text:
Giám mục
Giám mục là chức sắc được tấn phong trong một số giáo hội thuộc cộng đồng Kitô giáo, nắm giữ các vị trí quyền lực trong giáo hội[1] Trong Giáo hội Công giáo Rôma, Giám mục là một trong ba chức thánh cơ bản về phẩm trật: Giám mục, linh mục và phó tế. Theo đó, chức Giám mục là cao nhất và tượng trưng cho các tông đồ, trong đó giáo hoàng là tông đồ trưởng, tượng trưng cho Thánh Phêrô. Giám mục do Giáo hoàng chọn và chỉ định qua sự tư vấn của Thánh bộ Giám mục hoặc Thánh bộ Truyền giáo. Giám mục được các quyền: tấn phong chức Giám mục theo sự bổ nhiệm của Giáo hoàng, truyền chức linh mục và phó tế, chấp nhận lời khấn dòng của các tu sĩ, đồng thời có quyền ban tất cả bí tích cho giáo dân. Các Giám mục cũng là những người trực tiếp cùng với Giáo hoàng chia sẻ quyền lực của giáo hội trên toàn cầu để quản trị Giáo hội Công giáo Rôma.
Mục lục
- 1 Từ nguyên
- 2 Giám mục trong Tân Ước
- 3 Các Giáo phụ
- 4 Giám mục và Nhà nước
- 5 Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo
- 6 Các giáo hội khác
- 7 Chú thích
- 8 Xem thêm
- 9 Tham khảo
Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Tương đương của từ "Giám mục" trong các ngôn ngữ Tây phương có nguồn gốc từ episkopos (επισκοπος) của tiếng Hy Lạp, có nghĩa là người cai quản, người chăm sóc, người canh giữ hoặc quản đốc. Trong tiếng Anh, những từ episcopacy, episcopate và episcopal đều bắt nguồn từ episkopos. Trong tiếng Việt, từ Giám mục cũng có nghĩa tương tự: "giám" nghĩa là trông chừng, "mục" nghĩa là chăn dắt.
Giám mục trong Tân Ước[sửa | sửa mã nguồn]
Từ episkopos xuất hiện trong Tân Ước năm lần:
- Công vụ các Sứ đồ 20. 28[2]
- Thư gởi tín hữu ở Philippi 1.1[3]
- Thư thứ nhất gởi Timothy 3. 2[4]
- Thư gởi Titus 1.7-9[5]
- Thư thứ nhất của Peter (Phêrô hoặc Phi-e-rơ) 2. 25[6]
Không thể tìm thấy trong ký thuật của các sách phúc âm sự uỷ nhiệm của Chúa Giê-xu cho các Giám mục (vì thời đó giáo hội còn quá nhỏ, chưa cần thiết lập ra chức vụ này), nhưng chức vụ này được hình thành do nhu cầu của hội thánh đang tăng trưởng mạnh suốt trong thế kỷ thứ nhất và thế kỷ thứ hai. Những phần khác nhau của Tân Ước đề cập đến chức vụ Giám mục (episkopoi) như là sự miêu tả những chuẩn mực dành cho một chức vụ đã có sẵn, có thể thấy những chuẩn mực này (đặc biệt trong Thư của Titus) tương đồng với các tiêu chí dành cho chức vụ trưởng lão (πρεσβυτερος; tiếng Anh: presbyter), hoặc linh mục (priest). Thư gởi Timothy có nhắc đến chức vụ chấp sự (διακονοι; tiếng Anh: deacon) theo gợi ý đó là chức vụ khác với Giám mục và ở vị trí thấp hơn, nhưng cũng phải đáp ứng những chuẩn mực tương tự.
Trong sách Công vụ các Sứ đồ, Giám mục được nhắc đến như là người chăn bầy, hình ảnh này vẫn được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay. Những phần khác trong Tân Ước miêu tả Giám mục là người chăm sóc, lãnh đạo hoặc quản trị, và dạy dỗ. 1Timothy đòi hỏi Giám mục phải là "chồng của một vợ", vẫn chưa có sự đồng thuận liệu giáo huấn này cấm chế độ đa thê hay yêu cầu Giám mục phải lập gia đình theo chế độ một chồng một vợ. Tuy nhiên, rõ ràng là Tân Ước không cấm đoán Giám mục kết hôn và có con cái. Hình mẫu nổi tiếng nhất cho trường hợp này là Sứ đồ Peter, ông lập gia đình; cũng không tìm thấy trong Tân Ước tập quán sống độc thân dành cho Giám mục.
Điều đáng lưu ý là Peter (Phêrô) miêu tả Chúa Giê-xu là "Đấng Chăn chiên và mục tử của linh hồn" (τον ποιμενα και επισκοπον των ψυχων υμων).
Mặc dù Giám mục là nhà lãnh đạo tinh thần trong hội thánh, nhưng theo lời dạy của Chúa Giê-xu, người đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo cũng được xem là người phục vụ những người khác: "Kẻ nào muốn làm đầu, thì sẽ làm tôi mọi các ngươi", Phúc âm Matthew 20.27, và "còn ai trong các ngươi muốn làm đầu, thì sẽ làm đày tớ mọi người." Phúc âm Mark 10.44.
Các Giáo phụ[sửa | sửa mã nguồn]
Vào đầu thế kỷ thứ nhất, hội thánh khởi sự kiện toàn hệ thống tổ chức. Theo các tác phẩm của các Giáo phụ, đặc biệt là Ignatius thành Antioch, vai trò của Giám mục ngày càng trở nên quan trọng.
- "Vì vậy chúng ta phải xem các Giám mục như chính Chúa vậy" – Thư Ignatius gởi tín hữu ở Ephesus 6.1
- "Do đó, như Chúa đã không làm được gì mà không có Cha Ngài, (vì Ngài với Cha Ngài là một), bởi chính Ngài hoặc bởi các Sứ đồ, chúng ta cũng không làm được gì mà không có Giám mục và các trưởng lão" – Thư Ignatius gởi Magnesians 7.1
- "Hãy vâng phục Giám mục và vâng phục lẫn nhau, như Chúa Giê-xu Cơ Đốc vâng phục Cha [theo phần xác], như các Sứ đồ vâng phục Chúa Cơ Đốc và Chúa Cha, để chúng ta có thể hiệp nhất cả phần xác và tâm linh." Thư Ignatius gởi Magnesians 13.2
Trong giai đoạn này, tại mỗi trung tâm truyền giáo của hội thánh có một Giám mục lãnh đạo với sự hỗ trợ của một hội đồng trưởng lão (nay đã được xác định ở vị trí thấp hơn) và nhiều chấp sự. Khi hội thánh phát triển càng hơn, những nhà thờ mới tại các thành phố quan trọng bắt đầu có Giám mục cho riêng mình, trong khi những nhà thờ ở vùng phụ cận chỉ có các trưởng lão và các chấp sự được gởi đến từ nhà thờ của Giám mục. Như vậy, dần dà theo thời gian, chức vụ Giám mục thay đổi từ vai trò lãnh đạo một nhà thờ trở nên người lãnh đạo nhiều nhà thờ trong một khu vực địa lý.
Đến cuối thế kỷ thứ 2 và đầu thế kỷ thứ 3, Hippolytus thành La Mã miêu tả những đặc điểm khác của chức Giám mục, đó là "Spiritum primatus sacerdotii habere potestatem dimittere peccata": là chức sắc cao cấp với chức năng hiến tế và quyền tha tội.
Giám mục và Nhà nước[sửa | sửa mã nguồn]
Cơ cấu tổ chức hiệu quả của Đế quốc La Mã là hình mẫu cho giáo hội trong thế kỷ thứ 4, nhất là sau khi ban hành Chiếu chỉ Milano (năm 313, chấm dứt bách hại hội thánh). Khi giáo hội ra khỏi bóng tối và trở nên một thực thể được công nhận thì cần có những tài sản như đất đai và hệ thống chức sắc. Năm 391, Theodius I ra lệnh hoàn trả tất cả đất đai của giáo hội đã bị tịch biên trước đó.
Thẩm quyền và mục vụ Giám mục thường được hành xử trong phạm vi một giáo phận, theo mô hình của Đế quốc La Mã thời trị vì của Diocletian. Khi chính quyền La Mã mất quyền lực ở phần phía Tây của đế quốc, giáo hội nắm bắt cơ hội và bắt đầu hành xử thẩm quyền trong các vấn đề hành chính. Điều này có thể nhận thấy rõ ràng trong thời trị vì của hai Giáo hoàng: Giáo hoàng Leo I trong thế kỷ thứ 5, và Giáo hoàng Gregory I trong thế kỷ thứ 6. Cả hai vị này đều hành xử như những chính khách và nhà lãnh đạo công quyền song hành với các mục vụ Cơ Đốc như mục tử, giảng dạy và cai quản hội thánh. Ở phương Đông, chính quyền không bị sụp đổ như ở phương Tây, vì vậy các Giám mục không có nhiều cơ may để thu đoạt quyền lực thế tục như xảy ra ở phương Tây. Dù vậy, vai trò của các Giám mục phương Tây nắm giữ thẩm quyền dân sự, thường được gọi là Giám mục vương quyền (prince bishop), tiếp tục kéo dài suốt thời kỳ Trung Cổ.
Giám mục Vương quyền[sửa | sửa mã nguồn]
Quan trọng hơn hết trong số các Giám mục vương quyền là Giáo hoàng, trị vì vương triều của Nhà nước Giáo hoàng (Papal States) trong cương vị Giám mục thành Rôma. Quyền cai trị lãnh địa này dựa trên sự ban tặng của Constantine (Donation of Constantine). Vẫn chưa có sự đồng thuận về tính xác thực của văn kiện này, vì văn kiện bị cho là giả mạo, được làm ra trong quãng thời gian 750–850. Trong thực tế, thẩm quyền này phát triển dần theo thời gian sau sự sụp đổ của chính quyền La Mã và chính quyền Byzantine. Nhà nước Giáo hoàng bị huỷ bỏ khi vua Victor Emmanuel II của Ý chiếm thành La Mã năm 1870 và hoàn tất công cuộc thống nhất nước Ý. Động thái này trở nên nguyên nhân gây ra tình trạng căng thẳng thường xuyên giữa các Giáo hoàng và chính quyền nước Ý. Năm 1929, Giáo hoàng Pius XI đạt được một thoả thuận với chính quyền Phát-xít của Benito Mussolini để có được lãnh thổ Vatican độc lập, sau khi chấp nhận từ bỏ các lãnh thổ khác của Nhà nước Giáo hoàng. Hoà ước Lateran (năm 1929) công nhận vương quyền độc lập của Giáo hoàng, và thẩm quyền ấy được duy trì cho đến ngày nay.
Có ba Giám mục cao cấp phục vụ trong cương vị Tuyển hầu tước (Elector) trong Thánh chế La Mã. Theo chiếu chỉ của Hoàng đế Karl IV của đế quốc La Mã Thần thánh (Golden Bull năm 1356), các tổng Giám mục Mainz, Trier và Köln đương nhiên là các tuyển hầu tước thường trực, có quyền tuyển cử hoàng đế của Thánh chế La Mã.
Trong thời kỳ Trung Cổ, các Giám mục thường phục vụ các vua chúa Âu châu trong cương vị tể tướng, người đứng đầu ngành tư pháp, và tuyên uý trưởng. Hầu như tất cả quan chưởng ấn (Lord Chancellor) của triều đình Anh đều do các Giám mục đảm nhiệm cho đến khi Hồng y Thomas Wolsey bị bãi chức bởi vua Henry VIII của Anh. Tương tự, chức vụ Kanclerz (đồng nghĩa với Chancellor trong tiếng Anh) ở Ba Lan luôn luôn được nắm giữ bởi các Giám mục cho đến thế kỷ 16.
Tại Pháp, trước cuộc Cách mạng Pháp, đại diện của giới tăng lữ - trong thực tế là các Giám mục và viện trưởng các tu viện lớn – là một thành phần trong Thượng viện (First Estate) của Quốc hội Pháp (Estates-General) trong chế độ quân chủ chuyên chế, cho đến khi thể chế này bị huỷ bỏ khi bùng nổ cuộc Cách mạng Pháp.
Trong khi đó, các Giám mục lãnh đạo vẫn tiếp tục duy trì vị trí của mình trong Viện Quý tộc của Quốc hội Anh, đại diện cho giáo hội quốc giáo (established church). Trong quá khứ, Giám mục giáo phận Durham, cũng là một Giám mục vương quyền (prince bishop), hành xử thẩm quyền dân sự ở phía bắc của giáo phận - quyền đúc tiền, thu thuế và thành lập quân đội chống lại người Scotland. Các Giám mục, cũng như giới tăng lữ thuộc Giáo hội Chính thống giáo Đông phương, không được phép nắm giữ các chức vụ công quyền, với một vài ngoại lệ khi xảy ra tình trạng hỗn loạn trong chính trường. Một thí dụ được tìm thấy gần đây là trường hợp Tổng Giám mục Makarios III của Síp đã làm Tổng thống Cộng hoà Síp từ năm 1960 đến 1977.
Giám mục trong Nội chiến Anh[sửa | sửa mã nguồn]
Trong giai đoạn nội chiến, vai trò của các Giám mục - tham gia tích cực vào các vấn đề chính trị và bảo vệ quốc giáo - trở nên một vấn đề gây tranh cãi gay gắt. John Calvin xây dựng học thuyết Trưởng Lão (Presbyterianism), cho rằng trong Tân Ước chức vụ trưởng lão (presbyter) và Giám mục (episkopos) là một; ông cũng bác bỏ quyền kế thừa tông đồ (apostolic succession). John Knox, một môn đồ của Calvin, truyền bá học thuyết Trưởng Lão đến Scotland khi Giáo hội Scotland được thành lập năm 1560. Học thuyết này dành cho tín hữu, thông qua các uỷ ban trưởng lão, tiếng nói quyết định trong việc điều hành giáo hội, trái với việc tín hữu bị cai trị bởi hệ thống tăng lữ.
Học thuyết Trưởng Lão giới thiệu một nền dân chủ sơ khai vào thể chế của giáo hội cùng lúc với cuộc tranh chấp quyền lực giữa Quốc hội và Vương quyền Anh. Một thành phần trong Giáo hội Anh giáo tìm cách huỷ bỏ thể chế Giám mục và tái cấu trúc giáo hội theo thể chế trưởng lão. Luận văn Martin Marprelate, đả kích các chức sắc cao cấp, bác bỏ và chế giễu chức Giám mục đã khiến Nữ hoàng Elizabeth I của Anh và Tổng Giám mục thành Canterbury John Whitgift tức giận.
Vua James I của Anh phản ứng lại sự lăng mạ của các thần dân Scotland theo Trưởng Lão bằng cách chấp nhận khẩu hiệu "Không có Giám mục, không có Vua"; nhà vua đồng nhất thẩm quyền Giám mục với vương quyền, và xem mọi sự phản bác quyền Giám mục là tấn công vào vương triều. Sự xung đột lên đến đỉnh điểm khi vua Charles I của Anh bổ nhiệm William Laud làm Tổng Giám mục Canterbury; Laud tấn công phong trào Trưởng Lão và tìm cách áp đặt nghi thức Anh giáo trên tất cả giáo hội. Cuối cùng Laud bị luận tội vì cáo buộc phản quốc và bị xử tử. Charles I cũng cố áp đặt thể chế Giám mục trên xứ Scotland nhưng gặp phải sự chống đối của dân bản xứ, dẫn đến cuộc Chiến tranh Giám mục từ năm 1639 đến năm 1640.
Đỉnh cao quyền lực của phong trào Thanh giáo thể hiện trong thời kỳ Cộng hoà (the Commonwealth) dưới sự lãnh đạo của Oliver Cromwell, thể chế Giám mục bị huỷ bỏ trong Giáo hội Anh năm 1649,[7] cho đến khi vương quyền được phục hồi năm 1660 khi Charles II của Anh lên ngôi.[8]
Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khi nhiều giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách bác bỏ vị trí của Giám mục trong cấu trúc lãnh đạo giáo hội, một số giáo hội bắt rễ sâu trong truyền thống vẫn duy trì việc tấn phong Giám mục để lãnh đạo giáo hội. Giám mục thủ giữ vai trò lãnh đạo trong các giáo hội Công giáo Rôma, Chính thống giáo Đông phương, Chính thống giáo Cựu Đông phương, Cảnh giáo, Cộng đồng Anh giáo và các Giáo hội Công giáo Độc lập (trong đó có Công giáo Cổ).
Vai trò truyền thống của Giám mục là người chăn dắt hay mục tử (pastor) cho một giáo phận. Các giáo phận khác nhau đáng kể về diện tích và dân số. Một số giáo phận lâu đời quanh Địa Trung Hải tương đối nhỏ hẹp, trong khi các giáo phận mới phát triển như khu vực Hạ Sahara ở Phi châu, Nam Mỹ và vùng Viễn Đông, rộng lớn và đông giáo dân hơn[cần dẫn nguồn].
Thượng phụ[sửa | sửa mã nguồn]
Thượng phụ (Patriarch) là người đứng đầu một giáo hội độc lập nhất định nào đó, có thể bao gồm nhiều giáo tỉnh hợp lại. Trong một thời gian dài ban đầu chỉ có 5 Tòa Thượng phụ cổ là: Roma, Constantinopolis, Alexandria, Antiochia và Jerusalem. Một số vị Thượng phụ (đặc biệt là trong truyền thống Armenia và Lưỡng Hà - Ba Tư) cũng được gọi là Catholicos (số nhiều: Catholicoi). Thượng phụ Chính thống giáo Copt thành Alexandria, Ai Cập cũng mang tước vị là Papa (nghĩa gốc là "cha").
Giáo trưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo trưởng (Primate) thường là Giám mục của giáo phận lâu đời nhất tại một quốc gia. Đôi khi, chức danh này có quyền hạn cao hơn Giám mục đô thành, nhưng thường chỉ là một chức vụ danh dự. Danh hiệu Giám mục chủ tịch (Presiding bishop) dành cho người đứng đầu giáo hội Anh giáo tại một quốc gia nhưng không luôn luôn ràng buộc với một Tòa Giám mục nhất định nào đó như tước vị Giáo trưởng.
Đô thành trưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Đô thành trưởng (Metropolitan) hay (Tổng) Giám mục đô thành là Giám mục của một Đô thành (Metropolis) - là thành phố có ý nghĩa quan trọng trong Giáo tỉnh (ecclesiastical province là khu vực bao gồm (tổng) giáo phận đô thành đó và các giáo phận lân cận). Trong Giáo hội Công giáo Rôma, đô thành trưởng luôn là Tổng Giám mục và có một số thẩm quyền nhất định trong việc cai quản giáo tỉnh.
Tổng Giám mục[sửa | sửa mã nguồn]
Tổng Giám mục (Archbishop) là vị Giám mục của một Tổng giáo phận, đây thường là giáo phận có vị trí quan trọng trong lịch sử giáo hội tại địa phương. Tổng Giám mục có thể là chính tòa hoặc hiệu tòa. Trong Giáo hội Công giáo Rôma, cho dù hầu hết các Tổng Giám mục là đô thành trưởng nhưng bản thân chức danh Tổng Giám mục thì thuần túy chỉ có tính danh dự và không mang thêm thẩm quyền hành xử nào khác. Ngược lại, trong Cộng đồng Anh giáo, Tổng Giám mục là một chức vụ có thẩm quyền đặc biệt.
Giám mục Chính tòa[sửa | sửa mã nguồn]
Giám mục Chính tòa (Diocesan bishop) đảm nhận trách nhiệm chính coi sóc một Giáo hội riêng biệt địa phương, hay Giáo phận.
Giám mục Hiệu toà[sửa | sửa mã nguồn]
Giám mục Hiệu toà (Titular bishop) là Giám mục không có giáo phận. Chính xác hơn, vị Giám mục này đứng đầu một giáo phận chỉ có trên danh nghĩa (titular see), thường là một thành phố cổ đã từng có tòa Giám mục, vì lý do nào đó nay không còn. Giám mục hiệu toà thường thực hiện nhiệm vụ là một Giám mục phụ tá. Trong Công giáo Rôma, Giám mục hiệu tòa nếu không là Giám mục phụ tá thì thường là sứ thần Tòa thánh hoặc người đứng đầu một cơ quan trong Giáo triều. Trong Giáo hội Chính thống Đông phương thuộc quyền Thượng phụ Đại kết Constantinopolis, Giám mục của một giáo phận mới thiết lập thường mang thêm tước vị hiệu tòa bên cạnh tước vị chính của tòa mới đó (ví dụ Tổng Giám mục Thyateira và Anh quốc, trong đó Thyateira là tên tòa thời cổ còn Anh quốc mới là phạm vi thực của giáo phận).
Giám mục Phó[sửa | sửa mã nguồn]
Giám mục Phó (Coadjutor bishop) có quyền kế vị Giám mục chính tòa đương nhiệm nếu vị này mãn nhiệm (về hưu, thuyên chuyển nhiệm vụ hoặc qua đời). Việc bổ nhiệm chức danh này nhằm mục đích bảo đảm sự liên tục trong cơ cấu lãnh đạo giáo hội.
Giám mục Phụ tá[sửa | sửa mã nguồn]
Giám mục Phụ tá (Auxiliary bishop) là người phụ tá cho Giám mục chính tòa của giáo phận, không nhất thiết là sẽ kế vị chức Giám mục chính tòa. Tất cả Giám mục phụ tá đều là Giám mục hiệu toà, thường được bổ nhiệm làm tổng quản nhiệm (vicar general) giáo phận.
Giám mục Phụ cận[sửa | sửa mã nguồn]
Giám mục Phụ cận (Suffragan bishop) trong Giáo hội Công giáo Rôma là Giám mục dưới quyền Tổng Giám mục đô thành trong một vài vấn đề nhất định, chức danh này dành cho tất cả các Giám mục chính tòa, phó và phụ tá trong giáo tỉnh của vị đô thành trưởng đó. Cộng đồng Anh giáo lại có cách sử dụng khác: chức danh này được áp dụng cho những người trợ tá Giám mục chính tòa, ví dụ Giám mục Fulham, Giám mục Edmonton và 3 vị trí Giám mục khác là các Giám mục phụ cận đối với Giám mục (chính tòa) London, thuộc cùng giáo phận London. Giám mục phụ cận của Anh giáo thường được giao nhiệm vụ cai quản một khu vực nào đó trong giáo phận (ví dụ trường hợp Giám mục Edmonton và 3 Giám mục khác đã nhắc tới ở trên) hoặc đóng vai trò trợ tá cho Giám mục chính tòa trên phạm vi toàn địa phận (trường hợp Giám mục Fulham) - trường hợp sau tương tự như chức Giám mục phụ tá trong Công giáo và Chính thống giáo.
Hồng y[sửa | sửa mã nguồn]
Hồng y (Cardinal), thường nhưng không nhất thiết phải là Giám mục (ví dụ như hai nhà thần học - linh mục Dòng Tên Henri de Lubac và Avery Dulles), là thành viên của Hồng y đoàn, trong đó những vị dưới 80 tuổi có quyền bầu Giáo hoàng trong Mật nghị Hồng y của Giáo hội Công giáo.
Theo thể chế Giám mục, chỉ có Giám mục mới có quyền tấn phong Giám mục, linh mục hoặc chấp sự (deacon).
Giám mục được tấn phong bởi các Giám mục khác, tuỳ theo mỗi giáo hội, có thể cần có hai hoặc ba Giám mục tham gia lễ tấn phong. Theo giáo lý Công giáo Rôma, mỗi Giám mục đều có quyền tấn phong Giám mục cho linh mục khi được Giáo hoàng cho phép, ngoài ra, bất cứ sự tấn phong Giám mục nào không được Giáo hoàng phê chuần thì cả người được tấn phong và vị Giám mục chủ phong đều bị vạ tuyệt thông tiền kết.
Có những cách khác nhau trong các giáo hội để chọn ứng viên cho chức Giám mục. Trong Giáo hội Công giáo Rôma ngày nay, Bộ Giám mục (Congregation for Bishops) xem xét việc tuyển chọn tân Giám mục để Giáo hoàng phê chuẩn. Trong hầu hết các giáo hội Chính Thống, tín hữu và linh mục được phép có tiếng nói, theo các mức độ khác nhau, về tiến trình tuyển chọn Giám mục.
Giáo hoàng, ngoài chức danh Giám mục Rôma và là lãnh tụ Giáo hội Công giáo Rôma, còn là Thượng phụ Giáo hội Latin. Các Giám mục Giáo hội Latin chỉ chịu trách nhiệm trước Giáo hoàng, không phải với các Giám mục khác ngoại trừ Tổng Giám mục đô thành là cấp trên trực tiếp của họ.
Giám mục Công giáo, Anh giáo và Chính thống giáo tuyên xưng họ là một phần trong chuỗi liên tục các Giám mục được tấn phong kể từ thời kỳ các tông đồ, đó là quyền kế thừa tông đồ (apostolic succession). Chiếu theo chỉ dụ Apostolicae Curae năm 1896 của Giáo hoàng Leo XIII, Giáo hội Công giáo Rôma cho rằng hệ thống chức sắc Anh giáo là không xứng hiệp vì giáo hội này đã thay đổi nghi lễ tấn phong.
Trong những thập niên gần đây, một số giáo phận thuộc Cộng đồng Anh giáo khởi sự tấn phong nữ Giám mục. Nữ Giám mục Anh giáo đầu tiên là Barbara Clementine Harris, được tấn phong năm 1989.
Các giáo hội khác[sửa | sửa mã nguồn]
Một số giáo hội như Lutheran, Giám Lý và Mormon cũng có Giám mục, nhưng vai trò và chức năng của Giám mục trong các giáo hội này khác biệt đáng kể với Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo. Trong một số cộng đồng Kháng Cách, chức vụ tương đương với Giám mục được gọi là mục sư.
Giáo hội Luther Tin Lành Mỹ[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Giáo hội Luther Tin Lành Mỹ (the Evangelical Lutheran Church in America), giáo phái Luther lớn nhất Hoa Kỳ, có nguồn gốc từ các giáo hội quốc giáo ở Bắc Âu (tương tự Giáo hội Anh), Giám mục được tuyển chọn bởi hội đồng giáo hạt (cấu thành bởi đại biểu của tín hữu và mục sư), có nhiệm kỳ 6 năm, có thể được tái bổ nhiệm. Các Giám mục chịu trách nhiệm phong chức mục sư, bổ chức các chức viên chấp sự, phê chuẩn việc chuyển đổi mục sư giữa các giáo đoàn, duy trì việc giảng dạy giáo huấn của Martin Luther và Hiến chương của giáo hội. Giám mục trưởng của giáo hội được tuyển chọn cho nhiệm kỳ duy nhất kéo dài 6 năm, đảm trách việc tấn phong Giám mục, chủ toạ đại hội đồng giáo hội triệu tập mỗi hai năm. Một cấu trúc tương tự cũng được áp dụng cho Giáo hội Luther Tin Lành Canada.
Giáo hội Giám Lý[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất (United Methodist Church), các Giám mục phục vụ như là những viên chức giáo hội để thi hành mục vụ và cai quản hội thánh. Giám mục được tuyển chọn trong số các mục sư, được bầu phiếu bởi đại biểu hội nghị giáo hạt, được tấn phong bởi các Giám mục theo nghi thức đặt tay. Trong Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất, chỉ có Giám mục được trao quyền tấn phong Giám mục và mục sư. Trong số các chức năng của Giám mục có tấn phong và cử mục sư đến quản nhiệm tại các nhà thờ địa phương, chủ toạ các buổi họp của các hội đồng thường niên, hội đồng tư pháp và đại hội đồng, cung ứng tiện nghi mục vụ cho các mục sư thuộc quyền cùng bảo vệ giáo lý và kỷ cương của giáo hội. Nhiệm kỳ của Giám mục tại các giáo hạt thuộc Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất là bốn năm, có thể kéo dài ba nhiệm kỳ trước khi nghỉ hưu hoặc được bổ nhiệm sang giáo hạt khác. Phụ nữ có thể đảm nhiệm chức vụ này, Mục sư Marjorie Matthews là phụ nữ đầu tiên được tấn phong Giám mục năm 1980. John Wesley đã bổ nhiệm Thomas Coke làm "Tổng Quản nhiệm" và hướng dẫn rằng Francis Asbury nên được bổ nhiệm vào một chức vụ tương tự tại Hoa Kỳ trong năm 1784 sau khi Giáo hội Giám Lý (Methodist Episcopal Church) trở nên giáo phái độc lập với Giáo hội Anh. Sau đó, Coke trở về Anh Quốc, trong khi Asbury trở nên trụ cột cho giáo hội tân lập trên vùng đất mới. Lúc đầu, chính Asbury cũng không muốn nhận mình là Giám mục, nhưng dần dà ông chấp nhận danh hiệu được giáo hội thiết lập.
Trong số những Giám mục được biết đến nhiều nhất trong Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất có Thomas Coke, Francis Asbury, Richard Whatcoat, Philip William Otterbein, Martin Boehm, Jacob Albright, John Seybert, Matthew Simpson, John Stamm, William Ragsdale Cannon, Marjorie Matthews, Leontine T. Kelly, William B. Oden, Ntambo Nkulu Ntanda, William Willimon và Thomas Bickerton.
Mặc dù đã thiết lập chức Giám mục ngay từ đầu thế kỷ 19, khi Phong trào Giám Lý chính thức tách khỏi Giáo hội Anh, chức vụ này nay không còn tồn tại trong cộng đồng Giám Lý tại Anh.
Giáo hội Giám Lý Cơ Đốc[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Giáo hội Giám Lý Cơ Đốc (Christian Methodist Episcopal Church), Giám mục đảm nhiệm công việc cai quản giáo hội, được bầu chọn bởi các đại biểu và được thi hành chức vụ cho đến khi về hưu ở tuổi 74. Giám mục chịu trách nhiệm bổ nhiệm mục sư đến phục vụ tại các giáo đoàn trong cương vị quản nhiệm, cử hành lễ phong chức và bảo vệ giáo lý và kỷ cương của hội thánh. Đại Hội đồng, được triệu tập bốn năm một lần, cấu thành bởi con số ngang bằng nhau của đại biểu của giới chức sắc và tín hữu. Nhiệm kỳ của Giám mục kéo dài bốn năm. Phụ nữ có thể được bầu chọn vào chức vụ này.
Trong một vài giáo phái Ngũ Tuần cũng như trong một số giáo đoàn độc lập, thuật ngữ này áp dụng cho chức danh quản nhiệm (người lãnh đạo các giáo đoàn địa phương, không phân biệt nam nữ). Cách sử dụng này khá phổ biến trong các giáo phái của người Mỹ gốc Phi ở Hoa Kỳ. Trong Giáo hội Scotland, theo thể chế Trưởng Lão, từ "Giám mục" dùng để chỉ mục sư, thường là quản nhiệm giáo sở, coi sóc những người đang được đào tạo cho chức vụ mục sư.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Cf. S. PIUS X, Motu proprio Tampridem, 19 mart. 1914: AAS 6 (1914). pp. 174 ss. – PIUS XII, const. apost. Exsul Familia, 1 aug. 1952: AAS 44 (1952), pp. 652 ss.; Leges Operis Apostolatus Maris, auctoritate Pii XII conditae. 21 nov. 1957: AAS 50 (1958), pp. 375 ss.
- ^ "Anh em hãy giữ lấy mình, và luôn cả bầy mà Chúa Thánh Linh đã lập anh em làm người coi sóc (Giám mục), để chăn giữ hội thánh của Thiên Chúa mà Ngài đã mua bằng chính huyết mình". Công vụ 20. 28
- ^ "Phao-lô và Timothy, tôi tớ của Chúa Giê-xu Cơ Đốc, gởi cho hết thảy các thánh đồ trong Chúa Giê-xu Cơ Đốc, ở thành Phi-líp, cùng cho các Giám mục và các chấp sự." Philippians 1.1
- ^ "Vậy, Giám mục cần phải không chỗ trách được, là chồng chỉ một vợ mà thôi, có tiết độ, có tài trí, xứng đáng, hay tiếp khách và khéo dạy dỗ." 1Timothy 3.2
- ^ "Vì Giám mục là người quản lý nhà Thiên Chúa thì phải không chỗ trách được. Chẳng nên kiêu ngạo, giận dữ, ghiền rượu, hung tàn, tham lợi; nhưng phải hay tiếp đãi khách, bạn với người hiền, khôn ngoan, công bình, thánh sạch, tiết độ, hằng giữ đạo thật y như đã nghe dạy, hầu cho có thể theo đạo lành mà khuyên dỗ người khác và bác lại kẻ chống trả." Titus 1.7-9
- ^ "Vì anh em vốn giống như chiên đi lạc, mà bây giờ trở về cùng Đấng chăn chiên và Giám mục của linh hồn mình." 1Peter 2. 25
- ^ “The Episcopate during the Civil Wars, 1642-1649”. The English Historical Review (Oxford University Press) 83 (328): pp. 523–537. July năm 1968. JSTOR 564164.
- ^ Episcopy. British Civil Wars, Commonwealth and Protectorate 1638–60. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2011.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Ấn phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
- Ignatius of Antioch, Epistles of to the Ephesians, Magnesians, Trallesians, and Smyrnans, Lightfoot, trans., Harmer, ed. (Kessinger, 1891/2003). ISBN 0-7661-6498-5
- Mathews, James, Set Apart To Serve: The Role of the Episcopacy in the Wesleyan Tradition (Nashville: Abingdon, 1985).
- Moede, Gerald, The Office of Bishop in Methodism: Its History and Development (Nashville: Abingdon, 1965).
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- 1 Timothy 3:1-7 (NRSV)
- Titus 1:7-9 (NRSV)
- Methodist/Anglican Thoughts On Apostolic Succession by Gregory Neal
- Methodist Episcopacy: In Search of Holy Orders by Gregory Neal
- What a bishop wears (Office of Worship of the Diocese of Harrisburg)

markdown:
# Giám mục
**Giám mục** là chức sắc được tấn phong trong một số giáo hội thuộc cộng đồng [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), nắm giữ các vị trí quyền lực trong giáo hội Trong [1] [Giáo hội Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), Giám mục là một trong ba [chức thánh](/wiki/Ch%E1%BB%A9c_th%C3%A1nh)cơ bản về phẩm trật: Giám mục, [linh mục](/wiki/Linh_m%E1%BB%A5c)và [phó tế](/wiki/Ph%C3%B3_t%E1%BA%BF). Theo đó, chức Giám mục là cao nhất và tượng trưng cho các [tông đồ](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Di_hai_s%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93), trong đó [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng)là tông đồ trưởng, tượng trưng cho [Thánh Phêrô](/wiki/Th%C3%A1nh_Ph%C3%AAr%C3%B4). Giám mục do Giáo hoàng chọn và chỉ định qua sự tư vấn của Thánh bộ Giám mục hoặc Thánh bộ Truyền giáo. Giám mục được các quyền: tấn phong chức Giám mục theo sự bổ nhiệm của Giáo hoàng, truyền chức [linh mục](/wiki/Linh_m%E1%BB%A5c)và [phó tế](/wiki/Ph%C3%B3_t%E1%BA%BF), chấp nhận lời khấn dòng của các [tu sĩ](/wiki/Tu_s%C4%A9), đồng thời có quyền ban tất cả [bí tích](/wiki/B%C3%AD_t%C3%ADch)cho [giáo dân](/wiki/Gi%C3%A1o_d%C3%A2n). Các Giám mục cũng là những người trực tiếp cùng với Giáo hoàng chia sẻ quyền lực của [giáo hội](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i)trên toàn cầu để quản trị Giáo hội Công giáo Rôma.
## Mục lục
[1 Từ nguyên](#T.E1.BB.AB_nguy.C3.AAn) [2 Giám mục trong Tân Ước](#Gi.C3.A1m_m.E1.BB.A5c_trong_T.C3.A2n_.C6.AF.E1.BB.9Bc) [3 Các Giáo phụ](#C.C3.A1c_Gi.C3.A1o_ph.E1.BB.A5) [4 Giám mục và Nhà nước](#Gi.C3.A1m_m.E1.BB.A5c_v.C3.A0_Nh.C3.A0_n.C6.B0.E1.BB.9Bc) [5 Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo](#C.C3.B4ng_gi.C3.A1o.2C_Ch.C3.ADnh_th.E1.BB.91ng_gi.C3.A1o_v.C3.A0_Anh_gi.C3.A1o) [6 Các giáo hội khác](#C.C3.A1c_gi.C3.A1o_h.E1.BB.99i_kh.C3.A1c) [7 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [8 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [9 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=1)]
Tương đương của từ "Giám mục" trong các ngôn ngữ Tây phương có nguồn gốc từ
*episkopos* (επισκοπος) của [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), có nghĩa là người cai quản, người chăm sóc, người canh giữ hoặc quản đốc. Trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), những từ *episcopacy*, *episcopate* và *episcopal* đều bắt nguồn từ *episkopos*. Trong [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), từ *Giám mục* cũng có nghĩa tương tự: "giám" nghĩa là trông chừng, "mục" nghĩa là chăn dắt.
## Giám mục trong Tân Ước[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=2)]
Từ
*episkopos* xuất hiện trong [Tân Ước](/wiki/T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc) năm lần: [Công vụ các Sứ đồ](/wiki/S%C3%A1ch_C%C3%B4ng_v%E1%BB%A5_T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93)20. 28 [[2]](#cite_note-2)
- Thư gởi tín hữu ở Philippi 1.1
[[3]](#cite_note-3)
- Thư thứ nhất gởi Timothy 3. 2
[[4]](#cite_note-4)
- Thư gởi Titus 1.7-9
[[5]](#cite_note-5)
- Thư thứ nhất của Peter (
*hoặc* [Phêrô](/wiki/Th%C3%A1nh_Ph%C3%AAr%C3%B4) *Phi-e-rơ*) 2. 25 [[6]](#cite_note-6)
Không thể tìm thấy trong ký thuật của các sách phúc âm sự uỷ nhiệm của
[Chúa Giê-xu](/wiki/Gi%C3%AA-su) cho các Giám mục (vì thời đó giáo hội còn quá nhỏ, chưa cần thiết lập ra chức vụ này), nhưng chức vụ này được hình thành do nhu cầu của hội thánh đang tăng trưởng mạnh suốt trong thế kỷ thứ nhất và thế kỷ thứ hai. Những phần khác nhau của Tân Ước đề cập đến chức vụ Giám mục ( *episkopoi*) như là sự miêu tả những chuẩn mực dành cho một chức vụ đã có sẵn, có thể thấy những chuẩn mực này (đặc biệt trong Thư của Titus) tương đồng với các tiêu chí dành cho chức vụ trưởng lão ( *πρεσβυτερος*; [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *presbyter*), hoặc linh mục ( *priest*). Thư gởi Timothy có nhắc đến chức vụ chấp sự ( *διακονοι*; tiếng Anh: *deacon*) theo gợi ý đó là chức vụ khác với Giám mục và ở vị trí thấp hơn, nhưng cũng phải đáp ứng những chuẩn mực tương tự.
Trong sách Công vụ các Sứ đồ, Giám mục được nhắc đến như là người chăn bầy, hình ảnh này vẫn được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay. Những phần khác trong Tân Ước miêu tả Giám mục là người chăm sóc, lãnh đạo hoặc quản trị, và dạy dỗ.
*1Timothy* đòi hỏi Giám mục phải là "chồng của một vợ", vẫn chưa có sự đồng thuận liệu giáo huấn này cấm chế độ đa thê hay yêu cầu Giám mục phải lập gia đình theo chế độ một chồng một vợ. Tuy nhiên, rõ ràng là Tân Ước không cấm đoán Giám mục kết hôn và có con cái. Hình mẫu nổi tiếng nhất cho trường hợp này là [Sứ đồ](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Di_hai_s%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93) [Peter](/wiki/Peter), ông lập gia đình; cũng không tìm thấy trong Tân Ước tập quán sống độc thân dành cho Giám mục.
Điều đáng lưu ý là Peter (Phêrô) miêu tả Chúa Giê-xu là "Đấng Chăn chiên và mục tử của linh hồn" (τον ποιμενα και επισκοπον των ψυχων υμων).
Mặc dù Giám mục là nhà lãnh đạo tinh thần trong hội thánh, nhưng theo lời dạy của
[Chúa Giê-xu](/wiki/Gi%C3%AA-su), người đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo cũng được xem là người [phục vụ những người khác](/wiki/C%C3%B4ng_b%E1%BB%99c_c%E1%BB%A7a_d%C3%A2n): "Kẻ nào muốn làm đầu, thì sẽ làm tôi mọi các ngươi", [Phúc âm Matthew](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Matthew) 20.27, và "còn ai trong các ngươi muốn làm đầu, thì sẽ làm [đày tớ mọi người](/wiki/C%C3%B4ng_b%E1%BB%99c_c%E1%BB%A7a_d%C3%A2n)." [Phúc âm Mark](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m_Mark) 10.44.
## Các Giáo phụ[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=3)]
Vào đầu thế kỷ thứ nhất, hội thánh khởi sự kiện toàn hệ thống tổ chức. Theo các tác phẩm của các
[Giáo phụ](/wiki/Gi%C3%A1o_ph%E1%BB%A5), đặc biệt là [Ignatius](/w/index.php?title=Ignatius&action=edit&redlink=1) thành Antioch, vai trò của Giám mục ngày càng trở nên quan trọng.
- "Vì vậy chúng ta phải xem các Giám mục như chính Chúa vậy" – Thư Ignatius gởi tín hữu ở Ephesus 6.1
- "Do đó, như Chúa đã không làm được gì mà không có Cha Ngài, (vì Ngài với Cha Ngài là một), bởi chính Ngài hoặc bởi các Sứ đồ, chúng ta cũng không làm được gì mà không có Giám mục và các trưởng lão" – Thư Ignatius gởi Magnesians 7.1
- "Hãy vâng phục Giám mục và vâng phục lẫn nhau, như Chúa Giê-xu Cơ Đốc vâng phục Cha [theo phần xác], như các Sứ đồ vâng phục Chúa Cơ Đốc và
[Chúa Cha](/wiki/Ch%C3%BAa_Cha), để chúng ta có thể hiệp nhất cả phần xác và tâm linh." Thư Ignatius gởi Magnesians 13.2
Trong giai đoạn này, tại mỗi trung tâm truyền giáo của hội thánh có một Giám mục lãnh đạo với sự hỗ trợ của một hội đồng trưởng lão (nay đã được xác định ở vị trí thấp hơn) và nhiều chấp sự. Khi hội thánh phát triển càng hơn, những nhà thờ mới tại các thành phố quan trọng bắt đầu có Giám mục cho riêng mình, trong khi những nhà thờ ở vùng phụ cận chỉ có các
[trưởng lão](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_l%C3%A3o&action=edit&redlink=1) và các chấp sự được gởi đến từ nhà thờ của Giám mục. Như vậy, dần dà theo thời gian, chức vụ Giám mục thay đổi từ vai trò lãnh đạo một nhà thờ trở nên người lãnh đạo nhiều nhà thờ trong một khu vực địa lý.
Đến cuối thế kỷ thứ 2 và đầu thế kỷ thứ 3, Hippolytus thành La Mã miêu tả những đặc điểm khác của chức Giám mục, đó là
*"Spiritum primatus sacerdotii habere potestatem dimittere peccata"*: là chức sắc cao cấp với chức năng hiến tế và quyền tha tội.
## Giám mục và Nhà nước[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=4)]
Cơ cấu tổ chức hiệu quả của
[Đế quốc La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) là hình mẫu cho giáo hội trong thế kỷ thứ 4, nhất là sau khi ban hành [Chiếu chỉ Milano](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFu_ch%E1%BB%89_Milano&action=edit&redlink=1) (năm [313](/wiki/313), chấm dứt bách hại hội thánh). Khi giáo hội ra khỏi bóng tối và trở nên một thực thể được công nhận thì cần có những tài sản như đất đai và hệ thống chức sắc. Năm [391](/wiki/391), [Theodius I](/w/index.php?title=Theodius_I&action=edit&redlink=1) ra lệnh hoàn trả tất cả đất đai của giáo hội đã bị tịch biên trước đó.
Thẩm quyền và mục vụ Giám mục thường được hành xử trong phạm vi một giáo phận, theo mô hình của Đế quốc La Mã thời trị vì của
[Diocletian](/wiki/Diocletianus). Khi chính quyền La Mã mất quyền lực ở phần phía Tây của đế quốc, giáo hội nắm bắt cơ hội và bắt đầu hành xử thẩm quyền trong các vấn đề hành chính. Điều này có thể nhận thấy rõ ràng trong thời trị vì của hai [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng): Giáo hoàng [Leo I](/w/index.php?title=Leo_I&action=edit&redlink=1) trong thế kỷ thứ 5, và Giáo hoàng [Gregory I](/w/index.php?title=Gregory_I&action=edit&redlink=1) trong thế kỷ thứ 6. Cả hai vị này đều hành xử như những [chính khách](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_gia) và nhà lãnh đạo công quyền song hành với các mục vụ Cơ Đốc như mục tử, giảng dạy và cai quản hội thánh. Ở phương Đông, chính quyền không bị sụp đổ như ở phương Tây, vì vậy các Giám mục không có nhiều cơ may để thu đoạt quyền lực thế tục như xảy ra ở phương Tây. Dù vậy, vai trò của các Giám mục phương Tây nắm giữ thẩm quyền dân sự, thường được gọi là Giám mục vương quyền ( *prince bishop*), tiếp tục kéo dài suốt thời kỳ [Trung Cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95).
### Giám mục Vương quyền[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=5)]
Quan trọng hơn hết trong số các Giám mục vương quyền là Giáo hoàng, trị vì vương triều của
[Nhà nước Giáo hoàng](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng&action=edit&redlink=1) ( *Papal States*) trong cương vị Giám mục thành Rôma. Quyền cai trị lãnh địa này dựa trên sự ban tặng của [Constantine](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Constantin%C3%B4) ( [Donation of Constantine](http://en.wikipedia.org/wiki/Donation_of_Constantine)). Vẫn chưa có sự đồng thuận về tính xác thực của văn kiện này, vì văn kiện bị cho là giả mạo, được làm ra trong quãng thời gian [750](/wiki/750)– [850](/wiki/850). Trong thực tế, thẩm quyền này phát triển dần theo thời gian sau sự sụp đổ của chính quyền La Mã và chính quyền [Byzantine](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3). Nhà nước Giáo hoàng bị huỷ bỏ khi vua [Victor Emmanuel II của Ý](/wiki/Vittorio_Emanuele_II_c%E1%BB%A7a_%C3%9D) chiếm thành [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) năm [1870](/wiki/1870) và hoàn tất công cuộc thống nhất nước [Ý](/wiki/%C3%9D). Động thái này trở nên nguyên nhân gây ra tình trạng căng thẳng thường xuyên giữa các Giáo hoàng và chính quyền nước Ý. Năm [1929](/wiki/1929), Giáo hoàng [Pius XI](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Pi%C3%B4_XI) đạt được một thoả thuận với chính quyền [Phát-xít](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt) của [Benito Mussolini](/wiki/Benito_Mussolini) để có được lãnh thổ [Vatican](/wiki/Vatican) độc lập, sau khi chấp nhận từ bỏ các lãnh thổ khác của Nhà nước Giáo hoàng. [Hoà ước Lateran](/w/index.php?title=Ho%C3%A0_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Lateran&action=edit&redlink=1) (năm [1929](/wiki/1929)) công nhận vương quyền độc lập của Giáo hoàng, và thẩm quyền ấy được duy trì cho đến ngày nay.
Có ba Giám mục cao cấp phục vụ trong cương vị
[Tuyển hầu tước](/wiki/Tuy%E1%BB%83n_h%E1%BA%A7u_t%C6%B0%E1%BB%9Bc) ( *Elector*) trong [Thánh chế La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh). Theo chiếu chỉ của Hoàng đế [Karl IV của đế quốc La Mã Thần thánh](/wiki/Karl_IV_c%E1%BB%A7a_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) ( *Golden Bull* năm [1356](/wiki/1356)), các tổng Giám mục [Mainz](/wiki/Mainz), [Trier](/wiki/Trier) và [Köln](/wiki/K%C3%B6ln) đương nhiên là các tuyển hầu tước thường trực, có quyền tuyển cử hoàng đế của Thánh chế La Mã.
Trong thời kỳ Trung Cổ, các Giám mục thường phục vụ các vua chúa Âu châu trong cương vị
[tể tướng](/wiki/T%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Bng), người đứng đầu ngành tư pháp, và tuyên uý trưởng. Hầu như tất cả quan chưởng ấn ( *Lord Chancellor*) của [triều đình Anh](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%C3%ACnh_Anh&action=edit&redlink=1) đều do các Giám mục đảm nhiệm cho đến khi [Hồng y](/wiki/H%E1%BB%93ng_y) [Thomas Wolsey](/w/index.php?title=Thomas_Wolsey&action=edit&redlink=1) bị bãi chức bởi vua [Henry VIII của Anh](/wiki/Henry_VIII_c%E1%BB%A7a_Anh). Tương tự, chức vụ *Kanclerz* (đồng nghĩa với *Chancellor* trong tiếng Anh) ở [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) luôn luôn được nắm giữ bởi các Giám mục cho đến [thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16).
Tại
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), trước cuộc [Cách mạng Pháp](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Ph%C3%A1p), đại diện của giới tăng lữ - trong thực tế là các Giám mục và viện trưởng các tu viện lớn – là một thành phần trong Thượng viện ( *First Estate*) của [Quốc hội Pháp](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n_Ph%C3%A1p) ( *Estates-General*) trong chế độ [quân chủ chuyên chế](/wiki/Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_chuy%C3%AAn_ch%E1%BA%BF), cho đến khi thể chế này bị huỷ bỏ khi bùng nổ cuộc Cách mạng Pháp.
Trong khi đó, các Giám mục lãnh đạo vẫn tiếp tục duy trì vị trí của mình trong Viện Quý tộc của
[Quốc hội Anh](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Anh), đại diện cho giáo hội quốc giáo ( *established church*). Trong quá khứ, Giám mục giáo phận [Durham](/wiki/Durham), cũng là một Giám mục vương quyền ( *prince bishop*), hành xử thẩm quyền dân sự ở phía bắc của giáo phận - quyền đúc tiền, thu thuế và thành lập quân đội chống lại người [Scotland](/wiki/Scotland). Các Giám mục, cũng như giới tăng lữ thuộc [Giáo hội Chính thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng), không được phép nắm giữ các chức vụ công quyền, với một vài ngoại lệ khi xảy ra tình trạng hỗn loạn trong chính trường. Một thí dụ được tìm thấy gần đây là trường hợp Tổng Giám mục Makarios III của [Síp](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp) đã làm Tổng thống Cộng hoà Síp từ năm [1960](/wiki/1960) đến [1977](/wiki/1977).
### Giám mục trong Nội chiến Anh[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=6)]
Trong giai đoạn nội chiến, vai trò của các Giám mục - tham gia tích cực vào các vấn đề chính trị và bảo vệ quốc giáo - trở nên một vấn đề gây tranh cãi gay gắt.
[John Calvin](/wiki/John_Calvin) xây dựng học thuyết Trưởng Lão ( *Presbyterianism*), cho rằng trong [Tân Ước](/wiki/T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc) chức vụ trưởng lão ( *presbyter*) và Giám mục ( *episkopos*) là một; ông cũng bác bỏ quyền [kế thừa tông đồ](/w/index.php?title=K%E1%BA%BF_th%E1%BB%ABa_t%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93&action=edit&redlink=1) ( *apostolic succession*). [John Knox](/wiki/John_Knox), một môn đồ của Calvin, truyền bá học thuyết Trưởng Lão đến Scotland khi [Giáo hội Scotland](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Scotland&action=edit&redlink=1) được thành lập năm [1560](/wiki/1560). Học thuyết này dành cho tín hữu, thông qua các uỷ ban trưởng lão, tiếng nói quyết định trong việc điều hành giáo hội, trái với việc tín hữu bị cai trị bởi hệ thống tăng lữ.
Học thuyết
[Trưởng Lão](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Nhi%E1%BB%87m) giới thiệu một nền dân chủ sơ khai vào thể chế của giáo hội cùng lúc với cuộc tranh chấp quyền lực giữa Quốc hội và Vương quyền Anh. Một thành phần trong [Giáo hội Anh giáo](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Anh_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) tìm cách huỷ bỏ thể chế Giám mục và tái cấu trúc giáo hội theo thể chế trưởng lão. Luận văn Martin Marprelate, đả kích các chức sắc cao cấp, bác bỏ và chế giễu chức Giám mục đã khiến Nữ hoàng [Elizabeth I của Anh](/wiki/Elizabeth_I_c%E1%BB%A7a_Anh) và [Tổng Giám mục thành Canterbury](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c_th%C3%A0nh_Canterbury&action=edit&redlink=1) [John Whitgift](/w/index.php?title=John_Whitgift&action=edit&redlink=1) tức giận.
Vua
[James I của Anh](/wiki/James_I_c%E1%BB%A7a_Anh) phản ứng lại sự lăng mạ của các thần dân Scotland theo Trưởng Lão bằng cách chấp nhận khẩu hiệu "Không có Giám mục, không có Vua"; nhà vua đồng nhất thẩm quyền Giám mục với vương quyền, và xem mọi sự phản bác quyền Giám mục là tấn công vào vương triều. Sự xung đột lên đến đỉnh điểm khi vua [Charles I của Anh](/wiki/Charles_I_c%E1%BB%A7a_Anh) bổ nhiệm [William Laud](/w/index.php?title=William_Laud&action=edit&redlink=1) làm Tổng Giám mục Canterbury; Laud tấn công phong trào Trưởng Lão và tìm cách áp đặt nghi thức [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) trên tất cả giáo hội. Cuối cùng Laud bị luận tội vì cáo buộc phản quốc và bị xử tử. Charles I cũng cố áp đặt thể chế Giám mục trên xứ Scotland nhưng gặp phải sự chống đối của dân bản xứ, dẫn đến cuộc Chiến tranh Giám mục từ năm [1639](/wiki/1639) đến năm [1640](/wiki/1640).
Đỉnh cao quyền lực của phong trào
[Thanh giáo](/wiki/Thanh_gi%C3%A1o) thể hiện trong thời kỳ Cộng hoà ( *the Commonwealth*) dưới sự lãnh đạo của [Oliver Cromwell](/wiki/Oliver_Cromwell), thể chế Giám mục bị huỷ bỏ trong Giáo hội Anh năm [1649](/wiki/1649), cho đến khi vương quyền được phục hồi năm [7] [1660](/wiki/1660)khi [Charles II của Anh](/wiki/Charles_II_c%E1%BB%A7a_Anh)lên ngôi. [[8]](#cite_note-8)
## Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=7)]
Trong khi nhiều giáo hội thuộc cộng đồng
[Kháng Cách](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) bác bỏ vị trí của Giám mục trong cấu trúc lãnh đạo giáo hội, một số giáo hội bắt rễ sâu trong truyền thống vẫn duy trì việc tấn phong Giám mục để lãnh đạo giáo hội. Giám mục thủ giữ vai trò lãnh đạo trong các giáo hội [Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), [Chính thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng), [Chính thống giáo Cựu Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_C%E1%BB%B1u_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng), [Cảnh giáo](/wiki/C%E1%BA%A3nh_gi%C3%A1o), Cộng đồng [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) và các Giáo hội Công giáo Độc lập (trong đó có [Công giáo Cổ](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_C%E1%BB%95)).
Vai trò truyền thống của Giám mục là người chăn dắt hay mục tử (
*pastor*) cho một giáo phận. Các giáo phận khác nhau đáng kể về diện tích và dân số. Một số giáo phận lâu đời quanh [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) tương đối nhỏ hẹp, trong khi các giáo phận mới phát triển như khu vực [Hạ Sahara](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_Sahara&action=edit&redlink=1) ở [Phi châu](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9) và vùng [Viễn Đông](/wiki/Vi%E1%BB%85n_%C4%90%C3%B4ng), rộng lớn và đông giáo dân hơn [. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
#### Thượng phụ[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=8)] [Thượng phụ](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%E1%BB%A5) ( *Patriarch*) là người đứng đầu một giáo hội độc lập nhất định nào đó, có thể bao gồm nhiều giáo tỉnh hợp lại. Trong một thời gian dài ban đầu chỉ có 5 Tòa Thượng phụ cổ là: [Roma](/wiki/Roma), [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis), [Alexandria](/wiki/Alexandria), [Antiochia](/wiki/Antiochia) và [Jerusalem](/wiki/Jerusalem). Một số vị Thượng phụ (đặc biệt là trong truyền thống Armenia và Lưỡng Hà - Ba Tư) cũng được gọi là * (số nhiều: Catholicos* *Catholicoi*). Thượng phụ [Chính thống giáo Copt](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Copt)thành Alexandria, [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp)cũng mang tước vị là *Papa*(nghĩa gốc là "cha").
#### Giáo trưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=9)]
Giáo trưởng (
*Primate*) thường là Giám mục của giáo phận lâu đời nhất tại một quốc gia. Đôi khi, chức danh này có quyền hạn cao hơn Giám mục đô thành, nhưng thường chỉ là một chức vụ danh dự. Danh hiệu Giám mục chủ tịch ( *Presiding bishop*) dành cho người đứng đầu giáo hội Anh giáo tại một quốc gia nhưng không luôn luôn ràng buộc với một [Tòa Giám mục](/wiki/T%C3%B2a_Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c) nhất định nào đó như tước vị Giáo trưởng.
#### Đô thành trưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=10)]
Đô thành trưởng (
*Metropolitan*) hay (Tổng) Giám mục đô thành là Giám mục của một Đô thành ( *Metropolis*) - là thành phố có ý nghĩa quan trọng trong Giáo tỉnh ( *ecclesiastical province* là khu vực bao gồm (tổng) giáo phận đô thành đó và các giáo phận lân cận). Trong Giáo hội Công giáo Rôma, đô thành trưởng luôn là Tổng Giám mục và có một số thẩm quyền nhất định trong việc cai quản giáo tỉnh.
#### Tổng Giám mục[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=11)]
Tổng Giám mục (
*Archbishop*) là vị Giám mục của một [Tổng giáo phận](/wiki/Gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn), đây thường là giáo phận có vị trí quan trọng trong lịch sử giáo hội tại địa phương. Tổng Giám mục có thể là chính tòa hoặc hiệu tòa. Trong Giáo hội Công giáo Rôma, cho dù hầu hết các Tổng Giám mục là đô thành trưởng nhưng bản thân chức danh Tổng Giám mục thì thuần túy chỉ có tính danh dự và không mang thêm thẩm quyền hành xử nào khác. Ngược lại, trong Cộng đồng Anh giáo, Tổng Giám mục là một chức vụ có thẩm quyền đặc biệt.
#### Giám mục Chính tòa[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=12)]
Giám mục Chính tòa (
*Diocesan bishop*) đảm nhận trách nhiệm chính coi sóc một *Giáo hội riêng biệt địa phương*, hay [Giáo phận](/wiki/Gi%C3%A1o_ph%E1%BA%ADn).
#### Giám mục Hiệu toà[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=13)]
Giám mục Hiệu toà (
*Titular bishop*) là Giám mục không có giáo phận. Chính xác hơn, vị Giám mục này đứng đầu một giáo phận chỉ có trên danh nghĩa ( *titular see*), thường là một thành phố cổ đã từng có tòa Giám mục, vì lý do nào đó nay không còn. Giám mục hiệu toà thường thực hiện nhiệm vụ là một Giám mục phụ tá. Trong Công giáo Rôma, Giám mục hiệu tòa nếu không là Giám mục phụ tá thì thường là sứ thần Tòa thánh hoặc người đứng đầu một cơ quan trong Giáo triều. Trong Giáo hội Chính thống Đông phương thuộc quyền Thượng phụ Đại kết Constantinopolis, Giám mục của một giáo phận mới thiết lập thường mang thêm tước vị hiệu tòa bên cạnh tước vị chính của tòa mới đó (ví dụ Tổng Giám mục Thyateira và Anh quốc, trong đó Thyateira là tên tòa thời cổ còn Anh quốc mới là phạm vi thực của giáo phận).
#### Giám mục Phó[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=14)]
Giám mục Phó (
*Coadjutor bishop*) có quyền kế vị Giám mục chính tòa đương nhiệm nếu vị này mãn nhiệm (về hưu, thuyên chuyển nhiệm vụ hoặc qua đời). Việc bổ nhiệm chức danh này nhằm mục đích bảo đảm sự liên tục trong cơ cấu lãnh đạo giáo hội.
#### Giám mục Phụ tá[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=15)]
Giám mục Phụ tá (
*Auxiliary bishop*) là người phụ tá cho Giám mục chính tòa của giáo phận, không nhất thiết là sẽ kế vị chức Giám mục chính tòa. Tất cả Giám mục phụ tá đều là Giám mục hiệu toà, thường được bổ nhiệm làm tổng quản nhiệm ( *vicar general*) giáo phận.
#### Giám mục Phụ cận[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=16)]
Giám mục Phụ cận (
*Suffragan bishop*) trong Giáo hội Công giáo Rôma là Giám mục dưới quyền Tổng Giám mục đô thành trong một vài vấn đề nhất định, chức danh này dành cho tất cả các Giám mục chính tòa, phó và phụ tá trong giáo tỉnh của vị đô thành trưởng đó. Cộng đồng Anh giáo lại có cách sử dụng khác: chức danh này được áp dụng cho những người trợ tá Giám mục chính tòa, ví dụ Giám mục [Fulham](/wiki/Fulham), Giám mục [Edmonton](/wiki/Edmonton,_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) và 3 vị trí Giám mục khác là các Giám mục phụ cận đối với Giám mục (chính tòa) [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), thuộc cùng giáo phận London. Giám mục phụ cận của Anh giáo thường được giao nhiệm vụ cai quản một khu vực nào đó trong giáo phận (ví dụ trường hợp Giám mục Edmonton và 3 Giám mục khác đã nhắc tới ở trên) hoặc đóng vai trò trợ tá cho Giám mục chính tòa trên phạm vi toàn địa phận (trường hợp Giám mục Fulham) - trường hợp sau tương tự như chức Giám mục phụ tá trong Công giáo và Chính thống giáo.
#### Hồng y[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=17)] [Hồng y](/wiki/H%E1%BB%93ng_y) ( *Cardinal*), thường nhưng không nhất thiết phải là Giám mục (ví dụ như hai nhà thần học - linh mục [Dòng Tên](/wiki/D%C3%B2ng_T%C3%AAn) [Henri de Lubac](/w/index.php?title=Henri_de_Lubac&action=edit&redlink=1) và [Avery Dulles](/w/index.php?title=Avery_Dulles&action=edit&redlink=1)), là thành viên của [Hồng y đoàn](/wiki/H%E1%BB%93ng_y_%C4%90o%C3%A0n), trong đó những vị dưới 80 tuổi có quyền bầu Giáo hoàng trong [Mật nghị Hồng y](/wiki/M%E1%BA%ADt_ngh%E1%BB%8B_H%E1%BB%93ng_y) của Giáo hội Công giáo.
Theo thể chế Giám mục, chỉ có Giám mục mới có quyền tấn phong Giám mục, linh mục hoặc
[chấp sự](/wiki/Ph%C3%B3_t%E1%BA%BF) ( *deacon*).
Giám mục được tấn phong bởi các Giám mục khác, tuỳ theo mỗi giáo hội, có thể cần có hai hoặc ba Giám mục tham gia lễ tấn phong. Theo giáo lý Công giáo Rôma, mỗi Giám mục đều có quyền tấn phong Giám mục cho
[linh mục](/wiki/Linh_m%E1%BB%A5c) khi được Giáo hoàng cho phép, ngoài ra, bất cứ sự tấn phong Giám mục nào không được Giáo hoàng phê chuần thì cả người được tấn phong và vị Giám mục chủ phong đều bị vạ tuyệt thông tiền kết.
Có những cách khác nhau trong các giáo hội để chọn ứng viên cho chức Giám mục. Trong Giáo hội Công giáo Rôma ngày nay, Bộ Giám mục (
*Congregation for Bishops*) xem xét việc tuyển chọn tân Giám mục để Giáo hoàng phê chuẩn. Trong hầu hết các giáo hội Chính Thống, tín hữu và linh mục được phép có tiếng nói, theo các mức độ khác nhau, về tiến trình tuyển chọn Giám mục.
Giáo hoàng, ngoài chức danh Giám mục Rôma và là lãnh tụ Giáo hội Công giáo Rôma, còn là Thượng phụ Giáo hội Latin. Các Giám mục Giáo hội Latin chỉ chịu trách nhiệm trước Giáo hoàng, không phải với các Giám mục khác ngoại trừ Tổng Giám mục đô thành là cấp trên trực tiếp của họ.
Giám mục Công giáo, Anh giáo và Chính thống giáo tuyên xưng họ là một phần trong chuỗi liên tục các Giám mục được tấn phong kể từ thời kỳ các tông đồ, đó là quyền kế thừa tông đồ (
*apostolic succession*). Chiếu theo chỉ dụ *Apostolicae Curae* năm [1896](/wiki/1896) của Giáo hoàng [Leo XIII](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_L%C3%AA%C3%B4_XIII), Giáo hội Công giáo Rôma cho rằng hệ thống chức sắc Anh giáo là không xứng hiệp vì giáo hội này đã thay đổi nghi lễ tấn phong.
Trong những thập niên gần đây, một số giáo phận thuộc Cộng đồng Anh giáo khởi sự tấn phong nữ Giám mục. Nữ Giám mục Anh giáo đầu tiên là
[Barbara Clementine Harris](/w/index.php?title=Barbara_Clementine_Harris&action=edit&redlink=1), được tấn phong năm [1989](/wiki/1989).
## Các giáo hội khác[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=18)]
Một số giáo hội như
[Lutheran](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther), [Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) và [Mormon](/wiki/M%E1%BA%B7c_M%C3%B4n) cũng có Giám mục, nhưng vai trò và chức năng của Giám mục trong các giáo hội này khác biệt đáng kể với Công giáo, Chính thống giáo và Anh giáo. Trong một số cộng đồng [Kháng Cách](/wiki/Tin_L%C3%A0nh), chức vụ tương đương với Giám mục được gọi là **. mục sư**
### Giáo hội Luther Tin Lành Mỹ[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=19)]
Trong
[Giáo hội Luther Tin Lành Mỹ](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther_Tin_L%C3%A0nh_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) ( *the Evangelical Lutheran Church in America*), giáo phái Luther lớn nhất [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), có nguồn gốc từ các giáo hội quốc giáo ở [Bắc Âu](/wiki/B%E1%BA%AFc_%C3%82u) (tương tự Giáo hội Anh), Giám mục được tuyển chọn bởi hội đồng giáo hạt (cấu thành bởi đại biểu của tín hữu và mục sư), có nhiệm kỳ 6 năm, có thể được tái bổ nhiệm. Các Giám mục chịu trách nhiệm phong chức [mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0), bổ chức các chức viên chấp sự, phê chuẩn việc chuyển đổi mục sư giữa các giáo đoàn, duy trì việc giảng dạy giáo huấn của [Martin Luther](/wiki/Martin_Luther) và Hiến chương của giáo hội. Giám mục trưởng của giáo hội được tuyển chọn cho nhiệm kỳ duy nhất kéo dài 6 năm, đảm trách việc tấn phong Giám mục, chủ toạ đại hội đồng giáo hội triệu tập mỗi hai năm. Một cấu trúc tương tự cũng được áp dụng cho [Giáo hội Luther Tin Lành Canada](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther_Tin_L%C3%A0nh_Canada&action=edit&redlink=1).
### Giáo hội Giám Lý[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=20)]
Trong
[Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Gi%C3%A1m_L%C3%BD_Hi%E1%BB%87p_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) ( *United Methodist Church*), các Giám mục phục vụ như là những viên chức giáo hội để thi hành mục vụ và cai quản hội thánh. Giám mục được tuyển chọn trong số các mục sư, được bầu phiếu bởi đại biểu hội nghị giáo hạt, được tấn phong bởi các Giám mục theo nghi thức đặt tay. Trong Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất, chỉ có Giám mục được trao quyền tấn phong Giám mục và mục sư. Trong số các chức năng của Giám mục có tấn phong và cử mục sư đến quản nhiệm tại các nhà thờ địa phương, chủ toạ các buổi họp của các hội đồng thường niên, hội đồng tư pháp và đại hội đồng, cung ứng tiện nghi mục vụ cho các mục sư thuộc quyền cùng bảo vệ giáo lý và kỷ cương của giáo hội. Nhiệm kỳ của Giám mục tại các giáo hạt thuộc Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất là bốn năm, có thể kéo dài ba nhiệm kỳ trước khi nghỉ hưu hoặc được bổ nhiệm sang giáo hạt khác. Phụ nữ có thể đảm nhiệm chức vụ này, Mục sư [Marjorie Matthews](/w/index.php?title=Marjorie_Matthews&action=edit&redlink=1) là phụ nữ đầu tiên được tấn phong Giám mục năm [1980](/wiki/1980). [John Wesley](/wiki/John_Wesley) đã bổ nhiệm [Thomas Coke](/w/index.php?title=Thomas_Coke&action=edit&redlink=1) làm "Tổng Quản nhiệm" và hướng dẫn rằng [Francis Asbury](/wiki/Francis_Asbury) nên được bổ nhiệm vào một chức vụ tương tự tại Hoa Kỳ trong năm [1784](/wiki/1784) sau khi Giáo hội Giám Lý ( *Methodist Episcopal Church*) trở nên giáo phái độc lập với Giáo hội Anh. Sau đó, Coke trở về [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland), trong khi Asbury trở nên trụ cột cho giáo hội tân lập trên vùng đất mới. Lúc đầu, chính Asbury cũng không muốn nhận mình là Giám mục, nhưng dần dà ông chấp nhận danh hiệu được giáo hội thiết lập.
Trong số những Giám mục được biết đến nhiều nhất trong Giáo hội Giám Lý Hiệp nhất có
[Thomas Coke](/w/index.php?title=Thomas_Coke&action=edit&redlink=1), [Francis Asbury](/wiki/Francis_Asbury), [Richard Whatcoat](/w/index.php?title=Richard_Whatcoat&action=edit&redlink=1), [Philip William Otterbein](/w/index.php?title=Philip_William_Otterbein&action=edit&redlink=1), [Martin Boehm](/w/index.php?title=Martin_Boehm&action=edit&redlink=1), [Jacob Albright](/w/index.php?title=Jacob_Albright&action=edit&redlink=1), [John Seybert](/w/index.php?title=John_Seybert&action=edit&redlink=1), [Matthew Simpson](/w/index.php?title=Matthew_Simpson&action=edit&redlink=1), [John Stamm](/w/index.php?title=John_Stamm&action=edit&redlink=1), [William Ragsdale Cannon](/w/index.php?title=William_Ragsdale_Cannon&action=edit&redlink=1), [Marjorie Matthews](/w/index.php?title=Marjorie_Matthews&action=edit&redlink=1), [Leontine T. Kelly](/w/index.php?title=Leontine_T._Kelly&action=edit&redlink=1), [William B. Oden](/w/index.php?title=William_B._Oden&action=edit&redlink=1), [Ntambo Nkulu Ntanda](/w/index.php?title=Ntambo_Nkulu_Ntanda&action=edit&redlink=1), [William Willimon](/w/index.php?title=William_Willimon&action=edit&redlink=1) và [Thomas Bickerton](/w/index.php?title=Thomas_Bickerton&action=edit&redlink=1).
Mặc dù đã thiết lập chức Giám mục ngay từ đầu
[thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), khi [Phong trào Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) chính thức tách khỏi Giáo hội Anh, chức vụ này nay không còn tồn tại trong cộng đồng Giám Lý tại Anh.
### Giáo hội Giám Lý Cơ Đốc[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=21)]
Trong
[Giáo hội Giám Lý Cơ Đốc](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Gi%C3%A1m_L%C3%BD_C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) ( *Christian Methodist Episcopal Church*), Giám mục đảm nhiệm công việc cai quản giáo hội, được bầu chọn bởi các đại biểu và được thi hành chức vụ cho đến khi về hưu ở tuổi 74. Giám mục chịu trách nhiệm bổ nhiệm mục sư đến phục vụ tại các giáo đoàn trong cương vị quản nhiệm, cử hành lễ phong chức và bảo vệ giáo lý và kỷ cương của hội thánh. Đại Hội đồng, được triệu tập bốn năm một lần, cấu thành bởi con số ngang bằng nhau của đại biểu của giới chức sắc và tín hữu. Nhiệm kỳ của Giám mục kéo dài bốn năm. Phụ nữ có thể được bầu chọn vào chức vụ này.
Trong một vài giáo phái
[Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n) cũng như trong một số giáo đoàn độc lập, thuật ngữ này áp dụng cho chức danh quản nhiệm (người lãnh đạo các giáo đoàn địa phương, không phân biệt nam nữ). Cách sử dụng này khá phổ biến trong các giáo phái của [người Mỹ gốc Phi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) ở [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Trong [Giáo hội Scotland](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Scotland&action=edit&redlink=1), theo thể chế [Trưởng Lão](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_L%C3%A3o), từ "Giám mục" dùng để chỉ [mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0), thường là quản nhiệm giáo sở, coi sóc những người đang được đào tạo cho chức vụ mục sư.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=22)] **Cf. S. PIUS X, Motu proprio Tampridem, 19 mart. 1914: AAS 6 (1914). pp. 174 ss. – PIUS XII, const. apost. Exsul Familia, 1 aug. 1952: AAS 44 (1952), pp. 652 ss.; Leges Operis Apostolatus Maris, auctoritate Pii XII conditae. 21 nov. 1957: AAS 50 (1958), pp. 375 ss.** [^](#cite_ref-1) **"Anh em hãy giữ lấy mình, và luôn cả bầy mà** [^](#cite_ref-2) [Chúa Thánh Linh](/wiki/Ch%C3%BAa_Th%C3%A1nh_Linh)đã lập anh em làm người coi sóc (Giám mục), để chăn giữ hội thánh của [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa)mà Ngài đã mua bằng chính huyết mình". Công vụ 20. 28 **"** [^](#cite_ref-3) [Phao-lô](/wiki/S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Phaol%C3%B4)và [Timothy](/w/index.php?title=Timothy&action=edit&redlink=1), tôi tớ của Chúa Giê-xu Cơ Đốc, gởi cho hết thảy các thánh đồ trong Chúa Giê-xu Cơ Đốc, ở thành Phi-líp, cùng cho các Giám mục và các chấp sự." Philippians 1.1 **"Vậy, Giám mục cần phải không chỗ trách được, là chồng chỉ một vợ mà thôi, có tiết độ, có tài trí, xứng đáng, hay tiếp khách và khéo dạy dỗ." 1Timothy 3.2** [^](#cite_ref-4) **"Vì Giám mục là người quản lý nhà Thiên Chúa thì phải không chỗ trách được. Chẳng nên kiêu ngạo, giận dữ, ghiền rượu, hung tàn, tham lợi; nhưng phải hay tiếp đãi khách, bạn với người hiền, khôn ngoan, công bình, thánh sạch, tiết độ, hằng giữ đạo thật y như đã nghe dạy, hầu cho có thể theo đạo lành mà khuyên dỗ người khác và bác lại kẻ chống trả.** [^](#cite_ref-5) *" Titus 1.7-9* **"Vì anh em vốn giống như chiên đi lạc, mà bây giờ trở về cùng Đấng chăn chiên và Giám mục của linh hồn mình.** [^](#cite_ref-6) *" 1Peter 2. 25* **“The Episcopate during the Civil Wars, 1642-1649”.** [^](#cite_ref-7) *(Oxford University Press)* [The English Historical Review](/w/index.php?title=The_English_Historical_Review&action=edit&redlink=1) **83**(328): pp. 523–537. July năm 1968. [JSTOR](/wiki/JSTOR) [564164](http://www.jstor.org/stable/564164). [^](#cite_ref-8) [Episcopy](http://www.british-civil-wars.co.uk/glossary/episcopacy.htm). *British Civil Wars, Commonwealth and Protectorate 1638–60*. Truy cập ngày 12 tháng 8 năm 2011.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=23)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=24)]
### Ấn phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=25)] [Ignatius of Antioch](/w/index.php?title=Ignatius_of_Antioch&action=edit&redlink=1), *Epistles of to the Ephesians, Magnesians, Trallesians, and Smyrnans*, Lightfoot, trans., Harmer, ed. (Kessinger, 1891/2003). [ISBN 0-7661-6498-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0766164985)
- Mathews, James,
*Set Apart To Serve: The Role of the Episcopacy in the Wesleyan Tradition*(Nashville: Abingdon, 1985).
- Moede, Gerald,
*The Office of Bishop in Methodism: Its History and Development*(Nashville: Abingdon, 1965).
### Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&veaction=edit&vesection=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1m_m%E1%BB%A5c&action=edit§ion=26)]
|
|![]()
[Giám mục](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bishops?uselang=vi) [1 Timothy 3:1-7](http://biblestudytools.net/OnlineStudyBible/bible.cgi?word=1+Timothy+3%3A1-7§ion=0&version=nrs&new=1&oq=&NavBook=1ti&NavGo=3&NavCurrentChapter=3)( *)* [NRSV](/w/index.php?title=NRSV&action=edit&redlink=1) [Titus 1:7-9](http://biblestudytools.net/OnlineStudyBible/bible.cgi?word=Titus+1%3A7-9§ion=0&version=nrs&new=1&oq=&NavBook=tit&NavGo=1&NavCurrentChapter=1)( *)* [NRSV](/w/index.php?title=NRSV&action=edit&redlink=1) [Methodist/Anglican Thoughts On Apostolic Succession](http://www.revneal.org/Writings/apostoli.htm)by Gregory Neal [Methodist Episcopacy: In Search of Holy Orders](http://www.revneal.org/Writings/methepisc.htm)by Gregory Neal [What a bishop wears](http://www.hbgdiocese.org/bishop/downloadables/What%20a%20Bishop%20Wears.pdf)(Office of Worship of the Diocese of Harrisburg)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Guzmania roezlii
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Guzmania roezlii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được (E.Morren) Mez mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
l1l1l1l1l1l1
- ^ The Plant List (2010). “Guzmania roezlii”. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Guzmania roezlii tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Guzmania roezlii tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Guzmania roezlii”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.

markdown:
*Guzmania roezlii*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Guzmania roezlii
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Commelinids](/wiki/Nh%C3%A1nh_Th%C3%A0i_l%C3%A0i) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Poales](/wiki/Poales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Guzmania](/wiki/Guzmania) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **G. roezlii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Guzmania roezlii*
(
[E.Morren](/w/index.php?title=Charles_Jacques_%C3%89douard_Morren&action=edit&redlink=1)) [Mez](/w/index.php?title=Carl_Christian_Mez&action=edit&redlink=1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-l1l1l1l1l1l1-1) *Schlumbergeria roezlii*E.Morren *Schlumbergeria virescens*E.Morren *Tillandsia rigidula*Baker * là một loài Guzmania roezlii* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Bromeliaceae](/wiki/Bromeliaceae). Loài này được (E.Morren) Mez mô tả khoa học đầu tiên năm 1896. [[2]](#cite_note-2)
[§](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)Chú thích[ [sửa](/w/index.php?title=Guzmania_roezlii&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Guzmania_roezlii&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-l1l1l1l1l1l1_0) **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
l1l1l1l1l1l1
**The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-2) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-247645). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Guzmania roezlii*”
[§](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)Liên kết ngoài[ [sửa](/w/index.php?title=Guzmania_roezlii&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Guzmania_roezlii&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Guzmania roezlii](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Guzmania_roezlii)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Guzmania roezlii](//species.wikimedia.org/wiki/Guzmania_roezlii)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Guzmania roezlii”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=115219-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Romano Prodi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
9 tháng 8 năm 1939) là Thủ tướng Ý. Ông cũng là Thủ tướng Ý từ năm 1996 đến 1998 và Chủ tịch Ủy ban châu Âu từ 1999 đến 2004. Sau kỳ tổng tuyển cử tháng 4 năm 2006, ông trở thành thủ tướng một lần nữa: kết quả bầu cử gần ngang phiếu giữa liên minh trung tả l'Unione (tiếng Ý, "Liên minh") đứng đầu là ông Prodi và liên minh trung hữu Nhà Tự do (Casa delle Libertà) đứng đầu là Silvio Berlusconi. Ngày 19 tháng 4 năm 2006, Tòa án Tối cao Ý công nhận sự thắng cử của l'Unione.(sinh ngày
Ông là hội viên của Câu lạc bộ Madrid. Năm 1969 ông cưới Flavia Franzoni; hai vợ chồng có hai đứa trai, Giorgio và Antonio. Gia đình ông vẫn ở Bologna.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang vận động chính trị cá nhân (tiếng Ý)
- Chủ tịch Ủy ban châu Âu Romano Prodi – có lý lịch (11 ngôn ngữ)

markdown:
# Romano Prodi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Romano Prodi|
|
|![]()
Romano Prodi tại Hội nghị thượng đỉnh
[G8](/wiki/G8)2006
Chức vụ
[17 tháng 5](/wiki/17_th%C3%A1ng_5)năm [1996](/wiki/1996)– [21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10)năm [1998](/wiki/1998) [Lamberto Dini](/w/index.php?title=Lamberto_Dini&action=edit&redlink=1) [Silvio Berlusconi](/wiki/Silvio_Berlusconi) [Massimo D'Alema](/w/index.php?title=Massimo_D%27Alema&action=edit&redlink=1) [Silvio Berlusconi](/wiki/Silvio_Berlusconi)
Thông tin chung
[Cây Oliu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Ulivo_%C3%9D&action=edit&redlink=1), [Dân chủ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C3%9D&action=edit&redlink=1) [9 tháng 8](/wiki/9_th%C3%A1ng_8)năm [1939](/wiki/1939) [Scandiano](/wiki/Scandiano)( [Ý](/wiki/%C3%9D))
(sinh ngày
[9 tháng 8](/wiki/9_th%C3%A1ng_8) năm [1939](/wiki/1939)) là [Thủ tướng Ý](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C3%9D). Ông cũng là Thủ tướng Ý từ năm [1996](/wiki/1996) đến [1998](/wiki/1998) và [Chủ tịch](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_%E1%BB%A6y_ban_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) [Ủy ban châu Âu](/wiki/%E1%BB%A6y_ban_ch%C3%A2u_%C3%82u) từ [1999](/wiki/1999) đến [2004](/wiki/2004). Sau kỳ tổng tuyển cử tháng 4 năm [2006](/wiki/2006), ông trở thành thủ tướng một lần nữa: kết quả bầu cử gần ngang phiếu giữa liên minh trung tả [l'Unione](/w/index.php?title=L%27Unione&action=edit&redlink=1) ( [tiếng Ý](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C3%9D), "Liên minh") đứng đầu là ông Prodi và liên minh trung hữu [Nhà Tự do](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_T%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1) ( *Casa delle Libertà*) đứng đầu là [Silvio Berlusconi](/wiki/Silvio_Berlusconi). Ngày [19 tháng 4](/wiki/19_th%C3%A1ng_4) năm [2006](/wiki/2006), [Tòa án Tối cao Ý](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_T%E1%BB%91i_cao_%C3%9D&action=edit&redlink=1) công nhận sự thắng cử của l'Unione.
Ông là hội viên của
[Câu lạc bộ Madrid](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_Madrid). Năm [1969](/wiki/1969) ông cưới Flavia Franzoni; hai vợ chồng có hai đứa trai, Giorgio và Antonio. Gia đình ông vẫn ở [Bologna](/wiki/Bologna).
[§](#Tham_kh.E1.BA.A3o)Tham khảo[ [sửa](/w/index.php?title=Romano_Prodi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Romano_Prodi&action=edit§ion=1)]
[§](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)Liên kết ngoài[ [sửa](/w/index.php?title=Romano_Prodi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Romano_Prodi&action=edit§ion=2)] [Trang vận động chính trị cá nhân](http://romanoprodi.it/)(tiếng Ý) [Chủ tịch Ủy ban châu Âu Romano Prodi](http://ec.europa.eu/archives/commission_1999_2004/prodi/)– có lý lịch (11 ngôn ngữ)
|Tiền nhiệm:
||
||Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
||
||Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
||
||Kế nhiệm:
|
|
|![]()

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


text:
Thượng Cao
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thượng Cao (chữ Hán giản thể:上高县, âm Hán Việt: Thượng Cao huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Nghi Xuân, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1350 ki-lô-mét vuông, dân số 337.000 người. Mã số bưu chính của huyện Thượng Cao là 336400, mã vùng điện thoại là 0795. Chính quyền huyện đóng ở nhai đạo Ngao Dương. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 13 đơn vị gồm 1 nhai đạo, 6 trấn và 6 hương.
- Nhai đạo: Ngao Dương.
- Trấn: Điền Tâm, Từ Gia Độ, Miên Giang, Tứ Khê, Hàn Đường, Nam Cảng.
- Hương: Lư Châu, Tháp Hạ, Mông Sơn, Trấn Độ, Dã Thị, Tân Giới Phu.

markdown:
# Thượng Cao
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Thượng Cao** ( [chữ Hán giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83):上高县, âm [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Thượng Cao huyện*) là một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) thuộc [địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) [Nghi Xuân](/wiki/Nghi_Xu%C3%A2n,_Giang_T%C3%A2y), [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Huyện này có diện tích 1350 [ki-lô-mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số 337.000 người. Mã số bưu chính của huyện Thượng Cao là 336400, mã vùng điện thoại là 0795. Chính quyền huyện đóng ở nhai đạo Ngao Dương. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 13 đơn vị gồm 1 [nhai đạo](/wiki/Nhai_%C4%91%E1%BA%A1o_bi%E1%BB%87n_s%E1%BB%B1_x%E1%BB%A9), 6 [trấn](/wiki/Tr%E1%BA%A5n) và 6 [hương](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng).
- Nhai đạo: Ngao Dương.
- Trấn: Điền Tâm, Từ Gia Độ, Miên Giang, Tứ Khê, Hàn Đường, Nam Cảng.
- Hương: Lư Châu, Tháp Hạ, Mông Sơn, Trấn Độ, Dã Thị, Tân Giới Phu.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Vịnh Paria
Tọa độ: 10°19′0″B 62°9′35″T / 10,31667°B 62,15972°T
Vịnh Paria (tiếng Tây Ban Nha: Golfo de Paria) là một vịnh nằm giữa đảo Trinidad (nước Trinidad và Tobago) và bờ phía đông của Venezuela, rộng 7.800 km². Vịnh này nông và kín gió, được coi là một trong các nơi có các cảng tự nhiên tốt nhất trên bờ Đại Tây Dương của châu Mỹ.
Tên ban đầu của vịnh này là Golfo de la Ballena (Vịnh cá voi) do Christopher Columbus đặt, nhưng kỹ nghệ đánh bắt cá voi trong thế kỷ thứ 19 đã khiến vịnh không còn loài cá này.
Về phía bắc, vịnh Paria nối với biển Caribe thông qua eo biển Bocas del Dragón (nghĩa là "miệng rồng") giữa bán đảo Paria của Venezuela và bán đảo Chaguaramas, về phía nam nối với eo biển Columbus thômg qua eo biển Boca del Serpiente (nghĩa là "miệng rắn") giữa bán đảo Cedros và vùng châu thổ Orinoco.
Nước trong vịnh này là nước lợ. Về mùa mưa, độ mặn là dưới 2,3% (hoặc 23 phần ngàn). Các rừng đước dọc bờ biển Venezuela và Trinidad là nơi trú ẩn quan trọng cho các động vật hoang dã, và dường như đóng một vai trò cốt yếu trong nghề đánh bắt cá ở địa phương.
Các cảng chính trong vịnh này là Port of Spain và Point Lisas ở Trinidad cùng cảng Pedernales ở Venezuela.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Michael Anthony (2001). Historical Dictionary of Trinidad and Tobago. Scarecrow Press, Inc. Lanham, Md., and London. ISBN 0-8108-3173-2.
- Tectonics and Sedimentation of the Gulf of Paria

markdown:
# Vịnh Paria
|Bài viết này cần thêm
|[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [10°19′0″B 62°9′35″T / 10,31667°B 62,15972°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=V%E1%BB%8Bnh_Paria¶ms=10_19_0_N_62_9_35_W_) **Vịnh Paria** ( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *Golfo de Paria*) là một vịnh nằm giữa đảo [Trinidad](/wiki/Trinidad) (nước [Trinidad và Tobago](/wiki/Trinidad_v%C3%A0_Tobago)) và bờ phía đông của [Venezuela](/wiki/Venezuela), rộng 7.800 km². Vịnh này nông và kín gió, được coi là một trong các nơi có các cảng tự nhiên tốt nhất trên bờ [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) của [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9).
Tên ban đầu của vịnh này là
*Golfo de la Ballena* (Vịnh cá voi) do [Christopher Columbus](/wiki/Cristoforo_Colombo) đặt, nhưng kỹ nghệ đánh bắt cá voi trong thế kỷ thứ 19 đã khiến vịnh không còn loài cá này.
Về phía bắc, vịnh Paria nối với
[biển Caribe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caribe) thông qua eo biển [Bocas del Dragón](/w/index.php?title=Bocas_del_Drag%C3%B3n&action=edit&redlink=1) (nghĩa là "miệng rồng") giữa [bán đảo Paria](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Paria&action=edit&redlink=1) của Venezuela và [bán đảo Chaguaramas](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Chaguaramas&action=edit&redlink=1), về phía nam nối với [eo biển Columbus](/w/index.php?title=Eo_bi%E1%BB%83n_Columbus&action=edit&redlink=1) thômg qua eo biển [Boca del Serpiente](/w/index.php?title=Boca_del_Serpiente&action=edit&redlink=1) (nghĩa là "miệng rắn") giữa bán đảo [Cedros](/w/index.php?title=Cedros,_Trinidad_v%C3%A0_Tobago&action=edit&redlink=1) và vùng châu thổ [Orinoco](/wiki/Orinoco).
Nước trong vịnh này là nước lợ. Về mùa mưa, độ mặn là dưới 2,3% (hoặc 23 phần ngàn). Các rừng
[đước](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Bc) dọc bờ biển Venezuela và Trinidad là nơi trú ẩn quan trọng cho các động vật hoang dã, và dường như đóng một vai trò cốt yếu trong nghề đánh bắt cá ở địa phương.
Các cảng chính trong vịnh này là
[Port of Spain](/wiki/Port_of_Spain) và [Point Lisas](/w/index.php?title=Point_Lisas&action=edit&redlink=1) ở Trinidad cùng cảng [Pedernales](/w/index.php?title=Pedernales,_Venezuela&action=edit&redlink=1) ở Venezuela.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Paria&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Paria&action=edit§ion=1)] [Michael Anthony](/w/index.php?title=Michael_Anthony_(t%C3%A1c_gi%E1%BA%A3)&action=edit&redlink=1)(2001). *Historical Dictionary of Trinidad and Tobago*. Scarecrow Press, Inc. Lanham, Md., and London. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8108-3173-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8108-3173-2). [Tectonics and Sedimentation of the Gulf of Paria](http://www.ig.utexas.edu/research/projects/caribbean/publications/babb/babb.htm)

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


text:
savourer
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Ngoại động từ[sửa]
savourer ngoại động từ /sa.vu.ʁe/
- Nhấm nháp.
- Savourer un fruit — nhấm nháp một quả
- (Nghĩa bóng) Thưởng thức, tận hưởng.
- Savourer son bonheur — tận hưởng hạnh phúc của mình
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# savourer
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **savourer** *ngoại động từ* [/sa.vu.ʁe/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Nhấm nháp](/wiki/nh%E1%BA%A5m_nh%C3%A1p). *— nhấm nháp một quả* **Savourer**un fruit
-
- (
*Nghĩa bóng*) [Thưởng thức](/wiki/th%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%E1%BB%A9c), [tận hưởng](/wiki/t%E1%BA%ADn_h%C6%B0%E1%BB%9Fng). *— tận hưởng hạnh phúc của mình* **Savourer**son bonheur
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))


text:
shinichikudo_9xbk 2011-07-06 06:01
từ nhỏ cháu không bị như thế này nhưng cách đay vài hôm tự dưng xuất hiện những hiện tượng như. ở tay một số lúc tự dưng tháy ngứa sau đó cháu khong gãi mà để im thi xuất hiện hiện tượng vùng da đó bị phồng lên và ngứa nhưng nếu để im thì sau vài phút thì sẽ không còn nữa mà nó tịt xuống . nó thường xuất hiện ở tay và gần đùi . có thể cho cháu bít cháu bị bệnh gì không và cách điều trị không.
Viết phản hồi

markdown:
[bk@yahoo.com">](#20609748#comment-19725)shinichikudo_9x bk@yahoo.com [shinichikudo_9xbk] 2011-07-06 06:01 [](#) [0](#)
từ nhỏ cháu không bị như thế này nhưng cách đay vài hôm tự dưng xuất hiện những hiện tượng như. ở tay một số lúc tự dưng tháy ngứa sau đó cháu khong gãi mà để im thi xuất hiện hiện tượng vùng da đó bị phồng lên và ngứa nhưng nếu để im thì sau vài phút thì sẽ không còn nữa mà nó tịt xuống . nó thường xuất hiện ở tay và gần đùi . có thể cho cháu bít cháu bị bệnh gì không và cách điều trị không.
Ý kiến bạn đọc(9)
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Cuộc hành trình của hai cha con chú cá hoạt hình Nemo đã thực sự trở thành "chuyện lớn" khi "Finding Nemo" từng bước trở thành bộ phim lớn nhất mùa hè 2003 rồi tiến đến lớn nhất trong năm. Bây giờ nó đã trở thành bộ phim hoạt hình lớn nhất mọi thời đại, thành tích mà "Vua Sư tử" nắm giữ gần 10 năm qua. Ấn tượng lớn nhất từ bộ phim chính là những hình ảnh đầy màu sắc và vô cùng sống động.
"Finding Nemo" đã dũng cảm chiến đấu với những "người khổng lồ" trong bảng xếp hạng phim ăn khách nhất Bắc Mỹ và trụ vững ở đó suốt 10 tuần liền và lập kỷ lục giành cho bộ phim hoạt hình ăn khách và "sống lâu" nhất. Chưa có một bộ phim hoạt hình nào lại có thể bán được tới 328.7 triệu USD tiền vé riêng tại Mỹ trong khi "Vua Sư tử" chỉ với được đến con số 328.5 triệu USD. Không có gì đáng ngạc nhiên khi một bộ phim hoạt hình của hãng Walt Disney , hãng đi tiên phong trong lĩnh vực phim hoạt hình, lại có được thành tích đáng nể như vậy.
Bộ phim kể về chuyến phiêu lưu của hai chú cá, Marlin và con trai, Nemo. Rồi hai cha con phải xa cách khi Nemo bị lưu lạc tới tận cảng Sydney. Marlin đã phải trải qua một cuộc hành trình khó khăn để giải cứu cậu con trai yêu quý với những kế hoạch mạo hiểm. Finding Nemo được thực hiện bởi đạo diễn Andrew Stanton & Lee Unkrich. Đặc biệt, kịch bản Finding Nemo do Andrew Stanton viết. Ông cũng chính là người sáng tạo nên: Câu chuyện đồ chơi, A Bug's Life và Monsters Inc... Để bộ phim dài 100 phút này đến được với các em nhỏ đúng vào dịp Quốc tế thiếu nhi, ê kíp làm phim đã phải bắt tay vào việc từ tháng 11/2000 với kinh phí lên tới 75 triệu USD.
Chúng tôi xin giới thiệu một số hình ảnh tuyệt đẹp trên chặng đường đầy gian nan tìm lại nhau của hai cha con cá Nemo.
-
Bích Hạnh (tổng hợp)
Viết phản hồi

markdown:
**Cuộc hành trình của hai cha con chú cá hoạt hình Nemo đã thực sự trở thành "chuyện lớn" khi "Finding Nemo" từng bước trở thành bộ phim lớn nhất mùa hè 2003 rồi tiến đến lớn nhất trong năm. Bây giờ nó đã trở thành bộ phim hoạt hình lớn nhất mọi thời đại, thành tích mà "Vua Sư tử" nắm giữ gần 10 năm qua. Ấn tượng lớn nhất từ bộ phim chính là những hình ảnh đầy màu sắc và vô cùng sống động.**
"Finding Nemo" đã dũng cảm chiến đấu với những "người khổng lồ" trong bảng xếp hạng phim ăn khách nhất Bắc Mỹ và trụ vững ở đó suốt 10 tuần liền và lập kỷ lục giành cho bộ phim hoạt hình ăn khách và "sống lâu" nhất. Chưa có một bộ phim hoạt hình nào lại có thể bán được tới 328.7 triệu USD tiền vé riêng tại Mỹ trong khi "Vua Sư tử" chỉ với được đến con số 328.5 triệu USD. Không có gì đáng ngạc nhiên khi một bộ phim hoạt hình của hãng
[Walt Disney](http://vietbao.vn/The-gioi/Baghdad-chuan-bi-cho-tran-quyet-chien/20007530/162/) , hãng đi tiên phong trong lĩnh vực phim hoạt hình, lại có được thành tích đáng nể như vậy.
Bộ phim kể về chuyến phiêu lưu của hai chú cá, Marlin và con trai, Nemo. Rồi hai cha con phải xa cách khi Nemo bị lưu lạc tới tận cảng Sydney. Marlin đã phải trải qua một cuộc hành trình khó khăn để giải cứu cậu con trai yêu quý với những kế hoạch mạo hiểm.
*Finding Nemo* được thực hiện bởi đạo diễn Andrew Stanton & Lee Unkrich. Đặc biệt, kịch bản *Finding Nemo* do [Andrew Stanton](http://vietbao.vn/vn/trang-ngoai/http://movies.yahoo.com/shop"e;d=hc&cf=gen&id=1800019799/vivavietnam.net/) viết. Ông cũng chính là người sáng tạo nên: *Câu chuyện đồ chơi, A Bug's Life* và *Monsters Inc*... Để bộ phim dài 100 phút này đến được với các em nhỏ đúng vào dịp Quốc tế thiếu nhi, ê kíp làm phim đã phải bắt tay vào việc từ tháng 11/2000 với kinh phí lên tới 75 triệu USD.
Chúng tôi xin giới thiệu một số hình ảnh tuyệt đẹp trên chặng đường đầy gian nan tìm lại nhau của hai cha con cá Nemo.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-
**Bích Hạnh** *(tổng hợp)*
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi


text:
Neu vuot qua chu nha Thanh Hoa chieu thu bay, TMN.CSG se doat ve thang hang chuyen nghiep truoc hai vong dau, va co the som gianh ngoi quan quan giai hang Nhat. Voi doi hinh day dan kinh nghiem cung phong do on dinh, doi bong TP HCM hoan toan co co hoi kiem tron 3 diem truoc doi bong xu Thanh.
Tren san Thanh Hoa, doi chu nha se tiep doi dau bang Thep Mien Nam Cang Sai Gon. Doi bong den tu TP HCM se doat ve thang hang truoc hai vong dau neu ha duoc doi bong xu Thanh, va tham chi con dang quang som neu TT Hue khong the thang o vong 20 nay. Ve luc luong, Thanh Hoa thieu vang tien dao doi truong Tuan Anh do bi the phat. Ngay ca khi co mat cau thu tru cot nay chua chac gi doi bong cua HLV Vuong Tien Dung la doi thu tuong xung cua “Thep-Cang”. O tran luot di, TMN. CSG da gianh chien thang voi ty so dam 5-0, trong do co hat-trick cua Ho Van Loi. Voi phong do dinh cao cua tien dao Antonio Rodrigues cung voi dan cuu binh Van Loi, Quan Huy, Hong Son, Ngoc Thanh, duong nhu kho co doi bong nao tai giai hang Nhat hien nay can noi buoc tien cua TMN.CSG.
Neu nhu chiec ve thang hang thu nhat gan nhu da chac chan thuoc ve TMN.CSG, thi suat con lai tiep tuc la cuoc dua tranh quyet liet giua Thua Thien Hue va Hoa Phat Ha Noi, trong do uu the rat lon dang nghieng ve doi bong co do. O vong dau nay, Thua Thien Hue tiep tuc lam khach truoc doi thu dang khat diem Can Tho. Xet tren moi phuong dien, doi bong mien Trung hoan toan vuot troi so voi doi chu nha. Nhung Can Tho lai dang bi don vao chan tuong, va se vao cuoc voi tinh than quyet chien. Vi vay neu chu quan, doi khach nhieu kha nang se phai tra gia. Kem Thua Thien Hue 2 diem trong bang xep hang, nen Hoa Phat Ha Noi khong duoc quyen that bai truoc Khach San Khai Hoan tren san Hang Day. O tran luot di, doi bong den tu Ha Noi da trinh dien mot loi da thuyet phuc va vuot qua doi thu voi ty so 3-1. Vay thi khong co ly do gi de HP.HN khong gianh tron ba diem truoc KSKH, nhat la sau khi ho da nhan duoc mot bai hoc ve su kien nhan trong tran thua 1-3 truoc TMN.CSG.
Sau khi xuat sac thu hoa truoc Thua Thien Hue, An Giang tran day tu tin khi tiep Quang Nam tren san nha. Su tro lai cua Chukiat se giup doi chu nha khoi phuc loi choi tan cong sac ben. Trong khi do doi bong xu Quang du thang Can Tho o luot dau truoc, nhung van con boc lo nhung khoang trong “chet nguoi” o hang phong ngu. Duoc thi dau tran cuoi cung tren san nha, nen An Giang se tan dung moi co hoi de gianh tron ba diem nham chiem uu the trong cuoc chien tru hang. Hai doi chu nha khac la Tien Giang va Buu Dien cung co nhieu kha nang gianh chien thang truoc hai doi thu truc tiep Quan Khu 5 va Quan Khu 7.
Danh sach cac cau thu ghi ban:
10 ban: Arthur Bernades (12-Thua Thien Hue), Diego Moreno (17-HP.HN),
9 ban: Anh Duc (24-Buu Dien), Van Loi (14-TMN.CSG).
8 ban: Ngoc Thanh (9-TMN.CSG).
7 ban: Francisco Rodrigues (17-Thua Thien Hue).
Da phan: 1 ban: Luu Quang (14-KSKH), William (19-An Giang).
Anh Vu
TIN Thể Thao NỔI BẬT
Ngay đầu ca làm việc buổi tối, hàng chục công nhân đã trải qua phen hoảng loạn khi hai má phanh giữ giàn giáo bị trượt. Dù chỉ huy công trường cố sức trấn tĩnh nhưng nhiều công nhân đã phải lên giàn trong thấp thỏm.
Một khi đã xác định đây là quốc nạn thì có trừng trị nghiêm trước pháp luật mới đẩy lùi được, đặc biệt đã có cam khết chống tham nhũng.
Để xứng đáng là thủ đô của cả nước, thành phố hòa bình trong mắt bạn bè quốc tế, Hà Nội phải chuẩn mực từ lời nói đến những việc làm cụ thể!
Có lẽ chưa bao giờ các nhà khoa học, các nhà làm luật lại tỏ thái độ bức xúc như khi nói về vụ “thảm sát” cây xanh ở Hà Nội.
Đọc bản tin về chuyện 20 con heo đất hỗ trợ học trò nghèo ở Trà Vinh bị rút ruột, vừa buồn cười lại vừa đau.
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn đăng quang sớm? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin Thep Mien Nam Cang Sai Gon dang quang som co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thep Mien Nam Cang Sai Gon dang quang som de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de The thao tong hop trong chuyen muc The thao.

markdown:
|
|
|Antonio Rodrigues (trang) tiep tuc ghi ban cho TMN.CSG?
|Anh: N.V.
Neu vuot qua chu nha Thanh Hoa chieu thu bay, TMN.CSG se doat ve thang hang chuyen nghiep truoc hai vong dau, va co the som gianh ngoi quan quan giai hang Nhat. Voi doi hinh day dan kinh nghiem cung phong do on dinh, doi bong TP HCM hoan toan co co hoi kiem tron 3 diem truoc doi bong xu Thanh.
Tren san Thanh Hoa, doi chu nha se tiep doi dau bang Thep Mien Nam Cang Sai Gon. Doi bong den tu TP HCM se doat ve thang hang truoc hai vong dau neu ha duoc doi bong xu Thanh, va tham chi con dang quang som neu TT Hue khong the thang o vong 20 nay. Ve luc luong, Thanh Hoa thieu vang tien dao doi truong Tuan Anh do bi the phat. Ngay ca khi co mat cau thu tru cot nay chua chac gi doi bong cua HLV Vuong Tien Dung la doi thu tuong xung cua “Thep-Cang”. O tran luot di, TMN. CSG da gianh chien thang voi ty so dam 5-0, trong do co hat-trick cua Ho Van Loi. Voi phong do dinh cao cua tien dao Antonio Rodrigues cung voi dan cuu binh Van Loi, Quan Huy, Hong Son, Ngoc Thanh, duong nhu kho co doi bong nao tai giai hang Nhat hien nay can noi buoc tien cua TMN.CSG.
Neu nhu chiec ve thang hang thu nhat gan nhu da chac chan thuoc ve TMN.CSG, thi suat con lai tiep tuc la cuoc dua tranh quyet liet giua Thua Thien Hue va Hoa Phat Ha Noi, trong do uu the rat lon dang nghieng ve doi bong co do. O vong dau nay, Thua Thien Hue tiep tuc lam khach truoc doi thu dang khat diem Can Tho. Xet tren moi phuong dien, doi bong mien Trung hoan toan vuot troi so voi doi chu nha. Nhung Can Tho lai dang bi don vao chan tuong, va se vao cuoc voi tinh than quyet chien. Vi vay neu chu quan, doi khach nhieu kha nang se phai tra gia. Kem Thua Thien Hue 2 diem trong bang xep hang, nen Hoa Phat Ha Noi khong duoc quyen that bai truoc Khach San Khai Hoan tren san Hang Day. O tran luot di, doi bong den tu Ha Noi da trinh dien mot loi da thuyet phuc va vuot qua doi thu voi ty so 3-1. Vay thi khong co ly do gi de HP.HN khong gianh tron ba diem truoc KSKH, nhat la sau khi ho da nhan duoc mot bai hoc ve su kien nhan trong tran thua 1-3 truoc TMN.CSG.
Sau khi xuat sac thu hoa truoc Thua Thien Hue, An Giang tran day tu tin khi tiep Quang Nam tren san nha. Su tro lai cua Chukiat se giup doi chu nha khoi phuc loi choi tan cong sac ben. Trong khi do doi bong xu Quang du thang Can Tho o luot dau truoc, nhung van con boc lo nhung khoang trong “chet nguoi” o hang phong ngu. Duoc thi dau tran cuoi cung tren san nha, nen An Giang se tan dung moi co hoi de gianh tron ba diem nham chiem uu the trong cuoc chien tru hang. Hai doi chu nha khac la Tien Giang va Buu Dien cung co nhieu kha nang gianh chien thang truoc hai doi thu truc tiep Quan Khu 5 va Quan Khu 7.
10 ban: Arthur Bernades (12-Thua Thien Hue), Diego Moreno (17-HP.HN),
|
|
Viet Bao
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Thép Miền Nam Cảng Sài Gòn đăng quang sớm?* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Thep Mien Nam Cang Sai Gon dang quang som**


text:
Trụ sở chính : 41 Mạc Đĩnh Chi, phường Đa Kao, Q.1, Tp. HCM
Số điện thoại: (08) 38.234159 – Fax: (08) 38235060
Website được hiển thị tốt nhất bằng trình duyệt web Internet Explorer, Firefox, Chrome và chế độ hiển thị là 1024 hoặc 1280

Cache-Control: private


text:
Chỉ có những người đã đặt phòng qua Booking.com và nghỉ tại chỗ nghỉ mới có thể viết đánh giá. Nghĩa là các đánh giá của chúng tôi được viết bởi những khách thật, như bạn.
Để giữ cho điểm cũng như nội dung đánh giá đúng với hiện tại nhất cho chuyến đi sắp tới của bạn, chúng tôi cất giữ lại những đánh giá đã có từ hơn 14 tháng đối với những chỗ nghỉ có nhiều hơn 30 đánh giá.Đọc thêm

markdown:
Chỉ có những người đã đặt phòng qua Booking.com và nghỉ tại chỗ nghỉ mới có thể viết đánh giá. Nghĩa là các đánh giá của chúng tôi được viết bởi những khách thật, như bạn.
Để giữ cho điểm cũng như nội dung đánh giá đúng với hiện tại nhất cho chuyến đi sắp tới của bạn, chúng tôi cất giữ lại những đánh giá đã có từ hơn 14 tháng đối với những chỗ nghỉ có nhiều hơn 30 đánh giá.
[Đọc thêm](#)

Server: nginx

Vary: User-Agent, Accept-Encoding

Set-Cookie: bkng=11UmFuZG9tSVYkc2RlIyh9YWJdm48m5cJDreRivtoOBD%2FKCQVc9QdlIRn7noye8HOjklgUktJ9nv4%2FE3NB3z6cYHaxJYh1kiVlneqI0J1jEfTWzPgPu3T%2FHgzTdi78WyMZmUi0nZ8urki7U1XZb9X0cw%3D%3D; domain=.booking.com; path=/; expires=Fri, 27-Mar-2020 06:32:21 GMT; HTTPOnly

X-Recruiting: Like HTTP headers? Come write ours: https://workingatbooking.com


text:
Ngôn ngữ của động vật
Khi muốn bộc lộ suy nghĩ của mình, chúng ta sử dụng lời nói. Động vật ccũng có ngôn ngữ riêng của chúng. Và động vật sử dụng ngôn ngữ của chúng giống hệt như chúng ta. Tức là chúng cũng nói chuyện với nhau để trao đổi thông tin. Về cơ bản mỗi loài động vật đều có ngôn ngữ riêng. Ngay cả loài mối cũng giao tiếp với nhau. Khi gặp nguy hiểm, chúng đập cơ thể của mình xuống mặt đất. Đây là cách chúng cảnh báo cho nhau. Một số loài động vật khác huýt sáo khi chúng gặp kẻ thù. Loài ong nói chuyện với nhau thông qua điệu nhảy. Thông qua đó, chúng báo cho thấy những con ong khác về nơi có thức ăn. Cá voi tạo ra âm thanh có thể nghe được từ 5.000 km. Chúng giao tiếp với nhau thông qua những giai điệu đặc biệt. Loài voi cũng gửi cho nhau những tín hiệu âm thanh rất đa dạng. Nhưng con người không thể nghe được. Hầu hết các ngôn ngữ của động vật đều rất phức tạp. Chúng là một sự kết hợp các dấu hiệu khác nhau. Thường có âm thanh, hóa chất và các tín hiệu quang học. Bên cạnh đó, động vật cũng sử dụng những cử chỉ khác nhau. Bây giờ, con người đã hiểu được ngôn ngữ của vật nuôi. Họ biết khi con chó của họ vui mừng. Và họ có thể nhận ra khi con mèo của họ muốn được ở một mình. Tuy nhiên, chó và mèo có ngôn ngữ khác nhau. Thậm chí chúng có nhiều ký hiệu hoàn toàn trái ngược. Từ lâu người ta tin rằng hai loài động vật nàyđơn giản là không ưa nhau. Nhưng thực ra chúng chỉ hiểu lầm nhau. Điều đó dẫn đến sự xung đột giữa chó và mèo. Rõ ràng ngay cả động vật cũng đánh nhau vì những hiểu lầm ...

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html

Via: 1.1 varnish


text:
Toyota Corolla altiz 1.8g, đời cuối 2007, biển Hà Nội, số sàn, xe đi 5 vạn km, chất lượng còn 95%, hình thức rất đẹp, máy nguyên bản, nội thất đẹp, ghế da, nội thất ốp vân gỗ, xe không va quệt, chủ giữ gìn cẩn thận, đăng ký tên công ty. Giá: 520 triệu. Lh: 0974.909.464. Xem xe tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.
Giá bán: 520 triệu đồng (520.000.000 đồng)
Liên hệ: Ngọc Thịnh
Điện thoại: 0974.909.464
Địa chỉ: Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội, Hà Nội
toyota fortuner camry toyota vios land cruiser toyota venza innova toyota yaris carina supra
Xe ôtô |
Liên hệ |
Quy chế thành viên |
Quy chế website |
Về đầu trang
Bản quyền © Công ty Cổ phần Truyền thông Trực tuyến INFOPOWERS
Địa chỉ văn phòng: Phòng 1011 tấng 10 tòa nhà 15T2 số 18 Tam Trinh (cạnh VTC online), Q.Hai Bà Trưng, TP Hà Nội
Tel: (04) 6681 3562. Email: contact@infooto.com Google+: Hải Hậu A
Địa chỉ công ty: Số 10 ngõ 293/32 Tam Trinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Mai, Hà Nội
Xem tốt nhất với trình duyệt Firefox, Chrome hoặc IE 7.0 trở lên với độ phân giải 1024 x 768 trở lên.
Google+ | Facebook | Twitter | RSS

markdown:
|Hình ảnh xe|
|Mô tả chi tiết|
|
|
Giá bán:
Liên hệ:
Điện thoại:
Địa chỉ:
|Thông tin cơ bản|
|Ngày đăng:||
|14/10/13 |Màu ngoại thất:|
|Số lần xem:||
|520 |Màu nội thất:|
|Xuất xứ:||
|Trong nước |Số cửa:||
|4
|Tình trạng:||
|Đã dùng |Số chỗ ngồi:||
|5
|Dòng xe:||
|Sedan |Nhiên liệu:||
|Xăng
|Số km đã đi:||
|50000 km |Hộp số:||
|Số sàn
|Tiêu thụ nhiên liệu:||
|0 lit / 100km
|Thông tin/hình ảnh xe||Giá tiền||Tình trạng||Liên hệ|
|
|
Toyota Corolla altiz 1.8g, đời cuối 2007, biển Hà Nội, số sàn, xe đi 5 vạn km, chất lượng còn 95%, hình thức rất đẹp, máy nguyên bản, nội thất đẹp,..
|
|520 triệu |
|2007
Đã dùng
Trong nước
Số sàn
|
|
0974.909.464
Hà Nội

Server: (unknown) mod_antiloris/0.4

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent