text:
Konstantinos XI Palaiologos
Konstantinos XI Palaiologos, Latinh hóa là Palaeologus (tiếng Hy Lạp: Κωνσταντίνος ΙΑ' Δραγάσης Παλαιολόγος (Serbia: Константин Палеолог Драгаш), Kōnstantinos XI Dragasēs Palaiologos; 1404[1][2] - 1453) là vị Hoàng đế cuối cùng của Đế quốc Byzantine (đôi lúc còn được cho là vị Hoàng đế La Mã cuối cùng),[3][4][5] đồng thời còn là thành viên của Nhà Palaiologos, trị vì từ năm 1449 tới 1453. Ông đã tử trận trong trận chiến cuối cùng với Đế quốc Ottoman nhằm bảo vệ kinh thành Constantinopolis. Ông sau này trở thành nhân vật huyền thoại trong câu chuyện dân gian của Hy Lạp là "Hoàng đế Cẩm Thạch", người muốn thức tỉnh và khôi phục lại Đế quốc và Constantinopolis từ người Thổ.[1][6] Cái chết của Konstantinos đánh dấu sự cáo chung của Đế quốc Đông La Mã, đế quốc đã cai trị nửa phía Đông suốt 1000 năm (980 năm) sau khi Đế quốc Tây La Mã diệt vong.[7]
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Konstantinos sinh vào ngày 8 tháng 2 năm 1404 tại Constantinopolis.[2] Là người con thứ tám trong số mười người con của vua Manuel II Palaiologos với Hoàng hậu Helena Dragaš xứ Serbia, con gái của Hoàng thân xứ Serbia Konstantinos Dragaš. Ông cực kỳ thương yêu mẹ mình và đã thêm họ Dragases của bà cho triều đại kế tục của riêng mình một khi ông lên ngôi Hoàng đế. Phần lớn suốt thời thơ ấu Konstantinos sống tại Constantinopolis dưới sự trông nom của cha mẹ ông. Trong thời gian người anh trai của ông vắng mặt ở Ý, Konstantinos đã đảm nhận chức nhiếp chính tại Constantinopolis từ năm 1437 đến 1440.
Vua xứ Morea[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 10 năm 1443, Konstantinos được phong làm Công tước xứ Morea (tên thời Trung Cổ của bán đảo Peloponnesus), cai trị trong một pháo đài và cung điện ở Mistra. Vào thời điểm đó, Mistra là một thị trấn được củng cố chắc chắn và còn được gọi là Sparta hoặc Lacedaemon do nó nằm ở nơi tương đồng với thành phố cổ đại xa xưa, đồng thời còn là một trung tâm nghệ thuật và văn hóa có thể sánh với Constantinopolis.[8]
Sau khi lên ngôi, Konstantinos tiếp tục củng cố việc phòng ngự Morea, bao gồm cả việc xây dựng lại một bức tường thành băng ngang qua Eo đất Corinth được gọi là "Hexamilion" (dài sáu dặm) theo lời đề nghị của Plethon, một học giả nổi tiếng và là thầy giáo của ông.[9]
Hè năm 1444, Konstantinos mang quân xâm chiếm Công quốc Athena gốc Latin từ Morea, nhanh chóng chinh phục được Thebes và Athena, buộc Công tước Florentine phải tiến hành cống nạp hằng năm cho ông. Lãnh địa này do Nerio II Acciaioli cai trị, một chư hầu của Sultan thuộc Đế quốc Ottoman.
Người Thổ, cảm thấy thất vọng từ nỗ lực của người Hy Lạp nhằm bành trướng từ vùng Morea vào trung tâm Hy Lạp bắt đầu chuẩn bị binh mã xâm chiếm.[10] Mùa thu năm 1446, vị Sultan vốn đã thoái ẩn là Murad II đã dẫn đầu một đội quân khoảng 50-60.000 người tiến vào Hy Lạp để đặt dấu chấm hết cho những tham vọng của Konstantinos.[11] Mục đích của ông không nhằm chinh phục xứ Morea mà là để dạy cho người Hy Lạp và vua của họ một bài học trừng phạt.[11] Konstantinos và người anh Thomas của ông đã dốc sức vào một cuộc tấn công ở Hexamilion, nơi mà quân Thổ đang xâm phạm vào ngày 27 tháng 11 năm 1446.
Trong khi các bức tường thành có thể tổ chức chống lại các cuộc tấn công thời Trung cổ, Sultan Murad lại sử dụng các khẩu súng thần công bắn phá dữ dội để hỗ trợ cho binh sĩ hộ tống những khí cụ vây thành thông thường và mang theo thang mây, sau một hồi kịch chiến ác liệt thì hầu như tường thành Hexamilion rơi vào tình trạng đổ nát và hoang tàn vào ngày 10 tháng 12. Konstantinos và Thomas vội vàng dẫn gia quyến bỏ thành chạy trốn thì xứ Morea bị quân Ottoman chiếm ngay tức khắc. Điều này đặt dấu chấm hết cho nỗ lực của Konstantinos nhằm mở rộng lãnh thổ công quốc của ông.
Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]
Konstantinos XI có hai lần kết hôn: lần đầu tiên vào ngày 1 tháng 7 năm 1428 với Theodora Tocco, cháu gái của Carlo I Tocco xứ Epirus, người đã mất vào năm 1429; lần thứ hai với Caterina Gattilusio, con gái của Dorino xứ Lesbos, bà mất trong khi sinh con vào năm 1442. Vì vậy mà Konstantinos không có người nối dõi từ hai cuộc hôn nhân này.
Sau khi Konstantinos XI chính thức đăng quang ngôi vị Hoàng đế Byzantine vào năm 1451. Ông đã cử một phái đoàn dưới quyền George Sphrantzes tới hỏi cưới Mara Branković, con gái của Quốc chủ Đurađ Branković xứ Serbia và công chúa Byzantine Irene Kantakouzene, về sau trở thành góa phụ của Murad II (Maria đã được phép trở về với cha mẹ của bà ở Serbia sau khi Murad mất). Lời cầu hôn được sự hoan nghênh của cha bà là Đurađ Branković, nhưng lại vấp phải sự phản đối của bản thân Maria và bà đã thề rằng "nếu Chúa có thể giải thoát bà từ tay của kẻ vô đạo cô sẽ sống một cuộc đời độc thân và trinh nguyên cho phần đời còn lại của mình".[12] Vì vậy mà lời cầu hôn thất bại và Sphrantzes đã thu xếp một cuộc hôn nhân khác với một công chúa đến từ Đế quốc Trebizond hoặc Vương quốc Gruzia. Cuối cùng họ đã chọn một vị công chúa Gruzia không rõ họ tên và là con gái của George VIII. Konstantinos bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức với vua Gruzia, hai bên bắt đầu phái sứ giả sang tiến hành công việc ở Constantinopolis.[13] Kết quả cuộc hôn nhân được chấp nhận, vào mùa xuân năm tới Sphrantzes nhổ neo tới Georgia để mang cô dâu tới Constantinopolis, tuy nhiên kế hoạch của Konstantinos bất thành do sự kiện bi thảm đột ngột xảy ra vào năm 1453.[1]
Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]
Dù gặp những khó khăn trong và ngoài nước xảy ra liên miên trong thời kì trị vì của Konstantinos XI đã lên đến đỉnh điểm trong sự kiện Constantinopolis thất thủ và Đế quốc Byzantine chính thức tiêu vong, các nguồn sử liệu đương thời đều nhắc đến Hoàng đế Konstantinos với tất cả sự trân trọng. Khi anh trai ông là Hoàng đế Ioannes VIII Palaiologos mất vào năm 1449 mà không có người kế thừa, đã xảy ra cuộc tranh chấp ngai vàng giữa Konstantinos và người anh Demetrios Palaiologos. Demetrios cố gắng lôi kéo sự ủng hộ từ phe đối lập của ông nhằm liên minh giữa giáo hội Chính Thống và Công giáo. Hoàng hậu Helena đóng vai trò là nhiếp chính, đã hỗ trợ cho Konstantinos. Họ kêu gọi Sultan Murad II của Ottoman tới phân xử sự bất đồng này.
Murad chọn ủng hộ Konstantinos và vào ngày 6 tháng 1 năm 1449, Konstantinos làm lễ đăng quang trong một thánh đường ở Mistra với sự tham gia của giám mục địa phương thay vì tại thánh đường Hagia Sophia ở Constantinopolis.[14] Đây là một việc hiếm hoi nhưng không phải là chưa có tiền lệ đối với một vị hoàng đế nào lại phải làm lễ lên ngôi ở một thành phố cấp tỉnh. Người sáng lập ra vương triều Palaiologos lên ngôi ở Nicaea thuộc Tiểu Á, John Cantacuzene tại Adrianople xứ Thrace. Nhưng họ từng có ý nghĩ rằng lễ đăng quang nên được tổ chức lại tại Constantinopolis, do đích thân Thượng phụ cử hành nghi lễ. Riêng Konstantinos được xem là ngoại lệ. Vị Thượng phụ lúc ấy là Gregory III, người theo chủ nghĩa hợp nhất (xem Ly giáo Đông-Tây) bị giới tu sĩ của ông xa lánh. Konstantinos biết rằng việc trao vương miện từ Gregory như đổ thêm dầu vào lửa của sự bất hòa về tôn giáo ở thủ đô.[15] Vì vậy, Konstantinos cùng đoàn tùy tùng và cận thần khởi hành trên một hạm đội Venice tới Constantinopolis vào ngày 12 tháng 3 năm 1449.[15]
Sultan Murad mất vào năm 1451 và người con trưởng của ông ta là Mehmed II lên kế ngôi. Ngay sau đó, Mehmed II bắt đầu xúc tiến cho việc chinh phục Constantinopolis. Đáp lại, Konstantinos dọa sẽ thả Hoàng thân Orhan, một kẻ tranh giành ngôi vị Ottoman, trừ khi Mehmed đáp ứng một số yêu cầu của ông. Bằng cách này, Mehmed coi Konstantinos đã vi phạm thỏa thuận đình chiến, vào mùa đông năm 1451-1452, Mehmed cho người xây dựng Rumelihisari, một pháo đài trên một ngọn đồi ở phía châu Âu của Bosporus, nằm ở phía bắc thành phố cắt đứt tuyến đường liên lạc với Biển Đen ở phía đông. Thêm vào đó xây thêm Anadoluhisarı, pháo đài đối diện với Rumelihisari về phía châu Á, khiến cho Đế quốc Ottoman nắm toàn quyền kiểm soát đường giao thông trên biển qua eo biển Bosporus. Đối với Konstantinos đó rõ ràng là hành động mở đầu cho việc vây hãm và ngay lập tức bắt đầu tổ chức phòng ngự.
Trước tiên Konstantinos hạ lệnh huy động tiền bạc cho việc dự trữ lương thực cho cuộc vây hãm sắp tới và sửa sang tường thành Theodosius đã quá cũ kỹ, nhưng nền kinh tế nghèo nàn không cho phép ông tăng cường thêm quân binh cần thiết để giúp họ chống lại đội quân Ottoman đông đảo. Không còn hy vọng gì vào bất kỳ loại hình viện trợ quân sự nào cả, Konstantinos XI kêu gọi phương Tây tái xác nhận sự hợp nhất giữa Giáo hội phương Đông và Thiên Chúa giáo La Mã đã được ký kết tại Công đồng Florence, một điều kiện mà Giáo hội Công giáo áp đặt đối với bất kỳ việc cung cấp sự trợ giúp nào. Sự hợp nhất đã bị những người thuộc phe chống hợp nhất ("anthenotikoi") chỉ trích dữ dội trong đám thần dân của ông. Trong khi đó Loukas Notaras, Đại thần chính kiêm chỉ huy quân sự thuộc phái chống hợp nhất ngày càng xa lánh Konstantinos. Cuối cùng, dù một số thành bang thương nghiệp ở miền bắc Ý đồng ý gửi quân sang trợ giúp việc phòng thủ nhưng sự đóng góp của phương Tây quá ít ỏi so với quân số và thực lực của Ottoman. Konstantinos buộc phải tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người anh em khác của ông ở Morea, không may bất kỳ sự trợ giúp về mặt quân sự đều bị quân đội Ottoman ngăn chặn khi họ xâm lược bán đảo vào năm 1452. Cuộc vây hãm thành phố bắt đầu vào mùa đông năm 1452. Konstantinos với lực lượng tự vệ khoảng 60.000 cư dân và 7.000 quân của ông phải đối mặt với một cuộc vây hãm với cả một đạo quân Thổ đông đảo, được hỗ trợ bởi một khí cụ công thành tiên tiến do nhà chế tạo súng rất giỏi người Hungary là Orban thiết kế.[16]
Cái chết[sửa | sửa mã nguồn]
Trước khi bắt đầu công hãm, Mehmed II đã phái sứ giả đến chỗ Konstantinos XI, đề nghị sẽ tha chết nếu Hoàng đế tự nguyện dâng thành quy hàng người Thổ, với lời hứa hẹn đảm bảo vẫn để Konstantinos tiếp tục trị vì tại Mistra, theo lời của sử gia G.Sphrantzes thì Konstantinos đã gửi thư hồi âm lại như sau:
Giao cả thành phố này cho ngài đã vượt xa quyền hạn của tôi hoặc bất cứ ai sống ở đây, đối với tất cả chúng tôi, sau khi quyết định cùng nhau thà chết chứ không chịu cúi đầu dâng hàng một cách nhục nhã.
Konstantinos chỉ huy toàn bộ lực lượng phòng thủ của thành phố và tham gia vào cuộc quyết chiến cuối cùng bên cạnh binh sĩ của ông trong tường thành. Cùng lúc đó, ông dùng kỹ năng ngoại giao để duy trì sự hợp nhất cần thiết giữa lực lượng Genova, Venice và Hy Lạp. Vào ngày 29 tháng 5 năm 1453, sau mấy giờ công phá dữ dội, toàn bộ thành phố Constantinopolis rơi vào tay quân Thổ. Lời nói cuối cùng của ông còn được ghi chép là "Thành phố thất thủ và Trẫm vẫn còn sống", sau đó ông cởi bỏ hoàng bào, vứt hết đồ trang sức để không ai nhận ra rồi thay y phục binh lính tiếp tục chiến đấu bên cạnh tàn quân còn lại cho tới khi bị quân Thổ xông vào giết chết.[17]
Một tài liệu giả về cái chết của Konstantinos được sử gia Thổ Tursun Beg ghi chép lại vì ông là một nhân chứng trong cuộc vây hãm đó, theo lời ông cho biết rằng Hoàng đế Konstantinos đã bị một tên lính Thổ cấp bậc azab đâm chết trong khi cố gắng chạy trốn cùng đoàn tùy tùng của mình. Dù theo một số người như Sphrantzes cho đó chỉ là một cái cớ, ông là người nghi ngờ sự thật về câu chuyện của chính Hoàng đế về sau được nhận dạng bởi đôi ủng màu tía của ông và bản thân ông bị bắt đem ra xử trảm và cái đầu được gửi qua Tiểu Á để quân Thổ hợp pháp hoá chiến thắng, nhiều khả năng là người Thổ chưa bao giờ có thể nhận biết thi thể của ông, khi Mehmed cố sức tìm kiếm thi hài Konstantinos chỉ để hoàn tất chiến thắng vang dội của mình.[18]
Người Thổ mau chóng cử binh sĩ tới lục soát trong số những người chết và cái xác tìm thấy đầu tiên được cho là của Hoàng đế, một thi thể mang đôi vớ bằng lụa với một con đại bàng thêu trong đó, riêng cái đầu bị quân Thổ chặt ra mang đi diễu hành xung quanh thủ đô trong cảnh điêu tàn. Tuy nhiên, hành động này của quân Thổ đã thất bại trong việc thu phục nhân tâm dân chúng Constantinopolis vẫn còn luyến tiếc ông. Chí ít; vị Hoàng đế La Mã thứ 88 đã sống một đời tận trung báo quốc, ít nhất là thoát khỏi sự kìm kẹp của Đế quốc Ottoman bằng cái chết oanh liệt và rằng cuối cùng có nhiều khả năng thi thể Konstantinos được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể cùng với những người lính trung thành của mình.
Di sản[sửa | sửa mã nguồn]
Truyền thuyết nói rằng quân Thổ tiến vào thành phố, một thiên sứ đến giải cứu ông rồi biến ông thành đá cẩm thạch và đặt trong một hang động dưới đất gần Cổng Vàng, nơi ông chờ đợi vị Vua trên núi tái sinh nhằm tái chinh phục thành phố cho người Thiên Chúa giáo.[19][20]
Trong khi làm đại sứ tại Nga vào tháng 2 năm 1834, Ahmed Pasha đã trao tặng Sa hoàng Nicholas một số quà tặng, bao gồm một thanh kiếm nạm ngọc được cho là lấy từ xác chết của Konstantinos XI.[21]
Konstantinos XI được sử dụng để tập hợp người Hy Lạp trong cuộc chiến tranh giành độc lập với Đế quốc Ottoman. Đến Hoàng đế được coi là anh hùng quốc gia tại Hy Lạp. Trong cuộc chiến tranh bán đảo Balkan và Chiến tranh Hy Lạp - Thổ Nhĩ Kỳ, dưới sự ảnh hưởng của Tư tưởng Megali. Tại Hy Lạp, ông được coi như là sự xác nhận phổ biến của lời tiên tri huyền thoại về nhà Vua Cẩm Thạch, người sẽ giải phóng Constantinopolis và tái tạo Đế quốc bị mất.
Di sản Konstantinos Palaiologos vẫn là chủ đề phổ biến trong văn hóa Hy Lạp. Nhà soạn nhạc nổi tiếng đương thời Apostolos Kaldaras và Stamatis Spanoudakis đã viết một khúc bi thương về Vua Cẩm Thạch.[22][23]
Phong thánh[sửa | sửa mã nguồn]
Một số Giáo hội Chính Thống giáo Đông phương và Công giáo Hy Lạp đều coi Konstantinos XI là một vị thánh (hoặc một anh hùng dân tộc tử vì đạo hoặc người ái quốc, (tiếng Hy Lạp: ἐθνομάρτυρας). Tuy nhiên, Giáo hội Chính Thống giáo Hy Lạp chưa bao giờ phong thánh cho ông.
Phổ hệ[sửa | sửa mã nguồn]
Ảnh hưởng văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
- Hoàng đế Konstantinos XI do Cahit Irgat đóng vai trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm 1951 İstanbul'un Fethi.
- Recep Aktuğ đóng vai Hoàng đế Konstantinos XI trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm 2012 Fetih 1453.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â The Immortal Emperor, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, 1992 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Nicol” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ a ă Từ điển Oxford về Byzantium, Nhà xuất bản Đại học Oxford, 1991
- ^ The last centuries of Byzantium, 1261–1453 Donald MacGillivray Nicol – Cambridge University Press, 1993 p.369
- ^ History of the Byzantine Empire, 324–1453, A.Vasiliev – 1958, volume 2 p.589
- ^ World History, William J. Duiker, Jackson J. Spielvogel 2009, Volume I p.378
- ^ The fall of Constantinople: the Ottoman conquest of Byzantium, David Nicolle,John F. Haldon,Stephen R. Turnbull, Osprey, 2007, p.191
- ^ Nationalism and territory: constructing group identity in Southeastern Europe, George W. White, Rowman & Littlefield, 2000, pp.124
- ^ The Spartan tradition in European thought, Elizabeth Rawson, Oxford University Press, p.120
- ^ Laonikos Chalkokondyles: a translation and commentary of the "Demonstrations of histories", Books 1–3, Volume 16, N. Nikoloudes, Historical Publications, 1996, p.391
- ^ The new illustrated encyclopedia of world history, William Leonard Langer, H. N. Abrams, 1975, pp.273
- ^ a ă Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University press, p.386
- ^ The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.45
- ^ The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.46
- ^ Frank W. Thackeray, John E. Findling (2012). Events That Formed the Modern World. ABC-CLIO. tr. 212.
- ^ a ă Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.390
- ^ The heirs of Archimedes: science and the art of war through the Age of Enlightenment, Brett D. Steele & Tamera Dorland, The MIT Press, 2005, p.128
- ^ The Siege and the Fall of Constantinople in 1453, Marios Philippides,Walter K. Hanak, page 89, 2011
- ^ Lost to the West: the forgotten Byzantine Empire that rescued Western Civilization, 2009, p. 299
- ^ The Marble King (in Greek)
- ^ Odysseas Elytis's poem on Constantine XI Palaeologos
- ^ Niles' Register, "Russia and Turkey", February 1834. Page 426.
- ^ The Marble King (music/video)
- ^ Μαρμαρωμένος Βασιληάς/The Marble-Petrified King (music/video)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Roger Crowley, 1453: The Holy War for Constantinople and the Clash of Islam and the West. Hyperion, 2005; ISBN 1-4013-0850-3
- Jonathan Harris, The End of Byzantium. Yale University Press, 2010. ISBN 978-0-300-11786-8
- Donald M. Nicol, The Immortal Emperor. Cambridge University Press, 1992. ISBN 0-521-46717-9
- Donald M. Nicol, The Last Centuries of Byzantium. Cambridge University Press, 1993, 2nd edition. ISBN 0-521-43991-4
- Murr Nehme, Lina (2003). 1453: The Fall of Constantinople. Aleph Et Taw. ISBN 2-86839-816-2.
- Từ điển Oxford về Byzantium, 1991.
- Steven Runciman, The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge University Press, 1965. ISBN 0-521-09573-5
- Georgios Frantzes, Ioannes A. Melisseides, Rita Zavolea Melisseidou, " Ealo I Polis, To Chronico tes halose tes Konstantinoupoles " (Constantinople has Fallen. Chronicle of the Fall of Constatinople: Brief History of Events in Constantinople during the Period 1440-1453, Georgiou Frantzi, Ioannlà một. Melisseidis - translator: Ioannlà một. Melisseidis, Rita Zavolea Melissidou) 1998/2004, Ekd.Vergina, Athens. ISBN 9607171918 ISBN 139789607171917 (Worldcat, Biblionet)
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Sinh 1404
- Mất năm 1453
- Nhân vật Constantinopolis
- Thánh Byzantine
- Quân chủ Chính Thống giáo Đông phương
- Tín đồ Chính Thống giáo Hy Lạp
- Thánh của dân tộc
- Thánh Chính Thống giáo Đông phương
- Thánh Công giáo Đông phương
- Quốc chủ xứ Morea
- Nhà Palaiologos
- Thánh Công giáo La Mã Hy Lạp
- Hoàng đế La Mã tử trận
- Hoàng đế Byzantine tử trận
- Hoàng đế Byzantine thế kỷ 15
- Chiến tranh Byzantine–Ottoman
- Sinh 1405

markdown:
# Konstantinos XI Palaiologos
|Konstantinos XI Palaiologos
|
Κωνσταντῖνος ΙΑ' Παλαιολόγος
|
| ![ Constantine XI Palaiologos miniature.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg/272px-Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg)
![ Constantine XI Palaiologos miniature.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg/272px-Constantine_XI_Palaiologos_miniature.jpg)
[Ioannes VIII Palaiologos](/wiki/Ioannes_VIII_Palaiologos) [Theodora Tocco](/wiki/Theodora_Tocco) [Caterina Gattilusio](/wiki/Caterina_Gattilusio) [Manuel II Palaiologos](/wiki/Manuel_II_Palaiologos) [Helena Dragaš](/wiki/Helena_Draga%C5%A1) [Công giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) **Konstantinos XI Palaiologos**, [Latinh](/wiki/Latinh) hóa là **Palaeologus** ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *Κωνσταντίνος ΙΑ' Δραγάσης Παλαιολόγος* ( [Serbia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Serbia): *Константин Палеолог Драгаш*), *Kōnstantinos XI Dragasēs Palaiologos*; [1404](/wiki/1404) [[1]](#cite_note-Nicol-1) - [2] [1453](/wiki/1453)) là vị Hoàng đế cuối cùng của [Đế quốc Byzantine](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3)(đôi lúc còn được cho là vị [Hoàng đế La Mã](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3)cuối cùng), [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4) đồng thời còn là thành viên của [[5]](#cite_note-5) [Nhà Palaiologos](/wiki/Nh%C3%A0_Palaiologos), trị vì từ năm 1449 tới 1453. Ông đã tử trận trong trận chiến cuối cùng với [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman)nhằm bảo vệ kinh thành [Constantinopolis](/wiki/S%E1%BB%B1_th%E1%BA%A5t_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%A7a_Constantinopolis). Ông sau này trở thành nhân vật huyền thoại trong câu chuyện dân gian của [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)là " [Hoàng đế Cẩm Thạch](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_vua_tr%C3%AAn_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1)", người muốn thức tỉnh và khôi phục lại Đế quốc và Constantinopolis từ người Thổ. [[1]](#cite_note-Nicol-1) Cái chết của Konstantinos đánh dấu sự cáo chung của [[6]](#cite_note-6) [Đế quốc Đông La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3), đế quốc đã cai trị nửa phía Đông suốt 1000 năm (980 năm) sau khi [Đế quốc Tây La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_La_M%C3%A3)diệt vong. [[7]](#cite_note-7)
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=1)]
### Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=2)]
Konstantinos sinh vào ngày 8 tháng 2 năm 1404 tại
[Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis). Là người con thứ tám trong số mười người con của vua [2] [Manuel II Palaiologos](/wiki/Manuel_II_Palaiologos)với Hoàng hậu [Helena Dragaš](/wiki/Helena_Draga%C5%A1)xứ Serbia, con gái của Hoàng thân xứ [Serbia](/wiki/Serbia) [Konstantinos Dragaš](/w/index.php?title=Konstantinos_Draga%C5%A1&action=edit&redlink=1). Ông cực kỳ thương yêu mẹ mình và đã thêm họ Dragases của bà cho triều đại kế tục của riêng mình một khi ông lên ngôi Hoàng đế. Phần lớn suốt thời thơ ấu Konstantinos sống tại Constantinopolis dưới sự trông nom của cha mẹ ông. Trong thời gian người [anh trai](/wiki/Johannes_VIII_Palaiologos)của ông vắng mặt ở [Ý](/wiki/%C3%9D), Konstantinos đã đảm nhận chức nhiếp chính tại Constantinopolis từ năm [1437](/wiki/1437)đến [1440](/wiki/1440).
### Vua xứ Morea[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=3)] [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1443](/wiki/1443), Konstantinos được phong làm [Công tước xứ Morea](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF_Morea&action=edit&redlink=1) (tên thời [Trung Cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95) của bán đảo [Peloponnesus](/wiki/Peloponnesus)), cai trị trong một pháo đài và cung điện ở [Mistra](/w/index.php?title=Mistra&action=edit&redlink=1). Vào thời điểm đó, Mistra là một thị trấn được củng cố chắc chắn và còn được gọi là [Sparta](/wiki/Sparta) hoặc [Lacedaemon](/wiki/Sparta) do nó nằm ở nơi tương đồng với thành phố cổ đại xa xưa, đồng thời còn là một trung tâm nghệ thuật và văn hóa có thể sánh với Constantinopolis. [[8]](#cite_note-8)
Sau khi lên ngôi, Konstantinos tiếp tục củng cố việc phòng ngự Morea, bao gồm cả việc xây dựng lại một bức tường thành băng ngang qua
[Eo đất Corinth](/w/index.php?title=Eo_%C4%91%E1%BA%A5t_Corinth&action=edit&redlink=1) được gọi là ["Hexamilion"](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C3%A0nh_Hexamilion&action=edit&redlink=1) (dài sáu dặm) theo lời đề nghị của [Plethon](/w/index.php?title=Gemistus_Pletho&action=edit&redlink=1), một học giả nổi tiếng và là thầy giáo của ông. [[9]](#cite_note-9)
Hè năm
[1444](/wiki/1444), Konstantinos mang quân xâm chiếm [Công quốc Athena](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_Athena&action=edit&redlink=1) gốc Latin từ Morea, nhanh chóng chinh phục được [Thebes](/wiki/Thebes) và [Athena](/wiki/Athena), buộc Công tước [Florentine](/wiki/Florence) phải tiến hành cống nạp hằng năm cho ông. Lãnh địa này do [Nerio II Acciaioli](/w/index.php?title=Nerio_II_Acciaioli&action=edit&redlink=1) cai trị, một [chư hầu](/wiki/Ch%C6%B0_h%E1%BA%A7u) của Sultan thuộc [Đế quốc Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman).
Người Thổ, cảm thấy thất vọng từ nỗ lực của người Hy Lạp nhằm bành trướng từ vùng Morea vào trung tâm Hy Lạp bắt đầu chuẩn bị binh mã xâm chiếm.
Mùa thu năm [10] [1446](/wiki/1446), vị [Sultan](/wiki/Sultan)vốn đã thoái ẩn là [Murad II](/wiki/Murad_II)đã dẫn đầu một đội quân khoảng 50-60.000 người tiến vào Hy Lạp để đặt dấu chấm hết cho những tham vọng của Konstantinos. Mục đích của ông không nhằm chinh phục xứ Morea mà là để dạy cho người Hy Lạp và vua của họ một bài học trừng phạt. [[11]](#cite_note-Venice_p.386-11) Konstantinos và người anh Thomas của ông đã dốc sức vào một cuộc tấn công ở Hexamilion, nơi mà quân Thổ đang xâm phạm vào ngày 27 tháng 11 năm 1446. [[11]](#cite_note-Venice_p.386-11)
Trong khi các bức tường thành có thể tổ chức chống lại các cuộc tấn công thời Trung cổ, Sultan Murad lại sử dụng các khẩu
[súng thần công](/wiki/S%C3%BAng_th%E1%BA%A7n_c%C3%B4ng) bắn phá dữ dội để hỗ trợ cho binh sĩ hộ tống những [khí cụ vây thành](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_c%E1%BB%A5_v%C3%A2y_th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) thông thường và mang theo thang mây, sau một hồi kịch chiến ác liệt thì hầu như tường thành Hexamilion rơi vào tình trạng đổ nát và hoang tàn vào ngày 10 tháng 12. Konstantinos và Thomas vội vàng dẫn gia quyến bỏ thành chạy trốn thì xứ Morea bị quân Ottoman chiếm ngay tức khắc. Điều này đặt dấu chấm hết cho nỗ lực của Konstantinos nhằm mở rộng lãnh thổ công quốc của ông.
### Hôn nhân[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=4)]
Konstantinos XI có hai lần kết hôn: lần đầu tiên vào ngày
[1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) năm [1428](/wiki/1428) với [Theodora Tocco](/wiki/Theodora_Tocco), cháu gái của [Carlo I Tocco](/w/index.php?title=Carlo_I_Tocco&action=edit&redlink=1) xứ [Epirus](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_qu%E1%BB%91c_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF_Epirus&action=edit&redlink=1), người đã mất vào năm [1429](/wiki/1429); lần thứ hai với [Caterina Gattilusio](/wiki/Caterina_Gattilusio), con gái của [Dorino xứ Lesbos](/w/index.php?title=Dorino_x%E1%BB%A9_Lesbos&action=edit&redlink=1), bà mất trong khi sinh con vào năm [1442](/wiki/1442). Vì vậy mà Konstantinos không có người nối dõi từ hai cuộc hôn nhân này.
Sau khi Konstantinos XI chính thức đăng quang ngôi vị
[Hoàng đế Byzantine](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine&action=edit&redlink=1) vào năm [1451](/wiki/1451). Ông đã cử một phái đoàn dưới quyền [George Sphrantzes](/wiki/George_Sphrantzes) tới hỏi cưới [Mara Branković](/w/index.php?title=Mara_Brankovi%C4%87&action=edit&redlink=1), con gái của Quốc chủ [Đurađ Branković](/w/index.php?title=%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87&action=edit&redlink=1) xứ Serbia và công chúa Byzantine [Irene Kantakouzene](/w/index.php?title=Irene_Kantakouzene&action=edit&redlink=1), về sau trở thành góa phụ của [Murad II](/wiki/Murad_II) (Maria đã được phép trở về với cha mẹ của bà ở Serbia sau khi Murad mất). Lời cầu hôn được sự hoan nghênh của cha bà là Đurađ Branković, nhưng lại vấp phải sự phản đối của bản thân Maria và bà đã thề rằng "nếu Chúa có thể giải thoát bà từ tay của kẻ vô đạo cô sẽ sống một cuộc đời độc thân và trinh nguyên cho phần đời còn lại của mình". Vì vậy mà lời cầu hôn thất bại và Sphrantzes đã thu xếp một cuộc hôn nhân khác với một công chúa đến từ [12] [Đế quốc Trebizond](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Trebizond)hoặc [Vương quốc Gruzia](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Gruzia&action=edit&redlink=1). Cuối cùng họ đã chọn một vị công chúa Gruzia không rõ họ tên và là con gái của [George VIII](/w/index.php?title=George_VIII_c%E1%BB%A7a_Gruzia&action=edit&redlink=1). Konstantinos bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức với vua Gruzia, hai bên bắt đầu phái sứ giả sang tiến hành công việc ở Constantinopolis. Kết quả cuộc hôn nhân được chấp nhận, vào mùa xuân năm tới Sphrantzes nhổ neo tới Georgia để mang cô dâu tới Constantinopolis, tuy nhiên kế hoạch của Konstantinos bất thành do sự kiện bi thảm đột ngột xảy ra vào năm 1453. [[13]](#cite_note-13) [[1]](#cite_note-Nicol-1)
### Trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Metropolis_of_Mystras%2C_inside%2C_imperial_eagle.JPG/200px-Metropolis_of_Mystras%2C_inside%2C_imperial_eagle.JPG)
[đại bang hai đầu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_bang_hai_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1)trong Nhà thờ Thánh Demetrios ở [Mystras](/w/index.php?title=Mystras&action=edit&redlink=1), là chỗ đánh dấu nơi mà Konstantinos XI đã đăng quang.
Dù gặp những khó khăn trong và ngoài nước xảy ra liên miên trong thời kì trị vì của Konstantinos XI đã lên đến đỉnh điểm trong sự kiện Constantinopolis thất thủ và Đế quốc Byzantine chính thức tiêu vong, các nguồn sử liệu đương thời đều nhắc đến Hoàng đế Konstantinos với tất cả sự trân trọng. Khi anh trai ông là Hoàng đế
[Ioannes VIII Palaiologos](/wiki/Ioannes_VIII_Palaiologos) mất vào năm [1449](/wiki/1449) mà không có người kế thừa, đã xảy ra cuộc tranh chấp ngai vàng giữa Konstantinos và người anh [Demetrios Palaiologos](/w/index.php?title=Demetrios_Palaiologos&action=edit&redlink=1). Demetrios cố gắng lôi kéo sự ủng hộ từ phe đối lập của ông nhằm liên minh giữa giáo hội Chính Thống và Công giáo. Hoàng hậu Helena đóng vai trò là nhiếp chính, đã hỗ trợ cho Konstantinos. Họ kêu gọi [Sultan](/wiki/Sultan) [Murad II](/wiki/Murad_II) của [Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman) tới phân xử sự bất đồng này.
Murad chọn ủng hộ Konstantinos và vào ngày 6 tháng 1 năm 1449, Konstantinos làm lễ đăng quang trong một thánh đường ở Mistra với sự tham gia của giám mục địa phương thay vì tại thánh đường
[Hagia Sophia](/wiki/Hagia_Sophia) ở [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis). Đây là một việc hiếm hoi nhưng không phải là chưa có tiền lệ đối với một vị hoàng đế nào lại phải làm lễ lên ngôi ở một thành phố cấp tỉnh. Người sáng lập ra vương triều Palaiologos lên ngôi ở [14] [Nicaea](/w/index.php?title=Nicaea&action=edit&redlink=1)thuộc Tiểu Á, John Cantacuzene tại [Adrianople](/w/index.php?title=Adrianople&action=edit&redlink=1)xứ Thrace. Nhưng họ từng có ý nghĩ rằng lễ đăng quang nên được tổ chức lại tại Constantinopolis, do đích thân Thượng phụ cử hành nghi lễ. Riêng Konstantinos được xem là ngoại lệ. Vị Thượng phụ lúc ấy là [Gregory III](/w/index.php?title=Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%E1%BB%A5_Gregory_III_th%C3%A0nh_Constantinopolis&action=edit&redlink=1), người theo chủ nghĩa hợp nhất (xem Ly giáo Đông-Tây) bị giới tu sĩ của ông xa lánh. Konstantinos biết rằng việc trao vương miện từ Gregory như đổ thêm dầu vào lửa của sự bất hòa về tôn giáo ở thủ đô. Vì vậy, Konstantinos cùng đoàn tùy tùng và cận thần khởi hành trên một hạm đội Venice tới Constantinopolis vào ngày 12 tháng 3 năm 1449. [[15]](#cite_note-Venice_p.390-15) [[15]](#cite_note-Venice_p.390-15)
Sultan Murad mất vào năm 1451 và người con trưởng của ông ta là
[Mehmed II](/wiki/Mehmed_II) lên kế ngôi. Ngay sau đó, Mehmed II bắt đầu xúc tiến cho việc chinh phục Constantinopolis. Đáp lại, Konstantinos dọa sẽ thả Hoàng thân Orhan, một kẻ tranh giành ngôi vị Ottoman, trừ khi Mehmed đáp ứng một số yêu cầu của ông. Bằng cách này, Mehmed coi Konstantinos đã vi phạm thỏa thuận đình chiến, vào mùa đông năm [1451](/wiki/1451)- [1452](/wiki/1452), Mehmed cho người xây dựng [Rumelihisari](/wiki/Rumelihisari), một pháo đài trên một ngọn đồi ở phía châu Âu của Bosporus, nằm ở phía bắc thành phố cắt đứt tuyến đường liên lạc với [Biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en) ở phía đông. Thêm vào đó xây thêm [Anadoluhisarı](/wiki/Anadoluhisari), pháo đài đối diện với Rumelihisari về phía châu Á, khiến cho Đế quốc Ottoman nắm toàn quyền kiểm soát đường giao thông trên biển qua [eo biển Bosporus](/wiki/Bosphore). Đối với Konstantinos đó rõ ràng là hành động mở đầu cho việc vây hãm và ngay lập tức bắt đầu tổ chức phòng ngự.
Trước tiên Konstantinos hạ lệnh huy động tiền bạc cho việc dự trữ lương thực cho cuộc vây hãm sắp tới và sửa sang tường thành Theodosius đã quá cũ kỹ, nhưng nền kinh tế nghèo nàn không cho phép ông tăng cường thêm quân binh cần thiết để giúp họ chống lại đội quân Ottoman đông đảo. Không còn hy vọng gì vào bất kỳ loại hình viện trợ quân sự nào cả, Konstantinos XI kêu gọi phương Tây tái xác nhận sự hợp nhất giữa
[Giáo hội phương Đông](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) và [Thiên Chúa giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) đã được ký kết tại [Công đồng Florence](/wiki/C%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Florence), một điều kiện mà Giáo hội Công giáo áp đặt đối với bất kỳ việc cung cấp sự trợ giúp nào. Sự hợp nhất đã bị những người thuộc phe chống hợp nhất (" *anthenotikoi*") chỉ trích dữ dội trong đám thần dân của ông. Trong khi đó [Loukas Notaras](/w/index.php?title=Loukas_Notaras&action=edit&redlink=1), Đại thần chính kiêm chỉ huy quân sự thuộc phái chống hợp nhất ngày càng xa lánh Konstantinos. Cuối cùng, dù một số thành bang thương nghiệp ở miền bắc Ý đồng ý gửi quân sang trợ giúp việc phòng thủ nhưng sự đóng góp của phương Tây quá ít ỏi so với quân số và thực lực của Ottoman. Konstantinos buộc phải tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người anh em khác của ông ở Morea, không may bất kỳ sự trợ giúp về mặt quân sự đều bị quân đội Ottoman ngăn chặn khi họ xâm lược bán đảo vào năm 1452. Cuộc vây hãm thành phố bắt đầu vào mùa đông năm [1452](/wiki/1452). Konstantinos với lực lượng tự vệ khoảng 60.000 cư dân và 7.000 quân của ông phải đối mặt với một cuộc vây hãm với cả một đạo quân Thổ đông đảo, được hỗ trợ bởi một khí cụ công thành tiên tiến do nhà chế tạo súng rất giỏi người [Hungary](/wiki/Hungary) là [Orban](/wiki/Orban) thiết kế. [[16]](#cite_note-16)
### Cái chết[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=6)]
Trước khi bắt đầu
[công hãm](/wiki/S%E1%BB%B1_th%E1%BA%A5t_th%E1%BB%A7_c%E1%BB%A7a_Constantinopolis), [Mehmed II](/wiki/Mehmed_II) đã phái sứ giả đến chỗ Konstantinos XI, đề nghị sẽ tha chết nếu Hoàng đế tự nguyện dâng thành quy hàng người Thổ, với lời hứa hẹn đảm bảo vẫn để Konstantinos tiếp tục trị vì tại [Mistra](/w/index.php?title=Mistra&action=edit&redlink=1), theo lời của sử gia G.Sphrantzes thì Konstantinos đã gửi thư hồi âm lại như sau:
Giao cả thành phố này cho ngài đã vượt xa quyền hạn của tôi hoặc bất cứ ai sống ở đây, đối với tất cả chúng tôi, sau khi quyết định cùng nhau thà chết chứ không chịu cúi đầu dâng hàng một cách nhục nhã.
Konstantinos chỉ huy toàn bộ lực lượng phòng thủ của thành phố và tham gia vào cuộc quyết chiến cuối cùng bên cạnh binh sĩ của ông trong tường thành. Cùng lúc đó, ông dùng kỹ năng ngoại giao để duy trì sự hợp nhất cần thiết giữa lực lượng
[Genova](/wiki/Genova), [Venice](/wiki/Venezia) và [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p). Vào ngày 29 tháng 5 năm 1453, sau mấy giờ công phá dữ dội, toàn bộ thành phố Constantinopolis rơi vào tay quân Thổ. Lời nói cuối cùng của ông còn được ghi chép là " *Thành phố thất thủ và Trẫm vẫn còn sống*", sau đó ông cởi bỏ hoàng bào, vứt hết đồ trang sức để không ai nhận ra rồi thay y phục binh lính tiếp tục chiến đấu bên cạnh tàn quân còn lại cho tới khi bị quân Thổ xông vào giết chết. [[17]](#cite_note-17)
Một tài liệu giả về cái chết của Konstantinos được sử gia Thổ Tursun Beg ghi chép lại vì ông là một nhân chứng trong cuộc vây hãm đó, theo lời ông cho biết rằng Hoàng đế Konstantinos đã bị một tên lính Thổ cấp bậc azab đâm chết trong khi cố gắng chạy trốn cùng đoàn tùy tùng của mình. Dù theo một số người như
[Sphrantzes](/w/index.php?title=Sphrantzes&action=edit&redlink=1) cho đó chỉ là một cái cớ, ông là người nghi ngờ sự thật về câu chuyện của chính Hoàng đế về sau được nhận dạng bởi đôi ủng màu tía của ông và bản thân ông bị bắt đem ra xử trảm và cái đầu được gửi qua Tiểu Á để quân Thổ hợp pháp hoá chiến thắng, nhiều khả năng là người Thổ chưa bao giờ có thể nhận biết thi thể của ông, khi Mehmed cố sức tìm kiếm thi hài Konstantinos chỉ để hoàn tất chiến thắng vang dội của mình. [[18]](#cite_note-18)
Người Thổ mau chóng cử binh sĩ tới lục soát trong số những người chết và cái xác tìm thấy đầu tiên được cho là của Hoàng đế, một thi thể mang đôi vớ bằng lụa với một con đại bàng thêu trong đó, riêng cái đầu bị quân Thổ chặt ra mang đi diễu hành xung quanh thủ đô trong cảnh điêu tàn. Tuy nhiên, hành động này của quân Thổ đã thất bại trong việc thu phục nhân tâm dân chúng Constantinopolis vẫn còn luyến tiếc ông. Chí ít; vị Hoàng đế La Mã thứ 88 đã sống một đời tận trung báo quốc, ít nhất là thoát khỏi sự kìm kẹp của Đế quốc Ottoman bằng cái chết oanh liệt và rằng cuối cùng có nhiều khả năng thi thể Konstantinos được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể cùng với những người lính trung thành của mình.
## Di sản[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=7)]
Truyền thuyết nói rằng quân Thổ tiến vào thành phố, một thiên sứ đến giải cứu ông rồi biến ông thành đá cẩm thạch và đặt trong một hang động dưới đất gần
[Cổng Vàng](/w/index.php?title=C%E1%BB%95ng_V%C3%A0ng_(Constantinopolis)&action=edit&redlink=1), nơi ông chờ đợi vị Vua trên núi tái sinh nhằm tái chinh phục thành phố cho người Thiên Chúa giáo. [[19]](#cite_note-19) [[20]](#cite_note-20)
Trong khi làm đại sứ tại Nga vào tháng 2 năm
[1834](/wiki/1834), [Ahmed Pasha](/w/index.php?title=Ahmed_Pasha&action=edit&redlink=1) đã trao tặng [Sa hoàng Nicholas](/wiki/Nikolai_I_c%E1%BB%A7a_Nga) một số quà tặng, bao gồm một thanh kiếm nạm ngọc được cho là lấy từ xác chết của Konstantinos XI. [[21]](#cite_note-21)
Konstantinos XI được sử dụng để tập hợp người Hy Lạp trong cuộc chiến tranh giành độc lập với Đế quốc Ottoman. Đến Hoàng đế được coi là anh hùng quốc gia tại Hy Lạp. Trong cuộc chiến tranh bán đảo Balkan và Chiến tranh Hy Lạp - Thổ Nhĩ Kỳ, dưới sự ảnh hưởng của Tư tưởng Megali. Tại Hy Lạp, ông được coi như là sự xác nhận phổ biến của lời tiên tri huyền thoại về nhà Vua Cẩm Thạch, người sẽ giải phóng Constantinopolis và tái tạo Đế quốc bị mất.
Di sản Konstantinos Palaiologos vẫn là chủ đề phổ biến trong văn hóa Hy Lạp. Nhà soạn nhạc nổi tiếng đương thời
[Apostolos Kaldaras](/w/index.php?title=Apostolos_Kaldaras&action=edit&redlink=1) và [Stamatis Spanoudakis](/w/index.php?title=Stamatis_Spanoudakis&action=edit&redlink=1) đã viết một khúc bi thương về Vua Cẩm Thạch. [[22]](#cite_note-22) [[23]](#cite_note-23)
## Phong thánh[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=8)]
Một số Giáo hội
[Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) và [Công giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) đều coi Konstantinos XI là một vị [thánh](/wiki/Th%C3%A1nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) (hoặc một *anh hùng dân tộc tử vì đạo* hoặc *người ái quốc*, ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *ἐθνομάρτυρας*). Tuy nhiên, [Giáo hội Chính Thống giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) chưa bao giờ phong thánh cho ông.
## Phổ hệ[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=9)]
|Tổ tiên của Konstantinos XI Palaiologos|
|
|
|8.
||17.
||4.
||18.
||9.
||19.
||2.
||20.
||10.
||21. Theodora Palaiologina Angelina Kantakouzene
||5.
||22.
||11.
||23.
||1.
|Konstantinos XI Palaiologos |24. Dragimir
||12.
||6.
||26.
||13. Theodora của Serbia
||27. Maria Palaiologina
||3.
|
## Ảnh hưởng văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=10)]
- Hoàng đế Konstantinos XI do
[Cahit Irgat](/w/index.php?title=Cahit_Irgat&action=edit&redlink=1)đóng vai trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm [1951](/wiki/1951) *.* [İstanbul'un Fethi](/w/index.php?title=%C4%B0stanbul%27un_Fethi&action=edit&redlink=1) [Recep Aktuğ](/w/index.php?title=Recep_Aktu%C4%9F&action=edit&redlink=1)đóng vai Hoàng đế Konstantinos XI trong bộ phim Thổ Nhĩ Kỳ năm [2012](/wiki/2012) *.* [Fetih 1453](/w/index.php?title=Fetih_1453&action=edit&redlink=1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=11)]
- ^
**a** **ă** [The Immortal Emperor, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, 1992 Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-Nicol_1-2) **â**
<ref>không hợp lệ: tên “Nicol” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^
**a** **ă** [Từ điển Oxford về Byzantium](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Oxford_v%E1%BB%81_Byzantium&action=edit&redlink=1), [Nhà xuất bản Đại học Oxford](/wiki/Nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A3n_%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Oxford), 1991 **The last centuries of Byzantium, 1261–1453 Donald MacGillivray Nicol – Cambridge University Press, 1993 p.369** [^](#cite_ref-3) **History of the Byzantine Empire, 324–1453, A.Vasiliev – 1958, volume 2 p.589** [^](#cite_ref-4) **World History, William J. Duiker, Jackson J. Spielvogel 2009, Volume I p.378** [^](#cite_ref-5) **The fall of Constantinople: the Ottoman conquest of Byzantium, David Nicolle,John F. Haldon,Stephen R. Turnbull, Osprey, 2007, p.191** [^](#cite_ref-6) **Nationalism and territory: constructing group identity in Southeastern Europe, George W. White, Rowman & Littlefield, 2000, pp.124** [^](#cite_ref-7) **The Spartan tradition in European thought, Elizabeth Rawson, Oxford University Press, p.120** [^](#cite_ref-8) **Laonikos Chalkokondyles: a translation and commentary of the "Demonstrations of histories", Books 1–3, Volume 16, N. Nikoloudes, Historical Publications, 1996, p.391** [^](#cite_ref-9) **The new illustrated encyclopedia of world history, William Leonard Langer, H. N. Abrams, 1975, pp.273** [^](#cite_ref-10)
- ^
**a** [Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University press, p.386](#cite_ref-Venice_p.386_11-1) **ă** **The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.45** [^](#cite_ref-12) **The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.46** [^](#cite_ref-13) **Frank W. Thackeray, John E. Findling (2012).** [^](#cite_ref-14) [. ABC-CLIO. tr. 212.](http://books.google.com/books?id=BRl1sWYShpcC&pg=PA212&dq=Constantine+XI+Palaiologos+coronation+mistra&hl=en&sa=X&ei=_F-ZUanyJ87xigLI5YHIDg&ved=0CEgQ6AEwBQ#v=onepage&q=Constantine%20XI%20Palaiologos%20coronation%20mistra&f=false) *Events That Formed the Modern World*
- ^
**a** [Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Donald M. Nicol, Cambridge University Press, p.390](#cite_ref-Venice_p.390_15-1) **ă** **The heirs of Archimedes: science and the art of war through the Age of Enlightenment, Brett D. Steele & Tamera Dorland, The MIT Press, 2005, p.128** [^](#cite_ref-16) **The Siege and the Fall of Constantinople in 1453, Marios Philippides,Walter K. Hanak, page 89, 2011** [^](#cite_ref-17) **Lost to the West: the forgotten Byzantine Empire that rescued Western Civilization, 2009, p. 299** [^](#cite_ref-18) [^](#cite_ref-19) [The Marble King (in Greek)](http://www.aegean.gr/agios-therapontas/magazine/special/1453/Palaiologos.html) [^](#cite_ref-20) [Odysseas Elytis's poem on Constantine XI Palaeologos](http://www.greece.org/Romiosini/fall.html) [^](#cite_ref-21) [Niles' Register](/w/index.php?title=Niles%27_Register&action=edit&redlink=1), "Russia and Turkey", February 1834. Page 426. [^](#cite_ref-22) [The Marble King (music/video)](http://www.youtube.com/watch?v=j8GkK7ck5-o) [^](#cite_ref-23) [Μαρμαρωμένος Βασιληάς/The Marble-Petrified King (music/video)](http://www.youtube.com/watch?v=IfDISFLjGbU)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=12)]
- Roger Crowley,
*1453: The Holy War for Constantinople and the Clash of Islam and the West*. Hyperion, 2005; [ISBN 1-4013-0850-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1401308503)
- Jonathan Harris,
*The End of Byzantium*. Yale University Press, 2010. [ISBN 978-0-300-11786-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780300117868)
- Donald M. Nicol,
*The Immortal Emperor*. Cambridge University Press, 1992. [ISBN 0-521-46717-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521467179)
- Donald M. Nicol,
*The Last Centuries of Byzantium*. Cambridge University Press, 1993, 2nd edition. [ISBN 0-521-43991-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521439914)
- Murr Nehme, Lina (2003).
*1453: The Fall of Constantinople*. Aleph Et Taw. [ISBN](/wiki/ISBN) [2-86839-816-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/2-86839-816-2). *, 1991.* [Từ điển Oxford về Byzantium](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Oxford_v%E1%BB%81_Byzantium&action=edit&redlink=1) [Steven Runciman](/w/index.php?title=Steven_Runciman&action=edit&redlink=1), *The Fall of Constantinople, 1453*. Cambridge University Press, 1965. [ISBN 0-521-09573-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521095735)
- Georgios Frantzes, Ioannes A. Melisseides, Rita Zavolea Melisseidou, " Ealo I Polis, To Chronico tes halose tes Konstantinoupoles " (Constantinople has Fallen. Chronicle of the Fall of Constatinople: Brief History of Events in Constantinople during the Period 1440-1453, Georgiou Frantzi, Ioannlà một. Melisseidis - translator: Ioannlà một. Melisseidis, Rita Zavolea Melissidou) 1998/2004, Ekd.Vergina, Athens.
[ISBN 9607171918](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9607171918)ISBN 139789607171917 (Worldcat, Biblionet)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Konstantinos_XI_Palaiologos&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
Konstantinos XI Palaiologos
Sinh: 8 tháng 2, 1404 Mất: 29 tháng 5, 1453
|Hiệu|
|Tiền vị
||
|
1448–1453
|
|Chính thức bị phế bỏ
Tuyên bố bởi
và
|Tiền vị
||
|
1443–1449
|Kế vị
|
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1404](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1404) [Mất năm 1453](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_n%C4%83m_1453) [Nhân vật Constantinopolis](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_Constantinopolis&action=edit&redlink=1) [Thánh Byzantine](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_Byzantine&action=edit&redlink=1) [Quân chủ Chính Thống giáo Đông phương](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Tín đồ Chính Thống giáo Hy Lạp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ADn_%C4%91%E1%BB%93_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) [Thánh của dân tộc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_c%E1%BB%A7a_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) [Thánh Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng) [Thánh Công giáo Đông phương](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Quốc chủ xứ Morea](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BB%91c_ch%E1%BB%A7_x%E1%BB%A9_Morea&action=edit&redlink=1) [Nhà Palaiologos](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_Palaiologos&action=edit&redlink=1) [Thánh Công giáo La Mã Hy Lạp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A1nh_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_La_M%C3%A3_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) [Hoàng đế La Mã tử trận](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3_t%E1%BB%AD_tr%E1%BA%ADn) [Hoàng đế Byzantine tử trận](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine_t%E1%BB%AD_tr%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) [Hoàng đế Byzantine thế kỷ 15](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_Byzantine_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15&action=edit&redlink=1) [Chiến tranh Byzantine–Ottoman](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chi%E1%BA%BFn_tranh_Byzantine%E2%80%93Ottoman&action=edit&redlink=1) [Sinh 1405](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1405)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Mai Hắc Đế
Mai Hắc Đế (chữ Hán: 梅黑帝; ?–722), tên thật là Mai Thúc Loan (梅叔鸞)[1] là vị vua người Việt thời Bắc thuộc, anh hùng dân tộc, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại sự chiếm đóng của nhà Đường ở Việt Nam vào đầu thế kỉ thứ 8.[2]
Mục lục
Thời thơ ấu[sửa | sửa mã nguồn]
Mai Thúc Loan sinh vào khoảng cuối thế kỷ 7, tại thôn Ngọc Trừng, Hoan Châu, nay thuộc huyện Nam Đàn, Nghệ An. Theo Việt điện u linh, cha của Mai Thúc Loan là Mai Hoàn, mẹ là Mai An Hòa nguyên gốc Thạch Hà - Hà Tĩnh, lưu lạc sang vùng Nam Đàn - Nghệ An.[3]
Theo sách Việt sử tiêu án, Mai Thúc Loan là người làng Hương Lãm, huyện Nam Đường, nay là thị trấn Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, dân lập đền thờ ông ở thôn chợ Sa Nam.[2]
Năm Mai Thúc Loan 10 tuổi, mẹ đi lấy củi bị hổ vồ, ít lâu sau bố cũng mất. Ông được người bạn của bố là Đinh Thế đem nuôi, sau gả con gái là Ngọc Tô cho. Sinh thời Mai Thúc Loan vốn rất khỏe mạnh, giỏi đô vật, học rất giỏi và có chí lớn. Ông mở lò vật, lập phường săn, chiêu mộ trai tráng trong vùng mưu việc lớn. Vợ ông giỏi việc nông trang, nhờ đó "gia sản ngày một nhiều, môn hạ ngày một đông".
Nhờ chí du ngoạn lại được vợ hết lòng ủng hộ, Mai Thúc Loan kết thân với nhiều hào kiệt, sau này trở thành những tướng tài tụ nghĩa dưới lá cờ của ông như Phòng Hậu, Thôi Thặng, Đàn Vân Du, Mao Hoành, Tùng Thụ, Tiết Anh, Hoắc Đan, Khổng Qua, Cam Hề, Sỹ Lâm, Bộ Tân,...
Sách An Nam chí lược viết về ông là Soái trưởng Giao Châu.
Khởi nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 605, tướng nhà Tùy là Lưu Phương đánh bại các cuộc chống đối của người Việt, thiết lâp sự đô hộ của nhà Tùy. Nhà Tùy mất, nhà Đường lên thay, đặt nước Việt làm An Nam Đô hộ phủ, đóng ở Giao Châu.[2]
Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]
Khởi nghĩa Hoan Châu do Mai Thúc Loan lãnh đạo nổ ra vào năm Khai Nguyên thứ nhất đời vua Đường Huyền Tông ở Trung Hoa, tức năm Quý Sửu (713).[4] Khởi nghĩa nổ ra tại Rú Đụn, còn gọi là Hùng Sơn (Nghệ An). Tương truyền lúc đó ông cùng đoàn phu gánh vải nộp cho nhà Đường, đã kêu gọi các phu gánh vải nổi dậy chống quân Đường. Tuy nhiên, hiện nay các nhà nghiên cứu đều thống nhất: sưu cao, thuế nặng là nguyên nhân khiến nhân dân nổi dậy chống lại ách đô hộ nhà Đường, nổi bật là khởi nghĩa Hoan Châu. Đây là cuộc khởi nghĩa có sự chuẩn bị, biết chọn thời cơ, không phải một cuộc bạo động. Chuyện "cống vải" là một chi tiết của truyền thuyết, không thể và không phải là nguyên nhân chính nổ ra cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc do Mai Thúc Loan lãnh đạo.
Tháng 4 năm 713, Mai Thúc Loan lên ngôi vua, sử gọi ông là Mai Hắc Đế. Theo Việt điện u linh, Mai Hắc Đế mang mệnh thủy tức là nước, mà nước được tượng trưng là màu đen. Vì vậy, ông lấy hiệu là Hắc Đế để hợp với mệnh của mình. Một số nguồn cũng cho hay, ông lấy hiệu là Mai Hắc Đế vì ông có màu da đen. Ông cho xây thành lũy, lập kinh đô Vạn An (thuộc xã Vân Diên và thị trấn Nam Đàn hiện nay), tích cực rèn tập tướng sỹ. Cuộc nổi dậy của ông được hưởng ứng rộng rãi ở trong nước và có cả sự liên kết với Lâm Ấp và Chân Lạp.[5]
Theo sách An Nam chí lược: Sơ niên hiệu Khai Nguyên (713-714), của Huyền Tông, Soái trưởng Giao Châu là Mai Thúc Loan làm phản, hiệu xưng là Hắc Đế, ngoài thì kết giao với quân của Lâm Ấp và Chân Lạp, tập họp được 30 vạn quân sĩ, chiếm cứ nước An-nam. Vua Huyền Tông ra lời chiếu sai quan Tả Giam Môn Vệ tướng quân là Dương Tư Miễn và quan đô hộ là Nguyên sở Khách qua đánh, cứ noi theo con đường cũ của Mã-Viện đi tới phá quân của Loan, thâu những xác chết đắp thành gò lớn, rồi kéo về.[6]
Năm Giáp Dần (714), Mai Hắc Đế tiến binh đánh thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay). Thái thú nhà Đường là Quang Sở Khách cùng đám thuộc hạ không chống cự lại được, phải bỏ thành chạy về nước. Lực lượng Mai Hắc Đế lúc đó lên tới chục vạn quân[7][8].
Nhà Đường bèn huy động 10 vạn quân do tướng Dương Tư Húc và Quang Sở Khách sang đàn áp. Quân quan nhà Đường tiến theo đường bờ biển Đông Bắc và tấn công thành Tống Bình.[4] Sau nhiều trận đánh khốc liệt, từ lưu vực sông Hồng đến lưu vực sông Lam, cuối cùng Mai Hắc Đế thất trận, thành Vạn An thất thủ, nghĩa quân tan vỡ. Không đương nổi đội quân xâm lược, Mai Hắc Đế phải rút vào rừng, sau bị ốm rồi mất.
Theo sách Việt sử tiêu án, Thời nhà Đường có Tống Chi Đễ bị tội đầy ra quận Chu Diên, gặp lúc Loan vây hãm châu Hoan, vua Đường bèn trao cho Đễ chức Tổng quản để đánh ông Loan. Đễ mộ được 8 người tráng sĩ mặc áo giáp dày, kéo đến tận chân thành mà hô to rằng: "Hễ bọn người Lèo hành động tức thì giết chết"; 700 quân đều phục xuống không dám đứng dậy, mới bình được.[2]
Từ thời điểm đánh chiếm Hoan Châu, lên ngôi vua, củng cố lực lượng, Mai Thúc Loan đã giải phóng toàn bộ đất nước và giữ vững nền độc lập trong 10 năm (713 - 722), không phải cuộc khởi nghĩa do ông lãnh đạo nổ ra và bị dập tắt ngay trong cùng một năm 722 như các tài liệu phổ biến hiện nay[9].
Tương truyền, con trai thứ ba của ông là Mai Thúc Huy lên ngôi vua tức Mai Thiếu Đế, tiếp tục chống trả các cuộc tấn công của nhà Đường tới năm 723.
Tương truyền từ sau cuộc khởi nghĩa này, nhà Đường không bắt dân An Nam đô hộ phủ nộp cống vải quả hằng năm nữa[10].
Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]
Tưởng nhớ[sửa | sửa mã nguồn]
Đời sau nhớ ơn Mai Hắc Đế, lập đền thờ ông ở trên núi Vệ Sơn và trong thung lũng Hùng Sơn. Ngày nay tại địa phận xã Vân Diên, huyện Nam Đàn có khu di tích tưởng niệm ông. Một bài thơ chữ Hán còn ghi trong Tiên chân báo huấn tân kinh để ở đền thờ, ca tụng công đức ông như sau (bản dịch):
- Hùng cứ châu Hoan đất một vùng,
- Vạn An thành lũy khói hương xông,
- Bốn phương Mai Đế lừng uy đức,
- Trăm trận Lý Đường phục võ công.
- Lam Thủy trăng in, tăm ngạc lặn,
- Hùng Sơn gió lặng, khói lang không.
- Đường đi cống vải từ đây dứt,
- Dân nước đời đời hưởng phúc chung.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Đại Việt sử ký toàn thư, Soạn giả Lê Văn Hưu, Ngô Sỹ Liên,...; Dịch giả Viện sử học Việt Nam; Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993.
- Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ,Dịch giả: Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu
Nhà xuất bản: Văn Sử 1991.
- An Nam chí lược; Soạn giả Lê Tắc; Dịch giả: Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam; Nhà xuất bản: Viện Đại Học Huế 1961.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ khi khởi nghĩa ông tự xưng là Mai Hắc Đế
- ^ a ă â b c Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ; Dịch giả: Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu; Nhà xuất bản: Văn Sử 1991, Chương Ngoại thuộc Tùy và Đường
- ^ Theo một truyền thuyết, mẹ ông vốn là người làng ven biển Mai Phụ, thuộc Hoan Châu, nay là xã Mai Phụ, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh không chồng mà tự nhiên có mang. Bị dân làng cười chê, bà xấu hổ nuốt nước mắt bỏ làng trốn đi và phiêu bạt tới thôn Ngọc Trừng, Nam Đàn. Ông mang họ mẹ.
- ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
PHL
- ^ Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư, Quyển V, Kỷ Thuộc Tùy Đường
- ^ An Nam chí lược; Soạn giả Lê Tắc; Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam, 1960; Nhà xuất bản: Viện Đại Học Huế 1961; Quyển Đệ tứ
- ^ Việt điện u linh
- ^ theo Tân Đường Thư, Dương Tư Húc truyện ghi số quân của Mai Thúc Loan là 40 vạn.
- ^ Hội thảo quốc gia "Mai Thúc Loan và khởi nghĩa Hoan Châu", Đại học Vinh, tháng 10/2008
- ^ Có ý kiến của các nhà nghiên cứu phản bác mối liên quan giữa việc cống vải và khởi nghĩa Mai Thúc Loan. Xem bài của Lê Mạnh Chiến đăng trên báo Người đại biểu Nhân dân, số 67 và 68, ra ngày 27 và 29/4/2005 Đừng "gia hạn" cho những sai lầm trong sách giáo khoa

markdown:
# Mai Hắc Đế
[Mai Thúc Loan](/w/index.php?title=Mai_Th%C3%BAc_Loan&redirect=no))
|Mai Hắc Đế
|
梅黑帝
|
|[Vua Việt Nam](/wiki/Vua_Vi%E1%BB%87t_Nam)thời [Bắc thuộc](/wiki/B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c) [713](/wiki/713)– [722](/wiki/722) [Mai Thiếu Đế](/wiki/Mai_Thi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%BF)
|Hậu duệ|
|
|
Mai Thúc Yên
Mai Lập Thành
[722](/wiki/722) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh) **Mai Hắc Đế** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 梅黑帝; ?– [722](/wiki/722)), tên thật là **Mai Thúc Loan** (梅叔鸞) là vị vua [1] [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) [thời Bắc thuộc](/wiki/Th%E1%BB%9Di_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c), [anh hùng dân tộc](/wiki/Anh_h%C3%B9ng_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c), người lãnh đạo cuộc [khởi nghĩa](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1)chống lại sự chiếm đóng của [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)vào đầu [thế kỉ thứ 8](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8). [[2]](#cite_note-H.C3.B3a_.C3.81_Ch.C3.A2u_1991-2)
## Mục lục
## Thời thơ ấu[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=1)]
|Loạt bài
||
|![]()
|
| (207 TCN - 40)
|
| (40 - 43)
|
| (43 - 541)
|
| và (541 - 602)
|
| (602 - 905)
|
| (905 - 938)
|
| (938 - 967)
|
| (968 - 980)
|
| (980 - 1009)
|
| (
|
| (
|
| (
|
| (1407 - 1427)
|
|
(
|
| (1778 - 1802)
|
| (1802 - 1945)
|
| (
|
| (
|
|
Mai Thúc Loan sinh vào khoảng cuối
[thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7), tại thôn Ngọc Trừng, [Hoan Châu](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87), nay thuộc huyện Nam Đàn, [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An). Theo *, cha của Mai Thúc Loan là Mai Hoàn, mẹ là Mai An Hòa nguyên gốc Thạch Hà - Việt điện u linh* [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh), lưu lạc sang vùng Nam Đàn - [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An). [[3]](#cite_note-3)
Theo sách
*Việt sử tiêu án*, Mai Thúc Loan là người làng Hương Lãm, huyện Nam Đường, nay là thị trấn Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, dân lập đền thờ ông ở thôn chợ Sa Nam. [[2]](#cite_note-H.C3.B3a_.C3.81_Ch.C3.A2u_1991-2)
Năm Mai Thúc Loan 10 tuổi, mẹ đi lấy củi bị hổ vồ, ít lâu sau bố cũng mất. Ông được người bạn của bố là Đinh Thế đem nuôi, sau gả con gái là Ngọc Tô cho. Sinh thời Mai Thúc Loan vốn rất khỏe mạnh, giỏi
[đô vật](/wiki/%C4%90%C3%B4_v%E1%BA%ADt), học rất giỏi và có chí lớn. Ông mở lò vật, lập phường săn, chiêu mộ trai tráng trong vùng mưu việc lớn. Vợ ông giỏi việc nông trang, nhờ đó "gia sản ngày một nhiều, môn hạ ngày một đông".
Nhờ chí du ngoạn lại được vợ hết lòng ủng hộ, Mai Thúc Loan kết thân với nhiều hào kiệt, sau này trở thành những tướng tài tụ nghĩa dưới lá cờ của ông như Phòng Hậu, Thôi Thặng, Đàn Vân Du, Mao Hoành, Tùng Thụ, Tiết Anh, Hoắc Đan, Khổng Qua, Cam Hề, Sỹ Lâm, Bộ Tân,...
Sách An Nam chí lược viết về ông là
*Soái trưởng Giao Châu*.
## Khởi nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=2)]
### Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=3)]
Năm 605, tướng nhà Tùy là Lưu Phương đánh bại các cuộc chống đối của người Việt, thiết lâp sự đô hộ của nhà Tùy. Nhà Tùy mất, nhà Đường lên thay, đặt nước Việt làm An Nam Đô hộ phủ, đóng ở Giao Châu.
[[2]](#cite_note-H.C3.B3a_.C3.81_Ch.C3.A2u_1991-2)
### Diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=4)]
Khởi nghĩa Hoan Châu do Mai Thúc Loan lãnh đạo nổ ra vào năm Khai Nguyên thứ nhất đời vua
[Đường Huyền Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng) ở [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c), tức năm [Quý Sửu](/wiki/Qu%C3%BD_S%E1%BB%ADu) ( [713](/wiki/713)). Khởi nghĩa nổ ra tại [4] [Rú Đụn](/w/index.php?title=R%C3%BA_%C4%90%E1%BB%A5n&action=edit&redlink=1), còn gọi là [Hùng Sơn](/wiki/H%C3%B9ng_S%C6%A1n)( [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An)). Tương truyền lúc đó ông cùng đoàn phu gánh vải nộp cho [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), đã kêu gọi các phu gánh vải nổi dậy chống quân Đường. Tuy nhiên, hiện nay các nhà nghiên cứu đều thống nhất: sưu cao, thuế nặng là nguyên nhân khiến nhân dân nổi dậy chống lại ách đô hộ nhà Đường, nổi bật là khởi nghĩa Hoan Châu. Đây là cuộc khởi nghĩa có sự chuẩn bị, biết chọn thời cơ, không phải một cuộc bạo động. Chuyện "cống vải" là một chi tiết của truyền thuyết, không thể và không phải là nguyên nhân chính nổ ra cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc do Mai Thúc Loan lãnh đạo.
Tháng 4 năm 713, Mai Thúc Loan lên ngôi vua, sử gọi ông là Mai Hắc Đế. Theo
*Việt điện u linh*, Mai Hắc Đế mang mệnh thủy tức là nước, mà nước được tượng trưng là màu đen. Vì vậy, ông lấy hiệu là Hắc Đế để hợp với mệnh của mình. Một số nguồn cũng cho hay, ông lấy hiệu là Mai Hắc Đế vì ông có màu da đen. Ông cho xây thành lũy, lập kinh đô [Vạn An](/wiki/V%E1%BA%A1n_An) (thuộc xã [Vân Diên](/wiki/V%C3%A2n_Di%C3%AAn) và thị trấn [Nam Đàn](/wiki/Nam_%C4%90%C3%A0n) hiện nay), tích cực rèn tập tướng sỹ. Cuộc nổi dậy của ông được hưởng ứng rộng rãi ở trong nước và có cả sự liên kết với [Lâm Ấp](/wiki/L%C3%A2m_%E1%BA%A4p) và [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p). [[5]](#cite_note-5)
Theo sách An Nam chí lược:
*Sơ niên hiệu Khai Nguyên (713-714), của Huyền Tông, Soái trưởng Giao Châu là Mai Thúc Loan làm phản, hiệu xưng là Hắc Đế, ngoài thì kết giao với quân của Lâm Ấp và Chân Lạp, tập họp được 30 vạn quân sĩ, chiếm cứ nước An-nam. Vua Huyền Tông ra lời chiếu sai quan Tả Giam Môn Vệ tướng quân là Dương Tư Miễn và quan đô hộ là Nguyên sở Khách qua đánh, cứ noi theo con đường cũ của Mã-Viện đi tới phá quân của Loan, thâu những xác chết đắp thành gò lớn, rồi kéo về.* [[6]](#cite_note-6)
Năm Giáp Dần (714), Mai Hắc Đế tiến binh đánh thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay).
[Thái thú](/wiki/Th%C3%A1i_th%C3%BA) nhà [Đường](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) là [Quang Sở Khách](/w/index.php?title=Quang_S%E1%BB%9F_Kh%C3%A1ch&action=edit&redlink=1) cùng đám thuộc hạ không chống cự lại được, phải bỏ thành chạy về nước. Lực lượng Mai Hắc Đế lúc đó lên tới chục vạn quân [[7]](#cite_note-7) . [8] [Nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) bèn huy động 10 vạn quân do tướng [Dương Tư Húc](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_T%C6%B0_H%C3%BAc&action=edit&redlink=1) và [Quang Sở Khách](/w/index.php?title=Quang_S%E1%BB%9F_Kh%C3%A1ch&action=edit&redlink=1) sang đàn áp. Quân quan nhà Đường tiến theo đường bờ biển [Đông Bắc](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%90%C3%B4ng_B%E1%BA%AFc) và tấn công thành [Tống Bình](/wiki/T%E1%BB%91ng_B%C3%ACnh). Sau nhiều trận đánh khốc liệt, từ lưu vực [4] [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng)đến lưu vực [sông Lam](/wiki/S%C3%B4ng_Lam), cuối cùng Mai Hắc Đế thất trận, thành [Vạn An](/wiki/V%E1%BA%A1n_An)thất thủ, nghĩa quân tan vỡ. Không đương nổi đội quân [xâm lược](/wiki/X%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c), Mai Hắc Đế phải rút vào [rừng](/wiki/R%E1%BB%ABng), sau bị ốm rồi mất.
Theo sách
*Việt sử tiêu án*, *Thời nhà Đường có Tống Chi Đễ bị tội đầy ra quận Chu Diên, gặp lúc Loan vây hãm châu Hoan, vua Đường bèn trao cho Đễ chức Tổng quản để đánh ông Loan. Đễ mộ được 8 người tráng sĩ mặc áo giáp dày, kéo đến tận chân thành mà hô to rằng: "Hễ bọn người Lèo hành động tức thì giết chết"; 700 quân đều phục xuống không dám đứng dậy, mới bình được.* [[2]](#cite_note-H.C3.B3a_.C3.81_Ch.C3.A2u_1991-2)
Từ thời điểm đánh chiếm
[Hoan Châu](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87), lên ngôi vua, củng cố lực lượng, Mai Thúc Loan đã giải phóng toàn bộ đất nước và giữ vững nền độc lập trong 10 năm ( [713](/wiki/713) - [722](/wiki/722)), không phải cuộc khởi nghĩa do ông lãnh đạo nổ ra và bị dập tắt ngay trong cùng một năm 722 như các tài liệu phổ biến hiện nay . [9]
Tương truyền, con trai thứ ba của ông là
[Mai Thúc Huy](/wiki/Mai_Th%C3%BAc_Huy) lên ngôi vua tức [Mai Thiếu Đế](/wiki/Mai_Thi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%BF), tiếp tục chống trả các cuộc tấn công của [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) tới năm [723](/wiki/723).
Tương truyền từ sau cuộc khởi nghĩa này, nhà Đường không bắt dân
[An Nam](/wiki/An_Nam) đô hộ phủ nộp cống vải quả hằng năm nữa . [10]
## Nhận định[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=5)]
|“||
|Đương thời nội thuộc, Mai Hắc Đế không chịu bọn ngược lại kiềm thức, cũng là người xuất chúng trong đám thổ hào. Việc thành thì làm nên Lý Bí hay Triệu Quang Phục, không thành thì làm Phùng Hưng, Mai Thúc Loan. Cho nên nêu rõ ra, viết hai chữ to "châu dân" là khen việc làm ấy đó. |”|
|
|
— Việt sử tiêu án, soạn giả Ngô Thì Sỹ
## Tưởng nhớ[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=6)]
Đời sau nhớ ơn Mai Hắc Đế, lập đền thờ ông ở trên núi Vệ Sơn và trong thung lũng Hùng Sơn. Ngày nay tại địa phận xã
[Vân Diên](/wiki/V%C3%A2n_Di%C3%AAn), huyện [Nam Đàn](/wiki/Nam_%C4%90%C3%A0n) có [khu di tích](/w/index.php?title=Khu_di_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) tưởng niệm ông. Một bài thơ chữ Hán còn ghi trong *Tiên chân báo huấn tân kinh* để ở đền thờ, ca tụng công đức ông như sau (bản dịch): *Hùng cứ* [châu Hoan](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87)đất một vùng, *Vạn An thành lũy khói hương xông,* *Bốn phương Mai Đế lừng uy đức,* *Trăm trận Lý Đường phục võ công.* *Lam Thủy trăng in, tăm ngạc lặn,* *Hùng Sơn gió lặng, khói lang không.* *Đường đi cống vải từ đây dứt,* *Dân nước đời đời hưởng phúc chung*.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=7)] *Đại Việt sử ký toàn thư*, Soạn giả Lê Văn Hưu, Ngô Sỹ Liên,...; Dịch giả Viện sử học Việt Nam; Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993. *Việt sử tiêu án*, Soạn giả Ngô Thì Sĩ,Dịch giả: Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu
Nhà xuất bản: Văn Sử 1991.
*An Nam chí lược*; Soạn giả Lê Tắc; Dịch giả: Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam; Nhà xuất bản: Viện Đại Học Huế 1961.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=8)] **khi khởi nghĩa ông tự xưng là Mai Hắc Đế** [^](#cite_ref-1)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Việt sử tiêu án, Soạn giả Ngô Thì Sĩ; Dịch giả: Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên Lạc Văn Hóa Á Châu; Nhà xuất bản: Văn Sử 1991, Chương Ngoại thuộc Tùy và Đường](#cite_ref-H.C3.B3a_.C3.81_Ch.C3.A2u_1991_2-4) **c** **Theo một truyền thuyết, mẹ ông vốn là người làng ven biển** [^](#cite_ref-3) [Mai Phụ](/wiki/Mai_Ph%E1%BB%A5), thuộc [Hoan Châu](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87), nay là xã Mai Phụ, huyện [Lộc Hà](/wiki/L%E1%BB%99c_H%C3%A0), [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)không chồng mà tự nhiên có mang. Bị dân làng cười chê, bà xấu hổ nuốt nước mắt bỏ làng trốn đi và phiêu bạt tới thôn Ngọc Trừng, [Nam Đàn](/wiki/Nam_%C4%90%C3%A0n). Ông mang họ mẹ.
- ^
**a** [Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-PHL_4-1) **ă**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
PHL
**Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư, Quyển V, Kỷ Thuộc Tùy Đường** [^](#cite_ref-5) **An Nam chí lược; Soạn giả Lê Tắc; Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam, 1960; Nhà xuất bản: Viện Đại Học Huế 1961; Quyển Đệ tứ** [^](#cite_ref-6) **Việt điện u linh** [^](#cite_ref-7) **theo Tân Đường Thư, Dương Tư Húc truyện ghi số quân của Mai Thúc Loan là 40 vạn.** [^](#cite_ref-8) **Hội thảo quốc gia "Mai Thúc Loan và khởi nghĩa Hoan Châu", Đại học Vinh, tháng 10/2008** [^](#cite_ref-9) **Có ý kiến của các nhà nghiên cứu phản bác mối liên quan giữa việc cống vải và khởi nghĩa Mai Thúc Loan. Xem bài của Lê Mạnh Chiến đăng trên báo** [^](#cite_ref-10) *Người đại biểu Nhân dân*, số 67 và 68, ra ngày 27 và 29/4/2005 [Đừng "gia hạn" cho những sai lầm trong sách giáo khoa](http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=5501&rb=0302)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mai_H%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit§ion=9)]
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache-Status: hit

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1067 miss

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Content-Language: vi


text:
Mokena, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mokena là một làng thuộc quận Will, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 18740 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Dân số qua các năm:
- Năm 2000: 14583 người.
- Năm 2010: 18740 người.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Mokena, Illinois
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Mokena|
|— Làng —|
|Mokena, Illinois|
|
|![]()
Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Illinois](/wiki/Illinois) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Illinois&action=edit&redlink=1) [Quận Will](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Will,_Illinois) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Mokena** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_(Hoa_K%E1%BB%B3)&action=edit&redlink=1) thuộc [quận Will](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Will,_Illinois), tiểu bang [Illinois](/wiki/Illinois), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của làng này là 18740 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Mokena,_Illinois&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mokena,_Illinois&action=edit§ion=1)]
Dân số qua các năm:
- Năm 2000: 14583 người.
- Năm 2010: 18740 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mokena,_Illinois&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mokena,_Illinois&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

WARC-Truncated: length

X-Cache: cp1055 miss, cp1067 miss


text:
Chào tất cả các bạn game thủ và mọi người có niềm đam mê về game!
Video game hay thường gọi thành trò chơi điện tử là một loại hình giải trí khá phổ biến trong xã hội hiện nay và thu hút được rất nhiều người tham gia, nó cũng là một ngành kinh tế tạo ra lợi nhuận cao trên thế giới. Tầm quan trọng và sự phổ biến như vậy chẳng hề tương xứng với số bài viết về chủ đề này trên Wikipedia. Chính vì vậy mà dự án Trò chơi điện tử được lập với mong muốn nâng cao số lượng cũng như chất lượng của các bài viết trong các chủ đề liên quan đến trò chơi điện tử trên Wikipedia tiếng Việt.
Rất mong sự ủng hộ của tất cả các bạn!
Các vấn đề, các chủ đề bài viết liên quan đến trò chơi điện tử, cũng như các thắc mắc, sáng kiến cho cách thức hoạt động của Dự án sẽ được thảo luận tại đây. Trang thảo luận của Dự án luôn lắng nghe (hay đọc) các thắc mắc và tiếp thu những sáng kiến của mọi người để dự án hoạt động tốt hơn.
Một vài hình ảnh sẽ làm bài viết sinh động hơn rất nhiều lần (ít thôi nhé, không thể cho quá nhiều hình ảnh vào một bài viết đâu!).
Nếu không biết cách tải hình và cần sự giúp đỡ, bạn hãy copy đoạn {{Hình ảnh}} vào đầu bài viết sau khi viết xong, những thành viên trong dự án sẽ tìm hình và thêm vào giúp bạn.
{{Hình ảnh}}
Khi tải hình lên, nếu bạn không biết phải khai báo gì trong phần "Tóm lược:" hãy làm theo chỉ dẫn:
{{Non-free use rationale
|Article={{Tên bài}}
|Description={{Mô tả hình (vd: Đây là bìa hộp DVD của...)}}
|Source={{Nguồn: Bạn lấy hình này từ đâu (Hãy chép nguyên đường dẫn đến nơi mà bạn lấy hình hay tên công ty phát hành trò chơi)}}
|Portion=Toàn bộ bức ảnh
|Low_resolution=Có
|Purpose={{Lý do sử dụng (Vd:Hình dùng để mô tả...)}}
|Replaceability= Vì là hình có bản quyền nên không thể
|other_information=
}}
{{Bìa trò chơi điện tử|###}}
{{Áp phích}}
{{Hình chụp màn hình trò chơi điện tử}}
{{Biểu trưng không tự do}}
{{SVG-Logo}}
Bạn hãy lựa chọn thật kỹ những tấm hình nào mà bạn sẽ sử dụng cho bài viết của mình vì một bài dài 30kb không nên có quá 5 tấm hình và nên xếp rải ra trong bài đừng dồn vào một chỗ. Đặc biệt đừng dùng hình Wallpaper vì nó không phù hợp với quy định.
Bất cứ thành viên nào cũng có thể tham gia Dự án Trò chơi điện tử. Hãy thêm tên bạn vào danh sách bên dưới (bằng cách nhấn vào đây). Bạn còn có thể thêm nhãn {{Thành viên dự án trò chơi điện tử}} (nó đang hiển thị ở phía bên phải) vào Trang cá nhân của bạn; lúc này tên bạn sẽ được xếp vào Thành viên dự án Trò chơi điện tử. Cách khác, nếu bạn không muốn dùng Nhãn thành viên thì có thể thêm [[Thể loại:Thành viên dự án Trò chơi điện tử|{{PAGENAME}}]] vào cuối Trang thành viên của bạn.
{{Thành viên dự án trò chơi điện tử}}
Bạn có thể trao tặng ngôi sao Trò chơi điện tử cho bất kỳ ai mà bạn nghĩ rằng đã có đóng góp (dù lớn hay nhỏ) vào các bài thuộc Dự án Trò chơi điện tử, như sau:
Thay vì trao tặng ngôi sao, bạn cũng có thể trao tặng ruy-băng Trò chơi điện tử (nó ở đây).
{{Thư ngỏ dự án TCDT}}
{{VGAd}}
Bạn có thể dùng tiêu bản {{VGWelcome}} để chào mừng những thành viên lần đầu tiên có đóng góp cho các bài viết về trò chơi điện tử.
{{VGWelcome}}
Ngoài việc nắm rõ các quy định và hướng dẫn, bạn phải nắm rõ cả các quy định riêng của Dự án về các bài viết thuộc chủ đề trò chơi điện tử. Hãy xem thêm các trang sau:
Tất cả các trang thuộc Dự án sẽ được theo dõi trong danh sách theo dõi của Dự án.
Trang bản mẫu liệt kê tất cả các bản mẫu thường dùng về trò chơi điện tử, gồm có hộp thông tin, dọn dẹp, sơ khai, thảo luận, các bản mẫu liên kết ngoài, v.v....
Những bài sơ khai là những bài chỉ vừa mới có một số thông tin cơ bản về trò chơi. Ví sụ như các bài chỉ mới có về thông tin về trò chơi mà chưa nói về cốt truyện, hay chỉ mới nói về cốt truyện mà chưa có thông tin về trò chơi thì sẽ là bài cơ bản, dối với các trò chơi không có cốt truyện (thường là các mini game, các game đòi hỏi tư duy logic hay đơn gian chỉ là các trò chơi cho qua thời gian như trò xếp gạch hay dò mìn...) thì phần cách chơi (gameplay) sẽ thay thế phần cốt truyện vì nó rất quan trọng cho các trò chơi dạng này.
Những bài đạt loại C là những bài có đầy đủ thông tin về trò chơi cũng như cốt truyện và cách chơi của nó nhưng lại không có chú thích hay có qua ít trong bài để kiểm chứng. Những bài có hầu như đầy đủ các thông tin nhưng không có hay ít chú thích như thế sẽ được xếp loại C. Những bài có chú thích đầy đủ nhưng cấu trúc trình bày còn khá lộn xộn cũng được xếp loại C. Các bài xếp loại C cũng nên có một độ dài nhất định không quá ngắn.
Những bài đạt loại B là những bài có đầy đủ các thông tin và chú thích trong bài để kiểm chứng (chưa cần biết nguồn chú thích có đáng tin hay không) cũng như cấu trúc trình bày tương đối ổn định. Các bài xếp loại B cần có ít nhất 1 tấm hình trong bài để minh họa.
Những bài đạt loại A là những bài có đầy đủ các thông tin, chú thích (các nguồn chú thích phải là nguồn đáng tin cậy) và hình ảnh được sử dụng một cách hợp lý. Những bài đạt loại A thường có cấu trúc ổn định dễ chỉnh sửa và trình bày tương đối tốt và có một độ dài nhất định có thể truyền tải được thông tin đầy đủ cho người đọc.
Những bài đạt chất lượng chọn lọc là những bài... Còn gì khác ngoài những bài có chất lượng rất tốt với cấu trúc ổn định tương đối hoàn hảo, các nguồn chú thích đáng tin, văn phong và cách trình bày lưu loát cũng như sử dụng hình ảnh để minh họa một các hợp lý cho từng chủ đề mà bài nói đến. Nó sẽ không có cả một danh sách dài lằn ngoằn giải thích dài hơi khiến người đọc phát hoảng vì bài kéo ra quá dài, danh sách sẽ được một bài riêng, còn trong bài chọn lọc sẽ chỉ nói sơ qua về dòng tác phẩm (nếu có) và sẽ dẫn đến trang danh sách (như danh sách các nhân vật chỉ nên đưa vào bài vài nhân vật chính). Những bài chọn lọc trong dự án sẽ được toàn thể cộng đồng Wikipedia tiếng Việt đánh giá và cho biết ý kiến trước khi được xếp vào loại này. Bài chọn lọc sẽ không cần thêm bất cứ một thông tin nào ngoại trừ việc cập nhật các thông tin mới về trò chơi hay chỉnh sửa câu văn cho hay hơn.
Bạn hãy sao chép đoạn mã sau vào đầu Trang thảo luận của các bài có chủ đề trò chơi điện tử để có thể dễ dàng phân loại chất lượng và độ quan trọng của bài.
{{Dự án trò chơi điện tử
|Chất lượng =
|Độ quan trọng =
|hình ảnh =
|trạng thái =
}}
Đây là danh sách những bài viết được cộng đồng cho rằng xuất sắc nhất trên Wikipedia, trong lĩnh vực liên quan đến trò chơi. Trước khi có mặt trong danh sách này, các bài viết đã trải qua khâu đánh giá sát sao tại Chủ đề Nội dung chọn lọc. Hiện tại, số bài viết chọn lọc thuộc chủ đề trò chơi rất ít, mong mọi người góp sức thêm! (Các bài đánh dấu hoa thị màu đỏ thuộc về tiểu dự án Visual novel)
Bạn muốn thực hiện một bài liên quan đến thể loại Visual novel độc nhất vô nhị tại Nhật Bản hãy tham gia vào:
Đối với những game thủ là người thích các game hành động bắn súng có lẽ bạn sẽ thấy hứng thú với những khẩu súng mà mình ưa thích sử dụng khi xông ra chiến tuyến. Bạn hãy tham gia vào:
Đối với những game thủ là người thích các game RPG Nhật Bản có lẽ bạn cũng có niềm đam mê với phong cách vẽ cũng như cách viết cốt truyện thông qua các tác phẩm manga và anime đặc trưng của Nhật Bản. Bạn hãy tham gia vào:

markdown:
# Wikipedia:Dự án/Trò chơi điện tử
|
|
Sơ khai
Những bài sơ khai là những bài chỉ vừa mới có một số thông tin cơ bản về trò chơi. Ví sụ như các bài chỉ mới có về thông tin về trò chơi mà chưa nói về cốt truyện, hay chỉ mới nói về cốt truyện mà chưa có thông tin về trò chơi thì sẽ là bài cơ bản, dối với các trò chơi không có cốt truyện (thường là các mini game, các game đòi hỏi tư duy logic hay đơn gian chỉ là các trò chơi cho qua thời gian như trò xếp gạch hay dò mìn...) thì phần cách chơi (gameplay) sẽ thay thế phần cốt truyện vì nó rất quan trọng cho các trò chơi dạng này.
![]()
|
|![]()
**B**
Những bài đạt loại B là những bài có đầy đủ các thông tin và chú thích trong bài để kiểm chứng (chưa cần biết nguồn chú thích có đáng tin hay không) cũng như cấu trúc trình bày tương đối ổn định. Các bài xếp loại B cần có ít nhất 1 tấm hình trong bài để minh họa.
![ Symbol a class.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Symbol_a_class.svg/17px-Symbol_a_class.svg.png)
![ Symbol a class.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Symbol_a_class.svg/17px-Symbol_a_class.svg.png)
**A**
Những bài đạt loại A là những bài có đầy đủ các thông tin, chú thích (các nguồn chú thích phải là nguồn đáng tin cậy) và hình ảnh được sử dụng một cách hợp lý. Những bài đạt loại A thường có cấu trúc ổn định dễ chỉnh sửa và trình bày tương đối tốt và có một độ dài nhất định có thể truyền tải được thông tin đầy đủ cho người đọc.
![ Symbol star gold.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Symbol_star_gold.svg/17px-Symbol_star_gold.svg.png)
![ Symbol star gold.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Symbol_star_gold.svg/17px-Symbol_star_gold.svg.png)
**Chọn lọc**
Những bài đạt chất lượng chọn lọc là những bài... Còn gì khác ngoài những bài có chất lượng rất tốt với cấu trúc ổn định tương đối hoàn hảo, các nguồn chú thích đáng tin, văn phong và cách trình bày lưu loát cũng như sử dụng hình ảnh để minh họa một các hợp lý cho từng chủ đề mà bài nói đến. Nó sẽ không có cả một danh sách dài lằn ngoằn giải thích dài hơi khiến người đọc phát hoảng vì bài kéo ra quá dài, danh sách sẽ được một bài riêng, còn trong bài chọn lọc sẽ chỉ nói sơ qua về dòng tác phẩm (nếu có) và sẽ dẫn đến trang danh sách (như danh sách các nhân vật chỉ nên đưa vào bài vài nhân vật chính). Những bài chọn lọc trong dự án sẽ được toàn thể cộng đồng Wikipedia tiếng Việt đánh giá và cho biết ý kiến trước khi được xếp vào loại này. Bài chọn lọc sẽ không cần thêm bất cứ một thông tin nào ngoại trừ việc cập nhật các thông tin mới về trò chơi hay chỉnh sửa câu văn cho hay hơn.
**Phân loại bài viết theo thời điểm phát hành** **Bản mẫu**
Bạn hãy sao chép đoạn mã sau vào đầu
**Trang thảo luận** của các bài có chủ đề *trò chơi điện tử* để có thể dễ dàng phân loại chất lượng và độ quan trọng của bài.
{{Dự án trò chơi điện tử |Chất lượng = |Độ quan trọng = |hình ảnh = |trạng thái = }}
|
|![]()
Đây là danh sách những bài viết được cộng đồng cho rằng xuất sắc nhất trên Wikipedia, trong lĩnh vực liên quan đến trò chơi. Trước khi có mặt trong danh sách này, các bài viết đã trải qua khâu đánh giá sát sao tại
[Chủ đề Nội dung chọn lọc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:N%E1%BB%99i_dung_ch%E1%BB%8Dn_l%E1%BB%8Dc). Hiện tại, số bài viết chọn lọc thuộc chủ đề trò chơi rất ít, mong mọi người góp sức thêm! (Các bài đánh dấu hoa thị màu đỏ thuộc về tiểu [dự án Visual novel](/wiki/WP:DAVN))
|
|![]()
[Digimon](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Digimon) [Webgame](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Webgame)
##### Các dự án khác[
[sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wikipedia:D%E1%BB%B1_%C3%A1n/Tr%C3%B2_ch%C6%A1i_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit§ion=5)] **Các dự án liên quan**
Bạn muốn thực hiện một bài liên quan đến thể loại
[Visual novel](/wiki/Visual_novel) độc nhất vô nhị tại [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) hãy tham gia vào: **Các dự án không liên quan nhưng có thể bạn sẽ thấy hứng thú**
Đối với những game thủ là người thích các game hành động bắn súng có lẽ bạn sẽ thấy hứng thú với những khẩu súng mà mình ưa thích sử dụng khi xông ra chiến tuyến. Bạn hãy tham gia vào:
- Tại đó bạn có thể tìm hiểu và chia sẻ kiến thức của mình về các loại vũ khí với các thành viên trong dự án.
Đối với những game thủ là người thích các game RPG Nhật Bản có lẽ bạn cũng có niềm đam mê với phong cách vẽ cũng như cách viết cốt truyện thông qua các tác phẩm manga và anime đặc trưng của Nhật Bản. Bạn hãy tham gia vào:
- Tại đó bạn sẽ có thể tìm hiểu và chia sẽ kiến thức của mình về các tựa manga và anime với các thành viên trong dự án.

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss


text:
Xochistlahuaca
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xochistlahuaca là một đô thị thuộc bang Guerrero, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 25180 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Mexico”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Xochistlahuaca
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xochistlahuaca|
|—
|![ GFProcessionXochis05.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/GFProcessionXochis05.JPG/250px-GFProcessionXochis05.JPG)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[Mexico](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Mexico) [Guerrero](/wiki/Guerrero) [Xochistlahuaca](/w/index.php?title=Xochistlahuaca,_Guerrero&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Xochistlahuaca** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Guerrero](/wiki/Guerrero), [México](/wiki/M%C3%A9xico). Năm 2005, dân số của đô thị này là 25180 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Xochistlahuaca&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Xochistlahuaca&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Mexico”](http://www.statoids.com/ymx.html). Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.


text:
Chuột không dây Genius DX-6010 Black Chính Hãng | VienthongA.vn
Tìm kiếm
Chọn chi nhánh để xem giá, khuyến mãi
×
Bỏ chọn chi nhánh
SINH VIÊN
Sinh viên
Điện thoại
Apple
Samsung
Sony
HTC
Nokia
Oppo
Mobiistar
Obi
Freetel
Masstel
Vivo
Huawei
Philips
Wiko
Xiaomi
HÀNG CAO CẤP
HÀNG TRUNG CẤP
HÀNG PHỔ THÔNG
ĐỒNG HỒ THÔNG MINH
LINH PHỤ KIỆN ĐIỆN THOẠI
Tablet
MÁY TÍNH BẢNG IPAD
MÁY TÍNH BẢNG SAMSUNG
MÁY TÍNH BẢNG ASUS
MÁY TÍNH BẢNG LENOVO
MÁY TÍNH BẢNG ACER
MÁY TÍNH BẢNG HUAWEI
MÁY TÍNH BẢNG MASSTEL
HÀNG CAO CẤP
HÀNG TRUNG CẤP
HÀNG PHỔ THÔNG
LINH PHỤ KIỆN MÁY TÍNH BẢNG
Laptop
Laptop Apple
Laptop Acer
Laptop asus
Laptop dell
Laptop lenovo
Laptop HP
HÀNG CAO CẤP
HÀNG TRUNG CẤP
HÀNG PHỔ THÔNG
LINH PHỤ KIỆN LAPTOP
Phụ kiện
PHỤ KIỆN CHÍNH HÃNG
APPLE
SAMSUNG
CÔNG NGHỆ ÂM THANH
Loa công nghệ
Tai nghe công nghệ
PHỤ KIỆN ĐIỆN THOẠI
PHỤ KIỆN MÁY TÍNH BẢNG
PHỤ KIỆN LAPTOP
Tai nghe
Chuột
Đế tản nhiệt
Ổ cứng di động
Thiết bị mạng
Bàn phím
Túi máy tính bảng
Bao da máy tính bảng
USB
USB 3G
Camera
Linh kiện khác
Miếng dán màn hình
Thẻ nhớ
Bao da điện thoại
Ốp lưng
Sạc dự phòng
Tai nghe Bluetooth
Đồng hồ thông minh
Pin thay thế
Sạc
Đầu đọc thẻ
Loa & Micro
Cáp
Thẻ, sim
Nội dung số
Máy đổi trả
Xả hàng
Khuyến mãi
Trả góp
Tin công nghệ
Trang chủ
Linh phụ kiện
Chuột
Chuột không dây Genius DX-6010 Black
Chuột không dây Genius DX-6010 Black
Sản phẩm đang có chương trình
Quay số trúng thưởng
Bạn có muốn nhận ưu đãi này ?
Có
KHÔNG
CHỈ CÓ TẠI VIỄN THÔNG A
Gia hạn bảo hành:
Bảo vệ toàn diện:
Ưu đãi thành viên : Cứ
10,000đ
tích được
1 Vmoney(?)
[Liên hệ]
KHUYẾN MÃI
Thông số
Hình ảnh
Đánh giá
Bình luận
Đặc điểm nổi bật
Hình ảnh
Video
Có thể bạn muốn mua
[Liên hệ]
Phụ kiện mua kèm
[Liên hệ]
Từ khóa liên quan :
GỌI LẠI CHO TÔI
Anh/Chị
Anh
Chị
GỬI

Cache-Control: public, max-age=550

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: *,Accept-Encoding

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Content-Security-Policy: script-src 'self' 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' script.hotjar.com static.hotjar.com tagmanager.google.com assets.vienthonga.vn www.google.com www.gstatic.com apis.google.com maps.googleapis.com www.googleadservices.com www.googletagmanager.com www.google-analytics.com connect.facebook.net platform.linkedin.com platform.twitter.com assets.pinterest.com www.linkedin.com widgets.pinterest.com log.pinterest.com static.masoffer.net logging.adtop.vn

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Bấm Thích, Gửi cho bạn bè, Lưu và G+1 cũng là cách để ủng hộ truyện tranh của A3 Manga. Hướng dẫn sửa lỗi không xem được truyện.
Theo dõi A3 Manga trên Facebook để cập nhật thông tin sớm nhất! Vui lòng xem một số thông tin cơ bản trước khi đặt câu hỏi cho nhóm.

Server: nginx

Pragma: public

Cache-Control: max-age=3600, public

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Content-Type: text/html

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.4


text:
- Được làm từ chất liệu có độ bền cao, thiết kế nhỏ gọn
- Trang bị cấp bảo vệ IP54 cho khả năng chống ẩm tốt
- Kết quả đo chuẩn xác với độ sai số thấp
- Máy đo khoảng cách Bosch GLM80 (Xanh ghi) được làm từ chất liệu có độ bền cao và gia công tỉ mỉ, được thiết kế với kích thước nhỏ gọn, phù hợp với người thường hay di chuyển mà không gây nặng nề hay cản trở.
- Máy có trang bị cấp bảo vệ IP54 cho khả năng chống ẩm ướt, chống bụi bẩn từ bên trong để góp phần tạo nên một chiếc máy đo tiện dụng, hoàn hảo nhất.
- Máy đo khoảng cách là sản phẩm được thiết kế chuyên dụng để đo chiều cao, khoảng cách dài, diện tích, thể tích… giúp bạn hoàn thành công việc đo đạc một cách hiệu quả, dễ dàng và chính xách nhất.
- Sản phẩm áp dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại để cho ra những kết quả đo chuẩn xác nhất nhằm phục vụ các công việc từ chuyên nghiệp đến không chuyên một cách thuận tiện hơn.
Thông số kỹ thuật:
- Có thể đo được: m, m2, m3...
- Pin có thể được sạc thông qua USB
- Chức năng hẹn giờ
- Tự động lưu trữ 20 giá trị đo gần nhất.
- Mỗi lần sạc đầy pin được 25000 phép đo
- Laser diode: 635nm < 1 mW
- Khoảng cách đo: 0,05 - 80m (max)
- Mức laser: cấp 2
- Sai số: +/- 1,5mm
- Đơn vị đo: m, cm, mm
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Được làm từ chất liệu có độ bền cao, thiết kế nhỏ gọn
- Trang bị cấp bảo vệ IP54 cho khả năng chống ẩm tốt
- Kết quả đo chuẩn xác với độ sai số thấp
|
|Xuất xứ |Malaysia|
|
|Màu sắc |Xanh ghi|
|
|Model |GLM80|
|
|Trọng lượng |1 (kg)|
|
|Bảo hành |6 (tháng)|
- Máy đo khoảng cách Bosch GLM80 (Xanh ghi) được làm từ chất liệu có độ bền cao và gia công tỉ mỉ, được thiết kế với kích thước nhỏ gọn, phù hợp với người thường hay di chuyển mà không gây nặng nề hay cản trở.
- Máy có trang bị cấp bảo vệ IP54 cho khả năng chống ẩm ướt, chống bụi bẩn từ bên trong để góp phần tạo nên một chiếc máy đo tiện dụng, hoàn hảo nhất.
- Máy đo khoảng cách là sản phẩm được thiết kế chuyên dụng để đo chiều cao, khoảng cách dài, diện tích, thể tích… giúp bạn hoàn thành công việc đo đạc một cách hiệu quả, dễ dàng và chính xách nhất.
- Sản phẩm áp dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại để cho ra những kết quả đo chuẩn xác nhất nhằm phục vụ các công việc từ chuyên nghiệp đến không chuyên một cách thuận tiện hơn.
**Thông số kỹ thuật:**
- Có thể đo được: m, m2, m3...
- Pin có thể được sạc thông qua USB
- Chức năng hẹn giờ
- Tự động lưu trữ 20 giá trị đo gần nhất.
- Mỗi lần sạc đầy pin được 25000 phép đo
- Laser diode: 635nm < 1 mW
- Khoảng cách đo: 0,05 - 80m (max)
- Mức laser: cấp 2
- Sai số: +/- 1,5mm
- Đơn vị đo: m, cm, mm
## Đánh giá & Bình luận

Cache-Control: private


text:
Thiết kế biệt thự cổ điển nguy nga, tráng lệ - Kiến Trúc Á Đông
Xếp hạng: 4/5 - 719 phiếu bầu
https://www.kientrucadong.com/thiet-ke-biet-thu-co-dien.html
06 thg 08, 2016 - Tư Vấn Thiết Kế Biệt Thự cổ điển Pháp, châu Âu, biệt thự lâu đài, cao cấp và đem đến cho khách hàng không gian kiến trúc nguy nga, tráng lệ, đẹp miễn chê.

markdown:
[Thiết kế biệt thự cổ điển nguy nga, tráng lệ - Kiến Trúc Á Đông ](https://www.kientrucadong.com/thiet-ke-biet-thu-co-dien.html) ![ Thiết kế biệt thự cổ điển](https://www.kientrucadong.com/thuvien/product/27-06-2016/739_130127.jpg)
Xếp hạng: 4/5 - 719 phiếu bầu
[https://www.kientrucadong.com/thiet-ke-biet-thu-co-dien.html](https://www.kientrucadong.com/thiet-ke-biet-thu-co-dien.html)
06 thg 08, 2016 -
**Tư Vấn Thiết Kế Biệt Thự** cổ điển Pháp, châu Âu, biệt thự lâu đài, cao cấp và đem đến cho khách hàng không gian kiến trúc nguy nga, tráng lệ, đẹp miễn chê.

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text: 5S*1 là yếu tố chủ đạo nhằm tạo ra một môi truờng làm việc thuận tiện, nhanh chóng và an toàn. Làm như thế nào để đảm bảo chất lượng của sửa chữa ôtô? Giữ cho nơi làm việc của bạn sạch và ngăn nắp. Thay vì cố gắng dọn dẹp nơi làm việc, trước tiên hãy cố gắng không làm bẩn nó. *1: Tại Toyota, khái niệm 4S thường được sử dụng. Chương trình đào tạo TEAM21 sử dụng thêm một "SHITSUKE" để thúc đẩy đào tạo dưới khái niệm 5S. 1. SEIRI (Sifting - Chọn lọc) Đây là một công đoạn để xác định những vật dụng cần thiết và không cần thiết, ngay lập tức phải vứt bỏ nhằm sử dụng không gian hiệu quả. Hãy tổ chức và tận dụng tất cả vật dụng, cho dù chúng là dụng cụ, phụ tùng hay thông tin v.v. dựa vào tính cần thiết của chúng. Quy định một khu vực ở nơi làm việc, ở đó đặt tất cả những vật không cần thiết. Hãy thu thập những vật không cần thiết ở nơi làm việc sau đó vứt chúng đi. Việc cất giữ cẩn thận những thứ cần thiết là rất quan trọng, thì việc vứt bỏ những thứ không cần thiết cũng quan trọng không kém 2. SEITON (Sorting - Ngăn nắp) Đây là một công đoạn để sắp xếp dụng cụ và phụ tùng theo trật tự, nó hỗ trợ cho việc sử dụng chúng. Đặt những vật hay ít dụng ở một nơi riêng biệt. Đặt những vật hay sử dụng ở vị trí làm việc của bạn. Đặt những vật thường xuyên sử dụng ở gần bạn. 3. SEISO (Sweeping and Washing - Quét dọn và lau rửa) Đây là một công đoạn để giữ cho mọi thứ ở vị trí làm việc được sạch sẽ. Luôn giữ các thiết bị theo trật tự làm việc so cho chúng có thể sử dụng mọi lúc. Một vị trí làm việc bẩn phản ánh lòng kém tự trọng. Hãy tạo thói quen giữ cho vị trí làm việc sạch sẽ. 4. SEIKETSU (Spick and Span) Đây là một công đoạn để duy trì trạng thái SEIRI, SEITON, và SEISO với nỗ lực ngăn mọi vấn đề không xảy ra. Nó cũng là một công đoạn giữa sạch vị trí làm việc của bạn bằng cách phân loại mọi thứ và loại bỏ những thứ không cần thiết. Mọi thứ là một yếu tố ảnh hưởng đến sự sạch sẽ của vị trí làm việc: màu sắc, hình dạng và bố trí của tất cả vật dụng, chiếu sáng, thông thoáng, ngăn đựng và vệ sinh cá nhân. Nếu vị trí làm việc của bạn trở thành một môi trường thoáng đãng và sáng sủa, nó có thể đem lại cảm giác tốt đến khách hàng. 5. SHITSUKE (Self-Discipline) Công đoạn này liên quan đến việc đào tạo tổng quát để mang lại niềm tự hào cho Nhân viên của Toyota. SHITSUKE là một yếu tố căn bản về văn hoá và là một yêu cầu tối thiểu nhằm đảm bảo việc hoà nhập với cộng đồng. SHITSUKE là một quá trình đào tạo để nắm được những nguyên tắc. Thông qua việc đào tạo này, kỹ thuật viên sẽ xứng đáng là một Nhân viên Toyota. Một người xứng đáng là một Nhân viên Toyota là một người có được sự đối xử ân cần của mọi người, không làm cho họ cảm thấy khó chịu, và có thể dễ dàng làm những việc tốt.

Set-Cookie: xf_session=bc82ebcb58b1ad16006b5fac980b4bb5; path=/; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0


text:
Hãy để chúng tôi đảm nhiệm việc sắp xếp các chuyến bay cho các sự kiện toàn cầu của bạn, để bạn có thể tập trung đem lại thành công nổi bật cho sự kiện.
Tối ưu hóa công việc quản lý các chuyến bay của bạn với giải pháp tùy chỉnh cho từng đối tác và tuân thủ luật cạnh tranh dành cho hợp đồng với đối tác doanh nghiệp.
Hãy mở rộng mạng lưới của bạn từ Trung Quốc tới phần còn lại của thế giới với các thỏa thuận của công ty hoàn toàn thích hợp tại Trung Quốc, bay với hơn ba hãng hàng không thành viên SkyTeam.
Các giải pháp du lịch liền mạch dành cho du khách trong ngành công nghiệp Maritime và Offshore (Hàng hải và Hải ngoại)
Để biết thông tin cụ thể và các công cụ được thiết kế riêng cho nhân viên ngành du lịch, vui lòng truy cập trang web thương mại của chúng tôi.
Các chương trình thưởng cho hành khách công tác của các hãng hàng không thành viên SkyTeam đem lại các cơ hội tuyệt vời nếu việc bay khắp toàn cầu là một phần thường xuyên trong công việc của bạn. Nhận thưởng chuyến bay, giảm chi phí bay và thưởng cho các nhân viên của bạn.

Connection: Close

Cache-Control: private, max-age=900

Set-Cookie: locale=vi; path=/