text:
Phản ứng chuỗi polymerase
Phản ứng chuỗi polymerase (tiếng Anh: Polymerase Chain Reaction, viết tắt: PCR), cũng có sách gọi là "phản ứng khuếch đại gen". PCR là một kỹ thuật phổ biến trong sinh học phân tử nhằm khuếch đại (tạo ra nhiều bản sao) một đoạn DNA mà không cần sử dụng các sinh vật sống như E. coli hay nấm men. PCR được sử dụng trong các nghiên cứu sinh học và y học phục vụ nhiều mục đích khác nhau, như phát hiện các bệnh di truyền, nhận dạng, chẩn đoán những bệnh nhiễm trùng, tách dòng gene, và xác định huyết thống[1].
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Vấn đề bản quyền của kỹ thuật PCR
- 3 Thực nghiệm PCR
- 4 Những ứng dụng của PCR
- 5 Các liên kết ngoài
- 6 Tham khảo
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Phương pháp căn bản chạy PCR được Kary Mullis phát minh, ông đã đoạt giải Nobel về Hóa học vào tháng 10 năm 1993 cho thành tựu này, chỉ sau 7 năm khi ông đưa ra ý tưởng. Ý kiến của Mullis là phát triển một quy trình mà DNA có thể nhân lên nhiều lần một cách nhân tạo qua nhiều chu kỳ sao chép bởi enzyme DNA polymerase.
DNA polymerase có tự nhiên trong sinh vật sống, nơi mà nó thực hiện chức năng nhân DNA khi tế bào phân chia. Nó làm việc bằng cách nối với sợi DNA và tạo sợi bổ sung. Theo quy trình PCR gốc của Mullis, enzyme phản ứng nhân bản DNA được thực hiện trong ống nghiệm (in vitro). Sợi DNA đôi bị tách thành 2 sợi đơn khi đun nóng ở 96 °C. Tuy nhiên, ở nhiệt độ này DNA polymerase bị phá hủy vì vậy cần bổ sung enzyme sau mỗi giai đoạn nung nóng của mỗi chu kỳ. Quy trình PCR gốc của Mullis không có hiệu quả cao vì nó mất nhiều thời gian, cần một lượng lớn DNA polymerase, và phải liên tục lưu ý suốt trong quá trình PCR.
Sau đó, quy trình gốc này được phát triển bằng cách dùng DNA-Polymerase lấy từ vi khuẩn thermophilic (ưa nhiệt) sống trong mạch nước phun ở nhiệt độ trên 110 °C. DNA polymerase từ sinh vật này là thermostable (ổn định ở nhiệt độ cao) và khi dùng trong PCR nó không bị phá vỡ khi hỗn hợp được nung nóng để tách sợi DNA. Từ đó, không cần phải thêm DNA-polymerase vào mỗi chu kỳ, quá trình sao chép DNA có thể đơn giản và tự động hơn.
Một trong những DNA-polymerase chịu nhiệt đầu tiên được phân lập được từ Thermus aquaticus và được gọi là Taq. Taq polymerase được dùng rộng rãi trong thực nghiệm PCR (5/2004). Nhược điểm của Taq là thỉnh thoảng nó nhầm lẫn trong quá trình sao chép DNA, dẫn đến đột biến (sai) trong chuỗi DNA, vì nó thiếu tính sửa sai exonuclease 3’-5’. Các polymerase như Pwo hay Pfu, được phân lập từ Archaea có cơ chế sửa sai (cơ chế kiểm tra lỗi sai) và có thể làm giảm một cách đáng kể số đột biến xảy ra trong chuỗi DNA được sao chép. Ngày nay, sự kết hợp giữa Taq và Pfu có thể cung cấp cả độ tin cậy cao lẫn sự nhân bản chính xác của DNA.
Vấn đề bản quyền của kỹ thuật PCR[sửa | sửa mã nguồn]
The PCR technique was patented by Cetus Corporation, where Mullis worked when he invented the technique. The Taq polymerase enzyme is also covered by patents. There have been several high-profile lawsuits related to the technique, including most famously a lawsuit brought by DuPont. The pharmaceutical company Hoffmann-La Roche purchased the rights to the patents in 1992 and currently holds them.
Thực nghiệm PCR[sửa | sửa mã nguồn]
PCR được dùng để khuếch đại một đoạn DNA ngắn, đã xác định được một phần. Đó có thể là một gen đơn, hay một phần của gen. Trái với sinh vật sống, quy trình PCR có thể copy một mảnh DNA ngắn, có thể lên đến 10kb (kb = 1 kilobasepair = kilo cặp base = 1000 cặp base). DNA là một sợi đôi, và vì vậy nó được đo với DNA bổ sung … gọi là cặp base. Một vài phương pháp có thể copy một mảnh kích thuớc lên đến 40kb ít hơn nhiều so với nhiễm sắc thể DNA trong tế bào eukaryote – ví dụ như tế bào người chứa hơn 3 tỉ cặp base.
Như đã thực hành hiện nay, PCR cần rất nhiều thành phần. Những thành phần đó là: - DNA mẫu (template) chứa mảnh DNA cần khuếch đại - Cặp mồi(primer), để xác định điểm bắt đầu và kết thúc vùng cần khuếch đại (xem phần tiếp theo về mồi) - DNA-polymerase enzym xúc tác cho việc nhân lên của DNA. - Nucleotides (ví dụ dNTP)là nguyên liệu cho DNA-polymerase để xây dựng DNA mới. - Dung dịch đệm, cung cấp môi trường hóa học cho DNA-polymerase
Phản ứng PCR được thực hiện trong chu kỳ nhiệt. Đây là máy đun nóng và làm nguội trong ống phản ứng ở nhiệt độ chính xác cho mỗi phản ứng. Để ngăn ngừa sự bay hơi của hỗn hợp phản ứng, phần nắp đậy của máy PCR cũng được đun nóng, trường hợp lượng dung dịch phản ứng quá ít, người ta cho một lớp dầu (natural oil) lên trên bề mặt hỗn hợp phản ứng. Năm 2015, giá máy khoảng 140.000.000 VNĐ cho các dòng có chức năng Gradient nhiệt.
Đoạn mồi[sửa | sửa mã nguồn]
Đoạn DNA cần khuếch đại được xác định bằng mồi chọn lọc. Mồi là những đoạn ngắn, sợi DNA nhân tạo – không quá 50 (thường 18-25) nucleotides (vì DNA thường là sợi đôi, chiều dài của nó được xác định bằng số lượng cặp base (bp); chiều dài của sợi đơn DNA được đo bằng base hay nucleotides) phù hợp một cách chính xác ở điểm bắt đầu và kết thúc của DNA cần khuếch đại. Nó gắn chặt với DNA mẫu ở những điểm khởi đầu và kết thúc, nơi mà DNA-polymerase nối và bắt đầu quá trình tổng hợp của sợi DNA mới.
Sự lựa chọn về chiều dài của những đoạn mồi và nhiệt độ biến tính của nó (Tm-melting) phụ thuộc vào số … Nhiệt độ biến tính của mồi – đừng nhầm lẫn với nhiệt độ biến tính của DNA trong chu kỳ đầu tiên của quá trình PCR—được định nghĩa là nhiệt độ dưới lúc mồi bám vào DNA mẫu và nhiệt độ trên lúc mồi tách ra khỏi DNA mẫu. Nhiệt độ biến tính tỉ lệ thuận với chiều dài đoạn mồi. Mồi quá ngắn sẽ bám nhiều vị trí trên DNA mẫu dài và sẽ cho kết quả không rõ ràng. Mặt khác chiều dài DNA bị giới hạn bởi nhiệt độ cần biến tính. Nhiệt độ biến tính quá cao, ví dụ như trên 80 °C sẽ gây ra nhiều vấn đề vì DNA-polymerase hoạt động kém ở nhiệt độ đó. Chiều dài tốt nhất của đoạn mồi là từ 20-40 nucleotide với nhiệt độ biến tính khoảng từ 60 – 75 °C.
Thỉnh thoảng những đoạn mồi đã thoái hóa cũng được sử dụng. Những đoạn mồi này là hỗn hợp tương tự nhưng không giống hoàn toàn. Nó có thể thuận tiện nếu có cùng gen cần khuếch đại từ những sinh vật khác nhau, như bộ gen của nó có thể là tương tự nhưng không giống nhau. Người ta còn dùng những đoạn mồi đã thoái hóa khi mồi được thiết kế dựa trên chuỗi protein. Như nhiều codon có thể mã hóa cho nhiều acid amin, thường rất khó để suy ra codon nào dùng cho trường hợp đặc biệt. Vì vậy đoạn mồi tương ứng với axit amin isoleucine có thể là "ATH", A có nghĩa là adenine, T là thymine, và H ứng với adenine, thymine, hay cytosine. (Xem mã di truyền để hiểu them về codons) Sử dụng đoạn mồi đã thoái hóa có thể làm giảm đặc trưng của phản ứng khuếch đại PCR. Vấn đề có thể được giải quyết bằng phương pháp touchdown PCR.
Vấn đề thiết kế mồi chính xác đã được đề cập ở trên cần phụ thuộc vào sản xuất sản lượng: - hàm lượng GC nên trong khoảng 40-60% - Tính toán nhiệt biến tính cho cả những đoạn mồi trong phản ứng không khác quá 50 °C và nhiệt biến tính của sản phẩm khuếch đại không khác mồi quá 10 °C - Nhiệt độ bám vào thỉnh thoảng thấp hơn nhiệt nóng chảy 50 °C. Tuy nhiên, nên chọn lựa theo kinh nghiệm cho từng trường hợp cụ thể. - Tránh … - Kết thúc đầu 3’ rất nhạy cảm – nó có thể không bổ sung cho bất cứ vùng nào của đoạn mồi trong phản ứng và phải cung cấp base chính xác phù hợp với mẫu. Có cả chương trình hỗ trợ việc thiết kế mồi (xem Liên kết ngoài)
Quy trình[sửa | sửa mã nguồn]
Quy trình PCR gồm 20 đến 30 chu kỳ. Mỗi chu kỳ gồm 3 bước (Hình 2)
(1)Nhiệt độ tăng lên 94-96 °C để tách hai sợi DNA ra. Bước này gọi là biến tính, nó phá vỡ cầu nối hydrogen nối 2 sợi DNA. Trước chu kỳ 1, DNA thường được biến tính đến thời gian mở chuỗi để đảm bảo mẫu DNA và mồi được phân tách hoàn toàn và chỉ còn dạng sợi đơn. Thời gian: 1-2 phút
(2)Sau khi 2 sợi DNA tách ra, nhiệt độ được hạ thấp xuống để mồi có thể gắn vào sợi DNA đơn. Bước này gọi là gắn mồi. Nhiệt độ giai đoạn này phụ thuộc vào đoạn mồi và thường thấp hơn nhiệt độ biến tính 50 °C (45-60 °C). Sử dụng sai nhiệt độ trong giai đoạn này dẫn đến việc đoạn mồi không gắn hoàn toàn vào DNA mẫu, hay gắn một cách tùy tiện. Thời gian: 1-2 phút.
(3) Cuối cùng, DNA polymerase gắn tiếp vào sợi trống. Nó bắt đầu bám vào và hoạt động dọc theo sợi DNA. Bước này gọi là kéo dài. Nhiệt độ kéo dài phụ thuộc DNA-polymerase. Thời gian của bước này phụ thuộc vào cả DNA-polymerase và chiều dài mảnh DNA cần khuếch đại. Như một quy tắc …, 1000bp/ 1 phút.
Ví dụ[sửa | sửa mã nguồn]
Thời gian và nhiệt độ trong ví dụ này được lấy từ chương trình PCR mà đã thành công trên phân đoạn 250bp của đầu C của insulin-like growth factor (IGF).
Hỗn hợp phản ứng gồm:
- 1.0 µl DNA khuôn (100 ng/µl)
- 2.5 µl mồi, 1.25 µl cho mỗi mồi(100 ng/µl)
- 1.0 µl Pfu-Polymerase
- 1.0 µl nucleotide
- 5.0 µl đệm
- 89.5 µl H2O
100 µl hỗn hợp phản ứng (sử dụng ống eppendorf 200 μl) được đưa vào máy PCR.
Quy trình PCR bao gồm các bước sau:
- Bước 1
- Khởi đầu. Đun hỗn hợp ở 96 °C trong vòng 5 phút để đảm bảo sợi DNA cũng như mồi được làm nóng. DNA-Polymerase có thể có trong giai đoạn khởi đầu, hoặc nó có thể được thêm vào ngay sau bước này.
- Bước 2
- Biến tính (Melting). 96 °C trong 30 giây. Đối với mỗi chu kì thì lượng thời gian này là đủ để biến tính DNA.
- Bước 3
- Gắn mồi (Annealing). 68 °C trong 30 giây.
- Bước 4
- Kéo dài (Elongation).72 °C trong 45 giây.
- Bước 5
- Các bước từ 2 đến 4 được lặp lại 25 lần, tuy nhiên với mồi và polymerase tốt, 15 đến 20 chu kỳ có thể là đủ.
- Bước 6
- Giữ hỗn hợp ở 7 °C. Tại nhiệt độ này DNA sẽ không bị hư hại trong vòng 1 đêm.
Sản phẩm PCR có thể được nhận biết bằng kích thước của chúng qua việc sử dụng sắc ký gel agarose. Sắc ký gel agarose là phương pháp bao gồm việc nhỏ mẫu sản phẩm PCR của DNA vào gel agarose và sau đó chạy điện di trên gel. Kết quả là các đoạn DNA nhỏ hơn sẽ di chuyển nhanh hơn các đoạn lớn qua gel từ cực âm đến cực dương. Kích thước của sản phẩm PCR có thể được xác định bằng việc so sánh với thang DNA, thang này có chứa các DNA đã biết trước kích thước, cũng nằm trong gel (hình 3).
Tối ưu hoá PCR[sửa | sửa mã nguồn]
Do PCR rất nhạy, nên phải tránh ô nhiễm các DNA khác có trong phòng thí nghiệm (vi khuẩn, virus, DNA,...). Vì vậy các mẫu DNA, hỗn hợp phản ứng và quy trình DNA, ngoài ra còn có phản ứng phân tích sản phẩm, nên được thực hiện trong một khu vực riêng biệt. Ở giai đoạn chuẩn bị hỗn hợp phản ứng, phải chuẩn bị phòng riêng biệt với đèn UV. Phải sử dụng găng tay sạch cho mỗi bước PCR cũng như thay thế các pipet. Thuốc thử dùng trong PCR phải được chuẩn bị riêng biệt và chỉ được dùng cho mục đích này. Các mẫu phải được giữ riêng biệt với các mẫu DNA khác. Phản ứng có kiểm soát (kiểm soát bên trong), ngoại trừ DNA khuôn mẫu, phải luôn được htực hiện, để kiểm tra sự nhiễm bẩn.
Recent developments in PCR techniques[sửa | sửa mã nguồn]
- A more recent method which excludes a temperature cycle, but uses enzymes, is helicase-dependent amplification.
- A style of PCR that reduces nonspecific primer annealing is Touchdown PCR.
- Real-Time PCR is a quantative PCR technique.
Những ứng dụng của PCR[sửa | sửa mã nguồn]
PCR có thể được ứng dụng vào nhiều mục đích đa dạng trong các nghiên cứu và phân tích. Một số ví dụ sẽ được nêu ở dưới.
Vân tay di truyền[sửa | sửa mã nguồn]
Vân tay di truyền là một kỹ thuật pháp y sử dụng để xác định một người bằng cách so sánh DNA của người đó với mẫu đã có, ví dụ như, mẫu máu thu được từ hiện trường vụ án có thể được so sánh di truyền với mẫu máu của người tình nghi. Có thể chỉ cần một lượng nhỏ DNA thu từ máu, tinh dịch, nước bọt, tóc... Về lý thuyết thì chỉ cần một mạch DNA đơn là đủ.
Kiểm tra huyết thống[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù các kết quả "dấu vân tay" là duy nhất (trừ cặp song sinh giống hệt nhau), mối quan hệ di truyền, ví dụ, cha mẹ và con hoặc anh chị em ruột, có thể được xác định từ hai hoặc nhiều dấu vân tay di truyền, có thể được sử dụng để thử nghiệm quan hệ cha con (Hình 4). Một biến thể của kỹ thuật này cũng có thể được sử dụng để xác định các mối quan hệ tiến hóa giữa các sinh vật.
Chẩn đoán bệnh di truyền[sửa | sửa mã nguồn]
Phát hiện các bệnh di truyền trong một gen nhất định là một quá trình lâu dài và khó khăn, có thể được rút ngắn đáng kể bằng cách sử dụng phương pháp PCR. Mỗi gen trong câu hỏi có thể dễ dàng được khuếch đại qua PCR bằng cách sử dụng các loại sơn lót thích hợp và sau đó trình tự để phát hiện đột biến.
Bệnh virus, cũng có thể được phát hiện bằng phương pháp PCR thông qua khuếch đại của DNA của virus. Phân tích này là có thể ngay sau khi nhiễm trùng, có thể từ vài ngày đến vài tháng trước khi các triệu chứng thực tế xảy ra. Chẩn đoán sớm như vậy cho các bác sĩ dẫn quan trọng trong điều trị.
Tách dòng gene[sửa | sửa mã nguồn]
Nhân bản một gen không nên nhầm lẫn với nhân bản toàn bộ một sinh vật-mô tả quá trình cô lập một gen từ một sinh vật và sau đó chèn nó vào sinh vật khác. PCR thường được sử dụng để khuếch đại gen, mà sau đó có thể được chèn vào một vector (vector là một phương tiện chèn một gen vào cơ thể) như một plasmid (một phân tử DNA vòng) (Hình 5). DNA sau đó có thể được chuyển thành một sinh vật khác nhau, nơi gen và sản phẩm của nó có thể được nghiên cứu chặt chẽ hơn. Thể hiện một gen nhân bản (thể hiện một gen có nghĩa là để sản xuất các protein mà nó xác định sản xuất) cũng có thể là một cách để sản xuất hàng loạt hữu ích ví dụ protein-cho, thuốc men.
Gây đột biến điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Đột biến là một cách để làm thay đổi trình tự của các nucleotide trong DNA. Có những tình huống trong đó một là quan tâm đến biến đổi (thay đổi) bản sao của một chuỗi ADN nhất định, ví dụ, khi đánh giá các chức năng của một gen hoặc trong ống nghiệm tiến hóa protein. Đột biến có thể được đưa vào trình tự DNA sao chép theo hai cách cơ bản khác nhau trong quá trình PCR. Đột biến trang web hướng cho phép người thử nghiệm để giới thiệu một đột biến tại một địa điểm cụ thể trên sợi DNA. Thông thường, đột biến mong muốn được kết hợp trong các mồi sử dụng cho các chương trình PCR. Đột biến ngẫu nhiên, mặt khác, dựa trên việc sử dụng các polymerase dễ bị lỗi trong quá trình PCR. Trong trường hợp đột biến ngẫu nhiên, vị trí và tính chất của đột biến không thể kiểm soát. Một ứng dụng của đột biến ngẫu nhiên là để phân tích các mối quan hệ cấu trúc chức năng của protein. Bằng cách thay đổi một cách ngẫu nhiên một chuỗi DNA, người ta có thể so sánh các protein kết quả với ban đầu và xác định chức năng của từng phần của protein.
Phân tích mẫu DNA cổ[sửa | sửa mã nguồn]
Sử dụng PCR, nó sẽ trở thành có thể phân tích ADN đó là hàng ngàn năm tuổi. Kỹ thuật PCR đã được sử dụng thành công trên động vật, chẳng hạn như một voi ma mút bốn mươi ngàn năm tuổi, và cũng trên DNA của con người, trong các ứng dụng khác nhau, từ việc phân tích các xác ướp Ai Cập đến việc xác định một Sa hoàng Nga.
Xác định kiểu gene của các đột biến[sửa | sửa mã nguồn]
Through the use of allele-specific PCR, one can easily determine which allele of a mutation or polymorphism an individual has. Here, one of the two primers is common, and would anneal a short distance away from the mutation, while the other anneals right on the variation. The 3' end of the allele-specific primer is modified, to only anneal if it matches one of the alleles. If the mutation of interest is a T or C single nucleotide polymorphism (T/C SNP), one would use two reactions, one containing a primer ending in T, and the other ending in C. The common primer would be the same. Following PCR, these two sets of reactions would be run out on an agarose gel, and the band pattern will tell you if the individual is homozygous T, homozygous C, or heterzygous T/C. This methodology has several applications, such as amplifying certain haplotypes (when certain alleles at 2 or more SNPs occur together on the same chromosome [Linkage Disequilibrium]) or detection of recombinant chromosomes and the study of meiotic recombination.
So sánh mức độ biểu hiện của gene[sửa | sửa mã nguồn]
Các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp PCR truyền thống để dự đoán sự thay đổi trong một mẫu gene. Ribonucleic acid (RNA) is the molecule into which DNA is transcribed prior to making a protein, and those strands of RNA that hold the instructions for protein sequence are known as messenger RNA (mRNA). Once RNA is isolated it can be reverse transcribed back into DNA (complementary DNA to be precise, known as cDNA), at which point traditional PCR can be applied to amplify the gene, this methodology is called RT-PCR. In most cases if there is more starting material (mRNA) of a gene then during PCR more copies of the gene will be generated. When the product of the PCR reaction are run on an agarose gel (see Figure 3 above) a band, corresponding to a gene, will appear larger on the gel (note that the band remains in the same location relative to the ladder, it will just appear fatter or brighter). By running samples of amplified cDNA from differently treated organisms one can get a general idea of which sample expressed more of the gene of interest. A quantative RT-PCR method has been developed, it is called Real-Time PCR.
Các liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Cẩm nang kỹ thuật PCR trên thư viện khoa học VLOS.
- Primer Prediction and Analysis programs A website detailing some free software for primer design
- - The reference in real-time PCR
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ NGUYỄN NGỌC HẢI, THÚY DUNG. “Kỹ thuật PCR và ứng dụng” (PDF). TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

markdown:
# Phản ứng chuỗi polymerase
**Phản ứng chuỗi polymerase** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): Polymerase Chain Reaction, viết tắt: PCR), cũng có sách gọi là "phản ứng khuếch đại gen". PCR là một kỹ thuật phổ biến trong sinh học phân tử nhằm khuếch đại (tạo ra nhiều bản sao) một đoạn DNA mà không cần sử dụng các sinh vật sống như [E. coli](/wiki/Escherichia_coli) hay [nấm men](/wiki/N%E1%BA%A5m_men). PCR được sử dụng trong các nghiên cứu sinh học và y học phục vụ nhiều mục đích khác nhau, như phát hiện các [bệnh di truyền](/wiki/B%E1%BB%87nh_di_truy%E1%BB%81n), nhận dạng, chẩn đoán những [bệnh nhiễm trùng](/wiki/B%E1%BB%87nh_nhi%E1%BB%85m_tr%C3%B9ng), [tách dòng gene](/w/index.php?title=T%C3%A1ch_d%C3%B2ng_gene&action=edit&redlink=1), và [xác định huyết thống](/w/index.php?title=X%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%8Bnh_huy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) . [1]
## Mục lục
[1 Lịch sử](#Lịch_sử) [2 Vấn đề bản quyền của kỹ thuật PCR](#Vấn_đề_bản_quyền_của_kỹ_thuật_PCR) [3 Thực nghiệm PCR](#Thực_nghiệm_PCR) [4 Những ứng dụng của PCR](#Những_ứng_dụng_của_PCR) [5 Các liên kết ngoài](#Các_liên_kết_ngoài) [6 Tham khảo](#Tham_khảo)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=1)]
Phương pháp căn bản chạy PCR được
[Kary Mullis](/wiki/Kary_Mullis) phát minh, ông đã đoạt [giải Nobel về Hóa học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_v%E1%BB%81_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) vào [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1993](/wiki/1993) cho thành tựu này, chỉ sau 7 năm khi ông đưa ra ý tưởng. Ý kiến của Mullis là phát triển một quy trình mà DNA có thể nhân lên nhiều lần một cách nhân tạo qua nhiều chu kỳ sao chép bởi [enzyme](/wiki/Enzym) [DNA polymerase](/wiki/DNA_polymerase).
DNA polymerase có
[tự nhiên](/wiki/T%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) trong sinh vật sống, nơi mà nó thực hiện chức năng nhân DNA khi [tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) phân chia. Nó làm việc bằng cách nối với sợi DNA và tạo sợi bổ sung. Theo quy trình PCR gốc của Mullis, [enzyme](/wiki/Enzym) phản ứng nhân bản DNA được thực hiện trong ống nghiệm (in vitro). Sợi DNA đôi bị tách thành 2 sợi đơn khi đun nóng ở 96 °C. Tuy nhiên, ở nhiệt độ này DNA polymerase bị phá hủy vì vậy cần bổ sung enzyme sau mỗi giai đoạn nung nóng của mỗi chu kỳ. Quy trình PCR gốc của Mullis không có hiệu quả cao vì nó mất nhiều thời gian, cần một lượng lớn DNA polymerase, và phải liên tục lưu ý suốt trong quá trình PCR.
Sau đó, quy trình gốc này được phát triển bằng cách dùng DNA-Polymerase lấy từ vi khuẩn thermophilic (ưa nhiệt) sống trong mạch nước phun ở nhiệt độ trên 110 °C. DNA polymerase từ sinh vật này là thermostable (ổn định ở nhiệt độ cao) và khi dùng trong PCR nó không bị phá vỡ khi hỗn hợp được nung nóng để tách sợi DNA. Từ đó, không cần phải thêm DNA-polymerase vào mỗi chu kỳ, quá trình sao chép DNA có thể đơn giản và tự động hơn.
Một trong những DNA-polymerase chịu nhiệt đầu tiên được phân lập được từ
*Thermus aquaticus* và được gọi là Taq. Taq polymerase được dùng rộng rãi trong thực nghiệm PCR (5/2004). Nhược điểm của Taq là thỉnh thoảng nó nhầm lẫn trong quá trình sao chép DNA, dẫn đến đột biến (sai) trong chuỗi DNA, vì nó thiếu tính sửa sai exonuclease 3’-5’. Các polymerase như Pwo hay Pfu, được phân lập từ Archaea có cơ chế sửa sai (cơ chế kiểm tra lỗi sai) và có thể làm giảm một cách đáng kể số đột biến xảy ra trong chuỗi DNA được sao chép. Ngày nay, sự kết hợp giữa Taq và Pfu có thể cung cấp cả độ tin cậy cao lẫn sự nhân bản chính xác của DNA.
## Vấn đề bản quyền của kỹ thuật PCR[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=2)]
The PCR technique was patented by
[Cetus Corporation](/w/index.php?title=Cetus_Corporation&action=edit&redlink=1), where Mullis worked when he invented the technique. The Taq polymerase enzyme is also covered by patents. There have been several high-profile lawsuits related to the technique, including most famously a lawsuit brought by [DuPont](/wiki/DuPont). The pharmaceutical company [Hoffmann-La Roche](/w/index.php?title=Hoffmann-La_Roche&action=edit&redlink=1) purchased the rights to the patents in [1992](/wiki/1992) and currently holds them.
## Thực nghiệm PCR[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=3)]
PCR được dùng để khuếch đại một đoạn DNA ngắn, đã xác định được một phần. Đó có thể là một gen đơn, hay một phần của gen. Trái với sinh vật sống, quy trình PCR có thể copy một mảnh DNA ngắn, có thể lên đến 10kb (kb = 1 kilobasepair = kilo cặp base = 1000 cặp base). DNA là một sợi đôi, và vì vậy nó được đo với DNA bổ sung … gọi là cặp base. Một vài phương pháp có thể copy một mảnh kích thuớc lên đến 40kb ít hơn nhiều so với nhiễm sắc thể DNA trong tế bào eukaryote – ví dụ như tế bào người chứa hơn 3 tỉ cặp base.
Như đã thực hành hiện nay, PCR cần rất nhiều thành phần. Những thành phần đó là: - DNA mẫu (template) chứa mảnh DNA cần khuếch đại - Cặp mồi(primer), để xác định điểm bắt đầu và kết thúc vùng cần khuếch đại (xem phần tiếp theo về mồi) - DNA-polymerase enzym xúc tác cho việc nhân lên của DNA. - Nucleotides (ví dụ dNTP)là nguyên liệu cho DNA-polymerase để xây dựng DNA mới. - Dung dịch đệm, cung cấp môi trường hóa học cho DNA-polymerase
Phản ứng PCR được thực hiện trong chu kỳ nhiệt. Đây là máy đun nóng và làm nguội trong ống phản ứng ở nhiệt độ chính xác cho mỗi phản ứng. Để ngăn ngừa sự bay hơi của hỗn hợp phản ứng, phần nắp đậy của máy PCR cũng được đun nóng, trường hợp lượng dung dịch phản ứng quá ít, người ta cho một lớp dầu (natural oil) lên trên bề mặt hỗn hợp phản ứng. Năm 2015, giá máy khoảng 140.000.000 VNĐ cho các dòng có chức năng Gradient nhiệt.
### Đoạn mồi[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=4)]
Đoạn DNA cần khuếch đại được xác định bằng mồi chọn lọc. Mồi là những đoạn ngắn, sợi DNA nhân tạo – không quá 50 (thường 18-25) nucleotides (vì DNA thường là sợi đôi, chiều dài của nó được xác định bằng số lượng cặp base (bp); chiều dài của sợi đơn DNA được đo bằng base hay nucleotides) phù hợp một cách chính xác ở điểm bắt đầu và kết thúc của DNA cần khuếch đại. Nó gắn chặt với DNA mẫu ở những điểm khởi đầu và kết thúc, nơi mà DNA-polymerase nối và bắt đầu quá trình tổng hợp của sợi DNA mới.
Sự lựa chọn về chiều dài của những đoạn mồi và nhiệt độ biến tính của nó (Tm-melting) phụ thuộc vào số … Nhiệt độ biến tính của mồi – đừng nhầm lẫn với nhiệt độ biến tính của DNA trong chu kỳ đầu tiên của quá trình PCR—được định nghĩa là nhiệt độ dưới lúc mồi bám vào DNA mẫu và nhiệt độ trên lúc mồi tách ra khỏi DNA mẫu. Nhiệt độ biến tính tỉ lệ thuận với chiều dài đoạn mồi. Mồi quá ngắn sẽ bám nhiều vị trí trên DNA mẫu dài và sẽ cho kết quả không rõ ràng. Mặt khác chiều dài DNA bị giới hạn bởi nhiệt độ cần biến tính. Nhiệt độ biến tính quá cao, ví dụ như trên 80 °C sẽ gây ra nhiều vấn đề vì DNA-polymerase hoạt động kém ở nhiệt độ đó. Chiều dài tốt nhất của đoạn mồi là từ 20-40 nucleotide với nhiệt độ biến tính khoảng từ 60 – 75 °C.
Thỉnh thoảng những đoạn mồi đã thoái hóa cũng được sử dụng. Những đoạn mồi này là hỗn hợp tương tự nhưng không giống hoàn toàn. Nó có thể thuận tiện nếu có cùng gen cần khuếch đại từ những sinh vật khác nhau, như bộ gen của nó có thể là tương tự nhưng không giống nhau. Người ta còn dùng những đoạn mồi đã thoái hóa khi mồi được thiết kế dựa trên chuỗi protein. Như nhiều codon có thể mã hóa cho nhiều acid amin, thường rất khó để suy ra codon nào dùng cho trường hợp đặc biệt. Vì vậy đoạn mồi tương ứng với axit amin isoleucine có thể là "ATH", A có nghĩa là adenine, T là thymine, và H ứng với adenine, thymine, hay cytosine. (Xem mã di truyền để hiểu them về codons) Sử dụng đoạn mồi đã thoái hóa có thể làm giảm đặc trưng của phản ứng khuếch đại PCR. Vấn đề có thể được giải quyết bằng phương pháp touchdown PCR.
Vấn đề thiết kế mồi chính xác đã được đề cập ở trên cần phụ thuộc vào sản xuất sản lượng: - hàm lượng GC nên trong khoảng 40-60% - Tính toán nhiệt biến tính cho cả những đoạn mồi trong phản ứng không khác quá 50 °C và nhiệt biến tính của sản phẩm khuếch đại không khác mồi quá 10 °C - Nhiệt độ bám vào thỉnh thoảng thấp hơn nhiệt nóng chảy 50 °C. Tuy nhiên, nên chọn lựa theo kinh nghiệm cho từng trường hợp cụ thể. - Tránh … - Kết thúc đầu 3’ rất nhạy cảm – nó có thể không bổ sung cho bất cứ vùng nào của đoạn mồi trong phản ứng và phải cung cấp base chính xác phù hợp với mẫu. Có cả chương trình hỗ trợ việc thiết kế mồi (xem Liên kết ngoài)
### Quy trình[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=5)]
Quy trình PCR gồm 20 đến 30 chu kỳ. Mỗi chu kỳ gồm 3 bước (Hình 2)
(1)Nhiệt độ tăng lên 94-96 °C để tách hai sợi DNA ra. Bước này gọi là biến tính, nó phá vỡ cầu nối hydrogen nối 2 sợi DNA. Trước chu kỳ 1, DNA thường được biến tính đến thời gian mở chuỗi để đảm bảo mẫu DNA và mồi được phân tách hoàn toàn và chỉ còn dạng sợi đơn. Thời gian: 1-2 phút
(2)Sau khi 2 sợi DNA tách ra, nhiệt độ được hạ thấp xuống để mồi có thể gắn vào sợi DNA đơn. Bước này gọi là gắn mồi. Nhiệt độ giai đoạn này phụ thuộc vào đoạn mồi và thường thấp hơn nhiệt độ biến tính 50 °C (45-60 °C). Sử dụng sai nhiệt độ trong giai đoạn này dẫn đến việc đoạn mồi không gắn hoàn toàn vào DNA mẫu, hay gắn một cách tùy tiện. Thời gian: 1-2 phút.
(3) Cuối cùng, DNA polymerase gắn tiếp vào sợi trống. Nó bắt đầu bám vào và hoạt động dọc theo sợi DNA. Bước này gọi là kéo dài. Nhiệt độ kéo dài phụ thuộc DNA-polymerase. Thời gian của bước này phụ thuộc vào cả DNA-polymerase và chiều dài mảnh DNA cần khuếch đại. Như một quy tắc …, 1000bp/ 1 phút.
### Ví dụ[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=6)]
Thời gian và nhiệt độ trong ví dụ này được lấy từ chương trình PCR mà đã thành công trên phân đoạn 250bp của đầu C của
[insulin-like growth factor](/w/index.php?title=Insulin-like_growth_factor&action=edit&redlink=1) (IGF).
Hỗn hợp phản ứng gồm:
- 1.0 µl DNA khuôn (100 ng/µl)
- 2.5 µl mồi, 1.25 µl cho mỗi mồi(100 ng/µl)
- 1.0 µl Pfu-Polymerase
- 1.0 µl nucleotide
- 5.0 µl đệm
- 89.5 µl H
2O
100 µl hỗn hợp phản ứng (sử dụng ống eppendorf 200 μl) được đưa vào máy PCR.
Quy trình PCR bao gồm các bước sau:
- Bước 1
- Khởi đầu. Đun hỗn hợp ở 96 °C trong vòng 5 phút để đảm bảo sợi DNA cũng như mồi được làm nóng. DNA-Polymerase có thể có trong giai đoạn khởi đầu, hoặc nó có thể được thêm vào ngay sau bước này.
- Bước 2
- Biến tính (Melting). 96 °C trong 30 giây. Đối với mỗi chu kì thì lượng thời gian này là đủ để biến tính DNA.
- Bước 3
- Gắn mồi (Annealing). 68 °C trong 30 giây.
- Bước 4
- Kéo dài (Elongation).72 °C trong 45 giây.
- Bước 5
- Các bước từ 2 đến 4 được lặp lại 25 lần, tuy nhiên với mồi và polymerase tốt, 15 đến 20 chu kỳ có thể là đủ.
- Bước 6
- Giữ hỗn hợp ở 7 °C. Tại nhiệt độ này DNA sẽ không bị hư hại trong vòng 1 đêm.
Sản phẩm PCR có thể được nhận biết bằng kích thước của chúng qua việc sử dụng
[sắc ký gel agarose](/w/index.php?title=S%E1%BA%AFc_k%C3%BD_gel_agarose&action=edit&redlink=1). Sắc ký gel agarose là phương pháp bao gồm việc nhỏ mẫu sản phẩm PCR của DNA vào gel agarose và sau đó chạy điện di trên gel. Kết quả là các đoạn DNA nhỏ hơn sẽ di chuyển nhanh hơn các đoạn lớn qua gel từ cực âm đến cực dương. Kích thước của sản phẩm PCR có thể được xác định bằng việc so sánh với *thang DNA*, thang này có chứa các DNA đã biết trước kích thước, cũng nằm trong gel (hình 3).
### Tối ưu hoá PCR[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=7)]
Do PCR rất nhạy, nên phải tránh ô nhiễm các DNA khác có trong phòng thí nghiệm (vi khuẩn, virus, DNA,...). Vì vậy các mẫu DNA, hỗn hợp phản ứng và quy trình DNA, ngoài ra còn có phản ứng phân tích sản phẩm, nên được thực hiện trong một khu vực riêng biệt. Ở giai đoạn chuẩn bị hỗn hợp phản ứng, phải chuẩn bị phòng riêng biệt với đèn UV. Phải sử dụng găng tay sạch cho mỗi bước PCR cũng như thay thế các pipet. Thuốc thử dùng trong PCR phải được chuẩn bị riêng biệt và chỉ được dùng cho mục đích này. Các mẫu phải được giữ riêng biệt với các mẫu DNA khác. Phản ứng có kiểm soát (kiểm soát bên trong), ngoại trừ DNA khuôn mẫu, phải luôn được htực hiện, để kiểm tra sự nhiễm bẩn.
### Recent developments in PCR techniques[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=8)]
- A more recent method which excludes a temperature cycle, but uses enzymes, is
[helicase-dependent amplification](/w/index.php?title=Helicase-dependent_amplification&action=edit&redlink=1).
- A style of PCR that reduces nonspecific primer annealing is
[Touchdown PCR](/wiki/Touchdown_PCR). [Real-Time PCR](/w/index.php?title=Real-Time_PCR&action=edit&redlink=1)is a quantative PCR technique.
## Những ứng dụng của PCR[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=9)]
PCR có thể được ứng dụng vào nhiều mục đích đa dạng trong các nghiên cứu và phân tích. Một số ví dụ sẽ được nêu ở dưới.
### Vân tay di truyền[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=10)] [Vân tay di truyền](/w/index.php?title=V%C3%A2n_tay_di_truy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) là một kỹ thuật pháp y sử dụng để xác định một người bằng cách so sánh DNA của người đó với mẫu đã có, ví dụ như, mẫu máu thu được từ hiện trường vụ án có thể được so sánh di truyền với mẫu máu của người tình nghi. Có thể chỉ cần một lượng nhỏ DNA thu từ máu, tinh dịch, nước bọt, tóc... Về lý thuyết thì chỉ cần một mạch DNA đơn là đủ.
### Kiểm tra huyết thống[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=11)]
Mặc dù các kết quả "dấu vân tay" là duy nhất (trừ cặp song sinh giống hệt nhau), mối quan hệ di truyền, ví dụ, cha mẹ và con hoặc anh chị em ruột, có thể được xác định từ hai hoặc nhiều dấu vân tay di truyền, có thể được sử dụng để thử nghiệm quan hệ cha con (Hình 4). Một biến thể của kỹ thuật này cũng có thể được sử dụng để xác định các mối quan hệ tiến hóa giữa các sinh vật.
### Chẩn đoán bệnh di truyền[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=12)]
Phát hiện các bệnh di truyền trong một gen nhất định là một quá trình lâu dài và khó khăn, có thể được rút ngắn đáng kể bằng cách sử dụng phương pháp PCR. Mỗi gen trong câu hỏi có thể dễ dàng được khuếch đại qua PCR bằng cách sử dụng các loại sơn lót thích hợp và sau đó trình tự để phát hiện đột biến.
Bệnh virus, cũng có thể được phát hiện bằng phương pháp PCR thông qua khuếch đại của DNA của virus. Phân tích này là có thể ngay sau khi nhiễm trùng, có thể từ vài ngày đến vài tháng trước khi các triệu chứng thực tế xảy ra. Chẩn đoán sớm như vậy cho các bác sĩ dẫn quan trọng trong điều trị.
### Tách dòng gene[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=13)]
Nhân bản một gen không nên nhầm lẫn với nhân bản toàn bộ một sinh vật-mô tả quá trình cô lập một gen từ một sinh vật và sau đó chèn nó vào sinh vật khác. PCR thường được sử dụng để khuếch đại gen, mà sau đó có thể được chèn vào một vector (vector là một phương tiện chèn một gen vào cơ thể) như một plasmid (một phân tử DNA vòng) (Hình 5). DNA sau đó có thể được chuyển thành một sinh vật khác nhau, nơi gen và sản phẩm của nó có thể được nghiên cứu chặt chẽ hơn. Thể hiện một gen nhân bản (thể hiện một gen có nghĩa là để sản xuất các protein mà nó xác định sản xuất) cũng có thể là một cách để sản xuất hàng loạt hữu ích ví dụ protein-cho, thuốc men.
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/Pcr_clone.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/Pcr_clone.png)
**Figure 5**: Cloning a gene using a plasmid.
(1) Chromosomal DNA of organism A. (2) PCR. (3) Multiple copies of a single gene from organism A. (4) Insertion of the gene into a plasmid. (5) Plasmid with gene from organism A. (6) Insertion of the plasmid in organism B. (7) Multiplication or expression of the gene, originally from organism A, occurring in organism B.
### Gây đột biến điểm[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=14)]
Đột biến là một cách để làm thay đổi trình tự của các nucleotide trong DNA. Có những tình huống trong đó một là quan tâm đến biến đổi (thay đổi) bản sao của một chuỗi ADN nhất định, ví dụ, khi đánh giá các chức năng của một gen hoặc trong ống nghiệm tiến hóa protein. Đột biến có thể được đưa vào trình tự DNA sao chép theo hai cách cơ bản khác nhau trong quá trình PCR. Đột biến trang web hướng cho phép người thử nghiệm để giới thiệu một đột biến tại một địa điểm cụ thể trên sợi DNA. Thông thường, đột biến mong muốn được kết hợp trong các mồi sử dụng cho các chương trình PCR. Đột biến ngẫu nhiên, mặt khác, dựa trên việc sử dụng các polymerase dễ bị lỗi trong quá trình PCR. Trong trường hợp đột biến ngẫu nhiên, vị trí và tính chất của đột biến không thể kiểm soát. Một ứng dụng của đột biến ngẫu nhiên là để phân tích các mối quan hệ cấu trúc chức năng của protein. Bằng cách thay đổi một cách ngẫu nhiên một chuỗi DNA, người ta có thể so sánh các protein kết quả với ban đầu và xác định chức năng của từng phần của protein.
### Phân tích mẫu DNA cổ[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=15)]
Sử dụng PCR, nó sẽ trở thành có thể phân tích ADN đó là hàng ngàn năm tuổi. Kỹ thuật PCR đã được sử dụng thành công trên động vật, chẳng hạn như một voi ma mút bốn mươi ngàn năm tuổi, và cũng trên DNA của con người, trong các ứng dụng khác nhau, từ việc phân tích các xác ướp Ai Cập đến việc xác định một Sa hoàng Nga.
### Xác định kiểu gene của các đột biến[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=16)]
Through the use of allele-specific PCR, one can easily determine which allele of a mutation or polymorphism an individual has. Here, one of the two primers is common, and would anneal a short distance away from the mutation, while the other anneals right on the variation. The 3' end of the allele-specific primer is modified, to only anneal if it matches one of the alleles. If the mutation of interest is a T or C
[single nucleotide polymorphism](/w/index.php?title=Single_nucleotide_polymorphism&action=edit&redlink=1) (T/C SNP), one would use two reactions, one containing a primer ending in T, and the other ending in C. The common primer would be the same. Following PCR, these two sets of reactions would be run out on an agarose gel, and the band pattern will tell you if the individual is homozygous T, homozygous C, or heterzygous T/C. This methodology has several applications, such as amplifying certain haplotypes (when certain alleles at 2 or more SNPs occur together on the same chromosome [Linkage Disequilibrium]) or detection of recombinant chromosomes and the study of meiotic recombination.
### So sánh mức độ biểu hiện của gene[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=17)]
Các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp PCR truyền thống để dự đoán sự thay đổi trong một mẫu gene.
[Ribonucleic acid](/w/index.php?title=Ribonucleic_acid&action=edit&redlink=1) (RNA) is the molecule into which DNA is transcribed prior to making a protein, and those strands of RNA that hold the instructions for protein sequence are known as messenger RNA (mRNA). Once RNA is isolated it can be [reverse transcribed](/w/index.php?title=Reverse_transcriptase&action=edit&redlink=1) back into DNA (complementary DNA to be precise, known as cDNA), at which point traditional PCR can be applied to amplify the gene, this methodology is called [RT-PCR](/w/index.php?title=RT-PCR&action=edit&redlink=1). In most cases if there is more starting material (mRNA) of a gene then during PCR more copies of the gene will be generated. When the product of the PCR reaction are run on an agarose gel (see Figure 3 above) a band, corresponding to a gene, will appear larger on the gel (note that the band remains in the same location relative to the ladder, it will just appear fatter or brighter). By running samples of amplified cDNA from differently treated organisms one can get a general idea of which sample expressed more of the gene of interest. A quantative RT-PCR method has been developed, it is called [Real-Time PCR](/w/index.php?title=Real-Time_PCR&action=edit&redlink=1).
## Các liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=18)] [Cẩm nang kỹ thuật PCR](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/S%C3%A1ch:C%E1%BA%A9m_nang_SHPT/Ch%C6%B0%C6%A1ng_18._K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_PCR_c%C4%83n_b%E1%BA%A3n)trên thư viện khoa học VLOS. [Primer Prediction and Analysis programs](http://www.hgmp.mrc.ac.uk/GenomeWeb/nuc-primer.html)A website detailing some free software for primer design [- The reference in real-time PCR](http://www.gene-quantification.info)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_chu%E1%BB%97i_polymerase&action=edit§ion=19)] **NGUYỄN NGỌC HẢI, THÚY DUNG.** [^](#cite_ref-1) [“Kỹ thuật PCR và ứng dụng”](http://dulieu.tailieuhoctap.vn/books/khoa-hoc-ky-thuat/cong-nghe-sinh-hoc/file_goc_779762.pdf)(PDF). TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

X-Cache: cp1067 miss, cp1053 miss


text:
Piranshahr
Piranshahr là một thành phố có người Kurd sinh sống ở tỉnh Tây Azarbaijan tây bắc Iran.
Piranshahr là thủ phủ của hạt Piranshahr. Theo điều tra dân số năm 2017, thành phố co 138.864 dân.
Piranshahr là trung tâm của Mukerian.[1]
Piranshahr là một thành phố có người Kurd sinh sống ở tỉnh Tây Azarbaijan tây bắc Iran.
Piranshahr là thủ phủ của hạt Piranshahr. Theo điều tra dân số năm 2017, thành phố co 138.864 dân.
Piranshahr là trung tâm của Mukerian.[1]

markdown:
# Piranshahr
**Piranshahr** là một thành phố có [người Kurd](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kurd) sinh sống ở [tỉnh Tây Azarbaijan](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_T%C3%A2y_Azarbaijan&action=edit&redlink=1) tây bắc [Iran](/wiki/Iran).
Piranshahr là thủ phủ của
[hạt Piranshahr](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Piranshahr&action=edit&redlink=1). Theo điều tra dân số năm 2017, thành phố co 138.864 dân.
Piranshahr là trung tâm của Mukerian.
[[1]](#cite_note-1) **Piranshahr** là một thành phố có [người Kurd](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kurd) sinh sống ở [tỉnh Tây Azarbaijan](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_T%C3%A2y_Azarbaijan&action=edit&redlink=1) tây bắc [Iran](/wiki/Iran).
Piranshahr là thủ phủ của
[hạt Piranshahr](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Piranshahr&action=edit&redlink=1). Theo điều tra dân số năm 2017, thành phố co 138.864 dân.
Piranshahr là trung tâm của Mukerian.
[[1]](#cite_note-1)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Ung thư cổ tử cung
Ung thư cổ tử cung là ung thư của cổ tử cung. Đây là loại ung thư phụ nữ thường gặp, đứng hàng thứ hai trên thế giới sau ung thư vú1.
Theo các nghiên cứu ung thư tại Việt Nam thì trong các ung thư ở phụ nữ, ung thư cổ tử cung đứng hàng thứ hai sau ung thư vú tại Hà Nội và đứng đầu tại Thành phố Hồ Chí Minh2.
Mục lục
- 1 Phân loại mô bệnh học - Các loại thường gặp
- 2 Dịch tễ
- 3 Sinh bệnh học
- 4 Giải phẫu bệnh
- 5 Diễn tiến
- 6 Chẩn đoán
- 7 Xếp hạng TNM và xếp giai đoạn
- 8 Điều trị ung thư cổ tử cung
- 9 Tầm soát ung thư cổ tử cung
- 10 Tiên lượng
- 11 Tham khảo
- 12 Xem thêm
- 13 Liên kết ngoài
Phân loại mô bệnh học - Các loại thường gặp[sửa | sửa mã nguồn]
- Ung thư biểu mô tại chỗ
- Ung thư biểu mô vảy
- Ung thư biểu mô tuyến
- Ung thư biểu mô tế bào sáng
Dịch tễ[sửa | sửa mã nguồn]
Tuổi thường gặp ung thư cổ tử cung là 30-59, đỉnh cao là 48-52 tuổi. Có thể nhận thấy là đỉnh của ung thư cổ tử cung muộn hơn tân sinh cổ tử cung khoảng 10-15 năm3.
Những yếu tố thuận lợi cho ung thư CTC cũng là những yếu tố thuận lợi cho tân sinh trong biểu mô cổ tử cung.
Sinh bệnh học[sửa | sửa mã nguồn]
Tân sinh trong biểu mô cổ tử cung là một tổn thương tiền ung. Một tỷ lệ các trường hợp này sẽ tiến triển thành ung thư cổ tử cung, trong đó CIN III có khả năng dẫn đến ung thư xâm nhiễm cao nhất.
Ung thư tại chỗ (carcinoma in situ) là tình trạng nghịch sản ở toàn bộ bề dày lớp biểu mô. Những tế bào của carcinoma tại chỗ sẽ xâm lấn vào mô liên kết, chiều hướng lan rộng dọc theo màng đáy, và trở thành carcinoma xâm lấn. Người ta cho rằng ung thư xâm lấn là kết quả của tiến trình từ nghịch sản cổ tử cung (CIN) trong mọi trường hợp, mặc dù điều này chưa được chứng minh là chân lý3.
Giải phẫu bệnh[sửa | sửa mã nguồn]
Đại thể[sửa | sửa mã nguồn]
Giai đoạn đầu, thường không có triệu chứng gì rõ rệt. Có thể là một lở loét nhẹ khi nhìn qua mỏ vịt.
Tiến triển, có 3 hình dạng đại thể khác nhau:3
- Dạng chồi (sùi): mọc lòi vào kênh âm đạo, có thể lấp đầy nửa trên âm đạo, đôi khi bị bội nhiễm và hoại tử.
- Dạng thâm nhiễm (ăn cứng): xuất phát từ kênh cổ tử cung và hướng tới ăn cứng toàn thể cổ tử cung.
- Dạng loét: hủy hoại cấu trúc cổ tử cung và sớm ăn lan vào túi cùng âm đạo.
Vi thể[sửa | sửa mã nguồn]
- Nghịch sản cổ tử cung (CIN): dị dạng tế bào xảy ra ở biểu mô cổ tử cung, thường được phát hiện bằng phết tế bào cổ tử cung, và chia làm 3 độ. CIN là chỉ dành cho tế bào biểu mô lát.
- Carcinoma tế bào biểu mô lát (tế bào biểu mô vẩy, tế bào biểu mô gai): chiếm 95-97%.
Trong đó có carcinoma in situ: hội đủ các tính năng và sự dị dạng của tế bào dày đặc trong lớp biểu mô nhưng chưa qua khỏi màng đáy.
- Carcinoma tế bào tuyến: chiếm tỉ lệ khoảng 5%, thường gặp ở người trẻ tuổi, xuất hiện từ lỗ trong cổ tử cung ăn lan ra cổ ngoài. Tiên lượng thường xấu hơn ung thư tế bào biểu mô lát.
Diễn tiến[sửa | sửa mã nguồn]
- Bướu nguyên phát xâm nhiễm theo các ngã:3
- Đến các túi cùng và âm đạo: thường nhất
- Đến thân tử cung: ít gặp
- Xâm nhiễm vách âm đạo trực tràng: giai đoạn muộn
- Đến chu cung (mô cạnh tử cung): nguy hiểm vì đe dọa niệu quản.
- Di căn hạch: theo đường dẫn lưu bạch huyết của chu cung, đến chuỗi hạch hông ngoài và hông trong. Hạch thường bị xâm nhiễm nhất là hạch bịt.
- Di căn xa theo đường máu thì hiếm.
Chẩn đoán[sửa | sửa mã nguồn]
Tình huống lâm sàng[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện chẩn đoán[sửa | sửa mã nguồn]
- Pap smear
- Soi cổ tử cung
- Sinh thiết (phết tế bào) cổ tử cung
- Khoét chóp cổ tử cung: cắt đoạn cổ tử cung để thử giải phẫu bệnh lý. Đây vừa là một xét nghiệm chẩn đoán đồng thời cũng là một phương pháp điều trị cho những trường hợp ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm (carcinoma in situ).
- Nạo sinh thiết từng phần (trong đó có nạo kênh và lòng tử cung để sinh thiết): mục đích để đánh giá nội mạc tử cung nhất là vùng gần lỗ cổ tử cung.
- Những xét nghiệm khác có thể thực hiện: soi lòng tử cung, chụp X-quang buồng tử cung.
Đánh giá chức năng thận, gan, phổi... trong trường hợp ung thư tiến xa4 5.
Xếp hạng TNM và xếp giai đoạn[sửa | sửa mã nguồn]
Bảng xếp hạng theo T (bướu nguyên phát) của UICC và xếp giai đoạn theo FIGO (Fédération Internationale de Gynécologie et d'Obstétrique)
Điều trị ung thư cổ tử cung[sửa | sửa mã nguồn]
Ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm[sửa | sửa mã nguồn]
Giai đoạn I, II[sửa | sửa mã nguồn]
- Giai đoạn IA: ung thư được xác định bằng vi thể (bướu nhỏ hơn 2 mm), điều trị là cắt tử cung, có thể kết hợp nạo hạch chọn lọc. Nếu hạch bị xâm lấn, ung thư được điều trị như giai đoạn IB
- Giai đoan IB: phẫu thuật tận gốc - cắt tử cung theo phương pháp Wertheim Meiges bao gồm cắt tử cung, một phần âm đạo, chu cung, và nạo vét hạch chậu hai bên.
- Giai đoạn II: Phẫu thuật Wertheim Meigs và cắt toàn bộ âm đạo trong giai đoạn IIA.
Thông thường giai đoạn này kết hợp xạ - phẫu - xạ3.
- Giai đoạn III và IV: (giai đoạn III – ung thư đã ăn lan đến 1/3 dưới của âm đạo), thường quá chỉ định phẫu thuật. Điều trị chủ yếu là xạ trị - hoá trị để giảm triệu chứng3.
Tầm soát ung thư cổ tử cung[sửa | sửa mã nguồn]
Tại sao tầm soát ung thư cổ tử cung:
- Ung thư cổ tử cung có tỉ lệ mắc bệnh cao, đồng thời tỉ lệ tử vong cũng cao khi phát hiện ở giai đoạn muộn.
- Có thể phát hiện ở giai đoạn tiền lâm sàng, và thời gian từ giai đoạn này đến giai đoạn biểu hiện lâm sàng khá lâu, trung bình là 10-15 năm từ khi có nghịch sản cổ tử cung đến ung thư cổ tử cung.
- Giai đoạn nghịch sản cổ tử cung, khả năng điều trị thành công cao và điều trị đơn giản, ít tốn kém hơn nhiều so với ung thư giai đoạn tiến triển.
Phết tế bào cổ tử cung là một test dùng để tầm soát khá đơn giản, độ nhạy và đặc hiệu cũng tương đối, giá thành rẻ, ít gây khó chịu hay bất tiện cho bệnh nhân, ít xâm lấn. Soi cổ tử cung và sinh thiết cổ tử cung là những xét nghiệm tiếp theo dùng để chẩn đoán sớm khi kết quả phết tế bào bất thường.
Tiên lượng[sửa | sửa mã nguồn]
- Giai đoạn 1: tỉ lệ sống còn sau 5 năm khoảng 90%
- Giai đoạn 2: khoảng 75%
- Giai đoạn 3: khoảng 40%
- Giai đoạn 4: khoảng 10%
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Chú giải 1: [1]
- Chú giải 2: Ung thư học nội khoa – PGS Nguyễn Chấn Hùng – Nhà xuất bản Y Học Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2004 – trang 18–19
- Chú giải 3: Manual of Clinical Oncology – 6th – 1994 – UICC
- Chú giải 4: NEJM - Cancer of the Unterine Cervix Stephen A.Cannistra M.D., Jonathan M. Niloff M.D.
- Chú giải 5: Cervical Cancer by Agustin A Garcia, MD - Emedicine

markdown:
# Ung thư cổ tử cung
|Ung thư cổ tử cung|
|Chuyên khoa||
|[ICD](/wiki/International_Statistical_Classification_of_Diseases_and_Related_Health_Problems)- [10](/w/index.php?title=ICD-10&action=edit&redlink=1) [ICD](/wiki/International_Statistical_Classification_of_Diseases_and_Related_Health_Problems)- [9-CM](/w/index.php?title=List_of_ICD-9_codes&action=edit&redlink=1) [180](http://www.icd9data.com/getICD9Code.ashx?icd9=180) **Ung thư cổ tử cung** là ung thư của cổ [tử cung](/wiki/T%E1%BB%AD_cung). Đây là loại ung thư phụ nữ thường gặp, đứng hàng thứ hai trên thế giới sau [ung thư vú](/wiki/Ung_th%C6%B0_v%C3%BA) . 1
Theo các nghiên cứu ung thư tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) thì trong các ung thư ở phụ nữ, ung thư cổ tử cung đứng hàng thứ hai sau ung thư vú tại [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) và đứng đầu tại [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) . 2
## Mục lục
[1 Phân loại mô bệnh học - Các loại thường gặp](#Phân_loại_mô_bệnh_học_-_Các_loại_thường_gặp) [2 Dịch tễ](#Dịch_tễ) [3 Sinh bệnh học](#Sinh_bệnh_học) [4 Giải phẫu bệnh](#Giải_phẫu_bệnh) [5 Diễn tiến](#Diễn_tiến) [6 Chẩn đoán](#Chẩn_đoán) [7 Xếp hạng TNM và xếp giai đoạn](#Xếp_hạng_TNM_và_xếp_giai_đoạn) [8 Điều trị ung thư cổ tử cung](#Điều_trị_ung_thư_cổ_tử_cung) [9 Tầm soát ung thư cổ tử cung](#Tầm_soát_ung_thư_cổ_tử_cung) [10 Tiên lượng](#Tiên_lượng) [11 Tham khảo](#Tham_khảo) [12 Xem thêm](#Xem_thêm) [13 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài)
## Phân loại mô bệnh học - Các loại thường gặp[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=1)]
- Ung thư biểu mô tại chỗ
- Ung thư biểu mô vảy
- Ung thư biểu mô tuyến
- Ung thư biểu mô tế bào sáng
## Dịch tễ[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=2)]
Tuổi thường gặp ung thư cổ tử cung là 30-59, đỉnh cao là 48-52 tuổi. Có thể nhận thấy là đỉnh của ung thư cổ tử cung muộn hơn tân sinh cổ tử cung khoảng 10-15 năm
. 3
Những yếu tố thuận lợi cho ung thư CTC cũng là những yếu tố thuận lợi cho
[tân sinh trong biểu mô cổ tử cung](/wiki/T%C3%A2n_sinh_trong_bi%E1%BB%83u_m%C3%B4_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung).
## Sinh bệnh học[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=3)] [Tân sinh trong biểu mô cổ tử cung](/wiki/T%C3%A2n_sinh_trong_bi%E1%BB%83u_m%C3%B4_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) là một tổn thương tiền ung. Một tỷ lệ các trường hợp này sẽ tiến triển thành ung thư cổ tử cung, trong đó [CIN](/wiki/T%C3%A2n_sinh_trong_bi%E1%BB%83u_m%C3%B4_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) III có khả năng dẫn đến [ung thư](/wiki/Ung_th%C6%B0) xâm nhiễm cao nhất.
Ung thư tại chỗ (
*carcinoma in situ*) là tình trạng nghịch sản ở toàn bộ bề dày lớp biểu mô. Những tế bào của carcinoma tại chỗ sẽ xâm lấn vào mô liên kết, chiều hướng lan rộng dọc theo màng đáy, và trở thành carcinoma xâm lấn. Người ta cho rằng ung thư xâm lấn là kết quả của tiến trình từ [nghịch sản cổ tử cung](/wiki/T%C3%A2n_sinh_trong_bi%E1%BB%83u_m%C3%B4_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) (CIN) trong mọi trường hợp, mặc dù điều này chưa được chứng minh là chân lý . 3
## Giải phẫu bệnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=4)]
### Đại thể[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=5)]
Giai đoạn đầu, thường không có triệu chứng gì rõ rệt. Có thể là một lở loét nhẹ khi nhìn qua mỏ vịt.
Tiến triển, có 3 hình dạng đại thể khác nhau:
[3](#fn_3)
- Dạng chồi (sùi): mọc lòi vào kênh
[âm đạo](/wiki/%C3%82m_%C4%91%E1%BA%A1o), có thể lấp đầy nửa trên âm đạo, đôi khi bị bội nhiễm và hoại tử.
- Dạng thâm nhiễm (ăn cứng): xuất phát từ kênh cổ tử cung và hướng tới ăn cứng toàn thể cổ tử cung.
- Dạng loét: hủy hoại cấu trúc cổ tử cung và sớm ăn lan vào túi cùng âm đạo.
### Vi thể[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=6)]
- Nghịch sản cổ tử cung (CIN): dị dạng
[tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o)xảy ra ở biểu mô cổ tử cung, thường được phát hiện bằng phết tế bào cổ tử cung, và chia làm 3 độ. CIN là chỉ dành cho tế bào biểu mô lát.
- Carcinoma tế bào biểu mô lát (tế bào biểu mô vẩy, tế bào biểu mô gai): chiếm 95-97%.
Trong đó có
*carcinoma in situ*: hội đủ các tính năng và sự dị dạng của tế bào dày đặc trong lớp biểu mô nhưng chưa qua khỏi màng đáy.
- Carcinoma tế bào tuyến: chiếm tỉ lệ khoảng 5%, thường gặp ở người trẻ tuổi, xuất hiện từ lỗ trong cổ tử cung ăn lan ra cổ ngoài. Tiên lượng thường xấu hơn ung thư tế bào biểu mô lát.
## Diễn tiến[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=7)]
- Bướu nguyên phát xâm nhiễm theo các ngã:
[3](#fn_3)
- Đến các túi cùng và âm đạo: thường nhất
- Đến thân tử cung: ít gặp
- Xâm nhiễm vách âm đạo trực tràng: giai đoạn muộn
- Đến chu cung (mô cạnh tử cung): nguy hiểm vì đe dọa niệu quản.
- Di căn hạch: theo đường dẫn lưu
[bạch huyết](/wiki/B%E1%BA%A1ch_huy%E1%BA%BFt)của chu cung, đến chuỗi hạch hông ngoài và hông trong. Hạch thường bị xâm nhiễm nhất là hạch bịt.
- Di căn xa theo đường máu thì hiếm.
## Chẩn đoán[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=8)]
### Tình huống lâm sàng[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=9)]
### Phương tiện chẩn đoán[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=10)] [Pap smear](/wiki/Ph%E1%BA%BFt_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) [Soi cổ tử cung](/wiki/Soi_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung)
- Sinh thiết (phết tế bào) cổ tử cung
- Khoét chóp cổ tử cung: cắt đoạn cổ tử cung để thử giải phẫu bệnh lý. Đây vừa là một xét nghiệm chẩn đoán đồng thời cũng là một phương pháp điều trị cho những trường hợp ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm (
*carcinoma in situ*).
- Nạo sinh thiết từng phần (trong đó có nạo kênh và lòng tử cung để sinh thiết): mục đích để đánh giá nội mạc tử cung nhất là vùng gần lỗ cổ tử cung.
- Những xét nghiệm khác có thể thực hiện: soi lòng tử cung, chụp
[X-quang](/wiki/Tia_X)buồng tử cung.
Đánh giá chức năng
[thận](/wiki/Th%E1%BA%ADn), [gan](/wiki/Gan), [phổi](/wiki/Ph%E1%BB%95i)... trong trường hợp ung thư tiến xa [4](#fn_4) . 5
## Xếp hạng TNM và xếp giai đoạn[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=11)]
Bảng xếp hạng theo T (bướu nguyên phát) của
[UICC](/w/index.php?title=UICC&action=edit&redlink=1) và xếp giai đoạn theo [FIGO](/w/index.php?title=FIGO&action=edit&redlink=1) ( *Fédération Internationale de Gynécologie et d'Obstétrique*)
|
|
UICC
|
|
Theo
|
|
Tis
T1
- T1a
- T1b
T2
- T2a
- T2b
T3
- T3a
- T3b
T4
M1
|
|
Carcinom insitu
Khu trú ở CTC
- Vi xâm lấn - tổn thương có d<2mm
- Xâm lấn - tổn thương có d>2mm
Lan tới âm đạo (trừ 1/3 dưới), lan đến chu cung nhưng chưa tới vách chậu
- Âm đạo (trừ 1/3 dưới)
- Chu cung nhưng đáy tử cung còn di động được.
Lan tới 1/3 dưới âm đạo, lan đến chu cung – vách chậu
- Lan tới 1/3 dưới âm đạo
- Lan tới vách chậu
Lan ra các cơ quan vùng chậu như bàng quang, trực tràng hay cơ quan xa hơn
Di căn xa
|
|
0
I
- Ia
- Ib
II
- IIa
- IIb
III
- IIIa
- IIIb
IVa
IVb
## Điều trị ung thư cổ tử cung[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=12)]
### Ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=13)]
#### Giai đoạn I, II[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=14)]
- Giai đoạn IA: ung thư được xác định bằng vi thể (bướu nhỏ hơn 2 mm), điều trị là cắt tử cung, có thể kết hợp nạo hạch chọn lọc. Nếu hạch bị xâm lấn, ung thư được điều trị như giai đoạn IB
- Giai đoan IB: phẫu thuật tận gốc - cắt tử cung theo phương pháp
[Wertheim Meiges](/w/index.php?title=Wertheim_Meiges&action=edit&redlink=1)bao gồm cắt tử cung, một phần âm đạo, chu cung, và nạo vét hạch chậu hai bên.
- Giai đoạn II: Phẫu thuật Wertheim Meigs và cắt toàn bộ âm đạo trong giai đoạn IIA.
Thông thường giai đoạn này kết hợp xạ - phẫu - xạ
. 3
- Giai đoạn III và IV: (giai đoạn III – ung thư đã ăn lan đến 1/3 dưới của âm đạo), thường quá chỉ định phẫu thuật. Điều trị chủ yếu là xạ trị - hoá trị để giảm triệu chứng
. [3](#fn_3)
## Tầm soát ung thư cổ tử cung[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=15)]
Tại sao tầm soát ung thư cổ tử cung:
- Ung thư cổ tử cung có tỉ lệ mắc bệnh cao, đồng thời tỉ lệ tử vong cũng cao khi phát hiện ở giai đoạn muộn.
- Có thể phát hiện ở giai đoạn tiền lâm sàng, và thời gian từ giai đoạn này đến giai đoạn biểu hiện lâm sàng khá lâu, trung bình là 10-15 năm từ khi có nghịch sản cổ tử cung đến ung thư cổ tử cung.
- Giai đoạn nghịch sản cổ tử cung, khả năng điều trị thành công cao và điều trị đơn giản, ít tốn kém hơn nhiều so với ung thư giai đoạn tiến triển.
[Phết tế bào cổ tử cung](/wiki/Ph%E1%BA%BFt_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) là một test dùng để tầm soát khá đơn giản, độ nhạy và đặc hiệu cũng tương đối, giá thành rẻ, ít gây khó chịu hay bất tiện cho bệnh nhân, ít xâm lấn. [Soi cổ tử cung](/wiki/Soi_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung) và [sinh thiết cổ tử cung](/w/index.php?title=Sinh_thi%E1%BA%BFt_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit&redlink=1) là những xét nghiệm tiếp theo dùng để chẩn đoán sớm khi kết quả phết tế bào bất thường.
## Tiên lượng[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=16)]
- Giai đoạn 1: tỉ lệ sống còn sau 5 năm khoảng 90%
- Giai đoạn 2: khoảng 75%
- Giai đoạn 3: khoảng 40%
- Giai đoạn 4: khoảng 10%
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ung_th%C6%B0_c%E1%BB%95_t%E1%BB%AD_cung&action=edit§ion=17)] [Chú giải 1](#fn_1_back): [[1]](http://www.who.int) [Chú giải 2](#fn_2_back): Ung thư học nội khoa – PGS Nguyễn Chấn Hùng – Nhà xuất bản Y Học Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2004 – trang 18–19 [Chú giải 3](#fn_3_back): Manual of Clinical Oncology – 6th – 1994 – [UICC](/w/index.php?title=UICC&action=edit&redlink=1) [Chú giải 4](#fn_4_back): [NEJM - Cancer of the Unterine Cervix Stephen A.Cannistra M.D., Jonathan M. Niloff M.D.](http://content.nejm.org/cgi/content/full/334/16/1030?hits=20&andorexactfulltext=and&where=fulltext&searchterm=cervical+cancer&search_tab=articles&sortspec=Score%2Bdesc%2BPUBDATE_SORTDATE%2Bdesc&excludeflag=TWEEK_element&searchid=1&FIRSTINDEX=0&resourcetype=HWCIT) [Chú giải 5](#fn_5_back): [Cervical Cancer by Agustin A Garcia, MD - Emedicine](http://www.emedicine.com/med/topic324.htm)

X-Cache: cp1066 miss, cp1053 miss


text:
(VTC News) - Sáng 1/4, Hội thảo Chuyên đề 4G LTE Việt Nam – Hàn Quốc được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của các cơ quan chính phủ, nhà mạng của cả Việt Nam và Hàn Quốc.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm cho biết, mục tiêu của Chương trình phát triển băng rộng quốc gia là đến năm 2020 sẽ xây dựng được hạ tầng băng rộng di động, phủ sóng 3G/4G đến 95% dân số.
Cụ thể, Chính phủ mới ban hành Chương trình phát triển băng rộng quốc gia, trong đó nêu rõ nhiệm vụ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng băng rộng hiện đại, an toàn, dung lượng lớn, tốc độ cao, vùng phù dịch vụ trên toàn quốc.
Trong bối cảnh đó, việc khẩn trương triển khai những công nghệ di động băng rộng tiên tiến nhất như LTE-A đang tiếp tục dành được sự quan tâm của cả giới doanh nghiệp lẫn các cơ quan quản lý.
Tại Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quy hoạch và cho phép các nhà mạng bước đầu thử nghiệm LTE từ năm 2010.
Trên cơ sở đánh giá về nhu cầu thị trường, công nghệ, thiết bị và các điều kiện khác, cuối năm 2015, Việt Nam đã hướng dẫn, cấp phép triển khai thử nghiệm công nghệ 4G LTE/LTE-A cho 3 nhà mạng lớn là Viettel, VNPT VinaPhone và MobiFone.
"Trong năm 2016 này, trên cơ sở kết quả thử nghiệm, các doanh nghiệp sẽ hoàn chỉnh phương án đầu tư – kinh doanh mạng 4G. Bộ Bộ Thông tin và Truyền thông cũng sẽ hoàn chỉnh các cơ chế chính sách quản lý, đảm bảo tiếp tục thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững trên thị trường di động băng rộng", Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.
Tham dự Hội thảo, về phía Hàn Quốc có đại diện đến từ Bộ Khoa học, ICT và Hoạch định tương lai, SK Telecom, Korea Telecom và Samsung Điện tử.
Về phía Việt Nam có đại diện các đơn vị liên quan thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, một số hiệp hội, tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực viễn thông ở Việt Nam, một số trường đại học.
Được biết, LTE là một trong những công nghệ viễn thông di động nhanh nhất (hay còn được gọi là mạng viễn thông 4G) cung cấp cho người dùng dịch vụ dữ liệu di động nhanh gấp 10 lần so với 3G.
Với sự phát triển rộng rãi của LTE trên toàn cầu, hiện nay có tổng cộng 480 mạng LTE đang được triển khai tại 157 quốc gia với kỳ vọng có khoảng hơn 1 tỷ thuê bao đăng ký trên toàn thế giới vào cuối năm 2015.
Tùng Đinh
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm cho biết, mục tiêu của Chương trình phát triển băng rộng quốc gia là đến năm 2020 sẽ xây dựng được hạ tầng băng rộng di động, phủ sóng 3G/4G đến 95% dân số.
Cụ thể, Chính phủ mới ban hành Chương trình phát triển băng rộng quốc gia, trong đó nêu rõ nhiệm vụ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng băng rộng hiện đại, an toàn, dung lượng lớn, tốc độ cao, vùng phù dịch vụ trên toàn quốc.
Trong bối cảnh đó, việc khẩn trương triển khai những công nghệ di động băng rộng tiên tiến nhất như LTE-A đang tiếp tục dành được sự quan tâm của cả giới doanh nghiệp lẫn các cơ quan quản lý.
Tại Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quy hoạch và cho phép các nhà mạng bước đầu thử nghiệm LTE từ năm 2010.
Trên cơ sở đánh giá về nhu cầu thị trường, công nghệ, thiết bị và các điều kiện khác, cuối năm 2015, Việt Nam đã hướng dẫn, cấp phép triển khai thử nghiệm công nghệ 4G LTE/LTE-A cho 3 nhà mạng lớn là Viettel, VNPT VinaPhone và MobiFone.
"Trong năm 2016 này, trên cơ sở kết quả thử nghiệm, các doanh nghiệp sẽ hoàn chỉnh phương án đầu tư – kinh doanh mạng 4G. Bộ Bộ Thông tin và Truyền thông cũng sẽ hoàn chỉnh các cơ chế chính sách quản lý, đảm bảo tiếp tục thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững trên thị trường di động băng rộng", Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.
Tham dự Hội thảo, về phía Hàn Quốc có đại diện đến từ Bộ Khoa học, ICT và Hoạch định tương lai, SK Telecom, Korea Telecom và Samsung Điện tử.
Về phía Việt Nam có đại diện các đơn vị liên quan thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, một số hiệp hội, tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực viễn thông ở Việt Nam, một số trường đại học.
Được biết, LTE là một trong những công nghệ viễn thông di động nhanh nhất (hay còn được gọi là mạng viễn thông 4G) cung cấp cho người dùng dịch vụ dữ liệu di động nhanh gấp 10 lần so với 3G.
Với sự phát triển rộng rãi của LTE trên toàn cầu, hiện nay có tổng cộng 480 mạng LTE đang được triển khai tại 157 quốc gia với kỳ vọng có khoảng hơn 1 tỷ thuê bao đăng ký trên toàn thế giới vào cuối năm 2015.
Tùng Đinh

markdown:
**(VTC News) - Sáng 1/4, Hội thảo Chuyên đề 4G LTE Việt Nam – Hàn Quốc được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của các cơ quan chính phủ, nhà mạng của cả Việt Nam và Hàn Quốc.**
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm cho biết, mục tiêu của Chương trình phát triển băng rộng quốc gia là đến năm 2020 sẽ xây dựng được hạ tầng băng rộng di động, phủ sóng 3G/4G đến 95% dân số.
Cụ thể, Chính phủ mới ban hành Chương trình phát triển băng rộng quốc gia, trong đó nêu rõ nhiệm vụ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng băng rộng hiện đại, an toàn, dung lượng lớn, tốc độ cao, vùng phù dịch vụ trên toàn quốc.
Hội thảo Chuyên đề 4G LTE Việt Nam – Hàn Quốc sáng 1/4 - Ảnh: Tùng Đinh
Tại Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quy hoạch và cho phép các nhà mạng bước đầu thử nghiệm LTE từ năm 2010.
Trên cơ sở đánh giá về nhu cầu thị trường, công nghệ, thiết bị và các điều kiện khác, cuối năm 2015, Việt Nam đã hướng dẫn, cấp phép triển khai thử nghiệm công nghệ 4G LTE/LTE-A cho 3 nhà mạng lớn là Viettel, VNPT VinaPhone và MobiFone.
Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm phát biểu tại hội thảo - Ảnh: Tùng Đinh
[kinh doanh](http://vtc.vn/kinh-te.1.0.html)mạng 4G. Bộ Bộ Thông tin và Truyền thông cũng sẽ hoàn chỉnh các cơ chế chính sách quản lý, đảm bảo tiếp tục thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững trên thị trường di động băng rộng", Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.
Tham dự Hội thảo, về phía Hàn Quốc có đại diện đến từ Bộ Khoa học, ICT và Hoạch định tương lai, SK Telecom, Korea Telecom và Samsung Điện tử.
Về phía Việt Nam có đại diện các đơn vị liên quan thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, một số hiệp hội, tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực viễn thông ở Việt Nam, một số trường đại học.
Một số thiết bị mạng phía Hàn Quốc đem đến trưng bày trong hội thảo - Ảnh: Tùng Đinh
Với sự phát triển rộng rãi của LTE trên toàn cầu, hiện nay có tổng cộng 480 mạng LTE đang được triển khai tại 157 quốc gia với kỳ vọng có khoảng hơn 1 tỷ thuê bao đăng ký trên toàn thế giới vào cuối năm 2015.
**Tùng Đinh**

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Pragma: no-cache

Cache-Control: public

X-Fastcgi-Cache: MISS


text:
Một chiếc xe khách loại 24 chỗ đang chạy trên đường bất ngờ tông vào xe hơi đang dừng đèn đỏ, sau đó lùa nhiều xe máy hàng chục mét trên đường.
Vụ việc xảy ra vào khoảng 17g ngày 13-2 trên đường Mỹ Phước - Tân Vạn (thuộc P.Tân Bình, TX.Dĩ An, tỉnh Bình Dương). Nạn nhân tử vong là hai chị em bé Nguyễn Thị Kim Lan (9 tuổi) và Nguyễn Thị Thanh Nga (20 tháng tuổi).
Theo thông tin ban đầu, vào thời điểm trên xe khách biển số TP.HCM chạy trên đường Mỹ Phước - Tân Vạn theo hướng từ TX.Bến Cát về TX.Dĩ An.
Khi đến ngã tư giao giữa đường Mỹ Phước - Tân Vạn với đường Thanh Niên (khu phố Tân Phú 2, phường Tân Bình) thì tông vào đuôi một chiếc xe hơi 4 chỗ đang dừng đèn đỏ.
Sau đó chiếc xe khách này tiếp tục lao về phía trước lùa ít nhất bốn chiếc xe máy dưới gầm, kéo lê hàng chục mét vào khu dân cư, tông sập cột đèn đường mới dừng lại.
Tại hiện trường, chiếc xe khách nằm cách hiện trường khoảng 100m. Thi thể hai bé gái nằm giữa đường, bên cạnh hai chiếc xe máy bị tông biến dạng. Nhiều xe máy nằm bị tông văng trên đường.
Mẹ của hai bé gái là chị Lê Thị Kim Chung (35 tuổi) bị thương rất nặng.
Đến 20g ngày 13-2, lực lượng chức năng tỉnh Bình Dương đã hoàn thành khám nghiệm hiện trường, đồng thời xác minh thông để điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo đó, tài xế lái chiếc xe khách gây tai nạn là Trần Hữu Tài (30 tuổi, quê Hậu Giang). Thời điểm xảy ra vụ việc chiếc xe anh Tài cầm lái không chở hành khách.
Trước lúc tông chết hai bé gái, chiếc xe này chạy tốc độ nhanh, đến ngã tư thì tông vào hai xe hơi đang chuẩn bị dừng đèn đỏ phía trước, sau đó lao vào đường Cây Da rồi tông hàng loạt xe máy tại đây.
Ngay sau khi xảy ra tai nạn, tài xế này đã rời khỏi hiện trường.
>>> Đọc thêm: Tiếp tục truy tố cô gái đi xe máy đâm ô tô làm bạn chết

markdown:
**Một chiếc xe khách loại 24 chỗ đang chạy trên đường bất ngờ tông vào xe hơi đang dừng đèn đỏ, sau đó lùa nhiều xe máy hàng chục mét trên đường.**
Vụ việc xảy ra vào khoảng 17g ngày 13-2 trên đường Mỹ Phước - Tân Vạn (thuộc P.Tân Bình, TX.Dĩ An, tỉnh Bình Dương). Nạn nhân tử vong là hai chị em bé Nguyễn Thị Kim Lan (9 tuổi) và Nguyễn Thị Thanh Nga (20 tháng tuổi).
Theo thông tin ban đầu, vào thời điểm trên xe khách biển số TP.HCM chạy trên đường Mỹ Phước - Tân Vạn theo hướng từ TX.Bến Cát về TX.Dĩ An.
![ Xe khach dam hang loat xe may, chi em be gai tu nan hinh anh 1](https://image.vtcns.com/files/duythanh/2017/02/13/3-xuanan-tainan-1486987919-2103.jpg)
## Hiện trường tai nạn
Khi đến ngã tư giao giữa đường Mỹ Phước - Tân Vạn với đường Thanh Niên (khu phố Tân Phú 2, phường Tân Bình) thì tông vào đuôi một chiếc xe hơi 4 chỗ đang dừng đèn đỏ.
Sau đó chiếc xe khách này tiếp tục lao về phía trước lùa ít nhất bốn chiếc xe máy dưới gầm, kéo lê hàng chục mét vào khu dân cư, tông sập cột đèn đường mới dừng lại.
Tại hiện trường, chiếc xe khách nằm cách hiện trường khoảng 100m. Thi thể hai bé gái nằm giữa đường, bên cạnh hai chiếc xe máy bị tông biến dạng. Nhiều xe máy nằm bị tông văng trên đường.
Mẹ của hai bé gái là chị Lê Thị Kim Chung (35 tuổi) bị thương rất nặng.
Đến 20g ngày 13-2, lực lượng chức năng tỉnh Bình Dương đã hoàn thành khám nghiệm hiện trường, đồng thời xác minh thông để điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo đó, tài xế lái chiếc xe khách gây tai nạn là Trần Hữu Tài (30 tuổi, quê Hậu Giang). Thời điểm xảy ra vụ việc chiếc xe anh Tài cầm lái không chở hành khách.
Trước lúc tông chết hai bé gái, chiếc xe này chạy tốc độ nhanh, đến ngã tư thì tông vào hai xe hơi đang chuẩn bị dừng đèn đỏ phía trước, sau đó lao vào đường Cây Da rồi tông hàng loạt xe máy tại đây.
Ngay sau khi xảy ra tai nạn, tài xế này đã rời khỏi hiện trường.
>>> Đọc thêm:
[Tiếp tục truy tố cô gái đi xe máy đâm ô tô làm bạn chết](https://vtc.vn/tiep-tuc-truy-to-co-gai-di-xe-may-dam-o-to-lam-ban-chet-d300282.html)


text:
CÁCH PHÂN BIỆT GIẢM CÂN NẤM THẬT – GIẢ
posted in: TIN TỨC | 0
Cách phân biệt Giảm cân Nấm Thật – Giả sẽ giúp bạn phân biệt chính xác nhất sản phẩm chính hãng.
Cách phân biệt Giảm cân Nấm Thật – Giả sẽ giúp bạn phân biệt chính xác nhất sản phẩm chính hãng.
Nấm giảm cân được chiết xuất từ thảo mộc tự nhiên như: nấm linh chi, trè vằng, lá sen… đảm bảo không tác dụng phụ và không ảnh hưởng tới sức khỏe.
Thị trường sản phẩm Nấm giảm cân đã xuất hiện Hàng Giả, Hàng Nhái được bán với giá rẻ hơn so với hàng chính hãng, vậy giá giảm cân nấm chính hãng là bao nhiêu? TRÀ GIẢM CÂN NẤM … Continued
Liệu trình giảm cân thảo dược Nấm đặc biệt thích hợp với những người có cơ địa giảm cân khó, mỡ tích tụ lâu năm, đã sử dụng qua nhiều biện pháp mà không cải thiện được cân nặng, có thể … Continued

markdown:
[](https://www.giamcanlishou.com/cach-phan-biet-giam-can-nam-that-gia.htm)
## CÁCH PHÂN BIỆT GIẢM CÂN NẤM THẬT – GIẢ
posted in:
[TIN TỨC](https://www.giamcanlishou.com/category/tin-tuc)| 0
Cách phân biệt Giảm cân Nấm Thật – Giả sẽ giúp bạn phân biệt chính xác nhất sản phẩm chính hãng.
Cách phân biệt Giảm cân Nấm Thật – Giả sẽ giúp bạn phân biệt chính xác nhất sản phẩm chính hãng.
Nấm giảm cân được chiết xuất từ thảo mộc tự nhiên như: nấm linh chi, trè vằng, lá sen… đảm bảo không tác dụng phụ và không ảnh hưởng tới sức khỏe.
Thị trường sản phẩm Nấm giảm cân đã xuất hiện Hàng Giả, Hàng Nhái được bán với giá rẻ hơn so với hàng chính hãng, vậy giá giảm cân nấm chính hãng là bao nhiêu? TRÀ GIẢM CÂN NẤM …
[Continued](https://www.giamcanlishou.com/gia-tra-giam-can-nam.htm)
Liệu trình giảm cân thảo dược Nấm đặc biệt thích hợp với những người có cơ địa giảm cân khó, mỡ tích tụ lâu năm, đã sử dụng qua nhiều biện pháp mà không cải thiện được cân nặng, có thể …
[Continued](https://www.giamcanlishou.com/1562.htm)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Lộc đỉnh ký - Hồi 113
THAY LẠT MA BẢO VỆ PHỤ HOÀNG
Ngày đăng 09-05-2012
Tổng cộng 248 hồi
Đánh giá 9.5/10 với 1428004 lượt xem
Vi Tiểu Bảo giật mình kinh hãi nói:
Té ra tên phản tặc Ngô Tam Quế lớn mật đến thế ? Hắn dám phái
bọn Lạt Ma đến mạo phạm lão Hoàng gia. Như vậy...như vậy chẳng là hắn đã công
nhiên tạo phản rồi ư ?
Vua Khang Hy "xuỳ" một tiếng rồi bảo:
- Nói khẽ chứ ? Trẫm chỉ biết tên tổng binh thủ hạ của hắn kết bạn đồng hành
với bọn Lạt Ma . Còn hắn có tạo phản hay không thì hiện giờ chưa thể nói quyết.
Vi Tiểu Bảo tâu:
- Nhất định hắn là phản rồi ? Nếu hắn là hảo nhân thì sao lại sai đại tướng dưới
trướng đi theo bọn Lạt Ma âm mưu ám hại lão Hoàng gia ?
Vua Khang Hy đáp:
- Dĩ nhiên hắn chẳng phải người tử tế.
Nhà Vua trầm ngâm một chút rồi chậm rãi nói:
- CÓ điều trẫm còn nhỏ tuổi thì chưa phải là đối thủ với hắn trong việc hành
quân chiến đấu, hay hơn hết chúng ta hãy chờ mấy năm nữa để trẫm trưởng thành
và hắn già thêm ít nữa. Khi đó sẽ động thủ mới nắm vững phần thắng. Tiểu Quế Tử
? Ngươi bất tất phải nóng nẩy. Chậm ngày nào là có lợi cho chúng ta ngày ấy. Hay
nói cách khác đối với hắn thêm phần nguy hại và thất bại.
Vi Tiểu Bảo vội tâu:
- Nếu hắn già rồi chết mất, há chẳng là phước cho hắn ư ?
Nhà Vua cười nói:
- Cái đó là vận mệnh của hắn.
Nhà Vua dừng lại một chút rồi tiếp:
- Phụ Hoàng vừa ân cần dặn trẫm: Nếu không phải dụng binh gây chiên là hay
hơn hết. Một khi đã xẩy ra cuộc chiến đấu thì bất luận thắng hay bại cũng là hạ
sách. Binh sĩ bị tử thương chẳng nói làm chi, trăm họ trong thiên hạ cũng bị khổ sở
chẳng nhiều thì ít. Vậy Ngô Tam Quế có chết sớm, chúng ta không cần phải động
thủ, thì dù không được đẹp đẽ cho lắm . . .
Nhà Vua dừng lại một chút, Vi Tiểu Bảo xen vào:
- Nhất định không tết đẹp chút nào.
Vua Khang Hy cười nói:
- Nhưng đối với quân sĩ và trăm họ thì lại là một hảo sự. Tiểu Quế Tử ? Nếu
ngươi muốn coi việc hành quân đẹp mắt thì rồi có ngày trẫm cho đi theo đến Liêu
Đông săn gấu, bắt cọp.
Vi Tiểu Bảo cả mừng reo lên;
- Tuyệt diệu? Thật là tuyệt diệu?
Nhà Vua liếc mắt nhìn cửa thiền phòng khẽ nói:
- Năm trẫm mới lên sáu, phụ Hoàng đã cho theo đi Liêu Đông, dự cuộc chăng
lưới vây bắt da thú. Bây giờ...
Nhà vua chậm chạp bước đến bên cửa, đưa tay sờ vào cánh cửa gỗ, nước mắt
long lanh cơ hồ phát khóc.
Sau một lúc. Nhà Vua quì mọp dưới đất lạy mấy lạy khẽ nói:
- Xin phụ hoàng bảo trọng tấm thân. Hài nhi đi đây.
Vi Tiểu Bảo cũng qùl xuống theo.
Vua Khang Hy trở ra Đại hùng bảo điện. Khang Thân Vương Kiện Thư, hướng
dẫn đô thống Kiêu Kỵ Doanh là Sát Nhĩ Châu, ngự tiền thị vệ chánh tổng quản là
Đa Long cùng bọn Sách Ngạch ĐỒ cùng các quan đại thần tuỳ tùng hộ giá đã đợi
sẵn Ở đó
Mọi người thấy Hoàng Đế trở ra đều qùl xuống làm lễ tham kiến.
Vua Khang Hy khoát tay một cái. Quần thần đều đứng cả dậy ngó trộm thấy
thấy vành mắt tiểu Hoàng Đế đỏ hoe. Hiển nhiên ngài đã khóc nhiều. Trong lòng ai
nấy đều kinh dị.
Nhà Vua tuy còn nhỏ tuổi nhưng kiến thức hơn đời. Hiện nay ngài đã vượt lên
trên quần thần rất xa. Các đại thần trong triều đối với nhà Vua vừa sợ hãi vừa kính
cẩn. Không một ai dám coa dạ khinh khi ngài còn nhỏ tuổi.
Tiểu Hoàng Đế mà khóc lóc là một chuyện lạ. Quần thần lại thấy mặt Vi Tiểu
Bảo cũng có ngấn lệ thì thầm nghĩ.
- Nhất định là gã thiếu niên thân tín của đức Hoàng thượng đã làm cho ngài
phải khóc nhiều. Không hiểu cặp thiếu niên này đã có chuyện gì?
Nên biết đức Thuận Trị xuất gia Ở Ngũ Đài Sơn, Vua Khang Hy giữ rất cẩn
mật. Dù người chí thân là con gái nhà Vua tức Kiến Ninh công chúa ngài cũng cho
hay thì dĩ nhiên quần thần biết thế nào được?
Khang Thân Vương tiến lên một bước tâu:
- Khải tâu thánh thượng? Mấy ngàn tên Lạt Ma làm huyên náo ngoài chùa
Thanh Lương không hiểu vì việc gì? Hiện đã bị bắt đem đến đây để chờ chỉ phát
Vua Khang Hy gật đầu phán:
- Đưa người cầm đầu vào đây.
Sát Nhĩ Châu liền áp giải ba tên Lạt Ma già mình mặc áo hoàng bào, ngoài
khoác áo cà sa màu đại hồng vào điện. Cả ba tên chân tay đều đeo xiềng khoá, hai
tên bị thương.
Ba tên Lạt Ma này đều không biết đây là Vua Khang Hy , đương kim Hoàng
Đế, chúng tỏ thái độ rất quật cường, miệng chúng lý lố không ngớt.
Đột nhiên nhà Vua cũng lý lố một hồi.
Quần thần đều kinh hãi vì chẳng ai ngờ Hoàng thượng lại hiểu cả Tạng ngữ.
Thực ra, bọn Lạt Ma này là người xứ Mông CỔ chứ không phải Ờ xứ Tây Tạng.
Vua Khang Hy nới tiếng Mông CỔ với chúng.
Ba tên Lạt Ma nghe nhà Vua nói một hồi, liền cúi đầu xuống tỏ vẻ khuất phục.
Vua Khang Hy ra lệnh:
- Đưa chúng vào phòng bên cạnh để trẫm thẩm vấn.
Đa Long vâng dạ rồi bước lên điểm vào bẩy, tám chỗ huyệt đạo trong mình
bọn Lạt Ma và sai người cắp chúng vào gian phòng bên cạnh. Vi Tiểu Bảo xoay tay
đóng cửa phòng rút đao truỷ thủ ra vung lên làm hiệu trỏ vào cổ họng, mắt, mũi ba
tên Lạt Ma.
Vua Khang Hy nói tiến Mông cổ hỏi mấy câu.
Một tên Lạt Ma già nhất trong bọn thái độ rất cung kính, trả lời từng câu một.
Vua Khang Hy và tên Lạt Ma già đối đáp với nhau hồi lâu. Vi Tiểu Bảo hễ
thấy nhà vua lớn tiếng, long nhan phẫn nộ lại vung đao truỷ thủ lên hăm doạ. Còn
những khi vẻ mặt nhà vua hoà hoãn thì gã lại cười khì khì. CÓ khí gã gật đầu nhìn
Lạt Ma để khuyến khích.
Vua Khang Hy hỏi lui, hỏi tới lâu đến một giờ mới sai bọn thị vệ đem ba tên
Lạt Ma ra ngoài.
Ngài lại sai Vi Tiểu Bảo đóng cửa, trầm ngâm một lúc rồi nói:
- Vụ này có điều quái lạ ?
Vi Tiểu Bảo không dám làm gián đoạn luồng tư tưởng của nhà vua, nên chỉ
đứng lặng thinh chẳng nói câu nào.
Vua Khang Hy lại nghĩ một lúc nữa rồi hỏi:
- Việc phụ hoàng xuất gia Ở chùa Thanh Lương có những ai hay biết?
Vi Tiểu Bảo tâu:
- Ngoài Thánh thượng và nô tài, còn sư phụ của lão Hoàng gia là Ngọc Lâm
đại sư và sư đệ của ngài là Hành Điên đại sư nữa mà thôi. Kể ra còn thái giám Hải
Đại Phú, nhưng lão đã chết rồi.
Gã dừng lại một chút rồi tiếp:
- Vị trụ trì Ở chùa Thanh Lương trước là Trừng Quan đại sư dường như cũng
không hay. Y chỉ biết lão Hoàng gia là một nhân vật lai lịch không phải tầm
thường. Trừ những người đó chỉ còn mụ...còn thái hậu nữa.
Vua Khang Hy gật đầu nói:
- Phải rồi? Vậy là trên đời này kể cả phụ hoàng chỉ có sáu người hay biết. Vậy
mà trẫm vừa hỏi tên Lạt Ma xứ Mông Cổ, thì lão nói vâng lệnh Hoạt Phật Ở Tây
Tạng là Lạp Tát đến chùa Thanh Lương để đón tiếp một vị hoà thượng lên Tây
Tạng. Trẫm gạn hỏi ngọn nghành xem vị hoà thượng Ở chùa Thanh Lương đó là ai
và Lạp Tát hoà thượng đón tiếp nhân vật đó đến Tây Tạng để làm gì, thì hắn đáp
một cách hàm hồ. Trẫm vặn đi, vặn lại hắn chỉ nói là quả thực không hay. Sau cùng
hắn bảo dường như vị hoà thượng kia hiểu nhiều chú ngữ của Mật Tông, Hoạt Phật
muốn mời y đến có lẽ vì mục đích khuyếc trương Phật pháp của phe Mật Tông. Dĩ
nhiên thế là hắn nói nhăng nói càn, nhưng coi gương mặt thì thì hắng không lộ vẻ gì
dối trá. Trẫm chắc người ta gạt hắn như vậy rồi hắn cũng tin là sự thực.
Vi Tiểu Bảo tâu:
- Dạ? Vị Hoạt Phật Ở Tây Tạng có biết lai lich chân chính của lão Hoàng gia
hay không hiện nay khó mà quyết đoán được. CÓ điều kẻ nào đến xúi giục Hoạt
Phật phái người tới đây mạo phạm lão Hoàng gia thì nô tài e rằng...e rằng đã biết rõ
nội tình.
Vua Khang Hy lẩm nhẩm gật đầu.
Vi Tiểu Bảo đột nhiên lộ vẻ sợ hãi tâu:
- Tâu Hoàng thượng ? NÔ tài phải thủ khẩu như . . .như cái gì ? ( nguyên là "thủ
khẩu như bình", nhưng gã không nhớ ?)
Gã nói tiếp:
- Việc này rất trọng đại, dù là lúc ngủ mê nô tài cũng chẳng dám thết ra nửa
lời
Nhà Vua phán:
- Dĩ nhiên ngươi không nói, trẫm đã tin rồi. Ngọc Lâm và Hành Điên đại sư dĩ
nhiên cũng không nói ra. Hối Thông phương trượng chùa Thiếu Lâm dù có đoán ra
phần nào, nhưng lão là một vị cao tăng đạo đức, quyết không bép xép, thổ lộ với ai.
Tính đi tính lại chỉ còn mụ...mụ tiện nhân đó.
Vi Tiểu Bảo nói theo:
- Đúng lắm? Đúng lắm? Nhất định là mụ...mụ...
Gã toan nói " mụ điếm già", nhưng trước mặt Hoàng Đế, gã không dám bạo
miệng.
Vua Khang Hy trầm ngâm một lúc rồi nói:
- Mụ Ở cung Từ Ninh đã giấu một gã đàn ông giả làm cung nữ, chính mắt trẫm
trông thấy, quyết không phải giả dối. Mụ lo ngày, lo đêm cơ sự bại lộ. Mụ còn tự
biết việc mụ giết Đoan Chính Hoàng hậu làm cho phụ hoàng căm hận mụ thấu
xương. Phụ hoàng tuy đã xuất gia, còn phái Hải Đại Phú về cung tra xét vụ đó.
Ngươi đã biết rõ nội tình mà lại kề cận bên mình trẫm thì mụ tiện nhân kia ăn ngon
ngủ yên thế nào được? Mụ phải tìm cách hạ thủ gia hại phụ hoàng, mưu hại trẫm rồi
giết ngươi đi mới yên được. Ngoài ra chẳng còn cách nào khác.
Vi Tiểu Bảo tính thầm trong bụng:
- Mụ điếm già đã cấu kết với Thần Long giáo. Mụ biết lão hoàng gia chưa chết
ắt báo cáo với Hồng giáo chủ. Coi chừng bọn Lạt Ma này kéo đến Ngũ Đài Sơn tất
có liên quan tới Hồng giáo chủ .
Nhưng gã là Bạch Long sứ Ở Thần Long giáo nên không thể tâu rõ với Hoàng
thượng được.
Vua Khang Hy thấy vẻ mặt lão có điều khác lạ liền hỏi:
- Ngươi nghĩ sao ?
Vi Tiểu Bảo vội tâu:
- NÔ tài nghĩ rằng...nghĩ rằng..những suy luận của Thánh thượng không sai
chút nào. Nhất định là mụ Thái hậu nói ra, Thái hậu chẳng đã thường lui tới siêu
hương lễ phật Ở các chùa Lạt Ma ?
Người Mãn Châu sùng tín Lạt Ma, ai ai đi lễ chùa Lạt Ma cũng là chuyện rất
tầm thường, nhưng lúc này nhà Vua đã có thành kiến không hay về Thái hậu nên
cũng không nghi ngờ gì nữa.
Nhà Vua vỗ tay xuống bàn chan chát mấy tiếng rồi nghiến răng nói:
- Quân tiện nhân này đã gia hại đức Mẫu hậu thân sinh của trẫm, lại làm hại
phụ hoàng chán đời xuất gia, để cho trẫm thành người không cha, không mẹ.
Trẫm...trẫm mà không băm bằm con tiện nhân làm muôn đoạnthì chẳng thể nào
nguôi được mối hận này. Nhưng...nhưng phụ hoàng cứ một mực khuyên trẫm đừng
làm khó dễ gì đến mụ. Vụ này biết làm thế nào cho được?
Vi Tiểu Bảo nghĩ thầm trong bụng:
- Lão Hoàng gia chỉ không cho nhà Vua giết mụ điếm già, chứ có cấm ta giết
đâu Dù lão có cấm ta cũng chẳng được vì ta là phương trượng của lão, ta hạ lệnh
cho lão thì được chứ không phải tuân theo chỉ thị của lão. CÓ điều này mà nói ra thì
không linh nghiệm nữa.
Gã nghĩ vậy liền tâu:
- Thánh thượng bất tất phải phiền lòng. Thái hậu đã gây nên nhiều tội ác tất sẽ
gặp kết quả bi thảm. Thánh thượng chỉ có việc giương mắt lắng tai chờ ngày đó.
Vua Khang Hy là người thông tuệ khác thường, hiểu ý gã ngay. Nhà Vua nhìn
gã một lúc rồi gật đầu nói:
- Đúng thế? Quân tiện nhân này tội ác ngập đầu, thế nào cũng gặp kết quả
thảm hại.
Nhà Vua bước lui, bước tới trong lòng hồi lâu rồi phán:
- Công việc ngày nay là phải nghĩ kế đừng để bọn Lạt Ma lại đến xâm phạm
phụ hoàng. Hay hơn hết là chúng ta phái một người có thể tin cậy được đi làm phật
sống Ở Tây Tạng. Bao nhiêu Lạt Ma trong thiên hạ đều thuộc quyền quản trị của
người đó thì mới khỏi lo về sau.
Vi Tiểu Bảo giật mình đánh thót một cái, bụng bảo dạ:
- Bữa nay ta giả làm tên tiểu Lạt Ma , chớ để giả thành thật, Hoàng thượng mà
tuyên bố ra là không thu lại được nữa. Vậy ta chận đầu trước là hơn.
Gã vội tâu:
- Khải tấu Hoàng thượng. Cái gì thì còn được, chứ làm Phật sống Ở Tây Tạng
thì nô tài không làm nổi.
Vua Khang Hy cười ha hả phán:
- Ngươi quả là tinh ranh. Thực ra làm phật sống Ở Tây Tạng có điều gì không
hay đâu? Địa phương quản hạt của Phật sống còn rộng hơn cả Vân Nam, Phạm vi
quản hạt của Ngô Tam Quế .
Vi Tiểu Bảo xua tay lia lịa đáp:
- Chẳng thà nô tài làm một tên tiểu thái giám còn được kề cận Thánh hoàng.
một khi làm Phật sống thì chẳng thể nào gần gũi Thánh hoàng được. Tây Tạng
Vương cũng thế, Đông Tạng Vương cũng vậy, hay Thiên Tạng Vương, Địa Tạng
Vương gì gì đi nữa thì nô tài cũng không làm được.
Gã nói mấy câu này là sự thực. Vì gã Ở với Vua Khang Hy lâu ngày. Hai người
tuổi xuýt xoát ngang nhau, chuyện trò lại ý hơp tâm đầu, dĩ nhiên sinh tình quyến
luyến. Tuy một bên là tiểu Hoàng Đế, một bên là tiểu thái giám, nhưng coi nhau
như bạn thân. Nếu phải dời xa nhà Vua thì lòng gã không khỏi bịn rịn.
Vua Khang Hy cười hỏi:
- Địa Tạng Vương là là danh hiệu của đức BỒ Tát mà ngươi cũng đem ra nói
nhăng ư ?
Ngài đẩy cửa phòng bước ra ngoài nhìn Sát Nhĩ Châu và Đa Long nói:
- Hai ngươi làm việc đắc lực, trẫm sẽ ban thưởng.
Sát Nhĩ Châu và Đa Long cả mừng liền dập đầu tạ ơn.
Vua Khang Hy nói:
- Trẫm đem lòng sùng tín Phật pháp, quà nhiên mấy năm nay nhờ BỒ Tát phù
hộ độ trì, nước nhà bình yên, nhân dân an lạc. Vi Tiểu Bảo thay trẫm làm hoà
thượng cũng là một công trạng rất lớn.
Vi Tiểu Bảo dập đầu tạ ơn.
Vua Khang Hy nói:
- Hiện nay Vi Tiểu Bảo đã mãn kỳ hạn thay mình trẫm, được theo trẫm về
cung. Đến lượt Sát Nhĩ Châu xuất gia hai năm, nhưng không phải làm hoà thượng
mà làm đai Lạt Ma trên Ngũ Đài Sơn.
Nhà Vua ngừng lại một chút rồi tiếp:
- Khanh chọn lấy hai ngàn tên quân đắc lực Ở Kiêu Kỵ Doanh đi theo cùng
làm Lạt Ma và chia ra trụ trì trong các chùa Lạt Ma Ở trên Ngũ Đài Sơn. thời kỳ
quân sỹ xuất gia lương bổng được tăng lên gấp đôi và còn được ban ơn khác nữa...
Sát Nhĩ Châu sửng sết, tuy không thích cũng phải tạ ơn lãnh chỉ.
Nhà Vua lại nói:
- Làm điều thiện mà muốn người ta hay biết thì không phải là chân thiện. Vụ
này khanh phải dặn mọi người thủ khẩu như bình, không được tiết lộ. Tên nào trái
lệnh cứ sử theo quân pháp, không khoang miễn gì hết:
Nhà Vua lại bảo Đa Long:
- Bao nhiêu Lạt Ma Ở Ngũ Đài Sơn khanh xiềng khoá cả lại đưa về kinh giam
cầm. Đồng người phái người đi thông tri cho Đạt Lai Hoạt Phật và nói là Hoàng
thượng mời những vị Lạt Ma này về Băc Kinh khuyếc trương Phật pháp, tuyên
dương giáo lý. Chờ thời gian chừng độ bảy tám chục năm, Phật pháp hưng thịnh rồi,
sẽ đưa bọn họ trở về Tây Tạng.
Nhà Vua nói một câu thì Cát Nhĩ Châu và Đa Long lại dạ một tiếng.
Vi Tiểu Bảo mừng thầm trong dạ tự nhủ:
- Phen này lão gia được hoàn tục thì vĩnh viễn không làm hoà thượng nữa.
Gã lại tự hỏi:
- Bọn Lạt Ma kia liệu có sống được bảy, tám chục năm nữa để về xứ chăng?
Bọn chúng lớn mật dám mạo phạm đến lão Hoàng gia mà Hoàng thượng không chặt
đầu mà chỉ giam cầm suết đời là ngài đại lượng lắm rồi và cũng là hồng phúc của
chúng rất lớn.
Vua Khang Hy lại phán:
- Vi Tiểu Bảo ? Ngươi được thăng chức Chánh Hoàng kỳ đô thống Ở Kiêu Kỵ
Doanh, kiêm ngự tiền thị vệ phó tổng quản. Sát Nhĩ Châu ? Ngươi làm đại Lạt Ma
được chu đáo, khi trở về kinh trẫm sẽ phái đi làm đề đốc.
Hai người lại dập đầu lạy tạ ơn.
Vi Tiểu Bảo coi là chuyện thường. Gã coi chức chánh đô thống hay phó đô
thống cũng vậy mà thôi. Còn Sát Nhĩ Châu thì mừng rỡ vô cùng?
Nên biết trong triều rất nhiều quan to, chức đô thống Kiêu Kỵ Doanh bất quá
là kẻ thân tín của đức Hoàng đế, nhưng chỉ được coi một doanh. Tám màu cờ có
tám chức đô thống, coi tám doanh. ĐÔ thống thì khi gặp hoàng thân quốc thích,
tướng quân, đại thần đều phải khom lưng vấn an. Ngoài lương bổng chẳng có ngoại
tài gì khác . Ai đi làm đề đốc Ở tỉnh xa mới oai danh hiển hách một phương mà
bổng lộc cũng lắm. Vì vậy Sát Nhĩ Châu hy vọng Ở chỗ làm đề đốc sau này.
Vào lúc trời mới bình minh, Vua Khang Hy truyền chỉ đến chùa Thanh Lương
lễ phật.
Ngoài chùa gươm đao còn quảng ngổn ngang dưới đất. Ngọn cỏ, mặt đá dính
đấy vết máu, tỏ ra lúc bắt Lạt Ma đã xẩy một trường ác đấu cực kỳ khủng khiếp.
Nhà Vua lại ra tiểu miếu Ở phía sau núi quan sát thì chỉ thấy đóng gạch ngói
tan tành, cột gỗ cháy đen. Toà tiểu miếu đã bị thiêu huỷ tàn tạ. Những pho tượng
Phật cũng cháy thành than.
Nhà Vua ngấm ngầm kinh hãi bụng bảo dạ:
- Giả tỷ đêm qua phụ hoàng không trốn ra ngoài thì đã bị thiêu Ở trong miếu
rôl
Nhà Vua không dám nghĩ thêm nữa, sai Sách Ngạch ĐỒ lấy một vạn lạng bạc
để trùng tu toà tiểu miếu. Nhà vua biết phụ hoàng không muốn làm to chuyện nên
không tiện cho nhiều tiền.
Vua Khang Hy trở về Đại hùng bảo điện cùng quần tăng chùa Thiếu Lâm làm
lễ tương kiến.
Quần tăng chỉ biết vị tiểu thí chủ này lai lịch rất lớn , không chừng vào hạng
Hoàng thân quốc thích, chứ không biết là Hoàng đế.
Các nhà tu hành tuy chẳng xu viêm phụ nhiệt như người ngoài tục, nhưng thấy
nhà Vua bỏ ra nhiều tiền sửa sang miếu vũ cũng chắp tay ngỏ lời tạ ơn.
Bọn Trừng Thông cũng đã nhận ra tuỳ tùng đức Vua giả làm hương khách số
đông là những người võ nghệ cao thâm.
Vua Khang Hy đã tới ngôi chùa phụ hoàng xuất gia, không muốn bỏ về ngay
liền hỏi:
- Bản nhân muốn Ở lại bảo tự mấy ngày có điều chi bất tiện chăng?
Vi Tiểu Bảo đáp:
- Đại thí chủ có lòng chiếu cố, bọn tiểu tăng mong mỏi còn không được . . .
Bất thình lình nghe đánh "sầm" một tiếng rùng rợn? Bụi cát gạch ngói đổ
xuống ầm ầm. Nóc Đại hùng bảo điện đã bị phá thủng một lỗ lớn.
Bỗng thấy bóng trắng thấp thoáng từ trên nóc viện rớt xuống.
Mọi người hoảng hết nhìn lại thì ra một nhà sư mặc áo bạch bào, tay cầm
trường kiếm vừa nhẩy xổ về phía Vua Khang Hy vừa la:
- Bữa nay ta rửa hờn cho nhà Đại Minh ?
Vua Khang Hy vội lùi lại.
Bọn Đa Long, Sát Nhĩ Châu, Khang Thân Vương đứng bên Hoàng Đế không
được đeo binh khí. Trong lúc kinh hãi ai nấy đều vươn tay không ra để chụp người
kia.
Người kia phất tay áo bên trái một cái. Một luồng kình lực cực kỳ lợi hại xô ra.
Bọn Đa Long bảy, tám người không đứng vững bị hất lùi lại.
Bọn Trừng Tâm, Trừng Quan đều la lớn:
- Không được hại người ?
Đồng thời ra tay cản trở.
Nhà sư kia lại phất tay áo bào một cái. Những tăng nhân vào hàng thượng
thặng đều võ công cao thâm thi triển HỔ trảo công, Long trảo thủ, Niêm hoa cầm nã
thủ, Cầm long công và nhiều tuyệt kỹ nữa mà không sao nắm được nhà sư kia.
Quần tăng cực kỳ kinh hãi lẩm bẩm:
- Trong thiên hạ sao lại có nhân vật ghê gớm thế ?
Bạch Y Tăng không ngừng cử động, tiếp tục phóng kiếm nhằm Vua Khang Hy
đâm tới.
Nhà Vua sau lưng đã tựa vào bàn thờ, không còn đất lùi, bất giác la thầm:
- Mạng ta đến đây là hết.
Vi Tiểu Bảo vội nhảy ra trước mặt Vua Khang Hy để ngăn chặn. Bỗng nghe
đánh "chát một tiếng. Ngực gã đã bị trúng kiếm. Thanh trường kiếm cong đi
không xuyên vào được.
Vi Tiểu Bảo trước ngực đau điếng, gã đã rút truỷ thủ cầm tay chém mạnh ra,
chặt kiếm đứt làm hai đoạn.
Bạch Y Tăng không khỏi ngẩn người.
Trừng Quan quát lên:
- Không được hại sư thúc ta?
Lão phóng chưởng đánh vào vai bên hữu Bạch Y Tăng.
Bạch Y Tăng quang thanh kiếm gẫy đi, xuay tay phóng chưởng phản kích.
Trừng Quan cảm thấy khí huyết nhộn nhạo, mắt nẩy đom đóm.
Bạch Y Tăng cất tiếng khen:
- Hảo công phu ?
Hắn tiếp một chưởng của Trừng Quan rồi đảo mắt nhìn quanh, thấy rất nhiều
cao thủ nên cũng sờn lòng. Nhất là vừa rồi thấy kiếm đâm không thủng một tên tiểu
hoà thượng lại càng kinh dị, nên không dám ham chiến. Hắn vươn tay mặt ra túm
lấy cổ áo vi Tiểu Bảo rồi đột nhiên nhảy vọt lên, qua chỗ thủng trên nóc điện chuồn
ra ngoài.
Động tác của Bạch Y Tăng mau lẹ vô cùng. Ba mươi sáu nhà sư cao thủ chùa
Thiếu Lâm Ở trong điện mà không một ai ngăn cản kịp.
Bọn Trừng Tâm, Trừng Quang vội theo lỗ thủng nhảy lên nóc điện thì đã thấy
bóng trắng thấp thoáng chay ra phía sau núi cách xa mấy chục trượng rồi.
Bạch Y Tăng quả là một kỳ nhân, bản lãnh đã cao thâm, khinh công cũng ghê
gớm không ai tưởng tượng được.
Quần tăng thấyc có đuổi cũng không kịp, nhưng phương trượng bản tự bị bắt
đem đi nên vẫn phải rượt theo.
Ba mươi sáu nhà sư vừa la vừa rượt. Chỉ trong chớp mắt bóng trắng đã biến
mất hút vào khúc quanh sau núi.
Vi Tiểu Bảo bị Bạch Y Tăng xách chạy đi, gã tưởng mình đương đằng vân giá
vũ, ngó dãy cây ven đường vèo vèo chạy lui lại. Gã lại cảm thấy đường đi mỗi lúc
một lên cao thì trong lòng kiếp đảm nghĩ thầm:
- Thằng trọc này đâm một kiếm mà ta không chết, nhất định hắn không chịu sẽ
dùng biện pháp khác, không chừng hắn lên ngọn núi cao liệng mình xuống vực
thẳm thì còn chi là cái mạng của thằng trọc nhỏ?
Đột nhiên Bạch Y Tăng buông tay ra. Quả nhiên hắn liệng Vi Tiểu Bảo xuống.

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html