi thay khăn vàng, áo vàng ngự lên ngai để các quan
văn võ làm lễ Khánh thành trước sân Trai cung. Lễ xong,
nhà vua lên loan giá trở về cung điện. Hai bên đường,
các bô lão vẫn quỳ đón vua bên cạnh các bàn hương án.
Cảnh tượng bớt phần trang nghiêm hơn hôm trước, nhưng
sự vui vẻ trong công chúng có phần tăng lên.
Nghi lễ Tế Giao có một
tầm quan trọng đặc biệt trong sinh hoạt văn hóa thời
Nguyễn, nó thu hút sự quan tâm của ngay cả các viên chức
Pháp lúc bấy giờ. Paul Domer, viên Toàn quyền Đông Dương
nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX, đã dành một đoạn dài
trong tác phẩm "L'Indochine francaise Souvenirs" (Đông
Pháp - những kỷ niệm) xuất bản tại Paris năm 1905 để
mô tả khá chi tiết buổi lễ Tế Giao năm 1987 do vua Thành
Thái chủ tế. Còn học giả Phạm Quỳnh - chủ bút Nam Phong
tạp chí - vào năm 1918 đã thực hiện một chuyến Nam du
từ Hà Nội vào Huế, chủ yếu để tận mắt chứng kiến
lễ Tế Giao của vua Khải Định (mà một số nét chính
đã được kể ở trên).
Nhân dịp này, nhà học
giả cũng được thưởng thức Hội Hoa Xuân.
"Nhân dịp Nam Giao,
trong thành lại mở một hội đấu hoa nữa ở nơi vườn
hoa mới lập sau điện Long An, trước cửa bộ Học. Quan
dân nhà ai có chậu bông đẹp đều đem họp tại đấy.
Chiều chiều, những bậc trai thanh, gái lịch ở chốn Trường
An cũng đến họp mặt đông lắm, như muốn đua tài đua
sắc với trăm hoa…"
______________________________________________
(Di sản thế giới)
© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 06.11.2010 theo nguyên bản của tác giả .
. TRÍCH ĐĂNG LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .
TIỂU SỬ & TÁC PHẨM CỦA BÙI ĐẸP
TRỞ VỀ TRANG BIÊN LUẬN TRƯỚC
TRANG BIÊN LUẬN TIẾP THEO
Trong lịch sử các triều
đại quân chủ Việt Nam, kể từ thời nhà Lý (1010-1225),
đàn Nam Giao đã được thiết lập ở Kinh đô Thăng Long
để tế trời. Trong thời Hậu Lê (1427-1788), quy cách kiến
trúc đàn tế trời và nghi lễ cúng tế được chỉnh đốn
đàng hoàng hơn.
Riêng ở Huế, xưa nay
có 4 vị trí xây đàn Nam Giao khác nhau để các vua lên tế
trời hàng năm, hoặc 3 năm một lần.
Dưới thời chúa Nguyễn
Phúc Lan (1635-1648), đàn tế trời được thiết lập ở
một khoảnh đất thuộc làng Kim Long, gần nơi chúa đóng
thủ phủ.
Qua triều Tây Sơn (1788-1801),
lễ tế trời diễn ra ở một ngọn đồi gần phía Tây
núi Ngự Bình, gọi là Hòn Thiên hay núi Ba Tầng.
Đến thời các vua nhà
Nguyễn, ngay sau khi lên ngôi (1802), vua Gia Long cho đắp đàn
ở làng An Ninh vào năm 1803 để tế trời.
Nhưng sau đó
3 năm, triều đình nhà Nguyễn lại bỏ vị trí ấy để
cho xây cái đàn tế khác ở làng Dương Xuân như chúng ta
đang thấy hiện nay. Đàn tế trời lộ thiên này được
khởi công xây dựng vào ngày 25-3-1806, do Thống chế Phạm
Văn Nhân đứng ra điều khiển. Nhân công làm việc tại
đây đều là lính và thợ thuộc bộ Công và bộ Binh.Không
thấy sử nói đàn làm bao lâu thì xong nhưng có lẽ hoàn
tất vào cuối năm ấy, vì qua đầu năm sau, 1807, triều
đình Gia Long đã cử hành lễ tế giao lần đầu tiên tại
đây.
Khuôn viên đất đàn Nam
Giao hình chữ nhật khá rộng rãi: bề dài 390m, chiều rộng
265m, giới hạn bởi một vòng tường thành xây bằng đá
bọc xung quanh. Trong khuôn viên ấy, ngày xưa trồng rất
nhiều thông, một loại cây tượng trưng cho người quân
tử. Khi mới xây đàn xong, người ta trồng một cụm thông
đứng biệt lập ở giữa phía nam đàn tế (trong khuôn viên)
để tượng trưng cho vua Gia Long. Tại khuôn viên này, các
hoàng thân và quan lớn trong triều mỗi người phải trồng
một cây. Ở mỗi cây treo một tấm thẻ bài bằng đồng
hay bằng đá khắc tên họ người trồng, ngày tháng năm
trồng và thước tấc của mỗi cây khi mới trồng. Các
quan có nhiệm vụ chăm sóc cây thông của mình, nếu thông
chết, phải trồng cây thông khác thế vào. Năm 1834, trong
một dịp lên tế giao, chính vua Minh Mạng cũng đã tự tay
trồng 10 cây thông ở Trai Cung. Nhà vua cho treo biển đồng
khắc bài bình do chính nhà vua soạn lên trên mỗi thân cây.
Nhờ chính sách "trồng cây gây rừng" như thế cho
nên ngày xưa ở đàn Nam Giao đã có được một rừng thông
xanh rì bát ngát.
Đàn Nam Giao được thiết
lập ở phía nam Kinh Thành Huế, Xây dựng đàn tế trời
ở vị thế ấy là giữ đúng nguyên tắc kiến trúc từ
ngàn xưa của Đông Phương.
Đàn Nam Giao triều Nguyễn
là một đàn tế lộ thiên. Mô thức kiến trúc này mang
ý nghĩa vừa tôn giáo vừa chính trị của nền quân chủ
Đông Phương, trong đó vương quyền được kết hợp chặt
chẽ với thần quyền. Đàn Nam Giao gắn liền với thuyết
thiên mệnh của đạo Nho. Nó cũng diễn tả được một
cách rõ ràng vũ trụ bị hạn chế của bao triều đại
trước trời tròn đất vuông.
Bên trong khuôn viên hình
chữ nhật (390m x 265m) có xây tường bằng đá để ngăn
cách thế giới bên ngoài, đàn đế được xây dựng thành
ba tầng, dưới lớn trên nhỏ chồng lên nhau, tượng trưng
cho thuyết tam tài: Thiên, Địa, Nhân. Mỗi tầng mang một
hình dạng và màu sắc riêng: trời tròn đất vuông, thiên
thanh địa hoàng.
Tầng trên hết hình tròn,
gọi là Viên Đàn (đường kính 40,5m x cao 2,80m), tượng
trưng cho trời. Lan can chung quanh quét vôi màu xanh. Đến
ngày tế giao, người ta dựng lên ở tầng này một cái
nhà hình nón lợp vải màu xanh gọi là Thanh Ốc.
Tầng kế có hình vuông,
gọi là Phương Đàn (mỗi cạnh 8,3m x cao 1m), tượng trưng
cho đất. Lan can bốn phía quét vôi màu vàng (địa hoàng).
Mỗi lần tế, người ta dựng lên ở đó một cái nhà vuông
lợp vải vàng, nhỏ hơn nhà trên gọi là Hoàng Ốc.
Tầng dưới cùng cũng
hình vuông, (mỗi cạnh 165m x cao 0,85m) lan can chung quanh quét
vôi màu đỏ, tượng trưng cho người (xích tử: con đỏ).
Tại đây, khi tế có 128 văn sinh và vũ sinh đứng múa.
Ba tầng cộng lại cao
4,65m.
Đàn Nam Giao quay mặt về
hướng Nam. Vòng tường bằng đá chung quanh khuôn viên của
đàn có trổ bốn cửa trông rất rộng nhắm theo bốn hướng
đông tây nam bắc. Trước mỗi cửa đều xây một bức
bình phong rất lớn (rộng 12,50m x cao 3,20m x dày 0,80m). Trong
dịp tế, trước mỗi cửa cắm hai lá cờ đại với màu
sắc khác nhau: cửa bắc màu đen, cửa nam màu đỏ, cửa
đông màu xanh, cửa tây màu trắng.
Như vậy, hình thức, phương
hướng và màu sắc kiến trúc đàn Nam Giao đều áp dụng
nguyên tắc âm dương ngũ hành của Dịch Học.
Những đàn tế trời của
các thời Lý, Lê, Trần, Tây Sơn đều không còn nữa. Đàn
Nam Giao triều Nguyễn ở Huế là di tích tế trời duy nhất
còn lại tương đối nguyên vẹn tại Việt Nam.
* * *
Gần đây, công chúng và
nhất là những người quan tâm đến các vấn đề văn hóa
vui mừng nhận được tin Nhà nước cho phép phục hồi đàn
Nam Giao - một di tích lịch sử đã xuất hiện gần 200 năm
nay tại Huế. Đây là nơi từng chứng kiến một nghi thức
truyền thống đã diễn ra trên đất nước ta từ lâu: lễ
TẾ GIAO.
Trời và Đất là hai ý
niệm quan trọng chi phối đời sống văn hóa và tư tưởng
của người Phương Đông. Các vua chúa ngày xưa thường
tự xưng là "con Trời" (Thiên tử), thay Trời để
chăm lo đời sống nhân dân. Vì thế, vua chúa thường phải
làm lễ tế cáo với Trời, Đất như một bổn phận của
con cái đối với cha mẹ, đồng thời cũng để cầu xin
sự an lành, hạnh phúc cho dân.
Lễ TẾ GIAO đã xuất
hiện ở Trung Quốc từ thời Nghiêu, Thuấn, cách đây hơn
4000 năm. Theo quan niệm thời đó, Trời thì tròn, Đất thì
vuông, cho nên trong năm, nhà vua làm chủ tế 2 lần khác
nhau: một lần vào tiết Đông chí, tế trời ở nơi viên
khâu (gò tròn), một lần vào tiết Hạ chí, tế đất ở
Phương Khâu (gò vuông). Gò tròn nằm ở phía Nam Quốc đô
nên gọi là Nam giao, gò vuông nằm ở phía Bắc Quốc đô
nên gọi là Bắc giao. Về sau, 2 lễ tế Trời, Đất gom
lại làm một và đàn tế gọi chung là đàn NAM GIAO.
Ở nước ta, tục Tế
Giao bắt đầu vào thời vua Lý Anh Tông (1138-1175). Nhà vua
cho lập đàn Viên Khâu ở thành Thăng Long, cứ ba năm một
lễ lớn, hai năm một lễ trung, một năm một lễ nhỏ.
Nhà Trần kế tục nhà Lý bỏ hẳn lệ Tế Giao trong gần
200 năm (1225-1400). Khi họ Hồ soán ngôi nhà Trần, Hồ Hán
Thương lập đàn tế Trời ở núi Đốn Sơn (Thanh Hóa).
Tương truyền, trong một buổi tế, Hán Thương run tay làm
đổ chén rượu nên truyền bãi tế. Người đương thời
cho đó là điềm gở của nhà Hồ. Năm 1428, Bình Định
Vương Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, định lệ Tế Giao vào
mùa Xuân, trong 3 ngày Xuân đán, chọn một ngày tốt để
làm lễ. Đến thời Lê Trung Hưng, nhà vua chỉ ngồi làm
vị cho chúa Trịnh giật dây: trong lễ Tế Giao, bên cạnh
nhà vua làm chủ tế trên điện chiêu sư, còn có chúa Trịnh
và quan tiết chế (thường là một thế tử con chúa Trịnh
giữ chức này) làm bồi tế. Lễ Tế Trời thời đó rất
giản lược, chỉ có lễ Thượng hương rồi đọc tờ tấu,
trước sau chỉ lạy 8 lạy (theo Vũ trung tùy bút của Phạm
Đình Hổ). Đến thời nhà Nguyễn, tháng 2-1806, vua Gia Long
cho lập Giao đàn ở phía Nam thành Phú Xuân và đàn chính
thức mang tên Nam Giao từ đó. Đàn chia làm 4 thành. Thành
thứ nhất là Viên đàn (đàn tròn, tượng trưng cho Trời),
thành thứ nhì là Phương đàn (đàn vuông, tượng trưng
cho Đất) thấp hơn Viên đàn; thành thứ ba và thứ tư thấp
hơn cả. Bên tả Giao đàn là Trai cung, nơi nhà vua ra đó
trai giới một ngày trước buổi lễ. Xung quanh đàn trồng
nhiều cây um tùm, rập rạp. Lúc bình thường, đàn chỉ
là những ô trống với nền đắp cao, khi tế lễ mới căng
vải dựng nhà, tế xong lại dỡ đi. Đời Gia Long đặt
ra lệ "Bốc giao" - Khâm Thiên giám chọn ra 3 ngày
lành trong tháng 2 tâu lên, nhà vua cho bói lại, lấy ngày
tốt nhất làm ngày Tế Giao. Trước lễ tế 3 ngày, cấm
tra khảo tù nhân, sát hại trâu bò. Đến đời Minh Mạng
lại đặt lệ "Thệ giao" - 3 ngày trước lễ tế,
nhà vua triệu tập đình thần ở điện Thái Hòa để tuyên
thệ về sự Tế Giao. Cuối thế kỷ XIX, vua Thành Thái đặt
ra lệ 3 năm Tế Giao một lần, không còn lệ 1 năm hay 2
năm một lần như trước nữa.
Một ngày trước lễ chính,
nhà vua đi từ cung điện đến Trai cung để trai giới. Quang
cảnh đường sá lúc đó đã vô cùng náo nhiệt. Các loại
cờ xanh, cờ đỏ, cờ đuôi nheo, cờ ngũ hành cắm san sát
hai bên đường. Các xã nằm quanh Kinh đô đều bày hương
án nối tiếp nhau trên đường vua đi, cứ vài thước lại
có một hương án.
Trong dịp lễ Tế Giao
vào tháng 3-1918, vua Khải Định ngồi trong loan giá, mặc
áo vàng, chít khăn vàng để đến Trai cung, các hoàng thân
và đình thần mặc triều phục đi theo. Đám đông đi tiếp
sau có cả ngàn người. Cuối đám rước có mang một hình
nhân bằng đồng gọi là đồng nhân, hai tay cầm một tấm
bảng khắc hai chữ "Trai giới". Loan giá nhà vua
đi đến đâu, các bô lão chờ sẵn cạnh hương án ở đó
đều sụp xuống lạy. Trước Trai cung, các quan đã chờ
sẵn, quỳ đón nhà vua. Đợi khi nhà vua vào ở hẳn trong
Trai cung, họ mới lục tục kéo về.
Chiều hôm đó, đình thần
tổ chức buổi Diễn nghi, tức là tế thử. Mọi nghi thức
của ngày lễ chính vào sáng hôm sau đều được diễn tập
cả, nhằm mục đích giúp các quan chức hữu trách được
thuần phục, không bỡ ngỡ, vấp váp khi đích tân nhà vua
làm chủ tế. Một quan Khâm mạng sẽ thay nhà vua làm chủ
tế trong buổi Diễn nghi này.
Đến đêm, đèn được
thắp sáng rực cả Giao đàn. Bên ngoài, dân chúng đi lại
như trẩy hội, nhưng bên trong thì lặng ngắt như tờ. Lính
An Nam và lính Pháp canh gác chặt chẽ, mọi hình thức ra
vào đều bị cấm chỉ. Đúng 0 giờ 40 phút sáng, vua Khải
Định lên xe từ Trai cung qua đàn Nam Giao để hành lễ.
Nhà vua đội mũ miện, mặc áo cổn, tay cầm ngọc trấn
khuê (hốt bằng ngọc); một số quan lại cầm quạt lông,
đèn lồng, đèn nến theo sau. Vua dừng lại ở nhà Đại
thứ làm lễ rửa tay, sau đó quan lễ bộ rước lên nhà
Hoàng ốc (nhà vuông căng vải vàng ở Phương đàn), đến
trước ngoại hương án, hành lễ nghinh thần theo lời xướng
của một viên quan Nội tán. Trong lúc đó, ngoài sân, phường
hát gồm hơn một trăm người vừa múa vừa ca khúc An Thành.
Trong ánh sáng lung linh giữa đêm trường, lời ca tiếng
hát vang vang, thấm đẫm vào lòng những người dân đứng
xem xa xa một cảm giác lâng lâng xúc động.
Bài hát vừa dứt, nhà
vua được mời lên Viên đàn, nơi có một cái nhà tròn
căng vải xanh, gọi là Thanh ốc, để làm lễ "Diện
ngọc bạch" (dâng ngọc lụa). Phường hát tấu khúc
Triệu thành. Tiếp theo là lễ "Tiến trở" (dâng
mâm trâu thui), tấu khúc Tiễn thành; lễ Sơ hiến (dâng
rượu lần thứ nhất), tấu khúc Mỹ thành.
Sau lễ Sơ hiến, nhà vua
quỳ xuống cho quan tư chức đọc chúc văn. Tiếp đến là
lễ Á hiến (dâng rượu lần thứ hai), phường hát tấu
khúc Thụy thành; lễ Chung hiến (dâng rượu lần sau cùng),
tấu khúc Vĩnh thành. Khi dàn nhạc cất tiếng, nhà vua làm
lễ Ấm phúc và Thụ tô (uống chén rượu cuối cùng, nhận
miếng thịt cuối cùng)
Trong lúc nhà vua hành lễ,
chỉ có những thượng khách như Toàn quyền Đông Dương,
Khâm sứ Huế và một vài quan chức cao cấp Pháp là được
đứng trên Viên đàn để chứng kiến. Các quan lại Việt
Nam từ tam phẩm trở lên phải phủ phục ở thềm đàn
thứ hai (Phương đàn), từ tứ phẩm trở xuống, phải phủ
phục ở thềm đàn thứ ba.
Buổi lễ dứt, phường
hát tấu khúc Nguyên thành. Nhà vua trở xuống Phương đàn
lạy 4 lạy để tống thần. Tờ chúc văn và các đồ bạch
soạn được đốt lúc đó. Xong, quan bộ Lễ rước vua xuống
đàn, trở về Trai cung. Lúc đó, vào khoảng 4 giờ rưỡi
sáng.
Nhà vua về Trai cung nghỉ
ngơi rồi thay khăn vàng, áo vàng ngự lên ngai để các quan
văn võ làm lễ Khánh thành trước sân Trai cung. Lễ xong,
nhà vua lên loan giá trở về cung điện. Hai bên đường,
các bô lão vẫn quỳ đón vua bên cạnh các bàn hương án.
Cảnh tượng bớt phần trang nghiêm hơn hôm trước, nhưng
sự vui vẻ trong công chúng có phần tăng lên.
Nghi lễ Tế Giao có một
tầm quan trọng đặc biệt trong sinh hoạt văn hóa thời
Nguyễn, nó thu hút sự quan tâm của ngay cả các viên chức
Pháp lúc bấy giờ. Paul Domer, viên Toàn quyền Đông Dương
nổi tiếng vào cuối thế kỷ XIX, đã dành một đoạn dài
trong tác phẩm "L'Indochine francaise Souvenirs" (Đông
Pháp - những kỷ niệm) xuất bản tại Paris năm 1905 để
mô tả khá chi tiết buổi lễ Tế Giao năm 1987 do vua Thành
Thái chủ tế. Còn học giả Phạm Quỳnh - chủ bút Nam Phong
tạp chí - vào năm 1918 đã thực hiện một chuyến Nam du
từ Hà Nội vào Huế, chủ yếu để tận mắt chứng kiến
lễ Tế Giao của vua Khải Định (mà một số nét chính
đã được kể ở trên).
Nhân dịp này, nhà học
giả cũng được thưởng thức Hội Hoa Xuân.
"Nhân dịp Nam Giao,
trong thành lại mở một hội đấu hoa nữa ở nơi vườn
hoa mới lập sau điện Long An, trước cửa bộ Học. Quan
dân nhà ai có chậu bông đẹp đều đem họp tại đấy.
Chiều chiều, những bậc trai thanh, gái lịch ở chốn Trường
An cũng đến họp mặt đông lắm, như muốn đua tài đua
sắc với trăm hoa…"


markdown:
- Thiết kế web công ty xây dựng chuyên nghiệp
- Website được thiết kế theo chuẩn HTML5, CSS3
- Giao diện tương thích với tất cả trình duyệt, di động (Điện thoại di động, Máy tính bảng, Laptop…)
- Tích hợp nhiều chức năng chuyên nghiệp
- Lập trình theo ngôn ngữ PHP & MySQL với độ bảo mật cao
- Quản lý các chức năng theo dạng module
- Tích hợp chức năng giới thiệu dự án
- Tối ưu với các công cụ tìm kiếm
- Website được thiết kế Chuẩn SEO Google
**Thông tin liên hệ : ** [(08) 625 65 336](tel:+84862565336) - [(08) 3504 5212](tel:+84835045212) [0938 497 012](tel:+84938497012) (Mr Hải) - [0902 497 012](tel:+84902497012) (Ms Nga)
**Thiết kế web travel **
Mẫu website kinh doanh du lịch quốc tế được thiết kế theo công nghệ mới nhất hiện nay HTML5, CSS3 – Giao diện website tương thích với tất cả trình duyệt, thiết bị di động
Giao diện thiết kế theo chuẩn flat, hiện đại và trơn mượt
Tích hợp nhiều chức năng bán hàng chuyên nghiệp của một website chuẩn thương mại điện tử
Các chức năng: lưu sản phẩm ưa thích, sản phẩm bán chạy, sản phẩm nổi bật, sản phẩm mới nhất…
Giỏ hàng, mua hàng , thanh toán trực tuyến
Danh mục sản phẩm không giới hạn
Với gói dịch vụ thiết kế web giá nhỏ của Hải Đăng chỉ với một mức chi phí cực thấp, bạn sẽ có ngay một website với giao diện cực đẹp và đầy đủ tính năng chuyên nghiệp.
Với mong muốn trở thành công ty hàng đầu trong lĩnh vực thiết kế web và Marketing online tại Việt Nam, chúng tôi không ngừng học hỏi và lỗ lực hết mình để tạo ra những sản phẩm ấn tượng với mức chi phí cực thấp nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận với thương mại điện tử và quảng bá sản phẩm
Khi khách hàng lựa chọn được mẫu thiết kế phù hợp với phong cách của doanh nghiệp mình trong kho giao diện, hãy liên hệ ngay với Hải Đăng.
**Đứng trên niềm tin của khách hàng dành cho mình, chúng tôi cam kết rằng : **
Mức chi phí thiết kế luôn thấp nhất: chỉ từ 3 triệu cho 1 website chuyên nghiệp.
Kho giao diện web cực đẹp và phong phú với hàng trăm mẫu website chuyên nghiệp trên tất cả các lĩnh vực giúp khách hàng dễ dàng tìm kiếm cho mình mẫu web ưng ý nhất.
Quy trình thiết kế website nhỏ từ khâu ký kết đến bàn giao luôn đảm bảo được tiến độ trong thời gian sớm nhất.
Chất lượng cho mỗi website luôn được đặt lên hàng đầu.
Chỉnh sửa giao diện phù hợp với yêu cầu và đặc thù phong cách của khách hàng
Website được tích hợp nhiều tính năng vượt trội, giúp việc bán hàng và quảng bá thương hiệu trở nên chuyên nghiệp và dễ dàng hơn
Website được thiết kế chuyên nghiệp, hiện đại theo phong cách nước ngoài,
Website được sử dụng công nghệ tiên tiến nhất HTML5, CSS3 giúp thích nghi được với nhiều trình duyệt, di động và máy tính bảng
Giao diện quản trị chuyên nghiệp, bạn không cần phải am hiểu về lĩnh vực CNTT cũng có thể quản trị dễ dàng. Không làm mất nhiều thời gian của người bận rộn, và làm hài lòng những khách hàng khó tính nhất.
Hỗ trợ tư vấn các giải pháp Marketing online như Email marketing, SMS Marketing, Tối ưu website, Quảng cáo từ khoá Google… Để quảng bá website của bạn
Hỗ trợ tư vấn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng nhanh chóng, nhiệt tình.
**Đến với Ngọn Hải Đăng, bạn chỉ trả tiền cho sự hài lòng của chính bạn.**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Pragma: public

X-Author: Ngon Hai Dang Co.,Ltd

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
![ Dương Cường](http://nguonhanggiasi.net/styles/brivium/Nitrogen/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Hoạt động lần cuối:
- 16/3/15
- Tham gia:
- 10/3/15
- Số bài viết:
- 0
- Được thích:
- 0
- Điểm:
[0](members/duong-cuong.6487/trophies)
0/113
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 5/7/97 (Tuổi: 20)
### Share trang này
# Dương Cường
New Member, Nam, 20
- Dương Cường lần cuối xem:
- 16/3/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 5/7/97 (Tuổi: 20)
### Interact
- Đang tải...

Server: LiteSpeed

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Accept-Ranges: bytes

Vary: Accept-Encoding

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
![ Kỳ Phạm](http://nguonhanggiasi.net/styles/brivium/Nitrogen/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Hoạt động lần cuối:
- 28/10/15
- Tham gia:
- 28/10/15
- Số bài viết:
- 3
- Được thích:
- 0
- Điểm:
[1](members/ky-pham.11572/trophies)
1/113
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/4/94 (Tuổi: 23)
### Share trang này
# Kỳ Phạm
New Member, Nam, 23
- Kỳ Phạm lần cuối xem:
- 28/10/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 11/4/94 (Tuổi: 23)
### Interact
- Đang tải...


markdown: Như tiêu đề, mình cần thanh lý gấp lô giày adidas Yeezy. Sản phẩm đang rất hot. Ship code toàn quốc, nhận hàng trả tiền. Liên hệ zalo 01208489566 (đừng gọi vì công việc ko nghe điện thoại đc) hoặc email duongtt.mr@gmail.com


markdown:
Không chỉ tồn tại trong kho tàng ca dao, râu tôm nấu với ruột bầu còn là một món ăn dân dã và hết sức quen thuộc trong bữa cơm của người nông dân.
Say rượu, say tình không gì là lạ nhưng có kẻ bảo rằng mình say hương! Đó phải chăng là thứ hương đồng cỏ nội, là chút bâng khuâng thoảng theo hương cốm bay?
Bún bò Huế đạm bạc, lại thanh lịch với nước bún trong để lộ sợi bún trắng thêm lát ớt đỏ hồng...
Tôm chua xứ Huế nổi danh là thứ quà có âm, có dương bởi những gia vị cay xè mang đậm tính dương khi ăn cùng tôm mang tính âm giúp khách thập phương điều hòa khẩu vị ngọt
Nhắc đến ẩm thực Tây Ninh, chúng ta sẽ nghĩ ngay đến bánh tráng phơi sương, bánh canh Trảng Bàng… và tất nhiên không thể không nhớ đến muối tôm (muối ớt) Tây Ninh, một đặc sản đậm chất quê hương được nhiều người dân Việt Nam và thế giới ưa chuộng.
Trang 4 trong tổng số 23 trang
![]()
|Hôm nay||1052|
![]()
|Hôm qua||568|
![]()
|Tuần này||2700|
![]()
|Tuần trước||6237|
![]()
|Tháng này||16060|
![]()
|Tháng trước||31966|
![]()
|Tất cả||218710|

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: jv_cera_tpl=jv_cera; expires=Mon, 07-Jan-2019 23:57:03 GMT; path=/

Connection: Upgrade, close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
### >>
[Phụ nữ - Làm đẹp](phu-nu-lam-dep.htm) >> [Phụ Nữ](phu-nu.htm)
Tin đăng ngày: 7/11/2017 11:00:00 AM
[Nguyên nhân bệnh ung thư buồng trứng](#)
Thông thường, ung thư buồng trứng sẽ có những biểu hiện như: Đau lưng, đau bụng dưới hoặc vùng chậu, mệt mỏi quá mức, chu kì kinh nguyệt không đều, đau khi quan hệ, đầy hơi chướng bụng, buồn nôn và nôn hay táo bón thường xuyên…
Sau khi mãn kinh, phụ nữ có nhiều nguy cơ ung thư buồng trứng hơn cả. Có một số yếu tố nguy cơ nhất định có thể thực sự khiến bạn mắc căn bệnh này. Di truyền học, lịch sử y tế cá nhân, lịch sử sinh sản, tuổi tác, dân tộc, chế độ ăn uống và kích thước cơ thể là một trong những yếu tố quyết định nguy cơ phát triển ung thư buồng trứng.
![](http://nhathuocnghiahung.com/images/upload/trugg.jpg)
**Lịch sử gia đình**
Những phụ nữ có họ hàng bị ung thư buồng trứng hoặc ung thư vú có nguy cơ phát triển ung thư buồng trứng cao hơn so với những người phụ nữ khác.
**Tuổi tác**
Phần lớn các trường hợp ung thư buồng trứng xảy ra ở phụ nữ trên 65 tuổi.
**Béo phì**
Béo phì thừa cân chính là nguyên nhân dẫn tới ung thư buồng trứng. Người càng béo phì càng có nguy cơ ung thư buồng trứng cao hơn người khác.
**Đột biến di truyền kế thừa**
Các đột biến trong gen cũng như các gen liên quan đến các hội chứng ung thư gia đình khác sẽ khiến bạn càng có nguy cơ mắc bệnh về buồng trứng cao hơn.
**Sư thay đổi di truyền**
Hầu hết các đột biến DNA liên quan đến ung thư buồng trứng đều do di truyền. Nếu gia đình có người bị ung thư buồng trứng thì bạn sẽ có nguy cơ mắc căn bệnh này rất cao.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html

Accept-Ranges: bytes,bytes

Title-Index: C?ng thng tin di?n t? vnpec

Add-Title: google-site-verification


markdown:
|
|
|
|
|QUẢNG CÁO|
|Nhà xưởng > Nhà xưởng cho thuê|
|cho thuê nhà xưởng DT 2200m2, quận 12|
|
|ĐẶC ĐIỂM BẤT ĐỘNG SẢN
|
|
Địa chỉ
|
|
q12
|
|
Tỉnh - Huyện
|
|
HCM
|
|
Loại BĐS
|
|
Nhà xưởng cho thuê
|
|
Giá
|
|
80Triệu
|
|
Diện tích
|
|
2200m2
|
|
Ngày đăng
|
|
02:39 - 17/01/2018
|
|
Đặc điểm
|
|
Cho thuê kho DT 2200m2 nằm Đường Tân Thới Nhất 17-Q12 giáp ranh đường Phan Văn Hớn
Kho đẹp có trần cao 6m có la phông gắn máy lạnh được, có 1 lầu lửng , có 2 phòng có sẵn máy lạnh, PCCC, camera an ninh trong kho thích hợp để hàng cao cấp quần áo, bánh kẹo, thuốc Tây, điện tử
Giá cả thỏa thuận
LH: 0916.586.529 -0977.528229 A Nguyên, xin vui lòng truy cập website http://xuongchothue.com.vn/ để biết thêm chi tiết
|
|THÔNG TIN NGƯỜI ĐĂNG
|
|
Họ tên
|
|
phungthuytrang
|
|
Địa chỉ
|
|
quận 12
|
|
Điện thoại
|
|
0866549191
|
|
trungduluong304@gmail.com
|
|
IP đăng tin
|
|
115.73.23.190
|Các Tin khác|
|TT||Tiêu đề||Diện tích||Giá||Ngày đăng|
|1||
|
|TÌM KIẾM|
|Hỗ trợ trực tuyến|
|
|Vice Director - Mr Cường 0932300009
|
|
|QUẢNG CÁO|
|
|![]()
|
|
SBG TRADING AND TECHNOLOGY .,JSC. ADD.: No 6/108 BUI XUONG TRACH ST., THANH XUAN DIST., HA NOI CITY.
Hotline: 0916000008
- NHÀ ĐẤT ĐỒNG NAI - CHO THUÊ NHÀ XƯỞNG

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


markdown:
DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN SẢN XUẤT MỸ TOÀN
VPĐD: 193/20 Lê Quang Sung, Phường 6, Quận 6, TP. HCM
Xưởng: 2C/32 Tỉnh Lộ 10, Ấp 2, Xã Phạm Văn Hai, Huyện Bình Chánh
ĐT:(08) 39693067 - (08) 39609733
Email: mytoan2008@yahoo.com.vn


markdown:
*Nguyện xin hiến trọn đời mình* *Cho nguồn Đạo pháp cho tình Quê hương*
Năm 2016, Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh xét tuyển thẳng những thí sinh đã có bằng tốt nghiệp của các trường đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; những thí sinh tốt nghiệp THPT đạt từ 15 điểm trở lên không nhân hệ số trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2016 gồm các tổ hợp môn: Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý, Ngữ văn - Lịch sử - Tiếng Anh, Ngữ văn - Toán - Tiếng Anh; đã tốt nghiệp THPT hoặc tương đương có điểm trung bình cộng 3 năm lớp 10, lớp 11, lớp 12, đạt từ 6.0 trở lên, theo nguyên tắc xét tuyển những thí sinh có điểm trung bình cộng từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu. Xem trang mạng: http://dt.hcmussh.edu.vn/
Lễ Tưởng niệm 60 năm Đức Tổ sư vắng bóng - Giáo hội
Lễ Tưởng niệm 60 năm Đức Tổ sư vắng bóng - Hoa Tông
[
Thiền tập: Biểu hiện bên ngoài và những hiệu ứng tích cực ](/thien/thien-tap:-bieu-hien-ben-ngoai-va-nhung-hieu-ung-tich-cuc.html)
[
Ưng Vô Sở Trụ Nhi Sanh Kỳ Tâm “Bất ưng trụ sắc sanh tâm” ](/thien/ung-vo-so-tru-nhi-sanh-ky-tam-bat-ung-tru-sac-sanh-tam.html)
[
Kinh sách PDF của HT Nhất Hạnh ](/kinh-sach-pdf/kinh-sach-pdf-cua-ht-nhat-hanh.html)
[
Thiền: Sự chú ý đơn thuần và trạng thái tỉnh giác ](/thien/thien:-su-chu-y-don-thuan-va-trang-thai-tinh-giac.html)
[
Thiền tông Trung Quốc qua các giai đoạn phát triển quan trọng ](/thien/thien-tong-trung-quoc-qua-cac-giai-doan-phat-trien-quan-trong.html)
[
Ảnh hưởng của Kinh Kim Cang đối với Thiền tông ](/thien/anh-huong-cua-kinh-kim-cang-doi-voi-thien-tong.html)
LỊCH VIỆT NAM
THỐNG KÊ
*Ngày 20 tháng 12 Giáp Ngọ (nhằm ngày 8.2.2015)*
Để tưởng nhớ đến ân đức giáo dưỡng, cuộc đời và đạo nghiệp cố Ni trưởng Siêu Liên – nguyên Viện chủ Tịnh xá Ngọc Long, Giáo phẩm Ni giới Hệ phái Khất sĩ, nhân ngày Lễ Tưởng niệm lần thứ 7 của Cố Ni trưởng, ngày 20 tháng 12 Giáp Ngọ (nhằm ngày 8.2.2015), toàn thể Môn đồ Pháp quyến long trọng tổ chức Lễ Tưởng niệm tại Tịnh xá Ngọc Long, xã Xuân Hòa, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, với chương trình buổi lễ như sau:
Quang lâm chứng minh tham dự Lễ tưởng niệm có quý Ni trưởng, Ni sư hàng Giáo phẩm NGPHKS, Trụ trì các Tịnh xá:
NT Chiêu Liên, Giáo phẩm NGHP, Viện chủ TX Ngọc Khánh, Long Khánh; NT Nhã Liên, Giáo phẩm NGHP, trụ trì TX Ngọc Tân, Dĩ An; NT Mỹ Liên, Giáo phẩm NGHP, Phó trụ trì TX Ngọc Diệp, TP.HCM; NT Phục Liên, Giáo phẩm NGHP, quản chúng Tổ đình Ngọc Phương; NT Mai Liên, Giáo phẩm NGHP, trụ trì TX Ngọc Đức, Thủ Đức; NT Tôn Liên, Giáo phẩm NGHP, trụ trì TX Ngọc Trản, Trảng Bàng; NT Khiêm Liên, Giáo phẩm NGHP, trụ trì TX Nhật Huy, Long Khánh; NT Uẩn Liên, trụ trì TX Ngọc Lộ, Bình Thuận; NS Hưởng Liên, trú xứ TX Ngọc Khánh; NS Thảo Liên, trụ trì TX Ngọc Chiếu, Hàm Tân, Bình Thuận; NS Hương Liên, trụ trì TX Ngọc Nghĩa, Hàm Tân, Bình Thuận; NS Xuân Liên, trụ trì TX Ngọc Trà, Trà Ôn; NS Dũng Liên, trụ trì TX Ngọc Quang, Trảng Bàng, Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM (Ủy viên Ban Trị sự tỉnh Tây Ninh); NS Phụng Liên, Uỷ viên HĐTS GPGVN, Thư ký NGHP, Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM; NS Kiên Liên, trụ trì TX Ngọc Tường, Trảng Bàng, Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM (Ủy Viên Ban Hoằng Pháp Trương Ương); SC Hiền Liên, trụ trì TX Ngọc Đức, Bắc Bình, Bình Thuận; SC Trí Liên, Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM; SC Hạnh Liên, Giảng viên HVPGVN tại TP.HCM; SC Hương Trí, Giảng viên HVPGVN tại TP.Huế…và đông đảo chư Ni các TX tỉnh thành lân cận.
Đại diện Chính quyền có: bà Trương Thị Giàu, Phó Chủ tịch UBND xã; bà Võ Thị Minh Hồi, Chủ tịch UBMTTQ xã; bà Nguyễn Thị Yến, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã; bà Nguyễn Thị Lý, Chủ tịch Hội Nông dân xã; bà Võ Thị Chín, nguyên Chủ Tịch Chữ Thập Đỏ; và quý Cơ quan Ban ngành đoàn thể, chính quyền địa phương cùng đông đảo đồng bào Phật tử đã đến dự lễ, niêm hương tưởng niệm.
Tại buổi lễ, NT Hiếu Liên tuyên đọc tiểu sử Cố Ni trưởng Siêu Liên; NT Phục Liên ban đạo từ và có lời tưởng niệm, nhắc nhở công hạnh của Ni trưởng:
*Ni trưởng cùng Ni trưởng Hiếu Liên đã tế độ rất nhiều Tăng Ni chúng xuất gia (hơn 60 vị) cũng như nam nữ đệ tử tại gia. * *Đ* *ệ tử xuất gia, * *có người đã tốt nghiệp Tiến sĩ, Thạc sĩ, hiện * *đ* *ang giảng dạy tại Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh; 8 vị * *đ* *ang du học tại Trung Quốc, Ấn * *Đ* *ộ; hơn 20 vị tốt nghiệp Cử nhân Phật học, Giảng sư; và các lớp Trung * *đ* *ẳng, sơ * *đ* *ẳng tại các tỉnh… Ngoài ra còn có các chú tiểu * *đ* *ang học từ lớp mẫu giáo * *đ* *ến lớp 12 * *đ* *ược Ni trưởng nuôi dưỡng từ nhỏ. Trong số các * *đ* *ệ tử của Ni trưởng có một số vị hiện * *đ* *ang trụ trì hành * *đ* *ạo ở các Tịnh xá, Tịnh thất, Chùa như:* *1. Tịnh Thất Ngọc Viên - * *Đă* *k Nông, Buôn Mê Thuộc* *2. Tịnh Thất Ngọc Xuân - Cẩm Mỹ, * *Đ* *ồng Nai* *3. Tịnh Thất Ngọc Thọ - Gia Lào, * *Đ* *ồng Nai* *4. Tịnh Thất Ngọc Cầm - Cát Lái, Bình Dương* *5. Tịnh thất Ngọc Hạnh - Phan Thiết, Bình Thuận* *6. Chùa Thuận Phước - Cần * *Đ* *ước, Long An* *Ni trưởng còn ủng hộ nhiều công tác từ thiện tại * *đ* *ịa phương, như xây nhà tình thương, ủng hộ * *đ* *ồng bào nghèo, cứu trợ * *đ* *ồng bào thiên tai bão lụt…* *Ni trưởng còn * *đ* *ảm nhiệm các chức vụ thuộc từ thiện trong Giáo hội, như:* *Đ* *ược Giáo hội tấn phong giáo phẩm Ni sư n* *ă* *m 2002, sau khi viên tịch * *đ* *ược Hệ phái truy phong giáo phẩm Ni trưởng n* *ă* *m 2008.*
Đại diện Chính quyền xã cũng có lời phát biểu và tặng quà nhân dịp tết Ất Mùi sắp đến.
Sau phần nghi lễ hành chánh, là phần nghi thức tưởng niệm, chư Tôn đức và đại diện Chính quyền xã, quý quan khách cùng Phật tử đã niêm hương tưởng niệm trước Giác linh đài của Ni trưởng, tưởng nhớ công đức đạo nghiệp của vị Trưởng lão Ni đã dành trọn cuộc đời phục vụ cho Giáo hội, Đạo pháp và Dân tộc.
Sau đó NS Phụng Liên, Uỷ viên HĐTS GHPGVN, Thư ký Hệ phái, đã đãi lao cho quý NT, chia sẻ pháp thoại với Phật tử.
Sau đây là một số hình ảnh trong buổi lễ Tưởng niệm
Bảo tháp Ni trưởng
NT Phục Liên ban đạo từ
NS Phụng Liên thuyết giảng
Chư Tôn đức thọ trai
Tặng quà cho đồng bào nghèo
NT Chiêu Liên và NT Hiếu Liên hướng dẫn Ni chúng khất thực trước giờ Lễ tưởng niệm
[Kỷ yếu tưởng niệm NT Siêu Liên](http://nigioikhatsi.net/le-tuong-niem-1/ky-yeu-tuong-niem-nt-sieu-lien_4260.html)
* ( Nhiều tác giả , 3645 xem)*
[TP.HCM: Tưởng niệm cố Ni trưởng Bạch Liên - Đệ nhị Trưởng Ni giới Hệ phái Khất sĩ](http://nigioikhatsi.net/le-tuong-niem-1/tp.hcm:-tuong-niem-co-ni-truong-bach-lien-de-nhi-truong-ni-gioi-he-phai-khat-si.html)
* ( Liên Đạt , 324 xem)*
[Lễ Tưởng niệm Ni Trưởng Bạch Liên - Đệ nhị Trưởng Ni giới HPKSVN](http://nigioikhatsi.net/le-tuong-niem-1/le-tuong-niem-ni-truong-bach-lien-de-nhi-truong-ni-gioi-hpksvn.html)
* ( Ni Giới Khất Sĩ , 24171 xem)*
[Tưởng niệm cố Đệ nhị Trưởng Ni giới Hệ phái Khất sĩ Thích nữ Bạch Liên](http://nigioikhatsi.net/le-tuong-niem-1/tuong-niem-co-de-nhi-truong-ni-gioi-he-phai-khat-si-thich-nu-bach-lien.html)
* ( Sư cô Đạt Liên , 3422 xem)*
[Lễ tưởng niệm cố Ni trưởng Bạch Liên - Đệ Nhị trưởng Ni giới Hệ phái Khất sĩ](http://nigioikhatsi.net/le-tuong-niem-1/le-tuong-niem-co-ni-truong-bach-lien-de-nhi-truong-ni-gioi-he-phai-khat-si.html)
* ( Ni Giới Khất Sĩ , 1982 xem)*


markdown:
this broadband sure has helped me a lot with my work on a australian essay writers. this has proved to be the kind of help i never really thought that i needed. thank you\
this broadband sure has helped me a lot with my work on a australian essay writers. this has proved to be the kind of help i never really thought that i needed. thank you\ReplyDelete

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
LỊCH CÔNG TÁC TUẦN 01 NĂM 2018
(Từ 01/01/2018 đến 05/01/2018)
Lịch tuần 53 năm 2017 còn lại: - T7(30/12/2017): Từ 07h30: Họp Ban trọng tài
Hội thi thể thao học đường tại THCS Khe Sanh: PTP(Văn Sơ) và theo QĐ
- Từ T7(30/12) – CN (31/12): Trực cơ quan: Trưởng phòng, A. Hiển
THỨ
NỘI
DUNG CÔNG TÁC
ĐỊA
ĐIỂM
THÀNH
PHẦN
GHI
CHÚ
Thứ
hai
01/01//18
CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2018
Nghỉ
Tết Dương Lịch
Trực
cơ quan
Trưởng
phòng, A. Hiển
Thứ
ba
02/01/18
Từ
07h30: Chào cờ đầu tháng
Hội
trường
Toàn
thể cơ quan
Dự khai mạc thi giáo viên dạy giỏi ngành
học mầm non cấp tỉnh
Đông
Hà
PTP(Uyên
Như), Cô Thúy và theo CV
Trường
THCS Tân Long
A.
Cảnh
Thứ
tư
03/01/18
Thứ
năm
04/01/18
Từ
13h30: Dự Hội nghị Tổng kết công tác đảm bảo trật tự ATGT năm 2017
UBND
huyện
Trưởng
phòng
Từ
14h00: Dự họp Ban vận động “Ngày vì người nghèo”
UBMTTQVN
huyện
PTP(Văn
Sơ)
Thứ
sáu
05/01/18
Đón
đoàn kiẻm tra công tác phổ cập GD,XMC của tỉnh
Trường
THCS Khe Sanh
PTP(Văn
sơ) và các bộ phận liên quan
Chuẩn
bị sân bãi, dụng cụ thi đấu thể thao học đường
Tại
các điểm thi đấu
BTC,
BTT
C:
Dự Hội nghị BTVHLHPN huyện
PTP(Uyên
Như)
Thứ bảy
06/01/18
Từ
06/01-07/01: Hội thi thể thao học đường huyện năm học 2017-2018
Tại
các địa điểm thi đấu
Trưởng
phòng, PTP(Văn sơ), BTC, BTT và theo CV
Chủ nhật
07/01/18


markdown:
Trang chủ
ENGLISH
Giới thiệu QUACERT
Công nhận và thừa nhận Quốc tế
Dịch vụ cung cấp
Chứng nhận hệ thống quản lý
ISO 9001
ISO 14001
ISO/TS 16949
ISO 22000
ISO 27001
ISO/TS 29001
ISO 50001
OHSAS 18001
HACCP
GMP
PAS 99
Chứng nhận sản phẩm hợp chuẩn
Chứng nhận sản phẩm hợp quy
Xăng, nhiên liệu sinh học, Diêzen
Mũ bảo hiểm
Đồ chơi trẻ em
Thiết bị điện, điện tử
Thép làm cốt bê tông
Khí hóa lỏng LPG
Tương thích điện từ EMC
Xi măng và Clanhke
Phụ gia xi măng và bê tông
Phân bón
Sản phẩm thực phẩm
Thức ăn chăn nuôi
VietGAP
Chăn nuôi
Trồng trọt
Thủy sản
Thử nghiệm Cơ Lý - Hóa Sinh - Pin
Cơ Lý
Hóa Sinh
Pin
Chứng nhận giảm phát thải khí nhà kính
Kiểm tra thức ăn chăn nuôi nhập khẩu
Chứng nhận 5S
ISO 9000 trong CQHC
Đăng ký Chứng nhận
Văn bản pháp quy
CQHC đã chứng nhận
Giám định
Chương trình Năng suất Chất lượng Quốc gia 712
Tra cứu Thông tin Khách hàng
Tuyển dụng
Mời thầu
Công khai ngân sách
Liên hệ
Site map
Câu chuyện Năng suất chất lượng
Chuyện làm ISO ở doanh nghiệp
Quay lại
Bản in
Yahoo
Email
{1}
##LOC[OK]##
{1}
##LOC[OK]##
##LOC[Cancel]##
{1}
##LOC[OK]##
##LOC[Cancel]##
Hiện nay, có khá nhiều doanh nghiệp Việt Nam xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 (hiện đã có phiên bản 2008), dưới đây gọi tắt là ISO.
Hầu hết doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận ISO đều tìm mọi cách để truyền thông rất mạnh là họ đã có giấy chứng nhận này. Thậm chí, một số doanh nghiệp còn cố tình nhấn mạnh là sản phẩm của họ “đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế ISO...” để tạo ấn tượng với người tiêu dùng. Điều ít người biết là giấy chứng nhận ISO không cấp cho sản phẩm cụ thể nào mà cấp cho doanh nghiệp (hoặc một bộ phận của doanh nghiệp) có hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với các yêu cầu của bộ tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001:2000 (hoặc ISO 9001: 2008). Và lẽ đương nhiên, cùng là doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận ISO, nhưng sản phẩm của doanh nghiệp nào được sản xuất theo dây chuyền công nghệ của Mỹ, Nhật Bản, hoặc châu Âu hẳn sẽ có chất lượng khác với sản phẩm của doanh nghiệp sản xuất theo dây chuyền của Trung Quốc.
Hãy khoan phân tích khía cạnh đạo đức kinh doanh trong việc cố tình truyền thông nhập nhằng giữa hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO với “chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO...”, vấn đề đáng quan tâm hơn là khá nhiều doanh nghiệp có giấy chứng nhận ISO lại hay than phiền là họ không thấy hiệu quả, thậm chí còn cảm thấy phiền khi áp dụng hệ thống quản lý chất lượng này.
Vì sao một hệ thống quản lý chất lượng quốc tế, được dày công nghiên cứu, soạn thảo và khuyến khích áp dụng lại không đáp ứng được mong đợi của nhiều chủ doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh chất lượng sản phẩm Việt Nam luôn là vấn đề đau đầu của cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng? Có rất nhiều nguyên nhân được các chuyên gia phân tích và mổ xẻ; tuy vậy, theo quan điểm của người viết, có thể kể đến các nguyên nhân chủ yếu như sau:Trước hết, nhiều doanh nghiệp xem ISO là mục tiêu. Không ít doanh nghiệp đã tìm mọi cách, kể cả cách thức thông qua quan hệ, để lấy bằng được giấy chứng nhận ISO và xem như đã hoàn thành nhiệm vụ. Họ xem ISO như giấy thông hành để vượt qua đòi hỏi bắt buộc của một số đối tác nước ngoài, một loại bằng cấp để khoe khoang và lòe khách hàng hơn là một sự khẳng định quyết tâm duy trì và theo đuổi mục tiêu chất lượng để đáp ứng các yêu cầu của tờ giấy chứng nhận này. Khi đã có được trong tay tờ giấy chứng nhận ISO do một tổ chức đánh giá nào đó, dù là có uy tín hay không, một số doanh nghiệp lập tức cho đóng khung, đem treo ở nơi trang trọng nhất trong trụ sở làm việc, kèm theo đó là sự lơ là, thậm chỉ “xếp xó” tất cả những quy trình, quy định, hướng dẫn công việc... đã được soạn thảo để quay lại với thói quen làm việc cũ.
Thứ hai, một số chuyên gia tư vấn ISO chưa thật sự hiểu hết về ISO. Họ tư vấn cho doanh nghiệp soạn thảo những tài liệu dông dài, phức tạp, thừa chữ nghĩa, thiếu nội dung; viết những quy trình chỉ có giá trị trong lý thuyết. Điều cần biết là, khi ISO yêu cầu phải có một tài liệu nào đó thì chính ISO lại không yêu cầu phải đánh giá tính hợp lý, đúng đắn, hay hiệu năng của tài liệu đó. Ví dụ, khi ISO yêu cầu phải có một thủ tục dạng văn bản để kiểm soát tài liệu thì ISO lại không yêu cầu phải đánh giá thủ tục đó được viết ngắn hay dài, phức tạp hay đơn giản, khó hay dễ hiểu; và việc thực hiện thủ tục này có gây khó khăn, phiền toái gì cho những người thực hiện hay không. Vì vậy, chính người soạn thảo thủ tục phải rất am hiểu công việc và đặc thù doanh nghiệp mình, phải có kỹ năng viết lách, trình bày logic để phục vụ cho công việc thực tế, nhằm nâng cao hiệu suất làm việc, chứ không phải là để cho có theo yêu cầu “phải có” của ISO. Yêu cầu “phải có” là yêu cầu của ISO, nhưng yêu cầu “phải đúng đắn, hợp lý và hiệu quả” lại là yêu cầu của chính doanh nghiệp. Không ít tài liệu ISO được soạn thảo chỉ để đáp ứng yêu cầu “phải có”, chứ không phải để làm tăng hiệu suất và hiệu quả thực sự cho doanh nghiệp. Đã có chủ doanh nghiệp than phiền, từ ngày có ISO, do bị các tài liệu được viết rườm rà “làm khó”, nên hoạt động của doanh nghiệp bị bó buộc, thiếu linh hoạt, thậm chí rối rắm, phức tạp hơn là lúc chưa có ISO!
Thứ ba, cấp lãnh đạo cao nhất của doanh nghiệp không quan tâm đúng mức đến ISO. Một trong những thống kê gây kết quả hết sức bất ngờ là nhiều lỗi vi phạm ISO bị “thổi còi” lại do chính lãnh đạo cao nhất của doanh nghiệp mắc phải. Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tự tay ký ban hành các quy chế, quy định, quy trình... để rồi chính mình lại là người phá rào vi phạm các quy chế, quy trình đó. Như một hệ quả, một khi lãnh đạo đã không nghiêm, nhân viên cũng không việc gì phải gò mình trong khuôn khổ. Và ISO bỗng chốc trở thành một thứ trang sức để “đối ngoại” hơn là một giải pháp “đối nội” nhằm nâng cao hiệu suất hoạt động của tổ chức.
Cuối cùng, nhưng không kém quan trọng là nhiều doanh nghiệp hiểu chưa đúng về ISO nên đặt kỳ vọng quá nhiều vào ISO để rồi thất vọng. ISO không phải là cây đũa thần để có thể giải quyết mọi vấn đề về sản xuất kinh doanh cũng như các hoạt động quản lý, điều hành nói chung trong doanh nghiệp. ISO chỉ đưa ra những yêu cầu chung (đồng thời là hướng dẫn chung) đối với một hệ thống quản lý chất lượng để giúp doanh nghiệp đạt được khả năng cung cấp các sản phẩm có chất lượng ổn định, đáp ứng nhu cầu của khách hàng và các yêu cầu của pháp luật (bao gồm các quy định dưới luật); chứ không phải là một giải pháp toàn diện bao trùm lên toàn bộ những vấn đề quan trọng của doanh nghiệp như tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu, định hướng chiến lược, các chiến lược công ty, chiến lược kinh doanh, cấu trúc tổ chức, các nguyên tắc quản lý, điều hành, và các vấn đề khác về con người, môi trường, văn hóa doanh nghiệp... Ngay cả khi các sản phẩm làm ra đạt được sự ổn định về chất lượng rất cao thì cũng không có gì đảm bảo rằng sản phẩm đó sẽ được tiêu thụ tốt nếu doanh nghiệp không có những hoạt động hỗ trợ hiệu quả về xây dựng thương hiệu, tiếp thị, bán hàng, hậu mãi... Doanh nghiệp có giấy chứng nhận ISO không có nghĩa là doanh nghiệp đã có đầy đủ các yếu tố cần thiết cho một hệ thống quản lý doanh nghiệp toàn diện. Một hệ thống quản lý doanh nghiệp (corporate management system) toàn diện khác rất nhiều so với một hệ thống quản lý chất lượng (quality management system). Bên cạnh vấn đề về chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp còn biết bao vấn đề khác phải quan tâm như chiến lược phát triển, thương hiệu, kinh doanh, nhân sự, tài chính, hậu cần... Một mình ISO không thể giúp doanh nghiệp “đổi đời” - từ chỗ nặng nề, chậm chạp, rối rắm, mất phương hướng... bỗng chốc trở thành vận hành trơn tru, hiệu quả được.
Rất cần những diễn đàn sâu rộng để đánh giá lại tác dụng thực sự của việc xây dựng và áp dụng ISO vào trong doanh nghiệp Việt Nam theo “cung cách” hiện nay, tương tự như các diễn đàn về văn hóa doanh nghiệp hay xây dựng thương hiệu. Một khi giải pháp đã không đem lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp, thì phải đánh giá lại về cách sử dụng giải pháp, hoặc chính đơn vị cung cấp giải pháp đó.
Cập nhật: 24/09/2013
Lượt xem: 21206
Lên trên
Tin liên quan
Tổng công ty 319 BQP: Đánh giá giám sát Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 năm 2016
HIỆU QUẢ TRIỂN KHAI HỆ THỐNG QUẢN LÝ TÍCH HỢP THEO TIÊU CHUẨN TCVN ISO 9001:2008 VÀ OHSAS 18001:2007 TẠI CÔNG TY CP CNSH RỪNG HOA ĐÀ LẠT
Công ty Cổ phần Bia Sài Gòn Hà Nội thành công với HTQL năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001
Khảo sát của Tổ chức ISO về hoạt động chứng nhận các tiêu chuẩn Hệ thống quản lý năm 2012
Hệ thống quản lý chất lượng của VTV phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn TCVN ISO 9001 : 2008
Kinh nghiệm áp dụng ISO 50001 của Khách sạn Heritance Ahungalla Sri Lanka
Áp dụng ISO 50001 tại Nhà máy Coca Cola Vương Quốc Anh
CEO tập đoàn dầu khí lớn thứ 4 trên thế giới nói về việc áp dụng các tiêu chuẩn ISO
select
Website của các đơn vị thuộc Bộ KH&CN và các Bộ, ngành khác
Các Website chính thức của QUACERT có đường link:
Quacert.vn
Quychuankythuat.vn
Qcvn.gov.vn
BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
TỔNG CỤC TIÊU CHUẨN ĐO LƯỜNG CHẤT LƯỢNG
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÙ HỢP (QUACERT)
Địa chỉ: Số 8 Hoàng Quốc Việt - Cầu Giấy - Hà Nội - Việt Nam
Tel: (84-24) 3756 1025 - Fax: (84-24) 3756 3188 - Email: quacert@quacert.gov.vn
Ghi rõ nguồn từ “
QUACERT
” khi phát hành lại thông tin từ Cổng thông tin điện tử này.

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


markdown:
Tiệm vùng Rolling Hills/ Palos Verdes giá cao regular P/M$40, cần thợ TCN biết wax, fluent English, very polite, and well dressed. 35 miles from Bolsa. Không carpool. L/L 310-377-8938
Tiệm vùng Rolling Hills/ Palos Verdes giá cao regular P/M$40, cần thợ TCN biết wax, fluent English, very polite, and well dressed. 35 miles from Bolsa. Không carpool. L/L 310-377-8938

Link: <http://quangcaocali.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://quangcaocali.com/?p=1178>; rel=shortlink

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, max-age=0


markdown:
Cầu lotto ngày 12/01/2017 tại vị trí 23x70
Theo cầu này, dự đoán ngày 12/01/2017 Lotto sẽ về
09 hoặc 90
▲
▲
▲
▲
▲
▲
Số ngày cầu chạy:
Kết quả soi cầu ngày 12/01/2017 tìm được 71 cầu có độ dài >= 5 ngày:
Trong đó có
25 cầu dài trên 5 ngày (đánh dấu đậm)
Cầu xuất hiện tại
40 cặp số khác nhau, trong đó có 20 cặp số có cầu chạy hơn 5 ngày.
Cặp số có nhiều cầu nhất là 18,81: 6 cầu (6 vị trí cầu khác nhau đều báo lô về 18 hoặc 81)
Thống kê cầu lặp:
Công cụ phân tích xổ số:

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)


markdown:
Showing 31–37 of 37 results
-
### Sàn gỗ THAIXIN 3012 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 3042 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 3061 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 30611 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 30719 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 3073 8mmLiên hệ để biết giá
-
### Sàn gỗ THAIXIN 3132 8mmLiên hệ để biết giá


markdown:
Toggle navigation
Đăng tin
Ô tô
Acura
Alfa Romeo
Asia
Aston Martin
Audi
Baic
Bentley
BMW
Buick
BYD
Cadillac
Changan
Chery
Chevrolet
Chrysler
Citroen
Cửu Long
Daewoo
Daihatsu
Dodge
Dongben
DongFeng
Ferrari
Fiat
Ford
Fuso
Gaz
Geely
GMC
Haima
Hãng khác
Hino
Honda
Hummer
Hyundai
Infiniti
Isuzu
Jaguar
Jeep
Kia
Lada
Lamborghini
Land Rover
Lexus
Lifan
Lincoln
Luxgen
Man
Maserati
Maybach
Mazda
Mekong
Mercedes
Mercury
MG
Mini
Mitsubishi
Nissan
Opel
Peugeot
Pontiac
Porsche
Proton
Renault
Rolls Royce
Rover
Samco
Samsung
Scion
Smart
Ssangyong
Subaru
Suzuki
SYM
Tesla
Thaco
TMT
Toyota
UAZ
Vinaxuki
VinFast
Volkswagen
Volvo
Zotye
Xe mới
Tin Xe
Đánh giá xe
Chia sẻ chặng đường
Tai nạn giao thông
Tin tức
Mua bán ô tô cũ mới
Pháp luật giao thông
Tư vấn
Salon
Đăng ký
Đăng nhập
Đăng tin miễn phí
Đăng tin miễn phí
Nhập từ khóa xe
Tìm xe ôtô đang bán gần bạn nhất?
Hãng
Acura
Alfa Romeo
Asia
Aston Martin
Audi
Baic
Bentley
BMW
Buick
BYD
Cadillac
Changan
Chery
Chevrolet
Chrysler
Citroen
Cửu Long
Daewoo
Daihatsu
Dodge
Dongben
DongFeng
Ferrari
Fiat
Ford
Fuso
Gaz
Geely
GMC
Haima
Hãng khác
Hino
Honda
Hummer
Hyundai
Infiniti
Isuzu
Jaguar
Jeep
Kia
Lada
Lamborghini
Land Rover
Lexus
Lifan
Lincoln
Luxgen
Man
Maserati
Maybach
Mazda
Mekong
Mercedes
Mercury
MG
Mini
Mitsubishi
Nissan
Opel
Peugeot
Pontiac
Porsche
Proton
Renault
Rolls Royce
Rover
Samco
Samsung
Scion
Smart
Ssangyong
Subaru
Suzuki
SYM
Tesla
Thaco
TMT
Toyota
UAZ
Vinaxuki
VinFast
Volkswagen
Volvo
Zotye
Model
Tình trạng
Xe mới
Xe cũ
Tỉnh thành
Hà Nội
Hồ Chí Minh
Đà Nẵng
Cần Thơ
Hải phòng
An Giang
BR-Vũng Tàu
Bạc Liêu
Bắc Kạn
Bắc Giang
Bắc Ninh
Bến Tre
Bình Dương
Bình Định
Bình Phước
Bình Thuận
Cà Mau
Cao Bằng
Đắk Lắk
Đắk Nông
Điện Biên
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hậu Giang
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lâm Đồng
Lạng Sơn
Lào Cai
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thái Bình
Thái Nguyên
Thanh Hóa
TT-Huế
Tiền Giang
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Năm
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989
1988
Tìm kiếm
Mua ban xe oto Zotye T700 cũ tại Ninh Thuận
Không tìm thấy xe Zotye T700 cũ tại Ninh Thuận đăng bán, hoặc tin đăng bán đã hết hạn.


markdown:
|STT||Tên bài hát / Ca sĩ||Chất lượng||Ghi chú||Chuyên mục / Sáng tác||Downloads|
|
|
1
|
|
ReauBeau; Heuse; LISS
|
3:09
|
Lossless
|
|
Nakul Pal; Rob Jager; Album: Let The Games Begin (Single) (2018)
|
|
47
|
|
Beat
|
|
Hyper Potions
|
3:47
|
Lossless
|
|
Hyper Potions; Album: Warsongs: League Of Legends 2016 (2016)
|
|
489
|
|
3
|
|
Various Artists
|
3:44
|
192kbps
|
|
361
|
|
4
|
|
League Of Legends
|
7:43
|
320kbps
|
|
214
|
|
5
|
|
Paramore
|
3:18
|
Lossless
|
|
2.157
|
|
Beat
|
|
Hans Zimmer; John Powell
|
1:58
|
Lossless
|
|
257
|
|
Beat
|
|
James Newton Howard; Jennifer Lawrence
|
9:41
|
256kbps
|
|
Album: The Hunger Games: Mockingjay, Part. 2 (Original Motion Picture Soundtrack) (2015)
|
|
544
|
|
Beat
|
|
Various Artists
|
4:38
|
Lossless
|
|
1.707
|
|
Beat
|
|
The Piano Guys
|
4:07
|
Lossless
|
|
3.691
|
|
10
|
|
Julio Iglesias
|
4:41
|
Lossless
|
|
529
|
|
11
|
|
Barren Earth
|
4:55
|
320kbps
|
|
140
|
|
12
|
|
The Weeknd; Drake
|
5:29
|
128kbps
|
|
The Weeknd; Drake
|
|
2.551
|
|
Beat
|
|
The O'Neill Brothers
|
3:46
|
Lossless
|
|
294
|
|
14
|
|
Jermaine Jackson (Duet With Pia Zadora)
|
4:07
|
320kbps
|
|
Jermaine Jackson; Album: When The Rain Begin To Fall(Single)
|
|
450
|
|
15
|
|
David Arkenstone; Charlee Brooks
|
4:00
|
Lossless
|
|
967
|
|
16
|
|
Christina Anguilera
|
4:00
|
259kbps
|
|
(2013)
|
|
551
|
|
17
|
|
BTS
|
3:51
|
Lossless
|
|
9.134
|
|
Beat
|
|
Infinite
|
1:30
|
Lossless
|
|
126
|
|
19
|
5:39
|
Lossless
|
|
4.048
|
|
20
|
5:41
|
Lossless
|
|
832
|
|
21
|
|
Phutoro
|
3:37
|
320kbps
|
|
Phutoro
|
|
303
|
|
22
|
|
Infinite
|
3:32
|
Lossless
|
|
Lyrics/작사: 진리 (Full8loom) Composer/작곡: 영광의얼굴들 (Full8loom), 진리 (Full8loom) Arranger/편곡: 영광의얼굴들 (Full8loom), Jake K (Full8loom); Album: Top Seed (2018)
|
|
105
|
|
23
|
|
Riyu Kosaka
|
4:23
|
128kbps
|
|
Riyu Kosaka
|
|
378
|
|
24
|
|
Knife Party
|
5:55
|
Lossless
|
|
1.436
|
|
25
|
|
Colbie Caillat
|
4:16
|
Lossless
|
|
Colbie Caillat; Kara DioGuardi; Jason Reeves; Album: Breakthrough (2009)
|
|
1.578
|Album: Let The Games Begin|
|
|![]()

Server: nginx admin

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: ads_time=i%3A1%3B; expires=Fri, 16-Feb-2018 23:45:22 GMT; path=/; domain=.chiasenhac.vn


markdown: Posted on 17 Th7 2017 / 0 Comment / serumocsen Kem Trị Thâm Body Bikini Narguerite Tinh Chất Bạc Hà Thiên Nhiên Bikini Cream Narguerite, Body Bikini Narguerite Tinh Chất Bạc Hà Thiên Nhiên, Kem Trị Thâm Bikini Tinh Chất Bạc Hà, Kem Trị Thâm Body Narguerite, Mỹ Phẩm Chính Hãng Từ Narguerite, Mỹ phẩm Narguerite Việt Nam Kem Chăm Sóc Body


markdown:
Trang chủ
Giới thiệu
Standee kệ chữ x
Banner cuốn
Standee mô hình
Các loại khác
In standee
Tin tức
Liên hệ
Standee chân sắt
Bạn đang ở:
Trang chủ
Tin tức
Standee mô hình
Standee chân sắt
Đặt hàng ngay
Hotline: 091.346.1539
Email:
trungtaminquangcao@gmail.com
Skype: trungtaminquangcao@gmail.com
Dịch vụ
Giá cuốn hào hoa đơn mặt tốt
Standee là gì???
Giá để tài liệu
Giá hình cung
Giá chữ H
Giá chữ thập 2 mặt
Giá chữ A
Giá cuốn nhôm để bàn
Khung chữ A hai mặt đơn
Khung chữ A hai mặt đôi
Backdrop (khung mạng nhện)
Cung cấp format - foxmet các loại
Standee chân sắt
Standee hình người
Quầy bán hàng di động nhựa dẻo cao cấp
Quầy bán hàng di động bằng sắt cao cấp
Giá cuốn hào hoa hai mặt
Giá cuốn hào hoa đơn mặt
Tin tức
Standee là gì???


markdown:
Đang cập nhật
**0941.000.222** **0868.25.7979** **01239.500000** **0933.28.3579** **0221.377.9999**
Bản quyền ©2013
**Sàn sim đẹp** **Văn phòng Đà Nẵng: **58A Trương Chí Cương - Hải Châu - Đà Nẵng.
**Văn phòng Hà Nội: **T18 CC Times City, 458 Mink Khai, HBT, Tp Hà Nội
Hotline: 0868.25.7979 - 01239.500000


markdown:
Bài mới
Yếu sinh lý
Xuất tinh sớm
Tăng cường sinh lý
Bí quyết phòng the
Sản phẩm cường dương
Tổng hợp
Tìm theo từ khóa: "ki���m �����nh n���i h��i th�����ng xuy��n"
Trang 1 / 0
« Trước
Sau »
Xem nhiều nhất
1
Giá thuốc Hoàng Dược Đơn
2
Những điều cần tránh khi lăn kim với kem trị sẹo rỗ
3
Nước uống Hồng Sâm Tăng Cường Sinh Lực Red - G Miracle
4
Cử nhân chăn vịt, thạc sĩ gia sư
5
Thịt dê và tác dụng tráng dương
6
Loạn … “thần dược”!
7
Tân Phú - TP.HCM: Tai nạn đường Tân Thành, 3 người nguy kịch
8
Ăn gì để giảm ham muốn tình dục?
9
RỐI LOẠN CƯƠNG DƯƠNG
10
Bí quyết để chống xuất tinh sớm hiệu quả
Tìm kiếm
Bài có bình luận mới
Từ khóa nổi bật
thuốc diệt muỗi
Giá sơn dulux 18l
quy định kiểm định thiết bị áp lực
Đại lý sơn dulux tại hcm
tắm trắng cho da mụn
son dulux san xuat o dau
dịch vụ đăng ký kinh doanh là gì
chiến dịch diệt chuột
dịch vụ tắm trắng tại Galaxy Spa
tắm trắng chuyên nghiệp
vận chuyển hàng hóa trong container
mua xe đẩy em bé
Đèn led Comet downlight siêu mỏng 18W CP111S-18D
Xu hướng tắm trắng
laptop Dell workstation M7710
công việc kiểm định cần trục tháp
Rao bán nhanh
|
phu tung may cat co
|
phu tung may cua
|
gian giao
|
may be sat
|
thuoc diet moi
|
van chuyen noi dia
© 2011 -
Sinhlydanong.com
| Sinh lý đàn ông


markdown:
|
|
![]()
|Notices|
|
|![]()
|
||
|
|
|![]()
|
|![]()
|Currently Active Users Viewing This Thread: 1 (0 members and 1 guests)|
|Thread Tools
|
|Display Modes
||Rate This Thread
|
|
|![]()
Linear Mode
|
|
You
may not post new threads
You
may not post replies
You
may not post attachments
You
may not edit your posts On On On
HTML code is
Off |
|
|
|![]()

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Set-Cookie: bblastactivity=0; expires=Fri, 18-Jan-2019 00:05:38 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.siteownersforums.com


markdown:
|
|
![]()
|Notices|
|
|![]()
|
||
|
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|Currently Active Users Viewing This Thread: 1 (0 members and 1 guests)|
|Thread Tools
|
|Display Modes
||Rate This Thread
|
|
|![]()
Linear Mode
|
|
You
may not post new threads
You
may not post replies
You
may not post attachments
You
may not edit your posts On On On
HTML code is
Off |
|
|
|![]()

Set-Cookie: bblastactivity=0; expires=Fri, 18-Jan-2019 00:05:31 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.siteownersforums.com


markdown:
# Nhân trị hay pháp trị
Chia sẻ: Ho Ivy | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5
62
lượt xem 14
download
lượt xem 14
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20101005/ivy1605/80x100/nhan_tri_hay_phap_tri_7918.jpg)
##
Nhân trị hay pháp trị
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Thoạt nghe đây có vẻ là một vấn đề muôn năm cũ. Riêng trong nội bộ công ty XXX “nhân” hay “pháp” đã được nêu ra bàn thảo trong nhiều năm, cho đến nay vẫn còn nguyên một dấu hỏi to tướng.
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=c6iqtreb0ft7thj1ft2d9f16b6; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
![](/images/stories/QUANGCAO3/hopden2.jpg)
**Bún Bò Huế - đậm đà hương vị cố đô...**
Giữa muôn vàn món ăn ngon, bún bò Huế vẫn chiếm được một vị trí hàng đầu trong thực đơn ẩm thực của người Sài Gòn. Có nguồn gốc từ cố đô Huế, bún bò từ lâu đã trở thành món ăn rất được người Sài Gòn ưa thích. Nước dùng đậm đà, vị cay xé lưỡi, ăn sáng, ăn trưa hay ăn tối đều thích hợp là những ưu điểm của món ăn này. Bên cạnh đó, bún bò Huế còn được biến tấu với nhiều thành phần như bún bò giò, bún bò chả, bún bò tái, gân... vừa ngon miệng vừa không gây cảm giác ngấy.
Mặc dù được bán nhiều nhưng để tìm được một quán bán đúng vị bún bò của người Huế ở Sài Gòn thì không hề đơn giản. Một bát bún bò Huế ngon đòi hỏi rất nhiều tiêu chuẩn, có nhiều thành phần như: bò gân, bò tái, món giò, chả... nước dùng phải đậm đà, có vị ngọt thanh và cay, rau sống ăn kèm phải được thái nhỏ với đủ loại rau như bắp chuối, húng quế, giá, xà lách, rau muống... dĩ nhiên là không thể thiếu hủ ớt ngâm và ớt sa tế (hoặc ớt bằm)...
Hiếm có món ăn nào chứa đầy mâu thuẫn và cũng đầy... hợp lý như bún bò Huế! Khi cho hai loại nguyên liệu chủ lực của bún bò Huế là thịt bò bắp và giò heo vào nấu chung một nồi là đã trộn lẫn hai đặc tính đầy mâu thuẫn, bởi “thịt bò thì nổi, heo thì chìm”, cũng như “bò teo, heo nở”. Chưa hết, sả và ruốc, hai thứ tạo nên hương và vị cho món ăn này cũng đầy mâu thuẫn, vì tinh dầu sả vốn nhẹ và thơm, ruốc lại nặng mùi. Cái khó khi nấu bún bò Huế là sả và ruốc phải đủ lượng, thiếu ruốc thì nước dùng nhạt nhẽo, thiếu sả sẽ không có mùi thơm; cả hai thứ đều nhiều thì mùi nặng nề, hăng hắc, không tỏa ngát; lượng vừa đủ thì hương thơm của sả sẽ đưa mùi ruốc bay xa. Chính nhờ mắm ruốc mà nồi nước dùng có vị đậm đà, thơm chứ không tanh nồng.
Khi ăn, chỉ việc chần bún qua nước sôi rồi cho vào bát, tùy ý thích của người ăn mà người bán xếp đầy các nguyên liệu như: thịt bò, giò heo, chả... bên trên là các loại rau thơm như hành tây thái lát, rau răm, hành lá... Chan ngập nước dùng và ăn kèm với đĩa rau sống tươi ngon. Bát bún bò Huế nghi ngút khói với hương thơm thoang thoảng khiến người ăn khó thể cưỡng lại được sức hấp dẫn của nó, để rồi khi ăn xong lại xuýt xoa vì cái vị cay xé lưỡi khó có thể quên được.
**BÚN BÒ HUẾ CỐ ĐÔ CHÍNH HIỆU TẠI BUÔN MA THUỘT ** **Địa chỉ: 3/1A Giải Phóng - Phường Tân Thành - TP. Buôn Ma Thuột - ngay ngã 3 Giải Phóng - Lê Duẩn)**

Set-Cookie: ja_seleni_tpl=ja_seleni; expires=Mon, 07-Jan-2019 23:42:20 GMT; path=/

X-Cache: HIT from Backend


markdown:
Giới thiệu Trường và lãnh đạo Trường (Tiểu học Thụy Chính) 10:17 | 21/09/11
GD tieu hoc 07:16 | 10/10/11
Noi dung nhiem vu nam hoc 2011- 2012
Giới thiệu sách nhân ngày 22/12 15:59 | 25/12/17
chào mừng 20/11 14:48 | 04/12/17
GIỚI THIỆU TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM TẤM CÁM 14:10 | 31/10/17
DANH SÁCH HỌC SINH GIỎI CẤP QUỐC GIA – CẤP TỈNH - CẤP HUYỆN NĂM HỌC : 2016 – 2017 14:06 | 27/09/17
DANH SÁCH HỌC SINH ĐƯỢC KHEN THƯỞNG CẤP TỈNH - CẤP HUYỆN NĂM HỌC : 2015 – 2016 14:02 | 27/09/17
Trường Tiểu học Thụy Chính tưng bừng trong ngày lễ khai giảng năm học 2017 – 2018 08:57 | 19/09/17
SINH HOẠT NGOẠI KHÓA: Ý NGHĨA CỦA NGÀY 30/4/1975 VÀ LỊCH SỬ NGÀY 1/5 14:26 | 04/05/17
NGOẠI KHÓA PHÒNG CHỐNG MỘT SỐ BỆNH MÙA HÈ 09:09 | 25/04/17
HOẠT ĐỘNG ĐỘI TRƯỜNG TIỂU HỌC THỤY CHÍNHNĂM HỌC 2016 - 2017 14:36 | 29/03/17
CÔNG ĐOÀN TRƯỜNG TIỂU HỌC THỤY CHÍNH CHÀO MỪNG NGÀY 8/3 09:00 | 11/03/17
Trường Tiểu học Thụy
Xin để lại Email, Thông tin liên hệ sau phần nội dung, Ban giám hiệu sẽ trả lời bạn sớm nhất!
Cảm ơn bạn rất nhiều!
© Bản quyền thuộc Phòng Giáo dục - Đào tạo Thái Thụy.
Xem tốt nhất ở độ phân giải 1024 x 768 pixel với trình duyệt IE7+, Firefox 2+, Google Chrome
Phát triển bởi DONGPHUONG JSC

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Fri, 18-Jan-2019 00:19:25 GMT; Path=/

Liferay-Portal: Liferay Portal Standard Edition 5.2.3 (Augustine / Build 5203 / May 20, 2009)

X-Powered-By: Servlet 2.5; JBoss-5.0/JBossWeb-2.1


markdown:
*Bác sĩ có thể tư vấn giúp em cách tạo môi trái tim được không ạ? Bệnh viện Thu Cúc có thực hiện làm dịch vụ tạo môi trái tim không? Chi phí tại bệnh viện mình là như thế nào? Xin cảm ơn bác sĩ và mong sớm nhận được câu trả lời. (Bảo Khanh – 29 tuổi, Hà Nội)*
Trả lời:
Chào bạn Bảo Khanh, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến hòm thư
[tuvan@thucuchospital.vn](mailto:tuvan@thucuchospital.vn). Chúng tôi xin được trả lời thắc mắc của bạn như sau:
Tùy vào sở thích và khuôn mặt bạn, các bác sĩ sẽ tư vấn tạo môi trái tim trên hay môi trái tim dưới. Nếu tạo môi trái tim ở môi dưới, thì phần giữa môi dưới sẽ được tạo ra một gợn nhỏ, tuỳ hình dạng môi bác sĩ sẽ khám tư vấn tạo hình môi trái tim sâu hay chỉ là một gợn nông phù hợp với các nét trên khuôn mặt. Còn nếu tạo hình môi trái tim ở môi trên, thì phần môi ở hai bên nhân trung sẽ được làm mỏng bớt, phần môi giữa nhân trung sẽ đầy hơn tương xứng như đỉnh của trái tim, giúp tạo làn môi quyến rũ hơn.
![Cách tạo môi trái tim Cách tạo môi trái tim](http://thammythucuc.vn/wp-content/uploads/2014/01/moi11.jpg)
Công nghệ hiện đại trong phẫu thuật thẩm mỹ giúp bạn dễ dàng sở hữu một đôi môi căng mọng gợi cảm
Phẫu thuật tạo hình môi trái tim là một tiểu phẫu nhỏ, đơn giản nhưng cần độ chính xác cao. Một bác sĩ phẫu thuật giỏi, có nhiều kinh nghiệm với bàn tay khéo léo sẽ giúp bạn sở hữu một đôi môi trái tim hoàn hảo, đẹp đến từng milinet.
Khoa Phẫu thuật thẩm mỹ – bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc với hơn 18 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực làm đẹp, hội tụ đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn, từng phẫu thuật tạo hình môi trái tim thành công cho hàng ngàn khách hàng. Thêm vào đó, sự đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại đạt tiêu chuẩn quốc tế 5 sao sẽ giúp khách hàng yên tâm về độ an toàn, cũng như chất lượng dịch vụ.
Chi phí tạo hình môi trái tim tại Bệnh viện Thu Cúc khoảng 5 triệu đồng.
Nếu còn gì thắc mắc, bạn nên đến trực tiếp Bệnh viện Thu Cúc tại 286 Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội để được bác sĩ tư vấn miễn phí. Để đặt lịch, bạn vui lòng liên hệ theo số
**Hotline: 0964.080.999**
Chúc bạn luôn tự tin và thành công trong cuộc sống!

X-Cache-Status: MISS

Cache-Control: max-age=2628000, public

Vary: Accept-Encoding,Cookie,User-Agent

Link: <http://thammythucuc.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://thammythucuc.vn/?p=46394>; rel=shortlink


markdown:
10:15 09/01/2018
09:14 29/09/2016
15:11 17/05/2016
23:11 10/03/2016
08:28 31/12/2015
thanhnienduongsat.vn

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate

Set-Cookie: nv3c_Htosi_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.thanhnienduongsat.vn; httponly


markdown:
Hiển thị tất cả 1 kết quả
# Khóa cửa kính
-
[Giá niêm yết: 2.988.000VNĐ](http://thegioivantay.com.vn/san-pham/khoa-cua-kinh/khoa-cua-mat-ma-ptc702-korea/)
### Khóa cửa mật mã-thẻ PTC702 -Korea
1. Khóa cửa chuyên dụng dành cho cửa kính
2. Phương thức mở cửa bằng mật mã và thẻ. Mật mã từ 3-15 ký tự
3. Cảnh báo truy cập trái phép. Khóa sẽ báo động sau 4 lần nhập mật mã sai
4. Chế độ tự động đóng cửa có thể kích hoạt hoặc hủy bằng tay
5. Màn cảm ứng hỗ trợ sử dụng ban đêm
6. Chế độ khóa riêng tư từ bên trong, bên ngoài không vào được
7. Sử dụng 4 viên pin AA 1,5V; Nguồn dự phòng 9V
8. Độ dày kính phù hợp 11mm
(Khóa không bao gồm hèm kẹp khi lắp trên cửa kính 2 cánh)
## Khóa cửa mật mã-thẻ PTC702 -Korea2.988.000 VNĐ
1. Khóa cửa chuyên dụng dành cho cửa kính
2. Phương thức mở cửa bằng mật mã và thẻ. Mật mã từ 3-15 ký tự
3. Cảnh báo truy cập trái phép. Khóa sẽ báo động sau 4 lần nhập mật mã sai
4. Chế độ tự động đóng cửa có thể kích hoạt hoặc hủy bằng tay
5. Màn cảm ứng hỗ trợ sử dụng ban đêm
6. Chế độ khóa riêng tư từ bên trong, bên ngoài không vào được
7. Sử dụng 4 viên pin AA 1,5V; Nguồn dự phòng 9V
8. Độ dày kính phù hợp 11mm
(Khóa không bao gồm hèm kẹp khi lắp trên cửa kính 2 cánh)
[Dùng Pin](http://thegioivantay.com.vn/danh-muc/khoa-cua-kinh/dung-pin-khoa-cua-kinh/), [Khóa cửa kính](http://thegioivantay.com.vn/danh-muc/khoa-cua-kinh/).
##### Khóa cửa mật mã-thẻ PTC702 -Korea
Giá: 2.988.000 VNĐ
1. Khóa cửa chuyên dụng dành cho cửa kính
2. Phương thức mở cửa bằng mật mã và thẻ. Mật mã từ 3-15 ký tự
3. Cảnh báo truy cập trái phép. Khóa sẽ báo động sau 4 lần nhập mật mã sai
4. Chế độ tự động đóng cửa có thể kích hoạt hoặc hủy bằng tay
5. Màn cảm ứng hỗ trợ sử dụng ban đêm
6. Chế độ khóa riêng tư từ bên trong, bên ngoài không vào được
7. Sử dụng 4 viên pin AA 1,5V; Nguồn dự phòng 9V
8. Độ dày kính phù hợp 11mm
(Khóa không bao gồm hèm kẹp khi lắp trên cửa kính 2 cánh)


markdown:
Khung sườn và bộ phận phuộc của xe đạp Giant Ineed Master 2018 đều được hình thành từ chất liệu thép cao cấp. Nước sơn đầy giá trị mỹ thuật đã khéo léo phủ lên những chiếc khung sườn mang sức hút kì lạ bằng 4 tone màu rất cá tính: màu đen, màu ghi, màu nâu bạc và màu bạc. Tất cả đều là những gam màu đơn sắc, mộc mạc và dễ gần gũi
Ngoài lối thiết kế hoàn chỉnh như thế, nhà sản xuất còn ưu ái hỗ trợ thêm cho xe đạp Giant Ineed Master đầy đủ các bộ phận như: chắn bùn, baga,… Hệ thống truyền động bao gồm đĩa 33T và Moayer Shimano, mặc dù chỉ có 1 đĩa, 1 líp, thế nhưng, chúng cũng đủ giúp cho xe đạp Giant Ineed Master 2018 đưa người dùng đến với đỉnh cao của cảm giác trên mọi cung đường đi qua.
Phanh V trước và phanh đùm sau lại càng khiến cho người điều khiển thêm hoàn toàn yên tâm tuyệt đối trong quá trình sử dụng
****Cửa hàng XE ĐẠP XANH
241B Hoàng Văn Thụ Phường 8 Quận Phú Nhuận
Hotline 028.3888.4888 hoặc 0909.26.15.36 để được tư vấn và hỗ trợ miễn phí
*Liên hệ: Hoàng Diệu Linh , 0909261536, 241B Hoàng Văn Thụ p8 q Phú Nhuận tp HCm*

Server: Apache/2.4.23 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Cache-Control: private, must-revalidate


markdown:
Keo chà ron SENDA là sản phẩm có gốc cement, chống thấm được đặc chế theo công nghệ tiên tiến, có công nghệ pha chế tối ưu tạo thành hỗn hợp men keo chuyên dùng để trét kẻ hở giữa các viên gạch lát nền hay ốp tường, bảo vệ gạch không nứt vỡ, làm tăng vẻ đẹp cho nền gạch, sử dụng cho nội và ngoại thất.
Keo chà ron SENDA phù hợp cho những công trình kiến trúc đòi hỏi cao về chất lượng, mỹ thuật như: khách sạn, văn phòng cao cấp, biệt thự ,nhà vườn, v.v..
ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT
Chống thấm, bền với hoá chất, chống rêu mốc
Độ bám dính tốt, không rạn nứt, không phai màu
Dùng cho nội thất và ngoại thất
Thành phần: cement màu, thạch anh mịn, polymer, phụ gia …
Dạng ngoài: bột khô, mịn
Màu sắc theo phong cách
Cách bảo quản: để nơi khô ráo, thoáng mát cách mặt tường và mặt đất ít nhất 20cm
LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH SƠN SENDA VIỆT NAM
Văn phòng: 84 Đường TL 16 – P. Thạnh Lộc – Quận 12 – TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: (08) 22.625.625 – (08) 22.635.635
Email: senda8.ntp@gmail.com – Hotline: 0968.303.303
*Liên hệ: CTy TNHH Sơn SENDA Việt Nam, 0968 303 303, 84TL16, P.THạnh Lộc, Q.12*