text:
Bến Gỗ
Bến Gỗ là tên một ngôi làng cổ, ngày nay thuộc xã An Hòa, TP. Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam. Làng là một trong những vùng định cư sớm nhất của người Việt khi họ vào khai phá miền Nam Việt Nam.
Mục lục
Lịch sử hình thành[sửa | sửa mã nguồn]
Cuối thế kỷ 16, đất Đồng Nai còn hoang sơ, chưa được khai phá, dân cư thưa thớt, sản xuất thô sơ, trình độ xã hội thấp.
Cuộc chiến tranh Trịnh Nguyễn làm cho nhân dân khổ sở, lầm than, nên đã tạo ra một làn sóng di cư từ miền Trung vào đất Đồng Nai sinh sống. Những lưu dân người Việt đã cùng với người dân bản địa khai phá đất để sản xuất. Dần dà, đất Đồng Nai hoang vu trở thành những cánh đồng lúa và hoa màu tươi tốt.
Năm Kỉ Mùi (1679), nhà Minh ở Trung Quốc sụp đổ, Tổng binh Trần Thượng Xuyên trấn thủ các châu Cao - Lôi - Liêm không khuất phục nhà Thanh đã đem 50 chiến thuyền, 3000 binh lính và gia quyến đến xin thần phục chúa Nguyễn ở Thuận Hóa. Chúa Nguyễn đã thu nhận họ và cho vào khai khẩn, mở hoang vùng đất phương nam. Những Người Hoa ở miền Nam còn được gọi là người Minh Hương.
Người Hoa theo Trần Thượng Xuyên đầu tiên định cư và buôn bán ở Bến Gỗ (nay thuộc xã An Hòa, TP. Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai), nhưng sau xét thấy Cù lao Phố có vị trí thuận lợi hơn cho việc buôn bán, nên ông đã quyết định di chuyển cả đoàn đến Cù lao Phố sinh sống[1]. Cù lao Phố ngày càng phồn thịnh và nhanh chóng trở thành trung tâm thương mại và giao dịch quốc tế của cả Nam Bộ và Bến Gỗ trở thành nơi buôn bán vệ tinh của Cù lao Phố với việc buôn bán gỗ, tre nứa từ rừng đi khắp xứ Biên Hòa - Gia Định.
Do vậy, có thể nhận định là Bến Gỗ được hình thành từ thời gian này (1679), ước tính làng Bến Gỗ có tuổi thọ đã trên 300 năm, cùng thời gian hình thành Cù lao Phố và cả vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai.
Theo Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, có viết:
- "Vào nửa sau thế kỷ XVII, các thế hệ di dân tự do người Việt với phương tiện chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng... theo thủy triều ngược dòng Đồng Nai vào định cư ở các giồng đất hai bên bờ. Do đây là những nơi sẵn nước ngọt dùng cho sinh hoạt, trồng tỉa nên người Việt đến khai khẩn sớm nhất."
Theo đó, Bến Gỗ (nay thuộc xã An Hòa - TP.Biên Hoà) là một trong những vùng định cư sớm nhất của số cư dân này ở xứ Đồng Nai. Rồi một thời gian sau đó thì Trần Thượng Xuyên đến.
Vị trí địa lí[sửa | sửa mã nguồn]
Làng Bến Gỗ nay thuộc xã An Hòa, TP. Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai, cách trung tâm thành phố Biên Hòa khoảng 7 km theo đường chim bay.
Tên Bến Gỗ được dùng chỉ cho nhiều nơi như làng, chợ, họ đạo, nhà thờ... trên một vùng thuộc Bến Gỗ xưa, nay là địa giới hành chính của các xã An Hòa, xã Long Hưng, một phần xã Phước Tân, xã Tam Phước và phường Long Bình Tân thuộc TP. Biên Hòa. Nhưng phần lớn làng Bến Gỗ nằm ở xã An Hòa.
Sách "Đại Nam nhất thống chí" đề cập vùng Bến Gỗ có giải thích hai địa danh:
- "Núi Thiết Khâu và sông An Hòa. Núi Thiết Khâu tục gọi là núi Lò Thổi, là gò đống gồ ghề, rừng rú rậm rạp, có mỏ sắt và nhân dân trong vùng đến khai thác nấu quặng; còn sông An Hòa là chi lưu của sông Phước Long, ngoài cửa là sông Đồng Châu, chảy về phía Bắc đến chợ An Hòa, tục gọi Rạch Gỗ."
Văn hóa - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Trong dòng chảy của lịch sử, những làng cổ đã đóng một vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế, văn hóa của vùng đất Đồng Nai.
Cùng với người Việt bản địa, nhóm người Hoa đầu tiên định cư ở Đồng Nai đã sớm lập nên thương cảng Cù lao Phố, chợ Bến Cá, chợ Bến Gỗ và chợ Dinh (nay là chợ Biên Hòa). Những chợ ra đời rất sớm này đã mở ra thị trường giao lưu hàng hóa giữa cư dân tại chỗ, trong vùng và cả với thương nhân nước ngoài. Nhờ đó đã hình thành nên những làng nghề như: làng đá Bửu Long, xóm thiếc An Hòa... Rồi lò gạch, lò lu Tân Vạn, sở cải cây Chàm...
Làng Bến Gỗ được những lớp cư dân Việt, Hoa đến khai phá, xây dựng thành những vùng trù phú mà những dấu tích của một thời vẫn còn bảo lưu cho đến tận hôm nay.
Trong lòng đất Bến Gỗ, các nhà khảo cổ học đã phát hiện được nhiều di vật của lớp cư dân cổ từng sinh sống. Mảnh đất này được các tộc người của nhiều nền văn minh đến định cư, lập nghiệp xuyên suốt cả một thời kỳ lịch sử từ thời đại đồng thau cách nay hàng nghìn năm.
Họ đạo Bến Gỗ là một trong những họ đạo ra đời sớm trên đất Biên Hòa - Đồng Nai, vào năm 1882.
Nhà thờ Bến Gỗ xây dựng vào năm 1932, là nhà thờ Công giáo được xây dựng sớm nhất ở TP. Biên Hòa, nay nhà thờ nằm tại khu vực phường Long Bình Tân (TP. Biên Hòa).
Làng Bến Gỗ hiện tại có nhiều đình, chùa, miếu, thánh thất và mỗi di tích thường gắn liền với những câu chuyện kể dân gian đầy màu sắc huyền bí.
Người dân Bến Gỗ mang đậm chất đặc trưng của người nông dân Nam Bộ.
Đình An Hòa[sửa | sửa mã nguồn]
Đình An Hòa tọa lạc bên tả ngạn sông Đồng Nai xưa kia thuộc làng Bến Gỗ (nay thuộc xã An Hòa, TP. Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai). Đình An Hòa cách trung tâm thành phố Biên Hoà khoảng 6 km về hướng đông - nam. Đây là ngôi đình cổ kính gắn liền với quá trình khai phá, xây dựng và phát triển làng Bến Gỗ xưa - mảnh đất có vị trí địa lý thuận lợi, kinh tế phát triển, văn hóa đa dạng.
Đình đã được Bộ Văn Hóa - Thể thao - Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử Kiến trúc - Nghệ thuật cấp Quốc gia (Quyết định số 100/VH-QĐ, ngày 21/01/1989)[2].
Căn cứ vào hàng chữ mực tàu viết trên xà kèo nhà võ ca: "Dựng miếu 1792", cho thấy đình An Hoà nguyên thủy là ngôi miếu được xây dựng năm 1792, sau đó được nâng cấp chuyển đổi tính năng từ miếu thành đình như hiện tại.
Đình An Hoà thờ Thành hoàng bổn cảnh, vị thần bảo trợ làng và những vị tiền hiền, hậu hiền, những người có công khai phá, mở mang làng, xã. Nhân dân sở tại hàng năm đến đình cúng bái cầu cho mưa thuận gió hoà, quốc thái dân an, cuộc sống bình an, thịnh vượng, ấm no, hạnh phúc.
Kiến trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Đình An Hoà xây dựng theo hướng đông - nam, ban đầu kiểu chữ nhị (二) gồm một chánh điện và tiền bái. Sau này hai bộ phận trên được nối với nhau bằng một nhà cầu nên trở thành kiểu chữ công (工) như hiện tại. Đây là một trong năm kiểu kiến trúc tiêu biểu của đình làng ở Việt Nam. Đình An Hoà tọa lạc trên một khu đất cao ráo hình chữ nhật,mặt hướng ra sông, phía trước là khoảng sân rộng có hàng cây cổ thụ, có đủ chỗ cho đông đảo dân làng trong ngày cúng thần Thành hoàng hoặc các ngày lễ hội vui chơi, giải trí của làng.
Đình bề thế với những hàng cột gỗ quý to, chắc được trùng tu, tôn tạo nhiều lần kể từ khi khởi dựng. Nét đặc sắc của di tích là nghệ thuật chạm khắc nơi chánh điện. Nhiều cặp liễn đối, hoành phi với các hoa văn tinh xảo được sơn son thếp vàng, treo dài từ các hàng cột từ trong ra ngoài.
Toàn bộ các đầu đao, trụ đỡ, xà ngang... của đình được các nghệ nhân chạm trổ thể hiện các đề tài: Lưỡng long triều nhật, cúc liên chi, mây sóng nước, ngũ phúc lâm môn... Một cách hài hòa, tinh tế, sắc sảo. Đáng chú ý là hình ảnh lưỡng long triều nhật được cách điệu hóa: đầu rồng, thân xương cá đao với các họa tiết mà các nhà nghiên cứu cho là sự thể hiện ước mơ thịnh vượng, lòng khao khát về lễ nghĩa, phản ánh nghề chài lưới của cư dân cổ trên vùng đất này.
Đối với nơi thờ chính, chỉ trừ chánh điện được xây tường ở ba mặt còn lại toàn bộ mặt tiền gồm nhà võ ca, nhà bái đều không xây tường làm nổi bật những hàng cột gỗ tròn đường kính 400 được kê trên bệ đá xanh đỡ hệ thống khung vì của mái.
Mái đình lợp ngói âm dương, đỉnh chánh điện có gắn cặp rồng chầu pháp lam bằng gốm men màu. Nền lót gạch tàu, chia làm ba gian rõ rệt. Từ nhà võ ca nhìn vào chánh điện sẽ thấy ở gian giữa là những cặp liễn, hoành phi chữ Hán, xung quanh chạm khắc hoa văn tinh xảo, sơn son thếp vàng nổi bật trên hai hàng cột và xà ngang chạy suốt chiều dài 47 mét của khu chánh điện làm cho ngôi đình trở nên trang nghiêm và huyền bí.
Chánh điện: là loại nhà 3 gian 2 chái truyền thống ở Nam bộ. Chái phía sau bàn thờ thần (dãy hàng hiên sau) là hậu trường, đây là nơi phục vụ việc tế lễ. Gian giữa thờ thần, hương án bằng gỗ sơn son thếp vàng, chạm khắc hoa lá, rồng uốn lượn. Khám thờ mang hàng chữ "Vạn cổ anh linh". Bên trong là một đại tự: chữ "thần" viết bằng mực đen trên nền đỏ. Phía dưới là chiếc hộp sắt, sơn đỏ trong đựng sắc thần, nội dung như sau:
- "Sắc An Hoà Thành hoàng chi thần, nguyên tặng Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, Đôn Ngưng, Chi Thần
- Nhưng chuẩn Long Thành huyện, An Hoà thôn, y cựu phụng sự thần, kỳ trương bảo ngã lê dân
- Khâm sai".
- Ấn có chữ: Sắc mệnh chi bảo
- Tự Đức ngũ niên, thập nhất nguyệt, nhị thập cửu nhật.
Tạm dịch:
- "Sắc phong thần Thành hoàng An Hoà, trước (đã) tặng là thần: Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, giữ nước, giúp dân, linh ứng tính đã lâu.
- Ta (nay) ít đức, lãnh mệnh (tư dân), luôn nghĩ đến thần nên tặng thêm là thần: Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, Đôn Ngưng.
- Nhưng cho thôn An Hoà, huyện Long Thành thờ phụng thần như cũ, để thần bảo vệ (lê) dân của ta
- Kính vậy thay"
- Ngày 29 tháng 11 năm Tự Đức thứ năm (29 -1 -1852).
Nhà cầu: là nơi hành lễ. Nhà cầu là cầu nối giữa chánh điện và nhà bái. Nhà cầu ngoài chức năng là nơi hành lễ còn thờ Tiên sư và Thổ công.
Nhà bái: còn gọi là tiền bái hay tiền đường. Nhà bái và nhà cầu được thông liền với nhau nhưng được phân định bởi một hàng đá chẻ. Phía trước là ba cánh cửa bằng gỗ đơn sơ, đây cũng là cửa vào đình. Nhà bái được tạo dựng bởi hai hàng cột gỗ tròn đường kính 40 cm ở gian giữa và hai hàng cột gỗ vuông (25 cm x 25 cm) ở hai gian bên. Trên xà ngang ở gian giữa treo bức hoành phi đề 4 chữ Hán: Bảo An Chính Trực, đây là 4 chữ đầu tiên thần Thành hoàng của làng được tặng với hàm ý: giúp nước, giúp dân, giữ gìn sự yên ổn, khuôn phép ngay thẳng. Bức hoành phi này không có niên hiệu, vì vậy có lẽ trước thời Tự Đức tức triều Minh Mạng mới được phong thêm hai chữ Hữu Thiện, đến năm Tự Đức thứ 5 (1852) mới được phong thêm hai chữ Đôn Ngưng.
Nhà võ ca: được xây riêng biệt ở sân đình, mặt tiền đối diện với chánh điện. Nhà võ ca xây dựng đơn giản không có tường bao quanh, chỉ có một sân khấu để diễn hát bội và nghi lễ cúng thần. Đối với các ngôi đình ở Bắc bộ, khi diễn hát bội thường ở trong cửa đình, trước chánh điện, người xem đối mặt với thần Thành hoàng. Nhưng ở Nam bộ, đa số nhà võ ca đều đối diện với chánh điện, nên khi diễn hát bội, hoặc diễn trò người trình diễn đối mặt với thần, còn thần Thành hoàng cũng chỉ là một khán giả cùng ngồi xem với dân. Cách bố trí này, đối với người miền Bắc có thể xem là hành động bất kính đối với Thành hoàng, nhưng ở các đình miền Nam nói chung và đình An Hoà nói riêng thì thần Thành hoàng tuy quan trọng nhưng không hề tách biệt với nhân dân mà còn gần gũi, thân thiện với dân như người trong nhà vậy.
Đình An Hoà đã trải qua 4 lần trùng tu lớn:
Lần thứ nhất vào năm 1944: Các cột chính trong đình được nối dài thêm 1 mét để nâng cao chánh điện và mái đình. Nền nâng cao thêm 0,3 mét để tránh ngập lụt khi mùa mưa đến.
Lần thứ hai vào năm 1953: Quân Pháp chiếm đình làm đồn, khi trả lại cho dân, chúng phải xuất tiền đền bù để các bô lão và nhân dân trong làng sửa chữa lại một số hạng mục như: thay đòn tay, lót gạch bông ở tam cấp, tô lại đầu rùa bên phải mái đình. Cũng dịp này, nhân dân sở tại đã đóng góp công của xây dựng thêm nhà võ ca ở phía trước chánh điện.
Lần thứ ba vào năm 1994: Sau khi đình An Hoà được Nhà nước xếp hạng là di tích quốc gia, cũng là thời kỳ ngôi đình bị xuống cấp nghiêm trọng. Bộ Văn hoá - Thông tin, Cục Bảo tồn Bảo tàng đã cấp 400 triệu đồng cùng với nguồn kinh phí hỗ trợ của địa phương, Nhà Bảo tàng đã trùng tu lại ngôi đình khang trang, bề thế như hiện tại.
Lần thứ tư vào năm 2009: Đây là lần đại tu cho đình An Hoà với quy mô lớn. Đợt trùng tu tôn tạo này từ tháng 1 - 2009 đến tháng 8 - 2009 đã sửa chữa 12 hạng mục, bao gồm: Tiền đình, chánh điện, nhà võ ca, nhà túc, cổng tam quan, tường rào bảo vệ, hệ thống chữa cháy, thoát nước, trồng cây xanh, đồng thời nâng cấp sân và đường nội bộ... Tổng kinh phí trùng tu là trên 5 tỷ đồng, trong đó có 500 triệu đồng do người dân làng Bến Gỗ đóng góp.
Vai trò[sửa | sửa mã nguồn]
Trước năm 1945, đình An Hoà là trụ sở hành chánh của xã, thôn, nơi hội họp của Hội đồng kỳ mục để bổ bán binh dịch, phân chia công điền, công thổ, đặt khoán ước và giải quyết các vụ tranh chấp, kiện cáo, thu sưu, thu thuế, phạt vạ, ăn khao và là nơi thi văn, thi thơ, thi chữ... của các nho sĩ trong làng.
Năm 1952, quân Pháp chiếm đình làm đồn, đình trở thành bót, gọi là bót Bến Gỗ.
Hiện nay, từ sau ngày miền Nam hoàn toàn được giải phóng (30 - 4 -1975), đình được trả lại cho dân làng, đại diện là Ban quý tế đình An Hoà trông coi, hội họp. Trong những ngày cúng Thành hoàng, đình trở thành trung tâm văn hoá của làng (xã). Các tuồng tích xưa giàu tính nhân văn tích lũy từ đời này qua đời khác được trình diễn tại đình trong vài đêm cho dân làng coi.
Lễ hội - Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]
Hàng năm, vào rằm tháng Tám (âm lịch), đình An Hoà tổ chức lễ rước thần theo nghi thức truyền thống, cầu cho quốc thái, dân an, mưa thuận, gió hòa. Các tuồng tích xưa giàu tính nhân văn tích lũy từ đời này qua đời khác do đoàn hát bội xã An Hòa trình diễn tại đình ở nhà Võ Ca trong đêm rằm tháng 8 và sáng ngày hôm sau 16/8 Âm lịch cho dân làng coi và cũng như là lễ hát chầu để cúng thành hoàng. Đây là dịp để nhân dân trong làng (xã) và những người xa xứ tụ họp, chuyện trò, trao đổi kinh nghiệm làm ăn, học tập và những buồn vui của cuộc sống.
Tại chùa Ông - Miếu thờ Quan Công theo tục người Hoa, gần chợ Bến Gỗ, đáo lệ ba năm (tháng 10 Âm lịch) được tổ chức lễ hội kéo dài nhiều ngày với các hình thức diễn xướng dân gian độc đáo như hát bội, xô giàn, đua thuyền... với sự tham dự của đông đảo người dân.
Bến Gỗ nổi tiếng về đua thuyền từ đầu thế kỷ 19. Theo kinh nghiệm của các bậc tiền bối, một ghe đua tốt phải được làm từ một loại gỗ tốt, dẻo nhẹ, dài 16 mét, rộng 1,6 mét; thân ghe dài, được đúc hao hao hình con thoi để khi nước chảy gió ngược vẫn không cản nổi thuyền. Để tạo thêm vẻ sắc sảo, tự tin cho ghe, mũi ghe kẻ hình mắt phượng, đuôi dài, ngươi tròn viền trắng. Các loại dầm như dầm phách, dầm ngang cũng phải được đẽo sao cho không bị vênh, riêng chèo dọc phải bằng loại gỗ có độ dẻo lớn, sức uốn mạnh. Đội thuyền 24 người gồm một chỉ huy, một phách nhì đánh phèng chiêng cổ vũ, một múc nước, một xà bát đứng lái, năm cặp giữa khoang, năm cặp đốc hậu. Đội hình đua ghe phải gồm những tay chèo khỏe mạnh, cường tráng và giàu kinh nghiệm. Khi bơi phải đều tay, cầm dầm sao cho đứng. Tiếng hô của người đứng trước mũi cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp chèo của cả đội, không để dầm nọ sọ dầm kia khiến sức cộng hưởng kém, tốc độ ghe sẽ chậm.
Ngày nay, truyền thống đua thuyền Bến Gỗ vẫn còn giữ được, hằng năm đều có đội đua tham dự các giải địa phương, khu vực và từng đại diện khu vực tham gia thi toàn quốc. Qua thời gian, đua ghe đã có nhiều thay đổi để phù hợp hơn với cuộc sống. Giải đua thuyền thường niên được tổ chức vào những ngày đầu tiên của Tết Nguyên Đán với quy mô trong TP.Biên Hoà.
Ẩm thực[sửa | sửa mã nguồn]
Làng Bến Gỗ nổi tiếng với đặc sản thịt chuột, một món ăn dân dã của người nông dân, đặc biệt đã là dân Bến Gỗ thì phải biết ăn thịt chuột, 10 người hết 9 đều biết ăn. Thịt chuột phải là chuột đồng, được chế biến thành nhiều món như chuột rô ty, chuột nướng trui,chuột nướng muối ớt, chuột rim nước dừa...nổi tiếng khắp Biên Hòa - Đồng nai. Rượu đế Bến Gỗ từ xa xưa đã vang tiếng khắp miền Nam. Theo Biên Hòa - Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển thì:
- "Thức uống có men phải nói đến rượu đế. Cùng với rượu Gò Đen (Long An), Hòa Long (Bà Rịa), thì rượu gạo Bến Gỗ (Long Thành) cũng nổi tiếng xứ Đồng Nai. Rượu đế chưng cất từ gạo nếp kết tinh chất bổ dưỡng từ bột nên dùng đúng liều lượng rất dễ tiêu hóa. Rượu đế còn dùng để ngâm thuốc gồm nhiều loại động, thực vật để tăng lực hoặc chữa bệnh"
Rượu đế Bến Gỗ ngon nhờ ngoài kỹ thuật kháp còn có yếu tố nước. Bây giờ rượu đế Bến Gỗ được bán rộng rãi từ Phước Tân qua Tân Vạn, Hóa An... Một người trong gia đình có mấy đời nấu rượu ở Bến Gỗ nói:
- "...Rượu đế Bến Gỗ hồi trước đây nấu toàn bằng nếp và pha men ngọt nên rượu ngon lắm. Ông bà mình còn canh thời tiết mới kháp rượu, nên rượu ra ngon không chê vào đâu được. Đã vậy, người uống rượu đế Bến Gỗ hồi đó thường dùng cáo nhạo để đựng rượu và khi rót ra ly phải có bọt mới chịu. Và khi uống rượu đế người ta cũng uống là để thưởng thức hương vị, ngồi nhâm nhi bàn chuyện xóm làng. Đến đám tiệc cũng uống rượu tình rượu nghĩa."
Để giữ vững danh tiếng cho rượu đế Bến Gỗ và tạo thành một thương hiệu rượu đế có uy tín, năm 2007 vừa qua, với việc cho rượu đế Bến Gỗ vào bình. Hợp tác xã An Hòa đã tạo cho rượu Bến Gỗ thương hiệu riêng.
Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]
- Làng Bến Gỗ được những lớp cư dân Việt, Hoa đến khai phá, xây dựng thành những vùng trù phú mà những dấu tích của một thời vẫn còn bảo lưu cho đến tận hôm nay. Trong dòng chảy của lịch sử, những làng cổ đã đóng một vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế, văn hóa của vùng đất Đồng Nai.
- Về mặt tạo hình, đình An Hoà được xem là gương mặt của nghệ thuật kiến trúc cổ ở Đồng Nai và tiêu biểu cho kiểu dáng đình ở một vùng Nam bộ.
Đình An Hoà là nơi bảo tồn khá nguyên vẹn những đặc điểm của nền kiến trúc dân tộc, không chịu ảnh hưởng của kiến trúc Trung Hoa như một số ngôi đình khác. Được chứng kiến tận mắt lối kiến trúc và nghệ thuật chạm khắc ở đình An Hoà, ta mới cảm nhận hết cái đẹp, cái tài hoa của các nghệ nhân bản địa đã làm cho các phiến gỗ nặng nề trở thành những mảng trang trí nhẹ nhàng, thanh thoát, tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho ngôi đình.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Đồng Nai - Tiềm năng phát triển - Văn hoá Du lịch trên trang của tỉnh Đồng Nai.
- ^ Thư viện tỉnh Đồng Nai - Di tích văn hoá lịch sử tỉnh Đồng Nai trên trang của Thư viện tỉnh Đồng Nai.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Tư Liệu Cù Lao Phố trên web Đồng Nai.
- Tư Liệu Rượu Bến Gỗ trên web Đồng Nai.
- Tư Liệu Làng Cổ Bến Gỗ trên web Đoàn TNCS Tỉnh Đồng Nai.
- Tư Liệu Đình An Hòa trên web Thư Viện Tỉnh Đồng Nai.
- Tư Liệu Lễ hội Đua Thuyền Bến Gỗ trên wed Đồng Nai.

markdown:
# Bến Gỗ
**Bến Gỗ** là tên một ngôi làng cổ, ngày nay thuộc xã [An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a), TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a), tỉnh [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Làng là một trong những vùng định cư sớm nhất của [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) khi họ vào khai phá [miền Nam Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_(Vi%E1%BB%87t_Nam)).
## Mục lục
## Lịch sử hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=1)]
Cuối
[thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16), đất [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) còn hoang sơ, chưa được khai phá, dân cư thưa thớt, sản xuất thô sơ, trình độ xã hội thấp.
Cuộc
[chiến tranh Trịnh Nguyễn](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh-Nguy%E1%BB%85n_ph%C3%A2n_tranh) làm cho nhân dân khổ sở, lầm than, nên đã tạo ra một làn sóng di cư từ miền Trung vào đất [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) sinh sống. Những lưu dân người Việt đã cùng với người dân bản địa khai phá đất để sản xuất. Dần dà, đất [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) hoang vu trở thành những cánh đồng lúa và hoa màu tươi tốt.
Năm Kỉ Mùi (1679), nhà
[Minh](/wiki/Minh) ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) sụp đổ, Tổng binh [Trần Thượng Xuyên](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Xuy%C3%AAn) trấn thủ các châu Cao - Lôi - Liêm không khuất phục [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) đã đem 50 chiến thuyền, 3000 binh lính và gia quyến đến xin thần phục [chúa Nguyễn](/wiki/Ch%C3%BAa_Nguy%E1%BB%85n) ở [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a). [Chúa Nguyễn](/wiki/Ch%C3%BAa_Nguy%E1%BB%85n) đã thu nhận họ và cho vào khai khẩn, mở hoang vùng đất phương nam. Những [Người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) ở miền Nam còn được gọi là người [Minh Hương](/wiki/Minh_H%C6%B0%C6%A1ng). [Người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) theo [Trần Thượng Xuyên](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Xuy%C3%AAn) đầu tiên định cư và buôn bán ở Bến Gỗ (nay thuộc xã [An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a), TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a), tỉnh [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai)), nhưng sau xét thấy [Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91) có vị trí thuận lợi hơn cho việc buôn bán, nên ông đã quyết định di chuyển cả đoàn đến [Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91) sinh sống . [1] [Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91)ngày càng phồn thịnh và nhanh chóng trở thành trung tâm thương mại và giao dịch quốc tế của cả Nam Bộ và Bến Gỗ trở thành nơi buôn bán vệ tinh của [Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91)với việc buôn bán gỗ, tre nứa từ rừng đi khắp xứ [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a)- [Gia Định](/wiki/Gia_%C4%90%E1%BB%8Bnh).
Do vậy, có thể nhận định là Bến Gỗ được hình thành từ thời gian này (1679), ước tính làng Bến Gỗ có tuổi thọ đã trên 300
[năm](/wiki/N%C4%83m), cùng thời gian hình thành [Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91) và cả vùng đất [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a) - [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai).
Theo Gia Định thành thông chí của
[Trịnh Hoài Đức](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Ho%C3%A0i_%C4%90%E1%BB%A9c), có viết: *"Vào nửa sau thế kỷ XVII, các thế hệ di dân tự do người Việt với phương tiện chủ yếu là thuyền, ghe, xuồng... theo thủy triều ngược dòng Đồng Nai vào định cư ở các giồng đất hai bên bờ. Do đây là những nơi sẵn nước ngọt dùng cho sinh hoạt, trồng tỉa nên người Việt đến khai khẩn sớm nhất."*
Theo đó, Bến Gỗ (nay thuộc xã
[An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a) - TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a)) là một trong những vùng định cư sớm nhất của số cư dân này ở xứ [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai). Rồi một thời gian sau đó thì [Trần Thượng Xuyên](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Xuy%C3%AAn) đến.
## Vị trí địa lí[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=2)]
Làng Bến Gỗ nay thuộc xã
[An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a), TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a), tỉnh [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), cách trung tâm thành phố [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a) khoảng 7 km theo đường chim bay.
Tên Bến Gỗ được dùng chỉ cho nhiều nơi như làng, chợ, họ đạo, nhà thờ... trên một vùng thuộc Bến Gỗ xưa, nay là địa giới hành chính của các xã
[An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a), xã [Long Hưng](/wiki/Long_H%C6%B0ng), một phần xã [Phước Tân](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%C3%A2n), xã [Tam Phước](/wiki/Tam_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc) và phường [Long Bình Tân](/wiki/Long_B%C3%ACnh_T%C3%A2n) thuộc TP. [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a). Nhưng phần lớn làng Bến Gỗ nằm ở xã [An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a).
Sách "
[Đại Nam nhất thống chí](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Nam_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD)" đề cập vùng Bến Gỗ có giải thích hai địa danh: *"Núi Thiết Khâu và sông An Hòa. Núi Thiết Khâu tục gọi là núi Lò Thổi, là gò đống gồ ghề, rừng rú rậm rạp, có mỏ sắt và nhân dân trong vùng đến khai thác nấu quặng; còn sông An Hòa là chi lưu của sông Phước Long, ngoài cửa là sông Đồng Châu, chảy về phía Bắc đến chợ An Hòa, tục gọi Rạch Gỗ."*
## Văn hóa - xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=3)]
Trong dòng chảy của lịch sử, những làng cổ đã đóng một vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế, văn hóa của vùng đất
[Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai).
Cùng với người Việt bản địa, nhóm người Hoa đầu tiên định cư ở Đồng Nai đã sớm lập nên thương cảng
[Cù lao Phố](/wiki/C%C3%B9_lao_Ph%E1%BB%91), chợ Bến Cá, chợ Bến Gỗ và chợ Dinh (nay là chợ [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a)). Những chợ ra đời rất sớm này đã mở ra thị trường giao lưu hàng hóa giữa cư dân tại chỗ, trong vùng và cả với thương nhân nước ngoài. Nhờ đó đã hình thành nên những làng nghề như: làng đá [Bửu Long](/wiki/B%E1%BB%ADu_Long), xóm thiếc [An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a)... Rồi lò gạch, lò lu Tân Vạn, sở cải cây Chàm...
Làng Bến Gỗ được những lớp cư dân Việt, Hoa đến khai phá, xây dựng thành những vùng trù phú mà những dấu tích của một thời vẫn còn bảo lưu cho đến tận hôm nay.
Trong lòng đất Bến Gỗ, các nhà khảo cổ học đã phát hiện được nhiều di vật của lớp cư dân cổ từng sinh sống. Mảnh đất này được các tộc người của nhiều nền văn minh đến định cư, lập nghiệp xuyên suốt cả một thời kỳ lịch sử từ thời đại đồng thau cách nay hàng nghìn năm.
Họ đạo Bến Gỗ là một trong những họ đạo ra đời sớm trên đất
[Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a) - [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), vào năm 1882.
Nhà thờ Bến Gỗ xây dựng vào năm 1932, là nhà thờ
[Công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o) được xây dựng sớm nhất ở TP. [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a), nay nhà thờ nằm tại khu vực phường Long Bình Tân (TP. [Biên Hòa](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a)).
Làng Bến Gỗ hiện tại có nhiều đình, chùa, miếu, thánh thất và mỗi di tích thường gắn liền với những câu chuyện kể dân gian đầy màu sắc huyền bí.
Người dân Bến Gỗ mang đậm chất đặc trưng của người nông dân
[Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Đình An Hòa[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=4)]
Đình An Hòa tọa lạc bên tả ngạn sông
[Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) xưa kia thuộc làng Bến Gỗ (nay thuộc xã [An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a), TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a), tỉnh [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai)). Đình An Hòa cách trung tâm thành phố [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a) khoảng 6 km về hướng đông - nam. Đây là ngôi đình cổ kính gắn liền với quá trình khai phá, xây dựng và phát triển làng Bến Gỗ xưa - mảnh đất có vị trí địa lý thuận lợi, kinh tế phát triển, văn hóa đa dạng.
Đình đã được
[Bộ Văn Hóa - Thể thao - Du lịch](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_V%C4%83n_H%C3%B3a_-_Th%E1%BB%83_thao_-_Du_l%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1) xếp hạng Di tích lịch sử Kiến trúc - Nghệ thuật cấp Quốc gia (Quyết định số 100/VH-QĐ, ngày 21/01/1989) . [2]
Căn cứ vào hàng chữ mực tàu viết trên xà kèo nhà võ ca: "Dựng miếu 1792", cho thấy đình An Hoà nguyên thủy là ngôi miếu được xây dựng năm 1792, sau đó được nâng cấp chuyển đổi tính năng từ miếu thành đình như hiện tại.
Đình An Hoà thờ Thành hoàng bổn cảnh, vị thần bảo trợ làng và những vị tiền hiền, hậu hiền, những người có công khai phá, mở mang làng, xã. Nhân dân sở tại hàng năm đến đình cúng bái cầu cho mưa thuận gió hoà, quốc thái dân an, cuộc sống bình an, thịnh vượng, ấm no, hạnh phúc.
#### Kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=5)] [Đình](/wiki/%C4%90%C3%ACnh) An Hoà xây dựng theo hướng đông - nam, ban đầu kiểu chữ nhị (二) gồm một chánh điện và tiền bái. Sau này hai bộ phận trên được nối với nhau bằng một nhà cầu nên trở thành kiểu chữ công (工) như hiện tại. Đây là một trong năm kiểu kiến trúc tiêu biểu của đình làng ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Đình An Hoà tọa lạc trên một khu đất cao ráo hình chữ nhật,mặt hướng ra sông, phía trước là khoảng sân rộng có hàng cây cổ thụ, có đủ chỗ cho đông đảo dân làng trong ngày cúng thần Thành hoàng hoặc các ngày lễ hội vui chơi, giải trí của làng.
Đình bề thế với những hàng cột gỗ quý to, chắc được trùng tu, tôn tạo nhiều lần kể từ khi khởi dựng. Nét đặc sắc của
[di tích](/wiki/Di_t%C3%ADch) là nghệ thuật chạm khắc nơi chánh điện. Nhiều cặp liễn đối, hoành phi với các hoa văn tinh xảo được sơn son thếp vàng, treo dài từ các hàng cột từ trong ra ngoài.
Toàn bộ các đầu đao, trụ đỡ, xà ngang... của đình được các nghệ nhân chạm trổ thể hiện các đề tài: Lưỡng long triều nhật, cúc liên chi, mây sóng nước, ngũ phúc lâm môn... Một cách hài hòa, tinh tế, sắc sảo. Đáng chú ý là hình ảnh lưỡng long triều nhật được cách điệu hóa: đầu rồng, thân xương cá đao với các họa tiết mà các nhà nghiên cứu cho là sự thể hiện ước mơ thịnh vượng, lòng khao khát về lễ nghĩa, phản ánh nghề chài lưới của cư dân cổ trên vùng đất này.
Đối với nơi thờ chính, chỉ trừ chánh điện được xây tường ở ba mặt còn lại toàn bộ mặt tiền gồm nhà võ ca, nhà bái đều không xây tường làm nổi bật những hàng cột gỗ tròn đường kính 400 được kê trên bệ đá xanh đỡ hệ thống khung vì của mái.
Mái đình lợp ngói âm dương, đỉnh chánh điện có gắn cặp rồng chầu pháp lam bằng gốm men màu. Nền lót gạch tàu, chia làm ba gian rõ rệt. Từ nhà võ ca nhìn vào chánh điện sẽ thấy ở gian giữa là những cặp liễn, hoành phi chữ Hán, xung quanh chạm khắc hoa văn tinh xảo, sơn son thếp vàng nổi bật trên hai hàng cột và xà ngang chạy suốt chiều dài 47 mét của khu chánh điện làm cho ngôi đình trở nên trang nghiêm và huyền bí.
**Chánh điện:** là loại nhà 3 gian 2 chái truyền thống ở Nam bộ. Chái phía sau bàn thờ thần (dãy hàng hiên sau) là hậu trường, đây là nơi phục vụ việc tế lễ. Gian giữa thờ thần, hương án bằng gỗ sơn son thếp vàng, chạm khắc hoa lá, rồng uốn lượn. Khám thờ mang hàng chữ "Vạn cổ anh linh". Bên trong là một đại tự: chữ "thần" viết bằng mực đen trên nền đỏ. Phía dưới là chiếc hộp sắt, sơn đỏ trong đựng sắc thần, nội dung như sau: *"Sắc An Hoà Thành hoàng chi thần, nguyên tặng Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, Đôn Ngưng, Chi Thần* *Nhưng chuẩn Long Thành huyện, An Hoà thôn, y cựu phụng sự thần, kỳ trương bảo ngã lê dân* *Khâm sai".*
- Ấn có chữ:
*Sắc mệnh chi bảo* *Tự Đức ngũ niên, thập nhất nguyệt, nhị thập cửu nhật.*
Tạm dịch:
*"Sắc phong thần Thành hoàng An Hoà, trước (đã) tặng là thần: Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, giữ nước, giúp dân, linh ứng tính đã lâu.* *Ta (nay) ít đức, lãnh mệnh (tư dân), luôn nghĩ đến thần nên tặng thêm là thần: Bảo An, Chính Trực, Hữu Thiện, Đôn Ngưng.* *Nhưng cho thôn An Hoà, huyện Long Thành thờ phụng thần như cũ, để thần bảo vệ (lê) dân của ta* *Kính vậy thay"* *Ngày 29 tháng 11 năm Tự Đức thứ năm (29 -1 -1852).* **Nhà cầu:** là nơi hành lễ. Nhà cầu là cầu nối giữa chánh điện và nhà bái. Nhà cầu ngoài chức năng là nơi hành lễ còn thờ Tiên sư và Thổ công. **Nhà bái:** còn gọi là tiền bái hay tiền đường. Nhà bái và nhà cầu được thông liền với nhau nhưng được phân định bởi một hàng đá chẻ. Phía trước là ba cánh cửa bằng gỗ đơn sơ, đây cũng là cửa vào đình. Nhà bái được tạo dựng bởi hai hàng cột gỗ tròn đường kính 40 cm ở gian giữa và hai hàng cột gỗ vuông (25 cm x 25 cm) ở hai gian bên. Trên xà ngang ở gian giữa treo bức hoành phi đề 4 chữ Hán: Bảo An Chính Trực, đây là 4 chữ đầu tiên thần Thành hoàng của làng được tặng với hàm ý: giúp nước, giúp dân, giữ gìn sự yên ổn, khuôn phép ngay thẳng. Bức hoành phi này không có niên hiệu, vì vậy có lẽ trước thời Tự Đức tức triều Minh Mạng mới được phong thêm hai chữ Hữu Thiện, đến năm Tự Đức thứ 5 (1852) mới được phong thêm hai chữ Đôn Ngưng. **Nhà võ ca:** được xây riêng biệt ở sân đình, mặt tiền đối diện với chánh điện. Nhà võ ca xây dựng đơn giản không có tường bao quanh, chỉ có một sân khấu để diễn hát bội và nghi lễ cúng thần. Đối với các ngôi đình ở Bắc bộ, khi diễn hát bội thường ở trong cửa đình, trước chánh điện, người xem đối mặt với thần Thành hoàng. Nhưng ở Nam bộ, đa số nhà võ ca đều đối diện với chánh điện, nên khi diễn hát bội, hoặc diễn trò người trình diễn đối mặt với thần, còn thần Thành hoàng cũng chỉ là một khán giả cùng ngồi xem với dân. Cách bố trí này, đối với người miền Bắc có thể xem là hành động bất kính đối với Thành hoàng, nhưng ở các đình miền Nam nói chung và đình An Hoà nói riêng thì thần Thành hoàng tuy quan trọng nhưng không hề tách biệt với nhân dân mà còn gần gũi, thân thiện với dân như người trong nhà vậy. **Đình An Hoà đã trải qua 4 lần trùng tu lớn:**
Lần thứ nhất vào năm 1944: Các cột chính trong đình được nối dài thêm 1 mét để nâng cao chánh điện và mái đình. Nền nâng cao thêm 0,3 mét để tránh ngập lụt khi mùa mưa đến.
Lần thứ hai vào năm 1953: Quân Pháp chiếm đình làm đồn, khi trả lại cho dân, chúng phải xuất tiền đền bù để các bô lão và nhân dân trong làng sửa chữa lại một số hạng mục như: thay đòn tay, lót gạch bông ở tam cấp, tô lại đầu rùa bên phải mái đình. Cũng dịp này, nhân dân sở tại đã đóng góp công của xây dựng thêm nhà võ ca ở phía trước chánh điện.
Lần thứ ba vào năm 1994: Sau khi đình An Hoà được Nhà nước xếp hạng là di tích quốc gia, cũng là thời kỳ ngôi đình bị xuống cấp nghiêm trọng. Bộ Văn hoá - Thông tin, Cục Bảo tồn Bảo tàng đã cấp 400 triệu đồng cùng với nguồn kinh phí hỗ trợ của địa phương, Nhà Bảo tàng đã trùng tu lại ngôi đình khang trang, bề thế như hiện tại.
Lần thứ tư vào năm 2009: Đây là lần đại tu cho đình An Hoà với quy mô lớn. Đợt trùng tu tôn tạo này từ tháng 1 - 2009 đến tháng 8 - 2009 đã sửa chữa 12 hạng mục, bao gồm: Tiền đình, chánh điện, nhà võ ca, nhà túc, cổng tam quan, tường rào bảo vệ, hệ thống chữa cháy, thoát nước, trồng cây xanh, đồng thời nâng cấp sân và đường nội bộ... Tổng kinh phí trùng tu là trên 5 tỷ đồng, trong đó có 500 triệu đồng do người dân làng Bến Gỗ đóng góp.
#### Vai trò[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=6)]
Trước năm 1945, đình An Hoà là trụ sở hành chánh của xã, thôn, nơi hội họp của Hội đồng kỳ mục để bổ bán binh dịch, phân chia công điền, công thổ, đặt khoán ước và giải quyết các vụ tranh chấp, kiện cáo, thu sưu, thu thuế, phạt vạ, ăn khao và là nơi thi văn, thi thơ, thi chữ... của các nho sĩ trong làng.
Năm 1952, quân Pháp chiếm đình làm đồn, đình trở thành bót, gọi là bót Bến Gỗ.
Hiện nay, từ sau ngày miền Nam hoàn toàn được giải phóng (30 - 4 -1975), đình được trả lại cho dân làng, đại diện là Ban quý tế đình An Hoà trông coi, hội họp. Trong những ngày cúng Thành hoàng, đình trở thành trung tâm văn hoá của làng (xã). Các tuồng tích xưa giàu tính nhân văn tích lũy từ đời này qua đời khác được trình diễn tại đình trong vài đêm cho dân làng coi.
## Lễ hội - Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=7)]
Hàng năm, vào rằm tháng Tám (âm lịch), đình An Hoà tổ chức lễ rước thần theo nghi thức truyền thống, cầu cho quốc thái, dân an, mưa thuận, gió hòa. Các tuồng tích xưa giàu tính nhân văn tích lũy từ đời này qua đời khác do đoàn hát bội xã
[An Hòa](/wiki/An_H%C3%B2a) trình diễn tại đình ở nhà Võ Ca trong đêm rằm tháng 8 và sáng ngày hôm sau 16/8 Âm lịch cho dân làng coi và cũng như là lễ hát chầu để cúng thành hoàng. Đây là dịp để nhân dân trong làng (xã) và những người xa xứ tụ họp, chuyện trò, trao đổi kinh nghiệm làm ăn, học tập và những buồn vui của cuộc sống.
Tại chùa Ông - Miếu thờ
[Quan Công](/wiki/Quan_V%C5%A9) theo tục người [Hoa](/wiki/Hoa), gần chợ Bến Gỗ, đáo lệ ba năm (tháng 10 [Âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch)) được tổ chức lễ hội kéo dài nhiều ngày với các hình thức diễn xướng dân gian độc đáo như hát bội, xô giàn, đua thuyền... với sự tham dự của đông đảo người dân.
Bến Gỗ nổi tiếng về đua thuyền từ đầu thế kỷ 19. Theo kinh nghiệm của các bậc tiền bối, một ghe đua tốt phải được làm từ một loại gỗ tốt, dẻo nhẹ, dài 16 mét, rộng 1,6 mét; thân ghe dài, được đúc hao hao hình con thoi để khi nước chảy gió ngược vẫn không cản nổi thuyền. Để tạo thêm vẻ sắc sảo, tự tin cho ghe, mũi ghe kẻ hình mắt phượng, đuôi dài, ngươi tròn viền trắng. Các loại dầm như dầm phách, dầm ngang cũng phải được đẽo sao cho không bị vênh, riêng chèo dọc phải bằng loại gỗ có độ dẻo lớn, sức uốn mạnh. Đội thuyền 24 người gồm một chỉ huy, một phách nhì đánh phèng chiêng cổ vũ, một múc nước, một xà bát đứng lái, năm cặp giữa khoang, năm cặp đốc hậu. Đội hình đua ghe phải gồm những tay chèo khỏe mạnh, cường tráng và giàu kinh nghiệm. Khi bơi phải đều tay, cầm dầm sao cho đứng. Tiếng hô của người đứng trước mũi cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nhịp chèo của cả đội, không để dầm nọ sọ dầm kia khiến sức cộng hưởng kém, tốc độ ghe sẽ chậm.
Ngày nay, truyền thống đua thuyền Bến Gỗ vẫn còn giữ được, hằng năm đều có đội đua tham dự các giải địa phương, khu vực và từng đại diện khu vực tham gia thi toàn quốc. Qua thời gian, đua ghe đã có nhiều thay đổi để phù hợp hơn với cuộc sống. Giải đua thuyền thường niên được tổ chức vào những ngày đầu tiên của
[Tết Nguyên Đán](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n) với quy mô trong TP. [Biên Hoà](/wiki/Bi%C3%AAn_H%C3%B2a).
## Ẩm thực[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=8)]
Làng Bến Gỗ nổi tiếng với đặc sản thịt chuột, một món ăn dân dã của người nông dân, đặc biệt đã là dân Bến Gỗ thì phải biết ăn thịt chuột, 10 người hết 9 đều biết ăn. Thịt chuột phải là chuột đồng, được chế biến thành nhiều món như chuột rô ty, chuột nướng trui,chuột nướng muối ớt, chuột rim nước dừa...nổi tiếng khắp Biên Hòa - Đồng nai. Rượu đế Bến Gỗ từ xa xưa đã vang tiếng khắp miền Nam. Theo Biên Hòa - Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển thì:
*"Thức uống có men phải nói đến rượu đế. Cùng với rượu Gò Đen (* [Long An](/wiki/Long_An)), Hòa Long ( [Bà Rịa](/wiki/B%C3%A0_R%E1%BB%8Ba)), thì rượu gạo Bến Gỗ ( [Long Thành](/wiki/Long_Th%C3%A0nh)) cũng nổi tiếng xứ [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai). Rượu đế chưng cất từ gạo nếp kết tinh chất bổ dưỡng từ bột nên dùng đúng liều lượng rất dễ tiêu hóa. Rượu đế còn dùng để ngâm thuốc gồm nhiều loại động, thực vật để tăng lực hoặc chữa bệnh"
Rượu đế Bến Gỗ ngon nhờ ngoài kỹ thuật kháp còn có yếu tố nước. Bây giờ rượu đế Bến Gỗ được bán rộng rãi từ Phước Tân qua Tân Vạn, Hóa An... Một người trong gia đình có mấy đời nấu rượu ở Bến Gỗ nói:
*"...Rượu đế Bến Gỗ hồi trước đây nấu toàn bằng nếp và pha men ngọt nên rượu ngon lắm. Ông bà mình còn canh thời tiết mới kháp rượu, nên rượu ra ngon không chê vào đâu được. Đã vậy, người uống rượu đế Bến Gỗ hồi đó thường dùng cáo nhạo để đựng rượu và khi rót ra ly phải có bọt mới chịu. Và khi uống rượu đế người ta cũng uống là để thưởng thức hương vị, ngồi nhâm nhi bàn chuyện xóm làng. Đến đám tiệc cũng uống rượu tình rượu nghĩa."*
Để giữ vững danh tiếng cho rượu đế Bến Gỗ và tạo thành một thương hiệu rượu đế có uy tín, năm 2007 vừa qua, với việc cho rượu đế Bến Gỗ vào bình. Hợp tác xã An Hòa đã tạo cho rượu Bến Gỗ thương hiệu riêng.
## Nhận xét[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=9)] *Làng Bến Gỗ được những lớp cư dân Việt, Hoa đến khai phá, xây dựng thành những vùng trù phú mà những dấu tích của một thời vẫn còn bảo lưu cho đến tận hôm nay. Trong dòng chảy của lịch sử, những làng cổ đã đóng một vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế, văn hóa của vùng đất Đồng Nai.* *Về mặt tạo hình, đình An Hoà được xem là gương mặt của nghệ thuật kiến trúc cổ ở Đồng Nai và tiêu biểu cho kiểu dáng đình ở một vùng Nam bộ.*
Đình An Hoà là nơi bảo tồn khá nguyên vẹn những đặc điểm của nền kiến trúc dân tộc, không chịu ảnh hưởng của kiến trúc Trung Hoa như một số ngôi đình khác. Được chứng kiến tận mắt lối kiến trúc và nghệ thuật chạm khắc ở đình An Hoà, ta mới cảm nhận hết cái đẹp, cái tài hoa của các nghệ nhân bản địa đã làm cho các phiến gỗ nặng nề trở thành những mảng trang trí nhẹ nhàng, thanh thoát, tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho ngôi đình.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=10)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=11)] [^](#cite_ref-1) [Đồng Nai - Tiềm năng phát triển - Văn hoá Du lịch](http://www.dongnai.gov.vn/dong-nai/tiemnang_phattrien/Van_hoa_du_lich/view)trên trang của tỉnh Đồng Nai. [^](#cite_ref-2) [Thư viện tỉnh Đồng Nai - Di tích văn hoá lịch sử tỉnh Đồng Nai](http://www.thuviendongnai.gov.vn/c/portal/layout?p_l_id=PUB.1.237&p_p_id=Journals&p_p_action=0&p_p_state=maximized&p_p_mode=edit&p_p_col_id=&p_p_col_pos=0&p_p_col_count=0&_Journals_ToPicID=130&_Journals_recordPerPage=15&_Journals_page=1&_Journals_JournalID=476)trên trang của Thư viện tỉnh Đồng Nai.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_G%E1%BB%97&action=edit§ion=12)] [Tư Liệu Cù Lao Phố](http://www.dongnai.gov.vn/gioi_thieu_chung/du_lich_thuong_mai)trên web Đồng Nai. [Tư Liệu Rượu Bến Gỗ](http://www.dongnai.gov.vn/thong_tin_KTXH/van_hoa_xh/lelan20060306_B1/view?searchterm=l%C3%B2)trên web Đồng Nai. [Tư Liệu Làng Cổ Bến Gỗ](http://doantncshcm.dongnai.gov.vn/doi-tntp-hcm/tin_tuc/mlnews.2008-05-21.7768306705)trên web Đoàn TNCS Tỉnh Đồng Nai. [Tư Liệu Đình An Hòa](http://www.thuviendongnai.gov.vn/c/portal/layout?p_l_id=PUB.1.237&p_p_id=Journals&p_p_action=0&p_p_state=maximized&p_p_mode=edit&p_p_col_id=&p_p_col_pos=0&p_p_col_count=0&_Journals_ToPicID=130&_Journals_recordPerPage=15&_Journals_page=1&_Journals_JournalID=476)trên web Thư Viện Tỉnh Đồng Nai. [Tư Liệu Lễ hội Đua Thuyền Bến Gỗ](http://www.dongnai.gov.vn/thong_tin_KTXH/van_hoa_xh/lelan20060314_B2/view?searchterm=Bến%20Gỗ,%20xã%20An%20Hòa,%20huyện%20Long%20Thành)trên wed Đồng Nai.

X-Cache: cp1068 miss, cp1055 miss


text:
Cố đô Sambor Prei Kuk
Cố đô Sambor Prei Kuk được xây dựng vào thế kỷ 7, nguyên là kinh đô của vương quốc Chân Lạp xưa. Nó có niên đại sớm hơn cả các di tích trong quần thể Angkor. Các kiến trúc của cố đô hoàn toàn bằng gạch và được xây dựng hoàn toàn không có chất kết dính. Cố đô gồm có nhiều tháp nhỏ hình ống cao, trong đó có một đền gọi là Đền Sư tử, nơi diễn ra các hoạt động tôn giáo chính.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Công cuộc chinh phục Phù Nam của người Chân Lạp cũng như sự hợp nhất giữa hai nước Chân Lạp và Phù Nam đã tạo ra quốc gia Khmer và Bavavacman I có thể coi là người sáng lập. Tuy vậy, sự hợp nhất đó không có nghĩa là đã chấm dứt được ngay tình hình đối lập về thành phần chủng tộc nữa.
Em của Bavavacman I là Chitơrasena kế ngôi anh vào khoảng năm 600, hiệu là Mahendravacman. Ông vua này tiếp tục mở rộng bờ cõi vương quốc về phía Tây và phía Nam, đặt quan hệ giao hữu với nước Chămpa láng giềng để rảnh tay về biên giới phía Đông, tập trung mở rộng biên giới phía Tây.[[Tập tin::Sambor Prei Kuk S02.jpg|nhỏ|100px|phải|Các gian thờ bên trong tháp]]
Dưới đời vua Ixanavacman I (615-635) con của Mahendravacman, lãnh thổ Chân Lạp mở rộng thêm về phía Tây Nam, bao gồm Angkor Baray, Kampong Cham, Prey Veng, Kandal, Takeo, cho đến Chanthaburi thuộc Thái Lan ngày nay. Để củng cố quan hệ hữu hảo với các nước láng giềng, Ixanavacman I triều cống Trung Quốc vào những năm 616, 623, 628, mặt khác cũng gả con gái của mình cho cháu nội của vua Chămpa lúc bấy giờ. Do cuộc hôn nhân đó mà sinh ra một người con trai, sau này lên ngôi vua Chămpa năm 653, hiệu là Vikrantavacman một ông vua rất nổi tiếng về những công trình xây dựng đền đài (vùng Mỹ Sơn - Đông Dương thuộc tỉnh Quảng Nam ngày nay).
Ixanavacman dời đô đến Ixanapura, vùng Sampor Prei Kuk ngày nay ở phía Bắc tỉnh Kampong Thom thuộc vùng Biển Hồ, nơi mà nhiều bản văn bia khắc từ đời ông vua này để lại có ghi vương quốc của Ixanavacman được củng cố vững mạnh hơn. Giúp việc vua, có một bộ máy hành chính quan liêu khá hoàn chỉnh gồm có năm quan đại thần đứng đầu năm bộ ở kinh đô và vài chừng ba mươi tổng trấn cai trị trên ba mươi tỉnh ở địa phương.
Nền nghệ thuật và văn minh của thời đại tiền Angkor[sửa | sửa mã nguồn]
Từ đời Bavavacman I cho đến cuối đời vua Giayavacman II chính quyền quân chủ chuyên chế ở nước Chân Lạp ngày càng được củng cố dần, nhất là vùng Biển Hồ và vùng tam giác châu thổ sông Mê Kông. Trong lịch sử Campuchia, thời đại đó còn gọi là thời đại tiền Angkor, thời đại đã lại nhiều di tích về đền đài, tượng thần, văn bia khắc bằng chữ Sankris hay bằng chữ Khmer cổ, hợp thành cái mà người ta gọi là nền nghệ thuật tiền Angkor.
Nghệ thuật kiến trúc Sambor Prei Kuk[sửa | sửa mã nguồn]
Nghệ thuật kiến trúc đền chùa ở Sambor Prei Kuk có phong cách khác với nền nghệ thuật kiến trúc của Ấn Độ, đền chùa xây bằng gạch, cửa cuốn bằng đá, thường xây cách biệt nhau hoặc hợp thành từng cụm. Nghệ thuật tạc tượng cũng thế, mặc dù còn giữ lại một số nét của các loại hình Ấn Độ, nhưng đã mang phong cách đặc biệt, độc đáo của nền nghệ thuật tạc tượng Khmer cổ đã từng tạo nên những pho tượng đẹp như tượng thần Harihara và pho tượng nửa người ở Uma.
Miêu tả[sửa | sửa mã nguồn]
Đền hiện nay nằm ở vị trí từ thủ đô Phnom Penh ngược lên quốc lộ 6 lên thị xã Kompong Thom và sau đó ngược lên hướng đông bắc, đi trên con đường đất đỏ cực kỳ xấu dẫn vào rừng sâu. Khu đền này có 54 cụm tháp lớn nhỏ nằm rải rác trong khu rừng hoang rộng đến 30km2. Trước ngày 11-3-2003 - ngày chính phủ chính thức cho mở cửa khu đền - ít ai dám vào rừng một mình vì còn rất nhiều bom mìn và không có lối đi, rất dễ lạc lối.
Sử sách ghi lại thì từ giữa thế kỷ thứ 6, vương quốc Phù Nam đã bắt đầu suy yếu do những cuộc trường chinh, Bhavavarman - một người thuộc dòng dõi hoàng gia - đã lấy công chúa Chân Lạp và sau đó được tôn làm vua nước này. [[Tập tin::Sambor Prei Kuk S01 A.jpg|nhỏ|100px|phải|Nhóm tháp S1 - cụm tháp A]]
Theo các văn bia cổ được tìm thấy ở khu vực Chamkrong, chính vị vua Bhavavarman đã biến cuộc hôn nhân của mình thành nền móng cho việc ra đời vương triều Kampuja - ánh bình minh của đế chế Khơme hùng mạnh sau này.
Chính vua Isanavarman I (615 - 635), cháu của Bhavavarman, là người quyết định dựng kinh đô tại Sambo Prey Kuk vào giữa thế kỷ thứ 7.
Ngay từ khi phát hiện khu đền ẩn mình trong rừng, người ta đã tìm ra nhiều bia ký được khắc từ thời Isanavarman I cho thấy đó là một kinh thành to lớn và tráng lệ.
Nhà sử học đời nhà Tùy - Trung Quốc ghi chép lại khung cảnh của Sambo Prey Kuk này xưa: "Nhà vua sống trong cung điện giữa kinh đô đông đến hơn hai vạn hộ. Ở trung tâm kinh đô có một hoàng cung là nơi nhà vua thiết triều và tiếp kiến sứ thần... Cứ ba ngày một lần, nhà vua ra ngự ở hoàng cung, ngồi trên một cái sập bằng gỗ hương sơn son thếp vàng. Phía trên sập có treo một khung trần bằng ngà voi trang trí những bông hoa mạ vàng, bốn phía căng đủ các thứ gấm vóc, toàn bộ cái sập trông như một tòa lâu đài".
Bốn bề cố đô là rừng rậm, đó đây là những phế tích tường thành, hồ công chúa, vọng gác, đền thờ..., những hình bóng của một kinh đô ngàn năm trước hoàn toàn đổ nát tại các đền đài chính. Duy chỉ có 2 khu vực dành cho du khách tham quan còn nguyên vẹn là Đền sư tử Yeai Pourn và nhóm Đền Trapeang Ropeak
Tình trạng[sửa | sửa mã nguồn]
Cố đô nằm tại tỉnh Kampong Thom, bị chìm vào rừng sâu và bị quên lãng. Các cây cổ thụ bao bọc lấy cố đô như minh chứng cho sự trường tồn và một sức sống mãnh liệt. Các rễ của các cây đại thụ mọc bao trùm lên ngôi đền khiến cho chúng ta cảm giác có sự đấu tranh giữa các ngôi đền trong cố đô và thiên nhiên - nhưng cuối cùng thiên nhiên cũng đã thắng với các bộ rễ ôm trọn các ngôi tháp.Những cụm đền tháp ở đây rất giống với tháp Chàm, sản phẩm của nền văn hoá Champa ở miền Trung Việt Nam ngày nay, lý do đơn giản, cả hai vương quốc đều nằm trong vùng ảnh hưởng văn minh Ấn Độ.
Sự hủy diệt của thiên nhiên khiến cho ngôi đền rất hoang tàng - gần như là đổ nát và bị hủy hoại rất nặng nề khiến cho công việc trùng tu gặp rất nhiều khó khăn. Các bức tranh điêu khắc trên đá bị thời gian xóa nhòa khiến cho việc định hình các tác phẩm này gặp rất nhiều khó khăn.
Hơn một thiên niên kỷ đã trôi qua, đền tháp vẫn còn đó, có những ngôi đền còn khá nguyên vẹn. Nếu ở Angkor là cuộc chiến kỳ thú giữa những cây tung cổ thụ với mái đền đá ở Ta Prohm, thì ở đây, những cây đa cổ quái đang ra sức nuốt chửng ngôi đền. Cảnh tượng không kỳ vĩ như ở Angkor mà có vẻ khá… tàn nhẫn. Hình ảnh một ngôi đền nằm lọt thỏm giữa tầng tầng lớp lớp rễ cây có thể gợi lên những suy ngẫm về sự thịnh suy của lịch sử. Tường thành của kinh đô xưa nay chỉ còn là những vệt mờ bị cỏ cây phủ lấp, chỉ có ngôi tháp vẫn đứng sừng sững và khắp nơi là dấu vết văn hoá phồn thực với những linga và yoni. Sambor Prei Kuk không hoành tráng lộng lẫy như Ayuthaya ở Thái Lan, không đồ sộ như Angkor, nhưng vẻ trầm mặc, sự thô ráp mạnh mẽ toát lên từ những ngôi đền tháp còn lại sau bao biến thiên của lịch sử cũng đủ làm rung động những ai đã chịu khó… tới đây, vì quả thực nơi này khá hẻo lánh, ít người biết, ít khách du lịch để ý đến nó trên lộ trình đi Angkor.
Điểm tham quan này đang được các công ty du lịch khai thác, trước mắt các di tích chưa thu hút khách vì xa xôi và sự đổ nát của các ngôi đền, và vì một phần trong khu di tích vẫn còn đầy rẫy bom mìn. Ngôi đền vẫn đang trong giai đoạn trùng tu.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Lịch sử Campuchia - Nhà xuất bản Dân tộc.
- Mêkong ký sự - Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh phần trên lãnh thổ Campuchia.

markdown:
# Cố đô Sambor Prei Kuk
|Bài viết này
|cần thêm . **Cố đô Sambor Prei Kuk** được xây dựng vào thế kỷ 7, nguyên là kinh đô của vương quốc [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) xưa. Nó có niên đại sớm hơn cả các di tích trong quần thể [Angkor](/wiki/Angkor). Các kiến trúc của cố đô hoàn toàn bằng gạch và được xây dựng hoàn toàn không có chất kết dính. Cố đô gồm có nhiều tháp nhỏ hình ống cao, trong đó có một đền gọi là **Đền Sư tử**, nơi diễn ra các hoạt động tôn giáo chính.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=1)]
Công cuộc chinh phục
[Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam) của người [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) cũng như sự hợp nhất giữa hai nước Chân Lạp và Phù Nam đã tạo ra quốc gia [Khmer](/wiki/Khmer) và [Bavavacman I](/w/index.php?title=Bavavacman_I&action=edit&redlink=1) có thể coi là người sáng lập. Tuy vậy, sự hợp nhất đó không có nghĩa là đã chấm dứt được ngay tình hình đối lập về thành phần chủng tộc nữa.
Em của Bavavacman I là
[Chitơrasena](/w/index.php?title=Chit%C6%A1rasena&action=edit&redlink=1) kế ngôi anh vào khoảng năm 600, hiệu là [Mahendravacman](/w/index.php?title=Mahendravacman&action=edit&redlink=1). Ông vua này tiếp tục mở rộng bờ cõi vương quốc về phía Tây và phía Nam, đặt quan hệ giao hữu với nước [Chămpa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa) láng giềng để rảnh tay về biên giới phía Đông, tập trung mở rộng biên giới phía Tây.[[Tập tin::Sambor Prei Kuk S02.jpg|nhỏ|100px|phải|Các gian thờ bên trong tháp]]
Dưới đời vua
[Ixanavacman I](/w/index.php?title=Ixanavacman_I&action=edit&redlink=1) (615-635) con của [Mahendravacman](/w/index.php?title=Mahendravacman&action=edit&redlink=1), lãnh thổ Chân Lạp mở rộng thêm về phía Tây Nam, bao gồm [Angkor Baray](/w/index.php?title=Angkor_Baray&action=edit&redlink=1), [Kampong Cham](/wiki/Kampong_Cham), [Prey Veng](/wiki/Prey_Veng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Kandal](/wiki/Kandal), [Takeo](/wiki/Takeo), cho đến [Chanthaburi](/w/index.php?title=Chanthaburi&action=edit&redlink=1) thuộc Thái Lan ngày nay. Để củng cố quan hệ hữu hảo với các nước láng giềng, *Ixanavacman I* triều cống [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) vào những năm [616](/wiki/616), [623](/wiki/623), [628](/wiki/628), mặt khác cũng gả con gái của mình cho cháu nội của vua Chămpa lúc bấy giờ. Do cuộc hôn nhân đó mà sinh ra một người con trai, sau này lên ngôi vua Chămpa năm [653](/wiki/653), hiệu là [Vikrantavacman](/w/index.php?title=Vikrantavacman&action=edit&redlink=1) một ông vua rất nổi tiếng về những công trình xây dựng đền đài (vùng [Mỹ Sơn](/wiki/Th%C3%A1nh_%C4%91%E1%BB%8Ba_M%E1%BB%B9_S%C6%A1n) - [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) thuộc tỉnh [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam) ngày nay).
Ixanavacman dời đô đến
[Ixanapura](/w/index.php?title=Ixanapura&action=edit&redlink=1), vùng Sampor Prei Kuk ngày nay ở phía Bắc tỉnh Kampong Thom thuộc vùng Biển Hồ, nơi mà nhiều bản văn bia khắc từ đời ông vua này để lại có ghi vương quốc của Ixanavacman được củng cố vững mạnh hơn. Giúp việc vua, có một bộ máy hành chính quan liêu khá hoàn chỉnh gồm có năm quan đại thần đứng đầu năm bộ ở kinh đô và vài chừng ba mươi tổng trấn cai trị trên ba mươi tỉnh ở địa phương.
## Nền nghệ thuật và văn minh của
[thời đại tiền Angkor](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BA%A1i_ti%E1%BB%81n_Angkor&action=edit&redlink=1)[ [sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=2)]
Từ đời
[Bavavacman I](/w/index.php?title=Bavavacman_I&action=edit&redlink=1) cho đến cuối đời vua [Giayavacman II](/w/index.php?title=Giayavacman_II&action=edit&redlink=1) chính quyền [quân chủ chuyên chế](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF) ở nước Chân Lạp ngày càng được củng cố dần, nhất là vùng [Biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93) và vùng tam giác châu thổ sông [Mê Kông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng). Trong lịch sử Campuchia, thời đại đó còn gọi là thời đại tiền Angkor, thời đại đã lại nhiều di tích về đền đài, tượng thần, văn bia khắc bằng chữ [Sankris](/w/index.php?title=Sankris&action=edit&redlink=1) hay bằng chữ Khmer cổ, hợp thành cái mà người ta gọi là nền nghệ thuật tiền Angkor.
## Nghệ thuật kiến trúc Sambor Prei Kuk[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=3)]
Nghệ thuật kiến trúc đền chùa ở Sambor Prei Kuk có phong cách khác với nền nghệ thuật kiến trúc của
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), đền chùa xây bằng gạch, cửa cuốn bằng đá, thường xây cách biệt nhau hoặc hợp thành từng cụm. Nghệ thuật tạc tượng cũng thế, mặc dù còn giữ lại một số nét của các loại hình [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), nhưng đã mang phong cách đặc biệt, độc đáo của nền nghệ thuật tạc tượng Khmer cổ đã từng tạo nên những pho tượng đẹp như tượng thần [Harihara](/w/index.php?title=Harihara&action=edit&redlink=1) và pho tượng nửa người ở [Uma](/w/index.php?title=Uma&action=edit&redlink=1).
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=4)]
Đền hiện nay nằm ở vị trí từ thủ đô
[Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) ngược lên quốc lộ 6 lên thị xã [Kompong Thom](/wiki/Kampong_Thom_(t%E1%BB%89nh)) và sau đó ngược lên hướng đông bắc, đi trên con đường đất đỏ cực kỳ xấu dẫn vào rừng sâu. Khu đền này có 54 cụm tháp lớn nhỏ nằm rải rác trong khu rừng hoang rộng đến 30km2. Trước ngày 11-3-2003 - ngày chính phủ chính thức cho mở cửa khu đền - ít ai dám vào rừng một mình vì còn rất nhiều bom mìn và không có lối đi, rất dễ lạc lối.
Sử sách ghi lại thì từ giữa thế kỷ thứ 6, vương quốc Phù Nam đã bắt đầu suy yếu do những cuộc trường chinh,
[Bhavavarman](/w/index.php?title=Bhavavarman&action=edit&redlink=1) - một người thuộc dòng dõi hoàng gia - đã lấy công chúa Chân Lạp và sau đó được tôn làm vua nước này. [[Tập tin::Sambor Prei Kuk S01 A.jpg|nhỏ|100px|phải|Nhóm tháp S1 - cụm tháp A]]
Theo các văn bia cổ được tìm thấy ở khu vực
[Chamkrong](/w/index.php?title=Chamkrong&action=edit&redlink=1), chính vị vua Bhavavarman đã biến cuộc hôn nhân của mình thành nền móng cho việc ra đời vương triều Kampuja - ánh bình minh của đế chế Khơme hùng mạnh sau này.
Chính vua
[Isanavarman I](/w/index.php?title=Isanavarman_I&action=edit&redlink=1) (615 - 635), cháu của Bhavavarman, là người quyết định dựng kinh đô tại Sambo Prey Kuk vào giữa thế kỷ thứ 7.
Ngay từ khi phát hiện khu đền ẩn mình trong rừng, người ta đã tìm ra nhiều bia ký được khắc từ thời Isanavarman I cho thấy đó là một kinh thành to lớn và tráng lệ.
Nhà sử học đời nhà Tùy - Trung Quốc ghi chép lại khung cảnh của Sambo Prey Kuk này xưa: "Nhà vua sống trong cung điện giữa kinh đô đông đến hơn hai vạn hộ. Ở trung tâm kinh đô có một hoàng cung là nơi nhà vua thiết triều và tiếp kiến sứ thần... Cứ ba ngày một lần, nhà vua ra ngự ở hoàng cung, ngồi trên một cái sập bằng gỗ hương sơn son thếp vàng. Phía trên sập có treo một khung trần bằng ngà voi trang trí những bông hoa mạ vàng, bốn phía căng đủ các thứ gấm vóc, toàn bộ cái sập trông như một tòa lâu đài".
Bốn bề cố đô là rừng rậm, đó đây là những phế tích tường thành, hồ công chúa, vọng gác, đền thờ..., những hình bóng của một kinh đô ngàn năm trước hoàn toàn đổ nát tại các đền đài chính. Duy chỉ có 2 khu vực dành cho du khách tham quan còn nguyên vẹn là Đền sư tử Yeai Pourn và nhóm Đền Trapeang Ropeak
## Tình trạng[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=5)]
Cố đô nằm tại tỉnh
[Kampong Thom](/wiki/Kampong_Thom_(t%E1%BB%89nh)), bị chìm vào rừng sâu và bị quên lãng. Các cây cổ thụ bao bọc lấy cố đô như minh chứng cho sự trường tồn và một sức sống mãnh liệt. Các rễ của các cây đại thụ mọc bao trùm lên ngôi đền khiến cho chúng ta cảm giác có sự đấu tranh giữa các ngôi đền trong cố đô và thiên nhiên - nhưng cuối cùng thiên nhiên cũng đã thắng với các bộ rễ ôm trọn các ngôi tháp.Những cụm đền tháp ở đây rất giống với tháp Chàm, sản phẩm của nền văn hoá Champa ở miền Trung Việt Nam ngày nay, lý do đơn giản, cả hai vương quốc đều nằm trong vùng ảnh hưởng văn minh Ấn Độ.
Sự hủy diệt của thiên nhiên khiến cho ngôi đền rất hoang tàng - gần như là đổ nát và bị hủy hoại rất nặng nề khiến cho công việc trùng tu gặp rất nhiều khó khăn. Các bức tranh điêu khắc trên đá bị thời gian xóa nhòa khiến cho việc định hình các tác phẩm này gặp rất nhiều khó khăn.
Hơn một thiên niên kỷ đã trôi qua, đền tháp vẫn còn đó, có những ngôi đền còn khá nguyên vẹn. Nếu ở Angkor là cuộc chiến kỳ thú giữa những
[cây tung](/w/index.php?title=Tung_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) cổ thụ với mái đền đá ở [Ta Prohm](/wiki/Ta_Prohm), thì ở đây, những cây đa cổ quái đang ra sức nuốt chửng ngôi đền. Cảnh tượng không kỳ vĩ như ở Angkor mà có vẻ khá… tàn nhẫn. Hình ảnh một ngôi đền nằm lọt thỏm giữa tầng tầng lớp lớp rễ cây có thể gợi lên những suy ngẫm về sự thịnh suy của lịch sử. Tường thành của kinh đô xưa nay chỉ còn là những vệt mờ bị cỏ cây phủ lấp, chỉ có ngôi tháp vẫn đứng sừng sững và khắp nơi là dấu vết văn hoá phồn thực với những [linga](/wiki/Linga) và [yoni](/w/index.php?title=Yoni&action=edit&redlink=1). Sambor Prei Kuk không hoành tráng lộng lẫy như [Ayuthaya](/w/index.php?title=Ayuthaya&action=edit&redlink=1) ở Thái Lan, không đồ sộ như [Angkor](/wiki/Angkor), nhưng vẻ trầm mặc, sự thô ráp mạnh mẽ toát lên từ những ngôi đền tháp còn lại sau bao biến thiên của lịch sử cũng đủ làm rung động những ai đã chịu khó… tới đây, vì quả thực nơi này khá hẻo lánh, ít người biết, ít khách du lịch để ý đến nó trên lộ trình đi Angkor.
Điểm tham quan này đang được các công ty du lịch khai thác, trước mắt các di tích chưa thu hút khách vì xa xôi và sự đổ nát của các ngôi đền, và vì một phần trong khu di tích vẫn còn đầy rẫy bom mìn. Ngôi đền vẫn đang trong giai đoạn trùng tu.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=6)] *Lịch sử Campuchia*- Nhà xuất bản Dân tộc. *Mêkong ký sự*- Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh phần trên lãnh thổ Campuchia.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=7)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Sambor_Prei_Kuk&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · |Cố đô Longvek
||Cố đô OuDong
||Cố đô Kulen
||Cố đô Koh Ker
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1067 miss, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Caillouël-Crépigny
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 49°37′20″B 3°07′43″Đ / 49,622222°B 3,128611°Đ
Caillouël-Crépigny là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Picardie thuộc miền bắc nước Pháp.
Tọa độ: 49°37′20″B 3°07′43″Đ / 49,622222°B 3,128611°Đ
Caillouël-Crépigny là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Picardie thuộc miền bắc nước Pháp.

markdown:
# Caillouël-Crépigny
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [49°37′20″B 3°07′43″Đ / 49,622222°B 3,128611°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Caillou%C3%ABl-Cr%C3%A9pigny¶ms=49.622222_N_3.128611_E_region:FR_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardy](/wiki/Picardy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Aisne](/wiki/Aisne) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Laon](/wiki/Laon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008-2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 182 m/597 ft)
1 2(2,56 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [02139](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=02139-COM)/ [02300](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Caillouël-Crépigny** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Aisne) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Aisne](/wiki/Aisne), vùng [Picardie](/wiki/Picardie) thuộc miền bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss


text:
Thể loại:Động vật Syria
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 3 thể loại con sau, trên tổng số 3 thể loại con.
C
- ► Chim Syria (5 tr.)
Đ
- ► Động vật có vú Syria (5 tr.)
- ► Động vật đặc hữu Syria (3 tr.)
Các trang trong thể loại “Động vật Syria”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Động vật Syria
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm 3 thể loại con sau, trên tổng số 3 thể loại con.
### C
- ►
[Chim Syria](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Syria) (5 tr.)
### Đ
- ►
[Động vật có vú Syria](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Syria) (5 tr.)
- ►
[Động vật đặc hữu Syria](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu_Syria) (3 tr.)
## Các trang trong thể loại “Động vật Syria”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.


text:
secular
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
secular /ˈsɛ.kjə.lɜː/
- Trăm năm một lần.
- secular games — hội thi đấu (thời cổ La mã) một trăm năm tổ chức một lần
- the secular bird — (thần thoại,thần học) con phượng hoàng
- Trường kỳ, muôn thuở.
- secular change — sự thay đổi trường kỳ
- secular fame — danh thơm muôn thuở
- Già, cổ.
- secular tree — cây cổ thụ
- (Tôn giáo) Thế tục.
- secular music — nhạc thế tục
- secular clegy — tăng lữ thế tục
Danh từ[sửa]
secular /ˈsɛ.kjə.lɜː/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# secular
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **secular** [/ˈsɛ.kjə.lɜː/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Trăm năm](/wiki/tr%C4%83m_n%C4%83m) [một lần](/wiki/m%E1%BB%99t_l%E1%BA%A7n). *— hội thi đấu (thời cổ La mã) một trăm năm tổ chức một lần* **secular**games *the*— (thần thoại,thần học) con phượng hoàng **secular**bird
-
[Trường kỳ](/wiki/tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%E1%BB%B3), [muôn thuở](/wiki/mu%C3%B4n_thu%E1%BB%9F). *— sự thay đổi trường kỳ* **secular**change *— danh thơm muôn thuở* **secular**fame
-
[Già](/wiki/gi%C3%A0), [cổ](/wiki/c%E1%BB%95). *— cây cổ thụ* **secular**tree
-
- (
*Tôn giáo*) [Thế tục](/wiki/th%E1%BA%BF_t%E1%BB%A5c). *— nhạc thế tục* **secular**music *— tăng lữ thế tục* **secular**clegy
-
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **secular** [/ˈsɛ.kjə.lɜː/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1065 miss, cp1052 miss


text:
such
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
such /ˈsətʃ/
- Như thế, như vậy, như loại đó.
- such people as these — những người như thế
- experiences such as this are rare — những kinh nghiệm như vật rất hiếm
- I've never seen such a thing — tôi chưa thấy một việc như thế bao giờ
- don't be in such a hurry — không phải vội vã đến thế
- Thật là, quả là.
- such a beautiful day! — một ngày thật là đẹp!
- Đến nỗi.
- the oppression was such as to make everyone rise up — sự áp bức tàn bạo đến nỗi làm cho mọi người phải nổi dậy
- he told such a strange story that nobody believed it — anh ấy kể một câu chuyện lạ lùng đến nỗi không ai tin được
- (Như) Such-and-such.
Thành ngữ[sửa]
Danh từ[sửa]
such /ˈsətʃ/
- Cái đó, điều đó, những cái đó, những thứ đó; những cái như vậy, những điều như vậy.
- I may have offended, but such was not my intention — tôi có thể làm mất lòng đấy, nhưng (cái) đó không phải là chủ định của tôi
- customers who are not satisfied with the goods bought can change such, if unused — khách hàng nào không vừa lòng với hàng đã mua có thể đổi những thứ đó, nếu chưa dùng
- (Từ cổ,nghĩa cổ) ; (thơ ca); (văn học) những ai, ai.
- let such as have any objections take the floor — những ai có ý kiến phản đối xin mời phát biểu
Thành ngữ[sửa]
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# such
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **such** [/ˈsətʃ/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Như thế](/wiki/nh%C6%B0_th%E1%BA%BF), [như vậy](/wiki/nh%C6%B0_v%E1%BA%ADy), như [loại](/wiki/lo%E1%BA%A1i)đó. *— những người như thế* **such**people as these *experiences*— những kinh nghiệm như vật rất hiếm **such**as this are rare *I've never seen*— tôi chưa thấy một việc như thế bao giờ **such**a thing *don't be in*— không phải vội vã đến thế **such**a hurry
-
[Thật là](/w/index.php?title=th%E1%BA%ADt_l%C3%A0&action=edit&redlink=1), [quả là](/wiki/qu%E1%BA%A3_l%C3%A0). *— một ngày thật là đẹp!* **such**a beautiful day!
-
- Đến
[nỗi](/wiki/n%E1%BB%97i). *the oppression was*— sự áp bức tàn bạo đến nỗi làm cho mọi người phải nổi dậy **such**as to make everyone rise up *he told*— anh ấy kể một câu chuyện lạ lùng đến nỗi không ai tin được **such**a strange story that nobody believed it
-
- (
*Như*) [Such-and-such](/w/index.php?title=such-and-such&action=edit&redlink=1).
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **such** [/ˈsətʃ/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Cái](/wiki/c%C3%A1i)đó, điều đó, [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng) [cái](/wiki/c%C3%A1i)đó, [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng)thứ đó; [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng) [cái](/wiki/c%C3%A1i) [như vậy](/wiki/nh%C6%B0_v%E1%BA%ADy), [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng)điều [như vậy](/wiki/nh%C6%B0_v%E1%BA%ADy). *I may have offended, but*— tôi có thể làm mất lòng đấy, nhưng (cái) đó không phải là chủ định của tôi **such**was not my intention *customers who are not satisfied with the goods bought can change*— khách hàng nào không vừa lòng với hàng đã mua có thể đổi những thứ đó, nếu chưa dùng **such**, if unused
-
- (
*Từ cổ,nghĩa cổ*) ; (thơ ca); (văn học) [những ai](/wiki/nh%E1%BB%AFng_ai), ai. *let*— những ai có ý kiến phản đối xin mời phát biểu **such**as have any objections take the floor
-
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)]
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 miss, cp1052 miss


text:
vozForums
>
Máy tính để bàn
>
Phần mềm
Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Thread Tools
#
1
23-07-2010, 08:24
nhanma89
Junior Member
Join Date: 03-2010
Posts: 11
Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
Link download 2.2MB:
http://adf.ly/4Ilg
nhanma89
View Public Profile
Send a private message to nhanma89
Find all posts by nhanma89
#
2
23-07-2010, 08:29
cuoc_song
Đã tốn tiền
Join Date: 03-2007
Posts: 2,690
Re: Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
Vấn đề là có chạy trên NTFS được không, chứ chạy trên FAT32 thì thôi
cuoc_song
View Public Profile
Send a private message to cuoc_song
Find all posts by cuoc_song
#
3
23-07-2010, 08:45
emlamanh1
Đã tốn tiền
Join Date: 04-2008
Posts: 760
Re: Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
Vấn đề là có chạy trên win7 được không,chứ chạy mỗi trên XP thì thôi
emlamanh1
View Public Profile
Send a private message to emlamanh1
Find all posts by emlamanh1
#
4
23-07-2010, 09:14
manny1992003
Senior Member
Join Date: 07-2006
Posts: 890
Re: Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
Cái này chắc giống 1 bộ 3 file ghost (ghost,ghost.ima,ghost.sys) mà trước đó đã có bạn nào post lên rồi. Xài được cho cả NTFS, chỉ có cái là trước đó đã từng cài XP để có menu boot của XP. Mình chưa thử dùng chương trình để add bộ này vào menu boot của Win7 hay Vista nên không biết có được hay không.
manny1992003
View Public Profile
Send a private message to manny1992003
Find all posts by manny1992003
#
5
23-07-2010, 10:56
tuly861990
Senior Member
Join Date: 04-2010
Location: Nơi mà tất cả mọi người, sớm hay muộn thì cũng phải đi đến......
Posts: 3,969
Re: Tạo GHOST không cần CD, chỉ bằng 1 cú click chuột_2.2 MB
Cái này nó chép đè vào file boot.ini để khi khởi động mình có thể chọn menu thôi
, win7 làm gì có file boot.ini mà đè
tuly861990
View Public Profile
Send a private message to tuly861990
Visit tuly861990's homepage!
Find all posts by tuly861990
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Games
Thảo luận chung
DOTA2
League of Legends
MMO -- Game Online
Pokemon GO
Overwatch
Hearthstone
FPS
Liên Minh Huyền Thoại
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
Hoanghamobile.com
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
20:56
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2016, Jelsoft Enterprises Ltd.

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Tue, 26-Sep-2017 13:56:19 GMT; path=/; domain=vozforums.com; secure

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache


text:
RFA 2016-07-07
Chừng vài ngàn giáo dân thuộc giáo xứ Cồn Sẻ từ trưa đến chiều ngày 7 tháng 7 biểu tình phản đối Formosa Hà Tĩnh xả chất độc ra biển gây thảm họa môi trường tác động mạnh đến kế mưu sinh của người dân trong giáo Xứ.
Dân chúng xứ Cồn Sẻ tại xã Quảng Lộc, thị trấn Ba Đồn, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình hầu như tất cả sống bằng nghề đánh bắt hải sản. Tuy nhiên từ khi xảy ra thảm họa môi trường từ tháng tư cho đến nay, họ phải phơi thuyền nằm bờ không thể ra khơi đánh bắt như trước.
Một người dân theo dõi cuộc biểu tình của giáo dân xứ Cồn Sẻ vào lúc 3:30 chiều ngày 7 tháng 7 cho Đài Á Châu Tự Do biết về hoạt động lúc đó vẫn còn diễn ra:
“Cuộc biểu tình bắt đầu từ lúc 12 giờ và mọi người tuần hành từ giáo xứ ra trung tâm huyện- ủy ban nhân dân huyện Quảng Trạch. Tuy nhiên trên đường tuần hành đến cầu thì bị lực lượng an ninh, cảnh sát cơ động chặn lại và có sự đàn áp xảy ra: một người bị bắt và hai người bị trọng thương.
Cuộc biểu tình khi tôi đang nói chuyện với anh còn đang tiếp diễn.
Mục đích cuộc biểu tình thì như chúng ta biết sau thảm họa môi trường hoàn cảnh của đại đa số bà con (đánh bắt gần bờ và xa bờ) lâm vào cuộc sống khó khăn. Từ cả trăm năm nay người dân bám biển, các nguồn tài chính cung cấp cho gia đình đều từ biển.
Rơi vào hoàn cảnh này họ bức xúc; đặc biệt khi biết thông tin do chính quyền Việt Nam công bố thủ phạm là Formosa, và chính quyền đã nhận tiền bồi thường 500 triệu ( đô la). Rồi còn có nhu cầu đưa bà con ra nước ngoài làm việc khiến bà con nổi giận hơn.
Từ sự thiếu thốn về vật chất và áp đặt về tinh thần nên bà con quyết định xuống đường biểu tình!”
Lịnh mục quản xứ, Phê rô Hoàng Anh Ngợi, vào lúc sau 3 giờ chiều khi chúng tôi tiếp xúc cũng cho biết:
“Tôi vừa về, đứng giữa nắng từ 11 giờ đến lúc này, mới về.”
Linh mục Hoàng Anh Ngợi là người từng đứng ra kêu gọi một số nhà hảo tâm giúp cho giáo dân của ông bị thất nghiệp, đói khổ sau thảm họa môi trường cá chết hằng loạt do chất độc Formosa Hà Tĩnh thải ra.
Tuy nhiên ông cho rằng việc giúp đỡ như thế chỉ là tạm thời trước mắt, còn trách nhiệm thuộc về chính quyền phải ổn định cuộc sống cho dân chúng về lâu về dài.
-------------
Suong Quynh
Quảng Bình Thất Hứa Rồi Đánh Dân
Thông tin vừa nhận trực tiếp từ người dân giáo xứ Cồn Sẻ. Sáng nay, người dân cồn sẻ bức xúc vì ngân hành hứa khoanh nợ cho dân khi nhân dân còn phải chịu cảnh mất mát do ô nhiễm biển. Cồn Sẻ là giáo xứ vùng biển Quảnh Bình. Tuy nhiên, những ngày gần đây chính quyền huy động công an lên theo dõi giáo xứ và cho ngân hàng lên thu tiền lãi suất của dân, trong khi hơn ba tháng nay người dân không thể ra biển vì cá do Formosa giết hết.
Bức xúc khi chính quyền siết nợ dân trong lúc dân đang đói, người dân đã xuống đường phản đối. Chính quyền đã huy động công an lên đàn áp dân và có ba người bị đánh nặng trong đó có anh Xuân bị đánh gần chết.
Chúng tôi lên án hành động côn đồ của chính quyền Quảng Bình và kêu gọi nhân dân hướng về miền Trung nơi biển đang bị nhiễm độc và người dân đang dần chết đói. Phản đối chính ngân hàng siết nợ dân trong lúc này.
Dân chúng xứ Cồn Sẻ tại xã Quảng Lộc, thị trấn Ba Đồn, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình hầu như tất cả sống bằng nghề đánh bắt hải sản. Tuy nhiên từ khi xảy ra thảm họa môi trường từ tháng tư cho đến nay, họ phải phơi thuyền nằm bờ không thể ra khơi đánh bắt như trước.
Một người dân theo dõi cuộc biểu tình của giáo dân xứ Cồn Sẻ vào lúc 3:30 chiều ngày 7 tháng 7 cho Đài Á Châu Tự Do biết về hoạt động lúc đó vẫn còn diễn ra:
“Cuộc biểu tình bắt đầu từ lúc 12 giờ và mọi người tuần hành từ giáo xứ ra trung tâm huyện- ủy ban nhân dân huyện Quảng Trạch. Tuy nhiên trên đường tuần hành đến cầu thì bị lực lượng an ninh, cảnh sát cơ động chặn lại và có sự đàn áp xảy ra: một người bị bắt và hai người bị trọng thương.
Cuộc biểu tình khi tôi đang nói chuyện với anh còn đang tiếp diễn.
Mục đích cuộc biểu tình thì như chúng ta biết sau thảm họa môi trường hoàn cảnh của đại đa số bà con (đánh bắt gần bờ và xa bờ) lâm vào cuộc sống khó khăn. Từ cả trăm năm nay người dân bám biển, các nguồn tài chính cung cấp cho gia đình đều từ biển.
Rơi vào hoàn cảnh này họ bức xúc; đặc biệt khi biết thông tin do chính quyền Việt Nam công bố thủ phạm là Formosa, và chính quyền đã nhận tiền bồi thường 500 triệu ( đô la). Rồi còn có nhu cầu đưa bà con ra nước ngoài làm việc khiến bà con nổi giận hơn.
Từ sự thiếu thốn về vật chất và áp đặt về tinh thần nên bà con quyết định xuống đường biểu tình!”
Lịnh mục quản xứ, Phê rô Hoàng Anh Ngợi, vào lúc sau 3 giờ chiều khi chúng tôi tiếp xúc cũng cho biết:
“Tôi vừa về, đứng giữa nắng từ 11 giờ đến lúc này, mới về.”
Linh mục Hoàng Anh Ngợi là người từng đứng ra kêu gọi một số nhà hảo tâm giúp cho giáo dân của ông bị thất nghiệp, đói khổ sau thảm họa môi trường cá chết hằng loạt do chất độc Formosa Hà Tĩnh thải ra.
Tuy nhiên ông cho rằng việc giúp đỡ như thế chỉ là tạm thời trước mắt, còn trách nhiệm thuộc về chính quyền phải ổn định cuộc sống cho dân chúng về lâu về dài.
-------------
Quảng Bình Thất Hứa Rồi Đánh Dân
Thông tin vừa nhận trực tiếp từ người dân giáo xứ Cồn Sẻ. Sáng nay, người dân cồn sẻ bức xúc vì ngân hành hứa khoanh nợ cho dân khi nhân dân còn phải chịu cảnh mất mát do ô nhiễm biển. Cồn Sẻ là giáo xứ vùng biển Quảnh Bình. Tuy nhiên, những ngày gần đây chính quyền huy động công an lên theo dõi giáo xứ và cho ngân hàng lên thu tiền lãi suất của dân, trong khi hơn ba tháng nay người dân không thể ra biển vì cá do Formosa giết hết.
Bức xúc khi chính quyền siết nợ dân trong lúc dân đang đói, người dân đã xuống đường phản đối. Chính quyền đã huy động công an lên đàn áp dân và có ba người bị đánh nặng trong đó có anh Xuân bị đánh gần chết.
Chúng tôi lên án hành động côn đồ của chính quyền Quảng Bình và kêu gọi nhân dân hướng về miền Trung nơi biển đang bị nhiễm độc và người dân đang dần chết đói. Phản đối chính ngân hàng siết nợ dân trong lúc này.
Cứ kiểu này nhân dân chỉ còn cách vùng lên!Trả lờiXóa
Chính Marx đã nói:
CÓ ÁP BỨC THÌ CÓ ĐẤU TRANH!
Hoan hô giáo dân Cồn Sẻ đã vùng lên đòi quyền sống . " Nói lời rồi lại nuốt lời được ngay " là bản chất của chính quyền cộng sản VN mà .Trả lờiXóa
Thấy nhà nước đánh dân đổ máu chợt nhớ đến bọn Tàu du lịch hoành hành ở Đà Nẵng Nha Trang với sự đồng thuận của các quan chức. Bọn chúng mày hãy chết hết đi, Formosa cùng lũ đồng lõa tham quan giòi bọ!Xóa
Chính quyền này đã hiện nguyên hình là kẻ phản bội ND!Trả lờiXóa
cố gắng ghi lại được hình ảnh CA đánh dân để sau này mà đòi nợ với chúng nóTrả lờiXóa

markdown:
[2016-07-07](http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/con-se-parishioners-demonstrate-after-formosa-claimed-culprit-of-fish-death-disaster-gm-07072016081740.html) **RFA** **Chừng vài ngàn giáo dân thuộc giáo xứ Cồn Sẻ từ trưa đến chiều ngày 7 tháng 7 biểu tình phản đối Formosa Hà Tĩnh xả chất độc ra biển gây thảm họa môi trường tác động mạnh đến kế mưu sinh của người dân trong giáo Xứ.** [Dân chúng xứ Cồn Sẻ tại xã Quảng Lộc, thị trấn Ba Đồn, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình hầu như tất cả sống bằng nghề đánh bắt hải sản. Tuy nhiên từ khi xảy ra thảm họa môi trường từ tháng tư cho đến nay, họ phải phơi thuyền nằm bờ không thể ra khơi đánh bắt như trước.]
Một người dân theo dõi cuộc biểu tình của giáo dân xứ Cồn Sẻ vào lúc 3:30 chiều ngày 7 tháng 7 cho Đài Á Châu Tự Do biết về hoạt động lúc đó vẫn còn diễn ra:
*“Cuộc biểu tình bắt đầu từ lúc 12 giờ và mọi người tuần hành từ giáo xứ ra trung tâm huyện- ủy ban nhân dân huyện Quảng Trạch. Tuy nhiên trên đường tuần hành đến cầu thì bị lực lượng an ninh, cảnh sát cơ động chặn lại và có sự đàn áp xảy ra: một người bị bắt và hai người bị trọng thương.* *Cuộc biểu tình khi tôi đang nói chuyện với anh còn đang tiếp diễn.* *Mục đích cuộc biểu tình thì như chúng ta biết sau thảm họa môi trường hoàn cảnh của đại đa số bà con (đánh bắt gần bờ và xa bờ) lâm vào cuộc sống khó khăn. Từ cả trăm năm nay người dân bám biển, các nguồn tài chính cung cấp cho gia đình đều từ biển.* *Rơi vào hoàn cảnh này họ bức xúc; đặc biệt khi biết thông tin do chính quyền Việt Nam công bố thủ phạm là Formosa, và chính quyền đã nhận tiền bồi thường 500 triệu ( đô la). Rồi còn có nhu cầu đưa bà con ra nước ngoài làm việc khiến bà con nổi giận hơn.* *Từ sự thiếu thốn về vật chất và áp đặt về tinh thần nên bà con quyết định xuống đường biểu tình!”*
Lịnh mục quản xứ, Phê rô Hoàng Anh Ngợi, vào lúc sau 3 giờ chiều khi chúng tôi tiếp xúc cũng cho biết:
“Tôi vừa về, đứng giữa nắng từ 11 giờ đến lúc này, mới về.”
Linh mục Hoàng Anh Ngợi là người từng đứng ra kêu gọi một số nhà hảo tâm giúp cho giáo dân của ông bị thất nghiệp, đói khổ sau thảm họa môi trường cá chết hằng loạt do chất độc Formosa Hà Tĩnh thải ra.
Tuy nhiên ông cho rằng việc giúp đỡ như thế chỉ là tạm thời trước mắt, còn trách nhiệm thuộc về chính quyền phải ổn định cuộc sống cho dân chúng về lâu về dài.
-------------
[Suong Quynh](https://www.facebook.com/suong.quynh.52) ****
Quảng Bình Thất Hứa Rồi Đánh Dân
Thông tin vừa nhận trực tiếp từ người dân giáo xứ Cồn Sẻ. Sáng nay, người dân cồn sẻ bức xúc vì ngân hành hứa khoanh nợ cho dân khi nhân dân còn phải chịu cảnh mất mát do ô nhiễm biển. Cồn Sẻ là giáo xứ vùng biển Quảnh Bình. Tuy nhiên, những ngày gần đây chính quyền huy động công an lên theo dõi giáo xứ và cho ngân hàng lên thu tiền lãi suất của dân, trong khi hơn ba tháng nay người dân không thể ra biển vì cá do Formosa giết hết.
Bức xúc khi chính quyền siết nợ dân trong lúc dân đang đói, người dân đã xuống đường phản đối. Chính quyền đã huy động công an lên đàn áp dân và có ba người bị đánh nặng trong đó có anh Xuân bị đánh gần chết.
Chúng tôi lên án hành động côn đồ của chính quyền Quảng Bình và kêu gọi nhân dân hướng về miền Trung nơi biển đang bị nhiễm độc và người dân đang dần chết đói. Phản đối chính ngân hàng siết nợ dân trong lúc này.
Cứ kiểu này nhân dân chỉ còn cách vùng lên!Trả lờiXóa
Chính Marx đã nói:
CÓ ÁP BỨC THÌ CÓ ĐẤU TRANH!
Hoan hô giáo dân Cồn Sẻ đã vùng lên đòi quyền sống . " Nói lời rồi lại nuốt lời được ngay " là bản chất của chính quyền cộng sản VN mà .Trả lờiXóa
Thấy nhà nước đánh dân đổ máu chợt nhớ đến bọn Tàu du lịch hoành hành ở Đà Nẵng Nha Trang với sự đồng thuận của các quan chức. Bọn chúng mày hãy chết hết đi, Formosa cùng lũ đồng lõa tham quan giòi bọ!Xóa
Chính quyền này đã hiện nguyên hình là kẻ phản bội ND!Trả lờiXóa
cố gắng ghi lại được hình ảnh CA đánh dân để sau này mà đòi nợ với chúng nóTrả lờiXóa

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0