markdown:
# Đại kiện tướng
Danh hiệu
**Đại kiện tướng** được trao tặng cho các kỳ thủ cờ vua mạnh bởi Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE). Trừ danh hiệu [Vô địch Cờ vua Thế giới](/w/index.php?title=V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1), đây là danh hiệu cao nhất mà một kỳ thủ có thể đạt được.
Một khi đã đạt được, danh hiệu này được giữ vĩnh viễn. Trong các văn bản chính thống, "Đại kiện tướng" thường được viết tắt là "GM" (Grandmaster); "IM" là "Kiện tướng quốc tế (International Master); "FM" là "Kiện tướng FIDE" (FIDE Master) và "CM" là "Ứng viên kiện tướng" (Candidate Master). Cụm từ "Đại kiện tướng quốc tế" ("IGM" - viết tắt của "International Grandmaster") cũng được sử dụng, thường trong các văn bản cũ.
GM, IM, FM là những danh hiệu mở cho cả kỳ thủ nam và nữ. Vào năm 1978, Nhà Vô địch Cờ vua Nữ
[Nona Gaprindashvili](/w/index.php?title=Nona_Gaprindashvili&action=edit&redlink=1) trở thành kỳ thủ nữ đầu tiên đạt danh hiệu "Đại kiện tướng", thông qua một quyết định đặc biệt của FIDE. Kỳ thủ nữ đầu tiên thực sự đạt chuẩn "Đại kiện tướng" nhờ việc thi đấu thành công là [Susan Polgar](/w/index.php?title=Susan_Polgar&action=edit&redlink=1) vào năm 1991. Từ năm 2000, phần lớn top 10 nữ đều đạt danh hiệu "Đại kiện tướng". Một danh hiệu khác chỉ dành cho nữ, "Đại kiện tướng nữ" (WGM) cũng thường được sử dụng. Danh hiệu này được trao cho kỳ thủ nữ đạt trình độ cao hơn "Kiện tướng FIDE" (FM) nhưng thấp hơn "Kiện tướng Quốc tế" (IM).
FIDE trao tặng danh hiệu "Đại kiện tướng" (GM) cho các tác giả hoặc người giải cờ thế (xem
[Danh sách các Đại kiện tướng Cờ thế](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_C%E1%BB%9D_th%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)). [Liên đoàn Cờ vua qua thư tín Quốc tế](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_C%E1%BB%9D_vua_qua_th%C6%B0_t%C3%ADn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (International Correspondence Chess Federation) trao tặng danh hiệu ["Đại kiện tướng Cờ vua qua thư tín"](/w/index.php?title=%22%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_C%E1%BB%9D_vua_qua_th%C6%B0_t%C3%ADn%22&action=edit&redlink=1) (ICCGM – International Correspondence Chess Grandmaster).
Trong bài viết, GM được viết tắt để chỉ "Đại kiện tướng", IM chỉ "Kiện tướng Quốc tế".
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Các quy định hiện nay](#C.C3.A1c_quy_.C4.91.E1.BB.8Bnh_hi.E1.BB.87n_nay) [3 Lạm phát danh hiệu](#L.E1.BA.A1m_ph.C3.A1t_danh_hi.E1.BB.87u) [4 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [5 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [6 Liên kết](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt) [7 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=1)]
Cụm từ "Đại kiện tướng" được sử dụng lần đầu là ở bài báo năm 1938 của
[Bell’s Life](/w/index.php?title=Bell%E2%80%99s_Life_in_London&action=edit&redlink=1), đề cập đến [Wiliam Lewis](/w/index.php?title=Wiliam_Lewis&action=edit&redlink=1) là "Đại kiện tướng trong quá khứ của chúng ta". Lewis sau đó đề cập đến [1] [Philidor](/wiki/Fran%C3%A7ois-Andr%C3%A9_Danican_Philidor)là một Đại kiện tướng. Cụm từ này sau đó cũng được sử dụng với một vài kỳ thủ khác.
### Khoảng cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=2)]
Tại giải
[Ostend](/wiki/Ostend) năm 1907, cụm từ "Đại kiện tướng" ("Großmeister" trong tiếng Đức) được sử dụng. Giải đấu được chia làm hai phần: Giải Vô địch (the Championship) và giải Kiện tướng (the Masters). Giải Vô địch dành cho các kỳ thủ đã từng vô địch một giải đấu quốc tế trước đó. [[2]](#cite_note-fqmpqc-2) [Siegbert Tarrasch](/w/index.php?title=Siegbert_Tarrasch&action=edit&redlink=1) vô địch giải này, vượt qua [Carl Schlechter](/w/index.php?title=Carl_Schlechter&action=edit&redlink=1), [Dawid Janowski](/w/index.php?title=Dawid_Janowski&action=edit&redlink=1), [Frank Marshall](/w/index.php?title=Frank_Marshall&action=edit&redlink=1), [Amos Burn](/w/index.php?title=Amos_Burn&action=edit&redlink=1) và [Mikhail Chigorin](/w/index.php?title=Mikhail_Chigorin&action=edit&redlink=1). Những kỳ thủ này đều được coi là Đại kiện tướng. Giải [San-Sebastián](/w/index.php?title=San-Sebasti%C3%A1n&action=edit&redlink=1) 1912 được vô địch bởi [Akiba Rubinstein](/w/index.php?title=Akiba_Rubinstein&action=edit&redlink=1) là một giải nhằm xác định các Đại kiện tướng. Rubinstein vô địch với 12½/19 điểm. Đồng hạng hai là [Aron Nimzowitsch](/w/index.php?title=Aron_Nimzowitsch&action=edit&redlink=1) và [Rudolf Spielmann](/w/index.php?title=Rudolf_Spielmann&action=edit&redlink=1). Vì một vài lý do, tại [3] [Giải Cờ vua St.Petersburg 1914](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_C%E1%BB%9D_vua_St.Petersburg_1914&action=edit&redlink=1), danh hiệu "Đại kiện tướng" được chính thức trao tặng bởi [Tsar Nicholas II](/w/index.php?title=Tsar_Nicholas_II&action=edit&redlink=1), một trong những người tài trợ giải đấu. Sa hoàng [[2]](#cite_note-fqmpqc-2) [Tsar Nicholas](/w/index.php?title=Tsar_Nicholas&action=edit&redlink=1)đệ nhị trao tặng danh hiệu cho 5 kỳ thủ: [Emanuel Lasker](/w/index.php?title=Emanuel_Lasker&action=edit&redlink=1), [José Raúl Capablanca](/w/index.php?title=Jos%C3%A9_Ra%C3%BAl_Capablanca&action=edit&redlink=1), [Alexander Alekhine](/wiki/Alexander_Alekhine), [Siegbert Tarrasch](/w/index.php?title=Siegbert_Tarrasch&action=edit&redlink=1), và [Frank Marshall](/w/index.php?title=Frank_Marshall&action=edit&redlink=1)(lần lượt là 3 Nhà Vô địch Cờ vua Thế giới, 2 kỳ thủ cuối là 2 người đã thất bại trong trận tranh chức Vô địch Thế giới trước Lasker). Điều này được đề cập đến trong bài viết của [Robert Lewis Taylor](/w/index.php?title=Robert_Lewis_Taylor&action=edit&redlink=1)vào [15 tháng 6](/wiki/15_th%C3%A1ng_6)năm [1940](/wiki/1940), bài viết của " [The New Yorker](/wiki/The_New_Yorker)" và cuốn tự truyện của Marshall "My 50 Years of Chess". [[4]](#cite_note-KCAK-4) [[5]](#cite_note-Chess_Omnibus-5) [[6]](#cite_note-6)
### Những cách sử dụng không chính thức và cách sử dụng ở Liên Xô trước 1950[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=3)]
Trước 1950, cụm từ "Đại kiện tướng" thường được biết đến không chính thức dùng để chỉ các kỳ thủ đạt đẳng cấp thế giới.
[Liên đoàn Cờ vua Thế giới](/wiki/FIDE) (FIDE) được lập tại Paris năm 1924 nhưng không đặt ra các tiêu chuẩn về danh hiệu "Đại kiện tướng". Năm 1927, Liên đoàn Cờ vua Liên bang Xô viết sáng lập danh hiệu "Đại kiện tướng của Liên bang Xô Viết" cho những kỳ thủ Liên Xô. Thời kỳ này, các kỳ thủ Liên Xô không tham dự các trận đấu nằm ngoài lãnh thổ Liên Xô. Danh hiệu này bị bãi bỏ năm 1931, sau khi được trao cho [Boris Verlinsky](/w/index.php?title=Boris_Verlinsky&action=edit&redlink=1), kỳ thủ dành chức vô địch tại [Giải Vô địch Cờ vua Liên Xô](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Li%C3%AAn_X%C3%B4&action=edit&redlink=1). Danh hiệu này được trao tặng trở lại vào năm 1935 cho [7] [Mikhail Botvinnik](/wiki/Mikhail_Botvinnik)– Đại kiện tướng chính thức đầu tiên của Liên Xô. Verlinsky không được trao lại danh hiệu này.
### Danh hiệu chính thức (Từ 1950 trở đi)[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=4)]
Khi
[FIDE](/wiki/FIDE) được tái lập sau [Chiến tranh Thế giới II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_II), [FIDE](/wiki/FIDE) đặt ra các quy định về các danh hiệu quốc tế. Danh hiệu được trao tặng thông qua nghị quyết của Ủy ban the FIDE General Assembly and the Qualification. FIDE trao tặng danh hiệu Đại kiện tướng năm 1950 cho 27 kỳ thủ. Đó là những kỳ thủ:
- Những kỳ thủ hàng đầu thời bấy giờ: Vô địch Thế giới
[Mikhail Botvinnik](/wiki/Mikhail_Botvinnik)và những kỳ thủ đủ tiêu chuẩn tham dự [Giải Candidates](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_Candidates&action=edit&redlink=1)(xếp hạt giống) năm 1950: [Isaac Boleslavsky](/w/index.php?title=Isaac_Boleslavsky&action=edit&redlink=1), [Igor Bondarevsky](/w/index.php?title=Igor_Bondarevsky&action=edit&redlink=1), [David Bronstein](/wiki/David_Bronstein), [Max Euwe](/w/index.php?title=Max_Euwe&action=edit&redlink=1), [Reuben Fine](/w/index.php?title=Reuben_Fine&action=edit&redlink=1), [Salo Flohr](/w/index.php?title=Salo_Flohr&action=edit&redlink=1), [Paul Keres](/w/index.php?title=Paul_Keres&action=edit&redlink=1), [Alexander Kotov](/w/index.php?title=Alexander_Kotov&action=edit&redlink=1), [Andor Lilienthal](/w/index.php?title=Andor_Lilienthal&action=edit&redlink=1), [Miguel Najdorf](/w/index.php?title=Miguel_Najdorf&action=edit&redlink=1), [Samuel Reshevsky](/w/index.php?title=Samuel_Reshevsky&action=edit&redlink=1), [Vasily Smyslov](/w/index.php?title=Vasily_Smyslov&action=edit&redlink=1), [Gideon Ståhlberg](/w/index.php?title=Gideon_St%C3%A5hlberg&action=edit&redlink=1)và [László Szabó](/w/index.php?title=L%C3%A1szl%C3%B3_Szab%C3%B3&action=edit&redlink=1).
- Những kỳ thủ vẫn sống nhưng đã qua thời đỉnh cao, được công nhận là đạt đẳng cấp thế giới::
[Ossip Bernstein](/w/index.php?title=Ossip_Bernstein&action=edit&redlink=1), [Oldřich Duras](/w/index.php?title=Old%C5%99ich_Duras&action=edit&redlink=1), [Ernst Grünfeld](/w/index.php?title=Ernst_Gr%C3%BCnfeld&action=edit&redlink=1), [Borislav Kostić](/w/index.php?title=Borislav_Kosti%C4%87&action=edit&redlink=1), [Grigory Levenfish](/w/index.php?title=Grigory_Levenfish&action=edit&redlink=1), [Géza Maróczy](/w/index.php?title=G%C3%A9za_Mar%C3%B3czy&action=edit&redlink=1), [Jacques Mieses](/w/index.php?title=Jacques_Mieses&action=edit&redlink=1), [Viacheslav Ragozin](/w/index.php?title=Viacheslav_Ragozin&action=edit&redlink=1), [Akiba Rubinstein](/w/index.php?title=Akiba_Rubinstein&action=edit&redlink=1), [Friedrich Sämisch](/w/index.php?title=Friedrich_S%C3%A4misch&action=edit&redlink=1), [Savielly Tartakower](/w/index.php?title=Savielly_Tartakower&action=edit&redlink=1)và [Milan Vidmar](/w/index.php?title=Milan_Vidmar&action=edit&redlink=1).
Vì FIDE không truy tặng danh hiệu "Đại kiện tướng" nên những kỳ thủ mất trước năm 1950, bao gồm những Nhà Vô địch Thế giới
[Wihelm Steinitz](/w/index.php?title=Wihelm_Steinitz&action=edit&redlink=1), [Emanuel Lasker](/w/index.php?title=Emanuel_Lasker&action=edit&redlink=1), [José Capablanca](/w/index.php?title=Jos%C3%A9_Capablanca&action=edit&redlink=1) và [Alexander Alekhine](/wiki/Alexander_Alekhine), không được nhận danh hiệu này. [[8]](#cite_note-8)
#### Điều lệ năm 1953[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=5)]
Việc trao tặng danh hiệu với những điều lệ cũ đã gây ra một số vấn đề liên quan đến chính trị.
[Efim Bogoljubov](/w/index.php?title=Efim_Bogoljubov&action=edit&redlink=1), kỳ thủ di cư từ Liên Xô sang Đức đã không được mời trong buổi lễ trao tặng danh hiệu "Đại kiện tướng" đầu tiên của FIDE, dù ông chơi 2 trận trong [Giải Vô địch Cờ vua Thế giới](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) với Alekhine. Ông được trao tặng năm 1951 do một buổi bỏ phiếu kín với 8/13 phiếu tán thành việc này. [Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0) ủng hộ quyết định đó nhưng tất cả những nước [Xã hội chủ nghĩa](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) còn lại đều không tán thành. Năm 1953, FIDE hủy bỏ những quy định cũ, cho dù điều khoản quy định trao tặng danh hiệu cho những kỳ thủ có tuổi vẫn được giữ lại. Những quy định mới về danh hiệu "Đại kiện tướng Quốc tế" của FIDE thỏa mãn một trong các tiêu chuẩn sau:: [[9]](#cite_note-Harkness1956-9)
- Vô địch Thế giới.
- Kỳ thủ đủ tiêu chuẩn tham gia giải Candidates. Hoặc kỳ thủ thế chỗ kỳ thủ vắng mặt và đạt được ít nhất 50% số điểm.
- Kỳ thủ vô địch một giải đấu quốc tế thỏa mãn các điều kiện đặc biệt hoặc kỳ thủ đứng thứ hai trong hai giải đấu quốc tế trong vòng 4 năm. Các giải đấu này phải có ít nhất 11 vòng với ít nhất 7 kỳ thủ tham dự, 80% là "Đại kiện tướng Quốc tế" hay "
[Kiện tướng Quốc tế](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)". Đồng thời 30% số kỳ thủ tham dự phải là Đại kiện tướng có quyền tham dự giải Candidates hoặc từng tham gia giải này trong vòng 10 năm.
- Kỳ thủ chứng tỏ được năng lực của mình ngang bằng với các Đại kiện tướng trong các trận đấu hoặc giải đấu quốc tế. Danh hiệu này được trao tặng bởi
[Ủy ban Chứng nhận](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Ch%E1%BB%A9ng_nh%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)nếu có được sư tán thành của ít nhất 5 thành viên.
#### Điều lệ năm 1957[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=6)]
Sau khi FIDE đặt ra các điều lệ 1953, có một số ý kiến cho rằng các điều lệ này không thực sự phù hợp. Do đó FIDE tiến hành sửa đổi các quy định. Đại hội FIDE ở
[Viên](/wiki/Vi%C3%AAn) năm 1957 đặt ra các điều lệ mới, được gọi là hệ thống FAV, được chấp thuận bởi các trọng tài quốc tế Giovanni Ferrantes ( [Ý](/wiki/%C3%9D)), Alexander (có lẽ là [Conel Hugh O’Donel Alexander](/w/index.php?title=Conel_Hugh_O%E2%80%99Donel_Alexander&action=edit&redlink=1)) và Giancarlo Dal Verme (Ý). Với các điều lệ năm 1957, danh hiệu "Đại kiện tướng Quốc tế" của FIDE được tự động trao tặng với:
- Vô địch Thế giới.
- Bất cứ kỳ thủ nào giành quyền tham dự giải Candidates từ giải
[Interzonal](/w/index.php?title=Interzonal&action=edit&redlink=1), kể cả nếu không tham gia giải Candidates vì bất cứ lý do nào.
- Bất cứ kỳ thủ nào giành quyền tham dự giải Candidates từ giải
[Interzonal](/w/index.php?title=Interzonal&action=edit&redlink=1)nhưng không được tham dự vì giới hạn số kỳ thủ tối đa tham dự với một liên đoàn cờ vua.
- Bất cứ kỳ thủ nào tham dự giải Candidates và giành ít nhất 33
1⁄ 3số điểm tối đa.
Các kỳ thủ cũng được Đại hội FIDE trao tặng danh hiệu này nếu được
[Ủy ban Chứng nhận](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Ch%E1%BB%A9ng_nh%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) giới thiệu. Sự giới thiệu được dựa trên hiệu suất thi đấu trong một giải đấu với một số điểm nhất định tùy theo số Đại kiện tướng và [Kiện tướng](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1) tham dự giải đấu đó. [[10]](#cite_note-10)
#### Điều lệ năm 1965[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=7)]
Các mối lo ngại dấy lên khi các điều lệ 1957 quá lỏng lẻo. Tại Đại hội FIDE năm 1961, GM
[Milan Vidmar](/w/index.php?title=Milan_Vidmar&action=edit&redlink=1) cho rằng các điều lệ này "khiến một số kỳ thủ không thật sự xuất sắc được nhận danh hiệu này". Tại Đại hội 1964 ở [Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv), một tiểu ban đã được lập với mục đích thay đổi các điều lệ. Tiểu ban nay đề nghị việc tự động trao danh hiệu cần phải bị hủy bỏ và yêu cầu có một sự thay đổi về thành phần trong Ủy ban Chứng nhận. Một vài đại biểu tán thành các đề nghị của tiểu ban, bao gồm GM [Miguel Najdorf](/w/index.php?title=Miguel_Najdorf&action=edit&redlink=1), người cho rằng các điều lệ hiện tại sẽ dẫn đến một sự lạm phát các danh hiệu. Tại Đại hội FIDE 1965 ở [Wiesbaden](/wiki/Wiesbaden), FIDE đưa ra các quy định chuẩn về các danh hiệu. Các điều lệ về danh hiệu "Đại kiện tướng Quốc tế" là
- 1. Bất cứ Nhà Vô địch Thế giới nào cũng được tự động trao tặng danh hiệu Đại kiện tướng.
- 2a. Bất cứ kỳ thủ nào giành được ít nhất 40% số điểm trong trận đấu tứ kết tại giải Candidates.
- 2b. Giành được ít nhất một sô điểm nhất định trong một giải đấu bao gồm 55% số điểm trước các Đại kiện tướng và 75% trước các
[Kiện tướng](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1)và 85% trước các kỳ thủ còn lại (một [chuẩn Đại kiện tướng](/w/index.php?title=Chu%E1%BA%A9n_(c%E1%BB%9D_vua)&action=edit&redlink=1))
Để thỏa mãn yêu cầu 2b, ứng viên phải dành một chuẩn Đại kiện tướng trong một giải đấu loại 1a hay 2 chuẩn trong vòng 3 năm với 2 giải đấu loại 1b, hoặc 1 giải loại 2a và 1 giải loại 1b.
Loại giải đấu bao gồm:
- 1a - Có ít nhất 16 kỳ thủ, ít nhất 50% là GM, ít nhất 70% là IM
- 1b - Có ít nhất 12 kỳ thủ, ít nhất 33
1⁄ 3là GM và 70% là IM
- 2a - Có ít nhất 15 kỳ thủ, ít nhất 50% là IM
- 2b - Từ 10 đến 14 kỳ thủ, ít nhất 50% là IM.
Vì các danh hiệu FIDE là mãi mãi, các GM hoặc IM không được tính nếu kỳ thủ đó không có một kết quả GM hoặc IM trong một giải đấu trong vòng 5 năm.
Ngoài ra, không có nhiều hơn 50% cộng 1 kỳ thủ cùng quốc tích trong một giải đấu gồm từ 10 đến 12 kỳ thủ, hoặc không có 50% cộng 2 kỳ thủ cùng quốc tịch trong giải đấu lớn hơn.
74 danh hiệu GM đã được trao trong giai đoạn 1951 và 1968. Trong khoảng thời gian này, 10 danh hiệu GM được trao năm 1965 nhưng chỉ 1 vào năm 1966 và 1968.
[[11]](#cite_note-11)
#### Điều lệ năm 1970[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=8)]
Các điều lệ trao tặng các danh hiệu 1970 của
[FIDE](/wiki/FIDE) được rút ra từ sự đề xuất "Dorazil", được trình bày tại [Olympiad Cờ vua thứ 19](/w/index.php?title=Olympiad_C%E1%BB%9D_vua_th%E1%BB%A9_19&action=edit&redlink=1). Đề xuất này được tiến sĩ [Wilfried Dorazil](/w/index.php?title=Wilfried_Dorazil&action=edit&redlink=1) (sau này là phó chủ tịch FIDE) và các thành viên trong ủy ban gồm Đại kiện tướng [Svetozar Gligorić](/w/index.php?title=Svetozar_Gligori%C4%87&action=edit&redlink=1) và Giáo sư [Arpad Elo](/w/index.php?title=Arpad_Elo&action=edit&redlink=1) cùng nhau bàn bạc. Các đề xuất này sau đó đều được thông qua. [[12]](#cite_note-Siegen_Chess_Olympiad-12)
Thực chất, đề xuất này được giáo sư Elo xây dựng dựa trên
[hệ thống Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo) do chính ông phát minh ra. Với việc mỗi kỳ thủ có một [hệ số Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo) riêng đánh giá trình độ của chính mình, việc phân loại các giải đấu cũng trở nên dễ dàng hơn, dựa trên trung bình hệ số [Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo) của các kỳ thủ. Ví dụ, một giải đấu thuộc loại 1 nếu trung bình Elo của các kỳ thủ nằm trong khoảng 2251-2275. Tương tự, giải đấu loại 2 thuộc khoảng 2276-2300. Giải đấu thuộc loại càng cao thì càng có nhiều kỳ thủ mạnh tham dự
Một yếu tố quan trọng khác trong việc trao tặng các danh hiệu là các kỳ thủ phải vượt qua một số điểm nhất định để chứng tỏ họ ở mức Đại kiện tướng (GM) hoặc Kiện tướng (IM). Điểm được tính bằng phần trăm của số điểm giành được với số điểm tối da trừ đi một số thích hợp, do đó phản ánh thực lực của một kỳ thủ.
Người tổ chức giải đấu có thể áp dụng tỉ lệ phần trăm này cho giải đấu của riêng họ và đưa ra một số điểm nhất định mà kỳ thủ cần phải đạt được nếu muốn có kết quả Đại kiện tướng hoặc Kiện tướng (được coi là một
[chuẩn Đại kiện tướng](/w/index.php?title=Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1))
|
||
||
|
Để đạt được danh hiệu Đại kiện tướng, một kỳ thủ phải giành được 3
[chuẩn GM](/w/index.php?title=Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1) trong 3 năm, ngoại trừ trường hợp nếu số trận đấu trong một giải đấu của một kỳ thủ không ít hơn 30 trận, khi đó có thể chỉ cần 2 chuẩn Đại kiện tướng để được trao danh hiệu. Cũng có những trường hợp ngoại lệ khi hệ thống tính điểm phải thay đổi đề phù hợp, như với các giải đấu đồng đội.
Đề xuất này bao gồm nhiều luật lệ và quy định, bao gồm:
- Quy định về tiêu chuẩn của một giải đấu.
- Quy định về tiêu chuẩn của kỳ thủ có đủ tư cách tham dự một giải đấu.
- Quy định về những kỳ thủ chưa được xếp hạng (chưa có
[hệ số Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo)).
- Quy định về việc đăng ký tham dự một giải đấu của FIDE.
- Các quy tắc tính toán áp dụng cho hệ thống Elo, phân loại giải đấu,...
## Các quy định hiện nay[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=9)]
Các yêu cầu đề trở thành một Đại kiện tướng là khá phức tạp. Một kỳ thủ phải có
[hệ số Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo) ít nhất 2500 (mặc dù họ không cần phải có Elo trên 2500 để giữ danh hiệu Đại kiện tướng vì danh hiệu này là vĩnh viễn). Hơn nữa, phải có ít nhất 2 [chuẩn Đại kiện tướng](/w/index.php?title=Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1) từ tổng cộng ít nhất 27 trận đấu trong một giải đấu (gồm các Đại kiện tướng có quốc tịch khác) trước khi được FIDE trao tặng danh hiệu. Ngoài ra, nếu một kỳ thủ giành được chức vô địch trong các giải sau: [Vô địch Cờ vua Thế giới Nữ](/w/index.php?title=V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_N%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) và [Vô địch Cờ vua Trẻ Thế giới](/w/index.php?title=V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Tr%E1%BA%BB_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) hoặc [Vô địch Cờ vua Thế giới dành cho người cao tuổi](/w/index.php?title=V%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_C%E1%BB%9D_vua_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_d%C3%A0nh_cho_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_cao_tu%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) thì được đặc cách phong danh hiệu "Đại kiện tướng".
Những quy định hiện nay có thể được tra cứu trong sổ tay hướng dẫn của FIDE (FIDE Handbook).
[[13]](#cite_note-13)
## Lạm phát danh hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=10)]
Năm 1972, chỉ có 88 Đại kiện tướng trên toàn thế giới với 33 Đại kiện tướng đến từ
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Tuy nhiên, hiện tại có đến hơn 1000 Đại kiện tướng trên bảng xếp hạng của FIDE. [[14]](#cite_note-rating_fide_download_page-14) [Nigel Short](/w/index.php?title=Nigel_Short&action=edit&redlink=1) là kỳ thủ đứng thứ 3 trên thế giới vào năm 1989 với [hệ số Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo) 2650. Vào thế kỷ 21, mức Elo 2650 chỉ đủ để lọt vào top 100; kỳ thủ đứng thứ 3 trên thế giới thường có mức Elo vào khoảng 2790 trở lên. Tháng 7 năm 2011, cả 3 kỳ thủ đứng đầu thế giới đều có mức Elo trên 2800. Một phần guyên nhân là do hiện nay có nhiều giải đấu hơn trên khắp thế giới với phí đi lại rẻ hơn. Các kỳ thủ [15] [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)và [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)cũng không bị giới hạn như ở thập niên 1990 nữa. Ngoài ra, các kỳ thủ có thể đạt chuẩn Đại kiện tướng hoặc chuẩn Kiện tướng trong các giải đấu mà số trận đấu quá ít, khiến việc dành chuẩn trở nên dễ dàng hơn. [[16]](#cite_note-Short-16)
Tháng 12 năm 2008 chứng kiến con số kỷ lục với 1192 Đại kiện tướng và 2916 Kiện tướng khiến FIDE cân nhắc việc nên đặt thêm danh hiệu "Đại kiện tướng Cao cấp" (Elite Grandmaster).
Một danh hiệu không chính thức khác là "Siêu Đại kiện tướng" (Super Grandmaster) thường được chỉ các kỳ thủ có [17] [hệ số Elo](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Elo)trên 2700. [[18]](#cite_note-SGM-18)
Sự cân đối giữa số lượng các Đại kiện tướng, Kiện tướng và những kỳ thủ khác trở nên nhỏ đi do ngày càng có nhiều người chơi cờ trên khắp thế giới có hệ số Elo hơn. Một thành viên trong Ủy ban Danh hiệu FIDE và Xếp hạng cho rằng hiện nay những người chơi cờ yếu có thể có được hệ số FIDE dễ dàng hơn nên việc so sánh Đại kiện tướng với các kỳ thủ khác không còn nhiều ý nghĩa nữa.
[[19]](#cite_note-19)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=11)] [Danh sách các Đại kiện tướng trẻ nhất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_tr%E1%BA%BB_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) [So sánh giữa các kỳ thủ hàng đầu trong lịch sử](/w/index.php?title=So_s%C3%A1nh_gi%E1%BB%AFa_c%C3%A1c_k%E1%BB%B3_th%E1%BB%A7_h%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%A7u_trong_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) [Danh sách các Đại kiện tướng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Siêu Đại kiện tương](/w/index.php?title=So_s%C3%A1nh_gi%E1%BB%AFa_c%C3%A1c_k%E1%BB%B3_th%E1%BB%A7_h%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%A7u_trong_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=12)] [Sunnucks, Anne](/w/index.php?title=Anne_Sunnucks&action=edit&redlink=1)(1970), *The Encyclopaedia of Chess*, St. Martins Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-7091-4697-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-7091-4697-1)
## Liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=13)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_ki%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-TOCOC_1-0) [Hooper, David](/w/index.php?title=David_Vincent_Hooper&action=edit&redlink=1); [Whyld, Kenneth](/w/index.php?title=Kenneth_Whyld&action=edit&redlink=1)(1992), *(ấn bản 2),* [The Oxford Companion to Chess](/w/index.php?title=The_Oxford_Companion_to_Chess&action=edit&redlink=1) [Oxford University Press](/w/index.php?title=Oxford_University_Press&action=edit&redlink=1), tr. 156, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-19-280049-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-19-280049-7)
- ^
**a** **ă** [Sunnucks 1970](#CITEREFSunnucks1970), tr. 223 [^](#cite_ref-3) [Crosstable San Sebastian 1912](http://nimzowitsch.com/Tourn_and_Match/sanseb12.htm) [^](#cite_ref-KCAK_4-0) [Winter, Edward](/w/index.php?title=Edward_Winter_(chess_historian)&action=edit&redlink=1)(1999), *Kings, Commoners and Knaves: Further Chess Explorations*(ấn bản 1), Russell Enterprises, Inc., tr. 315–316, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-888690-04-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-888690-04-0) [^](#cite_ref-Chess_Omnibus_5-0) [Winter, Edward](/w/index.php?title=Edward_Winter_(chess_historian)&action=edit&redlink=1)(2003), *A Chess Omnibus*(ấn bản 1), Russell Enterprises, Inc., tr. 177–178, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-888690-17-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-888690-17-0) [^](#cite_ref-6) [Chess Note 5144](http://www.chesshistory.com/winter/winter38.html), bởi [Edward Winter](/w/index.php?title=Edward_Winter_(chess_historian)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-Soviet_Championships_7-0) [Cafferty, Bernard](/w/index.php?title=Bernard_Cafferty&action=edit&redlink=1); [Taimanov, Mark](/w/index.php?title=Mark_Taimanov&action=edit&redlink=1)(1998), *The Soviet Championships*(ấn bản 1), Cadogan Books, tr. 28–29, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-85744-201-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-85744-201-4) [^](#cite_ref-8) [Elo, Arpad](/w/index.php?title=Arpad_Elo&action=edit&redlink=1)(1978), *The Rating of Chessplayers, Past and Present*, Arco, tr. 66, [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-668-04721-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-668-04721-0) [^](#cite_ref-Harkness1956_9-0) [Harkness, Kenneth](/w/index.php?title=Kenneth_Harkness&action=edit&redlink=1)(1956), *The Official Blue Book and Encyclopedia of Chess*, David McKay Company, tr. 332–336, [LCCN](/w/index.php?title=S%E1%BB%91_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) [56014153](http://lccn.loc.gov/56014153), [OCLC](/wiki/OCLC) [1578704](//www.worldcat.org/oclc/1578704) **| last=Harkness | first=Kenneth | author-link=Kenneth Harkness | year=1967 | title=Official Chess Handbook | publisher=David McKay Company | pages=211–214 | lccn=6613085 | oclc=728637}}** [^](#cite_ref-10) [^](#cite_ref-11) [Sunnucks 1970](#CITEREFSunnucks1970), tr. 224–226 [^](#cite_ref-Siegen_Chess_Olympiad_12-0) [Keene, Raymond](/w/index.php?title=Raymond_Keene&action=edit&redlink=1); [Levy, David](/w/index.php?title=David_Levy_(chess_player)&action=edit&redlink=1)(1970), *Siegen Chess Olympiad*(ấn bản 1), Chess Ltd, Sutton Coldfield, tr. 238–240 [^](#cite_ref-13) [, fide.com](http://www.fide.com/fide/handbook.html?id=58&view=article) *Actual Handbook* [^](#cite_ref-rating_fide_download_page_14-0) [Download Fide Rating Lists](http://ratings.fide.com/download.phtml) [^](#cite_ref-15) [http://ratings.fide.com/top.phtml?list=men](http://ratings.fide.com/top.phtml?list=men) **Praful Zaveri (ngày 10 tháng 12 năm 2006),** [^](#cite_ref-Short_16-0) [, chessbase.com](http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=3531) *Nigel Short wins Commonwealth Championship* **Macieja, Bartlomiej (ngày 17 tháng 12 năm 2008),** [^](#cite_ref-ACP_Report_17-0) [, Fide.com, truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2010](http://www.fide.com/fide/fide-commissions/3616-acp-report-by-gm-bartlmiej-macieja) *ACP Report by GM Bartlmiej Macieja* [^](#cite_ref-SGM_18-0) *Super Grandmaster* [^](#cite_ref-19) [Remarks on the ACP's FIDE Congress report](http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5111), Nick Faulks, [Chessbase](/w/index.php?title=Chessbase&action=edit&redlink=1), ngày 24 tháng 12 năm 2008

Content-language: vi

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Canary Wharf
|
|![]()
|
|Thông tin trong bài này hoặc đoạn này không
Xin bạn hãy
[One Canada Square](/w/index.php?title=One_Canada_Square&action=edit&redlink=1). [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [51°30′13″B 0°01′06″T / 51,503611°B 0,018333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Canary_Wharf¶ms=51.503611_N_-0.018333_E_region:GB_type:city(12500))
|
|Canary Wharf
|
|![]()
Canary Wharf, nhìn từ hướng Tây
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/8px-Red_pog.svg.png)
[Greater London](/wiki/Greater_London) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Mạng lưới tham chiếu quốc gia](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1ng_l%C6%B0%E1%BB%9Bi_tham_chi%E1%BA%BFu_qu%E1%BB%91c_gia_Anh&action=edit&redlink=1) [TQ375802](//tools.wmflabs.org/os/coor_g/?pagename=Canary_Wharf¶ms=TQ375802_region%3AGB_scale%3A25000) [London borough](/w/index.php?title=Districts_of_England&action=edit&redlink=1) [Tower Hamlets](/w/index.php?title=London_Borough_of_Tower_Hamlets&action=edit&redlink=1) [Ceremonial county](/w/index.php?title=Ceremonial_counties_of_England&action=edit&redlink=1) [Đại Luân Đôn](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) [London](/wiki/Greater_London) [Quốc gia](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_thu%E1%BB%99c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh&action=edit&redlink=1) [England](/wiki/England) [Quốc gia có chủ quyền](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_c%C3%B3_ch%E1%BB%A7_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Liên hiệp Anh](/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh) [Mã bưu chính khu đô thị](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_khu_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) [LONDON](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính quận](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_t%E1%BA%A1i_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh&action=edit&redlink=1) [E14](/w/index.php?title=E_postcode_area&action=edit&redlink=1) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=S%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_t%E1%BA%A1i_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh&action=edit&redlink=1) [020](/w/index.php?title=020&action=edit&redlink=1) [Cảnh sát](/w/index.php?title=List_of_law_enforcement_agencies_in_the_United_Kingdom&action=edit&redlink=1) [Metropolitan](/w/index.php?title=Metropolitan_Police_Service&action=edit&redlink=1) [Cứu hỏa](/w/index.php?title=Fire_service_in_the_United_Kingdom&action=edit&redlink=1) [London](/w/index.php?title=London_Fire_Brigade&action=edit&redlink=1) [Cấp cứu](/w/index.php?title=Emergency_medical_services_in_the_United_Kingdom&action=edit&redlink=1) [London](/w/index.php?title=London_Ambulance_Service&action=edit&redlink=1) [Nghị viện châu Âu](/w/index.php?title=Members_of_the_European_Parliament_for_the_United_Kingdom_2009%E2%80%932014&action=edit&redlink=1) [London](/w/index.php?title=London_(European_Parliament_constituency)&action=edit&redlink=1) [Nghị viện Liên hiệp Anh](/w/index.php?title=List_of_United_Kingdom_Parliament_constituencies&action=edit&redlink=1) [Poplar and Limehouse](/w/index.php?title=Poplar_and_Limehouse_(UK_Parliament_constituency)&action=edit&redlink=1) [Nghị viện Luân Đôn](/w/index.php?title=London_Assembly_constituencies&action=edit&redlink=1) [City and East](/w/index.php?title=City_and_East_(London_Assembly_constituency)&action=edit&redlink=1) [UK](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8Ba_%C4%91i%E1%BB%83m_t%E1%BA%A1i_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh&action=edit&redlink=1)· [Anh](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8Ba_%C4%91i%E1%BB%83m_t%E1%BA%A1i_Anh&action=edit&redlink=1)· [London](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8Ba_%C4%91i%E1%BB%83m_t%E1%BA%A1i_London&action=edit&redlink=1) **Canary Wharf** là một [Trung tâm thương mại tài chính](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) lớn, đang phát triển nằm ở quận [Tower Hamlets](/w/index.php?title=Tower_Hamlets&action=edit&redlink=1) tại [Thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n). Trung tâm này gồm có nhiều [cao ốc](/wiki/Nh%C3%A0_cao_t%E1%BA%A7ng), trong đó có 3 tòa nhà cao nhất của nước [Anh](/wiki/Anh) (cho đến năm 2012): Phần thứ nhất là [One Canada Square](/w/index.php?title=One_Canada_Square&action=edit&redlink=1) (cao 235,1 m), phần thứ hai là [HSBC Tower](/w/index.php?title=HSBC_Tower&action=edit&redlink=1) và [Citigroup Centre](/w/index.php?title=Citigroup_Centre&action=edit&redlink=1) cao bằng nhau (cao 199,5 m). Canary Wharf được xây dựng từ xưởng sửa chữa tàu thuyền của miền Tây [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) trước đây, là nơi mà các tàu thuyền đi đến vùng [biển Caribbean](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caribe). Sau khi xưởng này đã bị hủy bỏ, vào năm [1981](/wiki/1981) người ta bắt đầu làm cho nó trở thành một Trung tâm [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) quan trọng. Hiện nay người ta có nhiều dự án để làm cho khu vực này phát triển gấp đôi hơn trước đây và có thêm nhiều tòa nhà cao tầng.
## Mục lục
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Canary_Wharf&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Canary_Wharf&action=edit§ion=1)]
Khu Trung tâm này có tên gọi là Canary Wharf, (Wharf có nghĩa là bến tàu) bởi vì trước đây người ta buôn bán giao dịch nhiều với
[quần đảo Canaria](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Canaria).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Canary_Wharf&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Canary_Wharf&action=edit§ion=2)]
Canary Wharf được xây dựng từ xưởng sửa chữa tàu thuyền của miền Tây Ấn Độ trước đây. Từ
[1802](/wiki/1802) đến [1980](/wiki/1980) nơi này là một trong những xưởng sửa chữa tàu thuyền đông đúc nhất [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) với số lượng [nhân viên](/w/index.php?title=Nh%C3%A2n_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) là 50.000 người. Trong thế chiến thứ II, xưởng này bị bom oanh tạc dữ dội và gần như tất cả bị hủy hoại nặng nề. Vào những năm [1950](/wiki/1950), công nghiệp đóng tàu của vùng này bị xuống dốc trầm trọng gần như không còn nữa. Đến năm [1980](/wiki/1980) thì xưởng này hoàn toàn bị đóng cửa. Hàng ngàn người bị thất nghiệp và một phần đất rất lớn của Canary Wharf bị phá hủy và điều đó đã làm thay đổi nền kinh tế thế giới. Vào năm [1981](/wiki/1981) [Công ty](/wiki/C%C3%B4ng_ty) [London Docklands Development Corporation](/w/index.php?title=London_Docklands_Development_Corporation&action=edit&redlink=1) đã được thành lập với dự án nhằm mục đích thổi một cuộc sống mới lên vùng đất này.
## Ý kiến thành lập
[xí nghiệp](/w/index.php?title=X%C3%AD_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) đầu tiên của Canary Wharf[ [sửa](/w/index.php?title=Canary_Wharf&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Canary_Wharf&action=edit§ion=3)]
Vào năm
[1984](/wiki/1984) [The Roux Brothers](/w/index.php?title=The_Roux_Brothers&action=edit&redlink=1) tìm một nơi có diện tích rộng để sản xuất thực phẩm ăn liền và đóng gói. [Michael von Clemm](/w/index.php?title=Michael_von_Clemm&action=edit&redlink=1), người [đại diện](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_di%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) của công ty [Credit Suisse First Boston](/w/index.php?title=Credit_Suisse_First_Boston&action=edit&redlink=1) (CSFB) và Công ty [Roux Restaurants](/w/index.php?title=Roux_Restaurants&action=edit&redlink=1), đã được Công ty [London Docklands Development Corporation](/w/index.php?title=London_Docklands_Development_Corporation&action=edit&redlink=1) mời ăn trưa trên một chiếc tàu ở Canary Wharf và họ nảy sinh ý kiến muốn thành lập một xí nghiệp sản xuất thực phẩm đóng gói tại [Isle of Dogs](/wiki/Isle_of_Dogs) (một đảo ở tại Canary Wharf).
## Sự
[phát triển](/w/index.php?title=Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)[ [sửa](/w/index.php?title=Canary_Wharf&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Canary_Wharf&action=edit§ion=4)]
Năm
[1988](/wiki/1988) Những tòa nhà cao tầng tại Canary Wharf bắt đầu xây dựng và hoàn thành vào năm [2002](/wiki/2002). Năm [1999](/wiki/1999) chỉ có 15.000 nhân viên làm việc ở đó và cho đến năm [2004](/wiki/2004) thì số nhân viên là 63.000 người.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=02-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 03 Aug 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# Chỉ số giảm phát GDP
**Chỉ số giảm phát GDP** ( [t](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) *GDP deflator*), còn gọi là **Chỉ số điều chỉnh GDP** thường được ký hiệu là **D** GDP, là chỉ số tính theo phần trăm phản ánh mức giá chung của tất cả các loại hàng hoá, dịch vụ sản xuất trong nước. Chỉ số điều chỉnh GDP cho biết một đơn vị GDP điển hình của kỳ nghiên cứu có mức giá bằng bao nhiêu phần trăm so với mức giá của năm cơ sở. (Số liệu thống kê của Việt nam công bố đang tính GDP theo giá của năm 1994). **D** GDPphản ánh sự biến động GDP danh nghĩa do sự biến động của giá (cơ sở để đánh giá lạm phát).
## Mục lục
## Công thức tính chỉ số giảm phát GDP[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&action=edit§ion=1)]
Người ta tính chỉ số giảm phát GDP theo công thức sau:
-
-
-
Chỉ số giảm phát GDP = 100 x GDP danh nghĩa GDP thực tế
-
-
- Chỉ số giảm phát GDP là một phương pháp để tính tỷ lệ
[lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t)(phương pháp kia là dùng [CPI](/wiki/CPI)). Chẳng hạn, tỷ lệ lạm phát năm 2011 theo chỉ số giảm phát GDP được tính theo công thức:
-
-
-
Tỷ lệ lạm phát 2011 = 100 x Chỉ số giảm phát GDP 2011 - Chỉ số giảm phát GDP 2010 Chỉ số giảm phát GDP 2010
-
-
## So sánh Chỉ số giảm phát GDP và CPI[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&action=edit§ion=2)]
Khác với
[Chỉ số giá tiêu dùng CPI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng), **D** GDP được tính trên giỏ hàng hoá thay đổi do vậy nó phản ánh được sự thay thế giữa các hàng hoá, dịch vụ với nhau. Mặc dù vậy nó lại không phản ánh được sự giảm sút phúc lợi của người tiêu dùng trong trường hợp phải tiêu dùng ít hơn một loại hàng nào đó. Ví dụ: do sau dịch cúm gà, giá gà trở nên quá đắt so với giá thịt lợn nên người tiêu dùng sẽ mua ít thịt gà hơn và mua nhiều thịt lợn hơn. Phúc lợi của người tiêu dùng đã giảm xuống do họ phải tiêu dùng thịt gà ít hơn nhưng **D** GDP không phản ánh được điều này cho dù nó phản ánh được sự thay thế giữa thịt gà và thịt lợn.
CPI chỉ phản ánh mức giá của hàng tiêu dùng còn
**D** GDP phản ánh giá của cả hàng hoá do doanh nghiệp, chính phủ mua. Vì thế **D** GDP được coi là phản ánh đúng hơn mức giá chung. **D** GDP chỉ phản ánh mức giá của những hàng hoá sản xuất trong nước (vì GDP chỉ tính sản phẩm trong nước) còn CPI phản ánh mức giá của cả hàng hoá nhập khẩu. Ví dụ: khi giá một chiếc xe ô tô Toyota nhập khẩu tăng thì nó được phản ánh ở CPI nhưng không được phản ánh ở **D** GDP.
Tuy nhiên, trên thực tế, số liệu thống kê cho thấy sự khác biệt giữa CPI và
**D** GDP không lớn.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&action=edit§ion=3)] [Chỉ số giá tiêu dùng](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng) - CPI
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%E1%BA%A3m_ph%C3%A1t_GDP&action=edit§ion=5)]
- Gregory N. Mankiw (1997),
*Kinh tế học vĩ mô*, Nxb Thống kê và Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Danville, Ohio
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Danville, Ohio|
|—
|![ Vị trí trong Quận Knox, Ohio](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/OHMap-doton-Danville.png/250px-OHMap-doton-Danville.png)
![ Vị trí trong Quận Knox, Ohio](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/OHMap-doton-Danville.png/250px-OHMap-doton-Danville.png)
Vị trí trong
[Quận Knox](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Knox,_Ohio), [Ohio](/wiki/Ohio) ![ Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ohio_in_United_States.svg/250px-Ohio_in_United_States.svg.png)
![ Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ohio_in_United_States.svg/250px-Ohio_in_United_States.svg.png)
Vị trí tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Knox](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Knox,_Ohio) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Danville** là một [làng](/wiki/L%C3%A0ng) thuộc [quận Knox](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Knox,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của làng này là 1044 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Danville,_Ohio&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danville,_Ohio&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 1104 người.
- Dân số năm 2010: 1044 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Danville,_Ohio&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danville,_Ohio&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Lạc đà
[Lama (chi)](/w/index.php?title=Lama_(chi)&redirect=no))
|Lạc đà|
|
|![]()
![ Dromedary.02.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/28/Dromedary.02.jpg)
![ Dromedary.02.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/28/Dromedary.02.jpg)
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Artiodactyla](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Tylopoda](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99_L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Camelidae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Camelus** [Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1758 [[1]](#cite_note-msw3-1) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Camelus dromedarius](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_m%E1%BB%99t_b%C6%B0%E1%BB%9Bu)
Linnaeus, 1758
![ Thống kê số lượng lạc đà năm 2003.](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/800px-2003camel.PNG/240px-800px-2003camel.PNG)
†
[Camelus bactrianus](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_hai_b%C6%B0%E1%BB%9Bu)
[Camelus dromedarius](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_m%E1%BB%99t_b%C6%B0%E1%BB%9Bu)
* (hóa thạch) Camelus gigas* [[2]](#cite_note-2) *(hóa thạch)* [Camelus hesternus](/w/index.php?title=Camelus_hesternus&action=edit&redlink=1) [[3]](#cite_note-worboys10-3) *(hóa thạch)* [Camelus sivalensis](/w/index.php?title=Camelus_sivalensis&action=edit&redlink=1) [[4]](#cite_note-4) *(fossil)* [Camelus moreli](/w/index.php?title=Camelus_moreli&action=edit&redlink=1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Camellus*Molina, 1782; *Dromedarius*Gloger, 1841. **Lạc đà** là tên gọi để chỉ một trong hai loài [động vật guốc chẵn](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n) lớn trong chi *Camelus*, là [Lạc đà một bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_m%E1%BB%99t_b%C6%B0%E1%BB%9Bu) và [Lạc đà hai bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_hai_b%C6%B0%E1%BB%9Bu). Cả hai loài này có nguồn gốc từ các vùng [sa mạc](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c) của [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) và [Bắc Phi](/wiki/B%E1%BA%AFc_Phi). Đây là loài động vật lớn nhất sống được trên sa mạc và các vùng khô cằn thiếu nước uống.
## Mục lục
## Thuật ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=1)]
Trong một số ngôn ngữ thì
*lạc đà* có nguồn gốc từ *kamelos* trong [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), mà chính nó lại có nguồn gốc từ *gamal* trong [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew). [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6)
Thuật ngữ
*lạc đà* cũng được sử dụng rộng rãi hơn, để miêu tả một trong sáu loài động vật tương tự như lạc đà trong họ [Camelidae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0): hai trong số đó là lạc đà thực sự, và bốn là các động vật giống như lạc đà ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9): [llama](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_kh%C3%B4ng_b%C6%B0%E1%BB%9Bu) (lạc đà không bướu), [alpaca](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_nh%C3%A0_Nam_M%E1%BB%B9), [guanaco](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_th%E1%BA%A3o_nguy%C3%AAn_l%E1%BB%9Bn) và [vicuna](/w/index.php?title=Vicuna&action=edit&redlink=1). [[7]](#cite_note-wordnik-7) Để có cái nhìn tổng quan hơn về họ lạc đà, xem [8] [Họ lạc đà](/wiki/H%E1%BB%8D_L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0). Để có thêm chi tiết về hai loài lạc đà thực sự, xem [Lạc đà một bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_m%E1%BB%99t_b%C6%B0%E1%BB%9Bu)và [Lạc đà hai bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_hai_b%C6%B0%E1%BB%9Bu).
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=2)] **Họ Camelidae**
- Phân họ
[Camelinae](/w/index.php?title=Camelinae&action=edit&redlink=1)
- Chi
*Lama*:
- Chi
*Vicugna*: **Chi** *Camelus* [Lạc đà một bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_m%E1%BB%99t_b%C6%B0%E1%BB%9Bu), *Camelus dromedarius* [Lạc đà hai bướu](/wiki/L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0_hai_b%C6%B0%E1%BB%9Bu), *Camelus bactrianus*
-
- Chi
## Sinh học[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=3)]
Tuổi thọ trung bình của lạc đà từ 40 đến 50 năm.
[[9]](#cite_note-nationalgeo-dromedary-9) Một con lạc đà trưởng thành cao 1,85m đến bướu ở vai và 2,15m ở bướu. [10] Lạc đà có thể chạy 65 km/h ở vùng có cây bụi ngắn và duy trì tốc độ lên đến 40 km/h. [[11]](#cite_note-camello-11) Lạc đà 2 bướu nặng 300 đến 1000 kg và lạc đà một bướu nặng 300 đến 600 kg. [[12]](#cite_note-bigfacts-12)
Lạc đà chịu được sự khắc nghiệt của sa mạc vì chúng có lớp
[lông](/wiki/L%C3%B4ng) bờm để bảo vệ khỏi cái nóng lạnh trong lúc trời nắng hoặc vào ban đêm trên sa mạc. Bàn chân chúng có những chiếc móng to kềnh giúp nó đi vững trên con đường gồ ghề sỏi đá hoặc trên lớp cát mềm. Quan trọng hơn là chúng biết cách giữ nước trong cơ thể.
### Cách giữ nước trong cơ thể[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=4)]
Lạc đà không chảy mồ hôi và cũng mất rất ít nước trong quá trình bài tiết. Ngay cả chất lỏng ở mũi cũng được giữ lại thông qua một khe xuống miệng. Lạc đà có thể đi trong một thời gian dài trên sa mạc, khi đó trọng lượng của nó sẽ giảm đi khoảng 40%. Nhưng chủ yếu nó sống được trên sa mạc lâu là nhờ cái bướu.
Lạc đà được biết đến nhiều nhất nhờ các bướu của chúng. Các bướu này không chứa nước như đa số người tin tưởng. Các bướu này là các nguồn dự trữ các mô mỡ, trong khi nước được lưu trữ trong máu của chúng. Điều này cho phép chúng sống được nhiều ngày mà không có thức ăn và nước uống. Mỡ lạc đà sử dụng khi khan hiếm lương thực. Bướu lúc đó sẽ co lại và mềm đi. Đến khi có nước, nó có thể uống được liền một hơi 57l nước để bù lại phần chất lỏng bị mất.
## Lông[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=5)]
Lạc đà hai bướu có hai lớp lông: lớp lông tơ bên trong để giữ ấm và lớp lông thô bên ngoài dài hơn giống như tóc. Chúng sản xuất khoảng 2,3 kg (5
[pound](/wiki/Pound_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))) sợi [len](/wiki/Len) hàng năm. Cấu trúc của sợi len lông lạc đà tương tự như len casơmia. Lông tơ thông thường dài từ 2,5-7,5 cm (1-3 [inch](/wiki/Inch)). Lông tơ của lạc đà không tách ra dễ dàng. Lông tơ được xe thành [sợi](/w/index.php?title=S%E1%BB%A3i&action=edit&redlink=1) để [dệt kim](/w/index.php?title=D%E1%BB%87t_kim&action=edit&redlink=1).
Loài người đã thuần hóa lạc đà khoảng 5000 năm trước đây. Lạc đà một bướu và lạc đà hai bướu vẫn được sử dụng để lấy sữa, thịt và làm động vật chuyên chở—lạc đà một bướu ở Bắc Phi và Tây Á; lạc đà hai bướu ở vùng đông và bắc của khu vực Trung Á.
Mặc dù hiện nay còn khoảng 13 triệu lạc đà một bướu còn sống, loài này đã tuyệt chủng trong điều kiện sống hoang dã: tất cả đã được thuần hóa (chủ yếu ở
[Sudan](/wiki/Sudan), [Somalia](/wiki/Somalia), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) và các quốc gia lân cận), cũng như ở [Cộng hòa Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi), [Namibia](/wiki/Namibia) và [Botswana](/wiki/Botswana). Tuy nhiên, có một quần thể sống [hoang dã](/w/index.php?title=Hoang_d%C3%A3&action=edit&redlink=1) khoảng 700.000 con ở miền trung nước [Úc](/wiki/%C3%9Ac), chúng là hậu duệ của các cá thể đã thoát khỏi cuộc sống giam cầm vào cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19). Quần thể này tăng trưởng khoảng 11% mỗi năm và trong thời gian gần đây chính quyền [Nam Úc](/wiki/Nam_%C3%9Ac_(ti%E1%BB%83u_bang)) đã quyết định tiêu diệt loài động vật này, nguyên nhân là chúng ngốn quá nhiều các nguồn tài nguyên thiên nhiên có hạn của các trang trại nuôi [cừu](/wiki/C%E1%BB%ABu_nh%C3%A0).
Lạc đà hai bướu đã từng rất phổ biến, nhưng hiện nay quần thể của chúng đã giảm xuống chỉ còn khoảng 1,4 triệu con, chủ yếu là đã được thuần hóa. Người ta cho rằng còn khoảng 1.000 con lạc đà hai bướu sống hoang dã trong
[sa mạc Gobi](/wiki/Sa_m%E1%BA%A1c_Gobi), và một lượng nhỏ ở [Iran](/wiki/Iran), [Afghanistan](/wiki/Afghanistan), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) và [Nga](/wiki/Nga).
Một quần thể nhỏ lạc đà (một và hai bướu) nhập khẩu đã từng sống ở miền tây nam nước
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) cho đến đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). Các động vật này được nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ, là một phần trong thực nghiệm của *US Camel Corps* và được sử dụng như là động vật kéo xe trong các mỏ, và chúng đã trốn thoát hoặc được giải thoát sau khi dự án kết thúc.
## Mắt[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=6)]
Mi mắt của loài lạc đà rất dày để bảo vệ chúng khỏi cát bay sa mạc, mắt của nó có 3 mí.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=7)] **Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005).** [^](#cite_ref-msw3_1-0) [“](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=14200111). *Camelus*” *Mammal Species of the World*. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494). [^](#cite_ref-2) [“Camelus gigas”](http://zipcodezoo.com/Animals/C/Camelus_gigas/). *ZipcodeZoo*. BayScience Foundation, Inc. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2012. **Worboys, Graeme L.; Francis, Wendy L.; Lockwood, Michael (ngày 30 tháng 3 năm 2010).** [^](#cite_ref-worboys10_3-0) *Connectivity Conservation Management: A Global Guide*. Earthscan. tr. 142. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781844076048](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781844076048). **Falconer, Hugh (1868).** [^](#cite_ref-4) [. R. Hardwicke. tr. 231.](http://books.google.com/books?id=hb4wAQAAMAAJ&pg=PA231) *Palæontological Memoirs and Notes of the Late Hugh Falconer: Fauna antiqua sivalensis* **“camel”.** [^](#cite_ref-5) *The New Oxford American Dictionary*(ấn bản 2). Oxford University Press, Inc. 2005. **Herper, Douglas.** [^](#cite_ref-6) [“camel”](http://www.etymonline.com/index.php?term=camel). *Online Etymology Dictionary*. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-wordnik_7-0) [“llama”](http://www.wordnik.com/words/llama). *Century Dictionary and Cyclopedia*. wordnik. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012. **Bornstein, Set (2010).** [^](#cite_ref-bornstein10_8-0) [“Important ectoparasites of Alpaca (Vicugna pacos)”](http://www.actavetscand.com/content/52/S1/S17). *Acta Veterinaria Scandinavica* **52**(Suppl 1): S17. [doi](/wiki/DOI): [10.1186/1751-0147-52-S1-S17](http://dx.doi.org/10.1186%2F1751-0147-52-S1-S17). [ISSN](/wiki/ISSN) [1751-0147](//www.worldcat.org/issn/1751-0147). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-nationalgeo-dromedary_9-0) [“Arabian (Dromedary) Camel”](http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/dromedary-camel/). *National Geographic*. National Geographic Society. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-nationalgeo-bactrian_10-0) [“Bactrian Camel: Camelus bactrianus”](http://animals.nationalgeographic.com/animals/mammals/bactrian-camel/). *National Geographic*. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-camello_11-0) [“The amazing characteristics of the camels”](http://www.camellosafari.com/?page_id=251). Camello Safari. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-bigfacts_12-0) [“How Fast Can Camels Run and How Long Can They Run For?”](http://www.bigsiteofamazingfacts.com/how-fast-can-camels-run-and-how-long-can-they-run-for/). *Big Site of Amazing Facts*. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2012.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_%C4%91%C3%A0&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
[Lạc đà](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Camelus?uselang=vi)
|
|
|
|Lạc đà Á-Phi:
|
|

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Morchella
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Morchella|
|
|![]()
Một cây nấm ở
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Fungi](/wiki/Fungi) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Ascomycota](/w/index.php?title=Ascomycota&action=edit&redlink=1) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Pezizomycetes](/w/index.php?title=Pezizomycetes&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Pezizales](/w/index.php?title=Pezizales&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Morchellaceae](/w/index.php?title=Morchellaceae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Morchella** [Dill.](/w/index.php?title=Dill.&action=edit&redlink=1)ex [Pers.](/w/index.php?title=Christian_Hendrik_Persoon&action=edit&redlink=1)(1794) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Morchella esculenta](/w/index.php?title=Morchella_esculenta&action=edit&redlink=1)
(
[L.](/wiki/Carl_Linnaeus)) Pers. (1801) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
~50 trên khắp thế giới
* là một chi gồm các loài nấm ăn được liên quan chặt chẽ với Morchella* [nấm tách](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_t%C3%A1ch&action=edit&redlink=1)đơn giản hơn về. Chúng có bề ngoài trông như tổ ong rong đó phần trên bao gồm các rãnh và các lỗ giữa chúng.
Tai nấm được đánh giá cao bởi các đầu bếp sành ăn, đặc biệt đối với các món ăn Pháp. Ngoài giá ttrị thương mại, nấm Morel còn bị hàng ngàn người săn tìm mỗi năm chỉ vì hương vị và niềm vui của cuộc săn tìm.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Morchella&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Morchella&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Morchella&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Morchella&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Morchella](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Morchella)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Quân chủ Habsburg
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Chế độ quân chủ Habsburg** hoặc **đế chế** là một tên gọi không chính thức giữa các nhà sử cho các quốc gia và tỉnh, được cai trị bởi các chi nhánh Áo của [Nhà Habsburg](/wiki/Nh%C3%A0_Habsburg) cho đến năm 1780, và sau đó là nhánh thừa kế Habsburg-Lorraine cho đến năm 1918. Chế độ quân chủ này là một nhà nước hỗn hợp gồm vùng lãnh thổ trong và ngoài [Thánh chế La Mã](/wiki/Th%C3%A1nh_ch%E1%BA%BF_La_M%C3%A3), chỉ thống nhất trong [liên minh cá nhân](/wiki/Li%C3%AAn_minh_c%C3%A1_nh%C3%A2n). Thủ đô của đế chế này là [Vienna](/wiki/Vienna), ngoại trừ giai đoạn 1583-1611, thủ đô được chuyển đến [Praha](/wiki/Praha). Từ 1804-1867, chế độ quân chủ Habsburg đã chính thức thống nhất với tên gọi [Đế chế Áo](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o), và 1867-1918 là [Đế chế Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o-Hung).

X-Cache: cp1052 hit (1), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Thảo luận:Giảo cổ lam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|
|![]()
|Trang này được thực hiện với sự phối hợp của các thành viên thuộc
|dự án Thực vật [trang thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Wikipedia:D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)để trao đổi hoặc đề xuất ý kiến. [Sơ khai](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_s%C6%A1_khai_v%E1%BB%81_Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) **sơ khai**. [Trung bình](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Kh%C3%A1_quan_tr%E1%BB%8Dng_v%E1%BB%81_Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) **tương đối quan trọng**.
|
|
|
|![]()
|Trang này được thực hiện với sự phối hợp của các thành viên thuộc
|dự án Thực vật

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Thể loại:Địa lý Colombia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Địa lý Colombia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Colombia&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
[Địa lý Colombia](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Geography_of_Colombia?uselang=vi)
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### M
- ►
[Môi trường Colombia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Colombia) (2 t.l.)
### S
- ►
[Sông Colombia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%B4ng_Colombia) (8 tr.)
## Các trang trong thể loại “Địa lý Colombia”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
Trợ giúp
Thể loại:Khu dự trữ sinh quyển Nhật Bản
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Các trang trong thể loại “Khu dự trữ sinh quyển Nhật Bản”
Thể loại này gồm trang sau.
Y
Yakushima
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Khu_dự_trữ_sinh_quyển_Nhật_Bản&oldid=12751175
”
Thể loại
:
Khu dự trữ sinh quyển
Nhật Bản
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
English
فارسی
Français
Italiano
日本語
Русский
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:18 ngày 13 tháng 7 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động


markdown:
# Umaria
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [23°25′B 78°38′Đ / 23,42°B 78,63°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Umaria¶ms=23.42_N_78.63_E_region:IN_type:city)
|
|Umaria
|
|
-
|
|
-
[Tọa độ](/wiki/T%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99) [23.42° B 78.63° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Umaria¶ms=23.42_N_78.63_E_region:IN_type:city) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
-
[Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao)
- 538 m
[Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2001](/wiki/2001))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
-
**Umaria** là một thành phố và khu đô thị của [quận Umaria](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Umaria&action=edit&redlink=1) thuộc [bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Madhya Pradesh](/wiki/Madhya_Pradesh), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Umaria&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Umaria&action=edit§ion=1)]
Umaria có vị trí
[23.42° B 78.63° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Umaria¶ms=23.42_N_78.63_E_) Nó có độ cao trung bình là 538 [1] [mét](/wiki/M%C3%A9t)(1765 [feet](/wiki/Foot)).
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Umaria&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Umaria&action=edit§ion=2)]
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ
, Umaria có dân số 26.837 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Umaria có tỷ lệ 69% [2] [biết đọc biết viết](/wiki/Bi%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%AF), cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Umaria, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Umaria&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Umaria&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-geoloc_1-0) [“Umaria”](http://www.fallingrain.com/world/IN/35/Umaria.html). *Falling Rain Genomics, Inc*. Truy cập 6 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-2) [“Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)”](http://web.archive.org/web/20040616075334/www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999). Census Commission of India. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2007.
|
|![]()


markdown:
# Vázquez de Coronado (tổng)
|Vázquez de Coronado|
|—
|
|
|![]()
**Hiệu kỳ** ![ Hiệu huy của Vázquez de Coronado](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ad/Escudo_del_Canton_V%C3%A1zquez_de_Coronado_2.jpg)
![ Hiệu huy của Vázquez de Coronado](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ad/Escudo_del_Canton_V%C3%A1zquez_de_Coronado_2.jpg)
**Hiệu huy** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Costa_Rica.svg/22px-Flag_of_Costa_Rica.svg.png)
[Costa Rica](/wiki/Costa_Rica) [Tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Costa_Rica&action=edit&redlink=1) [San José](/wiki/San_Jos%C3%A9_(t%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Costa_Rica)) 2(85.8 mi 2) [[1]](#cite_note-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(740/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Vázquez de Coronado** là một [tổng](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Costa_Rica&action=edit&redlink=1) ở tỉnh [San José](/wiki/San_Jos%C3%A9_(t%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Costa_Rica)) thuộc [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica). Tổng này có diện tích 222,20 km² , và dân số là 59.113 người [2] . Thủ phủ của tổng này là [[3]](#cite_note-3) [San Isidro](/w/index.php?title=San_Isidro_de_Coronado&action=edit&redlink=1).
Tổng nằm ở cao nguyên ở ngoại ô San José và bao gồm một khu vực lớn của Cordillera Central và vườn quốc gia Braulio Carrillo. Sông Sucio tạo thành ranh giới phía tây còn sông Macho, sông Zurquí và sông Patria tạo thành biên giới phía đông. Mũi phía bắc là hợp lưu cua sông Sucio và Patria. Tổng được lập theo sắc lệnh ngày 15 tháng 11 năm 1910 và được đặt tên theo toàn quyền thuộc địa đầu tiên của Tây Ban Nha ở Costa Rica. Tổng Coronado được chia thành 5 huyện.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%A1zquez_de_Coronado_(t%E1%BB%95ng)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%A1zquez_de_Coronado_(t%E1%BB%95ng)&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“](http://www.ifam.go.cr/PaginaIFAM/ifams/Descargas/CDI/Legal/Divisi%C3%B3n%20Territorial%20CR%20%20Publicado%20en%20La%20Gaceta%2026%20mayo%202009.pdf)( *División Territorial Administrativa de Costa Rica*” *Instituto de Fomento y Asesoria Municipal*(IFAM). 5 tháng 5 năm 2009. **Instituto Geográfico Nacional (IGN), 2001.** [^](#cite_ref-2) **Estimates of Instituto Nacional de Estadística y Censos (INEC), May 2003.** [^](#cite_ref-3)
|
|