text:
Đạo Phật Ngày Nay
Trang tiếng Việt
BÁT CHÁNH ĐẠO
Cư Trần Lạc Đạo
Trong cuộc đời này, trên thế gian này, con người khi gặp, những việc tai
biến, những sự bất trắc, chuyện bất như ý, thường có khuynh hướng, cầu
nguyện van xin, tổ tiên ông bà, thánh thần thiên địa, ngọc hoàng thượng
đế, Bồ Tát Phật Tổ, từ bi gia hộ, thương xót cứu giúp, cho được bình yên,
tai qua nạn khỏi. Nhưng chính thực ra, chúng ta ai ai, cũng hiểu biết
rằng: các việc cầu nguyện, chỉ có tác dụng, giúp cho con người, tạm được
an tâm, chỉ trong giây phút, cầu nguyện đó thôi. Chứ có mấy ai, cầu gì
được nấy? Cầu nguyện van xin, không được đáp ứng, chẳng lẽ thiên địa,
không lòng bác ái, Bồ Tát Phật Tổ, không tâm từ bi? Còn như chư Phật,
thường được gọi là: cứu độ chúng sanh, nhưng bằng cách nào, và như thế
nào?
Đạo
Phật chỉ dạy: cầu nguyện van xin, không phải cứu kính. Theo như quan
niệm, đạo Phật xưa nay, cầu nguyện được xem, như lời chúc lành, những
điều mong muốn, rất là thiết tha, chỉ với mục đích: hoàn toàn vị tha,
không pha vị kỷ, vì người hết lòng, chứ không vì mình, bằng cách phát
tâm, đại từ đại bi. Chẳng hạn như là: chúng ta cầu nguyện, thế giới hòa
bình, quốc thới dân an, phong điều vũ thuận, chúng sanh an lạc. Mỗi khi
làm được, việc làm nào tốt, có được công đức, hay phước báu nào, chúng
ta cũng đều, hồi hướng cầu nguyện, đến cho tất cả, mọi loài chúng sanh,
đều được trọn thành, Phật đạo vô thượng. Chẳng hạn như là: chúng ta cầu
nguyện, ông bà cha mẹ, đều được mạnh khỏe, bình yên vui vẻ, sống lâu
trăm tuổi. Song các việc đó, có được hay không, còn tùy phước duyên,
của riêng cha mẹ. Tuy nhiên cần biết, cầu nguyện như vậy, cũng nói lên
được, tấm lòng hiếu thảo, tha thiết chân thành, của các con cháu, gia
tộc nội ngoại.
Trong Kinh Pháp Cú, Đức Phật có dạy:
Hãy tự thắp đuốc,
tự mình bước đi.
Thắp sáng trí tuệ,
ngọn đuốc chánh pháp.
Nghĩa là mọi người, tự mình tích cực, chuyển hóa thân tâm, bằng cách cố
gắng, học hiểu giáo lý, của chính đạo Phật, ngọn đuốc Chánh Pháp, soi
đường chỉ lối, giúp cho con người, thoát ly phiền não, cuộc đời khổ đau,
nếu như thực sự, áp dụng vào trong, đời sống hằng ngày. Đó chính là
cách, duy nhất không hai, thập phương tam thế, chư Phật Bồ Tát, cứu độ
chúng sanh. Những người Phật Tử, chân chánh cầu đạo, cần nên nhớ kỹ,
nhớ rõ điều này.
* * *
Theo
như giáo lý, của chính đạo Phật, con người cần phải, can đảm nhìn nhận,
sự thực đó là: cuộc đời trần thế, khổ nhiều vui ít, nhưng không vì thế,
tư tưởng tiêu cực, bi quan yếm thế, ngán ngẩm chán chường. Trái lại cần
phải, tích cực tìm phương, để được giác ngộ, và được giải thoát, không
hề thụ động, chấp nhận số mạng, không hề tin chuyện, cầu nguyện van xin.
Để giúp chúng sanh, được sống an vui, xả trừ triền phược, cắt đứt trói
buộc, dẹp tan phiền não, thoát ly đau khổ, ở trong tam tạng, kinh điển
giáo lý, Đức Phật chỉ dạy: con đường chân chánh, hay: "Bát Chánh Đạo".
Bát
chánh đạo là: phương pháp giản dị, rất thích hợp với, đời sống hằng ngày,
của các chúng sanh, chỉ nhằm mục đích, cải thiện tâm lý, ngôn từ hành
động, giúp đỡ con người, hiểu rõ thấy rõ, đâu là tà đạo, và biết cách
sống, đúng theo chánh đạo. Bát chánh đạo giúp, chúng sanh hướng về,
tiến đến đời sống, chí diệu cao siêu, hay ít ra cũng, xây dựng cho được,
đời sống an lạc, và thêm hạnh phúc. Vì vậy cho nên, đôi khi kinh sách,
gọi bát chánh đạo, là: bát thánh đạo.
Bát
chánh đạo là: con đường chân chánh, dẫn đưa chúng sanh, đến chỗ giác ngộ,
và được giải thoát, gồm có tám điều, chân chánh đó là: chánh kiến, chánh
tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định.
* *
1.- CHÁNH kiến:
Trước hết, chúng ta nhận thức mọi sự sự vật vật hiện hữu, tức là muôn
pháp trên thế gian, khắp pháp giới, đều do nhân duyên sinh, không trường
tồn và sẽ biến diệt. Đó là: "Lý Nhân Quả" và "Lý Vô Thường", hai chánh
kiến quan trọng mọi người cần thấu triệt.
A.- Thế nào là chánh kiến: Chánh kiến là
kiến thức chân chánh. Nghĩa là con người cần có sự hiểu biết và sự nhận
thức sáng suốt và hợp lý. Chánh kiến có ích lợi giúp con người không
sống trong mê lầm, điên đảo. Người có chánh kiến, thấy như thế nào, thì
nhận đúng như thế ấy, không thay đổi trắng đen, không kỳ thị xấu tốt,
không phê phán hay dở. Chánh kiến là sự hiểu biết và nhận thức không bị
tập quán, thành kiến, dục vọng hay tâm phân biệt, ngăn che và làm sai
lạc. Người có chánh kiến, hiểu biết tường tận, thế nào là chánh tà,
chơn ngụy, đại tiểu, thiên viên, nhưng luôn luôn sống với tâm bình
thường, tâm chính trực và tâm bất tùy phân biệt.
*
a) Lý nhân quả:
Chúng ta ai ai cũng biết: "Gieo nhân nào gặt quả nấy". Thí dụ như có
hột cam gieo xuống đất, gọi là "nhân", cộng thêm nước tưới, ánh sáng,
phân bón, công chăm sóc, gọi là "trợ duyên", chúng ta sẽ gặt hái được
"quả cam", sau một thời gian nào đó. Không thể nào gieo hột cam ngọt
lại gặt quả chanh chua được, hay ngược lại. Lý nhân quả còn được gọi là
lý nhân duyên.
*
Không bao giờ có quả mà không có nhân. Có mây mới có mưa, có lửa mới có
khói, gieo gió mới gặt bão, sinh sự thì sự sinh. Không thể nào tự nhiên
có cái cây mọc lên, mà không có hạt giống trong đất. Không thể có
chuyện tự nhiên chúng tới chửi mình, mà mình chẳng có làm gì hết, trong
kiếp này hay những kiếp trước! Đó là sự thực, là chân lý. Đó là lý
nhân quả hay lý nhân duyên. Nhận rõ quả báo của hành vi, ngôn từ và ý
niệm của chính mình như vậy, chúng ta sẽ không trách người, trách trời,
trách đất gì hết, chỉ biết trách mình, cho nên không còn phiền não và
khổ đau nữa. Trái lại, chúng ta tích cực sửa đổi tâm tánh, tu tâm dưỡng
tánh, làm sao cho mỗi ngày một tốt đẹp hơn, để cuộc đời được sáng sủa
hơn, gia đình được hạnh phúc hơn.
*
Việc này sinh ra do việc kia đã sinh ra. Không có chuyện gì xảy ra, dù
lớn hay nhỏ, dù quan trọng hay bình thường, mà không do có chuyện khác
xảy ra trước đó. Thí dụ như chúng ta có cái bánh để ăn, nguyên do trước
đó có bột, có đường và có công thợ, dĩ nhiên cũng do chúng ta có tiền
mua, hoặc có người đem cho. Thí dụ như: Cơ thể phát phì, nguyên do ăn
uống quá độ. Nghèo túng, nguyên do làm biếng. Bệnh tật, nguyên do
thiếu vệ sinh. Con cái không có tình thương đậm đà, nguyên do cha mẹ
không thường xuyên chăm sóc, gần gũi. Thiên hạ thù ghét, nguyên do lời
nói khó nghe. Vợ chồng lục đục, nguyên do thiếu sự cảm thông, thiếu sự
hiểu biết, thiếu sự hòa hợp. Ngoài ra, còn biết bao nhiêu nguyên do
khác nữa.
*
Muôn sự muôn việc trên thế gian này đều do nhân duyên sinh. Mọi sự mọi
việc không do ông trời, không do một đấng tạo hóa đầy quyền năng nào tạo
ra cả. Có người cho rằng: chính con người sinh ra thượng đế, bởi vì
thượng đế chỉ là sản phẩm do con người tưởng tượng mà thôi. Mỗi đạo
giáo, mỗi dân tộc, mỗi thời gian, có mỗi quan niệm khác nhau về thượng
đế. Thượng đế, nếu có thực, không thể để cho các người thế gian lợi
dụng danh nghĩa và phải là đấng chí công vô tư. Tại sao lại có những
chuyện: trời thương người này hơn người kia, cho người này sung sướng
hơn người kia, người này sinh ra khỏe mạnh, trong cảnh giàu sang, người
kia sinh ra tật nguyền, trong cảnh nghèo khó, dân tộc này giàu sang sung
sướng, dân tộc khác nghèo nàn khổ cực?
Theo
giáo lý của đạo Phật, sở dĩ người này khác người kia về phương diện này
hay phương diện nọ, bởi vì mỗi người tạo tác nghiệp nhân khác nhau, cho
nên nhận nghiệp quả khác nhau.
Cũng
như người làm bánh thì ăn bánh, người nấu chè thì ăn chè.
Chính mình làm mình hưởng. Chính mình làm mình chịu.
Đó
mới thực là chí công vô tư vậy.
*
b) Lý vô thường:
Chúng ta ai ai cũng biết: "Có sinh ắt có diệt". Nghĩa là muôn sự muôn
vật trên thế gian này đều không tồn tại vĩnh viễn.
Trong Kinh Kim Cang, Đức Phật có dạy:
Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng.
Nghĩa là bất cứ vật nào có hình tướng, nhìn thấy được bằng cặp mắt
thường, lớn như quả núi, tòa nhà, nhỏ như tấm thân chúng ta, như hạt cải,
hạt cát, tất cả đều hư vọng, đều trải qua bốn giai đoạn: "sinh, trụ, dị,
diệt". Mọi vật sinh ra, trụ thế một thời gian ngắn dài, rồi cũng biến
dị và cuối cùng cũng bị diệt mất! Thí dụ như: Cây bông hồng từ hạt
giống trong đất sinh ra, mọc lên, trổ hoa. Hoa hồng khoe hương sắc, ít
ngày sau héo úa, tàn lụi, trở thành phân bón cho bông hồng khác sau này.
Cuộc đời cứ như thế tiếp diễn không ngừng, đạo Phật gọi là "sự luân hồi",
cũng như bánh xe quay mãi, quay mãi vậy.
Hiểu
được như vậy, khi của cải vật chất, xe hơi đồ đạc bị mất mát hư hao, khi
con cái lỡ tay đập bể hay làm hư hại vật gì, dù quí giá đến đâu, thậm
chí khi người thân đến lúc qua đời, chúng ta sẽ không khổ đau nhiều.
Hiểu được như vậy, khi gặp một việc tai biến, một sự bất trắc, một
chuyện bất như ý, thậm chí tán gia bại sản, người thân biến thành kẻ thù,
chúng ta cũng sẽ không đau khổ nhiều. Chuyện gì rồi cũng sẽ qua, có gì
tồn tại mãi mãi đâu mà cố chấp, tranh đua hơn thua, cái mạng sống này
còn không giữ được nữa, huống là thứ gì khác trên đời này? Có ai sống
mãi không chết? Có ai trẻ mãi không già? Có ai khỏe mãi không đau? Đó
là lý vô thường.
Sách
có câu: Bèo hợp rồi tan, trăng tròn rồi khuyết. Cuộc đời cứ như thế
xoay vần đổi thay, không bao giờ dừng. Thường xuyên quán chiếu, tin sâu
"Lý Nhân Quả" và "Lý Vô Thường", cuộc đời của con người sẽ an lạc và
hạnh phúc hơn.
Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Đức Phật có dạy:
Nhân duyên hòa hợp hư vọng hữu sinh.
Nhân duyên ly tán hư vọng hữu diệt.
Nghĩa là: Muôn sự muôn vật trên thế gian này do nhân duyên hình thành,
tạm gọi là sinh. Muôn sự muôn vật do nhân duyên tan rã, tạm gọi là
diệt. Thí dụ như: Một chiếc xe mới được hình thành do tất cả các bộ
phận, các phụ tùng ráp lại, tạm gọi là sinh. Đến khi xe hư, các phụ
tùng, các bộ phận được tháo rời ra, chiếc xe không còn nữa, tạm gọi là
diệt. Thí dụ khác: Tấm thân tứ đại của chúng ta cũng vậy, hình thành do
đất, nước, gió, lửa, tạm gọi là sinh. Sống đời một thời gian nào đó,
khi hết nhân duyên, thì cát bụi trở về với cát bụi, tạm gọi là chết.
Tại sao vậy? Bởi vì khi đó, chính là lúc chúng ta bắt đầu một kiếp
khác. Bánh xe luân hồi đang chuyển động đó vậy.
*
B.- Thế nào là tà kiến: Ngược lại, tà kiến
là sự hiểu biết và nhận thức sai lầm. Theo quan điểm của Phật giáo, cho
sự hiện hữu của tự thân và hoàn cảnh đều là tự nhiên, không có quả báo
cùng nhiều duyên khác tập hợp, đó là tà kiến và mê tín. Chấp thượng đế
tạo vật, phủ nhận nhân quả nghiệp báo, chủ trương định mệnh, phủ nhận
kết quả của hành nghiệp, đó là tà kiến và mê tín. Quan niệm thương ghét
khác biệt giữa người và người, giữa người và vật, coi thú vật sinh ra để
nuôi sống con người, đó là tà kiến và mê tín.
Cố
chấp thành kiến, quan niệm phân biệt phải trái, đúng sai cố định, đi tới
kết luận, người nào không tin theo tín ngưỡng như mình, đều phải bị
trừng trị nghiêm khắc, phải bị đọa địa ngục đời đời, đó là tà kiến và mê
tín. Chấp theo thần thoại, đồng bóng bói toán, xem sao giải hạn, định
hướng nhà cửa, tin bướng tin càn, tin vô căn cứ, làm bể cái gương, điềm
không may mắn, đầu năm quét nhà, tài lộc ra cửa, mùng năm mười bốn hăm
ba của dân ta, con số 13 của dân tây, cho là xui xẻo, đó là tà kiến và
mê tín. Đốt vàng mã, tiền bạc, xe hơi, nhà lầu, áo quần, hình nhơn bằng
giấy, cho người chết xài dưới âm phủ, đó là tà kiến và mê tín. Không
may đau bệnh, không khám bác sĩ, không đi bệnh viện, không muốn uống
thuốc, không chịu kiêng cữ, lại đi xem bói, thỉnh bùa chú giấy, đem về
đốt uống, nước tiên nước thánh, nước suối nước sông, chẳng hạp vệ sinh,
cũng đem về uống, đó là tà kiến và mê tín.
Nói
chung, những điều gì phản khoa học, trái với chân lý, không theo lý trí,
chẳng thể xét suy, không thể kiểm chứng, đều được gọi là tà kiến và mê
tín. Tà kiến và mê tín thường có nơi những người có lòng cố chấp nặng
nề, chấp ngã và chấp pháp, dù người bình dân, hay kẻ học thức, ở ngoài
thế gian, cũng như trong đạo. Đức Phật ra đời, thuyết pháp độ sinh, phá
màn vô minh, dẹp tan tà kiến, mê tín dị đoan, chỉ nhằm mục đích, khai
thị chúng sanh, ngộ nhập trí tuệ bát nhã, trong Kinh Pháp Hoa, gọi là
Tri Kiến Phật, để được giác ngộ và giải thoát.
* *
2.- CHÁNH tư duy:
Sách có câu: "Bình an dưới thế cho người thiện tâm".
Người thiện tâm luôn luôn nghĩ tốt, nghĩ đúng, nghĩ thiện, cho nên làm
tốt, làm đúng, làm thiện, và nói tốt, nói đúng, nói thiện. Người thiện
tâm là người có tâm trí luôn luôn được bình an, thảnh thơi, thư thái.
A.-
Thế nào là chánh tư duy: Chánh tư duy là sự suy nghĩ chân chánh. Nghĩa
là con người cần phải nghiệm xét, nghĩ suy, quán chiếu một cách đúng đắn,
hợp với chân lý, không trái với lẽ phải, có lợi cho mình và cho người.
Chúng ta thường xuyên suy nghĩ đến "giới, định, tuệ" để tu tập giải
thoát, suy nghĩ nguyên nhân gây đau khổ cho chúng sanh, để giải thích và
khuyến tu, suy nghĩ những hành vi lỗi lầm, những lời nói sai trái và
những tâm niệm xấu xa của chính mình để sám hối và cải đổi. Tất cả
những điều đó gọi là chánh tư duy.
Chư
Tổ có dạy:
Phản quan tự kỷ bổn phận sự.
Nghĩa là quay lại chiêm nghiệm, suy xét, quán sát tự tâm chính mình là
phận sự của chúng ta. Chánh tư duy có ích lợi giúp con người không sống
trong đen tối, không phạm lỗi lầm do mê tín dị đoan.
Ngày
xưa, thời Đức Phật còn tại thế, có một người con của vị quốc sư, tên là
Ma Ha Ca Chiên Diên, đến với Đức Phật xin được xuất gia tu hành. Đức
Phật hỏi nguyên do nào ông phát tâm như thế. Ông trả lời rằng: Bởi vì
ông chiêm ngưỡng 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp của Đức Phật. Đức Phật bèn nói:
Như vậy, sau này khi thân tướng Như Lai già yếu, ông không còn phát tâm
nữa sao? Lần thứ hai, ông lại đến xin được xuất gia. Đức Phật lại hỏi
nguyên do. Lần này ông đáp: Bởi vì ông tôn trọng pháp âm vi diệu của
Đức Phật. Đức Phật bèn nói: Như vậy, sau này khi Như Lai không thuyết
pháp, ông không còn phát tâm nữa sao? Lần thứ ba, ông lại đến xin được
xuất gia. Đức Phật cũng hỏi nguyên do. Lần này ông đáp: Bởi vì ông
kính phục chư tăng tu hành nghiêm túc, cẩn mật. Đức Phật bèn nói: Như
vậy, sau này khi tình cờ thấy vị tăng nào tu hành không như ý ông, ông
không còn phát tâm nữa sao?
Ba
lần xin được xuất gia đều không toại nguyện, dù ông hết lòng tán thán
tam bảo bên ngoài: Phật, Pháp, Tăng. Lần sau cùng, ông đến với Đức Phật
và bạch rằng: Bạch Đức Thế Tôn, từ lâu con đã nghe Thế Tôn thuyết pháp,
con đã suy nghĩ tường tận chín chắn. Sau đó, đem áp dụng cho bản thân,
áp dụng trong gia đình, con thấy có ích lợi thiết thực, tâm được khinh
an, gia đạo được yên vui. Cho nên con phát tâm xuất gia để tu hành rốt
ráo, cho đến giác ngộ và giải thoát, để tự lợi và lợi tha. Ngưỡng mong
Đức Thế Tôn rủ lòng từ bi hứa khả. Lần đó, Đức Phật chấp nhận. Sau này,
Đại Đức Ma Ha Ca Chiên Diên trở thành vị đệ tử nghị luận bậc nhứt trong
tăng đoàn thời Phật.
Lời
tác bạch của Đại Đức Ma Ha Ca Chiên Diên mang ý nghĩa sâu sắc trong nhà
Phật: Ngài đã nghe Đức Phật thuyết giảng giáo lý, đã suy nghĩ một cách
chín chắn tường tận, mới đem áp dụng vào đời sống của Ngài và của gia
đình. Đó chính là ba bước "văn, tư, tu" để phát triển trí tuệ bát nhã.
Văn có nghĩa là nghe, là học hỏi, là nghiên cứu. Tư có nghĩa là tư
duy, là suy nghĩ chân chánh. Tu có nghĩa là sửa đổi, là thực hành, là
áp dụng. Còn được gọi là "Tam Tuệ Học" trong Phật giáo. Ba lần đầu,
Ngài hướng lòng tôn kính đến tam bảo bên ngoài, nên chưa được chấp nhận.
Sau
cùng, Ngài biết "phản quan tự kỷ", hướng về "tam bảo tự tâm", biết đường
hướng tu hành, để phát sanh trí tuệ. Nghĩa là Phật Tử biết hướng về bản
tánh sáng suốt của tự tâm gọi là Phật, hướng về pháp môn vi diệu của tự
tâm gọi là Pháp, hướng về bản thể thanh tịnh của tự tâm gọi là Tăng. Do
đó Ngài được chấp nhận, bởi vì đạo Phật là đạo giác ngộ và giải thoát,
con người đến với đạo Phật bằng cửa trí tuệ, chứ không phải bằng niềm
tin như các tôn giáo khác.
Trong Kinh A Hàm, Đức Phật có dạy:
Tin tưởng Như Lai mà không hiểu Như Lai, tức là
phỉ báng Như Lai.
Đó chính là chánh tư duy vậy.
*
B.-
Thế nào là tư duy bất chánh: Ngược lại, sự suy nghĩ ích kỷ, lợi mình hại
người gọi là tư duy bất chánh. Người nào suy nghĩ đến chuyện tà thuật
để mê hoặc lòng người, suy nghĩ đến những phương cách sâu độc để hại
người hại vật, suy nghĩ đến mưu cơ để trả thù báo oán, suy nghĩ đến tài
sắc danh vọng, đều gọi là tư duy bất chánh. Người nào luôn luôn suy
nghĩ đến chuyện lợi mình hại người như vậy, chắc chắn cuộc sống không
bình an, luôn luôn bất ổn, hại người nên sợ người hại, gạt người nên sợ
người gạt.
* *
3.- CHÁNH ngữ:
Trong Kinh Hoa Nghiêm, Đức Phật có dạy:
Không nên nói lời vô nghĩa. Phải giữ gìn lời
nói.
Lời nói phải chân thật, đúng lúc, hợp Chánh
Pháp,
ích lợi cho mình cho người.
Trong Kinh Pháp Cú, Đức Phật có dạy:
Dù nói hàng ngàn lời vô ích, không bằng chỉ nói
một lời đúng
Chánh Pháp, có ích lợi làm cho tâm người nghe
được an tịnh.
A.-
Thế nào là chánh ngữ: Chánh ngữ là lời nói chân chánh. Nghĩa là con
người nên nói lời thật thà lương thiện, công bình ngay thẳng, công minh
chính trực, có ích lợi chánh đáng. Chánh ngữ là lời nói thành thật và
sáng suốt; lời nói ngay thẳng hợp lý, hòa nhã, rõ ràng và giản dị; lời
nói ích lợi, dung hòa, khuyến tấn và duy nhất. Chánh ngữ là lời nói hợp
Chánh Pháp, có ích lợi, đem lại hòa bình, yên vui cho mọi người mọi nơi.
Người giữ gìn chánh ngữ là người dè dặt khẩu nghiệp, cẩn trọng lời nói,
không bao giờ nói sai sự thực, không thiên vị, không xuyên tạc, không vu
oan giá họa, không hăm he hù dọa.
Cổ
nhân có dạy: "Hãy uốn lưỡi bảy lần truớc khi nói". Uốn lưỡi đến bảy lần
thì khỏi nói luôn. Lúc đó gọi là ngộ đạo, bởi vì: "Đạo bổn vô ngôn
thuyết", bởi vì: "Ngữ ngôn đạo đoạn". Nghĩa là đạo lý cao siêu, vốn
không thể nói, không có lời nào diễn đạt được. Khi còn nói lên được, đó
chỉ là phương tiện hướng dẫn mà thôi. Cho nên muốn kiến đạo, đừng chấp
lời nói, đừng chấp văn tự. Thí dụ như có người dùng ngón tay để chỉ mặt
trăng cho người khác thấy. Ngón tay chỉ là phương tiện. Mặt trăng mới
là mục đích cứu kính. Thấy được mặt trăng gọi là thấy đạo, kiến đạo.
Cho nên muốn thấy mặt trăng, đừng chấp ngón tay thế này thế nọ.
Tục
ngữ có câu: "Lời nói không mất tiền mua. Lựa lời mà nói cho vừa lòng
nhau". Trong xã hội hay gia đình, nếu mọi người đều thực hành hai câu
trên, xã hội sẽ an vui, gia đình sẽ hạnh phúc. Vợ chồng con cái trên
thuận dưới hòa, cộng đồng trên kính dưới nhường, cuộc đời tươi đẹp biết
là bao nhiêu. Một lời nói nói ra làm cho người nghe hoan hỷ, nụ cười
tươi tắn, tâm trí khinh an, đó gọi là chánh ngữ vậy.
*
B.-
Thế nào là tà ngữ: Ngược lại, lời nói bất chánh hay tà ngữ là lời nói
không chánh đáng, phi lý, tổn hại đến đời sống cùng danh dự của người.
Một lời nói ra có khi làm người nghe phải xức dầu cù là, nhức óc nhói
tim, có khi ngất xỉu tắt thở luôn, đó là lời nói sâu độc, hiểm ác, đay
nghiến, nguyền rủa, nhiếc mắng, thô tục. Một lời nói ra có khi làm tan
vỡ hạnh phúc gia đình người khác, đó là lời nói đặt điều thêm bớt, thay
trắng đổi đen, nước lã khuấy nên hồ, lộng giả thành chơn, có nói không,
không nói có.
Một
lời nói ra có khi làm người khác mang họa vào thân, đó là lời nói vu
khống cáo gian, vu oan giá họa cho người. Một lời nói ra có khi làm
người khác lầm lẫn, đó là lời nói không đúng sự thực, không ngay thẳng,
thiên vị, dua nịnh, xuyên tạc, ngụy biện, trau chuốt, với mục đích thủ
lợi. Một lời nói ra có khi làm người khác xung đột oán thù, thưa gởi
kiện tụng, đó là lời nói dối trá, gây chia rẽ, đâm bị thóc thọc bị gạo,
có di hại cho mọi người và muôn vật. Những người có nhiều tự ái, thường
khó lòng nhịn được khi nghe những lời nói trái ý, không thuận theo ý
mình, thường hay tranh cãi bằng mồm hoặc bằng thư rơi.
Có
những lời nói vô nghĩa, nhưng cũng có thể làm cho người khác bực mình,
tức giận, bất an. Chẳng hạn như có người nói mình ngu như con bò mà bày
đặt dạy đời. Lời nói đó thực ra vô nghĩa lý, bởi vì mình không ngu,
mình không phải là con bò, cho nên không cần phải quan tâm đến những lời
nói như vậy. Trong Pháp Tứ Y, Đức Phật có dạy: "Y nghĩa bất y ngữ".
Nghĩa là chúng ta chỉ nên quan tâm đến ý nghĩa, không nên chấp vào lời
nói. Được như vậy, chúng ta bớt nhiều phiền não trên thế gian này.
* *
4.- CHÁNH NGHIỆP:
Con người thường có ba nghiệp, đó là: thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý
nghiệp. Ở đây, chúng ta chỉ bàn về thân nghiệp. Còn khẩu nghiệp thuộc
phần chánh ngữ và ý nghiệp thuộc phần chánh niệm.
A.-
Thế nào là chánh nghiệp: Chánh nghiệp là nghề nghiệp và hành động chân
chánh. Nghĩa là con người nên chọn nghề nghiệp chân chánh, hành động
một cách ngay thật, có ích lợi chánh đáng cho mình và cho người. Chánh
nghiệp có ích lợi giúp con người mang lại bình an, hạnh phúc cho chính
mình và cho mọi người xung quanh.
Người giữ gìn chánh nghiệp là người dè dặt thân nghiệp, luôn luôn thận
trọng, giữ gìn mọi hành động, cử chỉ, cách cư xử của mình, để không làm
thương tổn đến quyền lợi, nghề nghiệp, địa vị, danh giá, hạnh phúc và
tánh mạng của mọi người. Người giữ gìn chánh nghiệp là người hành động
theo lẽ phải, biết tôn trọng quyền sống và hạnh phúc của mọi người và
muôn vật, tôn trọng nghề nghiệp, không xâm phạm tài sản của mọi người,
không trác táng, tận tâm với chức nghiệp, biết hy sinh để giải thoát khổ
đau cho mọi người. Người giữ gìn chánh nghiệp là người giữ gìn tam
nghiệp được thanh tịnh.
Kinh
sách có câu:
Tam nghiệp hằng thanh tịnh.
Đồng Phật vãng tây phương.
Nghĩa là nếu biết giữ gìn tam nghiệp luôn luôn được thanh tịnh, chúng ta
cùng với chư Phật, hiện đời sống trong cảnh giới niết bàn, tự tại giải
thoát, không phiền não, chẳng khổ đau, không sợ địa ngục, chẳng cầu niết
bàn.
*
B.-
Thế nào là tà nghiệp: Ngược lại, tà nghiệp tức là hành vi hay động tác
không chánh đáng, phi lý bất lương, tổn hại mọi người. Ủó là các hành
vi sát hại bạo tàn, giết người hại vật coi như trò giải trí, thú vui
tiêu khiển, vui thích trên sự đau đớn của con người và của con thú, trộm
cắp của cải, chiếm đoạt tài sản, xúi giục kiện thưa, thưa kiện kiếm
tiền, ăn chơi trụy lạc, xa hoa trác táng, khuyến khích người khác xa hoa
trác táng, thượng đội hạ đạp, giẫm lên người khác để tiến thân, bất chấp
thủ đoạn, đe dọa mạng sống, sáng tác thư rơi, nặc danh khủng bố, tinh
thần người khác.
* *
5.- CHÁNH mạng: Có
một vị thiền sư khi tuổi đã cao, vẫn cứ ngày ngày làm lụng như mọi người
khác, các đệ tử thấy vậy bèn đem giấu các dụng cụ làm việc của thầy.
Ngày đó, vị thiền sư không làm việc được, nên chẳng chịu ăn uống, và dạy
rằng:
"Nhứt nhựt bất tác, nhứt nhựt bất thực".
Nghĩa là: "Một ngày không làm là một ngày không ăn".
A.-
Thế nào là chánh mạng: Chánh mạng là mạng sống chân chánh. Nghĩa là con
người cần sinh sống một cách chánh đáng, có đời sống lương thiện, ngay
thật, trong sạch, không bạo tàn, không hèn mạt. Chánh mạng có ích lợi
giúp con người có cuộc sống bình đẳng, tương kính, không bị rẻ khinh.
Người giữ gìn chánh mạng là người sống một cuộc đời có ý nghĩa, lợi mình,
lợi người, không ăn bám ai, cũng chẳng ăn không ngồi rồi. Người theo
đúng chánh mạng là người sinh sống theo lẽ phải, biết tôn trọng quyền
sống và hạnh phúc của mọi người, tôn trọng nghề nghiệp, không xâm phạm
tài sản, tận lực làm việc, không tổn hại mọi người và muôn vật, sinh
sống với tài năng chân chánh, không giả dối lừa gạt mọi người, sinh sống
thanh cao không luồn cúi, không thượng đội hạ đạp, sinh sống theo chánh
giáo, không mê tín dị đoan.
*
B.-
Thế nào là tà mạng: Ngược lại, tà mạng là sinh sống bất lương, gian
tham, không chánh đáng, phi lý, phạm pháp, có tổn hại trực tiếp hay gián
tiếp đến mọi người, làm tổn hại chúng sanh, giết thú lột da, cưa ngà xẻ
thịt, moi óc bẻ sừng, vặt lông làm đồ trang sức, may áo may quần, cúng
trăng cúng sao, tiên đoán vận mệnh, xem quẻ bói xăm, coi tuổi tình
duyên, tương lai gia đạo, ăn gian nói dối, lường gạt mọi người, giao
dịch gạt gẫm, sáng chế vũ khí, giết người hại vật, chế đồ giả mạo. Quan
niệm một ngày ăn cướp bằng ba năm làm, sống theo lối nước đục thả câu,
ngư ông hưởng lợi, đó là tà mạng.
* *
6.- CHÁNH tinh tấn:
Trong Kinh Di Giáo, Đức Phật có dạy:
Nếu
chuyên cần tinh tấn thì không có việc gì khó.
Ví
như nước chảy mãi, đá cũng phải mòn.
Trong Kinh Tứ Thập Nhị Chương, Đức Phật có dạy:
Người học đạo phải nên kiên tâm, trì chí, tinh tấn, dũng mãnh,
không sợ cảnh khổ trước mắt, phá diệt tà tâm, đạt thành đạo quả.
A.-
Thế nào là chánh tinh tấn: Chánh tinh tấn là sự siêng năng chân chánh.
Nghĩa là con người siêng năng làm những việc có ích lợi cho mình và cho
người. Chánh tinh tấn có ích lợi giúp con người cải tạo thân tâm ngày
một thanh tịnh, tốt đẹp hơn, cuộc đời có ý nghĩa hơn. Người theo đúng
chánh tinh tấn bao giờ cũng phản quan tự kỷ, quay lại xét mình, siêng
năng chuyển hóa tâm trí, cải đổi tánh tình.
Trong Kinh Đại Bát Niết Bàn, Đức Phật có dạy:
Chư ác mạc tác.
Chúng thiện phụng hành.
Tự tịnh kỳ ý.
Thị chư Phật giáo.
Nghĩa là: Không bao giờ nên làm các điều ác, các điều bất thiện, dù là
nhỏ nhặt. Luôn luôn tinh tấn làm tất cả các điều thiện, dù là điều
thiện rất nhỏ. Tự thanh tịnh tâm ý của chính mình. Đó là lời dạy của
thập phương tam thế chư Phật. Người theo đúng chánh tinh tấn bao giờ
cũng siêng năng sám hối, trừ bỏ những lỗi lầm tội ác đã sinh, siêng năng
tu tập các pháp lành, ngăn ngừa tội ác chưa sinh, siêng năng làm việc
thiện để tạo thêm phước, phát triển việc lành, siêng năng tu tâm dưỡng
tánh, việc thiện chưa sinh làm cho phát sinh, dù trong bất cứ hoàn cảnh
nào cũng vậy, không hề đổi thay, không chút chán chường.
Sách
có câu: "Có công mài sắt có ngày nên kim", nói lên sự kiên tâm bền chí,
nhẫn nại phi thường, trải qua thời gian năm tháng, không sờn lòng, không
khuất phục, để đạt cho bằng được mục đích cao cả của mình. Người tu
theo hạnh tinh tấn của Bồ Tát Đại Thế Chí, làm các việc thiện, cứu người
giúp đời, không biết mệt mỏi, không hề nản lòng, không màng tính toán,
không chút so đo, không chịu ngừng nghỉ, mặc dù đang gặp nghịch cảnh,
đang mắc khổ nạn, đang gặp oán thù, mặc dù có gặp người lấy oán báo ân,
cũng vẫn bình thản. Đó là chánh tinh tấn vậy.
*
B.-
Thế nào là tinh tấn bất chánh: Ngược lại, có rất nhiều người siêng năng
làm những việc bất chánh. Đó là những người chuyên sát nhơn hại vật,
gian xảo trộm cắp. Có những người siêng năng trong các việc dối trá
hiểm độc, sáng tác thư rơi, dua nịnh xuyên tạc, rượu chè cờ bạc, xa hoa
phung phí, phỉ báng mọi người. Cũng có những người siêng năng bới lông
tìm vết, vạch lá tìm sâu, soi mói đời tư, viết thư nặc danh, ngụy tạo
chứng cớ, thưa gởi kiện tụng, làm khổ chúng sanh.
* *
7.- CHÁNH niệm:
Trong Kinh Đại Tập, Đức Phật có dạy:
Nếu thường xuyên giữ được chánh niệm,
tâm không loạn động,
dứt trừ được phiền não,
thì chẳng bao lâu đắc thành quả vô thượng bồ
đề.
Trong Kinh A Hàm, Đức Phật có dạy:
Không hạnh phúc nào có thể so sánh với sự yên
tĩnh của tâm trí.
A.-
Thế nào là chánh niệm: Chánh niệm là sự nhớ nghĩ chân chánh. Nghĩa là
con người có những ý niệm chánh đáng, những đạo lý giác ngộ và giải
thoát. Chánh niệm có ích lợi giúp con người sống trong an ổn, yên vui,
không tạp niệm, ngày ăn ngon, tối ngủ yên. Người giữ gìn chánh niệm là
người dè dặt với ý nghiệp, luôn luôn nhớ nghĩ tứ trọng ân: ân cha mẹ, ân
thầy tổ, ân đất nước, ân mọi người, nhớ nghĩ lỗi lầm để sửa đổi. Người
giữ gìn chánh niệm là người sống trong cảnh giới an lạc và hạnh phúc.
Để giúp giữ gìn chánh niệm, Đức Phật có dạy bốn phương pháp tập trung tư
tưởng như sau: quán thân bất tịnh, quán thọ thị khổ, quán tâm vô thường,
quán pháp vô ngã. Các pháp quán tưởng này trong kinh sách gọi là "Tứ
niệm xứ". Tứ nghĩa là bốn. Niệm nghĩa là thường nhớ nghĩ. Xứ nghĩa là
nơi chốn.
*
a)
Quán thân bất tịnh: Nghĩa là quán tưởng thân mình là tập hợp những thứ
bất tịnh, không trong sạch, nhơ nhớp, được bọc ngoài bởi lớp da cũng
chẳng mấy gì sạch sẽ cho lắm. Khi mạnh khỏe thì còn tạm tạm. Khi ốm
đau, tai nạn, bệnh hoạn, già nua, thân mình nhơ nhớp, máu mủ tanh hôi,
ghẻ chốc gớm ghiếc, da dẻ nhăn nhúm, đến lúc tắt thở, sình chương hôi
thúi, không ai chịu nổi! Món ăn dù ngon, đưa vô miệng rồi, lỡ rớt ra
ngoài, không dám ăn lại!
b)
Quán thọ thị khổ: Nghĩa là quán tưởng sự cảm thọ, thọ nhận là khổ. Do
tâm tham lam, con người thọ nhận đủ thứ vật chất của cải để vinh thân
phì gia, không cần biết của thọ nhận chính hay tà, bo bo giữ gìn, đến
lúc chết, sinh lòng tiếc của, nhắm mắt không yên. Do tâm sân hận, con
người thọ nhận đủ thứ lời nói khó nghe, dù vô nghĩa, để bực dọc, tức tối,
bất an, sinh lòng thù oán. Do tâm si mê, con người thọ nhận những tư
tưởng mười năm báo thù không muộn, do điều gì bất như ý, chạm chút tự ái,
cũng hăm he thưa kiện, nhứt định trả thù, để rồi gây ra biết bao nhiêu
đau khổ cho người, dù thân hay thù. Nói vắn tắt là: Thọ nhiều thì khổ
nhiều, chấp nhiều thì mệt nhiều. Buông xả thì thanh thản, tha thứ thì
thư thái. Chuyện rất đơn giản, thực hành không dễ dàng, nhưng không
phải bất khả.
c)
Quán tâm vô thường: Nghĩa là quán tưởng cái tâm nhỏ hẹp của mình luôn
luôn thay đổi, mới nghĩ thế này liền nghĩ thế khác, lúc thương yêu đắm
đuối lúc thù hận ngập tràn, lúc thân lúc thù, lúc vui lúc buồn, lúc
thương lúc ghét, lúc hiền thiện lúc gian tà. Tâm của chúng ta luôn luôn
dính với cảnh trần bên ngoài, kinh sách gọi là tâm phan duyên. Cảnh
trần bên ngoài thuận ý, vừa tai thì vui thích. Cảnh trần bên ngoài
nghịch ý, chói tai thì tức tối. Nếu chỉ chạy theo sự sai khiến của cái
tâm vô thường như vậy, con người tạo tác không biết bao nhiêu nghiệp
chướng, cho nên trôi lăn, trầm luân trong sinh tử không biết bao nhiêu
đời, bao nhiêu kiếp!
Trong kinh sách có câu: "Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền". Nghĩa là khi
nào tâm của chúng ta không còn dính với cảnh trần nữa, thản nhiên trước
sự thịnh suy, thăng trầm của đời sống, bình thản trước những lời khen
tiếng chê, vượt qua được sóng gió của cuộc đời, tức nhiên tâm của chúng
ta sẽ được khinh an, tự tại, niết bàn và thiền định rồi đó vậy.
d)
Quán pháp vô ngã: Nghĩa là quán tưởng các pháp trên thế gian này đều
không có bản thể nhứt định, gọi là vô ngã. Các pháp, là tất cả sự sự
vật vật trên cuộc đời, không có cái gì cố định. Tất cả chỉ là một dòng
chuyển biến không ngừng. Con người thấy đó mất đó. Chuyện gì rồi cũng
đổi thay, rồi cũng qua mau. Đừng phí sức, đừng bận tâm với các pháp của
thế gian. Chẳng hạn như có câu: "Hết cơn bỉ cực tới hồi thới lai", hoặc:
"sau cơn mưa trời lại sáng".
Trong Kinh A Hàm, Đức Phật có dạy:
Chư pháp tùng nhân duyên sanh.
Chư pháp tùng nhân duyên diệt.
Nghĩa là muôn sự muôn vật trên đời tùy theo nhân duyên mà sanh ra, cũng
tùy theo nhân duyên mà diệt đi. Không có cái gì, vật gì có thực tướng,
không có cái gì, vật gì tồn tại vĩnh viễn. Người ta chửi mình do mình
gây nghiệp bất thiện cảm với người. Người ta chửi mãi mỏi miệng thì
cũng ngưng thôi, tức giận làm chi cho mệt! Đừng đưa cái bản ngã của
mình, tức là cái tôi, cái ta, tây phương gọi là "EGO", ra hứng những
ngọn lửa của thế gian, thì mình đâu có bị đốt cháy, đâu có bị nhiệt não,
đâu có bị khổ tâm, đâu có bị ngày ăn không ngon, tối ngủ chẳng yên.
Ngọn lửa không thể đốt hư không được, sẽ tự dập tắt thôi. Vô ngã đơn
giản là như vậy đó!
*
B.-
Thế nào là tà niệm, tạp niệm, vọng niệm: Ngược lại, tà niệm là những ý
niệm không chánh đáng, vọng niệm là những ý niệm hư dối, tạp niệm là
những ý niệm lung tung linh tinh lang tang. Những người luôn luôn nhớ
nghĩ lỗi người để phê bình chỉ trích, nhớ nghĩ oán thù để phục hận trả
thù, nhớ nghĩ ngũ dục: tiền tài, nhan sắc, danh vọng, ẩm thực, thùy miên,
luôn nhớ nghĩ đến những thành tích xấu xa, gian giảo, để tự hào tự đắc,
đó gọi là tà niệm, tạp niệm hay vọng niệm.
Chư
Tổ có dạy:
Nội cần khắc niệm chi công.
Ngoại hoằng bất tranh chi đức.
Nghĩa là: Bên trong, chúng ta cố gắng, khắc phục tâm niệm, lăng xăng lộn
xộn, giữ gìn chánh niệm, chăn giữ ý nghiệp, đó mới thực là: công phu tu
tập, đúng theo Chánh Pháp. Bên ngoài, chúng ta cố gắng, giữ gìn chánh
ngữ, canh chừng khẩu nghiệp, không thích tranh cãi, không thèm hơn thua,
đó là đức độ, người tu theo Phật. Cho dù có bị phỉ báng, có gặp nghịch
cảnh, cũng vẫn bình tĩnh thản nhiên, ngoài mặt cũng như trong lòng,
không khởi lên bất cứ tâm niệm gì cả.
* *
8.- CHÁNH định: Muốn
được cuộc sống an lạc và hạnh phúc, chúng ta phải khắc phục tâm ý của
chính mình. Khắc phục tâm ý và an trụ tâm ý là mục đích chính yếu của
người tu theo đạo Phật. Chế ngự được, khắc phục được tâm viên ý mã, tức
là tâm như con vượn, ý như con ngựa nhảy nhót lung tung, chúng ta mới
đạt được chánh định, đó là cảnh giới niết bàn, an nhiên tự tại, không
khổ đau, chẳng phiền não.
A.-
Thế nào là chánh định: Chánh định là sự thiền định chân chánh. Nghĩa
là con người tập trung tư tưởng vào một vấn đề chánh đáng, đúng với chân
lý, hợp với lẽ phải. Người đạt được chánh định là người bình tĩnh, thản
nhiên trước bát phong của cuộc đời. Chánh định có ích lợi giúp con
người phát triển trí tuệ, mau tiến đến giác ngộ và giải thoát. Tâm trí
của con người thường xuyên lăng xăng lộn xộn, nhớ nghĩ lung tung, linh
tinh lang tang, không có dừng nghỉ, từ đông sang tây, từ cổ chí kim, từ
chuyện lớn đến chuyện nhỏ, từ thế giới năm châu đến phụ nữ nhi đồng, từ
quốc gia đại sự đến hang cùng ngõ hẹp, hết chuyện gia đình đến chuyện
hàng xóm, chuyện xưa chuyện nay, thương ghét tốt xấu, thị phi phải quấy.
Tất cả những chuyện như vậy làm cho tâm của chúng ta luôn luôn loạn động.
Tâm loạn động thì trí bất an. Ngày ăn không ngon, tối ngủ chẳng yên.
Để
giúp con người đạt được chánh định, Đức Phật dạy các pháp quán tưởng,
trong kinh sách gọi là "Ngũ đình tâm quán", gồm năm pháp dừng tâm và trụ
tâm, như sau đây:
a)
Quán sổ tức: Nghĩa là quán tưởng bằng cách đếm hơi thở ra hơi thở vào,
để đối trị tâm loạn động. Đến khi thuần thục, chỉ cần theo dõi hơi thở,
không cần đếm số như lúc mới bắt đầu, đó gọi là tùy tức quán. Sách có
câu: "Thở vào tâm tĩnh lặng. Thở ra miệng mỉm cười".
b)
Quán bất tịnh: Nghĩa là quán tưởng thân mình là một tập hợp những thứ
bất tịnh, không có gì đáng quan trọng, khi chết thân mình chỉ còn là một
cái thây ma không ai dám đến gần, kể cả những người thân thiết nhất trên
đời, để đối trị tâm tham dục.
c)
Quán từ bi: Nghĩa là quán tưởng mọi người đều bình đẳng, đều có Phật
Tánh như nhau, đều đáng thương như nhau, thương người như thể thương
thân, để diệt trừ tâm sân hận, thù hằn, oán hờn, ganh ghét, ích kỷ, đố
kỵ. Không thể chỉ vì một chút tự ái nhỏ nhặt, một chút mặt mũi, danh dự
nào đó, có thể tạo nghiệp oán thù, kiện tụng thưa gởi. Cổ nhân có dạy:
"Chuyện gì mình không muốn người khác làm cho mình, thì mình đừng làm
cho người khác", cho dù với mục đích trả thù, trừng trị kẻ khác, vì bất
cứ lý do gì!
d)
Quán nhân duyên: Nghĩa là quán tưởng tất cả muôn pháp đều do nhân duyên
sinh ra, cho nên giả hợp, không bền vững, không tồn tại vĩnh viễn, để
đoạn trừ si mê, chấp ngã và chấp pháp. Muốn thực hành pháp quán này,
cần thấu triệt và tin sâu "Lý Nhân Quả" hay "Lý Nhân Duyên".
e)
Quán giới phân biệt: Nghĩa là quán tưởng lục căn tiếp xúc với lục trần
sinh ra lục thức, tất cả đều giả tạm, không thực. Lục căn, là sáu cơ
quan của thân, đó là: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, tiếp xúc với lục
trần, là sáu cảnh trên trần đời, bao gồm: sắc tướng, âm thinh, mùi
hương, mùi vị, cảm xúc, ký ức. Sự tiếp xúc đó gây nên những cảm giác,
những ấn tượng, gọi là lục thức. Trong kinh sách, lục căn, lục thức và
lục trần gọi chung là thập bát giới, giới phân biệt.
Thí
dụ như mắt trông thấy sắc là viên kim cương, bèn sinh lòng ham thích.
Sự ham thích đó chỉ giả tạm, không nên theo. Bây giờ thấy thích, về sau
có thể không còn thích nữa. Nhưng nếu theo nó, thì chúng ta phải lo
tranh giành, lo kiếm tiền, làm việc quần quật, đầu tắt mặt tối, từ sáng
sớm đến khuya lơ, để mua sắm cho bằng được, cho nên cực khổ tấm thân,
mệt nhọc trí óc. Thí dụ như tai nghe thấy tiếng khen thì khoái chí,
thích ý, tối ngủ không được, cứ nhớ tới hoài. Nếu tai nghe thấy tiếng
chê tiếng chửi, thì đâm ra bực dọc tức tối, càng khó ngủ hơn, cho nên
tấm thân cực khổ trăm bề. Trong kinh sách, có bài kệ như sau:
Mắt trông thấy sắc rồi thôi, (không dính,
thôi được thì tốt)
Tai nghe thấy tiếng nghe rồi thì không.
(không mắc, lơ được thì hay)
Trơ trơ lẳng lặng cõi lòng, (bình thản, tâm
được khinh an)
Nhẹ nhàng ta bước khỏi vòng trầm luân. (giải
thoát, khỏi phiền não và khổ đau)
*
B. -
Thế nào là tà định hay tà thiền: Ngược lại, tà định hay tà thiền là sự
bình tĩnh trong việc làm tổn hại đến mọi người, lạnh lùng tàn nhẫn khi
thấy người khốn khổ đớn đau, không chút xót thương, không hề tình cảm.
Những người tu tập thiền định để luyện trường sanh bất tử, thiền định để
dối gạt người, đều không phải là chánh định.
* * *
Tóm
lại, bát chánh đạo là pháp môn rất thiết yếu, rất thực tế, rất thông
dụng cho bất cứ ai, không cứ phải là Phật Tử, trên thế gian này, muốn
xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa, muốn sống trong an lạc và hạnh phúc.
Bát chánh đạo giúp con người cải thiện tự thân. Con người do mê mờ nên
hành vi bất chánh, ngôn ngữ đảo điên, ý niệm tà vạy, chạy theo dục vọng,
sống theo tà đạo, làm việc bất lương. Trái lại, nếu con người biết tu
theo bát chánh đạo thì sẽ chuyển hóa được những sự bất chánh nói trên,
kiến tạo được một đời sống chân chánh, ích lợi, an lạc và hạnh phúc.
Bát
chánh đạo giúp con người cải tạo hoàn cảnh. Hoàn cảnh là phản ánh của
tự tâm. Tự tâm bình thản thì hoàn cảnh an vui. Tự tâm rối loạn thì
hoàn cảnh bất an. Trong kinh sách, tự tâm gọi là chánh báo, hoàn cảnh
gọi là y báo. Chánh báo thế nào thì y báo thế ấy. Người có tâm lương
thiện thì sống trong cảnh hiền lành. Người có tâm gian ác thì luôn luôn
sống trong cảnh âu lo căng thẳng, thấp thỏm phập phồng.
Trên
thế gian này, sở dĩ có những hoàn cảnh khổ đau, bởi vì con người không
biết sống theo bát chánh đạo. Nếu mọi người đều biết sống theo bát
chánh đạo, không cần phải thờ Phật, thì thế gian này chính là thiên
đàng, là cực lạc. Đừng đứng núi này trông qua núi nọ. Như vậy chỉ khổ
thân và khổ tâm mà thôi. Tùy theo chỗ ở thường an lạc.
Sách
có câu:
Tâm buồn cảnh được vui sao
Tâm an dù cảnh ngộ nào cũng an.
Chư
Tổ có dạy:
Tu mà không học
đúng là tu mù.
Học mà không tu
đúng là tủ sách.
Nghĩa là người phát tâm thực hành việc tu sửa thân tâm mình, mà không
chịu học giáo lý, không tìm hiểu Chánh Pháp, ai nói gì cũng nghe, ai bảo
gì cũng tin, đúng là mù quáng. Còn người chỉ biết lo nghiên cứu, học
rộng hiểu nhiều, không lo tu tâm dưỡng tánh, không chịu quán sát tự tâm,
chỉ lo phê bình chỉ trích người khác, đúng là cái tủ, cái đãy, hay cái
bị đựng sách mà thôi, chẳng ích lợi gì cả. Thí dụ như có người suốt
ngày đếm tiền ở nhà băng của chủ, có người suốt ngày chăn trâu ngoài
đồng cho chủ, chiều về đến nhà, tiền không có, trâu cũng không!
Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Đức Phật có dạy:
Tuy có học rộng hiểu nhiều mà không tu hành,
cũng đồng như người không học hiểu.
Chẳng khác nào người nói ăn mà không ăn,
trọn không thể nào no được.
Theo
quan điểm của Phật giáo, không cần phải thờ phượng Đức Phật Thích Ca,
hay bất cứ vị Phật nào, vị Bồ Tát nào, chỉ cần sống đúng theo tinh thần
bát chánh đạo, bất cứ người nào cũng đều được an lạc và hạnh phúc, cao
hơn nữa, đều được giác ngộ và giải thoát. Bằng như ngược lại, lập bàn
thờ Phật tại gia, đi chùa lễ lạy, mà không sống đúng theo tinh thần bát
chánh đạo, dù là Phật tử tại gia hay xuất gia, cũng chẳng có ích lợi gì!
Đó mới thực là chí công vô tư, mới thực là chánh đạo vậy.
***
BÁT CHÁNH ĐẠO
Cư Trần Lạc Đạo
Trong cuộc đời này, trên thế gian này, con người khi gặp, những việc tai
biến, những sự bất trắc, chuyện bất như ý, thường có khuynh hướng, cầu
nguyện van xin, tổ tiên ông bà, thánh thần thiên địa, ngọc hoàng thượng
đế, Bồ Tát Phật Tổ, từ bi gia hộ, thương xót cứu giúp, cho được bình yên,
tai qua nạn khỏi. Nhưng chính thực ra, chúng ta ai ai, cũng hiểu biết
rằng: các việc cầu nguyện, chỉ có tác dụng, giúp cho con người, tạm được
an tâm, chỉ trong giây phút, cầu nguyện đó thôi. Chứ có mấy ai, cầu gì
được nấy? Cầu nguyện van xin, không được đáp ứng, chẳng lẽ thiên địa,
không lòng bác ái, Bồ Tát Phật Tổ, không tâm từ bi? Còn như chư Phật,
thường được gọi là: cứu độ chúng sanh, nhưng bằng cách nào, và như thế
nào?
Đạo
Phật chỉ dạy: cầu nguyện van xin, không phải cứu kính. Theo như quan
niệm, đạo Phật xưa nay, cầu nguyện được xem, như lời chúc lành, những
điều mong muốn, rất là thiết tha, chỉ với mục đích: hoàn toàn vị tha,
không pha vị kỷ, vì người hết lòng, chứ không vì mình, bằng cách phát
tâm, đại từ đại bi. Chẳng hạn như là: chúng ta cầu nguyện, thế giới hòa
bình, quốc thới dân an, phong điều vũ thuận, chúng sanh an lạc. Mỗi khi
làm được, việc làm nào tốt, có được công đức, hay phước báu nào, chúng
ta cũng đều, hồi hướng cầu nguyện, đến cho tất cả, mọi loài chúng sanh,
đều được trọn thành, Phật đạo vô thượng. Chẳng hạn như là: chúng ta cầu
nguyện, ông bà cha mẹ, đều được mạnh khỏe, bình yên vui vẻ, sống lâu
trăm tuổi. Song các việc đó, có được hay không, còn tùy phước duyên,
của riêng cha mẹ. Tuy nhiên cần biết, cầu nguyện như vậy, cũng nói lên
được, tấm lòng hiếu thảo, tha thiết chân thành, của các con cháu, gia
tộc nội ngoại.
Trong Kinh Pháp Cú, Đức Phật có dạy:
Hãy tự thắp đuốc,
tự mình bước đi.
Thắp sáng trí tuệ,
ngọn đuốc chánh pháp.
Nghĩa là mọi người, tự mình tích cực, chuyển hóa thân tâm, bằng cách cố
gắng, học hiểu giáo lý, của chính đạo Phật, ngọn đuốc Chánh Pháp, soi
đường chỉ lối, giúp cho con người, thoát ly phiền não, cuộc đời khổ đau,
nếu như thực sự, áp dụng vào trong, đời sống hằng ngày. Đó chính là
cách, duy nhất không hai, thập phương tam thế, chư Phật Bồ Tát, cứu độ
chúng sanh. Những người Phật Tử, chân chánh cầu đạo, cần nên nhớ kỹ,
nhớ rõ điều này.
* * *
Theo
như giáo lý, của chính đạo Phật, con người cần phải, can đảm nhìn nhận,
sự thực đó là: cuộc đời trần thế, khổ nhiều vui ít, nhưng không vì thế,
tư tưởng tiêu cực, bi quan yếm thế, ngán ngẩm chán chường. Trái lại cần
phải, tích cực tìm phương, để được giác ngộ, và được giải thoát, không
hề thụ động, chấp nhận số mạng, không hề tin chuyện, cầu nguyện van xin.
Để giúp chúng sanh, được sống an vui, xả trừ triền phược, cắt đứt trói
buộc, dẹp tan phiền não, thoát ly đau khổ, ở trong tam tạng, kinh điển
giáo lý, Đức Phật chỉ dạy: con đường chân chánh, hay: "Bát Chánh Đạo".
Bát
chánh đạo là: phương pháp giản dị, rất thích hợp với, đời sống hằng ngày,
của các chúng sanh, chỉ nhằm mục đích, cải thiện tâm lý, ngôn từ hành
động, giúp đỡ con người, hiểu rõ thấy rõ, đâu là tà đạo, và biết cách
sống, đúng theo chánh đạo. Bát chánh đạo giúp, chúng sanh hướng về,
tiến đến đời sống, chí diệu cao siêu, hay ít ra cũng, xây dựng cho được,
đời sống an lạc, và thêm hạnh phúc. Vì vậy cho nên, đôi khi kinh sách,
gọi bát chánh đạo, là: bát thánh đạo.
Bát
chánh đạo là: con đường chân chánh, dẫn đưa chúng sanh, đến chỗ giác ngộ,
và được giải thoát, gồm có tám điều, chân chánh đó là: chánh kiến, chánh
tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định.
* *
1.- CHÁNH kiến:
Trước hết, chúng ta nhận thức mọi sự sự vật vật hiện hữu, tức là muôn
pháp trên thế gian, khắp pháp giới, đều do nhân duyên sinh, không trường
tồn và sẽ biến diệt. Đó là: "Lý Nhân Quả" và "Lý Vô Thường", hai chánh
kiến quan trọng mọi người cần thấu triệt.
A.- Thế nào là chánh kiến: Chánh kiến là
kiến thức chân chánh. Nghĩa là con người cần có sự hiểu biết và sự nhận
thức sáng suốt và hợp lý. Chánh kiến có ích lợi giúp con người không
sống trong mê lầm, điên đảo. Người có chánh kiến, thấy như thế nào, thì
nhận đúng như thế ấy, không thay đổi trắng đen, không kỳ thị xấu tốt,
không phê phán hay dở. Chánh kiến là sự hiểu biết và nhận thức không bị
tập quán, thành kiến, dục vọng hay tâm phân biệt, ngăn che và làm sai
lạc. Người có chánh kiến, hiểu biết tường tận, thế nào là chánh tà,
chơn ngụy, đại tiểu, thiên viên, nhưng luôn luôn sống với tâm bình
thường, tâm chính trực và tâm bất tùy phân biệt.
*
a) Lý nhân quả:
Chúng ta ai ai cũng biết: "Gieo nhân nào gặt quả nấy". Thí dụ như có
hột cam gieo xuống đất, gọi là "nhân", cộng thêm nước tưới, ánh sáng,
phân bón, công chăm sóc, gọi là "trợ duyên", chúng ta sẽ gặt hái được
"quả cam", sau một thời gian nào đó. Không thể nào gieo hột cam ngọt
lại gặt quả chanh chua được, hay ngược lại. Lý nhân quả còn được gọi là
lý nhân duyên.
*
Không bao giờ có quả mà không có nhân. Có mây mới có mưa, có lửa mới có
khói, gieo gió mới gặt bão, sinh sự thì sự sinh. Không thể nào tự nhiên
có cái cây mọc lên, mà không có hạt giống trong đất. Không thể có
chuyện tự nhiên chúng tới chửi mình, mà mình chẳng có làm gì hết, trong
kiếp này hay những kiếp trước! Đó là sự thực, là chân lý. Đó là lý
nhân quả hay lý nhân duyên. Nhận rõ quả báo của hành vi, ngôn từ và ý
niệm của chính mình như vậy, chúng ta sẽ không trách người, trách trời,
trách đất gì hết, chỉ biết trách mình, cho nên không còn phiền não và
khổ đau nữa. Trái lại, chúng ta tích cực sửa đổi tâm tánh, tu tâm dưỡng
tánh, làm sao cho mỗi ngày một tốt đẹp hơn, để cuộc đời được sáng sủa
hơn, gia đình được hạnh phúc hơn.
*
Việc này sinh ra do việc kia đã sinh ra. Không có chuyện gì xảy ra, dù
lớn hay nhỏ, dù quan trọng hay bình thường, mà không do có chuyện khác
xảy ra trước đó. Thí dụ như chúng ta có cái bánh để ăn, nguyên do trước
đó có bột, có đường và có công thợ, dĩ nhiên cũng do chúng ta có tiền
mua, hoặc có người đem cho. Thí dụ như: Cơ thể phát phì, nguyên do ăn
uống quá độ. Nghèo túng, nguyên do làm biếng. Bệnh tật, nguyên do
thiếu vệ sinh. Con cái không có tình thương đậm đà, nguyên do cha mẹ
không thường xuyên chăm sóc, gần gũi. Thiên hạ thù ghét, nguyên do lời
nói khó nghe. Vợ chồng lục đục, nguyên do thiếu sự cảm thông, thiếu sự
hiểu biết, thiếu sự hòa hợp. Ngoài ra, còn biết bao nhiêu nguyên do
khác nữa.
*
Muôn sự muôn việc trên thế gian này đều do nhân duyên sinh. Mọi sự mọi
việc không do ông trời, không do một đấng tạo hóa đầy quyền năng nào tạo
ra cả. Có người cho rằng: chính con người sinh ra thượng đế, bởi vì
thượng đế chỉ là sản phẩm do con người tưởng tượng mà thôi. Mỗi đạo
giáo, mỗi dân tộc, mỗi thời gian, có mỗi quan niệm khác nhau về thượng
đế. Thượng đế, nếu có thực, không thể để cho các người thế gian lợi
dụng danh nghĩa và phải là đấng chí công vô tư. Tại sao lại có những
chuyện: trời thương người này hơn người kia, cho người này sung sướng
hơn người kia, người này sinh ra khỏe mạnh, trong cảnh giàu sang, người
kia sinh ra tật nguyền, trong cảnh nghèo khó, dân tộc này giàu sang sung
sướng, dân tộc khác nghèo nàn khổ cực?
Theo
giáo lý của đạo Phật, sở dĩ người này khác người kia về phương diện này
hay phương diện nọ, bởi vì mỗi người tạo tác nghiệp nhân khác nhau, cho
nên nhận nghiệp quả khác nhau.
Cũng
như người làm bánh thì ăn bánh, người nấu chè thì ăn chè.
Chính mình làm mình hưởng. Chính mình làm mình chịu.
Đó
mới thực là chí công vô tư vậy.
b) Lý vô thường:
Chúng ta ai ai cũng biết: "Có sinh ắt có diệt". Nghĩa là muôn sự muôn
vật trên thế gian này đều không tồn tại vĩnh viễn.
Trong Kinh Kim Cang, Đức Phật có dạy:
Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng.
Nghĩa là bất cứ vật nào có hình tướng, nhìn thấy được bằng cặp mắt
thường, lớn như quả núi, tòa nhà, nhỏ như tấm thân chúng ta, như hạt cải,
hạt cát, tất cả đều hư vọng, đều trải qua bốn giai đoạn: "sinh, trụ, dị,
diệt". Mọi vật sinh ra, trụ thế một thời gian ngắn dài, rồi cũng biến
dị và cuối cùng cũng bị diệt mất! Thí dụ như: Cây bông hồng từ hạt
giống trong đất sinh ra, mọc lên, trổ hoa. Hoa hồng khoe hương sắc, ít
ngày sau héo úa, tàn lụi, trở thành phân bón cho bông hồng khác sau này.
Cuộc đời cứ như thế tiếp diễn không ngừng, đạo Phật gọi là "sự luân hồi",
cũng như bánh xe quay mãi, quay mãi vậy.
Hiểu
được như vậy, khi của cải vật chất, xe hơi đồ đạc bị mất mát hư hao, khi
con cái lỡ tay đập bể hay làm hư hại vật gì, dù quí giá đến đâu, thậm
chí khi người thân đến lúc qua đời, chúng ta sẽ không khổ đau nhiều.
Hiểu được như vậy, khi gặp một việc tai biến, một sự bất trắc, một
chuyện bất như ý, thậm chí tán gia bại sản, người thân biến thành kẻ thù,
chúng ta cũng sẽ không đau khổ nhiều. Chuyện gì rồi cũng sẽ qua, có gì
tồn tại mãi mãi đâu mà cố chấp, tranh đua hơn thua, cái mạng sống này
còn không giữ được nữa, huống là thứ gì khác trên đời này? Có ai sống
mãi không chết? Có ai trẻ mãi không già? Có ai khỏe mãi không đau? Đó
là lý vô thường.
Sách
có câu: Bèo hợp rồi tan, trăng tròn rồi khuyết. Cuộc đời cứ như thế
xoay vần đổi thay, không bao giờ dừng. Thường xuyên quán chiếu, tin sâu
"Lý Nhân Quả" và "Lý Vô Thường", cuộc đời của con người sẽ an lạc và
hạnh phúc hơn.
Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Đức Phật có dạy:
Nhân duyên hòa hợp hư vọng hữu sinh.
Nhân duyên ly tán hư vọng hữu diệt.
Nghĩa là: Muôn sự muôn vật trên thế gian này do nhân duyên hình thành,
tạm gọi là sinh. Muôn sự muôn vật do nhân duyên tan rã, tạm gọi là
diệt. Thí dụ như: Một chiếc xe mới được hình thành do tất cả các bộ
phận, các phụ tùng ráp lại, tạm gọi là sinh. Đến khi xe hư, các phụ
tùng, các bộ phận được tháo rời ra, chiếc xe không còn nữa, tạm gọi là
diệt. Thí dụ khác: Tấm thân tứ đại của chúng ta cũng vậy, hình thành do
đất, nước, gió, lửa, tạm gọi là sinh. Sống đời một thời gian nào đó,
khi hết nhân duyên, thì cát bụi trở về với cát bụi, tạm gọi là chết.
Tại sao vậy? Bởi vì khi đó, chính là lúc chúng ta bắt đầu một kiếp
khác. Bánh xe luân hồi đang chuyển động đó vậy.
B.- Thế nào là tà kiến: Ngược lại, tà kiến
là sự hiểu biết và nhận thức sai lầm. Theo quan điểm của Phật giáo, cho
sự hiện hữu của tự thân và hoàn cảnh đều là tự nhiên, không có quả báo
cùng nhiều duyên khác tập hợp, đó là tà kiến và mê tín. Chấp thượng đế
tạo vật, phủ nhận nhân quả nghiệp báo, chủ trương định mệnh, phủ nhận
kết quả của hành nghiệp, đó là tà kiến và mê tín. Quan niệm thương ghét
khác biệt giữa người và người, giữa người và vật, coi thú vật sinh ra để
nuôi sống con người, đó là tà kiến và mê tín.
Cố
chấp thành kiến, quan niệm phân biệt phải trái, đúng sai cố định, đi tới
kết luận, người nào không tin theo tín ngưỡng như mình, đều phải bị
trừng trị nghiêm khắc, phải bị đọa địa ngục đời đời, đó là tà kiến và mê
tín. Chấp theo thần thoại, đồng bóng bói toán, xem sao giải hạn, định
hướng nhà cửa, tin bướng tin càn, tin vô căn cứ, làm bể cái gương, điềm
không may mắn, đầu năm quét nhà, tài lộc ra cửa, mùng năm mười bốn hăm
ba của dân ta, con số 13 của dân tây, cho là xui xẻo, đó là tà kiến và
mê tín. Đốt vàng mã, tiền bạc, xe hơi, nhà lầu, áo quần, hình nhơn bằng
giấy, cho người chết xài dưới âm phủ, đó là tà kiến và mê tín. Không
may đau bệnh, không khám bác sĩ, không đi bệnh viện, không muốn uống
thuốc, không chịu kiêng cữ, lại đi xem bói, thỉnh bùa chú giấy, đem về
đốt uống, nước tiên nước thánh, nước suối nước sông, chẳng hạp vệ sinh,
cũng đem về uống, đó là tà kiến và mê tín.
Nói
chung, những điều gì phản khoa học, trái với chân lý, không theo lý trí,
chẳng thể xét suy, không thể kiểm chứng, đều được gọi là tà kiến và mê
tín. Tà kiến và mê tín thường có nơi những người có lòng cố chấp nặng
nề, chấp ngã và chấp pháp, dù người bình dân, hay kẻ học thức, ở ngoài
thế gian, cũng như trong đạo. Đức Phật ra đời, thuyết pháp độ sinh, phá
màn vô minh, dẹp tan tà kiến, mê tín dị đoan, chỉ nhằm mục đích, khai
thị chúng sanh, ngộ nhập trí tuệ bát nhã, trong Kinh Pháp Hoa, gọi là
Tri Kiến Phật, để được giác ngộ và giải thoát.
2.- CHÁNH tư duy:
Sách có câu: "Bình an dưới thế cho người thiện tâm".
Người thiện tâm luôn luôn nghĩ tốt, nghĩ đúng, nghĩ thiện, cho nên làm
tốt, làm đúng, làm thiện, và nói tốt, nói đúng, nói thiện. Người thiện
tâm là người có tâm trí luôn luôn được bình an, thảnh thơi, thư thái.
A.-
Thế nào là chánh tư duy: Chánh tư duy là sự suy nghĩ chân chánh. Nghĩa
là con người cần phải nghiệm xét, nghĩ suy, quán chiếu một cách đúng đắn,
hợp với chân lý, không trái với lẽ phải, có lợi cho mình và cho người.
Chúng ta thường xuyên suy nghĩ đến "giới, định, tuệ" để tu tập giải
thoát, suy nghĩ nguyên nhân gây đau khổ cho chúng sanh, để giải thích và
khuyến tu, suy nghĩ những hành vi lỗi lầm, những lời nói sai trái và
những tâm niệm xấu xa của chính mình để sám hối và cải đổi. Tất cả
những điều đó gọi là chánh tư duy.
Chư
Tổ có dạy:
Phản quan tự kỷ bổn phận sự.
Nghĩa là quay lại chiêm nghiệm, suy xét, quán sát tự tâm chính mình là
phận sự của chúng ta. Chánh tư duy có ích lợi giúp con người không sống
trong đen tối, không phạm lỗi lầm do mê tín dị đoan.
Ngày
xưa, thời Đức Phật còn tại thế, có một người con của vị quốc sư, tên là
Ma Ha Ca Chiên Diên, đến với Đức Phật xin được xuất gia tu hành. Đức
Phật hỏi nguyên do nào ông phát tâm như thế. Ông trả lời rằng: Bởi vì
ông chiêm ngưỡng 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp của Đức Phật. Đức Phật bèn nói:
Như vậy, sau này khi thân tướng Như Lai già yếu, ông không còn phát tâm
nữa sao? Lần thứ hai, ông lại đến xin được xuất gia. Đức Phật lại hỏi
nguyên do. Lần này ông đáp: Bởi vì ông tôn trọng pháp âm vi diệu của
Đức Phật. Đức Phật bèn nói: Như vậy, sau này khi Như Lai không thuyết
pháp, ông không còn phát tâm nữa sao? Lần thứ ba, ông lại đến xin được
xuất gia. Đức Phật cũng hỏi nguyên do. Lần này ông đáp: Bởi vì ông
kính phục chư tăng tu hành nghiêm túc, cẩn mật. Đức Phật bèn nói: Như
vậy, sau này khi tình cờ thấy vị tăng nào tu hành không như ý ông, ông
không còn phát tâm nữa sao?
Ba
lần xin được xuất gia đều không toại nguyện, dù ông hết lòng tán thán
tam bảo bên ngoài: Phật, Pháp, Tăng. Lần sau cùng, ông đến với Đức Phật
và bạch rằng: Bạch Đức Thế Tôn, từ lâu con đã nghe Thế Tôn thuyết pháp,
con đã suy nghĩ tường tận chín chắn. Sau đó, đem áp dụng cho bản thân,
áp dụng trong gia đình, con thấy có ích lợi thiết thực, tâm được khinh
an, gia đạo được yên vui. Cho nên con phát tâm xuất gia để tu hành rốt
ráo, cho đến giác ngộ và giải thoát, để tự lợi và lợi tha. Ngưỡng mong
Đức Thế Tôn rủ lòng từ bi hứa khả. Lần đó, Đức Phật chấp nhận. Sau này,
Đại Đức Ma Ha Ca Chiên Diên trở thành vị đệ tử nghị luận bậc nhứt trong
tăng đoàn thời Phật.
Lời
tác bạch của Đại Đức Ma Ha Ca Chiên Diên mang ý nghĩa sâu sắc trong nhà
Phật: Ngài đã nghe Đức Phật thuyết giảng giáo lý, đã suy nghĩ một cách
chín chắn tường tận, mới đem áp dụng vào đời sống của Ngài và của gia
đình. Đó chính là ba bước "văn, tư, tu" để phát triển trí tuệ bát nhã.
Văn có nghĩa là nghe, là học hỏi, là nghiên cứu. Tư có nghĩa là tư
duy, là suy nghĩ chân chánh. Tu có nghĩa là sửa đổi, là thực hành, là
áp dụng. Còn được gọi là "Tam Tuệ Học" trong Phật giáo. Ba lần đầu,
Ngài hướng lòng tôn kính đến tam bảo bên ngoài, nên chưa được chấp nhận.
Sau
cùng, Ngài biết "phản quan tự kỷ", hướng về "tam bảo tự tâm", biết đường
hướng tu hành, để phát sanh trí tuệ. Nghĩa là Phật Tử biết hướng về bản
tánh sáng suốt của tự tâm gọi là Phật, hướng về pháp môn vi diệu của tự
tâm gọi là Pháp, hướng về bản thể thanh tịnh của tự tâm gọi là Tăng. Do
đó Ngài được chấp nhận, bởi vì đạo Phật là đạo giác ngộ và giải thoát,
con người đến với đạo Phật bằng cửa trí tuệ, chứ không phải bằng niềm
tin như các tôn giáo khác.
Trong Kinh A Hàm, Đức Phật có dạy:
Tin tưởng Như Lai mà không hiểu Như Lai, tức là
phỉ báng Như Lai.
Đó chính là chánh tư duy vậy.
B.-
Thế nào là tư duy bất chánh: Ngược lại, sự suy nghĩ ích kỷ, lợi mình hại
người gọi là tư duy bất chánh. Người nào suy nghĩ đến chuyện tà thuật
để mê hoặc lòng người, suy nghĩ đến những phương cách sâu độc để hại
người hại vật, suy nghĩ đến mưu cơ để trả thù báo oán, suy nghĩ đến tài
sắc danh vọng, đều gọi là tư duy bất chánh. Người nào luôn luôn suy
nghĩ đến chuyện lợi mình hại người như vậy, chắc chắn cuộc sống không
bình an, luôn luôn bất ổn, hại người nên sợ người hại, gạt người nên sợ
người gạt.
3.- CHÁNH ngữ:
Trong Kinh Hoa Nghiêm, Đức Phật có dạy:
Không nên nói lời vô nghĩa. Phải giữ gìn lời
nói.
Lời nói phải chân thật, đúng lúc, hợp Chánh
Pháp,
ích lợi cho mình cho người.
Dù nói hàng ngàn lời vô ích, không bằng chỉ nói
một lời đúng
Chánh Pháp, có ích lợi làm cho tâm người nghe
được an tịnh.
A.-
Thế nào là chánh ngữ: Chánh ngữ là lời nói chân chánh. Nghĩa là con
người nên nói lời thật thà lương thiện, công bình ngay thẳng, công minh
chính trực, có ích lợi chánh đáng. Chánh ngữ là lời nói thành thật và
sáng suốt; lời nói ngay thẳng hợp lý, hòa nhã, rõ ràng và giản dị; lời
nói ích lợi, dung hòa, khuyến tấn và duy nhất. Chánh ngữ là lời nói hợp
Chánh Pháp, có ích lợi, đem lại hòa bình, yên vui cho mọi người mọi nơi.
Người giữ gìn chánh ngữ là người dè dặt khẩu nghiệp, cẩn trọng lời nói,
không bao giờ nói sai sự thực, không thiên vị, không xuyên tạc, không vu
oan giá họa, không hăm he hù dọa.
Cổ
nhân có dạy: "Hãy uốn lưỡi bảy lần truớc khi nói". Uốn lưỡi đến bảy lần
thì khỏi nói luôn. Lúc đó gọi là ngộ đạo, bởi vì: "Đạo bổn vô ngôn
thuyết", bởi vì: "Ngữ ngôn đạo đoạn". Nghĩa là đạo lý cao siêu, vốn
không thể nói, không có lời nào diễn đạt được. Khi còn nói lên được, đó
chỉ là phương tiện hướng dẫn mà thôi. Cho nên muốn kiến đạo, đừng chấp
lời nói, đừng chấp văn tự. Thí dụ như có người dùng ngón tay để chỉ mặt
trăng cho người khác thấy. Ngón tay chỉ là phương tiện. Mặt trăng mới
là mục đích cứu kính. Thấy được mặt trăng gọi là thấy đạo, kiến đạo.
Cho nên muốn thấy mặt trăng, đừng chấp ngón tay thế này thế nọ.
Tục
ngữ có câu: "Lời nói không mất tiền mua. Lựa lời mà nói cho vừa lòng
nhau". Trong xã hội hay gia đình, nếu mọi người đều thực hành hai câu
trên, xã hội sẽ an vui, gia đình sẽ hạnh phúc. Vợ chồng con cái trên
thuận dưới hòa, cộng đồng trên kính dưới nhường, cuộc đời tươi đẹp biết
là bao nhiêu. Một lời nói nói ra làm cho người nghe hoan hỷ, nụ cười
tươi tắn, tâm trí khinh an, đó gọi là chánh ngữ vậy.
B.-
Thế nào là tà ngữ: Ngược lại, lời nói bất chánh hay tà ngữ là lời nói
không chánh đáng, phi lý, tổn hại đến đời sống cùng danh dự của người.
Một lời nói ra có khi làm người nghe phải xức dầu cù là, nhức óc nhói
tim, có khi ngất xỉu tắt thở luôn, đó là lời nói sâu độc, hiểm ác, đay
nghiến, nguyền rủa, nhiếc mắng, thô tục. Một lời nói ra có khi làm tan
vỡ hạnh phúc gia đình người khác, đó là lời nói đặt điều thêm bớt, thay
trắng đổi đen, nước lã khuấy nên hồ, lộng giả thành chơn, có nói không,
không nói có.
Một
lời nói ra có khi làm người khác mang họa vào thân, đó là lời nói vu
khống cáo gian, vu oan giá họa cho người. Một lời nói ra có khi làm
người khác lầm lẫn, đó là lời nói không đúng sự thực, không ngay thẳng,
thiên vị, dua nịnh, xuyên tạc, ngụy biện, trau chuốt, với mục đích thủ
lợi. Một lời nói ra có khi làm người khác xung đột oán thù, thưa gởi
kiện tụng, đó là lời nói dối trá, gây chia rẽ, đâm bị thóc thọc bị gạo,
có di hại cho mọi người và muôn vật. Những người có nhiều tự ái, thường
khó lòng nhịn được khi nghe những lời nói trái ý, không thuận theo ý
mình, thường hay tranh cãi bằng mồm hoặc bằng thư rơi.
Có
những lời nói vô nghĩa, nhưng cũng có thể làm cho người khác bực mình,
tức giận, bất an. Chẳng hạn như có người nói mình ngu như con bò mà bày
đặt dạy đời. Lời nói đó thực ra vô nghĩa lý, bởi vì mình không ngu,
mình không phải là con bò, cho nên không cần phải quan tâm đến những lời
nói như vậy. Trong Pháp Tứ Y, Đức Phật có dạy: "Y nghĩa bất y ngữ".
Nghĩa là chúng ta chỉ nên quan tâm đến ý nghĩa, không nên chấp vào lời
nói. Được như vậy, chúng ta bớt nhiều phiền não trên thế gian này.
4.- CHÁNH NGHIỆP:
Con người thường có ba nghiệp, đó là: thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý
nghiệp. Ở đây, chúng ta chỉ bàn về thân nghiệp. Còn khẩu nghiệp thuộc
phần chánh ngữ và ý nghiệp thuộc phần chánh niệm.
A.-
Thế nào là chánh nghiệp: Chánh nghiệp là nghề nghiệp và hành động chân
chánh. Nghĩa là con người nên chọn nghề nghiệp chân chánh, hành động
một cách ngay thật, có ích lợi chánh đáng cho mình và cho người. Chánh
nghiệp có ích lợi giúp con người mang lại bình an, hạnh phúc cho chính
mình và cho mọi người xung quanh.
Người giữ gìn chánh nghiệp là người dè dặt thân nghiệp, luôn luôn thận
trọng, giữ gìn mọi hành động, cử chỉ, cách cư xử của mình, để không làm
thương tổn đến quyền lợi, nghề nghiệp, địa vị, danh giá, hạnh phúc và
tánh mạng của mọi người. Người giữ gìn chánh nghiệp là người hành động
theo lẽ phải, biết tôn trọng quyền sống và hạnh phúc của mọi người và
muôn vật, tôn trọng nghề nghiệp, không xâm phạm tài sản của mọi người,
không trác táng, tận tâm với chức nghiệp, biết hy sinh để giải thoát khổ
đau cho mọi người. Người giữ gìn chánh nghiệp là người giữ gìn tam
nghiệp được thanh tịnh.
Kinh
sách có câu:
Tam nghiệp hằng thanh tịnh.
Đồng Phật vãng tây phương.
Nghĩa là nếu biết giữ gìn tam nghiệp luôn luôn được thanh tịnh, chúng ta
cùng với chư Phật, hiện đời sống trong cảnh giới niết bàn, tự tại giải
thoát, không phiền não, chẳng khổ đau, không sợ địa ngục, chẳng cầu niết
bàn.
B.-
Thế nào là tà nghiệp: Ngược lại, tà nghiệp tức là hành vi hay động tác
không chánh đáng, phi lý bất lương, tổn hại mọi người. Ủó là các hành
vi sát hại bạo tàn, giết người hại vật coi như trò giải trí, thú vui
tiêu khiển, vui thích trên sự đau đớn của con người và của con thú, trộm
cắp của cải, chiếm đoạt tài sản, xúi giục kiện thưa, thưa kiện kiếm
tiền, ăn chơi trụy lạc, xa hoa trác táng, khuyến khích người khác xa hoa
trác táng, thượng đội hạ đạp, giẫm lên người khác để tiến thân, bất chấp
thủ đoạn, đe dọa mạng sống, sáng tác thư rơi, nặc danh khủng bố, tinh
thần người khác.
5.- CHÁNH mạng: Có
một vị thiền sư khi tuổi đã cao, vẫn cứ ngày ngày làm lụng như mọi người
khác, các đệ tử thấy vậy bèn đem giấu các dụng cụ làm việc của thầy.
Ngày đó, vị thiền sư không làm việc được, nên chẳng chịu ăn uống, và dạy
rằng:
"Nhứt nhựt bất tác, nhứt nhựt bất thực".
Nghĩa là: "Một ngày không làm là một ngày không ăn".
A.-
Thế nào là chánh mạng: Chánh mạng là mạng sống chân chánh. Nghĩa là con
người cần sinh sống một cách chánh đáng, có đời sống lương thiện, ngay
thật, trong sạch, không bạo tàn, không hèn mạt. Chánh mạng có ích lợi
giúp con người có cuộc sống bình đẳng, tương kính, không bị rẻ khinh.
Người giữ gìn chánh mạng là người sống một cuộc đời có ý nghĩa, lợi mình,
lợi người, không ăn bám ai, cũng chẳng ăn không ngồi rồi. Người theo
đúng chánh mạng là người sinh sống theo lẽ phải, biết tôn trọng quyền
sống và hạnh phúc của mọi người, tôn trọng nghề nghiệp, không xâm phạm
tài sản, tận lực làm việc, không tổn hại mọi người và muôn vật, sinh
sống với tài năng chân chánh, không giả dối lừa gạt mọi người, sinh sống
thanh cao không luồn cúi, không thượng đội hạ đạp, sinh sống theo chánh
giáo, không mê tín dị đoan.
B.-
Thế nào là tà mạng: Ngược lại, tà mạng là sinh sống bất lương, gian
tham, không chánh đáng, phi lý, phạm pháp, có tổn hại trực tiếp hay gián
tiếp đến mọi người, làm tổn hại chúng sanh, giết thú lột da, cưa ngà xẻ
thịt, moi óc bẻ sừng, vặt lông làm đồ trang sức, may áo may quần, cúng
trăng cúng sao, tiên đoán vận mệnh, xem quẻ bói xăm, coi tuổi tình
duyên, tương lai gia đạo, ăn gian nói dối, lường gạt mọi người, giao
dịch gạt gẫm, sáng chế vũ khí, giết người hại vật, chế đồ giả mạo. Quan
niệm một ngày ăn cướp bằng ba năm làm, sống theo lối nước đục thả câu,
ngư ông hưởng lợi, đó là tà mạng.
6.- CHÁNH tinh tấn:
Trong Kinh Di Giáo, Đức Phật có dạy:
Nếu
chuyên cần tinh tấn thì không có việc gì khó.
Ví
như nước chảy mãi, đá cũng phải mòn.
Trong Kinh Tứ Thập Nhị Chương, Đức Phật có dạy:
Người học đạo phải nên kiên tâm, trì chí, tinh tấn, dũng mãnh,
không sợ cảnh khổ trước mắt, phá diệt tà tâm, đạt thành đạo quả.
A.-
Thế nào là chánh tinh tấn: Chánh tinh tấn là sự siêng năng chân chánh.
Nghĩa là con người siêng năng làm những việc có ích lợi cho mình và cho
người. Chánh tinh tấn có ích lợi giúp con người cải tạo thân tâm ngày
một thanh tịnh, tốt đẹp hơn, cuộc đời có ý nghĩa hơn. Người theo đúng
chánh tinh tấn bao giờ cũng phản quan tự kỷ, quay lại xét mình, siêng
năng chuyển hóa tâm trí, cải đổi tánh tình.
Trong Kinh Đại Bát Niết Bàn, Đức Phật có dạy:
Chư ác mạc tác.
Chúng thiện phụng hành.
Tự tịnh kỳ ý.
Thị chư Phật giáo.
Nghĩa là: Không bao giờ nên làm các điều ác, các điều bất thiện, dù là
nhỏ nhặt. Luôn luôn tinh tấn làm tất cả các điều thiện, dù là điều
thiện rất nhỏ. Tự thanh tịnh tâm ý của chính mình. Đó là lời dạy của
thập phương tam thế chư Phật. Người theo đúng chánh tinh tấn bao giờ
cũng siêng năng sám hối, trừ bỏ những lỗi lầm tội ác đã sinh, siêng năng
tu tập các pháp lành, ngăn ngừa tội ác chưa sinh, siêng năng làm việc
thiện để tạo thêm phước, phát triển việc lành, siêng năng tu tâm dưỡng
tánh, việc thiện chưa sinh làm cho phát sinh, dù trong bất cứ hoàn cảnh
nào cũng vậy, không hề đổi thay, không chút chán chường.
Sách
có câu: "Có công mài sắt có ngày nên kim", nói lên sự kiên tâm bền chí,
nhẫn nại phi thường, trải qua thời gian năm tháng, không sờn lòng, không
khuất phục, để đạt cho bằng được mục đích cao cả của mình. Người tu
theo hạnh tinh tấn của Bồ Tát Đại Thế Chí, làm các việc thiện, cứu người
giúp đời, không biết mệt mỏi, không hề nản lòng, không màng tính toán,
không chút so đo, không chịu ngừng nghỉ, mặc dù đang gặp nghịch cảnh,
đang mắc khổ nạn, đang gặp oán thù, mặc dù có gặp người lấy oán báo ân,
cũng vẫn bình thản. Đó là chánh tinh tấn vậy.
B.-
Thế nào là tinh tấn bất chánh: Ngược lại, có rất nhiều người siêng năng
làm những việc bất chánh. Đó là những người chuyên sát nhơn hại vật,
gian xảo trộm cắp. Có những người siêng năng trong các việc dối trá
hiểm độc, sáng tác thư rơi, dua nịnh xuyên tạc, rượu chè cờ bạc, xa hoa
phung phí, phỉ báng mọi người. Cũng có những người siêng năng bới lông
tìm vết, vạch lá tìm sâu, soi mói đời tư, viết thư nặc danh, ngụy tạo
chứng cớ, thưa gởi kiện tụng, làm khổ chúng sanh.
7.- CHÁNH niệm:
Trong Kinh Đại Tập, Đức Phật có dạy:
Nếu thường xuyên giữ được chánh niệm,
tâm không loạn động,
dứt trừ được phiền não,
thì chẳng bao lâu đắc thành quả vô thượng bồ
đề.
Không hạnh phúc nào có thể so sánh với sự yên
tĩnh của tâm trí.
A.-
Thế nào là chánh niệm: Chánh niệm là sự nhớ nghĩ chân chánh. Nghĩa là
con người có những ý niệm chánh đáng, những đạo lý giác ngộ và giải
thoát. Chánh niệm có ích lợi giúp con người sống trong an ổn, yên vui,
không tạp niệm, ngày ăn ngon, tối ngủ yên. Người giữ gìn chánh niệm là
người dè dặt với ý nghiệp, luôn luôn nhớ nghĩ tứ trọng ân: ân cha mẹ, ân
thầy tổ, ân đất nước, ân mọi người, nhớ nghĩ lỗi lầm để sửa đổi. Người
giữ gìn chánh niệm là người sống trong cảnh giới an lạc và hạnh phúc.
Để giúp giữ gìn chánh niệm, Đức Phật có dạy bốn phương pháp tập trung tư
tưởng như sau: quán thân bất tịnh, quán thọ thị khổ, quán tâm vô thường,
quán pháp vô ngã. Các pháp quán tưởng này trong kinh sách gọi là "Tứ
niệm xứ". Tứ nghĩa là bốn. Niệm nghĩa là thường nhớ nghĩ. Xứ nghĩa là
nơi chốn.
a)
Quán thân bất tịnh: Nghĩa là quán tưởng thân mình là tập hợp những thứ
bất tịnh, không trong sạch, nhơ nhớp, được bọc ngoài bởi lớp da cũng
chẳng mấy gì sạch sẽ cho lắm. Khi mạnh khỏe thì còn tạm tạm. Khi ốm
đau, tai nạn, bệnh hoạn, già nua, thân mình nhơ nhớp, máu mủ tanh hôi,
ghẻ chốc gớm ghiếc, da dẻ nhăn nhúm, đến lúc tắt thở, sình chương hôi
thúi, không ai chịu nổi! Món ăn dù ngon, đưa vô miệng rồi, lỡ rớt ra
ngoài, không dám ăn lại!
b)
Quán thọ thị khổ: Nghĩa là quán tưởng sự cảm thọ, thọ nhận là khổ. Do
tâm tham lam, con người thọ nhận đủ thứ vật chất của cải để vinh thân
phì gia, không cần biết của thọ nhận chính hay tà, bo bo giữ gìn, đến
lúc chết, sinh lòng tiếc của, nhắm mắt không yên. Do tâm sân hận, con
người thọ nhận đủ thứ lời nói khó nghe, dù vô nghĩa, để bực dọc, tức tối,
bất an, sinh lòng thù oán. Do tâm si mê, con người thọ nhận những tư
tưởng mười năm báo thù không muộn, do điều gì bất như ý, chạm chút tự ái,
cũng hăm he thưa kiện, nhứt định trả thù, để rồi gây ra biết bao nhiêu
đau khổ cho người, dù thân hay thù. Nói vắn tắt là: Thọ nhiều thì khổ
nhiều, chấp nhiều thì mệt nhiều. Buông xả thì thanh thản, tha thứ thì
thư thái. Chuyện rất đơn giản, thực hành không dễ dàng, nhưng không
phải bất khả.
c)
Quán tâm vô thường: Nghĩa là quán tưởng cái tâm nhỏ hẹp của mình luôn
luôn thay đổi, mới nghĩ thế này liền nghĩ thế khác, lúc thương yêu đắm
đuối lúc thù hận ngập tràn, lúc thân lúc thù, lúc vui lúc buồn, lúc
thương lúc ghét, lúc hiền thiện lúc gian tà. Tâm của chúng ta luôn luôn
dính với cảnh trần bên ngoài, kinh sách gọi là tâm phan duyên. Cảnh
trần bên ngoài thuận ý, vừa tai thì vui thích. Cảnh trần bên ngoài
nghịch ý, chói tai thì tức tối. Nếu chỉ chạy theo sự sai khiến của cái
tâm vô thường như vậy, con người tạo tác không biết bao nhiêu nghiệp
chướng, cho nên trôi lăn, trầm luân trong sinh tử không biết bao nhiêu
đời, bao nhiêu kiếp!
Trong kinh sách có câu: "Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền". Nghĩa là khi
nào tâm của chúng ta không còn dính với cảnh trần nữa, thản nhiên trước
sự thịnh suy, thăng trầm của đời sống, bình thản trước những lời khen
tiếng chê, vượt qua được sóng gió của cuộc đời, tức nhiên tâm của chúng
ta sẽ được khinh an, tự tại, niết bàn và thiền định rồi đó vậy.
d)
Quán pháp vô ngã: Nghĩa là quán tưởng các pháp trên thế gian này đều
không có bản thể nhứt định, gọi là vô ngã. Các pháp, là tất cả sự sự
vật vật trên cuộc đời, không có cái gì cố định. Tất cả chỉ là một dòng
chuyển biến không ngừng. Con người thấy đó mất đó. Chuyện gì rồi cũng
đổi thay, rồi cũng qua mau. Đừng phí sức, đừng bận tâm với các pháp của
thế gian. Chẳng hạn như có câu: "Hết cơn bỉ cực tới hồi thới lai", hoặc:
"sau cơn mưa trời lại sáng".
Chư pháp tùng nhân duyên sanh.
Chư pháp tùng nhân duyên diệt.
Nghĩa là muôn sự muôn vật trên đời tùy theo nhân duyên mà sanh ra, cũng
tùy theo nhân duyên mà diệt đi. Không có cái gì, vật gì có thực tướng,
không có cái gì, vật gì tồn tại vĩnh viễn. Người ta chửi mình do mình
gây nghiệp bất thiện cảm với người. Người ta chửi mãi mỏi miệng thì
cũng ngưng thôi, tức giận làm chi cho mệt! Đừng đưa cái bản ngã của
mình, tức là cái tôi, cái ta, tây phương gọi là "EGO", ra hứng những
ngọn lửa của thế gian, thì mình đâu có bị đốt cháy, đâu có bị nhiệt não,
đâu có bị khổ tâm, đâu có bị ngày ăn không ngon, tối ngủ chẳng yên.
Ngọn lửa không thể đốt hư không được, sẽ tự dập tắt thôi. Vô ngã đơn
giản là như vậy đó!
B.-
Thế nào là tà niệm, tạp niệm, vọng niệm: Ngược lại, tà niệm là những ý
niệm không chánh đáng, vọng niệm là những ý niệm hư dối, tạp niệm là
những ý niệm lung tung linh tinh lang tang. Những người luôn luôn nhớ
nghĩ lỗi người để phê bình chỉ trích, nhớ nghĩ oán thù để phục hận trả
thù, nhớ nghĩ ngũ dục: tiền tài, nhan sắc, danh vọng, ẩm thực, thùy miên,
luôn nhớ nghĩ đến những thành tích xấu xa, gian giảo, để tự hào tự đắc,
đó gọi là tà niệm, tạp niệm hay vọng niệm.
Nội cần khắc niệm chi công.
Ngoại hoằng bất tranh chi đức.
Nghĩa là: Bên trong, chúng ta cố gắng, khắc phục tâm niệm, lăng xăng lộn
xộn, giữ gìn chánh niệm, chăn giữ ý nghiệp, đó mới thực là: công phu tu
tập, đúng theo Chánh Pháp. Bên ngoài, chúng ta cố gắng, giữ gìn chánh
ngữ, canh chừng khẩu nghiệp, không thích tranh cãi, không thèm hơn thua,
đó là đức độ, người tu theo Phật. Cho dù có bị phỉ báng, có gặp nghịch
cảnh, cũng vẫn bình tĩnh thản nhiên, ngoài mặt cũng như trong lòng,
không khởi lên bất cứ tâm niệm gì cả.
8.- CHÁNH định: Muốn
được cuộc sống an lạc và hạnh phúc, chúng ta phải khắc phục tâm ý của
chính mình. Khắc phục tâm ý và an trụ tâm ý là mục đích chính yếu của
người tu theo đạo Phật. Chế ngự được, khắc phục được tâm viên ý mã, tức
là tâm như con vượn, ý như con ngựa nhảy nhót lung tung, chúng ta mới
đạt được chánh định, đó là cảnh giới niết bàn, an nhiên tự tại, không
khổ đau, chẳng phiền não.
A.-
Thế nào là chánh định: Chánh định là sự thiền định chân chánh. Nghĩa
là con người tập trung tư tưởng vào một vấn đề chánh đáng, đúng với chân
lý, hợp với lẽ phải. Người đạt được chánh định là người bình tĩnh, thản
nhiên trước bát phong của cuộc đời. Chánh định có ích lợi giúp con
người phát triển trí tuệ, mau tiến đến giác ngộ và giải thoát. Tâm trí
của con người thường xuyên lăng xăng lộn xộn, nhớ nghĩ lung tung, linh
tinh lang tang, không có dừng nghỉ, từ đông sang tây, từ cổ chí kim, từ
chuyện lớn đến chuyện nhỏ, từ thế giới năm châu đến phụ nữ nhi đồng, từ
quốc gia đại sự đến hang cùng ngõ hẹp, hết chuyện gia đình đến chuyện
hàng xóm, chuyện xưa chuyện nay, thương ghét tốt xấu, thị phi phải quấy.
Tất cả những chuyện như vậy làm cho tâm của chúng ta luôn luôn loạn động.
Tâm loạn động thì trí bất an. Ngày ăn không ngon, tối ngủ chẳng yên.
Để
giúp con người đạt được chánh định, Đức Phật dạy các pháp quán tưởng,
trong kinh sách gọi là "Ngũ đình tâm quán", gồm năm pháp dừng tâm và trụ
tâm, như sau đây:
a)
Quán sổ tức: Nghĩa là quán tưởng bằng cách đếm hơi thở ra hơi thở vào,
để đối trị tâm loạn động. Đến khi thuần thục, chỉ cần theo dõi hơi thở,
không cần đếm số như lúc mới bắt đầu, đó gọi là tùy tức quán. Sách có
câu: "Thở vào tâm tĩnh lặng. Thở ra miệng mỉm cười".
b)
Quán bất tịnh: Nghĩa là quán tưởng thân mình là một tập hợp những thứ
bất tịnh, không có gì đáng quan trọng, khi chết thân mình chỉ còn là một
cái thây ma không ai dám đến gần, kể cả những người thân thiết nhất trên
đời, để đối trị tâm tham dục.
c)
Quán từ bi: Nghĩa là quán tưởng mọi người đều bình đẳng, đều có Phật
Tánh như nhau, đều đáng thương như nhau, thương người như thể thương
thân, để diệt trừ tâm sân hận, thù hằn, oán hờn, ganh ghét, ích kỷ, đố
kỵ. Không thể chỉ vì một chút tự ái nhỏ nhặt, một chút mặt mũi, danh dự
nào đó, có thể tạo nghiệp oán thù, kiện tụng thưa gởi. Cổ nhân có dạy:
"Chuyện gì mình không muốn người khác làm cho mình, thì mình đừng làm
cho người khác", cho dù với mục đích trả thù, trừng trị kẻ khác, vì bất
cứ lý do gì!
d)
Quán nhân duyên: Nghĩa là quán tưởng tất cả muôn pháp đều do nhân duyên
sinh ra, cho nên giả hợp, không bền vững, không tồn tại vĩnh viễn, để
đoạn trừ si mê, chấp ngã và chấp pháp. Muốn thực hành pháp quán này,
cần thấu triệt và tin sâu "Lý Nhân Quả" hay "Lý Nhân Duyên".
e)
Quán giới phân biệt: Nghĩa là quán tưởng lục căn tiếp xúc với lục trần
sinh ra lục thức, tất cả đều giả tạm, không thực. Lục căn, là sáu cơ
quan của thân, đó là: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, tiếp xúc với lục
trần, là sáu cảnh trên trần đời, bao gồm: sắc tướng, âm thinh, mùi
hương, mùi vị, cảm xúc, ký ức. Sự tiếp xúc đó gây nên những cảm giác,
những ấn tượng, gọi là lục thức. Trong kinh sách, lục căn, lục thức và
lục trần gọi chung là thập bát giới, giới phân biệt.
Thí
dụ như mắt trông thấy sắc là viên kim cương, bèn sinh lòng ham thích.
Sự ham thích đó chỉ giả tạm, không nên theo. Bây giờ thấy thích, về sau
có thể không còn thích nữa. Nhưng nếu theo nó, thì chúng ta phải lo
tranh giành, lo kiếm tiền, làm việc quần quật, đầu tắt mặt tối, từ sáng
sớm đến khuya lơ, để mua sắm cho bằng được, cho nên cực khổ tấm thân,
mệt nhọc trí óc. Thí dụ như tai nghe thấy tiếng khen thì khoái chí,
thích ý, tối ngủ không được, cứ nhớ tới hoài. Nếu tai nghe thấy tiếng
chê tiếng chửi, thì đâm ra bực dọc tức tối, càng khó ngủ hơn, cho nên
tấm thân cực khổ trăm bề. Trong kinh sách, có bài kệ như sau:
Mắt trông thấy sắc rồi thôi, (không dính,
thôi được thì tốt)
Tai nghe thấy tiếng nghe rồi thì không.
(không mắc, lơ được thì hay)
Trơ trơ lẳng lặng cõi lòng, (bình thản, tâm
được khinh an)
Nhẹ nhàng ta bước khỏi vòng trầm luân. (giải
thoát, khỏi phiền não và khổ đau)
B. -
Thế nào là tà định hay tà thiền: Ngược lại, tà định hay tà thiền là sự
bình tĩnh trong việc làm tổn hại đến mọi người, lạnh lùng tàn nhẫn khi
thấy người khốn khổ đớn đau, không chút xót thương, không hề tình cảm.
Những người tu tập thiền định để luyện trường sanh bất tử, thiền định để
dối gạt người, đều không phải là chánh định.
Tóm
lại, bát chánh đạo là pháp môn rất thiết yếu, rất thực tế, rất thông
dụng cho bất cứ ai, không cứ phải là Phật Tử, trên thế gian này, muốn
xây dựng một cuộc sống có ý nghĩa, muốn sống trong an lạc và hạnh phúc.
Bát chánh đạo giúp con người cải thiện tự thân. Con người do mê mờ nên
hành vi bất chánh, ngôn ngữ đảo điên, ý niệm tà vạy, chạy theo dục vọng,
sống theo tà đạo, làm việc bất lương. Trái lại, nếu con người biết tu
theo bát chánh đạo thì sẽ chuyển hóa được những sự bất chánh nói trên,
kiến tạo được một đời sống chân chánh, ích lợi, an lạc và hạnh phúc.
Bát
chánh đạo giúp con người cải tạo hoàn cảnh. Hoàn cảnh là phản ánh của
tự tâm. Tự tâm bình thản thì hoàn cảnh an vui. Tự tâm rối loạn thì
hoàn cảnh bất an. Trong kinh sách, tự tâm gọi là chánh báo, hoàn cảnh
gọi là y báo. Chánh báo thế nào thì y báo thế ấy. Người có tâm lương
thiện thì sống trong cảnh hiền lành. Người có tâm gian ác thì luôn luôn
sống trong cảnh âu lo căng thẳng, thấp thỏm phập phồng.
Trên
thế gian này, sở dĩ có những hoàn cảnh khổ đau, bởi vì con người không
biết sống theo bát chánh đạo. Nếu mọi người đều biết sống theo bát
chánh đạo, không cần phải thờ Phật, thì thế gian này chính là thiên
đàng, là cực lạc. Đừng đứng núi này trông qua núi nọ. Như vậy chỉ khổ
thân và khổ tâm mà thôi. Tùy theo chỗ ở thường an lạc.
Sách
có câu:
Tâm buồn cảnh được vui sao
Tâm an dù cảnh ngộ nào cũng an.
Tu mà không học
đúng là tu mù.
Học mà không tu
đúng là tủ sách.
Nghĩa là người phát tâm thực hành việc tu sửa thân tâm mình, mà không
chịu học giáo lý, không tìm hiểu Chánh Pháp, ai nói gì cũng nghe, ai bảo
gì cũng tin, đúng là mù quáng. Còn người chỉ biết lo nghiên cứu, học
rộng hiểu nhiều, không lo tu tâm dưỡng tánh, không chịu quán sát tự tâm,
chỉ lo phê bình chỉ trích người khác, đúng là cái tủ, cái đãy, hay cái
bị đựng sách mà thôi, chẳng ích lợi gì cả. Thí dụ như có người suốt
ngày đếm tiền ở nhà băng của chủ, có người suốt ngày chăn trâu ngoài
đồng cho chủ, chiều về đến nhà, tiền không có, trâu cũng không!
Tuy có học rộng hiểu nhiều mà không tu hành,
cũng đồng như người không học hiểu.
Chẳng khác nào người nói ăn mà không ăn,
trọn không thể nào no được.
Theo
quan điểm của Phật giáo, không cần phải thờ phượng Đức Phật Thích Ca,
hay bất cứ vị Phật nào, vị Bồ Tát nào, chỉ cần sống đúng theo tinh thần
bát chánh đạo, bất cứ người nào cũng đều được an lạc và hạnh phúc, cao
hơn nữa, đều được giác ngộ và giải thoát. Bằng như ngược lại, lập bàn
thờ Phật tại gia, đi chùa lễ lạy, mà không sống đúng theo tinh thần bát
chánh đạo, dù là Phật tử tại gia hay xuất gia, cũng chẳng có ích lợi gì!
Đó mới thực là chí công vô tư, mới thực là chánh đạo vậy.
***
http://www.buddhismtoday.com/viet/phatphap/batchanhdao.htm
Trở về mục "Đức Phật và Phật
pháp"
Đầu
trang

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding


text:
Tất cả máy ảnh đều được cấp nguồn từ pin, vì thế, khi mua máy ảnh bạn cũng cần lưu ý về các loại...
Ống kính góc rộng có thể lấy nét đối với các vật thể ở rất gần mà vẫn lấy được nhiều hậu cảnh vào...
Thẻ SD đang ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ trong nhiếp ảnh mà cả video với dung lượng không ngừng tăng.Mặc dù...
Hãng máy ảnh Nhật Bản nâng tốc độ màn trập cao hơn trong nhiều chế độ chụp tự động, giảm...
Không những được gia tăng độ mở mà mẫu ống kính mới còn được trang bị công nghệ chống rung....
Mẫu mirrorless đầu tiên của Canon sẽ có mặt tại thị trường trong nước song song với quốc tế, mức...

markdown:
Máy ảnh số - thường gọi là máy ảnh kĩ thuật số, máy ảnh kỹ thuật số là một máy điện tử dùng để thu và lưu giữ hình ảnh một cách tự động thay vì phải dùng phim ảnh giống như máy chụp ảnh thường.
Những máy chụp ảnh số đời mới thường có nhiều chức năng, ví dụ như có thể ghi âm, quay phim. Ngày nay, máy chụp ảnh số bán chạy hơn máy chụp ảnh phim truyền thống. Máy ảnh kỹ thuật số hiện nay bao gồm từ loại có thể thu gọn vào trong điện thoại di động cho đến việc sử dụng trong các thiết bị chuyên nghiệp như kính viễn vọng không gian Hubble và các thiết bị trên tàu vũ trụ.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: default-tpl_tpl=default-tpl; expires=Tue, 21-Jun-2016 05:18:50 GMT; path=/

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Noel năm nay cũng như bao năm trước là ngày brithday của người yêu mình, Nhưng mình không bít phải mua gì để làm qua tặng !. Mình dự kiến sẽ tạo một bất ngờ gì đó nhưng chưa nghĩ ra được cái gì cả, ai giúp mình với! Mình định tặng cho người ta kem dưỡng da, nhưng k bt chọn loại nào. Mà nghe bạn bè nói là tặng kem dưỡng da là có ý chê da người ta xấu, đúng k vậy? Bạn gái nào sành điệu cho mình ý kiến với!
Bookmarks

markdown:
Noel năm nay cũng như bao năm trước là ngày brithday của người yêu mình, Nhưng mình không bít phải mua gì để làm qua tặng !. Mình dự kiến sẽ tạo một bất ngờ gì đó nhưng chưa nghĩ ra được cái gì cả, ai giúp mình với! Mình định tặng cho người ta kem dưỡng da, nhưng k bt chọn loại nào. Mà nghe bạn bè nói là tặng kem dưỡng da là có ý chê da người ta xấu, đúng k vậy? Bạn gái nào sành điệu cho mình ý kiến với!
## Bookmarks

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Cache-Control: private

Pragma: private

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Fri, 01-Jul-2016 05:20:18 GMT; path=/


text:
(Dunghangviet.vn) - Hãy cẩn thận khi chọn mua một cuốn sách bán chạy trên Amazon - nơi những tác phẩm “bản sao” đang xuất hiện ngày càng nhan nhản. Và “thú vị” thay, chúng đều được đóng dấu bảo đảm của ông trùm bán hàng online !
Nếu bạn gõ “Steve Jobs Isaac” trong ô tìm kiếm trên website này, kết quả đầu tiên hiện ra không phải cuốn sách bán chạy của tác giả Walter Isaacson mà là một cuốn sách khác với cái tên tương tự và vị nhà văn thì có cái tên na ná: Isaac Worthington. Mặc dù bình chọn trên Amazon dành cho cuốn sách này chỉ là 1/5 sao và đánh giá “một cuốn sách nhỏ có nội dung kém” nhưng nó vẫn được hiển thị trước trong kết quả tìm kiếm. Cuốn sách của Worthington được cho là viết dựa trên những cuộc phỏng vấn với một cá nhân kiệt xuất nào đó mang tên…Jeve Stobs (?)
Hiện nay, rất nhiều cuốn sách trên Amazon có tiêu đề tương tự với những tác phẩm nổi tiếng hơn. Ví dụ, Fifty Shades of Grey- một cuốn tiểu thuyết lãng mạn tình cảm đã gây tiếng vang trên toàn thế giới và cũng từng là cuốn sách bán chạy nhất trên Amazon. Trong khi đó một cuốn khác có tự đề “Thirty-Five Sades of Grey” cũng xuất hiện trên trang web này sau đó. Cả hai cuốn sách đều có tên tác giả bắt đầu với hai chữ cái viết tắt là E.L.James và J.D. Lyte, và đều viết về chuyện tình tay ba của một cô gái trẻ với một người đàn ông thành đạt xoay quanh chuyện tình dục.
Nhà xuất bản của cuốn Fifty Shades of Grey phát biểu “đây là một câu chuyện sẽ ám ảnh và in đậm trong trí nhớ bạn mãi mãi”. Trong khi đó, tác giả và nhà xuất bản cuốn Thirty-Five Shades of Grey - cuốn sách xuất bản vào dịp đầu tháng 4 năm 2011 - khẳng định từng câu chữ trong đoạn mô tả trên cũng đều phù hợp với cuốn sách của họ. Hai cuốn sách nổi tiếng khác là The Girl with the Dragon Tatto và Twilight New Moon cũng được bán trên Amazon. Tuy nhiên, hãy lưu ý, có thể cả hai đều không phải là cuốn sách mà bạn đang tìm kiếm !
Kết quả tìm kiếm cuốn sách Steve Jobs "nhái" của Issac Worthington trên Amazon
Và nếu bạn muốn tìm mua cuốn sách bán chạy Thinking, Fast and Slow trên Amazon, hãy thật cẩn thận khi thực hiện cú click chuột. Một số người tìm mua trên Amazon tác phẩm viết bởi nhà kinh tế học đoạt giải Nobel - Daniel Kahneman lại nhận được kết quả là cuốn Fast and Slow Thinking của Karl Daniels, một cuốn sách gần đây mới xuất hiện trên trang web này. Kahneman đã bức xúc cho biết: “Thật là không chuyên nghiệp và gian trá trắng trợn. Nhưng điều nguy hiểm là những nhận xét về cuốn sách ‘bẩn’ đó lại khá tốt và thật bất ngờ khi Amazon lại cho phép điều này xảy ra”.
Và có một sự thật gây shock hơn nữa - Amazon không chỉ bán những cuốn sách này mà còn giúp các tác giả tạo ra những tác phẩm như vậy !
Tất cả những cuốn sách nhái mà Fortune tìm thấy trên Amazon đều được phát hành bởi CreateSpace, một bộ phận thuộc Amazon. Người viết có thể sử dụng hệ thống CreateSpace để thiết kế và từ phát hành cuốn sách của chính họ, kế đó những “tác phẩm” sẽ được rao bán trên Amazon và những trang web khác. Nhờ cách này, Amazon đã phân chia lại các công đoạn với người viết, hình thành nên một dạng quan hệ mới giữa nhà xuất bản với các tác giả, nhưng người mua sách lại hoàn toàn “mù tịt”. CreateSpace được coi như một nhà xuất bản độc lập sách trên Amazon và các trang web khác.
Kết quả tìm kiếm cuốn sách "bản sao" của tác phẩm nổi tiếng Thinking, Fast and Slow
Eric Rayman, cựu luật sư của hãng Simon&Schuster nhận “Amazon nên thực hiện từng bước để ngăn chặn việc tạo sách có nội dung rác như vậy. Vấn nạn này ảnh hưởng tiêu cực đối với người tiêu dùng và toàn bộ ngành kinh doanh sách”.
Sau khi tạp chí Fortune liên hệ với Amazon cách đây không lâu về những cuốn sách nhái đó, trang web lập tức…gỡ bỏ những trang hiển thị sách của Worthington và Daniels. Một người phát ngôn của Amazon phân trần rằng họ không còn bán những cuốn sách đó nữa và đánh giá đó là những tác phẩm “không nâng cao hiểu biết khách hàng” Nhưng cả hai cuốn sách vẫn được rao bán trên các trang web khác với nhà xuất bản được ghi là CreateSpace của Amazon.
Tác giả cuốn Cô gái có hình xăm rồng “nhái” (I am the Girl with the Dragon Tatto)- Karen Peebles nói rằng cô ta đã tự xuất bản được khoảng mười ngàn cuốn nhờ trang CreateSpace. Cô nói “Tôi là một bà mẹ đơn thân, tự dạy dỗ những đứa con của mình ở nhà. Nhờ CreatSpace, tôi đã bán hàng ngàn cuốn sách chỉ trong một tháng. Việc tự phát hành sách là một giải pháp tuyệt vời để tôi có thu nhập, đồng thời hàng tháng tôi nhận được một khoản nhận bút kha khá”.
Peebles cho biết Create Space có những hướng dẫn ở mức vừa đủ để tự làm nên một cuốn sách. Không chỉ riêng Amazon chưa từng từ chối cuốn sách nào của cô mà các trang web bán lẻ khác cũng chưa từng thắc mắc về cuốn sách có tựa đề na ná cuốn bán chạy trên toàn thế giới của tác giả Stieg Larson. Thật là nực cười !
Sách nội dung rác đang trở thành một rắc rối đối với các độc giả và ngành công nghiệp xuất bản. Nhà sáng lập Smashwords (hãng phân phối cho những cuốn sách tự xuất bản) - Mark Coker đã nói rằng ông thường xuyên nhận được những cuốn sách nhái theo những cuốn sách khác, hoặc là bản biên tập lại những tài liệu đã có trên Internet. Ông khẳng định công ty mình kiên quyết từ chối phát hành những cuốn sách như vậy.
Coker cho biết định dạng phông chữ và khung lề cẩu thả, kỳ quặc là một dấu hiệu dễ dàng nhận thấy ở các cuốn sách được sao chép. Tuy nhiên Coker cho hay ông vẫn thường nhìn thấy những cuốn sách mà Smashwords đã từ chối trước đó lại xuất hiện trên Amazon và các nơi khác nữa. Coker bức xúc nói “Tôi thật ngạc nhiên khi Amazon cho phép thông qua việc bán những cuốn sách ‘rác’ như thế này. Bất cứ ai tạo ra những cuốn sách như thế rõ ràng đang cố gắng lừa dối người tiêu dùng. Và như vậy, Amazon quả thực đang tiếp tay cho những kẻ đạo văn !”.
Người tiêu dùng Việt Nam thường vẫn hay hiểu cụm từ “Made in Vietnam” được đính vào sản phẩm nghĩa là hàng hóa do doanh nghiệp VN sản xuất từ nguyên liệu, gia công, chế tác.
Điều đầu tiên mà chúng ta phải thay đổi là không nhìn vào xuất xứ quốc gia để mua hàng. Mà phải nhìn vào thương hiệu.
Vinamit chỉ là một trong những nhà tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, góp phẩn điều tiết ngành mít, khoai môn, chuối, khoai lang.

markdown:
**"Options"**ở góc phải trình duyệt, chọn **"Settings"** ** (Dunghangviet.vn) - Hãy cẩn thận khi chọn mua một cuốn sách bán chạy trên Amazon - nơi những tác phẩm “bản sao” đang xuất hiện ngày càng nhan nhản. Và “thú vị” thay, chúng đều được đóng dấu bảo đảm của ông trùm bán hàng online ! **
Nếu bạn gõ “Steve Jobs Isaac” trong ô tìm kiếm trên website này, kết quả đầu tiên hiện ra không phải cuốn sách bán chạy của tác giả Walter Isaacson mà là một cuốn sách khác với cái tên tương tự và vị nhà văn thì có cái tên na ná: Isaac Worthington. Mặc dù bình chọn trên Amazon dành cho cuốn sách này chỉ là 1/5 sao và đánh giá “một cuốn sách nhỏ có nội dung kém” nhưng nó vẫn được hiển thị trước trong kết quả tìm kiếm. Cuốn sách của Worthington được cho là viết dựa trên những cuộc phỏng vấn với một cá nhân kiệt xuất nào đó mang tên…Jeve Stobs (?)
Hiện nay, rất nhiều cuốn sách trên Amazon có tiêu đề tương tự với những tác phẩm nổi tiếng hơn. Ví dụ, Fifty Shades of Grey- một cuốn tiểu thuyết lãng mạn tình cảm đã gây tiếng vang trên toàn thế giới và cũng từng là cuốn sách bán chạy nhất trên Amazon. Trong khi đó một cuốn khác có tự đề “Thirty-Five Sades of Grey” cũng xuất hiện trên trang web này sau đó. Cả hai cuốn sách đều có tên tác giả bắt đầu với hai chữ cái viết tắt là E.L.James và J.D. Lyte, và đều viết về chuyện tình tay ba của một cô gái trẻ với một người đàn ông thành đạt xoay quanh chuyện tình dục.
Nhà xuất bản của cuốn Fifty Shades of Grey phát biểu “đây là một câu chuyện sẽ ám ảnh và in đậm trong trí nhớ bạn mãi mãi”. Trong khi đó, tác giả và nhà xuất bản cuốn Thirty-Five Shades of Grey - cuốn sách xuất bản vào dịp đầu tháng 4 năm 2011 - khẳng định từng câu chữ trong đoạn mô tả trên cũng đều phù hợp với cuốn sách của họ. Hai cuốn sách nổi tiếng khác là The Girl with the Dragon Tatto và Twilight New Moon cũng được bán trên Amazon. Tuy nhiên, hãy lưu ý, có thể cả hai đều không phải là cuốn sách mà bạn đang tìm kiếm !
*Kết quả tìm kiếm cuốn sách Steve Jobs "nhái" của Issac Worthington trên Amazon*
Và nếu bạn muốn tìm mua cuốn sách bán chạy Thinking, Fast and Slow trên Amazon, hãy thật cẩn thận khi thực hiện cú click chuột. Một số người tìm mua trên Amazon tác phẩm viết bởi nhà kinh tế học đoạt giải Nobel - Daniel Kahneman lại nhận được kết quả là cuốn Fast and Slow Thinking của Karl Daniels, một cuốn sách gần đây mới xuất hiện trên trang web này. Kahneman đã bức xúc cho biết: “Thật là không chuyên nghiệp và gian trá trắng trợn. Nhưng điều nguy hiểm là những nhận xét về cuốn sách ‘bẩn’ đó lại khá tốt và thật bất ngờ khi Amazon lại cho phép điều này xảy ra”.
Và có một sự thật gây shock hơn nữa - Amazon không chỉ bán những cuốn sách này mà còn giúp các tác giả tạo ra những tác phẩm như vậy !
Tất cả những cuốn sách nhái mà Fortune tìm thấy trên Amazon đều được phát hành bởi CreateSpace, một bộ phận thuộc Amazon. Người viết có thể sử dụng hệ thống CreateSpace để thiết kế và từ phát hành cuốn sách của chính họ, kế đó những “tác phẩm” sẽ được rao bán trên Amazon và những trang web khác. Nhờ cách này, Amazon đã phân chia lại các công đoạn với người viết, hình thành nên một dạng quan hệ mới giữa nhà xuất bản với các tác giả, nhưng người mua sách lại hoàn toàn “mù tịt”. CreateSpace được coi như một nhà xuất bản độc lập sách trên Amazon và các trang web khác.
*Kết quả tìm kiếm cuốn sách "bản sao" của tác phẩm nổi tiếng Thinking, Fast and Slow*
Eric Rayman, cựu luật sư của hãng Simon&Schuster nhận “Amazon nên thực hiện từng bước để ngăn chặn việc tạo sách có nội dung rác như vậy. Vấn nạn này ảnh hưởng tiêu cực đối với người tiêu dùng và toàn bộ ngành kinh doanh sách”.
Sau khi tạp chí Fortune liên hệ với Amazon cách đây không lâu về những cuốn sách nhái đó, trang web lập tức…gỡ bỏ những trang hiển thị sách của Worthington và Daniels. Một người phát ngôn của Amazon phân trần rằng họ không còn bán những cuốn sách đó nữa và đánh giá đó là những tác phẩm “không nâng cao hiểu biết khách hàng” Nhưng cả hai cuốn sách vẫn được rao bán trên các trang web khác với nhà xuất bản được ghi là CreateSpace của Amazon.
Tác giả cuốn Cô gái có hình xăm rồng “nhái” (I am the Girl with the Dragon Tatto)- Karen Peebles nói rằng cô ta đã tự xuất bản được khoảng mười ngàn cuốn nhờ trang CreateSpace. Cô nói “Tôi là một bà mẹ đơn thân, tự dạy dỗ những đứa con của mình ở nhà. Nhờ CreatSpace, tôi đã bán hàng ngàn cuốn sách chỉ trong một tháng. Việc tự phát hành sách là một giải pháp tuyệt vời để tôi có thu nhập, đồng thời hàng tháng tôi nhận được một khoản nhận bút kha khá”.
Peebles cho biết Create Space có những hướng dẫn ở mức vừa đủ để tự làm nên một cuốn sách. Không chỉ riêng Amazon chưa từng từ chối cuốn sách nào của cô mà các trang web bán lẻ khác cũng chưa từng thắc mắc về cuốn sách có tựa đề na ná cuốn bán chạy trên toàn thế giới của tác giả Stieg Larson. Thật là nực cười !
Sách nội dung rác đang trở thành một rắc rối đối với các độc giả và ngành công nghiệp xuất bản. Nhà sáng lập Smashwords (hãng phân phối cho những cuốn sách tự xuất bản) - Mark Coker đã nói rằng ông thường xuyên nhận được những cuốn sách nhái theo những cuốn sách khác, hoặc là bản biên tập lại những tài liệu đã có trên Internet. Ông khẳng định công ty mình kiên quyết từ chối phát hành những cuốn sách như vậy.
Coker cho biết định dạng phông chữ và khung lề cẩu thả, kỳ quặc là một dấu hiệu dễ dàng nhận thấy ở các cuốn sách được sao chép. Tuy nhiên Coker cho hay ông vẫn thường nhìn thấy những cuốn sách mà Smashwords đã từ chối trước đó lại xuất hiện trên Amazon và các nơi khác nữa. Coker bức xúc nói “Tôi thật ngạc nhiên khi Amazon cho phép thông qua việc bán những cuốn sách ‘rác’ như thế này. Bất cứ ai tạo ra những cuốn sách như thế rõ ràng đang cố gắng lừa dối người tiêu dùng. Và như vậy, Amazon quả thực đang tiếp tay cho những kẻ đạo văn !”.
Người tiêu dùng Việt Nam thường vẫn hay hiểu cụm từ “Made in Vietnam” được đính vào sản phẩm nghĩa là hàng hóa do doanh nghiệp VN sản xuất từ nguyên liệu, gia công, chế tác.
Điều đầu tiên mà chúng ta phải thay đổi là không nhìn vào xuất xứ quốc gia để mua hàng. Mà phải nhìn vào thương hiệu.
Vinamit chỉ là một trong những nhà tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, góp phẩn điều tiết ngành mít, khoai môn, chuối, khoai lang.

Cache-Control: cache

Content-Type: text/html


text:
Trang chủ
|
Đăng ký
|
Đăng Nhập
|
Giúp đỡ trực tuyến
|
Hotline:
08.3933 9333
Hồ Chí Minh
Hà Nội
Cần Thơ
Hải Phòng
Danh mục sản phẩm
Tất cả danh mục
Hello
. Đăng Nhập
Thông tin tài khoản
Giỏ hàng
[
]
Đăng Nhập
Đăng ký
Thông tin tài khoản
Tình trạng đơn hàng
Chọn mua giá tốt nhất
|
Cơ hội sở hữu sản phẩm ở giá 0đ
Bộ sản phẩm GIFT3 gồm bình giữ nhiệt và cốc Carlmann (GIFT3)
440.000 - 0 VND/Bộ
Kết thúc : 18/07/2015 17:30
Móc treo quần áo (TS_5220)
50.000 - 0 VND/Cái
Kết thúc : 02/07/2015 23:00
Nước ép táo có ga J&W Apple Juice 250ML (JW250ML)
59.000 - 0 VND/Set
Kết thúc : 03/07/2015 10:00
True
Đang khuyến mại
Giúp đỡ trực tuyến
Hỗ trợ - 08.3933 9333 - 0913 19 36 39
Hotline : 08.3933 9333 - 0913 19 36 39
Xin mời quý khách chat trực tiếp với chúng tôi
Tư vấn qua facebook
Gởi email góp ý

Set-Cookie: Golmart_Danhmuc=all; expires=Sat, 01-Aug-2015 05:18:32 GMT; path=/


text:
Từ khóa hot:
Quang Le
,
Son Tung MTP
,
Hoai Lam
,
Chi Dan
,
Phuong My Chi
Cải Lương
Cập nhật những album thể loại
Cai Luong
của các ca sĩ hot nhất hiện nay, Tải download bài hát Album
Cải Lương
MP3 miễn phí tại Nhac.vui.vn
Đăng nhập
/
Đăng ký
Thể loại
Nhạc Việt Nam
Nhạc Trẻ
Nhạc Hot Nhất
Nhạc Hải Ngoại
Nhạc Quê Hương
Nhạc Trữ Tình
Dance Việt
Rap Việt
Nhạc Thiếu Nhi
Nhạc Đỏ
Nhạc Trịnh
Cải Lương
Nhạc Vàng
Rock Việt
Quan Họ Bắc Ninh
Nhạc Nước Ngoài
Dance Hot
Nhạc Hot Nhất
Nhạc Hàn Quốc
Nhạc Hoa
Nhạc Âu Mỹ
Rock
Nhạc Nhật Bản
Nhạc Đồng Quê
Hip-Hop/Rap
Nhạc Spa & Massage
Clip tổng hợp
Clip Hài
Clip Games
Nhạc Trong Phim
Phim Nước Ngoài
Phim Việt Nam
Thể Loại Khác
Nhạc Không Lời
Nhạc Game
Beats / Karaoke
Nhạc Giáng Sinh
Nhạc Bà Bầu
Bảng xếp hạng
Việt Nam
Bài hát
Video
Album
Âu Mỹ
Bài hát
Video
Album
Hàn Quốc
Bài hát
Video
Album
Video Clip
Việt Nam
Âu Mỹ
Hàn Quốc
Giải Trí
Sao Vui
Nhạc tuyển chọn
Hôm nay nghe gì?
Gửi người phụ nữ tôi yêu
Ngày cưới
Khúc ca tặng cha
Bài hát tặng mẹ
Các ca khúc nhạc Hàn bất hủ
Nhạc Phim Hàn Quốc
Old Songs Collection
Love Songs Collection
Wedding Songs Collection
Nhạc Hoa bất hủ
Nhạc Nga trong lòng người Việt
Nhạc Dance hay nhất
Các ca khúc Quốc Tế bất hủ
MV cảm động Yêu em cả trong giấc mơ - Đàm Vĩnh Hưng
Nhac.vui.vn
>
Nhiều Nghệ Sĩ
>
Album Tô Ánh Nguyệt (Mp3)
Tô Ánh Nguyệt (Mp3) - Nhiều Nghệ Sĩ
Lượt nghe:
336,396
Số bài hát:
5
Thể loại:
Cải Lương
Thích & chia sẻ album trên facebook:
Bài hát
Ca sĩ trình bày
Tô Ánh Nguyệt 5
Nhiều Ca Sĩ
Tô Ánh Nguyệt 4
Nhiều Nghệ Sĩ
Tô Ánh Nguyệt 3
Nhiều Ca Sĩ
Tô Ánh Nguyệt 2
Nhiều Ca Sĩ
Tô Ánh Nguyệt 1
Nhiều Ca Sĩ
Thích và chia sẻ album trên:
5
thích
Báo lỗi
Nhúng
Chia sẻ cảm nhận về album của bạn tại đây
Nhac.vui.vn
Bình luận Facebook
Album cùng ca sĩ Nhiều Nghệ Sĩ
> Tất cả
Team V (Last Ep)
Nhiều Nghệ Sĩ
Best EDM Mix 2015 (Vol.1)
Nhiều Nghệ Sĩ
Album Guitar Tuyển Chọn 2013
Nhiều Nghệ Sĩ
Khoảnh Khắc Dịu Êm 2 - Giai Điệu Đẹp
Nhiều Nghệ Sĩ
Hòa Tấu Guitar Trữ Tình Vol 1
Nhiều Nghệ Sĩ
Bài hát cùng ca sĩ Nhiều Nghệ Sĩ
> Tất cả
Sắp xếp bài hát theo:
Thời gian
Lượt nghe
Con Đường Xưa Em Đi
Nhiều Nghệ Sĩ
Đám Cưới Trên Đường Quê
Nhiều Nghệ Sĩ
Vọng Kim Lang
Nhiều Nghệ Sĩ
Tình Anh Bán Chiếu (Út Trà Ôn)
Nhiều Nghệ Sĩ
Chuyện Tình Lan Và Điệp (Út Bạch...
Nhiều Nghệ Sĩ
Đường Về Hai Thôn
Nhiều Nghệ Sĩ
Tướng Cướp Bạch Hải Đường 1
Nhiều Nghệ Sĩ
Đám Cưới Đầu Xuân (Guitar)
Nhiều Nghệ Sĩ
Chàng Rể Họ Lê
Nhiều Nghệ Sĩ
Ru Con
Nhiều Nghệ Sĩ
Video cùng ca sĩ Nhiều Nghệ Sĩ
> Tất cả
Clip Hài Hát Nhép - Thu Cuối
Nhiều Nghệ Sĩ
Hát Nhép TAXI Cực Đỉnh
Nhiều Nghệ Sĩ
Chuyện Tình Dù Đúng Dù Sai
Nhiều Nghệ Sĩ
Xin Lỗi Anh Chỉ Là Gã Mua Đồ Cũ
Nhiều Nghệ Sĩ
Top 5 Album Cải Lương
Cải Lương (Remix)
Đông Phương Tường
Qua Bến Đò Xưa (Mp3)
Minh Cảnh (Cải Lương)
Khói Lam Chiều (Mp3)
Nhiều Nghệ Sĩ
Chiều Buồn Nghe Vọng Kim Lang (Mp3)
Yên Vy (Cải Lương)
Tình Anh Bán Chiếu (Mp3)
Nhiều Nghệ Sĩ
Top 10 Bài Hát Cải Lương
Vọng Kim Lang
Nhiều Nghệ Sĩ
Tướng Cướp Bạch Hải Đường...
Nhiều Nghệ Sĩ
Chuyến Xe Lam Chiều
Minh Cảnh (Cải Lương)
Tình Anh Bán Chiếu (Út Trà Ôn)
Nhiều Nghệ Sĩ
Đoạn Cuối Tình Yêu
Minh Cảnh (Cải Lương)
Qua Bến Đò Xưa
Minh Cảnh (Cải Lương)
Chuyện Tình Lan Và Điệp (Út...
Nhiều Nghệ Sĩ
Đám Cưới Trên Đường Quê
Nhiều Nghệ Sĩ
Lưu Bình Duơng Lễ
Út Trà Ôn (Cải Lương)
Nỗi Buồn Trương Chi
Đông Phương Tường
Top 5 MV Việt Nam
Sâu Trong Em
Bích Phương
My Everything
Tiên Tiên
Phim Ngắn Ông Vua Mê Gái
Châu Việt Cường
Mau Nước Mắt
Bảo Thy
Tôi Thấy Hoa Vàng Trên Cỏ Xanh
Ái Phương
Thẻ nội dung
Say you do
,
Quang Le
,
Son Tung MTP
,
Su That Sau Mot Loi Hua
,
Anh Nho Em Nguoi Yeu Cu
,
Chot Buon
,
Loi Hua Chi La Loi Hua
,
Nam Lay Tay Anh
,
Em La Cua Anh
,
See you Again
Album Hot tháng 6
Video hot
Playlist nổi bật
Nhạc trẻ
Nhạc quốc tế
Nhạc dance
Nhac Viet nam
,
Mp3
,
Nhac dance
,
Nhạc
,
Nhac tre
,
Quang Le
,
Nhac hot 2015
,
Nhac thieu nhi
,
Phuong My Chi
,
Karaoke
,
Hoai Lam
,
Son Tung MTP
,
Nhac Tru Tinh
,
Nhac xuan
,
Nhac vang
,
Nhac vang hai ngoai
,
Giong hat viet nhi 2014
,
Nhac phim
,
Nhac khong loi
,
Nhac che
,
Nhac Au My
,
Le Quyen
,
nhac hai ngoai
,
Nghe nhac
,
Nhac hay
,
nhac
,
zing mp3
,
Ca nhac
,
Nhac san
,
nghe nhạc hot
,
hai hoai linh 2015
Tô Ánh Nguyệt (Mp3) - Nhiều Nghệ Sĩ | Tải album Mp3 320
Nhiều Nghệ Sĩ | Album nhạc Nhieu Nghe Si Video Clip
Nghe nhạc HAY online, Tải nhạc MP3 trực tuyến CỰC NHANH, Hot số 1
Chính sách sở hữu trí tuệ
© Copyright 2004-2011 24H.COM.VN, all rights reserved - Powered by OCM 10
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H.
Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội
Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804
VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh.
Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519
Giấy phép số: 254/GP-BC - cấp ngày 20/6/2007Bộ Văn hóa thông tin - Cục Báo chí
Chịu trách nhiệm xuất bản: Phan Minh Tâm.
Thứ hai, 13-12-2010 14:09 PM (GMT+7)

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

X-CacheDebug-1: Cache scriptkey is set to /index.php

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:2:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:7:"web_url";s:46:"to-anh-nguyet-mp3-nhieu-nghe-si-a4199p823.html";}

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to e7d258434bdba0db9f6e944fe209ac5a

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for e7d258434bdba0db9f6e944fe209ac5a

X-CacheDebug-5: Callback happened

X-CacheDebug-6: Writing cached data to storage

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/e7/qcc-e7d258434bdba0db9f6e944fe209ac5a

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/e7/qcc-e7d258434bdba0db9f6e944fe209ac5a

X-CacheDebug-10: Successfully wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/10/e7/qcc-e7d258434bdba0db9f6e944fe209ac5a