text:
Cuộc tổng tấn công của Kerensky
Cuộc tổng tấn công của Kerensky hay chiến dịch Kerensky, còn gọi là cuộc Tổng tấn công lần thứ hai của Brusilov,[1] là đợt tấn công cuối cùng của quân đội Nga trong đệ nhất thế chiến. Cuộc tổng tấn công này diễn ra trong tháng 7 1917 và hậu quả là 60.000 lính Nga tử trận gây cho nhân dân Nga sự căm phẫn rất lớn với chính phủ tư sản lâm thời của Alexander Fyodorovich Kerensky, tạo điều kiện cho Vladimir Lenin và phe Bolshevik thực hiện cuộc Cách mạng Tháng Mười.
Tuy quân Nga ban đầu thắng thế nhưng họ phải chậm dần từ ngày 5 tháng 7 năm 1917 do thiếu lương thực. Cuối cùng vào ngày 19 tháng 7 năm ấy, quân Đức tổ chức phản công và giành thắng to.[1]
Mục lục
Hoàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Cách mạng Tháng Hai thành công, ở Nga xuất hiện tình trạng 2 chính quyền song song tồn tại: chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và xô viết đại biểu công nhân, binh lính Nga của đảng Bolshevick. Trong khi chính phủ lâm thời tư sản quyết tâm theo đuổi chiến tranh đế quốc đến cùng bằng việc cử bộ trưởng ngoại giao gửi công hàm cho các nước đồng minh phe Hiệp ước cam kết tham gia chiến tranh đến thắng lợi cuối cùng và tuyên bố cuộc chiến tranh đế quốc đã thay đổi tính chất, trở thành cuộc chiến tranh vệ quốc, chính nghĩa. trong khi khẩu hiệu của đảng Bolshevick là đòi chấm dứt chiến tranh, " Biến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng " và được đông đảo nhân dân ủng hộ vì nhân dân Nga đã chịu quá nhiều khổ cực trong cuộc chiến tranh này.
Trong lúc đó, tại chiến trường Tây Âu, liên quân Anh- Pháp mở các cuộc tấn công lớn vào quân Đức nhằm đánh bại Đức nhưng thất bại nặng nề trong tháng 4 và 5 1917. Đức một mặt phòng thủ ở mặt trận phía tây, một mặt củng cố đồng minh Áo-Hung bằng cách tăng cường quân ở chiến trường Italia và Rumania. Trước hoàn cảnh đó, chính phủ lâm thời với ý kiến của bộ trưởng chiến tranh Kerensky quyết định mở cuộc tấn công lớn vào quân đội Đức, Áo-Hung để làm giảm áp lực quân sự ở mặt trận phía tây của quân Đức đồng thời củng cố vai trò của mình trong cuộc chiến, tăng cường tinh thần quân đội. Cuộc tổng tấn công này được giao nhiệm vụ cho tướng Aleksei Brusilov, người hùng của quân đội Nga nhờ trận đại thắng quân đội Áo-Hung tại Galicia. (Cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov).
Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc tổng tấn công của quân Nga bắt đầu vào ngày 1 tháng 7 1917 và mục tiêu là liên quân Đức, Áo-Hung tại Galicia. Lực lượng của Nga gồm tập đoàn quân số 11, số 7 và số 8 đối đầu với quân Đức do tướng Felix Graf von Bothmer chỉ huy và tập đoàn quân số 3 và 7 của quân đội Áo-Hung.
Giai đoạn đầu quân Nga chiếm ưu thế nhưng cuộc tổng tấn công nhanh chóng thất bại vì quân lính Nga có thái độ chống đối và 1 lượng lớn đào ngũ, gây bất ổn kỉ luật quân đội. Quân Nga bị thiếu lương thực, cho nên khó thể tấn công.[1] Đến ngày 16 tháng 7, cuộc tổng tấn công của quân Nga đã hoàn toàn thất bại. Đến ngày 18 tháng 7, liên quân Đức, Áo-Hung tổ chức phản công, quân Nga kháng cự một cách yếu ớt và liên quân nhanh chóng vượt qua Galicia và tiến tới tận sông Zbruch. Với thắng lợi của quân Đức,[1] các phòng tuyến của quân Nga lần lượt bị đập tan vào ngày 20 tháng 7 và đến ngày 23 tháng 7, quân Nga đã phải rút lui 240 kilometers (150 miles).
Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc tổng tấn công của Kerensky thất bại nặng nề với số thương vong khoảng 400.000 trong đó có 60 000 lính Nga bị bắt và bị giết đã gây nên 1 làn sóng căm phẫn rất lớn của nhân dân Nga, làm cho không khí cách mạng ngày càng sôi sục ở Nga. Sau thất bại này, chính phủ của huân tước Gheorghi Lvov phải từ chức và Alexander Kerensky trở thành thủ tướng của nước Nga trước khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công vào ngày 7 tháng 11 1917 lật đổ chính phủ tư sản lâm thời và thành lập nước Nga Xô Viết.
Trong khi đó, đối với phe Liên minh Trung tâm, thắng lợi này đã khiến cho mặt trận phía đông biến mất, tạo điều kiện quân Đức có thể dồn lực lượng sang các mặt trận khác như giúp quân đội Áo-Hung đánh bại Italia vào cuối năm 1917 trong trận Caporetto. Sau khi nước Nga Xô Viết được thành lập thì Lenin đã chủ động rút Nga ra khỏi cuộc chiến tranh đế quốc bằng hoà ước Brest-Litovsk kí ngày 3 tháng 3 1918.

markdown:
# Cuộc tổng tấn công của Kerensky
|Bài viết này
|không được .
|
|
|.
|
Địa điểm Kết quả |Chiến thắng của
||Tham chiến
|![]()
|
|![]()
![]()
|Chỉ huy|
|
| ![ Đế quốc Đức](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
![ Đế quốc Đức](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
[Felix Graf von Bothmer](/wiki/Felix_Graf_von_Bothmer) ![ Đế quốc Đức](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
![ Đế quốc Đức](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_the_German_Empire.svg/23px-Flag_of_the_German_Empire.svg.png)
[Tập đoàn quân phía Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o-Hung) ![ Đế chế Áo-Hung](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
![ Đế chế Áo-Hung](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
[Tập đoàn quân số VII và số III](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C3%81o-Hung) ![ Đế chế Áo-Hung](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
![ Đế chế Áo-Hung](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg/23px-Civil_ensign_of_Austria-Hungary_%281869-1918%29.svg.png)
|
|
**Cuộc tổng tấn công của Kerensky** hay **chiến dịch Kerensky**, còn gọi là cuộc **Tổng tấn công lần thứ hai của Brusilov**, là đợt tấn công cuối cùng của [1] [quân đội Nga](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga)trong [đệ nhất thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). Cuộc tổng tấn công này diễn ra trong tháng 7 [1917](/wiki/1917)và hậu quả là 60.000 lính Nga tử trận gây cho nhân dân Nga sự căm phẫn rất lớn với chính phủ tư sản lâm thời của [Alexander Fyodorovich Kerensky](/wiki/Aleksandr_Fyodorovich_Kerenskii), tạo điều kiện cho [Vladimir Lenin](/wiki/Vladimir_Ilyich_Lenin)và phe [Bolshevik](/wiki/Bolshevik)thực hiện cuộc [Cách mạng Tháng Mười](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_M%C6%B0%E1%BB%9Di).
Tuy quân Nga ban đầu thắng thế nhưng họ phải chậm dần từ ngày
[5 tháng 7](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) năm 1917 do thiếu lương thực. Cuối cùng vào ngày [19 tháng 7](/wiki/19_th%C3%A1ng_7) năm ấy, quân [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) tổ chức phản công và giành thắng to. [[1]](#cite_note-parkinson68-1)
## Mục lục
## Hoàn cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=1)]
Sau khi
[Cách mạng Tháng Hai](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Th%C3%A1ng_Hai) thành công, ở Nga xuất hiện tình trạng 2 chính quyền song song tồn tại: chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và xô viết đại biểu công nhân, binh lính Nga của [đảng Bolshevick](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Bolshevick&action=edit&redlink=1). Trong khi chính phủ lâm thời tư sản quyết tâm theo đuổi [chiến tranh đế quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) đến cùng bằng việc cử [bộ trưởng ngoại giao](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_ngo%E1%BA%A1i_giao&action=edit&redlink=1) gửi công hàm cho các nước đồng minh [phe Hiệp ước](/wiki/Entente) cam kết tham gia chiến tranh đến thắng lợi cuối cùng và tuyên bố cuộc chiến tranh đế quốc đã thay đổi tính chất, trở thành cuộc [chiến tranh vệ quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_v%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), chính nghĩa. trong khi khẩu hiệu của đảng Bolshevick là đòi chấm dứt chiến tranh, " Biến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng " và được đông đảo nhân dân ủng hộ vì nhân dân Nga đã chịu quá nhiều khổ cực trong cuộc chiến tranh này.
Trong lúc đó, tại
[chiến trường Tây Âu](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A2y_%C3%82u&action=edit&redlink=1), liên quân Anh- Pháp mở các cuộc tấn công lớn vào quân Đức nhằm đánh bại Đức nhưng thất bại nặng nề trong tháng 4 và 5 [1917](/wiki/1917). Đức một mặt phòng thủ ở mặt trận phía tây, một mặt củng cố đồng minh Áo-Hung bằng cách tăng cường quân ở [chiến trường Italia](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Italia&action=edit&redlink=1) và Rumania. Trước hoàn cảnh đó, chính phủ lâm thời với ý kiến của [bộ trưởng chiến tranh](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1) Kerensky quyết định mở cuộc tấn công lớn vào quân đội Đức, Áo-Hung để làm giảm áp lực quân sự ở mặt trận phía tây của quân Đức đồng thời củng cố vai trò của mình trong cuộc chiến, tăng cường tinh thần quân đội. Cuộc tổng tấn công này được giao nhiệm vụ cho tướng [Aleksei Brusilov](/wiki/Aleksey_Alekseyevich_Brusilov), người hùng của quân đội Nga nhờ trận đại thắng [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)). ( [Cuộc tổng tấn công của tướng Brusilov](/wiki/Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Brusilov)).
## Diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=2)]
Cuộc tổng tấn công của quân Nga bắt đầu vào ngày
[1 tháng 7](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) [1917](/wiki/1917) và mục tiêu là liên quân Đức, Áo-Hung tại [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha)). Lực lượng của Nga gồm tập đoàn quân số 11, số 7 và số 8 đối đầu với quân Đức do tướng Felix Graf von Bothmer chỉ huy và tập đoàn quân số 3 và 7 của quân đội Áo-Hung.
Giai đoạn đầu quân Nga chiếm ưu thế nhưng cuộc tổng tấn công nhanh chóng thất bại vì quân lính Nga có thái độ chống đối và 1 lượng lớn đào ngũ, gây bất ổn kỉ luật quân đội. Quân Nga bị thiếu lương thực, cho nên khó thể tấn công.
Đến ngày [1] [16 tháng 7](/wiki/16_th%C3%A1ng_7), cuộc tổng tấn công của quân Nga đã hoàn toàn thất bại. Đến ngày [18 tháng 7](/wiki/18_th%C3%A1ng_7), liên quân Đức, Áo-Hung tổ chức phản công, quân Nga kháng cự một cách yếu ớt và liên quân nhanh chóng vượt qua Galicia và tiến tới tận [sông Zbruch](/wiki/S%C3%B4ng_Zbruch). Với thắng lợi của quân Đức, các phòng tuyến của quân Nga lần lượt bị đập tan vào ngày [[1]](#cite_note-parkinson68-1) [20 tháng 7](/wiki/20_th%C3%A1ng_7)và đến ngày [23 tháng 7](/wiki/23_th%C3%A1ng_7), quân Nga đã phải rút lui 240 kilometers (150 miles).
## Kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_t%E1%BB%95ng_t%E1%BA%A5n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A7a_Kerensky&action=edit§ion=3)]
Cuộc tổng tấn công của Kerensky thất bại nặng nề với số thương vong khoảng 400.000 trong đó có 60 000 lính Nga bị bắt và bị giết đã gây nên 1 làn sóng căm phẫn rất lớn của nhân dân Nga, làm cho không khí cách mạng ngày càng sôi sục ở Nga. Sau thất bại này,
[chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) của huân tước [Gheorghi Lvov](/w/index.php?title=Gheorghi_Lvov&action=edit&redlink=1) phải từ chức và [Alexander Kerensky](/wiki/Aleksandr_Fyodorovich_Kerenskii) trở thành [thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) của nước Nga trước khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công vào ngày [7 tháng 11](/wiki/7_th%C3%A1ng_11) [1917](/wiki/1917) lật đổ chính phủ tư sản lâm thời và thành lập nước Nga Xô Viết.
Trong khi đó, đối với phe
[Liên minh Trung tâm](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Trung_t%C3%A2m), thắng lợi này đã khiến cho mặt trận phía đông biến mất, tạo điều kiện quân Đức có thể dồn lực lượng sang các mặt trận khác như giúp [quân đội Áo-Hung](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_%C3%81o-Hung&action=edit&redlink=1) đánh bại [Italia](/wiki/%C3%9D) vào cuối năm 1917 trong [trận Caporetto](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Caporetto). Sau khi nước Nga Xô Viết được thành lập thì Lenin đã chủ động rút Nga ra khỏi cuộc [chiến tranh đế quốc](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) bằng [hoà ước Brest-Litovsk](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Brest-Litovsk) kí ngày [3 tháng 3](/wiki/3_th%C3%A1ng_3) [1918](/wiki/1918).


text:
Giáo hoàng Alexanđê III
Alexanđê III (Latinh: Alexander III) là vị giáo hoàng thứ 170 của giáo hội công giáo.
Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1159 và ở ngôi Giáo hoàng trong 21 năm 11 tháng 23 ngày[1]. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 7 tháng 9 năm 1159, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 20 tháng 9 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 30 tháng 8 năm 1181.
Mục lục
Trước khi trở thành giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo hoàng Alexander III sinh tại Siena, Ý vào khoảng năm 1105 với tên thật là Roland Bandinelli.
Sau khi học giáo luật ở đại học Bôlôgna, ông giảng dạy môn này tại đây và sau đó tại Pisa. Ông đã soạn quyển Stroma hay Summa Magistri Rolandi một trong những chú giải Decretum Gratiani (Sắc lệnh Gratianô).
Tháng 10 năm 1150, Giáo hoàng Êugêniô III bổ nhiệm ông làm Hồng y phó tế nhà thờ thánh Côma và Đamianô; sau đó ông trở thành Hồng y linh mục nhà thờ thánh Marcô. Có lẽ vào thời kỳ này, ông đã soạn quyền Sentences (Châm ngôn) của ông, dựa trên Introductio ad theologiam (Dẫn nhập thần học) của Pierre Abélard.
Năm 1153, ông trở thành chưởng ấn của Giáo hội và là người dẫn dắt các hồng y chống lại hoàng đế Frederick Barbarossa, được bầu năm 1152 là người muốn mở rộng quyền bính của mình trên nước Italia.
Triều giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Bầu cử[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 7 tháng 9 năm 1159, ông được bầu làm Giáo hoàng và trở thành một trong những vị Giáo hoàng vĩ đại nhất Thời Trung cổ năm 1159, dưới danh hiệu Alexandrô III.
Nhưng một thiểu số Hồng y, theo phe Đức bầu hồng y linh mục Ôctavianô lấy tên là Victor IV, như là phản Giáo hoàng. Ông này cũng như những người kế vị của ông, Pascalê III (1164-1168) và Calixtô III (1168-1178) đã nhận sự giúp đỡ của hoàng đế.
Lúc bấy giờ hoàng đế họp một công đồng ở Pavia, thừa nhận Victor IV, nhưng các quốc gia công giáo lớn như Anh, Pháp, Sicilia và các vương quốc Ibêri đã thừa nhận Alexander III là Giáo hoàng hợp pháp duy nhất.
Chiến tranh với Frederick I[sửa | sửa mã nguồn]
Alexandro III kêu gọi "tất cả các dân tộc Kitô hãy hòa hợp vì ích chung". Tuy nhiên những ly khai vẫn diễn ra. Năm 1160, Alexander III đã phạt vạ tuyệt thông Barbarossa.
Thế là chiến tranh xảy ra, Barbarossa đã xâm chiếm Rôma năm 1159 và buộc Ðức Giáo hoàng Alexander III phải bỏ trốn sang Pháp năm 1162 cho đến ngày 23 tháng 11 năm 1165. Vào ngày này, ông quay về Rôma nhưng một lần nữa lại phải trốn đi dưới áp lực của hoàng đế, người mà năm 1166, đã đến Rôma để làm cho mình được tôn phong bởi phản Giáo hoàng Pascalê III.
Kể từ năm 1167, ông đã lẫn trốn, thường là ở Gaète, Bénévent, Anagni và Venice và tìm được chỗ dựa trong miền bắc Italia.
Các thành phố Lombarđi đoàn kết lại với nhau thành liên minh Lombarđi. Liên minh này đã chiến thắng Frederick ở trận Legnano năm 1176.
Frederick I bị vạ tuyệt thông, phải lưu vong qua đất Pháp và trở lại xin phục quyền của Giáo hoàng tại Venise năm 1177 (đúng 100 năm sau vụ Canossa) tại Vương cung thánh đường thánh Máccô thành Venecia, xin nhận hầu hết các điều kiện mà Giáo hoàng bắt ông phải chịu.
Hoàng đế nhượng bộ và thừa nhận Alexander III là Giáo hoàng trong hiệp ước Venise năm 1177 và ngày 12 tháng 3 năm 1178, Alexander III trở về lại Rôma.
Hoàng đế đã phải chấp nhận vài điều kiện nhục nhã ngoại lệ, song mặc dù thế, ông ta nghĩ đến chuyện trả thù. Dần hồi, Đức Alexander gặp phải khó khăn trong cuộc sống, vì vẫn còn một bè phái thân hoàng đế mạnh mẽ ở Rôma chống lại Giáo hoàng.
Dị giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thời gian cai trị của Alexander III bắt đầu xuất hiện những dị giáo như Dị giáo Vanđô, do một thương nhân sùng đạo ở Lyon thành lập năm 1170, không thừa nhận Đạo thống, chỉ thừa nhận Kinh thánh, đã đơn giản hóa rất nhiều giáo điều và nghi lễ thờ cúng.
Ở miền Nam nước Pháp còn xuất hiện một dị giáo nguy hiểm hơn đó là giáo phát "Ca-ta" hay những người thuần khiết, ngả về giáo lý của phái Manét và phát triển nhiều nhất ở vùng Languedoc. Dị giáo Cata hay còn gọi là dị giáo Anbi thực sự đặt Giáo hội trước nguy cơ tồn vong.
Công đồng chung XI[sửa | sửa mã nguồn]
Alexander III triệu tập Công đồng Chung XI (Công đồng Latran III) năm 1179: để chống tà thuyết Cata và áp đặt những lề luật mới trong việc bầu Giáo hoàng sau khi có cuộc ly giáo của Callistô III và để tránh những chanh chấp còn có thể xảy ra sau này trong việc bầu cửa Giáo hoàng, Công đồng Laterano III, 1179 quyết định để đắc cử Giáo hoàng phải có hơn 2/3 số phiếu các Hồng y. Số Hồng y bất giờ là 52.
Thượng hội đồng này đã đánh dấu tuyệt đỉnh quyền lực của Alexander III. Ngoài việc làm cho Frederick phải chịu thua, ông còn hạ nhục Henry II của Anh trong cuộc đối chất của ông Thomas Becket, tổng Giám mục Cantorbéry, ông đã xác nhận quyền lên ngôi của Alphôngsô I Bồ Đào Nha, và lúc chạy trốn, ông đã hưởng ân huệ và sự bảo trợ của vua Lui VII nước Pháp. Frederick sau khi làm hòa với Giáo hội đã dẫn đầu Thập Tự Chinh III sau khi Jêrusalem bị thất thủ vào năm 1187.
Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 29 tháng 9 năm 1179, vài nhà quý tộc đã đặt phản Giáo hoàng Innocent III lên thay thế.
Sử dụng sự sáng suốt tài chính Alexander III đã quay trở lại nắm quyền. Năm 1181, ông ra vạ tuyệt thông Guillaume I của Ecosse và cấm vương quốc Ecosse không được giao thiệp với ông này.
Ít lâu sau thượng hội đồng, nước cộng hòa Rôma đã cưỡng bức Alexanđê III phải rời thành phố và ông đã không bao giờ trở lại đó nữa. Người ta cho rằng, ông bị dân chúng đuổi khỏi La Mã và chết tha hương, như số phận của nhiều Giáo hoàng khác.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam [1]
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

markdown:
# Giáo hoàng Alexanđê III
|Alexander III|
|
|![]()
[Siena](/wiki/Siena), [Italy](/w/index.php?title=Kingdom_of_Italy_(medieval)&action=edit&redlink=1), [Đế quốc La Mã Thần thánh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) [30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8), [1181](/wiki/1181) [Civita Castellana](/wiki/Civita_Castellana), [Papal States](/w/index.php?title=Papal_States&action=edit&redlink=1), [Đế quốc La Mã Thần thánh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) [Adrian IV](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_A%C4%91rian%C3%B4_IV) [Lucius III](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Luci%C3%B4_III) [Các giáo hoàng khác lấy tông hiệu Alexanđê](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA)
**Alexanđê III** ( [Latinh](/wiki/Latinh): **Alexander III**) là vị [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) thứ 170 của giáo hội [công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o).
Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1159 và ở ngôi Giáo hoàng trong 21 năm 11 tháng 23 ngày
. [1] [Niên giám tòa thánh](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_gi%C3%A1m_t%C3%B2a_th%C3%A1nh&action=edit&redlink=1)năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 7 tháng 9 năm 1159, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 20 tháng 9 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 30 tháng 8 năm 1181.
## Mục lục
## Trước khi trở thành giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=1)]
Giáo hoàng Alexander III sinh tại
[Siena](/wiki/Siena), [Ý](/wiki/%C3%9D) vào khoảng năm [1105](/wiki/1105) với tên thật là Roland Bandinelli.
Sau khi học giáo luật ở
[đại học Bôlôgna](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_B%C3%B4l%C3%B4gna&action=edit&redlink=1), ông giảng dạy môn này tại đây và sau đó tại [Pisa](/wiki/Pisa). Ông đã soạn quyển Stroma hay Summa Magistri Rolandi một trong những chú giải Decretum Gratiani (Sắc lệnh Gratianô).
Tháng 10 năm
[1150](/wiki/1150), Giáo hoàng Êugêniô III bổ nhiệm ông làm [Hồng y phó tế](/w/index.php?title=H%E1%BB%93ng_y_ph%C3%B3_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) nhà thờ thánh Côma và Đamianô; sau đó ông trở thành [Hồng y linh mục](/w/index.php?title=H%E1%BB%93ng_y_linh_m%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) nhà thờ thánh Marcô. Có lẽ vào thời kỳ này, ông đã soạn quyền Sentences (Châm ngôn) của ông, dựa trên Introductio ad theologiam (Dẫn nhập thần học) của Pierre Abélard.
Năm 1153, ông trở thành chưởng ấn của Giáo hội và là người dẫn dắt các hồng y chống lại hoàng đế
[Frederick Barbarossa](/w/index.php?title=Frederick_Barbarossa&action=edit&redlink=1), được bầu năm 1152 là người muốn mở rộng quyền bính của mình trên nước [Italia](/wiki/%C3%9D).
## Triều giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=2)]
### Bầu cử[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=3)]
Ngày 7 tháng 9 năm 1159, ông được bầu làm Giáo hoàng và trở thành một trong những vị Giáo hoàng vĩ đại nhất
[Thời Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95) năm 1159, dưới danh hiệu Alexandrô III.
Nhưng một thiểu số Hồng y, theo phe Đức bầu hồng y linh mục Ôctavianô lấy tên là
[Victor IV](/w/index.php?title=Victor_IV&action=edit&redlink=1), như là phản Giáo hoàng. Ông này cũng như những người kế vị của ông, Pascalê III (1164-1168) và Calixtô III (1168-1178) đã nhận sự giúp đỡ của hoàng đế.
Lúc bấy giờ hoàng đế họp một công đồng ở Pavia, thừa nhận Victor IV, nhưng các quốc gia công giáo lớn như
[Anh](/wiki/Anh), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Sicilia](/wiki/Sicilia) và các vương quốc [Ibêri](/w/index.php?title=Ib%C3%AAri&action=edit&redlink=1) đã thừa nhận Alexander III là Giáo hoàng hợp pháp duy nhất.
### Chiến tranh với Frederick I[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=4)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/B_alexander_III2.jpg/300px-B_alexander_III2.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/B_alexander_III2.jpg/300px-B_alexander_III2.jpg)
[Frederick Barbarossa](/w/index.php?title=Frederick_Barbarossa&action=edit&redlink=1)phục quyền Giáo hoàng Alexander III trong Palazzo Pubblico in [Siena](/wiki/Siena), bởi [Spinello Aretino](/w/index.php?title=Spinello_Aretino&action=edit&redlink=1)).
Alexandro III kêu gọi "tất cả các dân tộc Kitô hãy hòa hợp vì ích chung". Tuy nhiên những ly khai vẫn diễn ra. Năm 1160, Alexander III đã phạt vạ tuyệt thông Barbarossa.
Thế là
[chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh) xảy ra, Barbarossa đã xâm chiếm Rôma năm 1159 và buộc Ðức Giáo hoàng Alexander III phải bỏ trốn sang [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) năm 1162 cho đến ngày 23 tháng 11 năm 1165. Vào ngày này, ông quay về Rôma nhưng một lần nữa lại phải trốn đi dưới áp lực của hoàng đế, người mà năm 1166, đã đến Rôma để làm cho mình được tôn phong bởi phản Giáo hoàng Pascalê III.
Kể từ năm 1167, ông đã lẫn trốn, thường là ở Gaète, Bénévent,
[Anagni](/wiki/Anagni) và [Venice](/wiki/Venezia) và tìm được chỗ dựa trong miền bắc [Italia](/wiki/%C3%9D).
Các thành phố Lombarđi đoàn kết lại với nhau thành liên minh
[Lombarđi](/w/index.php?title=Lombar%C4%91i&action=edit&redlink=1). Liên minh này đã chiến thắng Frederick ở trận Legnano năm 1176.
Frederick I bị vạ tuyệt thông, phải lưu vong qua đất Pháp và trở lại xin phục quyền của Giáo hoàng tại Venise năm 1177 (đúng 100 năm sau vụ Canossa) tại
[Vương cung thánh đường thánh Máccô](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_cung_th%C3%A1nh_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%C3%A1nh_M%C3%A1cc%C3%B4&action=edit&redlink=1) thành Venecia, xin nhận hầu hết các điều kiện mà Giáo hoàng bắt ông phải chịu.
Hoàng đế nhượng bộ và thừa nhận Alexander III là Giáo hoàng trong hiệp ước Venise năm 1177 và ngày 12 tháng 3 năm 1178, Alexander III trở về lại Rôma.
Hoàng đế đã phải chấp nhận vài điều kiện nhục nhã ngoại lệ, song mặc dù thế, ông ta nghĩ đến chuyện trả thù. Dần hồi, Đức Alexander gặp phải khó khăn trong cuộc sống, vì vẫn còn một bè phái thân hoàng đế mạnh mẽ ở Rôma chống lại Giáo hoàng.
### Dị giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=5)]
Trong thời gian cai trị của Alexander III bắt đầu xuất hiện những dị giáo như
[Dị giáo Vanđô](/w/index.php?title=D%E1%BB%8B_gi%C3%A1o_Van%C4%91%C3%B4&action=edit&redlink=1), do một thương nhân sùng đạo ở Lyon thành lập năm [1170](/wiki/1170), không thừa nhận Đạo thống, chỉ thừa nhận Kinh thánh, đã đơn giản hóa rất nhiều giáo điều và nghi lễ thờ cúng.
Ở miền Nam nước Pháp còn xuất hiện một dị giáo nguy hiểm hơn đó là giáo phát "Ca-ta" hay những người thuần khiết, ngả về giáo lý của phái Manét và phát triển nhiều nhất ở vùng Languedoc.
[Dị giáo Cata](/w/index.php?title=D%E1%BB%8B_gi%C3%A1o_Cata&action=edit&redlink=1) hay còn gọi là dị giáo Anbi thực sự đặt Giáo hội trước nguy cơ tồn vong.
### Công đồng chung XI[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=6)]
Alexander III triệu tập
[Công đồng Chung XI](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Chung_XI&action=edit&redlink=1) (Công đồng Latran III) năm 1179: để chống tà thuyết Cata và áp đặt những lề luật mới trong việc bầu Giáo hoàng sau khi có cuộc ly giáo của Callistô III và để tránh những chanh chấp còn có thể xảy ra sau này trong việc bầu cửa Giáo hoàng, Công đồng Laterano III, 1179 quyết định để đắc cử Giáo hoàng phải có hơn 2/3 số phiếu các [Hồng y](/wiki/H%E1%BB%93ng_y). Số Hồng y bất giờ là 52.
Thượng hội đồng này đã đánh dấu tuyệt đỉnh quyền lực của Alexander III. Ngoài việc làm cho Frederick phải chịu thua, ông còn hạ nhục
[Henry II](/w/index.php?title=Henry_II&action=edit&redlink=1) của [Anh](/wiki/Anh) trong cuộc đối chất của ông Thomas Becket, tổng Giám mục Cantorbéry, ông đã xác nhận quyền lên ngôi của Alphôngsô I [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), và lúc chạy trốn, ông đã hưởng ân huệ và sự bảo trợ của vua Lui VII nước Pháp. Frederick sau khi làm hòa với Giáo hội đã dẫn đầu [Thập Tự Chinh III](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_T%E1%BB%B1_Chinh_III&action=edit&redlink=1) sau khi [Jêrusalem](/w/index.php?title=J%C3%AArusalem&action=edit&redlink=1) bị thất thủ vào năm 1187.
## Qua đời[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=7)]
Ngày 29 tháng 9 năm 1179, vài nhà quý tộc đã đặt phản Giáo hoàng Innocent III lên thay thế.
Sử dụng sự sáng suốt tài chính Alexander III đã quay trở lại nắm quyền. Năm 1181, ông ra vạ tuyệt thông Guillaume I của Ecosse và cấm vương quốc Ecosse không được giao thiệp với ông này.
Ít lâu sau thượng hội đồng, nước cộng hòa Rôma đã cưỡng bức Alexanđê III phải rời thành phố và ông đã không bao giờ trở lại đó nữa. Người ta cho rằng, ông bị dân chúng đuổi khỏi
[La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) và chết tha hương, như số phận của nhiều Giáo hoàng khác.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=8)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_III&action=edit§ion=9)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
[[1]](http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=66&error=Object+reference+not+set+to+an+instance+of+an+object.)
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.
|Người tiền nhiệm
||
|![]()
|Người kế nhiệm
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss, cp1068 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Giáo hoàng Innôcentê X
Innôcentê X (Latinh: Innocens X) là vị giáo hoàng thứ 236 của giáo hội công giáo.
Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1644 và ở ngôi Giáo hoàng trong 10 năm 3 tháng 23 ngày[1]. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 4 tháng 10 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 7 tháng 1 năm 1655.
Mục lục
Trước khi thành giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo hoàng Innocens X sinh tại Roma ngày 6 tháng 5 năm 1574 với tên thật là Giovanni Battista Pamphili.
Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc Pamphili, ông học luật ở Collegium romanum. Ông vào ngay giáo triều Rôma, nơi mà Clêmentê VIII bổ nhiệm ông làm dự thẩm tòa thượng thẩm Rôma (Rota).
Grêgôriô XV sau đó dùng ông làm khâm sứ tòa thánh. Cuối cùng, Urbanô VIII thăng ông làm thượng phụ Latinh của Antiookia. Năm 1626, ông nhận mũ hồng y linh mục thánh hiệu Sant’Eusebio. Ông tham dự vào công đồng Trentô.
Giáo hoàng[sửa | sửa mã nguồn]
Ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644 khi Urbanô VIII qua đời, hôm sau ngày lễ suy tôn thánh giá, nhờ sự ủng hộ của phái Pháp là phái từ chối mọi hồng y thân Tây Ban Nha.
Hiệp ước Westphalia[sửa | sửa mã nguồn]
Ông không chịu ký hiệp ước Westphalia, vì rất nhiều thành phố bị đặt dưới quyền của những người Kháng Cách.
Bằng đoản sắc Zelo domus Dei (26.11.1648) ông tố giác các điều khoản tôn giáo của hiệp ước Westphalia mà một tháng trước đã chấm dứt cuộc Chiến tranh 30 Năm mà kết thúc là chiến thắng của các nước Tin Lành.
Lên án quyển Augustinus[sửa | sửa mã nguồn]
Ông đã lên án 5 mệnh đề rút ra từ quyển Augustinus của Jansenius.
Năm 1649, cha giám đốc ban thần học Sorbonne lược giáo thuyết Jansénius trong 5 luận đề rút bởi cuốn Augustinus, đệ trình lên Tòa thánh xin phát quyết. Giáo thuyết này phủ nhận thực tại về tự do ý chí trong con người, khả năng con người có thể từ chối ân sủng và tính phổ quát của việc cứu độ trong cái chết của Đức Giêsu Kitô, theo đó tiền định là án quyết đời đời của Thiên Chúa, trong đó Chúa đã cho một số người được cứu rỗi, còn một số người bị bỏ rơi.
Học thuyết quyển Augustinus của Jansénius, được Port-Royal và bạn bè bênh vực chống lại các tu sĩ Dòng Tên. Innôcentê X lập một ủy ban gồm 5 hồng y và 13 nhà thần học để nghiên cứu vấn đề. Sau hai năm, ngày 3.5.1653, Giáo hoàng đã ra một tông chiếu lên án thuyết Jansénius năm 1653 theo 5 mệnh đề.
Quan hệ với các nước[sửa | sửa mã nguồn]
- Pháp: Ông truy tố Antonio và Francesco barberini, vì những tham ô tài chính của họ. Những người này trốn sang Pháp. Năm 1646 ông tuyên cáo một sắc chỉ ra lệnh các hồng y đã rời bỏ các lãnh thổ Giáo hoàng mà không có phép của ông trong vòng 6 tháng phải trở về lại đó nếu không thì sẽ bị mất hết bổng lộc thậm chí mất cả mũ hồng y.
Pháp viện tối cao Paris hủy bỏ sắc chỉ và Marazin đã phải đe dọa sẽ cho các đoàn quân của mình tấn công các lãnh thổ của Giáo hoàng để làm cho Innôcentê X phải phục tùng.
- Nga: Ông viết thư cho Nga Hoàng Alexei, yêu cầu giải phóng cho giới nông nô trong nước. Bằng sắc chỉ Cum occasione (ngày 31.3.1653) giúp đỡ những người bất hạnh và kém cỏi nhất.
- Trung Quốc: Innocente X cho xúc tiến công việc nghiên cứu những lập luận về lễ nghi Trung Hoa. Ngày 12.9.1645, Innocente X ký một sắc lệnh cấm các thừa sai cho phép cũng như cấm giáo dân thi hành những lễ nghi thờ cúng Tổ tiên. Ở Trung Quốc, ông còn phạt vạ tuyệt thông những kẻ không thi hành.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam [1]
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

markdown:
# Giáo hoàng Innôcentê X
|Innôcentê X|
|
|![]()
[6 tháng 5](/wiki/6_th%C3%A1ng_5), [1574](/wiki/1574) [Roma](/wiki/Roma), [Lãnh thổ Giáo hoàng](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [7 tháng 1](/wiki/7_th%C3%A1ng_1), [1655](/wiki/1655)(80 tuổi) [Roma](/wiki/Roma), [Lãnh thổ Giáo hoàng](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [15 tháng 9](/wiki/15_th%C3%A1ng_9)năm [1644](/wiki/1644) [7 tháng 1](/wiki/7_th%C3%A1ng_1)năm [1655](/wiki/1655)
( 10 năm, 114 ngày)
[Urbanô VIII](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Urban%C3%B4_VIII) [Alexanđê VII](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Alexan%C4%91%C3%AA_VII) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/C_o_a_Innocenzo_X.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_X.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/C_o_a_Innocenzo_X.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_X.svg.png)
[Các giáo hoàng khác lấy tông hiệu Innôcentê](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA) **Innôcentê X** ( [Latinh](/wiki/Latinh): **Innocens X**) là vị [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) thứ 236 của giáo hội [công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o).
Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1644 và ở ngôi Giáo hoàng trong 10 năm 3 tháng 23 ngày
. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 4 tháng 10 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 7 tháng 1 năm 1655. [1]
## Mục lục
## Trước khi thành giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=1)]
Giáo hoàng Innocens X sinh tại Roma ngày 6 tháng 5 năm 1574 với tên thật là Giovanni Battista Pamphili.
Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc Pamphili, ông học luật ở Collegium romanum. Ông vào ngay giáo triều Rôma, nơi mà Clêmentê VIII bổ nhiệm ông làm dự thẩm tòa thượng thẩm Rôma (Rota).
Grêgôriô XV sau đó dùng ông làm khâm sứ tòa thánh. Cuối cùng, Urbanô VIII thăng ông làm thượng phụ Latinh của Antiookia. Năm 1626, ông nhận mũ hồng y linh mục thánh hiệu Sant’Eusebio. Ông tham dự vào công đồng Trentô.
## Giáo hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=2)]
Ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 15 tháng 9 năm 1644 khi Urbanô VIII qua đời, hôm sau ngày lễ suy tôn thánh giá, nhờ sự ủng hộ của phái Pháp là phái từ chối mọi hồng y thân Tây Ban Nha.
### Hiệp ước Westphalia[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=3)]
Ông không chịu ký hiệp ước Westphalia, vì rất nhiều thành phố bị đặt dưới quyền của những người Kháng Cách.
Bằng đoản sắc Zelo domus Dei (26.11.1648) ông tố giác các điều khoản tôn giáo của hiệp ước Westphalia mà một tháng trước đã chấm dứt cuộc Chiến tranh 30 Năm mà kết thúc là chiến thắng của các nước Tin Lành.
### Lên án quyển Augustinus[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=4)]
Ông đã lên án 5 mệnh đề rút ra từ quyển Augustinus của Jansenius.
Năm 1649, cha giám đốc ban thần học Sorbonne lược giáo thuyết Jansénius trong 5 luận đề rút bởi cuốn Augustinus, đệ trình lên Tòa thánh xin phát quyết. Giáo thuyết này phủ nhận thực tại về tự do ý chí trong con người, khả năng con người có thể từ chối ân sủng và tính phổ quát của việc cứu độ trong cái chết của Đức Giêsu Kitô, theo đó tiền định là án quyết đời đời của Thiên Chúa, trong đó Chúa đã cho một số người được cứu rỗi, còn một số người bị bỏ rơi.
Học thuyết quyển Augustinus của Jansénius, được Port-Royal và bạn bè bênh vực chống lại các tu sĩ Dòng Tên. Innôcentê X lập một ủy ban gồm 5 hồng y và 13 nhà thần học để nghiên cứu vấn đề. Sau hai năm, ngày 3.5.1653, Giáo hoàng đã ra một tông chiếu lên án thuyết Jansénius năm 1653 theo 5 mệnh đề.
### Quan hệ với các nước[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=5)] [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p): Ông truy tố Antonio và Francesco barberini, vì những tham ô tài chính của họ. Những người này trốn sang Pháp. Năm 1646 ông tuyên cáo một sắc chỉ ra lệnh các hồng y đã rời bỏ các lãnh thổ Giáo hoàng mà không có phép của ông trong vòng 6 tháng phải trở về lại đó nếu không thì sẽ bị mất hết bổng lộc thậm chí mất cả mũ hồng y.
Pháp viện tối cao Paris hủy bỏ sắc chỉ và Marazin đã phải đe dọa sẽ cho các đoàn quân của mình tấn công các lãnh thổ của Giáo hoàng để làm cho Innôcentê X phải phục tùng.
[Nga](/wiki/Nga): Ông viết thư cho Nga Hoàng Alexei, yêu cầu giải phóng cho giới nông nô trong nước. Bằng sắc chỉ Cum occasione (ngày 31.3.1653) giúp đỡ những người bất hạnh và kém cỏi nhất. [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c): Innocente X cho xúc tiến công việc nghiên cứu những lập luận về lễ nghi Trung Hoa. Ngày 12.9.1645, Innocente X ký một sắc lệnh cấm các thừa sai cho phép cũng như cấm giáo dân thi hành những lễ nghi thờ cúng Tổ tiên. Ở Trung Quốc, ông còn phạt vạ tuyệt thông những kẻ không thi hành.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=6)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_X&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
[[1]](http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=66&error=Object+reference+not+set+to+an+instance+of+an+object.)
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

X-Cache: cp1068 miss, cp1068 miss


text:
Liblice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Liblice là một làng thuộc huyện Mělník, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Liblice là một làng thuộc huyện Mělník, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Liblice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Liblice|
|—
|![ Liblice odraz.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Liblice_odraz.JPG/250px-Liblice_odraz.JPG)
![ Liblice ME CZ.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Liblice_ME_CZ.png/250px-Liblice_ME_CZ.png)
![ Liblice ME CZ.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Liblice_ME_CZ.png/250px-Liblice_ME_CZ.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Středočeský](/wiki/%C4%8Cechy_Trung_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Mělník](/wiki/M%C4%9Bln%C3%ADk_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Liblice** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Mělník](/wiki/M%C4%9Bln%C3%ADk_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Středočeský](/wiki/%C4%8Cechy_Trung_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Liblice&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Liblice&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss, cp1068 miss


text:
Mammea americana
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mammea americana là một loài thực vật có hoa trong họ Calophyllaceae. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Mammea americana”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Mammea americana tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Mammea americana tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Mammea americana”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.

markdown:
*Mammea americana*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Mammea americana
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Malpighiales](/wiki/B%E1%BB%99_S%C6%A1_ri) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Calophyllaceae](/wiki/Calophyllaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Mammea](/wiki/Mammea) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. americana** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Mammea americana* [L.](/wiki/Carl_Linnaeus) * là một loài Mammea americana* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Calophyllaceae](/wiki/Calophyllaceae). Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Mammea_americana&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mammea_americana&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mammea_americana&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mammea_americana&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2369960). Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013. *Mammea americana*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mammea_americana&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mammea_americana&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Mammea americana](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mammea_americana)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Mammea americana](https://species.wikimedia.org/wiki/Mammea_americana)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Mammea americana”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=428743-1). *. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1068 miss


text:
Người Naxi
Người Naxi hay Người Nạp Tây (Giản thể: 纳西族, Phồn thể: 納西族, Bính âm:Nàxī zú, Hán Việt: Nạp Tây tộc; Tên tự gọi: ¹na²khi) là một trong 56 dân tộc được công nhận tại Cộng hòa Nhan dân Trung Hoa, dân tộc này chủ yếu sống trên vùng núi Himalaya ở tây bắc Vân Nam, cũng như tây nam Tứ Xuyên.
Người Naxi có nguồn gốc từ Tây Tạng, và cho đến gần đây vẫn duy trì các mối liên hệ giao thương mối liền với Lhasa và Ấn Độ. Theo phân loại của CHNDTH thì dân tộc này còn bao gồm cả ngươig Musuo. Tuy nhiên, mặc dù có nguồn gốc tương tự và giống nhau với những đặc điểm chung về ngôn ngữ, hai nhóm hiện nay có văn hóa khác biệt, người Naxi chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Hán, còn người Mosuo chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Tây Tạng. Người Naxi được coi là chịu ảnh hưởng lớn của cả người Hán lẫn người Tạng. Đặc biệt là trong âm nhạc.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Người Naxi được tin là có nguồn gốc từ những người Khương sống du cư, một dân tộc định cư trên cao nguyên Tây Tạng vào thời cổ. Trong thời nhà Tùy và nhà Đường, người Naxi được gọi là Mosha-yi, hay Moxie-yi. Chỉ sau khi CHNDTH được thành lập, họ mới được gọi chính thức là Naxi.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Joseph Rock Maps – Deqen, Lijiang, Weixi, & Yenyuan (Website no longer online, see archive)
- The Arnold Arboretum of Harvard University – holders of most of Joseph Rock's work
- Joseph Rock Images – an alternative interface to the images held at Harvard
- Forgotten Kingdom – book by Peter Goullart
- Nakhi Manuscript Collection – on-line selections from the Library of Congress Nakhi manuscript collection
- Unlocking Nakhi scripts
- Picture of Nakhi murals (Website no longer online, see archive)
- Relentless advocate 'greens' rural China, village by village (retrieved ngày 25 tháng 11 năm 2007)

markdown:
# Người Naxi
|bài này
|không được . (April 2009)
|Người Naxi (Nạp Tây)
|
(Naxi, Naqxi, Na-khi, Nashi, Nahi, Moxiayi, Mosha)
|Tổng số dân|
|300.000|
|Khu vực có số dân đáng kể|
|
|![]()
·
|Ngôn ngữ|
|
|[Dongba](/w/index.php?title=Dongba&action=edit&redlink=1), [Phật giáo Tây Tạng](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng), [Đạo giáo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o) [Tạng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%E1%BA%A1ng), [Khương](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C6%B0%C6%A1ng), [Mosuo](/w/index.php?title=Mosuo&action=edit&redlink=1) **Người Naxi** hay **Người Nạp Tây** ( [Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 纳西族, [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 納西族, [Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF):Nàxī zú, [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): Nạp Tây tộc; Tên tự gọi: *¹na²khi*) là một trong 56 dân tộc được công nhận tại [Cộng hòa Nhan dân Trung Hoa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nhan_d%C3%A2n_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1), dân tộc này chủ yếu sống trên vùng núi [Himalaya](/wiki/Himalaya) ở tây bắc [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam), cũng như tây nam [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn).
Người Naxi có nguồn gốc từ Tây Tạng, và cho đến gần đây vẫn duy trì các mối liên hệ giao thương mối liền với
[Lhasa](/wiki/Lhasa) và [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Theo phân loại của CHNDTH thì dân tộc này còn bao gồm cả ngươig Musuo. Tuy nhiên, mặc dù có nguồn gốc tương tự và giống nhau với những đặc điểm chung về ngôn ngữ, hai nhóm hiện nay có văn hóa khác biệt, người Naxi chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Hán, còn người Mosuo chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Tây Tạng. Người Naxi được coi là chịu ảnh hưởng lớn của cả người Hán lẫn người Tạng. Đặc biệt là trong âm nhạc.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&action=edit§ion=1)]
Người Naxi được tin là có nguồn gốc từ những người Khương sống du cư, một dân tộc định cư trên cao nguyên Tây Tạng vào thời cổ. Trong thời nhà Tùy và nhà Đường, người Naxi được gọi là Mosha-yi, hay Moxie-yi. Chỉ sau khi CHNDTH được thành lập, họ mới được gọi chính thức là Naxi.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Naxi&action=edit§ion=3)] [Joseph Rock Maps](http://www.people.fas.harvard.edu/~chgis/data/chgis/downloads/v1/datasets/rock/)– Deqen, Lijiang, Weixi, & Yenyuan (Website no longer online, see [archive](http://web.archive.org/web/20030420165701/http://www.people.fas.harvard.edu/~chgis/data/chgis/downloads/v1/datasets/rock/)) [The Arnold Arboretum of Harvard University](http://www.arboretum.harvard.edu/)– holders of most of Joseph Rock's work [Joseph Rock Images](http://pratyeka.org/rock/)– an alternative interface to the images held at Harvard [Forgotten Kingdom](http://pratyeka.org/books/forgotten_kingdom)– book by Peter Goullart [Nakhi Manuscript Collection](http://international.loc.gov/intldl/naxihtml/naxihome.html)– on-line selections from the [Library of Congress](/wiki/Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_M%E1%BB%B9)Nakhi manuscript collection [Unlocking Nakhi scripts](http://www.loc.gov/loc/lcib/9906/naxi1.html) [Picture of Nakhi murals](http://www.taleofthetiger.com/archives/2004/08/05/index.php)(Website no longer online, see [archive](http://web.archive.org/web/20041014210154/http://www.taleofthetiger.com/archives/2004/08/05/index.php)) [Relentless advocate 'greens' rural China, village by village](http://www.csmonitor.com/2007/1123/p01s04-woap.html)(retrieved ngày 25 tháng 11 năm 2007)
|
|

X-Cache: cp1053 miss, cp1068 miss


text:
Sporophila ruficollis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sporophila ruficollis là một loài chim trong họ Thraupidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Sporophila ruficollis*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Sporophila ruficollis
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Thraupidae](/wiki/Thraupidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Sporophila](/wiki/Sporophila) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. ruficollis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Sporophila ruficollis* * là một loài Sporophila ruficollis* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Thraupidae](/wiki/Thraupidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Sporophila_ruficollis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sporophila_ruficollis&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss, cp1068 miss


text:
Thể loại:Mất 683
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 683. Xem thêm những người sinh năm 683.
Các trang trong thể loại “Mất 683”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 683. Xem thêm những người sinh năm 683.
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.

markdown:
# Thể loại:Mất 683
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[680](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_680)– [681](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_681)– [682](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_682)– **683**– [684](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_684) [685](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_685)– [686](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_686)– [687](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_687)– [688](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_688)– [689](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_689)
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 683**. Xem thêm [những người sinh năm 683](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_683). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_683&from=Z)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Mất 683”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.


text:
VGA
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
VGA
có thể là:
Video Graphics Array
: một chuẩn hiển thị đồ họa máy tính.
Video Graphics Adapter
, hay còn gọi là
card màn hình
: thiết bị đồ họa, bộ điều hợp đồ họa video.
Đây là
trang định hướng
liệt kê những bài hay chủ đề cùng tên
VGA
.
Nếu bạn đến đây từ một
liên kết trong một bài
, bạn cần quay lại bài đó để sửa lại liên kết đến đúng trang cần thiết.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=VGA&oldid=11232771
”
Thể loại
:
Trang định hướng
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Bài viết
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
Trích dẫn trang này
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Deutsch
English
Français
Italiano
日本語
Русский
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 06:10 ngày 4 tháng 4 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

X-Cache: cp1052 hit/1, cp1068 miss


text:
liseuse
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Pháp
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Pháp
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/li.zøz/
Tính từ
[
sửa
]
liseuse
gc
/li.zøz/
Xem
liseur
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=liseuse&oldid=1665929
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Pháp
Tính từ
Tính từ tiếng Pháp
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Suomi
Français
Ido
한국어
Malagasy
Русский
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 12:38 ngày 3 tháng 12 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# liseuse
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **liseuse** gc [/li.zøz/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Xem
[liseur](/wiki/liseur).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **liseuse** gc [/li.zøz/](/wiki/Wiktionary:IPA)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1055 miss, cp1068 miss